JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
भुईकोट

भुईकोट म्हणजे भूमीवर बांधलेला कोट. अर्थात, जमिनीवर बांधलेला किल्ला. मराठ्यांच्या आणि पेशवाईच्या काळात अनेक भुईकोट अस्तित्वात आले.
संरचना

भुईकोट हे साधारणपणे खाड्यांच्या किनाऱ्यावर बांधलेले आहेत. किल्ल्याच्या भोवताली तट असतो.पाच सहा बुरुज असतात. आतमध्ये रोजच्या वापरासाठी पाण्याची टाकी असते. शिपायांना राहण्यासाठी घरे असतात. किल्ल्याला मुख्य प्रवेशद्वार असते. असे साधारणपणे भुईकोटाचे स्वरूप असते.पालघर जिल्ह्यात डहाणू,पालघर,वसई तालुक्यात कित्येक भुईकोट आहेत. ते बरेच पोर्तुगीज काळात बांधलेले आहेत.इसवी सन १७३९ मध्ये पेशवे चिमाजी आप्पांनी वसई जिंकली त्याअगोदर माहीम, डहाणू, शिरगाव, मनोर, दातिवरे, केळवे इत्यादी किल्ले जिंकून घेतले होते.
महाराष्ट्रातील भुईकोट

* संग्रामदुर्ग
* शनिवारवाडा
* वसईचा किल्ला
* चाकणचा किल्ला (किल्ले सुभानमंगळ)
* खर्डा-जामखेड तालुका
* परांडा
* औसा-लातूर
बांगलादेश

बांगलादेश किंवा पीपल्स रिपब्लिक ऑफ बांगलादेश हे भारताच्या पूर्वेला असलेले बंगाली भाषिक मुस्लिम बहुल राष्ट्र आहे. १९४७ सालच्या अखंड भारताच्या फाळणीमध्ये पूर्व व पश्चिम अशा दोन भागात पाकिस्तानची निर्मिती झाली. त्यातला पूर्व भाग हा आजचा बांगलादेश म्हणून ओळखला जातो. तत्कालीन पूर्व पाकिस्तानाची भाषा बंगाली, तर पश्चिम पाकिस्तानात उर्दू वापरात होती. भाषा आणि इतर प्रश्नामुळे पूर्व पाकिस्तानातील जनतेचा असंतोष वाढत गेला. हा असंतोष मोडून काढण्यासाठी पाकिस्तान सरकारने लष्कर पाठविले व लष्करी कायदा लागू केला. पाकिस्तानी लष्कराच्या मोहिमेमुळे आणि तणावाच्या परिस्थितीमुळे पूर्व पाकिस्तानातील नागरिकांचे भारतीय हद्दीत मोठ्या प्रमाणात स्थलांतर होऊ लागले. परिणामी भारताला या प्रकरणात लष्करी हस्तक्षेप करावा लागला. १९७१ मध्ये पूर्व पाकिस्तान वेगळे होऊन बांगलादेशाची निर्मिती झाली.

ढाका ही बांगलादेशची राजधानी व सर्वात मोठे शहर असून चट्टग्राम, सिलहट, राजशाही इत्यादी इतर मोठी शहरे आहेत. ब्रम्हपुत्रा, पद्मा व मेघना ह्या येथील प्रमुख नद्या आहेत. २०११ साली बांगलादेशची लोकसंख्या सुमारे १४.९७ कोटी होती. बांगलादेश हा जगातील आठव्या क्रमांकाच्या लोकसंख्येचा देश आहे.
प्रशासकीय विभाग

बांगलादेश एकूण ८ प्रशासकीय विभागांमध्ये वाटला गेला आहे.
वाहतूक

बांगलादेशात अनेक महामार्ग अस्तित्वात असून सर्व प्रमुख शहरे महामार्गांद्वारे जोडली गेली आहेत. बांगलादेश रेल्वे ही देशामधील एकमेव रेल्वे वाहतूक कंपनी असून देशात आजच्या घडीला २,७०६ किमी लांबीचे लोहमार्गाचे जाळे आहे. बांगलादेशामधील अनेक नद्यांमुळे जलवाहतूक हा येथील वाहतूकीचा एक प्रमुख मार्ग आहे. बांगलादेशात ८,०४६ किमी लांबीचे जलमार्ग अस्तित्वात आहेत. बिमान बांगलादेश एरलाइन्स ही येथील सरकारी विमानवाहतूक कंपनी असून ढाक्याचा शाहजलाल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ बांगलादेशातील प्रमुख विमानतळ आहे.
खेळ

*ऑलिंपिक खेळात बांगलादेश
*बांगलादेश क्रिकेट संघ
*बांगलादेश फुटबॉल संघ
बाह्य दुवे

*
*
*
संदर्भ

वर्ग:दक्षिण आशियाई देश
रासायनिक अभियांत्रिकी

रासायनिक अभियांत्रिकीची व्याख्या एक वा दोन ओळीत करणे कठीण आहे. परंतु असे म्हणता येईल की प्रत्येक उत्पादन प्रक्रियेत रासायनिक अभियांत्रिकी संकल्पनांची गरज असते. रासायनिक अभियांत्रिकीमध्ये रासायनिक व भौतिक प्रक्रियांचा पदार्थांच्या अधिक मौल्यवान उत्पादने वा उपयुक्‍त स्वरूपाच्या उर्जांमधील रूपांतरासाठी वापर होतो. रासायनिक अभियंत्याचे काम संकल्पना निर्माण करणे,तिचे आरेखन व विकास करणे, आणि त्या संकल्पनांचा वापर करून प्रक्रिया लाभदायक , सुरक्षित, कार्यक्षम व पर्यावरणदृष्ट्या स्वीकारार्ह बनवणे हे होय. रासायनिक अभियंत्याचा उत्पादन कसे व किती असावे ,त्याचा दर्जा काय असावा,काम करणाऱ्या लोकांची सुरक्षा,पर्यावरण व प्रदूषण नियंत्रण विषयीच्या कायद्यांचे पालन करणे व सर्वांत मह्त्वाचे म्हणजे प्रक्रियेतून उपलब्ध सामुग्रीतून जास्तीत जास्त उत्पादन काढता येईल अशी प्रक्रिया बनवणे यात मोठा वाटा असतो.रासायनिक अभियांत्रिकी शिक्षण is unique for its strong emphasis on building-up the ability to apply a system’s approach to problem solving, to synthesize उपयुक्‍त results, to from उत्पादनive partnerships with other professions, and to apply principles from a broad range of scientific disciplines. Completion of the रासायनिक अभियांत्रिकी Program leads to the BS degree and provides the शिक्षण necessary for continual professional growth or for graduate studies.And post graduate opens the door for the detalied research in the respected specific areas or working in the projects with broader view and cleared fundamentals.In case of any process industry रासायनिक अभियंता is the whole and sole incharge of the plant/project who co-ordinates among different अभियंते from different fields.Thus रासायनिक अभियंता acts as a common platform to give the fruitful result for the process industry.
मुख्य विषय

रासायनिक आभियांत्रिकीमध्ये खालिल विषयांचा अभ्यास मुख्यत्वे होतो.

*वहन शास्त्र( Transport phenomenon)
**उष्णता वहन (Heat transfer)
**पदार्थ वहन (Mass transfer)
**संवेग वहन (Momemtum transfer)

*रासायनिक तंत्रज्ञान (Chemical technology)

*रासायनिक उर्जाशास्त्र (Chemical engineering Thermodynamics)

*प्रक्रिया शास्त्र
**रासायनिक प्रक्रिया आभियांत्रिकी (Chemical reaction engineering)
**प्रकिया नियोजन (Process design)
**यांत्रिक प्रक्रिया (Mechanical operations)
**प्रक्रिया नियंत्रण (Process control)

तसेच वरील विषयांशी निगडित असल्यामुळे रासायनिक अभियंत्याला खालिल विषयांत देखील प्राविण्य मिळवावे लागते.

*अभियांत्रिकी गणित
*प्रवाह विज्ञान (fluid dynamics)
*स्ट्रेंथ ऑफ मटेरियल पदार्थ-क्षमता विज्ञान
* भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र
* जर जीव- तंत्रज्ञानात प्राविण्य मिळवायचे असेल तर जीवशास्त्र मुख्यत्वे सूक्ष्मजीवशास्त्र

रासायनिक आभियंता या विषयांच्या ज्ञानाद्वारे खालि नमुद केलेल्या औद्योगिक क्षेत्रात महत्त्वाची भूमिका बजावु शकतो
* रसायने उत्पादन
* रासायनिक खते
* प्लास्टिक - विविध प्रकार व त्यांचे उत्पादन
* औषधे
* पेट्रोलियम - शुद्धीकरण, वहन, वापर, विविध उत्पादनांचे उत्पादन
* पर्यावरण आभियांत्रिकी - जल-शुद्धीकरण , तसेच सांडपाणी शुद्धीकरण , दुषित हवा तसेच वायु शुद्धीकरण, घन कचरा व्यवस्थापन व पुनर्वापर
* अन्न प्रक्रिया
* दुग्ध प्रक्रिया
* उर्जा प्रकल्प

वर्ग:रासायनिक अभियांत्रिकी
वर्ग:भाषांतर
डिसेंबर ३०

ठळक घटना व घडामोडी

एकोणिसावे शतक

* १८०३ - अंजनगाव सूर्जी येथे शिंदे व इंग्रज यांच्यात तह.
* १८५३ - गाड्सडेन खरेदी - अमेरिकेने गिला नदीच्या दक्षिणेची व रियो ग्रान्देच्या पश्चिमेची ७७,००० वर्ग किलोमीटर जमीन मेक्सिकोकडून १,००,००,००० डॉलरच्या बदल्यात विकत घेतली.
* १८६२ - अमेरिकन यादवी युद्ध - यु.एस.एस. मॉनिटर उत्तर कॅरोलिनातील केप हॅटेरास जवळ बुडाली.
* १८८० - ट्रान्सवाल प्रजासत्ताक झाले. पॉल क्रुगर अध्यक्षपदी.
* १८९६ - फिलिपाईन्सची राजधानी मनिलामध्ये होजे रिझालला फायरिंग स्क्वॉडने मृत्युदंड. (पहा - रिझाल दिन).
* १८९७ - नातालने झुलुलॅंड बळकाविले.
विसावे शतक

* १९०३ - शिकागोच्या इरोक्वो थियेटरला आग. ६०० ठार.
* १९२२ - सोवियेत संघराज्याची स्थापना.
* १९२४ - एडविन हबलने जगात अनेक आकाशगंगा असल्याचा दावा सिद्ध केला.
* १९२७ - एशियातील सगळ्यात जुनी भुयारी रेल्वे, गिंझा लाईन टोक्योमध्ये सुरू.
* १९४० - कॅलिफोर्नियातील पहिला द्रुतगतीमार्ग, अरोयो सेको पार्कवे खुला.
* १९४३ - नेताजी सुभाषचंद्र बोसनी अंदमान आणि निकोबारची राजधानी पोर्ट ब्लेर येथे पहिल्यांदा स्वतंत्र भारताचा ध्वज फडकाविला.
* १९४४ - ग्रीसचा राजा जॉर्ज दुसऱ्याने राज्य सोडले.
* १९४७ - रोमेनियाचा राजा मायकेलने राज्य सोडले.
* १९५३ - जगात पहिल्यांदा रंगीत दूरचित्रवाणी संच अमेरिकेत विक्रीला. किंमत - १,१७५ डॉलर.
* १९६५ - फर्डिनांड मार्कोस फिलिपाईन्सच्या अध्यक्षपदी.
* १९७२ - व्हियेतनाम युद्ध - अमेरिकेने उत्तर व्हियेतनामवरील बॉम्बफेक थांबविली.
* १९९६ - आसाममध्ये बोडो अतिरेक्यांनी रेल्वेत बॉम्बस्फोट घडवून आणला. २६ ठार.
* १९९७ - अल्जीरियात अतिरेक्यांनी चार गावातील ४०० लोकांना ठार मारले.
एकविसावे शतक

* २००० - मनिलात काही तासात अनेक बॉम्बस्फोट. २२ ठार, १०० जखमी.
* २००१ - आर्जेन्टिनात ब्युएनोस एर्सच्या रिपब्लिका क्रोमेन्योन नाईटक्लबमध्ये आग. १९४ ठार.
* २००४ - भारत व एशियन गटाच्या देशांदरम्यान व्यापारी सहकार्य व शांततेचा करार.
जन्म

* ३९ - टायटस, रोमन सम्राट.
* १६७३ - तिसरा एहमेद, ऑट्टोमन सुलतान.
* १८६५ - रुड्यार्ड किप्लिंग, ब्रिटिश लेखक. मोगलीच्या कथा, कुमाऊंचे मानवभक्षक,जंगल बुक इ. लिहीले.मुंबईत जन्म.
* १८७९ - रमण महर्षी, भारतीय तत्त्वज्ञानी.
* १८८४ - हिदेकी तोजो, दुसऱ्या महायुद्धातील जपानी पंतप्रधान.
* १८८७ - कनैयालाल माणेकलाल मुन्शी, भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक, शिक्षणतज्ञ, कायदेतज्ञ, गुजराती साहित्यिक.'भारतीय विद्याभवन'चे संस्थापक.
* १९०२ - डॉ. रघू वीरा, भारतीय भाषाशास्त्रज्ञ, जनसंघाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष, घटनासमितीचे सदस्य.
* १९३५ - ओमार बॉन्गो, गॅबनचा राष्ट्राध्यक्ष.
मृत्यू

* १५९१ - पोप इनोसंट नववा.
* १८९६ - होजे रिझाल, फिलिपाईन्सचा क्रांतिकारी.
* १९७१ - विक्रम साराभाई, भारतीय अंतराळतज्ञ.
* १९७४ - शंकरराव देव, भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचा नेता व महात्मा गांधींचे सहकारी.
* १९८२ - दत्ता उर्फ दादा धर्माधिकारी मराठी चित्रपट अभिनेते व दिग्दर्शक.
* १९८६ - हॅरोल्ड मॅकमिलन, ब्रिटनचा पंतप्रधान.
* १९८७ - दत्ता नाईक ऊर्फ एन. दत्ता, भारतीय संगीतकार
* १९९२ - शाहीरतिलक पिराजी रामजी सरनाईक, मराठी शाहीर.
* २००१ - हर्षद महेता, भारतीय शेरदलाल.
* २००६ - सद्दाम हुसेन, इराकी राष्ट्राध्यक्ष.
प्रतिवार्षिक पालन

* रिझाल दिन - फिलिपाईन्स.
बाह्य दुवे

----
डिसेंबर २८ - डिसेंबर २९ - डिसेंबर ३० - डिसेंबर ३१ - जानेवारी १ - (डिसेंबर महिना)


वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
१,००,००,००,००० (संख्या)

१,००,००,००,००० - एक अब्ज ही एक संख्या आहे, ती ९९,९९,९९,९९९ नंतरची आणि १,००,००,००,००१ पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत:
1000000000 - One billion बिलियन.
अब्जम्‌
* १ अब्ज = १,००,००,००,०००
* अर्बुद - १०,००,००,००० एक हजार लाख,दहा कोटी

अब्ज ही दोन भिन्न परिभाषा असलेली एक संख्या आहे:
* १०,००,००,०००, म्हणजे एक हजार दशलक्ष, किंवा (१० चा नववा घात ), ब्रिटिश आणि अमेरिकन दोन्ही इंग्रजी भाषांमध्ये याचा अर्थ सारखाच घेतला जातो. याला लघु प्रमाण म्हणतात
* १०,००,००,००,००,००० म्हणजेच दहा लाख दशलक्ष किंवा 10 (१० चा बारावा घात) दीर्घ प्रमाणात परिभाषित केल्याप्रमाणे. हा लघुपट अब्जांपेक्षा एक हजार पट मोठा आहे आणि शॉर्ट स्केल ट्रिलियनच्या समतुल्य आहे. याला दीर्घ प्रमाण म्हणतात.

अमेरिकन इंग्रजीने फ्रेंचकडून शॉर्ट स्केल परिभाषा स्वीकारली. १९७४ पर्यंत युनायटेड किंगडमने दीर्घ प्रमाणातील अब्ज वापरला, जेव्हा सरकारने अधिकृतपणे शॉर्ट स्केलवर स्विच केले होते, परंतु १९५० च्या दशकापासून आधीपासूनच तंत्रज्ञानाचे लेखन आणि पत्रकारितेमध्ये लघु प्रमाणातील अब्ज याचा वापर वाढत चालला होता ; यूकेमध्ये अद्यापही दीर्घ प्रमाण परिभाषा वापरण्यात येत आहे.

इतर देश बिलियन(अब्ज ) हा शब्द वापरतात आणि ते एकतर दीर्घ प्रमाणात किंवा लघु प्रमाणात दर्शवितात. तपशीलांसाठी, (Long and short scales – Current usage.)

मिलियार्ड, एक हजार दशलक्षसाठी आणखी एक संज्ञा, अजूनही कधीकधी इंग्रजीमध्ये आढळते आणि बहुतेक इतर युरोपियन भाषांमध्येही ती आढळून येते. उदाहरणार्थ, बल्गेरियन, कॅटलानियन, क्रोएशियन, झेक, डॅनिश, डच, फिनिश, फ्रेंच, जॉर्जियन, जर्मन, हिब्रू (आशिया), हंगेरियन, इटालियन, नॉर्वेजियन, पोलिश, पोर्तुगीज, रोमानियन, रशियन, सर्बियन, स्लोव्हाक, स्लोव्हेनियन, स्पॅनिश, स्वीडिश, तुर्की आणि युक्रेनियन - मिलियार्ड, (किंवा संबंधित शब्द) लघु प्रमाणासाठी आणि अब्ज (किंवा संबंधित शब्द) दीर्घ प्रमाणासाठी वापरतात. या भाषांसाठी बिलियन हा आधुनिक इंग्रजी बिलियन (अब्जांपेक्षा) हजारपट मोठा आहे. तथापि, रशियन भाषेत, मिलियार्ड (миллиард) लघु प्रमाणासाठी वापरला जातो, तर ट्रिलियन (триллион) दीर्घ प्रमाणासाठी वापरला जातो.
प्रतिशब्द

* इंग्लिश - बिलियन
* गुजराती - अबज
* हिंदी भाषा - अरब
गुणधर्म

* १००००००००० = १०९
* एक अब्ज म्हणजे १०० कोटी
* एस.आय. उपसर्ग (SI prefix) = giga गीगा
हे सुद्धा पहा

* संख्या
* अंक
* अंकगणित
* गणित
वर्ग: पूर्णांक संख्या
वर्ग: संख्या


अब्जम्‌
संदर्भ

वर्ग:अंकगणित
वर्ग:संख्या
बिंदुमाधव जोशी

बिंदुमाधव जोशी (२५ सप्टेंबर, इ.स. १९३१ - १० मे, इ.स. २०१५) हे अखिल भारतीय ग्राहक पंचायत संघटनेचे संस्थापक होते. ग्राहक संरक्षण कायदा निर्मितीमध्ये यांचा महत्त्वाचा वाटा होता.

बिंदुमाधव जोशी यांचा जन्म २५ सप्टेंबर १९३१ रोजी अनंत चतुर्दशीला झाला. त्यांचे वडील बटुकभैरव जोशी हे लोकमान्य टिळक यांचे अंगरक्षक होते. त्यांचा प्रभाव असल्यामुळे बिंदुमाधव जोशी यांनी तालमीत जाऊन बलोपासना केली होती. पुण्यातील स.प. महाविद्यालयातून त्यांनी बी.ए. पदवी संपादन केली. १९५४ मध्ये दादरानगर हवेली येथील पोर्तुगीज राजवटीच्या विरोधात झालेल्या सशस्त्र उठावात भाग घेतला होता. पुढे ते गोवा मुक्तिसंग्राम लढ्यात सहभागी झाले होते. देशभरातील ग्राहकांना संघटित करण्याच्या उद्देशाने १९७४ मध्ये पाच कार्यकर्त्यांच्या उपस्थितीत ग्राहक पंचायतीची मुहूर्तमेढ त्यांनी रोवली. सर्वसामान्य ग्राहकाला त्याचे हक्क मिळवून देणारी ही चळवळ देशभर फोफावली. जोशी यांच्या अथक प्रयत्‍नांमुळे १९८६ मध्ये ग्राहक संरक्षण कायदा संमत करण्यात आला.

महाराष्ट्र राज्यामध्ये भाजप-शिवसेना युती सरकार सत्तेवर असताना १९९५ मध्ये ग्राहक कल्याण उच्चाधिकार समिती स्थापन करण्यात आली होती. कॅबिनेट दर्जा असलेल्या या समितीचे अध्यक्षपद बिंदुमाधव जोशी यांनी भूषविले होते.
संदर्भ आणि नोंदी

वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९३१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१५ मधील मृत्यू
राष्ट्रगीत

येथे रशियन पंतप्रधान व्लादिमीर मेद्वेदेव यांच्या शपथविधीप्रसंगी वाजवल्या जाणाऱ्या राष्ट्रगीताच्या पार्श्वसंगीतावरील चलचित्रण]]
राष्ट्रगीत हे एखाद्या देशाच्या इतिहास, परंपरा किंवा लोकांनी झुंजलेल्या संघर्षाचे स्फूर्तिदायक वर्णन करणारे व देशाच्या शासनाने अधिकृत राष्ट्रीय गीत म्हणून मान्यता दिलेले अथवा सार्वजनिक समारंभांमध्ये लोकांद्वारे गायले/वाजवले जाणारे गीत असते. आपल्या भारत देशाला दोन राष्ट्रगीते आहेत. १) जनगणमन २) वंदे मातरम्.

जनगणमन हे गीत नेहरूंच्या भगिनी विजयालक्ष्मी पंडित यांनी निवडले आणि जवाहरलालांनी ते लोकसभेतून मंजूर करवून घेतले. वंदे मातरम्‌ हे राष्ट्रगीत व्हावे अशी त्याकाळी बहुसंख्य लोकांची इच्छा होती, आणि तशी ती आजही आहे.

जनगणमन हे गीत कार्यक्रमाच्या आधी वाजवले/गायले जाते आणि वंदे मातरम् हे शेवटी. जाहीर सभेच्या शेवटी वंदे मातरम् गाण्याची प्रथा विष्णू दिगंबर पलुसकर यांनी सुरू केली.
बाह्य दुवे

जन गण मन

जन गण मन अधिनायक जय हो

भारत भाग्य विधाता/

पंजाब सिंध गुजरात मराठा

द्राविड उत्कल बंग/

विंध्य हिमाचल यमुना गंगा/

उच्छल जलधि तरंग/

तव शुभ नामे जागे,

तव शुभ आशिष मांगे;

गाहे तव जय गाथा /

जन गण मंगलदायक जय हो,

भारत भाग्य विधाता/

जय हे, जय हे, जय हे

जय जय जय, जय हे//
*



वर्ग:विशेष गाणी
इ.स. २००६

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी १६ - एलेन जॉन्सन-सर्लिफ लायबेरियाच्या राष्ट्राध्यक्षपदी. सर्वात प्रथम आफ्रिकन महिला राष्ट्राध्यक्ष.
* फेब्रुवारी १० - इटलीत तोरिनोयेथे विसावे हिवाळी ऑलिंपिक खेळ सुरू.
* मार्च १ - ताऱ्या हेलोनेन फिनलंडच्या अध्यक्षपदी.
* मार्च २ - पाकिस्तानच्या कराची शहरात बॉम्बस्फोट. अमेरिकन राजदूतासह ५ ठार, ५० जखमी.
* मार्च ९ - महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना पक्षाची स्थापना
* मे ९ - तास्मानियात खाणीतील अपघातानंतर १४ दिवस जमिनीखाली अडकलेल्या दोन कामगारांची सुटका.
* जून ८ - इराकमधील अल कायदाचा म्होरक्या अबू मुसाब अल झरकावी विमानहल्ल्यात ठार.
* जून ९ - १८वी फुटबॉल विश्वकरंडक स्पर्धा जर्मनीच्या म्युनिक शहरात सुरू.
* जुलै ३ - २००४ एक्स.पी.१४ हा लघुग्रह पृथ्वीच्या जवळून (साधारण चंद्राइतक्या अतरावरून) गेला.
* जुलै ६ - भारत व तिबेटमधील नथुला खिंड व्यापारास खुली.
* जुलै ११ - मुंबईत उपनगरी रेल्वे गाड्यांमध्ये स्फोट. १००हून अधिक ठार.
* जुलै १३ - इस्रायेलने बैरुत विमानतळावर हल्ला चढवला.
* जुलै १७ - इंडोनेशिया जवळ समुद्रात रिश्टर मापनपद्धतीनुसार ७.२ तीव्रतेचा भूकंप. या नंतरच्या त्सुनामीत ३०० व्यक्ती मृत्युमुखी.
* ऑगस्ट १० - युनायटेड किंग्डमची गुप्त पोलीस संस्था स्कॉटलंड यार्डने इंग्लंडहून अमेरिकेला जाणारी विमाने नष्ट करण्याचा दहशतवाद्यांचा कट उधळुन लावला.
जन्म

मृत्यू

* जानेवारी ४ - मक्तूम बिन रशीद अल् मक्तूम (दुबईचे शेख आणि संयुक्त अरब अमिरातीचे पंतप्रधान)
* जानेवारी ३१ - कोरेटा स्कॉट किंग, मार्टिन ल्युथर किंगची पत्नी.
* मे ३ - प्रमोद महाजन, भारतीय राजकारणी.
* ऑगस्ट २१ - उस्ताद बिस्मिल्ला खॉं, ख्यातनाम भारतीय सनईवादक.
* डिसेंबर २८ - प्रभाकर पंडित, मराठी संगीतकार.

वर्ग:इ.स. २००६
वर्ग:इ.स.च्या २००० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २१ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
संयुक्त अरब अमिराती

संयुक्त अरब अमिराती हा मध्यपूर्वेतील एक देश आहे. संयुक्त अरब अमिराती सात अमिराती एकत्र येउन तयार झाला आहे. ह्या सात अमिराती अबु धाबी, दुबई, शारजा, अजमान, उम अल-कुवैन, रस अल-खैमा व फुजैरा ह्या आहेत.
इतिहास

नावाची व्युत्पत्ती
प्रागैतिहासिक कालखंड
भूगोल

चतुःसीमा

अमिराती
मोठी शहरे

समाजव्यवस्था

वस्तीविभागणी

धर्म

शिक्षण

संस्कृती

राजकारण

अर्थतंत्र

संदर्भ
बाह्य दुवे

* सरकारी संकेतस्थळ
*


वर्ग:आशियातील देश
काबुल

काबुल (पर्शियन: کابل) अफगाणिस्तानची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे.

हिंदुकुश पर्वतरांगेत काबुल नदीच्या काठी वसलेले हे शहर १,८०० मीटर (५,९०० फूट) उंचीवर आहे. येथील लोकसंख्या अंदाजे २५ लाख आहे. हे शहर याच नावाच्या प्रांताचे प्रशासकीय केन्द्र आहे.
वाहतूक

काबुल अफगाणिस्तानच्या गझनी, कंदहार, हेरात आणि मझार-ए-शरीफ शहरांशी महामार्गांनी जोडलेले आहे. याशिवाय येथून पूर्वेस पाकिस्तान व उत्तरेस ताजिकिस्तानकडे जाणारे महामार्ग आहेत.

काबुल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथील मुख्य विमानतळ आहे. येथून जवळ असलेला बागराम विमानतळ अमेरिकेने बांधला असून तो मुख्यत्वे लष्करी विमानतळ आहे.


वर्ग:अफगाणिस्तानमधील शहरे
वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:काबुल प्रांत
अफगाणिस्तान

अफगाणिस्तान (अधिकृत नाव: पश्तू- د افغانستان اسلامي امارت, फारसी- جمهوری اسلامی افغانستان, मराठी-अफगाणिस्तानाचे इस्लामी अमिरात) हा आशियाच्या साधारणतः मध्यभागी असलेला एक भूपरिवेष्टित देश आहे. भौगोलिक वर्गीकरणात याला काही वेळा मध्य आशियात, काही वेळा दक्षिण आशियात, तर काही वेळा मध्यपूर्वेत गणले जाते; कारण बहुतेक सर्व शेजारी देशांशी याचे धार्मिक, वांशिक, भाषिक व भौगोलिक संबंध जोडलेले आहेत.
इतिहास

अफगाणिस्तानचे मूळ नाव अहिगणस्थान असे होते. महाभारतामधील कौरवांचा मामा व गांधारीचा बंधू शकुनी मूळ ह्याच देशातला होता. सिंधू नदीच्या पलिकडे पारसिक (आजचा इराण) राज्या पर्यंत भारतीय गणराज्ये राज्ये पसरलेली होती. हे सर्व लोक वैदिक धर्माचे अनुयायी होते. काबूल नदीचे नाव कुभा असे होते. फार पूर्वी यथील वंशातील लोकांची एक शाखा पुढे जाऊन त्यांनी इराण आणि ग्रीस येथील राज्ये वसवली.

छत्रपती शिवाजी महाराजांचा सरनौबत नेताजी पालकर याला क्रूरकर्मा औरंगजेबाने जबरदस्तीने मुसलमान करून अफगाणिस्तानातच ठेवले होते. एकेकाळी आर्थिक, सांस्कृतिक, शैक्षणिकदृष्ट्या अतिशय संपन्न व प्रगत होता. पण आज हा देश दुर्दैवाने जागतिक दहशतवादाचे प्रमुख केंद्र बनला आहे. अफगाणिस्तानमधील सोव्हिएत युद्धानंतर अनेक वर्षे चालू असलेल्या गृहयुद्धामध्ये अफगाणिस्तानचे अतोनात नुकसान झाले. १९९६ ते २००१ दरम्यान अफगाणिस्तानवर तालिबान ह्या अतिरेकी गटाची सत्ता होती. २००१ सालच्या नाटोच्या आक्रमणादरम्यान तालिबानचा पाडाव झाला व हमीद करझाई राष्ट्राध्यक्षपदावर आला. हे अध्यक्षीय प्रजासत्ताक २०२१ पर्यंत टिकले. त्यावेळी अमेरिकन सैन्याने माघार घेतल्यावर तालिबानने पु्न्हा एकदा काबुलसह अफगाणिस्तानचा ताबा घेतला.

अफगाणिस्तानची लोकसंख्या तीन कोटी असून, क्षेत्रफळ ६,४७,५०० चौरस किलोमीटर एवढे आहे. आकारमानाच्या दृष्टीने या देशाचा क्रमांक ४१वा असून, लोकसंख्येच्या दृष्टीने या देशाचा क्रमांक ४२वा आहे. काबूल ही अफगाणिस्तानाची राजधानी व तेथील सर्वात मोठे शहर आहे.
भूगोल

अफगाणिस्तानच्या चतुःसीमा

अफगाणिस्तानच्या दक्षिण आणि पूर्व भागात पाकिस्तान भारत व पश्चिमेला इराण हा देश आहे; तसेच उत्तरेला तुर्कमेनिस्तान, उझबेकिस्तान व ताजिकिस्तान हे देश आहेत.
प्रांत

अफगाणिस्तान ३४ प्रांतांमध्ये विभागलेला आहे. प्रत्येक प्रांत अनेक जिल्ह्यांमध्ये विभागलेला असतो.
मोठी शहरे

राजधानी काबूल हे अफगाणिस्तानचे सगळ्यात मोठे शहर आहे. येथे दहा लाखांपेक्षा अधिक लोक राहतात. याशिवाय कंदाहार, हेरात, मझार ए शरीफ, जलालाबाद, गझनी व कुंडुझ ही इतर काही मोठी शहरे आहेत.
धर्म

* अफगाणिस्तान मधील धर्म
अफगाणिस्तानावरील पुस्तके

* अफगाणिस्तानचा वांशिक इतिहास/तालिबान (रंगा दाते)
* अफगाण डायरी : काल आणि आज (प्रतिभा रानडे)
* अफगाणिस्तानातील तालिबानचा पराभव (ज.द. जोगळेकर)
* अवघड अफगाणिस्तान निळू दामले)
* तालिबान /अफगाणिस्तानचा वांशिक इतिहास (रंगा दाते)
* पुन्हा एकदा अवघड अफगाणिस्तान निळू दामले)
* मीना : अफगाण मुक्तीचा आक्रोश (अनुवादित. मूळ इंग्रजी लेखिका - मेलडी अर्माचाईल्ड चेव्हिस; मराठी अनुवाद - दिलीप चित्रे, शोभा चित्रे
* लादेन, दहशतवाद आणि अफगाणिस्तान (मुजफ्फर हुसैन
संदर्भ

वर्ग:मध्य आशियाई देश
वर्ग:आशियातील देश
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
ट्युनिसिया

ट्युनिसिया हा उत्तर आफ्रिकेतील भूमध्य समुद्राच्या किनाऱ्यावरील एक देश आहे. माघरेब भागात वसलेल्या व उत्तर आफ्रिकेमध्ये आकाराने सर्वात लहान असलेल्या ट्युनिसियाच्या पश्चिमेला अल्जीरिया, आग्नेयेला लिबिया व उत्तर आणि पूर्वेला भूमध्य समुद्र आहे. ट्युनिसियाचा ४०% भाग सहारा वाळवंटाने व्यापला आहे. ट्युनिस ही ट्युनिसियाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे.

प्रागैतिहसिक काळात ह्या भागावर रोमनांची सत्ता होती. रोमन साम्राज्याने इ.स. पूर्व १४९ साली जवळजवळ सर्व भूभाग आपल्या अधिपत्याखाली आणला होता. सातव्या शतकादरम्यान माघरेबवर अरब मुस्लिम लोकांनी कब्जा मिळवला. येथील कैरूवान हे उत्तर आफ्रिकेमधील पहिले इस्लामिक शहर होते. १५३४ साली ओस्मानी साम्राज्याने सर्वप्रथम ट्युनिसियावर अधिपत्य मिळवले. पुढील ३००हून अधिक वर्षे ओस्मानी साम्राज्याचा भाग राहिल्यानंतर १८८१ साली फ्रान्सने ट्युनिसियावर आक्रमण करून येथे आपले मांडलिक राज्य स्थापन केले.

१९५६ साली ट्युनिसियाला स्वातंत्र्य मिळाले. हबीब बुरग्विबा हा ट्युनिशियाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष होता. २०११ साली ट्युनिसियन जनतेने केलेल्या क्रांतीदरम्यान भ्रष्ट व लाचखोर राष्ट्राध्यक्ष झिने एल अबिदिन बेन अली ह्याची सत्ता उलथवून टाकली गेली व ट्युनिसियामध्ये लोकशाहीवादी सरकार स्थापन झाले.
इतिहास

नावाची व्युत्पत्ती

प्रागैतिहासिक कालखंड

भूगोल

चतुःसीमा

राजकीय विभाग

मोठी शहरे

समाजव्यवस्था

वस्तीविभागणी

धर्म

शिक्षण

संस्कृती

राजकारण

अर्थतंत्र

वाहतूक

ट्युनिसएअर एक्सप्रेस ही कंपनी ट्युनिसियामध्ये विमान वाहतूक पुरवते.
खेळ

*ऑलिंपिक खेळात
* फुटबॉल संघ
संदर्भ
बाह्य दुवे

*
*
*


वर्ग:आफ्रिकेतील देश
इ.स. १८६५

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी १७ - अमेरिकन गृहयुद्ध - दक्षिणेच्या सैन्याने कोलंबिया, दक्षिण कॅरोलिनातुन पळ काढला. जाताना शहरास आग लावली.
* फेब्रुवारी २२ - टेनेसीने नवीन संविधान अंगिकारले व गुलामगिरी बेकायदा ठरवली.
* एप्रिल १२ - अमेरिकन गृहयुद्ध- उत्तरेच्या सैन्याने मोबिल, अलाबामा जिंकले.
* एप्रिल १४ - जॉन विल्कस बूथने अब्राहम लिंकनवर गोळी झाडली. लिंकन दुसऱ्या दिवशी मृत्यू पावला.
* एप्रिल २६ - अमेरिकन यादवी युद्ध - दक्षिणेच्या जनरल जोसेफ जॉन्स्टनने उत्तरेच्या विल्यम टेकुमेश शर्मन समोर उत्तर कॅरोलिनातील ड्युरॅम येथे शरणागती पत्करली.
* एप्रिल २६ - अब्राहम लिंकनची हत्या करून पळालेल्या जॉन विल्कस बूथला सैनिकांनी ठार केले.
* एप्रिल २७ - अमेरिकन गृहयुद्धातील उत्तरेचे सुटलेले युद्धबंदी घेउन जाणारे जहाज सुलतानावर मिसिसीपी नदीत स्फोट. १,७०० ठार.
* मे ५ - ओहायोच्या सिनसिनाटी शहराजवळ अमेरिकेतील पहिल्यांदा रेल्वे लुटण्यात आली.
* मे १० - अमेरिकन यादवी युद्ध - उत्तरेच्या सैन्याने दक्षिणेच्या राष्ट्राध्यक्ष जेफरसन डेव्हिसला पकडले.
* मे १७ - आंतरराष्ट्रीय दूरसंचार संघाची (ITU) स्थापना.
* मे २५ - अमेरिकन यादवी युद्ध - अलाबामात मोबिल शहराजवळ शस्त्रसाठ्यात स्फोट. ३०० ठार.
* जून १९ - अमेरिकेतील गॅल्व्हेस्टन येथील गुलामांना मुक्ती. हा दिवस येथपासून जून्टीन्थ या नावाने साजरा केला जातो.
* जुलै ५ - वाहनांच्या वेगावर नियंत्रण घालणारा पहिला कायदा ईंग्लंडमध्ये लागू.
* ऑगस्ट १६ - डॉमिनिकन प्रजासत्ताकला परत स्वातंत्र्य.
जन्म

* मे २३ - एपितासियो पेसोआ, ब्राझिलचा राष्ट्राध्यक्ष.
मृत्यू

* एप्रिल १५ - अब्राहम लिंकन, अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांचा राष्ट्राध्यक्ष.
* सप्टेंबर २ - विल्यम रोवन हॅमिल्टन, आयरिश गणितज्ञ.

वर्ग:इ.स. १८६५
वर्ग:इ.स.च्या १८६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८६१

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी ९ - अमेरिकन यादवी युद्ध - मिसिसिपी अमेरिकेपासून विभक्त होणारे दुसरे राज्य झाले.
* जानेवारी १० - अमेरिकन यादवी युद्ध - फ्लोरिडा अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानातून विभक्त झाले.
* फेब्रुवारी १ - अमेरिकन यादवी युद्ध - टेक्सास अमेरिकेपासून विभक्त झाले.
* फेब्रुवारी २८ - कॉलोराडोला अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांचा प्रदेश म्हणून मान्यता.
* मार्च २ - झार अलेक्झांडर दुसऱ्याने रशियातील गुलामगिरी बंद केली.
* एप्रिल १२ - अमेरिकन यादवी युद्ध - दक्षिणेच्या सैन्याने चार्ल्स्टननजीकच्या फोर्ट सम्टरवर हल्ला केला व युद्धास तोंड फुटले.
* एप्रिल १३ - अमेरिकन गृहयुद्ध - दक्षिणेच्या सैन्याने फोर्ट सम्टरचा पाडाव केला.
* एप्रिल १७ - अमेरिकन गृहयुद्ध - व्हर्जिनीया अमेरिकेपासून विभक्त झाले.
* एप्रिल २० - अमेरिकन यादवी युद्ध - उत्तरेच्या सेनापती रॉबर्ट ई. लीने राजीनामा देउन व्हर्जिनीयाचे सेनापतीपद घेतले.
* एप्रिल २७ - अब्राहम लिंकनने अमेरिकेत हेबिअस कोर्पसचा मूलभूत हक्क निलंबित केला. यामुळे सरकारला कोणासही पुराव्याशिवाय तुरुंगात टाकण्यास मोकळीक मिळाली.
* मे ८ - अमेरिकन गृहयुद्ध - दक्षिणेने रिचमंड, व्हर्जिनीया आपली राजधानी असल्याचे जाहीर केले.
* मे २४ - अमेरिकन यादवी युद्ध - उत्तरेने अलेक्झांड्रिया, व्हर्जिनीया जिंकले.
* जून ८ - अमेरिकन यादवी युद्ध - टेनेसी अमेरिकेपासून विभक्त झाले.
* जुलै २१ - अमेरिकन यादवी युद्ध - बुल रनची पहिली लढाई.
* जुलै २५ - अमेरिकन यादवी युद्ध - अमेरिकन काँग्रेसने जाहीर केले की युद्ध हे गुलामगिरीच्या विरुद्ध नसून देशाची एकसंधता कायम ठेवण्यासाठी आहे.
जन्म

* जून २९ - विल्यम मेयो, अमेरिकन डॉक्टर व मेयो क्लिनिकचा स्थापक.
* ऑगस्ट १ - सॅमी जोन्स, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* जून ६ - काउंट कॅमियो बेन्सो दि कॅव्हूर, इटलीचा पंतप्रधान.

वर्ग:इ.स. १८६१
वर्ग:इ.स.च्या १८६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८६०

ठळक घटना आणि घडामोडी

* एप्रिल १४ - पोनी एक्सप्रेसचा पहिला घोडेस्वार साक्रामेंटो, कॅलिफोर्निया येथे पोचला.
* मे ३ - चार्ल्स पंधरावा स्वीडनच्या राजेपदी.
* ऑगस्ट ३ - न्यू झीलंडमध्ये दुसरे माओरी युद्ध सुरू झाले.
जन्म

* मार्च ११ - थॉमस हॅस्टिंग्स, वास्तुशास्त्रज्ञ, न्युयॉर्क पब्लिक लायब्ररीचा वास्तुशास्त्री.
* जून २० - जॅक वॉराल, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू, फुटबॉल खेळाडू व प्रशिक्षक.
* ऑगस्ट १० - पंडित विष्णू नारायण भातखंडे, भारतीय संगीतकार, संगीततज्ञ.
* सप्टेंबर १३ - जॉन पर्शिंग, अमेरिकन सेनापती.
मृत्यू

* डिसेंबर १९ - लॉर्ड डलहौसी, भारताचा गव्हर्नर जनरल.

वर्ग:इ.स. १८६०
वर्ग:इ.स.च्या १८६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे