JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
इ.स. १९५४

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मार्च १ - अमेरिकेने बिकिनी बेटावर अणूबॉम्बचा स्फोट घडवला. आसपासच्या भागात प्रचंड प्रमाणात किरणोत्सर्ग फैलावले.
* एप्रिल १८ - गमाल अब्दल नासरने ईजिप्तमध्ये सत्ता बळकावली.
* मे ५ - पेराग्वेत लश्करी उठाव. जनरल आल्फ्रेदो स्त्रोसनेरने सत्ता बळकावली.
* मे १७ - अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने ब्राउन वि. टोपेका, कॅन्ससचे शिक्षण मंडळ या खटल्यात एकमताने निर्णय दिला की शाळांमधून वंशभेद करणे असंवैधानिक आहे.
* जून २७ - सोवियेत संघात ओब्निन्स्क येथे जगातील पहिले अणुशक्तिवर चालणारे विद्युत उत्पादन केंद्र सुरू.
* जुलै ५ - आंध्र प्रदेश उच्च न्यायालयाची स्थापना.
* जुलै १७ - कॅलिफोर्नियात डिस्नेलॅंड खुले.
* जुलै २० - व्हियेतनाम युद्ध - जिनिव्हा येथे शस्त्रसंधी. देशाचे १७व्या अक्षांशावर विभाजन.
* जुलै ३१ - इटलीच्या अर्दितो देसियोच्या नेतृत्वाखाली गिऱ्यारोहक पथकाचे के-२ शिखरावर पहिले यशस्वी आरोहण.
* ऑगस्ट २४ - ब्राझिलच्या राष्ट्राध्यक्ष गेतुलियो व्हार्गासने आत्महत्या केली. व्हार्गासवर ब्राझिलच्या वायुदलातील अधिकाऱ्याचा खून करण्याचा कट करण्याचा आरोप ठेवण्यात आला होता.
जन्म

* फेब्रुवारी १६ - मायकेल होल्डिंग, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू.
* फेब्रुवारी २३ - व्हिक्टर युश्चेन्को, युक्रेनचा राष्ट्राध्यक्ष.
* एप्रिल १८ - रिक मोरानिस, केनेडियन अभिनेता.
* जून २० - ऍलन लॅम्ब, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* जून २१ - जेरेमी कोनी, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू.
* जून ३० - पिएर चार्ल्स, डॉमिनिकाचा पंतप्रधान.
* जुलै ५ - जॉन राइट, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू.
* जुलै १३ - रे ब्राइट, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* जुलै १७ - एंजेला मर्केल, जर्मनीची चान्सेलर.
* जुलै २८ - ह्युगो चावेझ, वेनेझुएलाचा राष्ट्राध्यक्ष.
* नोव्हेंबर ७ - कमन हसन, भारतीय चित्रपट अभिनेता.
मृत्यू

* जानेवारी १६ - बाबूराव पेंटर, भारतीय चित्रपटनिर्माता, चित्रकार, शिल्पकार.
* मार्च ६ - पॉल, ग्रीसचा राजा.
* जून ७ - ऍलन ट्युरिंग ब्रिटिश गणितज्ञ व संगणकशास्त्रज्ञ.
* ऑगस्ट २४ - गेतुलियो व्हार्गास, ब्राझिलचा राष्ट्राध्यक्ष

वर्ग:इ.स. १९५४
वर्ग:इ.स.च्या १९५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८७२

ठळक घटना आणि घडामोडी

* नोव्हेंबर ३० - पहिला आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल सामना स्कॉटलंड वि. इंग्लंड हा हॅमिल्टन क्रेसेंट, ग्लासगो येथे खेळला गेला.
* मार्च १ - यलोस्टोन नॅशनल पार्क जगातील पहिले राष्ट्रीय उद्यान झाले.
* मे २२ - अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष युलिसिस एस. ग्रॅंटने अमेरिकन गृहयुद्धात दक्षिणेकडून लढलेल्या वा दक्षिणेबद्दल सहानुभूती असलेल्या ५०० व्यक्तींना माफी जाहीर केली.
जन्म

* मार्च ११ - अब्राहम व्हॅन स्टॉक, कलासंग्राहक.
* मे १८ - बर्ट्रान्ड रसेल, इंग्लिश तत्त्वज्ञानी व गणितज्ञ.
* जून ६ - अलेक्झांड्रा, रशियाची झारिना.
* जुलै १५ - जॉस एन्रिक रोड मॉन्टेव्हिडियो, तत्त्वज्ञ, निबंधकार व शिक्षणतज्ञ.
* ऑगस्ट ३ - हाकोन सातवा, नॉर्वेचा राजा.
* ऑगस्ट १५ - श्री ऑरोबिंदो, भारतीय तत्त्वज्ञ.
* ऑगस्ट १८ - विष्णू दिगंबर पलुसकर, मराठी हिंदुस्तानी गायक.
* डिसेंबर १२ - बाळकृष्ण शिवराम मुंजे, भारतीय-मराठी राजकारणी, हिंदू महासभेचे संस्थापक.
मृत्यू

* जुलै १८ - बेनितो हुआरेझ, मेक्सिकोचा राष्ट्राध्यक्ष.

वर्ग:इ.स. १८७२
वर्ग:इ.स.च्या १८७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १९२१

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मार्च ८ - माद्रिदमध्ये स्पेनच्या पंतप्रधान एदुआर्दो दातोची संसदेबाहेर हत्या.
* मे १९ - अमेरिकन काँग्रेसने नागरिकत्त्व याचणाऱ्या व्यक्तिंवर देशानुसार आरक्षण सुरू केले.
* मे ३१ - अमेरिकेतील तल्सा शहरात वांशिक दंगे. ३९हून अधिक ठार.
* जुलै ११ - मंगोलियाला चीनपासून स्वातंत्र्य.
* जुलै २० - टॅम्पिको, मेक्सिको येथील खनिज तेलाच्या विहीरींना आग. कोट्यावधी डॉलरचे नुकसान.
* जुलै २० - न्यू यॉर्क व सान फ्रांसिस्को दरम्यान हवाई टपालसेवा सुरू.
* जुलै २७ - फ्रेडरिक बॅंटिंगने इन्सुलिनचा शोध लावला.
जन्म

* जानेवारी ७ - चंद्रकांत गोखले, मराठी रंगभूमी नट व चित्रपट अभिनेता.
* फेब्रुवारी २२ - जीन-बेडेल बोकासा, मध्य आफ्रिकेच्या प्रजासत्ताकचा अध्यक्ष.
* मार्च ११ - फ्रान्सिस मॅरियन बस्बी, कनिष्ठ, अमेरिकेचा विज्ञानलेखक, Star Rebelचा लेखक .
* मे २ - सत्यजित रे, भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक.
* जून ८ - सुहार्तो, इंडोनेशियाचा राष्ट्राध्यक्ष.
* जून २८ - पी. व्ही. नरसिंहराव भारतीय पंतप्रधान.
* जुलै ६ - नॅन्सी रेगन, अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष रोनाल्ड रेगनची पत्नी.
* जुलै १८ - जॉन ग्लेन, अमेरिकन अंतराळवीर.
* ऑगस्ट ८ - वुलिमिरी रामलिंगस्वामी, भारतीय वैद्यकीयशास्त्रज्ञ.
* सप्टेंबर १ - माधव मंत्री, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* सप्टेंबर २५ - सर रॉबर्ट मल्डून, न्यू झीलंडचा पंतप्रधान.
* ऑक्टोबर ३ - रे लिंडवॉल, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* डिसेंबर २१ - पी.एन. भगवती भारताचे सतरावे सरन्यायाधीश
मृत्यू

* फेब्रुवारी २२ - सलीम अल-मुबारक अल-सबाह, कुवैतचा अमीर.
* फेब्रुवारी २७ - शोफील्ड हे, इंग्लंडचा क्रिकेट खेळाडू.
* मार्च २ - निकोलस पहिला, मॉॅंटेनिग्रोचा राजा.
* ऑगस्ट १६ - पीटर पहिला, सर्बियाचा राजा.

वर्ग:इ.स. १९२१
वर्ग:इ.स.च्या १९२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८४४

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी २७ - डॉमिनिकन प्रजासत्ताकला हैती पासून स्वातंत्र्य.
* मार्च ८ - ऑस्कार पहिला नॉर्वे व स्वीडनच्या राजेपदी.
* मे २३ - सर्वप्रथम तार संदेश मोर्स कोडमध्ये पाठवण्यात आला. संदेश होता - व्हॉट हॅथ गॉड रॉट! (देवाने काय ठरवले आहे!).
* जून ६ - लंडनमध्ये यंग मेन्स क्रिस्चियन असोसिएशन (वाय.एम.सी.ए.)ची स्थापना.
* जून २७ - मोर्मोन चर्चच्या संस्थापक जोसेफ स्मिथ जुनियरचा कार्थेज, इलिनॉय येथे तुरुंगात खून.
जन्म

* मे २३ - अब्दुल बहा, बहाई धर्मगुरू.
* ऑगस्ट १७ - मेनेलेक दुसरा, इथियोपियाचा सम्राट.
मृत्यू

* होनाजी बाळा, मराठी शाहीर.
* मार्च ८ - चार्ल्स चौदावा, स्वीडनचा राजा.
* जून २७ - जोसेफ स्मिथ जुनियर, मोर्मोन चर्चचा संस्थापक.
* डिसेंबर २९ - उमेशचंद्र बॅनर्जी, भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचा पहिला अध्यक्ष, वकील.

वर्ग:इ.स. १८४४
वर्ग:इ.स.च्या १८४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १९००

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी ८ - बोअर युद्ध - दक्षिण आफ्रिकेत लेडी स्मिथ येथे ब्रिटिश सैन्याचा पराभव.
* फेब्रुवारी ९ - डेव्हिस करंडक टेनिस स्पर्धा प्रथम सुरू.
* फेब्रुवारी १४ - दक्षिण आफ्रिकेत दुसरे बोअर युद्ध सुरू.
* फेब्रुवारी २७ - ब्रिटिश लेबर पार्टीचा स्थापना.
* मे १ - अमेरिकेत स्कोफील्ड येथील खाणीत अपघात. २०० ठार.
* मे १८ - युनायटेड किंग्डमने टोंगा आपल्या साम्राज्याचा भाग असल्याचे जाहीर केले.
* मे २४ - दुसरे बोअर युद्ध - युनायटेड किंग्डमने ऑरेंज फ्री स्टेट बळकावले.
* जून ५ - दुसरे बोअर युद्ध - ब्रिटिश सैन्याने प्रिटोरिया जिंकले.
* ऑगस्ट ३ - फायरस्टोन टायर कंपनीची स्थापना.
जन्म

* जानेवारी ४ - जेम्स बाँड, अमेरिकन पक्षीशास्त्रज्ञ.
* एप्रिल २६ - चार्ल्स रिश्टर, अमेरिकन भूशास्त्रज्ञ.
* जून ५ - डेनिस गॅबॉर, हंगेरीयन-ब्रिटिश भौतिकशास्त्रज्ञ व नोबेल पारितोषिक विजेता.
* जुलै २० - मॉरिस लेलेंड, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑगस्ट १ - ओट्टो नथ्लिंग, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* जून १० - सूरसिंह तख्तसिंह गोहिल ऊर्फ कवी कलापी, गुजराती कवी.

वर्ग:इ.स. १९००
वर्ग:इ.स.च्या १९०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८४७

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी ४ - सॅम्युअल कॉल्टने अमेरिकन सरकारला पहिले रिव्होल्व्हर पिस्तुल विकले.
* जानेवारी १३ - काहुएन्गाचा तहाने कॅलिफोर्नियातील मेक्सिकन अमेरिकन युद्ध संपले.
* जानेवारी ३० - कॅलिफोर्नियातील येर्बा बॉयना गावाचे सान फ्रांसिस्को म्हणून पुनर्नामकरण.
* फेब्रुवारी २२ - बोयना व्हिस्ताची लढाई - अमेरिकेच्या ५,००० सैनिकांनी मेक्सिकोच्या १५,००० सैनिकांना पळवून लावले.
* जुलै २४ - आयोवातून १७ महिने पश्चिमेकडे वाटचाल केल्यावर ब्रिगहॅम यंग व १४८ इतर मोर्मोन व्यक्ती सॉल्ट लेक सिटी येथे पोचले.
* जुलै २६ - लायबेरियाला स्वातंत्र्य.
जन्म

* फेब्रुवारी ११ - थॉमस अल्वा एडिसन अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* मार्च ३ - अलेक्झांडर ग्रॅहॅम बेल, स्कॉटिश संशोधक.
* मार्च ४ - कार्ल बेयर, ऑस्ट्रियन रसायनशास्त्रज्ञ
मृत्यू

* मार्च १० - चार्ल्स हॅचेट, इंग्लिश रसायनशास्त्रज्ञ.

वर्ग:इ.स. १८४७
वर्ग:इ.स.च्या १८४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८६९

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मार्च ६ - दिमित्री मेन्डेलीफने मूलभूत घटकपदार्थांची आवृत्तिक सारणी प्रकाशित केली.
* मे ४ - हाकोदातेची लढाई.
* मे १० - अमेरिकेचे दोन्ही किनारे रेल्वेने जोडले गेले. युटाहमधील प्रोमोन्टरी पॉईंट येथे पूर्व आणि पश्चिमेकडून बांधत आलेले लोहमार्ग जोडले गेले.
* मे १८ - जपानचे एझो प्रजासत्ताक बरखास्त.
* ऑगस्ट २ - जपानमधील वर्णसंस्थेचा शेवट.
जन्म

* जून २० - लक्ष्मणराव किर्लोस्कर, किर्लोस्कर उद्योग समुहाचे संस्थापक.
* जून २७ - हान्स श्पेमान, जर्मन प्राणीशास्त्रज्ञ व नोबेल पारितोषिक विजेता.
* ऑक्टोबर २ - महात्मा गांधी.
मृत्यू

* फेब्रुवारी २८ - आल्फोन्स द लामार्टीन, फ्रेंच कवी, लेखक, राजकारणी.

वर्ग:इ.स. १८६९
वर्ग:इ.स.च्या १८६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७०३

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मे २७ - झार पीटर द ग्रेटने सेंट पीटर्सबर्ग शहराची स्थापना केली
* डिसेंबर २७ - पोर्तुगाल व ईंग्लंडने मेथुएनच्या तहावर सही केली. पोर्तुगालहून आयात केलेल्या मद्याला(वाइन) ईंग्लंडमध्ये प्राधान्य.
* जुलै ३१ - डॅनियेल डॅफोला सरकारविरुद्ध वात्रटिका लिहिल्याबद्दल राजद्रोहाच्या आरोपाखाली चौकात बांधून ठेवून दगडांनी मारण्याची शिक्षा. या वात्रटिका जनतेला इतक्या आवडल्या की त्यांनी डॅफोला दगडांऐवजी फुलांनीच मारले.
जन्म

मृत्यू

वर्ग:इ.स. १७०३
वर्ग:इ.स.च्या १७०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८३७

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी २६ - मिशिगन हे अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांमध्ये २६वे राज्य म्हणून सामील.
* जून २० - व्हिक्टोरिया इंग्लंडच्या राणीपदी.
जन्म

* मे ९ - ऍडम ओपेल, जर्मन अभियंता.
* जून ७ - अलोइस हिटलर, एडॉल्फ हिटलरचे वडील.
* जुलै ६ - डॉ. रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर, प्राच्यविद्या संशोधक, संस्कृत पंडित भाषाशास्त्रज्ञ, इतिहास संशोधक.
मृत्यू

* फेब्रुवारी ७ - गुस्ताफ चौथा ऍडोल्फ, स्वीडनचा राजा.
* फेब्रुवारी १० - अलेक्सांद्र पुश्किन, रशियन लेखक.
* जून २० - विल्यम चौथा, ईंग्लंडचा राजा.

वर्ग:इ.स. १८३७
वर्ग:इ.स.च्या १८३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७७७

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जुलै ६ - अमेरिकन क्रांती-टिकोंडेरोगाची लढाई - ब्रिटिश सैन्याने अमेरिकन सैन्याला फोर्ट टिकोंडेरोगा या किल्ल्यातून पळ काढण्यास भाग पाडले.
* जुलै ७ - अमेरिकन क्रांती - हबार्टनची लढाई.
* ऑगस्ट १६ - अमेरिकन क्रांती-बेनिंगटनची लढाई - अमेरिकन सैन्याचा ब्रिटिश सैन्यावर विजय.
* नोव्हेंबर २९ - सान होजे, कॅलिफोर्नियाची एल पेब्लो दि सान होजे दि ग्वादालुपे या नावाने स्थापना. हे गाव वजा वस्ती अल्ता कॅलिफोर्नियातील (वरचे कॅलिफोर्निया) पहिली नागरी वस्ती होय.
* डिसेंबर १९ - अमेरिकन क्रांती - जॉर्ज वॉशिंग्टनच्या कॉंटिनेन्टल आर्मीने व्हॅली फोर्ज येथे हिवाळी मुक्काम केला.
जन्म

मृत्यू

* फेब्रुवारी २४ - जोसेफ पहिला, पोर्तुगालचा राजा.
* सप्टेंबर ७ - टेकले हयामानोत पहिला, इथियोपियाचा सम्राट.

वर्ग:इ.स. १७७७
वर्ग:इ.स.च्या १७७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८५६

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मे २२ - अमेरिकन काँग्रेसमध्ये गुलामगिरी विरुद्ध भाषण केल्या बद्दल मॅसेच्युसेट्सच्या सेनेटर चार्ल्स सम्नरला दक्षिण कॅरोलिनाच्या सेनेटर प्रेस्टन ब्रूक्सने कॉॅंग्रेसच्या आवारातच छडीने चोप दिला.
* जून ९ - ५०० मॉर्मोन पंथीयांनी पंथीयांनी आपला धर्म अनिर्बंध पाळण्यासाठी आयोवा सिटी येथूनसॉल्ट लेक सिटीकरता प्रस्थान केले.
* जुलै ३१ - न्यू झीलंडची राजधानी क्राइस्टचर्चची स्थापना.
जन्म

* जुलै ७ - जॉर्ज हर्न, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* जुलै १० - निकोला टेसला, वैज्ञानिक.
* जुलै २३ - बाळ गंगाधर टिळक, भारतीय स्वातंत्र्यसेनानी, राजकारणी.
* जुलै २६ - जॉर्ज बर्नार्ड शॉ, आयरिश लेखक.
* ऑगस्ट १ - जॉर्ज कुल्टहार्ड, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* ऑगस्ट ३ - आल्फ्रेड डीकिन, ऑस्ट्रेलियाचा दुसरा पंतप्रधान.
मृत्यू

* सप्टेंबर २४ - लॉर्ड हार्डिंग, भारताचा गव्हर्नर-जनरल.

वर्ग:इ.स. १८५६
वर्ग:इ.स.च्या १८५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८००

ठळक घटना आणि घडामोडी

* एप्रिल २४ - लायब्ररी ऑफ कॉॅंग्रेसची स्थापना.
* जुलै १० - कोलकाता येथे फोर्ट विल्यम कॉलेजची स्थापना.
* ऑगस्ट १ - ग्रेट ब्रिटन व आयर्लंडच्या राज्यांचे युनायटेड किंग्डममध्ये विलीनीकरण.
जन्म

* फेब्रुवारी ११ - विल्यम फॉक्स टॅलबॉट. छायाचित्रकलेचे निर्माते.
* डिसेंबर २९ - चार्ल्स गुडईयर, अमेरिकन संशोधक व उद्योगपती.
मृत्यू

* मार्च १३ - नाना फडणवीस, पेशवे दरबारातील एक मंत्री

वर्ग:इ.स. १८००
वर्ग:इ.स.च्या १८०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८९८

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी १५ - क्युबाची राजधानी हवानाच्या बंदरात अमेरिकन युद्धनौका यु.एस.एस. मेन वर स्फोट. २६० ठार. स्पॅनिश-अमेरिकन युद्ध सुरू.
* एप्रिल २५ - अमेरिकेने स्पेनविरुद्ध युद्ध पुकारले.
* मे १ - मनिला बेची लढाई - अमेरिकेच्या आरमाराने स्पेनची जहाजे बुडवली.
* जून २१ - गुआम अमेरिकेचा प्रांत झाला.
* जून २२ - स्पॅनिश-अमेरिकन युद्ध - अमेरिकन सैनिक क्युबात उतरले.
* जुलै ३ - स्पॅनिश अमेरिकन युद्ध - अमेरिकेच्या आरमाराने सान्टियागो, क्युबा येथे स्पॅनिश युद्धनौका बुडवल्या.
* जुलै ७ - अमेरिकेने हवाई बळकावले.
* जुलै १८ - मेरी क्युरी व पिएर क्युरीनी पोलोनियम या नवीन मूलतत्त्वाचा शोध लावला.
* जुलै २५ - अमेरिकेने पोर्तोरिकोवर आक्रमण केले.
जन्म

* मार्च ११ - डोरोथी गिश, नाट्य व मुकचित्रपट अभिनेत्री.
* मे ३ - भालजी पेंढारकर (मराठी चित्रपट दिग्दर्शक).
* मे ३ - गोल्डा मायर, इस्रायेलची पंतप्रधान.
* जुलै ४ - गुलजारी लाल नंदा, भारतीय पंतप्रधान
* ऑगस्ट १३ - प्रल्हाद केशव अत्रे, मराठी लेखक, पत्रकार, राजकारणी.
मृत्यू

* मे १९ - विल्यम इवार्ट ग्लॅड्स्टोन, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.

वर्ग:इ.स. १८९८
वर्ग:इ.स.च्या १८९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८९२

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जुलै ६ - दादाभाई नौरोजींची ब्रिटिश संसदेचे सर्वप्रथम भारतीय सभासद म्हणून निवड.
* जुलै १२ - मॉॅंट ब्लांक पर्वतावरील सरोवर फुटले. खालील सेंट जर्व्हे गावात पूर. २०० ठार.
जन्म

* जानेवारी ३ - जे.आर.आर. टोकियेन, ब्रिटिश लेखक व भाषाशास्त्री, लॉर्ड ऑफ द रिंग्ज या पुस्तकत्रयीचा लेखक.
* मार्च ११ - व्लाडिस्लॉ ऍन्डर्स, पोलंडचा जनरल.
* मार्च ११ - राऊल वॉल्श, दिग्दर्शक, थिफ ऑफ बगदाद, बॅटल क्रायचे दिग्दर्शन.
* मे २ - मॅन्फ्रेड फोन रिक्टोफेन, जर्मन लढाउ वैमानिक.
* मे ९ - झिटा, ऑस्ट्रियाची साम्राज्ञी.
* जून २६ - पर्ल बक, अमेरिकन लेखिका.
* सप्टेंबर १८ - सॅम स्टेपल्स, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* नोव्हेंबर १६ - गुओ मोरुओ, चिनी भाषेमधील कवी, लेखक, इतिहासकार.
* डिसेंबर १० - व्यंकटेश बळवंत पेंढारकर, मराठी नाट्य-अभिनेते, गायक.
मृत्यू

* जुलै १८ - थॉमस कूक, इंग्लिश प्रवास-व्यवस्थापक.
* ऑगस्ट ९ - वामन शिवराम आपटे, संस्कृत कोशकार.

वर्ग:इ.स. १८९२
वर्ग:इ.स.च्या १८९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८१५

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मार्च १ - एल्बाहून सुटका करून घेऊन नेपोलियन बोनापार्ट फ्रांसला परतला.
* मार्च १ - एल्बाहून निघालेला नेपोलियन बोनापार्ट १,४०,००० सैनिक व २,००,००० बिनपगारी सैनिकांचे सैन्य घेउन पॅरिसमध्ये आला. येथून शंभर दिवसांच्या युद्धाला सुरुवात झाली.
* जुलै १७ - नेपोलियन बोनापार्टने ब्रिटिश सैन्यासमोर शरणागती पत्करली.
जन्म

मृत्यू

वर्ग:इ.स. १८१५
वर्ग:इ.स.च्या १८१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८५९

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी १४ - ओरेगोन अमेरिकेचे ३३वे राज्य झाले.
* एप्रिल २५ - सुएझ कालव्याची पायाभरणी.
* जून ६ - ऑस्ट्रेलियात क्वीन्सलॅंड प्रांताची रचना.
* जुलै ११ - चार्ल्स डिकन्सची ए टेल ऑफ टू सिटीज ही कादंबरी प्रकाशित.
जन्म

* जानेवारी २७ - विल्हेम दुसरा, जर्मनीचा कैसर.
* मे १५ - पिएर क्युरी, फ्रेंच भौतिकशास्त्रज्ञ.
* मे २२ - सर आर्थर कोनन डॉयल, इंग्लिश लेखक व डॉक्टर.
मृत्यू

* मे २२ - फर्डिनांड दुसरा, सिसिलीचा राजा.
* एप्रिल १८- तात्या टोपे

वर्ग:इ.स. १८५९
वर्ग:इ.स.च्या १८५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
त्रिकोण

300px|thumb|त्रिकोण

एका सरळ रेषेत नसलेले तीन बिंदु सरळ रेषांनी जोडून तयार झालेल्या आकृतीस त्रिकोण म्हणतात. या रेषांना त्रिकोणाच्या बाजू म्हणतात. त्रिकोणाच्या आकृतीतील सर्वात खालच्या बाजूला त्रिकोणाचा पाया म्हणतात. सर्वात वरच्या कोनबिंदूला शिरोबिंदू. शिरोबिंदूपासून पायावर टाकलेल्या लंबरेषेच्या, शिरोबिंदू ते पाया या लांबीला त्रिकोणाची उंची म्हणतात. त्रिकोणाच्या तिन्ही कोनांची बेरीज १८० अंश असते. त्यामुळे कोणतेही दोन कोन माहित असल्यास तिसरा कोन सहज काढता येतो. त्रिकोणाच्या सर्वात मोठ्या बाजूसमोरील कोन सर्वात मोठा असतो. त्रिकोणाचा पाया व उंची माहित असल्यास त्या त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ काढता येते.

त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ = १/२*पाया*उंची
बाजूंच्या तुलनात्मक लांबीपासूनचे प्रकार

* समभुज त्रिकोण
* समद्विभुज त्रिकोण
* विषमभुज त्रिकोण
कोनांपासूनचे प्रकार

लघुकोन त्रिकोण

या त्रिकोणात प्रत्येक कोन ९० अंशाहून कमी मापाचा असतो.
विशालकोन त्रिकोण

या प्रकारच्या त्रिकोणाचा एक कोन विशालकोन (९० अंशापेक्षा मोठा) असतो.
काटकोन त्रिकोण

thumb|right|काटकोन त्रिकोण
या प्रकारच्या त्रिकोणात एक काटकोन असतो. काटकोनासमोरील बाजूला कर्ण म्हणतात. कर्णाची लांबी उरलेल्या दोन बाजूंमधील प्रत्येक बाजूपेक्षा जास्त असते. इतर दोन बाजू पाया आणि उंची दर्शवतात, त्यामुळे त्यांची लांबी माहित असल्यास त्रिकोणाचे क्षेत्रफळ काढता येते. प्रसिद्ध "पायथागोरसचा सिद्धांत" याच त्रिकोणास लागू होतो. त्या सिद्धांतानुसार या त्रिकोणाच्या कोणत्याही दोन बाजू माहित असल्यास तिसरी बाजू आणि सर्व कोनांची माहिती मिळू शकते. काटकोनाव्यतिरिक्त आणखी एक कोन आणि तीन बाजूपैकी एक बाजू माहित असली तरी, तिसरा कोन आणि इतर दोन बाजूंची माहिती काढता येते.


वर्ग:भूमिती
इ.स. १८६८

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी २४ - अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष अँड्रु जॉन्सनवर अमेरिकन काँग्रेसने महाभियोग सुरू केला. अंततः जॉन्सन निर्दोष ठरला.
* एप्रिल ११ - जपानमध्ये शोगन व्यवस्थेचा अंत.
* मे ९ - अमेरिकेच्या नेव्हाडा राज्यातील रिनो शहराची स्थापना.
* मे १६ - अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष अँड्रु जॉन्सन महाभियोग खटल्यात फक्त एका मताने निर्दोष ठरला.
* जुलै २५ - वायोमिंगला अमेरिकेचा प्रांत म्हणून मान्यता.
जन्म

* मे १७ - होरेस एल्गिन डॉज, अमेरिकन उद्योगपती.
* मे १८ - निकोलाई अलेक्सांद्रोविच रोमानोव्ह, रशियाचा शेवटचा झार.
* जून २९ - जॉर्ज एलेरी हेल, अमेरिकन अंतरिक्षतज्ज्ञ.
* ऑगस्ट २ - कॉन्स्टन्टाईन पहिला, ग्रीसचा राजा.
* सप्टेंबर १४ - आर्थर सेकल, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* एप्रिल १३ - ट्युवोड्रोस दुसरा, इथियोपियाचा सम्राट.

वर्ग:इ.स. १८६८
वर्ग:इ.स.च्या १८६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
लायबेरिया

लायबेरिया पश्चिम आफ्रिकेतील एक देश आहे. सियेरा लिओन, कोत द'ईवोआर व गिनी हे लायबेरियाचे शेजारी देश आहेत. लायबेरियाच्या पश्चिम व दक्षिणेला अटलांटिक महासागर आहे. मोनरोव्हिया ही लायबेरियाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. हा एक अविकसीत देश असून गरिबी, रोगराई, बेरोजगारी या समस्यांने पछाडलेला आहे. सध्या इबोला या जिवघेण्या रोगाने या देशात थैमान घातले याहे.
इतिहास

नावाची व्युत्पत्ती

प्रागैतिहासिक कालखंड

भूगोल

चतुःसीमा

राजकीय विभाग

मोठी शहरे

समाजव्यवस्था

वस्तीविभागणी

धर्म

शिक्षण

संस्कृती

राजकारण

अर्थतंत्र
खेळ

*ऑलिंपिक खेळात
* फुटबॉल संघ


वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:पश्चिम आफ्रिका
काँगोचे प्रजासत्ताक

काँगोचे प्रजासत्ताक (काँगो) हा मध्य आफ्रिकेतील एक देश आहे. काँगोच्या शेजारी काँगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक, गॅबन, मध्य आफ्रिकेचे प्रजासत्ताक, कामेरून व ॲंगोला देशाचा कबिंडा हा प्रांत आहे. पश्चिमेकडे काँगोला अटलांटिक महासागराचा अत्यंत लहान समुद्रकिनारा लाभला आहे. काँगो नदीकाठावर वसलेले ब्राझाव्हिल ही काँगोची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. शेजारील काँगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक ह्या देशापासून वेगळा ओळखला जाण्यासाठी काँगोला अनेकदा काँगो-ब्राझाव्हिल असे संबोधले जाते.

इ.स. १९६० सालापर्यंत काँगो ही फ्रान्सची एक वसाहत होती. स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर काँगोमध्ये लष्करी, कम्युनिस्ट, लोकशाही इत्यादी अनेक प्रकारच्या राजवटींचे प्रयोग झाले. सध्या येथे अध्यक्षीय सरकार असून १९९७ सालापासून डेनिस सास्सू-न्ग्वेस्सो हा काँगोचा राष्ट्राध्यक्ष आहे. स्वातंत्र्यापासूनच आर्थिक दृष्ट्या कमकुवत असलेला काँगो यादवी, अराजकता, दोन राजकीय गटांमधील चकमकी इत्यादी कारणांस्तव आजही अशांत व अस्थिर आहे.

येथील अर्थव्यवस्था शेती व खनिज तेलावर अवलंबून असून खाणकाम हा देखील येथील प्रमुख उद्योग आहे.
इतिहास

नावाची व्युत्पत्ती

प्रागैतिहासिक कालखंड

भूगोल

चतुःसीमा

राजकीय विभाग

मोठी शहरे

समाजव्यवस्था

वस्तीविभागणी

धर्म

शिक्षण

संस्कृती

राजकारण

अर्थतंत्र

खेळ

* ऑलिंपिक खेळात
* फुटबॉल संघ
बाह्य दुवे

*
*
*


वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:मध्य आफ्रिका
ज्या

गणितानुसार जिवा (अन्य मराठी नाव: ज्या फल ; इंग्लिश: Sine / Sine function, साइन, साइन फंक्शन ;) हे कोनाचे फल असते. काटकोन त्रिकोणामध्ये एखाद्या कोनाची ज्या म्हणजे कोनासमोरची बाजू व त्रिकोणाचा कर्ण यांचे गुणोत्तर असते. त्रिकोणमितीय फलांमधील प्रधान फलांपैकी हे एक मानले जाते.
काटकोन त्रिकोणाद्वारे व्याख्या

thumb|right|250px|काटकोन त्रिकोणाद्वारे ज्येची व्याख्या
समजा, एका समतल काटकोन त्रिकोणाला A, B, C असे तीन कोन आणि त्यांना अनुक्रमे संमुख अश्या a, b, h या तीन बाजू असून कोन C काटकोन व बाजू h कर्ण असतील, तर A या कोनाची ज्या, म्हणजेच \sin A खालील सूत्राने दर्शवली जाते :
:\sin A = \frac {\textrm{opposite}} {\textrm{hypotenuse}} = \frac {a} {h}.


वर्ग:त्रिकोणमिती

no:Trigonometriske funksjoner#Sinus, cosinus og tangens
पायथागोरसचा सिद्धान्त

पायथागोरसचा सिद्धान्त हा भूमितीतील एक अत्युपयुक्त सिद्धांत आहे. काटकोन त्रिकोणास हा सिद्धांत लागू होतो.

या सिद्धान्तानुसार एका काटकोन त्रिकोणाच्या कर्णाच्या लांबीचा वर्ग हा इतर दोन बाजूंच्या लांबींच्या वर्गांच्या बेरेजेइतका असतो.
याचा वापर करून काटकोन त्रिकोणाच्या कोणत्याही दोन बाजू माहित असतील तर तिसरी बाजू काढता येते.

समजा cही कर्णाची लांबी असेल व aआणि bह्या इतर दोन बाजूंची लांबी असतील
तर
पायथागोरसच्या सिद्धान्तानुसार:
c^2 = a^2 + b^2

वर्ग:भूमिती
नॉर्वे

नॉर्वे (नॉर्वेजियन: Norge) हा उत्तर युरोपातील एक देश आहे. स्कॅंडिनेव्हियन द्वीपकल्पाच्या पश्चिम भागात वसलेल्या नॉर्वेच्या सीमेचा मोठा हिस्सा स्वीडन देशासोबत आहे तर फिनलंड व रशिया देश नॉर्वेच्या अतिउत्तर सीमेवर आहेत. पश्चिम व दक्षिणेस नॉर्वेजियन समुद्र व उत्तर समुद्र आहेत. स्वालबार्ड व यान मायेन हे आर्क्टिक महासागरामधील द्वीपसमूह नॉर्वेच्या अधिपत्याखाली आहेत. ओस्लो ही नॉर्वेची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. सध्या नॉर्वेमध्ये संविधानिक राजेशाही व सांसदीय लोकशाही आहे. हाराल्ड पाचवा हे येथील विद्यमान राजे आहेत.

अत्यंत विकसित व समृद्ध असलेला नॉर्वे देश दरडोई उत्पन्नामध्ये जगात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. नॉर्वे हा जगातील पाचव्या क्रमांकाचा खनिज तेल उत्पादक आहे. नॉर्वेचा मानवी विकास निर्देशांक जगात सर्वाधिक आहे.

नॉर्वे देशातील नागरिक जगातील कोणत्याही देशाच्या तुलनेने सर्वात जास्त पुस्तके वाचतात. आणि ते दरवर्षी सरासरी पाच हजार रुपये आपल्या पुस्तकावर खर्च करतात.

जर तुम्ही नॉर्वेमध्ये एखादे चांगले पुस्तक लिहिले तर सरकार त्याच्या एक हजार कॉपी खरेदी करून आपल्या लायब्ररीमध्ये ठेवते. येथे दरवर्षी दोन हजार पेक्षा जास्त पुस्तके प्रकाशित होतात.

नॉर्वेमध्ये पुरुषांसाठी दोन नावे खूप प्रसिद्ध आहेत. एक म्हणजे Odd आणि दुसरे म्हणजे Even.
खेळ

*ऑलिंपिक खेळात
संदर्भ
बाह्य दुवे

*
*
*
*


वर्ग:युरोपातील देश
इ.स. १८९३

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी १३ - हवाईची राणी लिलिउओकालानीला संगीनी राज्यघटना अवैध ठरवण्यापासून अडविण्यासाठी अमेरिकन सैनिक होनोलुलुत उतरले.
* जानेवारी १७ - लॉरिन ए. थर्स्टनच्या नेतृत्वाखाली सार्वजनिक सुरक्षेसाठीच्या नागरिक समितीने हवाईच्या राणी लिलिउओकालानीचे राज्य उलथवले.
* फेब्रुवारी २३ - रूडॉल्फ डिझेलने डिझेल ईंजिनचा पेटंट मिळवला.
* मे ५ - न्यू यॉर्क शेरबाजाराचा निर्देशांक कोसळला. देशभर मंदीस सुरुवात.
* जून २२ - युनायटेड किंग्डमच्या युद्धनौका एच.एस.एस. कॅम्परडाउनने एच.एम.एस. व्हिक्टोरियाला धडक दिली. व्हिक्टोरिया ३५८ खलाशी व अधिकाऱ्यांसह बुडाली.
जन्म

* जानेवारी ५ - परमहंस योगानंद, हिंदू साधू.
* एप्रिल ९ - राहुल सांकृत्यायन, हिंदी लेखक.
* एप्रिल १५ - नरहर रघुनाथ फाटक, मराठी लेखक, इतिहाससंशोधक.
* जून १८ - फिरोजखान नून, पाकिस्तानी पंतप्रधान.
* जुलै ११ - जॅक डर्स्टन, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* जुलै १५ - नूरुल अमीन, पाकिस्तानी पंतप्रधान.
* ऑक्टोबर ६ - मेघनाद साहा, भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ.
* ऑक्टोबर २८ - शंकर केशव कानेटकर तथा कवी गिरीश, मराठी कवी.
* नोव्हेंबर ६ - एड्सेल फोर्ड, अमेरिकन उद्योगपती.
* डिसेंबर २६ - माओ त्झ-तोंग, चिनी साम्यवादी नेता आणि राष्ट्राध्यक्ष.
मृत्यू

* जानेवारी १७ - रदरफोर्ड बी. हेस, अमेरिकेचा १९वा अध्यक्ष.
* ऑक्टोबर ३० - जॉन जोसेफ काल्डवेल ऍबट, कॅनडाचा तिसरा पंतप्रधान.

वर्ग:इ.स. १८९३
वर्ग:इ.स.च्या १८९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे