JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
माधव आपटे

माधवराव लक्ष्मणराव आपटे (जन्म : मुंबई, इ.स. १९३३; - मुंबई , २३ सप्टेंबर २०१९) हे एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू होते. ते भारताकडून सात कसोटी सामने खेळले.

माधव आपटे यांची पहिल्या दर्जाच्या क्रिकेट सामन्यांत खेळायची सुरुवात मुंबई संघातून झाली. या वेळी त्यांनी रणजी सामन्यात सौराष्ट्राविरुद्ध शतक ठोकले होते. त्यानंतर १९५२-५३ या काळात ते सात कसोटी सामने खेळले. त्यांतले दोन कसोटी सामने पाकिस्तानविरुद्ध होते. उरलेल्या पाच सामन्यांत त्यांनी वेस्ट इंडीजविरुद्ध एक शतक आणि काही अर्धशतकांसह ५१.११ च्या सरासरीने ४६० धावा केल्या होत्या. वेस्ट इंडीजच्या गोलदांजांची धुलाई करत माधव आपटे यांनी १६३ धावांची खेळी केली. पाॅली उमरीगर यांच्यानंतर सर्वाधिक धावा करणारे ते तत्कालीन विक्रमी फलंदाज ठरले होते. हा विक्रम १८ वर्ष त्यांच्या नावावर होता.

या दौऱ्यानंतर आपटे यांना पुन्हा भारतीय क्रिकेट संघात घेतले नाही. मात्र त्यांनी उदयोन्मुख खेळाडूंना घडवण्याचे काम केले. दरम्यान, अन्य प्रथम वर्गीय क्रिकेट सामन्यांमध्ये खेळताना त्यांनी ६७ सामन्यात ३३३६ धावा केल्या. यांत त्यांची सहा शतके आहेत. मुंबई क्रिकेटला गुणवत्तापुरवठा करणाऱ्या कांगा साखळीत माधवराव तब्बल ५० वर्षे खेळले. दि ब. देवधरांपासून सचिन तेंडुलकरपर्यंत सगळ्यांबरोबर माधवराव खेळले. शेवटचा कांगा साखळी सामना खेळले, त्या वेळी माधव आपटे ७१ वर्षांचे होते.

मधल्या काळात माधव आपटे हे क्रिकेट क्लब ऑफ इंडियाचे (CCIचे) अध्यक्ष झाले. ते अध्यक्ष असताना, १४ वर्षीय सचिन तेंडुलकरची गुणवत्ता हेरून त्यांनी नियमांना डावलून त्याला क्लबकडून खेळण्याची संधी दिली.

क्रिकेटबरोबरच स्कॅश आणि बॅडमिंटन या खेळांत आपटे पारंगत होते.
उद्योजक माधवराव आपटे

माधव आपटे यांचे वडिलोपार्जित साखर कारखाने व कापडाच्या गिरण्या होत्या. जम्बो आइस्क्रीम, फलटण शुगर वर्क्‍स, लक्ष्मी विष्णू गिरणी, स्वस्तिक समूह, कॅम्लिन या कंपन्यांचे ते मुख्य संचालक होते.

ते काही काळ मुंबईचे नगरपाल व मुंबई चेम्बर ऑफ कॉमर्सचे अध्यक्ष होते.
आत्मचरित्र

माधवराव आपट्यांनी आत्मचरित्रही लिहिले आहे, त्याचे नाव -
* As Luck would Have It : Unplugged Uncut' (इंग्रजी)

आपटे, माधव
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
हुजूर साहेब

इतिहासाशी संबंधीत हा लेख अपूर्ण आहे आणि पूर्ण करण्यास आपण हातभार लावू शकता.
हा लेख संपादित करण्यासाठी [ येथे टिचकी द्या].
'विकिपीडिआ' मध्ये अपूर्ण लेख संपादित करण्यासाठी मदतीचा लेख येथे उपलब्ध आहे.


नांदेड येथील गुरुद्वारा तख्त सचखंड श्री हुजुर अबचलनगर साहिब या भल्यामोठ्या नावांने पण ओळखला जातो. येथे शीख धर्मियांचे १०वे गुरू श्री गुरू गोविंदसिंहजी यांची समाधी आहे.
* गुरूद्वाऱ्याची सध्याची इमारत महाराजा रणजीत सिंग यांनी इ.स. १८३० मध्ये बांधली. हे शीखांच्या पाच तक्तांपैकी एक आहे.
हा गुरुद्वारा श्री. गुरू गोविंदसिंघ यांच्या समाधीवर बांधलेला आहे. गुरूद्वाऱ्याच्या आतल्या खोलीला अंगीथा साहिब असे म्हणले जाते. या गुरूद्वाऱ्याचे बांधकाम इ. सन १८३२ ते १८३७ मध्ये झाले आहे.

वर्ग:नांदेड
वर्ग:शीख धर्म
नारायण स्वामी

वेंकटरामन नारायण स्वामी ऊर्फ नारायण स्वामी (रोमन लिपी: Venkatraman Narayan Swamy, Narain Swamy ;) (मे २३, इ.स. १९२४; केरळ - मे १, इ.स. १९८३; देहरादून, उत्तराखंड) हा भारतीय राष्ट्रीय क्रिकेट संघाकडून आंतरराष्ट्रीय स्तरावर कसोटी खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. तो प्रामुख्याने उजव्या हाताची द्रुत-मध्यमगती गोलंदाजी करत असे. भारताकडून तो एकच आंतरराष्ट्रीय कसोटी सामना खेळला. देशांतर्गत स्पर्धांमध्ये त्याने सर्विसेस क्रिकेट संघ संघाकडून प्रथमश्रेणी सामने खेळले.
बाह्य दुवे

*


वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
एम.एल. जयसिंहा

मोतगणहळ्ळी लक्ष्मीनरसु जयसिंहा ऊर्फ एम.एल. जयसिंहा (रोमन लिपी: Motganhalli Laxminarsu Jaisimha) (मार्च ३, इ.स. १९३९; सिकंदराबाद, आंध्र प्रदेश - जुलै ६, इ.स. १९९९; सिकंदराबाद, आंध्र प्रदेश) हा भारतीय पुरुष क्रिकेट संघाकडून खेळलेला माजी क्रिकेट खेळाडू होता. तो उजव्या हाताने फलंदाजी करत असे.
बाह्य दुवे

*


वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील मृत्यू
तेलंगणा

तेलंगणा (लेखनभेद: तेलंगण किंवा तेलंगाण) भारताचे २९वे राज्य आहे. जून २, इ.स. २०१४ रोजी स्थापन झालेले हे राज्य पूर्वी आंध्र प्रदेशचा भाग होते. या प्रदेशाची प्राचीन नावे तेलिंगाण, तेलिंगा, त्रिलिंग अशी होती.

तेलंगणा भौगोलिक दृष्ट्या मराठवाडा, विदर्भ आणि उत्तर कर्नाटक यांच्या सीमांलगत आहे. तांदूळ हे मुख्य पीक असलेला हा प्रदेश गोदावरी खोऱ्यात असून हा भाग ऐतिहासिक काळात सातवाहन (इ.स.पू. २२१ - इ.स. २१८), गोवळकोंड्याची कुतुबशाही (इ.स. १५२० - इ.स. १६८७) आणि हैदराबादचा निजाम (इ.स. १७२४ - इ.स. १९४८) यांच्या सत्तेखाली राहिला. इ.स.च्या विसाव्या व एकविसाव्या शतकात साम्यवाद आणि नक्षल विचारप्रणालींचा लक्षणीय प्रभाव या प्रदेशावर आढळतो. हैदराबाद मुक्तिसंग्रामानंतर इ.स. १९४८ साली हा भाग स्वतंत्र भारतीय संघराज्यात विलीन झाला. हैदराबाद ही तेलंगणाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे तर तेलुगू ही प्रमुख भाषा आहे.
इवलेसे|right|250 px|तेलंगण राज्याचे जिल्हे
इतिहास

तेलंगणा हे वेगळे राज्य घोषित करण्यात यावे, यासाठी अनेक वर्षे तेलंगण राष्ट्रीय समितीने लढा चालवला होता. डिसेंबर ९, २००९ रोजी या प्रयत्नांना यश येऊन भारत सरकारने तेलंगणा हे वेगळे राज्य होणार असल्याचे जाहीर केले. तेलंगण राज्याच्या स्थापनेसाठीचे विधेयक १५ व्या लोकसभेत १८ फेब्रुवारी २०१४ला आणि राज्यसभा या वरिष्ठ सभागृहात २० फेब्रुवारी २०१४ला संमत करण्यात आले आणि राष्ट्रपतींच्या मान्यतेसाठी पाठविण्यात आले.

तेलंगणा राज्यात पुढील जिल्हे आहेत. आदिलाबाद, करीमनगर, कामारेड्डी, कुमारम् भीम आसिफाबाद, खम्माम, जगतियाळ, जयशंकर भूपालपल्ली, जानगाव, जोगुलांबा गडवाल, नागरकुर्नूल, नारायणपेट, नालगोंडा, निजामाबाद, निर्मल, पेद्दापल्ली, भद्राद्रि कोठागुंडम, मंचरियाल, महबूबनगर, महबूबाबाद, मेडक, मेडचल-मलकजगिरी, मुळुगू, यादाद्री भुवनगिरी, रंगारेड्‍डी, राजन्ना सिरकिला, वनपर्थी, वारंगळ ग्रामीण, वारंगळ शहर, विकाराबाद, संगारेड्डी, सिद्दीपेट, सूर्यापेट, हैदराबाद.
प्रमुख शहरे
वाहतूक

हैदराबाद शहर हे तेलंगणामधील सर्वात मोठे वाहतूक केंद्र आहे. हैदराबाद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा भारतामधील एक प्रमुख विमानतळ असून येथून देशातील सर्व मोठ्या शहरांसाठी तसेच अनेक आंतरराष्ट्रीय स्थानांसाठी थेट प्रवासी सेवा उपलब्ध आहे. भारतीय रेल्वेच्या दक्षिण मध्य रेल्वे क्षेत्राचे मुख्यालय सिकंदराबाद रेल्वे स्थानक येथे असून हैदराबाद रेल्वे स्थानक, वारंगळ रेल्वे स्थानक इत्यादी मोठी स्थानके देशातील इतर भागांसोबत जोडली गेली आहेत. तेलंगणा एक्सप्रेस, सिकंदराबाद राजधानी एक्सप्रेस इत्यादी जलद गाड्या हैदराबादला दिल्लीसोबत जोडतात. चारमिनार एक्सप्रेस, गोदावरी एक्सप्रेस, गोळकोंडा एक्सप्रेस इत्यादी येथील प्रसिद्ध गाड्या आहेत.
हे सुद्धा पहा

* हैदराबाद मुक्तिसंग्राम
बाह्य दुवे

* ई-तेलंगण.ऑर्ग
संदर्भ

वर्ग:भारतीय राज्ये
निजामशाही

तिरप्या मुद्राक्षरातील मजकूर
thumb|right|300px|अहमदनगर भुईकोटाचे शाईत चितारलेले रेखाचित्र (इ.स. १८८५)
अहमदनगराची निजामशाही ही मध्ययुगात दक्षिण आशियातील दख्खन प्रदेशात अस्तित्वात असलेली सल्तनत होती. २८ मे, इ.स. १४९० रोजी बादशाह मलिक अहमद यांनी जुन्नर येथील बहमनी सेनापतीसह उर्वरित बहमनी सैन्याचा पराभव करून जुन्नर येथे स्वतंत्र सल्तनतीची घोषणा केली.
स्थापना

इ.स. १४८६ साली निजाम-उल-मुल्क ह्यांची (बहामनी सुलतानाच्या सरदाराची) बिदर या शहरात दरबारी हत्या झाली. ह्या प्रकारामुळे चिडलेल्या त्यांच्या मुलाने - अहमदाशहाने - बहामनी सल्तनीपासून फुटून स्वतंत्र राज्याची घोषणा केली आणि जुन्नर हे आपल्या राजधानीचे शहर निश्चित केले.

मे २८, इ.स. १४९० रोजी मलिक अहमद निजाम-उल-मुल्का यांनी बाग-ए-निजाम ह्या ठिकाणी झालेल्या युद्धात बहमनी सैन्याविरुद्ध संपूर्ण विजय मिळवला. त्यांनी आपल्या राज्याची राजधानी ह्याच नव्या ठिकाणी हलवली आणि नवीन शहराचे "अहमदनगर" असे नाम केले.

पुढील जवळपास १४० वर्षे त्यांच्या वारसांनी अहमदनगर येथून राज्य केले. सुलताना चांदबिबी ह्या हुसेन निजामशहा यांच्या मुलीने आणि अली आदिलशाह यांच्या पत्नीने १६ व्या शतकाच्या शेवटी मुघलांनी केलेल्या आक्रमणात अहमदनगराचा किल्ला लढवत ठेवला होता. मलिक अंबर हे कर्तृत्त्ववान प्रधानमंत्री (वजीर-ए-आजम) मूर्तझा निजामा यांच्या सेवेत होते. मलिक अंबर यांच्या मृत्यूनंतर शहाजी राजे यानी 6 वर्ष मुघल व आदिलशाह यांना यशस्वी झुंज दिली. शहाजी राजांनी त्या वेळी आदिलशहाला मुघलांच्या साम्राज्य विस्तार नितीविषयी सावध करून, दक्षिणी राज्य निजामशाही वाचवण्यासाठी मदत करण्याचे आवाहन केले.
पण आदिलशाह व मुघल यांना निजामशाही संपवून वाटून घ्यायची घायी झालेली होती. तसेच दुसऱ्या मुर्तझा निजामा‌‌ यांच्या आईंना पण स्वतःच्या मुलाचा जीव प्रिय असल्यामुळे त्यांनी मुघलांना शरण जाण्याचा निर्णय घेतला. त्यामुळेच शहाजी राजांचा नाईलाज झाला.
अशा प्रकारे निजामशाहीचा शेवट झाला.
घराणे

या सलतनीच्या अधिकारारूढ सुलतानांना निजामशाह या किताबाने उल्लेखले जाई.
पुस्तके

आसिफजाही - निजाम राजवटीचा इतिहास(खंड १)
(संपादक:- सरफराज अहमद, कलीम अजीम, सय्यद शाह वाएज)

वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास
वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:निजामशाही
जुलै ११

ठळक घटना आणि घडामोडी

चौदावे शतक

* १३४६ - लक्झेम्बर्गचा चार्ल्स पाचवा पवित्र रोमन सम्राटपदी.
पंधरावे शतक

* १४०५ - चीनचा झ्हेंग हे जहाजांचा तांडा घेउन जग धुंडाळायला निघाला.
सोळावे शतक

* १५७६ - मार्टिन फ्रोबिशरला लांबून ग्रीनलॅंडचा किनारा दिसला.
अठरावे शतक

* १७५० - कॅनडातील हॅलिफॅक्स शहर आगीत भस्मसात.
एकोणिसावे शतक

* १८०४ - अमेरिकेच्या उपराष्ट्रपती एरन बरने अर्थमंत्री अलेक्झांडर हॅमिल्टनला द्वंद्वयुद्धात ठार केले.
* १८११ - इटलीच्या आमादिओ ऍव्होगाड्रोने आपला वायुच्या अणुरचनेचा सिद्धांत प्रकाशित केला.
* १८५९ - चार्ल्स डिकन्सची ए टेल ऑफ टू सिटीज ही कादंबरी प्रकाशित.
* १८८९ - मेक्सिकोतील तिहुआना शहराची स्थापना.
विसावे शतक

* १९१९ - नेदरलॅंड्समध्ये कामगारांकडून एका दिवसात जास्तीत जास्त आठ तासांचे काम घ्यायचा व रविवारी सुट्टी देण्याचा कायदा लागू झाला.
* १९२१ - मंगोलियाला चीनपासून स्वातंत्र्य.
* १९४० - हेन्री फिलिप पेटैं विची फ्रांसच्या पंतप्रधानपदी.
* १९५५ - अमेरिकेने आपल्या चलनावर इन गॉड वी ट्रस्ट (देवावर आमचा विश्वास आहे) असे मुद्रित करण्याचे ठरवले.
* १९५७ - करीम हुसेनी आगाखान इस्माइलीपंथाच्या प्रमुखपदी.
* १९६० - हार्पर लीची टु किल ए मॉकिंगबर्ड ही कादंबरी प्रकाशित झाली.
* १९७१ - चिलीने तांब्याच्या खाणींचे राष्ट्रीयीकरण केले.
* १९७३ - ब्राझिलचे बोईंग ७०७ प्रकारचे विमान पॅरिस ओर्लि विमानतळावर कोसळले. १३४ पैकी १२३ प्रवासी ठार.
* १९७५ - चीनमध्ये इ.स.पू. तिसऱ्या शतकातील चीनी मातीच्या ६,००० मुर्ती असलेली दफनभूमी सापडली.
* १९७८ - स्पेनमध्ये प्रवाहीकृत वायू घेउन चाललेल्या ट्रकला अपघात. २१६ ठार.
* १९७९ - अमेरिकेचे अंतराळस्थानक स्कायलॅब पृथ्वीवर कोसळले.
* १९८२ - फुटबॉल विश्वकपच्या अंतिम सामन्यात इटलीने पश्चिम जर्मनीला ३-१ असे पराभूत केले.
* १९८३ - इक्वेडोरमध्ये बोईंग ७२७ प्रकारचे विमान कोसळले. ११९ प्रवासी ठार.
* १९९१ - नायजेरिन एरवेझने भाड्याने घेतलेले नेशनएरचे डी.सी.८ प्रकारचे विमान जेद्दा येथे कोसळले. २६१ प्रवासी ठार.
* १९९५ - अमेरिका व व्हियेतनाममध्ये राजनैतिक संबंध पुनःप्रस्थापित.
* १९९५ - स्रेब्रेनिकाची कत्तल - युगोस्लाव्हिया व बॉस्नियाच्या सैन्याने स्रेब्रेनिका शहर काबीज केले व ८,००० व्यक्तींना ठार मारले.
* १९९५ - क्युबाना दि एव्हिएशनचे ए.एन.२४ प्रकारचे विमान कॅरिबियन समुद्रात कोसळले. ४४ ठार.
एकविसावे शतक

* २००३ - १८ महिने बंद असलेली लाहोर-दिल्ली बस सेवा पुनः सुरू.
* २००४ - सी.आय.ए.च्या निदेशक जॉर्ज टेनेटने राजीनामा दिला.
* २००६ - मुंबईत उपनगरी रेल्वे गाड्यांमध्ये स्फोट. १००हून अधिक ठार.
जन्म

* १२७४ - रॉबर्ट द ब्रुस, स्कॉटलंडचा राजा.
* १६५७ - फ्रेडरिक पहिला, प्रशियाचा राजा.
* १७६७ - जॉन क्विन्सी ऍडम्स, अमेरिकेचा ६वा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९१६ - गॉफ व्हिटलॅम, ऑस्ट्रेलियाचा २१वा पंतप्रधान.
* १९३० - जॅक अलाबास्टर, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९५० - जिम हिग्स, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* ४७२ - ॲंथेमियस, पश्चिम रोमन सम्राट.
* ९३७ - रुडॉल्फ दुसरा, बरगंडीचा राजा.
* ११७४ - अमाल्रिक, जेरुसलेमचा राजा.
* १६८८ - नराई, सयामचा राजा.
* १८०४ - अलेक्झांडर हॅमिल्टन, अमेरिकेचा अर्थमंत्री.
* १९५९ - चार्ली पार्कर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९८९ - सर लॉरेंस ऑलिव्हिये, ब्रिटिश अभिनेता.
प्रतिवार्षिक पालन

* जागतिक लोकसंख्या दिन - संयुक्त राष्ट्रे.
* नाडम - मंगोलिया.
* राष्ट्रीय समुद्री दिन - चीन.
बाह्य दुवे

----
जुलै ९ - जुलै १० - जुलै ११ - जुलै १२ - जुलै १३ - (जुलै महिना)
जुलै १२

ठळक घटना आणि घडामोडी

बारावे शतक

* ११९१ - तिसरी क्रुसेड - दोन वर्षांच्या वेढ्यानंतर एकरचा किल्ला पडला.
सोळावे शतक

* १५८० - ऑस्ट्रोग बायबलचे प्रकाशन.
सतरावे शतक

* १६९१ - ऑघ्रिमची लढाई - इंग्लंडच्या विल्यम दुसऱ्याने स्कॉटलंडच्या जेम्स सातव्याला हरवले.
एकोणिसावे शतक

* १८१२ - १८१२ चेयुद्ध - अमेरिकेने कॅनडावर आक्रमण केले.
* १८९२ - मॉॅंट ब्लांक पर्वतावरील सरोवर फुटले. खालील सेंट जर्व्हे गावात पूर. २०० ठार.
विसावे शतक

* १९३२ - हेडली व्हेरिटीने एकाच डावात १० धावा देउन १० बळी घेतले व क्रिकेटमधील उच्चांक स्थापित केला.
* १९३३ - अमेरिकन काँग्रेसने कामगारांसाठी न्यूनतम मोबदला ताशी ३३ सेंट ठरवला.
* १९४३ - दुसरे महायुद्ध - प्रोखोरोव्ह्काची लढाई.
* १९५० - रेने प्लेव्हेन फ्रांसच्या पंतप्रधानपदी.
* १९६७ - नुवार्क, न्यु जर्सी शहरात वांशिक दंगली. २७ ठार.
* १९७५ - साओ टोमे व प्रिन्सिपला पोर्तुगालपासून स्वातंत्र्य.
* १९७९ - किरिबाटीला युनायटेड किंग्डमपासून स्वातंत्र्य.
* १९९३ - जपानच्या होक्काइदो द्वीपावर रिश्टर मापनपद्धतीनुसार ७.८ तीव्रतेचा भूकंप. यामुळे तयार झालेल्या त्सुनामीने ओकुशिरी द्वीपावर २०२ बळी घेतले.
एकविसावे शतक

* २००४ - पेद्रो संताना लोपेस पोर्तुगालच्या पंतप्रधानपदी.
* २००५ - आल्बर्ट दुसऱ्याचा मोनॅकोच्या राजेपदी राज्याभिषेक.
* २०१२ - नायजेरियातील ओकोबी शहराजवळ अपघात झालेल्या पेट्रोलवाहू ट्रकचा स्फोट. त्यातून गळत असलेले पेट्रोल गोळा करणारऱ्यांपैकी १२१ व्यक्ती ठार, शेकडो जखमी.
जन्म

100px|right|thumb|डॉ. कार्व्हर
* १०० - जुलियस सीझर, रोमन सेनापती व राज्यकर्ता, सीझर (जुलै १२ किंवा जुलै १३).
* १३९४ - अशिकागा योशिनोरी, जपानी शोगन.
* १५९६ - मायकेल पहिला, रशियाचा झार.
* १८५२ - हिपोलितो य्रिगोयेन, आर्जेन्टीनाचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १८५४ - जॉर्ज ईस्टमन, अमेरिकन संशोधक.
* १८६४ - इतिहासाचार्य वि.का.राजवाडे, मराठी इतिहास संशोधक
* १८६४ - जॉर्ज वॉशिंगटन कार्व्हर, अमेरिकन शास्त्रज्ञ. (चित्रित)
* १८७० - लुई दुसरा, मोनॅकोचा राजा.
* १९२० - यशवंत विष्णू चंद्रचूड, भारताचे माजी सरन्यायाधीश.
* १९३७ - लायोनेल जॉस्पिन, फ्रांसचा पंतप्रधान.
* १९४३ - ब्रुस टेलर, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९४७ - पूचिया कृष्णमुर्ती, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९५७ - जयश्री तळवलकर, भारतीय तत्त्वज्ञ.
* १९६५ - संजय मांजरेकर, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९६९ - ऍलन मुल्लाली, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* १४४१ - अशिकागा योशिनोरी, जपानी शोगन.
* १७१२ - रिचर्ड क्रॉमवेल, इंग्लिश राज्यकर्ता.
* १९४९ - डग्लस हाइड, आयर्लंडचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष.
* २००० - इंदिरा संत , मराठी कवयित्री.
प्रतिवार्षिक पालन

* स्वातंत्र्य दिन - किरिबाटी, साओ टोमे व प्रिन्सिप.
बाह्य दुवे

----
जुलै १० - जुलै ११ - जुलै १२ - जुलै १३ - जुलै १४ - (जुलै महिना)
साओ टोमे आणि प्रिन्सिप

साओ टोमे आणि प्रिन्सिप अटलांटिक समुद्रातीलमधील आफ्रिकेच्या पश्चिम किनाऱ्याजवळील एक छोटा द्वीप-देश आहे. साओ टोमे व प्रिन्सिप ही ह्या देशाची दोन मुख्य बेटे आहेत. ही बेटे एकमेकांपासुन १५० किमी दूर आहेत व आफ्रिकेच्या किनाऱ्यापासुन साधारण २२५ किमी अंतरावर आहेत.
इतिहास

नावाची व्युत्पत्ती

प्रागैतिहासिक कालखंड

भूगोल

चतुःसीमा

राजकीय विभाग

मोठी शहरे

समाजव्यवस्था

वस्तीविभागणी

धर्म

शिक्षण

संस्कृती

राजकारण

अर्थतंत्र

खेळ

* ऑलिंपिक खेळात
* फुटबॉल संघ


वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:मध्य आफ्रिका
जुलै १३

ठळक घटना आणि घडामोडी

सतरावे शतक

* १६६० - पावनखिंडीतील लढाई
अठरावे शतक

* १७९४ - व्हॉस्गेसची लढाई.
एकोणिसावे शतक

* १८३२ - हेन्री रोव स्कूलक्राफ्टने मिसिसिपी नदीचे उगमस्थान शोधले.
* १८६३ - सक्तीच्या सैन्यभरतीविरुद्ध न्यू यॉर्क शहरात दंगा.
* १८७८ - १८७८चा बर्लिनचा तह - सर्बिया, मॉॅंटेनिग्रो व रोमेनिया ओट्टोमन साम्राज्यातून वेगळे झाले.
विसावे शतक

* १९०८ - ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये स्त्रियांना भाग घेण्यास परवानगी.
* १९०९ - कॅनडातील कोक्रेन, ऑन्टारियो शहराजवळ जमिनीत सोने सापडले.
* १९१२ - मौलाना अबुल कलाम आझादनी अल हिलाल या उर्दू भाषेतील नियतकालिकाचे प्रकाशन सुरू केले.
* १९४१ - दुसरे महायुद्ध - मॉॅंटेनिग्रोत जर्मन वा इटालियन राजवटीविरुद्ध उठाव.
* १९७७ - न्यू यॉर्कमधील वीजपुरवठा २५ तास खंडित. अंधारपटात लुटालूट, मारामारी व गुंडगिरीचा सुकाळ.
* १९८३ - श्रीलंकेत वांशिक हत्याकांड. ३,००० तमिळ व्यक्तींची हत्या. ४,००,०००हून अधिक तमिळ व्यक्तींचे युरोप व कॅनडा व भारतात पलायन.
एकविसावे शतक

* २००५ - पाकिस्तानच्या घोटकी रेल्वे स्थानकात तीन रेल्वे गाड्या एकमेकांवर आदळल्या. १५० ठार.
* २००६ - इस्रायलने बैरूत विमानतळावर हल्ला चढवला.
जन्म

* १०० - जुलियस सीझर, रोमन सेनापती व राज्यकर्ता, सीझर (जुलै १२ किंवा जुलै १३).
* १५९० - पोप क्लेमेंट दहावा.
* १६०८ - फर्डिनांड तिसरा, पवित्र रोमन सम्राट.
* १८०८ - पॅट्रिस मॅकमहोन, फ्रांसचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९०४ - जे.आर.डी. टाटा, भारतीय उद्योगपती.
* १९४० - पॅट्रिक स्टुअर्ट, इंग्लिश अभिनेता.
* १९४२ - हॅरिसन फोर्ड, अमेरिकन अभिनेता.
* १९४५ - ऍशली मॅलेट, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९५३ - लॅरी गोम्स, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९५४ - रे ब्राइट, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९६४ - उत्पल चटर्जी, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* ९३९ - पोप लिओ सातवा.
* १६६० - बाजीप्रभू देशपांडे.
* १७६१ - तोकुगावा लेशिगे, जपानी शोगन.
* १७९३ - ज्याँ पॉल मरात, फ्रेंच क्रांतिकारी.
* १९८० - सेरेत्से खामा, बोत्स्वानाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष.
बाह्य दुवे

जुलै ११ - जुलै १२ - जुलै १३ - जुलै १४ - जुलै १५ - (जुलै महिना)
मुक्‍त ज्ञानकोश

येथील लेखनाचा परिघ ज्ञानकोशाचा असतो.मुक्‍त ज्ञानकोश वाचन, लेखन, संपादन,सुधारणा, बदल करण्याकरीता सर्वांना मुक्त असतात.मुक्त ज्ञानकोशातील लेखात सर्वसामान्य वाचक सुद्धा लेखनात सहभाग घेतात तसेच एकट्याने अथवा सहयोगी पद्धतीने लेखन केले जाते.

मुक्त ज्ञानकोश हा मुक्त सॉफ्टवेअरच्या तत्त्वावर आधारित असून ज्ञानावरील मालकी हक्क असू नये म्हणून त्याची निर्मिती करण्यात आली आहे.
विकिपीडिया हा एक मुक्त ज्ञानकोश आहे. कोणीही वापरकर्ता तो संपादित करू शकतो.
विश्वकोश संकल्पना

विश्वकोशांना स्वतःचा विशिष्ट वाचकवर्ग असतो. तो केवळ विश्वासार्ह, संक्षिप्त (मोजके) साक्षेपी (संदर्भ असलेली काही विरुद्ध मते असल्यास, त्यांच्या सह) शक्य तिथे संदर्भ असलेली वस्तुनिष्ठ आणि तटस्थपणे दिलेली माहिती वाचत असतो.

(इथे वाचकांना रुक्षता अपेक्षित नसते, पण निव्वळ ज्ञान आणि माहिती हवी असते. वाचकाचा दृष्टिकोण: आम्ही मोजकी तथ्ये आणि सांख्यकीय माहिती यांसह वाचतो. आम्हाला इतरांची परस्परविरोधी मते विशिष्ट संदर्भासहित सांगा, पण आमचे मत प्रभावित करण्याकरिता तुमचे स्व:चे मत स्वतः त्यात मिसळू नका असा असतो.)


सारे विश्वकोश विश्वकोशाची विश्वासार्हता जपण्याकरिता सहसा वस्तुनिष्ठ लेखन करण्याचा संकेत पाळत असतात.त्यामुळे शब्दांचा(स्वतः जोडलेल्या विशेषणांचा) फुलोरा, स्वतःच दिलेला व्यक्तिगत दुजोरा, इत्यादी ललीत लेखनाच्या किंवा ब्लॉग या स्वरूपातील लेखन टाळणे अपेक्षीत असते.
हे सुद्धा पहा

ललित लेखनाच्या स्वरूपातील किंवा ब्लॉग स्वरूपातील लेखन आपल्या आवडीचा किंवा सवयीचा भाग असेल तर, विकिपीडियात लिहिण्याच्या दृष्टीने, आपण आधी मराठी विकिपीडियात आधीपासून असलेल्या एखाद दुसऱ्या लेखांमध्ये भर घालून पाहू शकता, मुखपृष्ठ सदर म्हणून मागे निवडले गेलेले लेख अभ्यासू शकता अथवा धूळपाटी येथे कच्चे लेखन करून इतर संपादकांचे साहाय्य घेऊन ते बरोबर करून घेऊ शकता .

आपल्याला इतर नवागत सदस्य काय चुका करत असत्तात ते नवीन सदस्यांकडून होणाऱ्या सर्वसाधारण संपादन त्रूटी लेखात जाणून घेता येईल.आणि विकिपीडियाच्या इतर मर्यादांची माहिती विकिपीडिया:विकिपीडियाच्या मर्यादा या लेखात घेता येईल.
*पहा: नेहमीचे प्रश्न, विकिपीडिया:कारण,विकिपीडिया:शीर्षकलेखन संकेत

*विकिपीडिया:हवे होते अपेक्षा, विकिपीडिया परीघ, आवाका आणि मर्यादा

वर्ग:ज्ञानकोश
मराठी शाब्दबंध

मराठी शाब्दबंध म्हणजे मराठीतील शब्दगत संकल्पनांचा कोश.
मराठी शाब्दबंधाच्या घडणीचा इतिहास

शाब्दबंध(वर्डनेट) ही संकल्पना प्रथमतः डॉ. जॉर्ज मिलर ह्यांनी मांडली. ह्या संकल्पनेपासून प्रेरणा घेऊन मुंबई येथील 'भारतीय-तंत्रज्ञान-संस्थे'च्या 'संगणकविज्ञान-आणि-संगणकअभियांत्रिकी-विभागा'तील 'भारतीय-भाषा-तंत्रज्ञान-केंद्रा'त
मराठी शाब्दबंध रचण्याचे काम इ.स. २००२ ह्या वर्षी सुरू झाले.

ह्यात प्रत्येक शब्दसंच (synset) हा इंग्रजी वर्डनेटमधील शब्दसंचाशी आणि हिंदी वर्डनेटमधील शब्दसंचाशी जोडला आहे.
बाह्य दुवे

मराठी शाब्दबंधाचे संकेतस्थळ
----
शाब्दबंध

शाब्दबंध म्हणजे शब्दगत संकल्पनांचा कोश. मानवी भाषेचे शब्दसंग्रह, रूपव्यवस्था, पदान्वय आणि अर्थविचार ही अंगे अभ्यासकांनी मानली आहेत. ह्यांपैकी शब्दसंग्रह ह्या अंगाचा अभ्यास अभ्यासक करीत असतात. मनोवैज्ञानिक दृष्टीने भाषेचा अभ्यास करणाऱ्या अभ्यासकांनी मानवी बुद्धीत शब्द कशा प्रकारे साठवले जातात, त्यांची धुंडाळणी कशी होते ह्याविषयी प्रयोग करून काही निष्कर्ष काढलेले आहेत. ह्या अभ्यासातून लाभलेल्या मर्मदृष्टीचा वापर करून प्रिन्स्टन विद्यापीठातील डॉ. जॉर्ज मिलर आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी शाब्दबंध ह्या संकल्पनेला मूर्त रूप दिले.
सांकल्पनिक पार्श्वभूमी

शाब्दबंधाची घडण ही भाषाविज्ञान, संगणकविज्ञान, शब्दकोशरचनाशास्त्र अशा विविध शास्त्रांशी संबंधित आहे .
विभागात्मक अर्थविचार आणि संबंधात्मक अर्थविचार

भाषाविज्ञानात भाषेच्या अर्थ ह्या अंगाविषयी विविध सिद्धान्त मांडले जातात. १९९०पूर्वीच्या दशकात पाश्चात्य भाषाविज्ञानाच्या परंपरेत विभागात्मक अर्थविचाराचे प्राबल्य होते. ह्या विचारातला मुख्य भाग म्हणजे एखाद्या शब्दाचा अर्थ हा अनेक अर्थघटकांच्या एकत्रीकरणाने बनलेला असतो. शब्दाच्या अर्थाचे विश्लेषण करून आपल्याला काही अर्थघटक मिळतात. उदा. मुलगा = + मानव + नर - वयस्क
विभागात्मक अर्थविचाराच्या पुरस्कर्त्यांची अटकळ होती की ह्या रीतीने विश्लेषण करत राहिल्यास आपल्याला अर्थाचे मूलभूत घटक हाती लागतील. मात्र ९० च्या दशकापर्यंत तरी हा प्रयत्न सफल झाला नव्हता.
घडण

शाब्दबंधातील एकेक सुटी नोंद म्हणजे समानार्थी शब्दांचा संच असते. संक्षेपाने ह्याला नुसतेच संच म्हणता येईल. उदा. झाड, वृक्ष, तरू. हा समानार्थी शब्दांचा संच एक अर्थ दाखवतो. नोंदीत हा अर्थ समानार्थी शब्दांच्या पुढे लिहिलेला असतो. आणि शेवटी उदाहरणादाखल एक वाक्य दिलेले असते.
एकंदर नोंद आपल्याल्या पुढीलप्रमाणे दिसते.
झाड, वृक्ष, तरुवर, द्रुम, तरू, पादप -- मुळे,खोड,फांद्या,पाने इत्यादींनी युक्त असा वनस्पतिविशेष"झाडे पर्यावरण शुद्ध करण्याचे काम करतात"
ह्याच प्रकारे वेगवेगळे अर्थ वेगवेगळ्या नोंदींद्वारे दाखवले जातात.
शब्दकोशाहून वेगळेपण

शब्दकोशात शब्द काही एका धोरणाने मांडलेले असतात. उदा. शब्दरूपांची अकारविल्हे मांडणी आपल्याला परिचित असते. भाषेचा वर्णक्रम ठाऊक असला की हवा असलेला शब्द कोशातून अचूक हुडकता येतो. अर्थात अकरविल्हे मांडणी आपल्याल्या अधिक सरावाची असली तरी कोशातील मांडणीचे ते एकमेव तत्त्व नाही. पर्यायकोशात समानार्थता, विरुद्धार्थता इ. निकष वापरून शब्द मांडलेले असतात.
बाह्य दुवे

इंग्रजी शाब्दबंधाचे संकेतस्थळ

मराठी शाब्दबंधाचे संकेतस्थळ

हिंदी शाब्दबंधाचे संकेतस्थळ
पहा

मराठी शाब्दबंध
हिंदी शाब्दबंध


वर्ग:भाषा
वर्ग:कोश साहित्य
जुलै १४

ठळक घटना आणि घडामोडी

तेरावे शतक

* १२२३ - लुई आठवा फ्रांसच्या राजेपदी.
अठरावे शतक

* १७८९ - पॅरिसमध्ये नागरिकांनी फ्रेंच राज्यसत्तेचे व दडपशाहीचे चिह्न असलेल्या बॅस्टिल तुरुंगावर हल्ला केला व आतील सात बंद्यांची मुक्तता केली. ही घटना म्हणजे फ्रेंच क्रांतीची मुहुर्तमेढ होती.
* १७८९ - अलेक्झांडर मॅकेन्झी मॅकेन्झी नदीच्या मुखाशी पोचला.
* १७९१ - फ्रेंच क्रांतीपासून पळून इंग्लंडमध्ये आश्रय घेतलेल्या फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ जोसेफ प्रिस्टलीची बर्मिंगहॅम शहरातून हकालपट्टी.
विसावे शतक

* १९२५ - जर्मनीत नाझी पक्षाव्यतिरिक्त सगळ्या राजकीय पक्षांवर बंदी.
* १९४३ - अमरिकेतील सेंट लुई शहरात जॉर्ज वॉशिंग्टन कार्व्हरचे स्मारक खुले.
* १९५८ - इराकमध्ये राजेशाहीविरुद्ध उठाव. अब्दुल करीम कासम सत्तेवर.
* १९६६ - अमरिकेतील शिकागो शहरात रिचर्ड स्पेकने आठ परिचारिका-विद्यार्थिनींची हत्या केली.
* १९६६ - ग्वाटेमाला सिटीतील मनोरुग्णालयात आग. २२५ ठार.
* १९८४ - डेव्हिड लॅंग न्यू झीलंडच्या पंतप्रधानपदी.
एकविसावे शतक

* २००० - फिजीतील उठावाचा सूत्रधार जॉर्ज स्पेटला अटक व देशद्रोहाचा आरोप.
* २०१६ - फ्रांसच्या नीस शहरात दहशतवाद्याने लोकांच्या जमावात मोठा ट्रक घालून ८०पेक्षा अधिक लोकांना ठार केले.
जन्म

* १८५६ - गोपाळ गणेश आगरकर, समाजसुधारक.
* १८६२ - गुस्टाफ क्लिम्ट, ऑस्ट्रियन चित्रकार.
* १८७४ - अब्बास दुसरा, इजिप्तचा राजा.
* १८८५ - सिसावांग वॉॅंग, लाओसचा राजा.
* १९१० - विल्यम हॅना, अमेरिकन चित्रकार, टॉम अँड जेरी चित्रकथेसाठी चित्रे काढली.
* १९१३ - जेरी फोर्ड, अमेरिकेचा ३८वा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९२० - शंकरराव चव्हाण, महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री आणि माजी केंद्रीयमंत्री.
* १९६७ - हशन तिलकरत्ने, श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९७६ - जरैंट जोन्स, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* १२२३ - फिलिप दुसरा, फ्रांसचा राजा.
* १२७४ - संत बोनाव्हेंचर.
* १८८१ - बिली द किड, अमेरिकन दरोडेखोर.
* १८८७ - आल्फ्रेड क्रुप, जर्मन उद्योगपती.
* १९०४ - पॉल क्रुगर, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रांतीकारी.
* २००२ - होआकिन बॅलाग्वेर, डॉमिनिकन प्रजासत्ताकचा राष्ट्राध्यक्ष.
* २००३ - रज्जू भैय्या - राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे ४थे सरसंघचालक
* २००८ - यशवंत विष्णू चंद्रचूड, भारताचे माजी सरन्यायाधीश.
प्रतिवार्षिक पालन

* बॅस्टिल दिन - फ्रांस.
बाह्य दुवे

----
जुलै १२ - जुलै १३ - जुलै १४ - जुलै १५ - जुलै १६ - (जुलै महिना)
गुंडप्पा विश्वनाथ

गुंडप्पा विश्वनाथ (जन्म १२ फेब्रुवारी १९४९) हा माजी भारतीय क्रिकेट खेळाडू आहे. त्याने 1967 मध्ये पहिल्या प्रथम श्रेणी सामन्यात 230 धावा केल्या होत्या. गुंडप्पा विश्वनाथ हे 1970 च्या दशकात भारतीय फलंदाजीचा कणा होता. सुनील गावसकर यांच्यानंतर या दशकातील तो निर्विवाद सर्वोत्तम फलंदाज होता. तो मागच्या पायावर खूप चांगला खेळला. उशीरा कट शॉटवर त्याने प्रभुत्व मिळवले होते. गुंडप्पा हे त्यांच्या खेळातील खेळासाठीही लक्षात राहतात. अंपायरने आउट दिल्यानंतर त्याने इंग्लंडच्या बॉब टेलरला सुवर्ण महोत्सवी सामन्यात पुन्हा फलंदाजीसाठी बोलावले. भारत हा सामना हरला, पण कर्णधार गुंडप्पा विश्वनाथ म्हणाला की, त्याच्यासाठी निकालापेक्षा हा सामना खेळाच्या भावनेने खेळला जातो.
संस्मरणीय खेळ

१९६९ मध्ये विश्वनाथने पहिल्या कसोटीत शतक झळकावले होते. त्याने 1974-75 मध्ये वेस्ट इंडीजविरुद्ध मद्रासमध्ये 97 धावा केल्या होत्या. त्याची ९७ धावांची खेळीही खास होती कारण त्याने अँडी रॉबर्ट्ससारख्या घातक गोलंदाजांसमोर या धावा केल्या.

1972-73 मध्ये इंग्लंडविरुद्ध त्याने मुंबईत शतक झळकावले होते. त्यानंतर 1979 मध्ये लॉर्ड्सवर त्याने 113 धावांची इनिंग खेळली होती. पण त्याहीपेक्षा 1982 मध्ये मद्रासमध्ये त्याने 222 धावांची इनिंग खेळली होती.

विश्वनाथने एकूण 91 कसोटी सामने खेळले आणि 41.93 च्या सरासरीने 6,080 धावा केल्या. त्याने एक विकेटही घेतली.
गावसकर यांचे नाते

विश्वनाथ यांचा विवाह सुनील गावस्कर यांच्या बहिणीशी झाला होता.
sardarbh

विश्वनाथ, गुंडप्पा
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
वर्ग:इ.स. १९४९ मधील जन्म