JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
इ.स. १९०७

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मे ११ - कॅलिफोर्नियातील लॉम्पॉक गावाजवळ गाडी रुळावरून घसरली. ३२ ठार.
* जून ५ - स्वामीनारायण पंथाची स्थापना.
* जुलै २० - अमेरिकेत सेलम, मिशिगन येथे रेल्वे अपघात. ३० ठार, ७० जखमी.
* जुलै २५ - कोरिया जपानच्या आधिपत्याखाली आले.
जन्म

* फेब्रुवारी १५ - सीझर रोमेरो, अमेरिकन अभिनेता.
* मार्च ११ - जेसी मॅथ्युज, इंग्रजी अभिनेत्री.
* मार्च ११ - हेल्मथ व्हॉन मोल्टके, जर्मन राजकारणी.
* मार्च ११ - इलेनी गॅट्झोयीआन्नीस, अमेरिकन अभिनेत्री.
* एप्रिल १० - मोतीराम गजानन रांगणेकर, मराठी नाटककार
* मे १२ - कॅथेरिन हेपबर्न, अमेरिकन अभिनेत्री.
* मे २२ - सर लॉरेन्स ऑलिव्हिये, इंग्लिश अभिनेता व चित्रपट दिग्दर्शक.
* मे २५ - उ नु, म्यानमारचा राजकारणी.
* जून २ - विष्णू विनायक बोकील, मराठी नाटककार, लेखक.
* जून १२ - गंगाधर वासुदेव चिपळोणकर, भारतीय पुराजीवशास्त्रज्ञ.
* जुलै २८ - अर्ल टपर, टपरवेरचा इंग्लिश शोधक.
* ऑगस्ट ३१ - रमोन मॅग्सेसे, फिलिपाईन्सचा राष्ट्राध्यक्ष.
* सप्टेंबर २७ - भगत सिंग, भारतीय क्रांतिकारक.
* ऑक्टोबर ७ - प्रागजी डोसा, गुजराती नाटककार, लेखक.
मृत्यू

वर्ग:इ.स. १९०७
वर्ग:इ.स.च्या १९०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८६६

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मे २ - कॅलावची लढाई - पेरूच्या सैन्याने स्पेनच्या आरमाराचा पराभव केला.
* जून ७ - आयरिश वंशाच्या १,८०० लुटारूंनी कॅनडात धुमाकुळ घातला. यानंतर केनेडियन सैन्याने त्यांना परत अमेरिकेत पळवून लावले.
* जून ८ - कॅनडाच्या संसदेची ओटावामध्ये पहिली बैठक.
* जुलै २४ - टेनेसी परत अमेरिकेत दाखल.
* जुलै २७ - आयर्लंडच्या व्हॅलेन्शिया द्वीपापासून कॅनडातील ट्रिनिटी बेपर्यंत समुद्राखालील तार घालण्याचे काम पूर्ण. यायोगे युरोप व अमेरिकेच्या दरम्यान तारसंदेश पाठवणे शक्य.
जन्म

* एप्रिल १३ - बुच कॅसिडी, अमेरिकन लुटारू.
* एप्रिल १४ - ऍन सुलिव्हान, हेलन केलरची शिक्षिका.
* मे ९ - गोपाळ कृष्ण गोखले, भारतीय स्वातंत्र्यसेनानी, मराठी समाजसुधारक.
* सप्टेंबर २१ - एच.जी. वेल्स, अमेरिकन लेखक.
मृत्यू

वर्ग:इ.स. १८६६
वर्ग:इ.स.च्या १८६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
मुघल साम्राज्य

.

मोगल साम्राज्य (फारसी: شاهان مغول ) हे १६ व्या शतकामध्ये स्थापन झालेले दक्षिण आशियामधील एक मोठे साम्राज्य होते. बाबराने भारतात येउन याची स्थापना केली. पुढे त्याने मिळवलेले राज्य बाबरपुत्र हूमायूँने शेरशाह सूरी बरोबरच्या लढाईत गमावले. चौदा वर्षांनंतर नंतर पानिपतच्या पहिल्या लढाईत त्याने ते परत मिळवले.नंतर त्याचा मुलगा अकबर याच्या काळात मुघल साम्राज्याचा फार मोठा विस्तार झाला. इ.स. १७०० च्या सुमारास उत्कर्षाच्या शिखरावर असताना मोगल साम्राज्य पूर्वेला बांग्लादेश ते पश्चिमेला बलुचिस्तान, उत्तरेला काश्मीर ते दक्षिणेला कावेरी खोऱ्यापर्यंत पसरले होते. १७०७ मधे औरंगजेबाच्या मृत्यूनंतर मोगल साम्राज्याचा अस्त होण्यास सुरुवात झाली.१७०७ पासून ते १८५८ या काळात उत्तर मुघल साम्राज्य होते. मुघल साम्राज्याचा शेवटचा बादशाह बहादुरशाह जफर हा होता. १८५८ साली ब्रिटिशांनी दिल्ली ताब्यात घेऊन मोगल साम्राज्य खालसा केले व हिंदुस्थानवर एकछत्री अंमल सुरू केला.
हे सुद्धा पहा

* भारतातील सर्वात मोठ्या साम्राज्यांची यादी
* मौर्य साम्राज्य
बाह्य दुवे

वर्ग:भारतीय साम्राज्ये
वर्ग:भारताचा इतिहास
डांग जिल्हा

डांग जिल्हा दक्षिण गुजरातमधील एक जिल्हा आहे. याचे मुख्य ठिकाण आहवा येथे आहे. भाषावार प्रांतरचनेच्या काळात हा जिल्हा महाराष्ट्रात यावा यासाठी संयुक्त महाराष्ट्र समितीने आटोकाट प्रयत्‍न केले, पण ते सगळे विफल झाले. हा जिल्हा महाराष्ट्रातल्या नाशिक जिल्ह्याला लागून असल्याने इथली डांगी नावाची बोलभाषा मराठीच्या अगदी जवळची आहे.
तालुके

* आहवा
* वघई
* सुबीर
* सापुतारा
*
बाह्यदुवे

*डांग जिल्हा पंचायत संकेत-स्थळ


*


वर्ग:गुजरातमधील जिल्हे
वर्ग:डांग जिल्हा
बनासकांठा जिल्हा

बनासकांठा जिल्हा गुजरातमधील उत्तर भागात असलेला एक जिल्हा आहे. याचे मुख्य ठिकाण पालनपुर येथे आहे. या जिल्ह्यातून बनास नदी वाहते. राजस्थानच्या अरवली पर्वतातून उगम पावलेली ही नदी जिल्ह्यातून वहात वहात शेवटी कच्छच्या रणात विलीन होते.

हा भारताच्या गुजरात राज्यातील चौतीस जिल्ह्यांपैकी एक आहे. जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय पालनपुर आहे, जे त्याचे सर्वात मोठे शहर देखील आहे. हा जिल्हा गुजरातच्या ईशान्येला स्थित आहे आणि कदाचित बनास नदीच्या नावावरून त्याचे नाव पडले आहे जी माउंट आबू आणि अरावली पर्वतरांगांमधील दरीतून वाहते आणि गुजरातच्या मैदानी प्रदेशात आणि कच्छच्या रणाकडे वाहते. हा जिल्हा अंबाजी मंदिरासाठी प्रसिद्ध आहे जे अनेक पर्यटकांना आकर्षित करते. हे १२७०३ चौरस किलोमीटर क्षेत्रफळ व्यापते आणि राज्यातील दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा जिल्हा आहे.
भौगोलिक स्थान

बनासकांठा जिल्ह्याच्या उत्तरेला राजस्थान राज्य, पूर्वेला साबरकांठा जिल्हा, पश्चिमेला कच्छ जिल्हा आणि दक्षिणेला पाटण जिल्हा आणि मेहसाणा जिल्हा आहेत.
तालुका/तहसील

बनासकांठा जिल्ह्यात 10 तालुके आहेत;


नगरपालिका

धानेरा

डीसा

पालनपुर

थरा
अर्थव्यवस्था

जिल्ह्याची अर्थव्यवस्था शेती आणि अन्न प्रक्रिया, पर्यटन, कापड उद्योगावर आधारित आहे.

आणि खनिज-आधारित उद्योग (सिरेमिक). जिल्ह्यातील अन्न प्रक्रिया उद्योगाने गेल्या दोन दशकांत एकूण गुंतवणुकीपैकी ५७% गुंतवणूक आकर्षित केली आहे. दूध उत्पादनात जिल्हा देशात पहिल्या क्रमांकावर आहे. आशियातील सर्वात मोठी दुग्धशाळा बनासकांठा जिल्हा सहकारी दूध उत्पादक संघ लिमिटेड, पालनपूर(बनास डेअरी) आहे, ज्याने १५.०१.२०१८ रोजी पीक पावती म्हणून अंदाजे ५९,५८,१३४ लिटर दूध गोळा केले. बनासकांठा हा सर्वात मोठा दूध थंडगार पुरवठा साखळी असलेला पहिला जिल्हा आहे, ज्यामध्ये १२८० मोठ्या प्रमाणात दूध थंडगार युनिट्स स्थापित केले आहेत, जे सुमारे ९०% पेक्षा जास्त दूध कच्च्या थंडगार दुधाच्या स्वरूपात आणि उर्वरित १०% कॅनमध्ये साठवतात.

बनासकांठा जिल्ह्यात १,०६० ग्रामीण दुग्ध सहकारी संस्था आहेत, ज्या ISO 9001:QMS मानकांनुसार प्रमाणित आहेत. गुजरातच्या एकूण भाजीपाला उत्पादनात सुमारे १७.६७% वाटा असलेले हे जिल्हा राज्यात भाजीपाला उत्पादनात प्रथम क्रमांकावर आहे. राज्यातील हा सर्वात मोठा बटाटा उत्पादक आहे. बाजरी, मका, तंबाखू, एरंडेल तेल, ज्वारी आणि इसबगोल ही जिल्ह्यातील इतर प्रमुख पिके आहेत. हा देशातील इसबगोल (सायलियम भुसा) उत्पादकांपैकी एक आहे. जुनागढ आणि जामनगर जिल्ह्यांनंतर हा राज्यातील तेलबियांचा तिसरा सर्वात मोठा उत्पादक आहे.

या जिल्ह्यात चुनखडी, संगमरवरी, ग्रॅनाइट, इमारत दगड आणि चिनी माती असे समृद्ध खनिज साठे आहेत. गुजरातमधील जवळजवळ सर्व संगमरवरी साठे (९९.३%) येथे आहेत आणि राज्यातील एकूण चुनखडी उत्पादनात सुमारे १५% वाटा आहे.
बनासकांठा जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँक(बनास बँक) ही गुजरातमधील सर्वात महत्वाच्या बँकांपैकी एक आहे.

सरदारकृषीनगर येथील प्रतिष्ठित राज्य कृषी विद्यापीठ, सरदारकृषीनगर दांतीवाडा कृषी विद्यापीठ येथे आहे. येथील मुख्य पीक बाजरी आहे.

२००६ मध्ये, पंचायती राज मंत्रालयाने देशातील २५० सर्वात मागास जिल्ह्यांपैकी (एकूण ६४० पैकी) बनासकांठा जिल्ह्याला एक म्हणून घोषित केले. हा गुजरातमधील सहा जिल्ह्यांपैकी एक आहे ज्यांना सध्या मागास प्रदेश अनुदान निधी कार्यक्रम (BRGF) मधून निधी मिळत आहे.

वर्ग:गुजरातमधील जिल्हे
आणंद

250 px|इवलेसे|येथील अमूल डेरी प्रकल्प
आणंद हे भारताच्या गुजरात राज्यातील एक शहर व आणंद जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. हे शहर मध्य गुजरातमध्ये मुंबईच्या उत्तरेस ४२७ किमी. व अहमदाबादच्या दक्षिणेस ६५ किमी. अंतरावर स्थित आहे. आणंद रेल्वे स्थानक हे भारतीय रेल्वेवरील एक महत्त्वाचे स्थानक असून अणंदहून खंबायत; गोध्रा व वडताळ-स्वामीनारायण इकडे रेल्वे-फाटे जातात. बाजरी, गहू, तांदूळ, कापूस, तंबाखू व इतर शेतमालाची ही बाजारपेठ असून येथे कापूस पिंजणे, हातमाग, आगपेट्या इ. उद्योग चालतात. तथापि दुग्धव्यवसायाकरिता याचा विशेष लैकिक आहे. सहकारी व सरकारी क्षेत्रांद्वारे दुधाची भुकटी व विविध पदार्थ बनविले जातात. या व्यवसायातील प्रशिक्षण देण्याची सोय येथील कृषिसंस्थेत करण्यात आलेली आहे. याशिवाय येथे तंबाखू संशोधनाचे कार्यही चालते. येथून सहा किमी. वर वल्लभ विद्यानगर असून तेथे सरदार वल्लभभाई विद्यापीठ आहे.

येथील अमूल डेरी ही जगातील सगळ्यात मोठी सहकारी दूध वितरण संस्था आहे.

*
वर्ग:आणंद जिल्हा
वर्ग:गुजरातमधील शहरे
भरूच

भरूच (गुजराती: ભરૂચ) हे भारताच्या गुजरात राज्यामधील एक शहर व भरूच जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. भरूच शहर गुजरातच्या दक्षिण भागात नर्मदा नदीच्या उत्तर काठावर वसले असूने ते राजधानी गांधीनगरपासून २१० किमी तर सुरतहून ७० किमी अंतरावर स्थित आहे. २०११ साली भरूचची लोकसंख्या १.६९ लाख इतकी होती. अंकलेश्वर हे भरूच जिल्ह्यामधील दुसरे शहर नर्मदेच्या दक्षिण काठावर वसले असून ही दोन शहरे १८८१ साली बांधण्यात आलेल्या ब्रिटिशकालीन पुलाद्वारे जोडली गेली.

भरूच राष्ट्रीय महामार्ग ८ वर स्थित असून ते पश्चिम रेल्वेवरील एक स्थानक आहे. भरूच भागाचे मोठ्या प्रमाणावर उद्योगीकरण झाले असून येथे सध्या अनेक मोठ्या कंपन्यांचे कारखाने व कार्यालये आहेत.
बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेत-स्थळ
* भरूच माय सीटी डॉट कॉम

वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वर्ग:भरूच जिल्हा
जामनगर

जामनगर (गुजराती: જામનગર) हे भारताच्या गुजरात राज्यामधील एक प्रमुख शहर आहे. जामनगर शहर गुजरातच्या सौराष्ट्र भागात कच्छच्या आखाताच्या किनाऱ्याच्या जवळच वसले असून ते राजधानी गांधीनगरपासून ३२० किमी अंतरावर स्थित आहे. २०११ साली ४.८ लाख लोकसंख्या असणारे जामनगर अहमदाबाद, सुरत, वडोदरा व राजकोट खालोखाल गुजरातमधील पाचव्या क्रमांकाचे तर भारतामधील २६व्या क्रमांकाच्या लोकसंख्येचे शहर आहे. जामनगर गुजरातमधील सर्वात प्रगत व औद्योगिक शहरांपैकी एक मानले जाते. येथील रिलायन्स ह्या भारतामधील आघाडीच्या कंपनीचा खनिज तेल शुद्धीकरण कारखाना (रिफायनरी) जगातील सर्वात मोठा कारखाना मानला जातो.

इ.स. १५४० साली स्थापन झालेले जामनगर सौराष्ट्राच्या नवानगर ह्या संस्थानाचा भाग होते. नवानगरचे युवराज व प्रसिद्ध क्रिकेट खेळाडू रणजितसिंहजी ह्यांनी जामनगरचा खऱ्या अर्थाने विकास घडवला.

जामनगर विमानतळ सध्या भारतीय वायुसेनेच्या ताब्यात असून येथे एर इंडियातर्फे मुंबईहून प्रवासी विमानसेवा चालवली जाते. जामनगर रेल्वे स्थानकामधून सौराष्ट्र एक्सप्रेस, सौराष्ट्र मेल इत्यादी अनेक गाड्या सुटतात.
बाह्य दुवे

*अधिकृत संकेतस्थळ

*

वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वर्ग:जामनगर जिल्हा
*
पाटण

पाटण हे भारताच्या गुजरात राज्यातील एक शहर आहे. हे पाटण जिल्ह्याचे मुख्य ठिकाण आहे.
पाटण हे शहर जुन्या काळी अणहिलवाड या नावाने प्रसिद्ध होते. सोळंकी वंशाची राजधानी म्हणून प्रसिद्ध असणाऱ्या या गावात अजूनही जुन्या तटबंदीचे आणि वेशींचे अवशेष दृष्टीस पडतात.
पाटण हे शहर येथे असणाऱ्या 'राणीनी वाव' या पुरातन स्थळामुळे तसेच पटोला साड्यांमुळे प्रसिद्ध आहे. ‘युनेस्को’च्या जागतिक वारसास्थळांमध्ये तिचा समावेश करण्यात आला आहे. सध्या भारतीय चलनात असलेल्या नव्या १०० रुपयांच्या नोटेवरदेखील या वावेचं चित्र आहे.
इतिहास

पाटणची स्थापना चावडा शासक राजाने नवव्या शतकात "अनाहिलपताक" म्हणून केली. १०व्या-१३व्या शतकादरम्यान, शहराने चावडांच्या उत्तराधिकाऱ्या चालुक्य राजवंशाची राजधानी म्हणून काम केले. इतिहासकार टर्टियस चँडलर यांचा अंदाज आहे की, अंदाजे एक लाख लोकसंख्या असलेले अन्हिलवाडा (पाटण या प्राचीन शहरावर बांधलेले आहे) हे इ.स.१००० मध्ये जगातील दहाव्या क्रमांकाचे मोठे शहर होते.
मुस्लिम आक्रमक कुतुबुद्दीन ऐबक याने १२०० ते १२१० च्या दरम्यान शहरावर आक्रमण केले. हिंदुंनी अतिशय कडवट लढा दिला आणि अनेक आक्रमकांना मारले, पण शेवटी पाणी तोडल्याने शहर पडले. अल्लाउद्दीन खिलजीने इ.स.१२९८ मध्ये या शहराचा विध्वंस केला आणि अनेक् हिंदुंना मारून टाकले, देवळे पाडली.
याच काळात येथील सूर्य मंदिरही भग्न करण्यात आले. हिंदू राज्याचा जुना किल्ला आजही त्याचे अवशेष दिसून येतात.
वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वर्ग:पाटण जिल्हा
वर्ग:हिंदूंचा छळ
गोधरा

गोधरा हे भारताच्या गुजरात राज्यामधील एक शहर व पंचमहाल जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. गोधरा गुजरातच्या पूर्व भागात बडोद्याच्या ८० किमी ईशान्येस तर अहमदाबादच्या १२० किमी पूर्वेस वसले आहे. २०११ साली गोधराची लोकसंख्या १.६१ लाख होती.

२७ फेब्रुवारी २००२ रोजी गोधरा रेल्वे स्थानकाहून निघालेल्या साबरमती एक्सप्रेसला एका मोठ्या मुस्लिम धर्मीय समुदायाने आग लावली. ह्या गाडीमध्ये अयोध्येहून मोठ्या संख्येने परतणारे हिंदू कारसेवक प्रवास करत होते. गाडीच्या एस-६ ह्या डब्यामध्ये २०० लिटर ज्वालाग्रही पदार्थ ओतून लगेचच हा डबा पेटवला गेल्याचे संशोधनामध्ये सिद्ध झाले. ह्या पूर्वनियोजित हिंसाचारात ५९ हिंदू प्रवासी मृत्यू पावले. हा हिंसाचार गुजरातमधील दंगलीला कारणीभूत असल्याचे मानले जाते.
हे सुद्धा पहा

*गोधरा (लोकसभा मतदारसंघ)
*पंचमहाल (लोकसभा मतदारसंघ)
बाह्य दुवे

*अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वर्ग:पंचमहाल जिल्हा
राजकोट

राजकोट (गुजराती: રાજકોટ) हे भारताच्या गुजरात राज्यामधील एक प्रमुख शहर आहे. राजकोट शहर गुजरातच्या सौराष्ट्र भागात राजधानी गांधीनगरपासून २४५ किमी अंतरावर वसले आहे. २०११ साली १२.८७ लाख लोकसंख्या असणारे राजकोट अहमदाबाद, सुरत व वडोदरा खालोखाल गुजरातमधील चौथ्या क्रमांकाचे तर भारतामधील २६व्या क्रमांकाच्या लोकसंख्येचे शहर आहे. राजकोट हे गुजरातमधील सर्वात प्रगत व औद्योगिक शहरांपैकी एक मानले जाते.

महात्मा गांधींचे शालेय शिक्षण राजकोटमध्ये झाले होते.
बाह्य दुवे

*अधिकृत संकेतस्थळ

*


वर्ग:गुजरातमधील शहरे
वर्ग:राजकोट जिल्हा
कर्नाटकमधील जिल्हे

भारताच्या कर्नाटक राज्यात ३१ जिल्ह्यांचा समावेश होतो, त्यांची ४ प्रशासकीय विभागांमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे. राज्यामध्ये भौगोलिकदृष्ट्या 3 प्रमुख प्रदेश आहेत: करावलीचा किनारी प्रदेश, पश्चिम घाटाचा समावेश असलेला डोंगराळ मालेनाडू प्रदेश आणि दख्खनच्या पठाराच्या मैदानाचा समावेश असलेला बायलुसेमी प्रदेश.
इतिहास

1956 मध्ये म्हैसूर आणि कूर्ग ही पूर्वीची राज्ये बॉम्बे, हैदराबाद आणि मद्रास या पूर्वीच्या राज्यांतील कन्नड भाषिक जिल्ह्यांमध्ये विलीन करून म्हैसूर राज्याची निर्मिती करण्यात आली. बेंगळुरू, कोलार, तुमाकुरु, मंड्या, म्हैसूर, हसना, चिक्कमगालुरू, शिवमोग्गा, चित्रदुर्ग आणि बल्लारी या दहा जिल्ह्यांचे एकत्रित म्हैसूर राज्य बनले होते जे 1953 मध्ये मद्रास राज्यातून म्हैसूरला हस्तांतरित करण्यात आले होते, जेव्हा आंध्र प्रदेश हे नवीन राज्य होते. मद्रासच्या उत्तर जिल्ह्य़ातून निर्माण झाले. कूर्ग राज्य हा कोडागु म्हणून ओळखला जाणारा जिल्हा बनला, दक्षिण कन्नड मद्रास राज्यातून, उत्तरा कन्नड, धारवाडा, बेलगावी आणि विजयपुरा बॉम्बे राज्यातून हस्तांतरित करण्यात आले. हैदराबाद राज्यातील बिदर, कलबुर्गी आणि रायचुरु. 1973 मध्ये राज्याचे नाव बदलून कर्नाटक हे नवीन नाव ठेवण्यात आले.

* 15 ऑगस्ट 1986 रोजी मुख्यमंत्री रामकृष्ण हेगडे यांच्या प्रशासनाने पूर्वीच्या बेंगळुरूपासून बेंगळुरू ग्रामीण आणि बेंगळुरू शहरी या दोन जिल्ह्यांची निर्मिती केली.

* 25 ऑगस्ट 1997 रोजी मुख्यमंत्री जे. एच. पटेल यांच्या प्रशासनाने नवीन सात जिल्ह्यांची निर्मिती केली.

# म्हैसूरपासून चामराजनगर
# चित्रदुर्ग, बल्लारी आणि शिवमोग्गा यांच्यापासून दावणगेरे
# विजयपुरापासून बागलकोट
# धारवाडपासून गदगा आणि हावेरी ही दोन जिल्हे
# दक्षिण कन्नडपासून उडुपी
# रायचुरु पासून कोपला

* 21 जून 2007 रोजी मुख्यमंत्री एच.डी. कुमारस्वामी यांच्या प्रशासनाने बंगळुरू ग्रामीणपासून रामनगर तर कोलारपासून चिक्कबल्लापुरा या दोन जिल्ह्यांची निर्मिती केली.

* 30 डिसेंबर 2009 रोजी मुख्यमंत्री बी.एस. येडियुरप्पा यांच्या प्रशासनाने कलबुर्गी पासून यादगिरी जिल्ह्याची निर्मिती केली.

* 18 नोव्हेंबर 2020 रोजी मुख्यमंत्री बी.एस. येडियुरप्पा यांच्या प्रशासनाने बेल्लारी पासून विजयनगर जिल्ह्याची निर्मिती केली.
प्रशासकीय रचना
जिल्ह्याची यादी
हे सुद्धा पहा

* कर्नाटक राज्य
* महाराष्ट्रामधील जिल्हे

* भारतातील जिल्ह्यांची यादी
संदर्भ

वर्ग:भारतामधील जिल्हे
कलबुर्गी जिल्हा

हा लेख कलबुर्गी जिल्ह्याविषयी आहे. कलबुर्गी शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या.

कलबुर्गी हा भारताच्या कर्नाटक राज्यातील उत्तर भागातील जिल्हा आहे. हा जिल्हा कलबुर्गी प्रशासकीय विभागात मोडतो.
धार्मिक स्थळे

इवलेसे|कलबुर्गी किल्ल्यातील ग्रेट मशीद (जामी मशीद)
* देवल गाणगापूर
* खाज बंदेनवाज दर्गा
* शरण बसवेश्वर मंदिर
* बुद्ध विहार
पर्यावरणीय

*बोनल लेक
*चांद्रमपल्ली धरण
*गोत्तम गोत्ता वन
संदर्भ

वर्ग:कर्नाटकातील जिल्हे
बेळगांव जिल्हा

thumb|बेळगांव जिल्ह्याचा नकाशा


बेळगांव हा भारताच्या कर्नाटक आणि महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर भागातील जिल्हा आहे.बेळगांव शहर हे बेळगांव जिल्ह्याचे व बेळगांव विभागाचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. बेळगांव शहराचे कामकाज बेळगांव महानगरपालिका पाहते. बेळगांव जिल्ह्यातील काही भाग वादग्रस्त असून महाराष्ट्र-कर्नाटक राज्ये अनेक वर्षांपासून या वर वाद घालीत आहेत. जिल्ह्यात मराठी व कन्नड या प्रमुख भाषा आहेत. बेळगाव महाराष्ट्र तसेच कर्नाटक मधला एक दुवा आहे. इथे मराठी आणि कन्नड लोक एकत्र राहतात.
तालुके

बेळगांव जिल्ह्यात खालील तालुके समाविष्ट आहेत-
* बेळगांव
* हुक्केरी
* चिकोडी
* अथणी
* रायबाग
* गोकाक
* रामदुर्ग
* सौंदत्ती
* बैलहोंगल
* खानापूर

बेळगांव जिल्ह्यात १२७८ खेडी असून एकूण (जिल्ह्याचे) क्षेत्रफळ १३,४१५ चौ.कि.मी आहे तर एकूण लोकसंख्या ४२,०७,२६४ इतकी आहे. पैकी ३१.९५ लाख ही ग्रामीण लोकसंख्या आहे. बेळगांवचे वातावरण आल्हाददायक असून येथील वनस्पती मुख्यत: सदाहरीत आहेत. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ५० इंच आहे.
हे सुद्धा पहा

*बेळगांव
*महाराष्ट्र-कर्नाटक सीमाप्रश्न
बाह्य दुवे

* बेळगांव एन.आय.सी
* बेळगांव महानगरपालिकेचे संकेतस्थळ
* बेळगांव जिल्हा परिषद संकेतस्थळ
संदर्भ

वर्ग:बेळगांव जिल्हा
वर्ग:कर्नाटकातील जिल्हे
पंजाबराव देशमुख

पंजाबराव देशमुख (जन्म : पापळ-अमरावती जिल्हा, २७ डिसेंबर १८९८; - दिल्ली, १० एप्रिल १९६५) यांचा जन्म पापळ या गावी झाला. उच्च शिक्षण घेऊन ते स्वातंत्र्य लढ्यात सामील झाले. इ.स. १९३६च्या निवडणुकीपश्चात ते शिक्षणमंत्री झाले. स्वतंत्र भारतात ते भारताचे कृषी मंत्री होते. विदर्भात शिक्षणाचा प्रसार व्हावा म्हणून त्यांनी श्री शिवाजी शिक्षण संस्था काढली. या संस्थेच्या पश्चिम विदर्भात म्हणजे अमरावती विभागात अंदाजे १,००० च्या वर शाळा आहेत. महाविद्यालये, अभियांत्रिकी पदवी, तसेच पदविका तंत्रनिकेतन, कृषी महाविद्यालय, वैद्यकीय महाविद्यालय अशी अनेक महाविद्यालये सुरू करून त्या संस्था शिक्षण क्षेत्रात फार मोठे योगदान देत आहेत.

'भूतकाळ विसरा, तलवार विसरा, जातिभेद पुरा, सेवाभाव धरा' हे पंजाबराव देशमुखांचे ब्रीदवाक्य होते.
संक्षिप्त जीवन

डॉ. पंजाबराव देशमुख ( भाऊसाहेब देशमुख)
मूळ आडनाव - कदम

१९२७- शेतकरी संघाच्या प्रचारासाठी 'महाराष्ट्र केसरी' हे वर्तमानपत्र चालविले.

वैदिक वाङ्मयातील धर्माचा उद्गम आणि विकास' या प्रबंधाबद्दल डॉक्टरेट.

१९३३ - शेतकऱ्यांची कर्जातून मुक्तता करणारा कर्ज लवाद कायदा पारiत करण्यात मोठा वाटा. त्यामुळे त्यांना हिंदुस्थानच्या कृषक क्रांतीचे जनक म्हणतात.

१९२६ - मुष्टिफंड या माध्यमातून गरीब होतकरू विद्यार्थ्यांसाठी श्रद्धानंद छात्रालय काढले.

१९२७ - शेतकरी संघाची स्थापना.

१९३२ - श्री. ए. डब्ल्यू. पाटील यांच्या सहकार्याने श्री शिवाजी शिक्षण संस्थेची स्थापना.

? - ग्रामोद्धार मंडळाची स्थापना.

१९५० - लोकविद्यापीठाची स्थापना (पुणे), त्याचे नंतर यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठात रूपांतर झाले.

१९५५ - भारत कृषक समाजाची स्थापना व त्याच्याच विद्यमाने 'राष्ट्रीय कृषी सहकारी खरेदी विक्री संघाची स्थापना.

१९५६ - अखिल भारतीय दलित संघाची स्थापना.

१८ ऑगस्ट १९२८ - अमरावती अंबाबाई मंदिर अस्पृश्यांसाठी खुले व्हावे म्हणून सत्याग्रह .

१९३० - प्रांतिक कायदे मंडळावर निवड. शिक्षण, कृषी, सहकार खात्याचे मंत्री

लोकसभेवर १९५२, १९५७, १९६२ तीन वेळा निवड.

१९५२ ते ६२ केंद्रीय मंत्रिमंडळात कृषिमंत्री. भारताचे पहिले कृषिमंत्री.

देवस्थानची संपत्ती सरकारने ताब्यात घेऊन विधायक कार्य करावे या उद्देशाने १९३२ मध्ये हिंदू देवस्थान संपत्ती बिल मांडले.

प्राथमिक शिक्षकांच्या समस्या सोडवण्यासाठी प्राथमिक शिक्षक संघाची स्थापना.

१९६० - दिल्ली येथे जागतिक कृषी प्रदर्शन भरवले.
पंजाबराव देशमुखांच्या जीवनावरील पुस्तके

* सूर्यावर वादळे उठतात. (नाटक, लेखक बाळकृष्ण द. महात्मे)
सन्मान

* विदर्भातील अकोला येथे असलेल्या कृषी विद्यापीठाला डाॅ. पंजाबराव देशमुखांचे नाव दिले आहे.


वर्ग:विदर्भ
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:मराठी शिक्षणतज्ज्ञ
वर्ग:इ.स. १८९८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील मृत्यू
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:भारतीय कृषीमंत्री
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
गोंदिया जिल्हा

thumb|गोंदिया जिल्ह्याचे स्थान
गोंदिया जिल्हा हा पूर्वी भंडारा जिल्ह्याचा एक भाग होता. गोंदिया जिल्हा महाराष्ट्राच्या ईशान्य दिशेला असून मध्य प्रदेश व छत्तीसगढ राज्यालगत आहे. गोंदियाचे क्षेत्रफळ ५,४३१ चौरस किलोमीटर, लोकसंख्या १२,००,१५१ असून साक्षरता ६७.६७% आहे,.

250px|thumb|विदर्भाच्या नकाशात जिल्ह्याचे स्थान

गोंदिया हा पूर्वोत्तर विदर्भातील जिल्हा आहे. जिल्ह्याचा बराचसा भाग वनांनी व्यापलेला आहे. भात, ज्वारी, तेलबिया, गहू व तूर ही मुख्य पिके आहेत. वैनगंगा ही मुख्य नदी आहे. जिल्ह्यात अनेक भात सडण्याचे कारखाने (rice-mills) आहेत.

पर्यटनस्थळे: नागझिरा वने, प्रतापगड किल्ला, इतियाडोह धरण, नवेगाव राष्ट्रीय उद्यान वगैरे.
जिल्ह्यातील उपविभाग

* गोंदिया उपविभाग
* तिरोडा उपविभाग
* अर्जुनी मोरगाव उपविभाग
* देवरी उपविभाग
जिल्ह्या्तील तालुके

* अर्जुनी/मोरगाव,
* आमगाव,
* सडक/अर्जुनी,
* तिरोडा,
* देवरी,
* सालेकसा,
* गोंदिया तालुका व
* गोरेगाव तालुका.
संदर्भ
बाह्य दुवे

गोंदिया एन.आय.सी


वर्ग:गोंदिया जिल्हा
वर्ग:नागपूर विभागातील जिल्हे
वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे
ठाणे जिल्हा

हा लेख ठाणे जिल्ह्याविषयी आहे. ठाणे शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या
इवलेसे|१८९६चा नकाशा
ठाणे जिल्हा भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील एक जिल्हा आहे. ०१ ऑगस्ट २०१४ मध्ये या जिल्ह्याचे विभाजन करून पालघर या नवीन जिल्ह्याची निर्मिती करण्यात आलेली आहे. ठाणे जिल्ह्यात प्रामुख्याने आगरी, कुणबी, आदिवासी मल्हार कोळी व ठाकूर समाजाची लोक गाव समुहाने वस्ती करून राहत असत. ठाणे जिल्ह्यातील एकूण लोकसंख्येत कुणबी व आगरी समाजाची लोकसंख्या जास्त आहे. ठाणे जिल्ह्यांतील स्थानिक भाषा म्हणून आगरी बोलीकडे प्रामुख्याने पाहिले जाते.
चतुःसीमा

* पश्चिम- अरबी समुद्र,मुंबई जिल्हा
* उत्तर- पालघर जिल्हा
* पूर्व- अहमदनगर जिल्हा, नाशिक जिल्हा
* दक्षिण- रायगड जिल्हा, पुणे जिल्हा
तालुके

* ठाणे शहर (महापालिका क्षेत्र)
* कल्याण
* अंबरनाथ
* भिवंडी
* शहापूर(१००% पेसा क्षेत्र)
* उल्हासनगर
* मुरबाड
बाह्य दुवे

* ठाणे जिल्हा


वर्ग:ठाणे जिल्हा
वर्ग:कोकण विभागातील जिल्हे
वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे
नंदुरबार जिल्हा

हा लेख नंदुरबार जिल्ह्याविषयी आहे. नंदुरबार शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या

नंदुरबार हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या सातपुडा प्रदेशातील एक आदिवासी (tribal ) जिल्हा आहे, १ जुलै १९९८ रोजी धुळे जिल्ह्यातून बाहेर पडून नंदुरबार जिल्ह्याची निर्मिती झाली. हा जिल्हा महाराष्ट्र व गुजरात व मध्यप्रदेश राज्याच्या सीमेजवळ असून याचे क्षेत्रफळ ५०३५ चौरस कि.मी. आहे. येथील लोकसंख्या १३,११,७०९ असून त्यांपैकी १५.४५% लोक शहरी भागात राहतात. (२००१ च्या जनगणनेनुसार). हा भाग आदिवासी बहुल असून निसर्गाच्या वैविध्याने पूर्णपणे परिपूर्ण असा आहे. तसेच अक्ककलकुुवा तालुक्यातील राजवाडी होळी हा प्रमुख सण मानला जातो. प्रामुख्याने काठीच्या आदिवासी संस्कृतीतली होळी ही मोठ्या स्वरूपात होत असून तत्पश्चात भरणाऱ्या बाजारास भोंगऱ्या म्हणतात
चतुःसीमा

नंदुरबार एक आदिवासी जिल्हा आहे , जिल्ह्याला दोन राज्यांच्या सीमा लाभल्या आहेत. गुजरात राज्य वायव्य सीमेवर, तर मध्य प्रदेश राज्य जिल्ह्याच्या ईशान्य सीमेवर आहे.
सीमा भागातील काही गावे (उदा. खेडदिगर व खेतिया) ही महाराष्ट्र आणि मध्यप्रदेश ह्या दोन्ही राज्यांत विभागली गेली आहेत.
जिल्ह्यातील तालुके

* अक्कलकुवा
* अक्राणी (धडगाव)
* तळोदा
* नंदुरबार
* नवापूर
* शहादा
पर्यटन

* नंदुरबार- प्रमुख आदिवासी सुसंस्कृती, जीवनशैली बाल हुतात्मा शिरीषकुमार याचे स्मारक. प्रकाशे -शहादा तालुक्यात तापी-गोमाई संगमावरील प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्र ( दक्षिण काशी ) शहादा तालुक्यात उनबदेव येथे गरम पाण्याचे झरे. अक्राणी तालुक्यात तोरणमाळ हे थंड हवेचे ठिकाण.येथे यशवंत तलाव ,सिताखाईची दरी, पार्क, निसर्ग व धबधबा आहे. आदिवासी संस्कृती आणि खूप काही अक्कलकुवा येथे होराफली धबधबा.मोलगी येथील काठीची आदिवासी संस्कृती होळी ( life time amezing experiance )सातपुडा डोंगर रांगा, वन्यजीव, आणि निसर्ग सातपुडा प्रदेशमधील आदिवासी सुसंस्कृती आणि मनमोहक खेडी.हिडिंबा जंगल.
*उमटी तालुका अक्कलकुवा: Umti Borki Waterfall उमटी बोरकी धबधबा नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील उमटी गावातील मनमोहक धबधबा पर्यटकांना आकर्षित करणारा देवनंद नदीवरील धबधबा आहेत सातपुडा पर्वत क्षेत्रात हा एक सुंदर व खूप उंचीवरून कोसळणारा धबधबा पर्यटन स्थान आहेत.हे मोलगी शहरापासून 10 की मी तसेच धडगाव पासून 20 कि.मी अंतरावर आहेत.!
*दाब हे अक्कलकुवा तालुक्यातील आदिवासीचे कुलदैवत याहा मोगी माताचे जन्म स्थान व थंड हवेचे पर्यटन स्थळ आहेत. अस्तंभा हे
*
*: अस्तंभा हे सातपुड्यातील सर्वात उंच शिखर 1325 मीटर उंच व अश्वथामा ऋषी महाराजचे दिवाळीच्या वेळी यात्रा भरते येथे आदिवासी बांधव धान्य ज्वारी भात मका आंबडी रोशा गवताची पूजा केली जाते हे पर्यटन स्थळ म्हणुन प्रसिद्ध आहेत.
*तोरणमाळ हे सातपुड्यातील थंड हवेचे ठिकाण आहे. तेथे यशवंत तलाव व सिताखाईची दरी आहे आणि एक धबधबाही आहे.
* उनपदेव-सुनपदेव (शहादा तालुका) येथे गरम पाण्याचे झरे आहेत.
* प्रकाशा हे शहादा मधील शंकराचे जागृत देवस्थान आहे, हे तापी नदीच्या काठावर वसलेले आहे.
इतर

नंदुरबार हा आदिवासीबहुल जिल्हा असून येथील लोकसभा व विधानसभा मतदार संघ हे अनुसूचित जमातीसाठी राखीव आदिवासी मतदार संघ आहेत.

जमाती :-

पाडवी -भिल्ल, पावरा, तडवी-भिल्ल, वळवी, वसावे ,टोकरे कोळी, ढोर कोळी , महादेव कोळी , कोकणा-कोकणी, गावित, मावची, धानका, इत्यादी प्रमुख आदिवासी जमाती आहेत.

वर्ग:नंदुरबार जिल्हा
वर्ग:खान्देश
वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे
वर्ग:नाशिक विभागातील जिल्हे
नाशिक जिल्हा

हा लेख नाशिक जिल्ह्याविषयी आहे. नाशिक शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या


नाशिक जिल्ह्याला नाशिक जिल्हा म्हणून देखील ओळखले जाते. नाशिक जिल्हा भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील एक जिल्हा आहे.
सीमा

* उत्तरेला- धुळे जिल्हा
* पूर्वेला- जळगाव जिल्हा
* आग्नेयला - छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा
* दक्षिणेला- अहिल्यानगर जिल्हा
* नैऋत्येला - ठाणे जिल्हा
* पश्चिमेला - गुजरात राज्य
* वायव्येला- गुजरात राज्य
तालुके

* सटाणा
* सुरगाणा
* मालेगाव
* देवळा
* पेठ
* दिंडोरी
* चांदवड
* नांदगाव
* नाशिक
* निफाड
* येवला
* इगतपुरी
* सिन्नर,
* कळवण
* त्र्यंबकेश्वर
बाह्य दुवे

*

वर्ग:नाशिक जिल्हा
वर्ग:नाशिक विभागातील जिल्हे
वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे