JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ಚೆಂಗಲರಾಯ ರೆಡ್ಡಿ

ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ(೧೯೦೨ - ೧೯೭೬)

ಚೆಂಗಲರಾಯ ರೆಡ್ಡಿ, ಅವರು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆಗಿದ್ದವರು. ಇವರು ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂಗಾರ ಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿನ ಕ್ಯಾಸಂಬಳ್ಳಿ ಊರಿನವರು. ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಮಾವ, ಶ್ರೀ.ಎಚ್.ಆರ್. ಗುರುವರೆಡ್ಡಿ ಯವರ ತರಹ, ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ವಿದುರಾಶ್ವತ್ಥದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಕ್ರಿಯಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ.ಭಾಷ್ಯಂ, ಎಂಬ ನಿಷ್ಠಾವಂತ, ಹಾಗೂ ದೇಶಪ್ರೇಮಿ, ಮಂತ್ರಿಯಿದ್ದರು. ಭಾಷ್ಯಂ, ತಮಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದ್ದ 'ಸರ್ಕಾರಿ ವಸತಿಗೃಹವನ್ನು, ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಚೆಂಗಲರಾಯ ರೆಡ್ಡಿಯವರ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ತಲೆದೋರಿ ರೆಡ್ಡಿಯವರಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಆಘಾತವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಪಂಡಿತ್ ನೆಹರೂರವರ, ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. 'ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗವರ್ನರ್' ಆಗಿ, ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೧೯೫೧ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸೌಧದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆವರಿದ್ದರು. ಸೌಧದ ಕೊನೆಯ ಹಂತವನ್ನು ಶ್ರೀ. ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯ ನವರು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು


ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಲೋಕ ಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ವಿನಾಯಕ ತೊರವಿ

ವಿನಾಯಕ ತೊರವಿ(ಜನನ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪ ೧೯೪೮)ಇವರು ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾ ಪದ್ಧತಿಯ ಹಿಂದುಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕರು.
ಜನನ

೧೯೪೮ರ ೪ ನೆಯ ಸೆಪ್ಟಂಬರ ಪವಿತ್ರ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಕೀರ್ತನಕಾರರ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಕ ತೊರವಿಯವರ ಜನ್ಮವಾಯಿತು, ಹೀಗಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಸಂಗೀತದ ಸಂಸ್ಕಾರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

ವ್ರುತ್ತಿಯಿಂದ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರವ್ರುತ್ತಿಯಿಂದ ಖ್ಯಾತ ಹಿಂದೂಸಸ್ಥಾನಿ ಗಾಯಕರೆನಿಸಿರುವ ಶ್ರೀ ವಿನಾಯಕ ತೊರವಿಯವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಸರಾಂತ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ.
ಸಂಗೀತ

ವಿನಾಯಕ ತೊರವಿಯವರು ಹಾಡುತ್ತಿರುವುದು
ಆ ಕಾಲದ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂ ಸರಾದ ತಮ್ಮಣ್ಣ ಗುರುವ, ನಾರಾಯಣರಾವ ಮುಜುಂದಾರ ಹಾಗು ನಾರಾಯಣಾಚಾರ ದಂಡಾಪುರ ಅವರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಲಿತು ಮುಂದೆ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣೆಯ ಹೆಸರಾಂತ ಗಾಯಕ ಪಂಡಿತ್ ಗುರುರಾವ್ ದೇಶಪಾಂಡೆಯವರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು. ಅನಂತರ ಗುರುಕುಲ ಪಧ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತದ ತಾಲೀಮು ಪಡೆದು, ಸತತ ಅಭ್ಯಾಸ, ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲತ, ಪ್ರಯೋಗ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಪ್ರಬುಧ ಗಾಯಕರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿರುವ ಶ್ರೀ ವಿನಾಯಕ ತೊರವಿಯವರು ಬಿ. ಕಾಂ. ಹಾಗು ಸಂಗೀತ ಎಂ. ಎ. ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೦), ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವ್ರುದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್, ಮುಂಬೈನ ಸೂರಸಿಂಗಾರ್ ಸಂಸದ್ ನೀಡಿದ 'ಸುರುಮಣೆ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರತ್ನ ಟಿ. ಚೌಡಯ್ಯ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ನ್ರುತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾ ತಿಲಕ' (೧೯೯೪-೯೫) ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಉಲ್ಲೇಖನೀಯವಾಗಿವೆ.
ವೃತ್ತಿಜೀವನ

೧೯೮೪ ರಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗುರು ಪಂಡಿತ್ ಗುರುರಾವ್ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಸಂಗೀತ ಸಭಾ ಟ್ರಸ್ಟ್ ವತಿಯಿಂದ ಅಹೋರಾತ್ರಿ ಸಂಗೀತ ಸಮಾರಾಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ಮಹಾನ್ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ನ್ರುತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿರುವ ತೊರವಿ.
ಉಲ್ಲೆಖ

ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಕರ್ಣಂ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಿ

thumb|ಕರ್ಣಂ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಿ

ಕರ್ಣಂ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಿ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದಕ ಪಡೆದ ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟು. ಭಾರ ಎತ್ತುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ೨೦೦೦ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ ಕ್ರೀಡಾಪಟು.


ಇವರ ಜನನ ಜೂನ್ ೧,೧೯೭೫ರಂದು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಕಾಕುಳಂ‌ನಲ್ಲಿ ಆಯಿತು.
ಸಾಧನೆಗಳು

* ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಭಾರ ಎತ್ತುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ೫೪ ಕೆ.ಜಿ.ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ,೧೧೩ ಕೆ.ಜಿ.ಭಾರ ಎತ್ತುವ ಮೂಲಕ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ೧೯೯೫ರ ಏಷ್ಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲೂ ಭಾಗವಹಿಸಿ,ವಿಜಯಶಾಲಿಗಳಾದರು.
* ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗಳಿಸಿದರು.
* ೨೦೦೦ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಡ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗಳಿಸಿದರು.
* ೨೦೨೧ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಿ ರನ್ನು ದೆಹಲಿಯ ಕ್ರೀಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿಯಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

* ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಖೇಲ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
* ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಅಂತಃಕಲಹ

ಅಂತಃಕಲಹಗಳು (List of civil wars) ಒಂದೇ ದೇಶದ ಭಿನ್ನ ಗುಂಪುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಯುದ್ಧಗಳು. ಇಂತಹ ಕಲಹಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾದಲ್ಲಿ ಅಂತಹವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ(ಸಿವಿಲ್ವಾರ್). ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ
ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಗಳು

ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾದಾಟವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂಥ ಕಾದಾಟಕ್ಕೆ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧವೆಂದು ಹೆಸರು(ಸಿವಿಲ್ವಾರ್). ರೋಸಸ್ ಕದನಗಳು, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಫೊಂಡೆ ಮತ್ತು ಲೀಗ್ ಕದನ ಹಾಗೆಯೆ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ಪೇನ್ಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚೀನದಲ್ಲಿ ಕೋಮಿನ್ಟಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟರ ನಡುವೆ ನಡೆದವು_ಇವು ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಚರಿತ್ರಾರ್ಹ ನಿದರ್ಶನಗಳು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದನೆಯ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಪಂಚದ ಎರಡನೆಯ ಘೋರ ಯುದ್ಧಾನಂತರ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ವ್ಯಾಪಕತೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧವನ್ನು ಹೂಡಿ 12 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿವೆ. ಅಂಗೋಲ, ಕಾಂಬೋಡಿಯ, ಕಾಂಗೋ, ಕ್ಯೂಬ, ವಿಯಟ್ನಾಮ್, ಲಾವೋಸ್, ಸೈಪ್ರೆಸ್, ನ್ಯೂಗಿನಿ, ಯೆಮೆನ್ ಆದಿಯಾಗಿ ಹನ್ನೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು 1964ನೆಯ ಇಸವಿಯೊಂದರಲ್ಲೇ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಬೇರೆ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಂಡವು. ಇಂಥ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರೂ ಭಾಗವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಕೃತ್ಯಗಳು ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಇವಕ್ಕೆ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಗಳೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಸಮಾಜದ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಒಂದೇ ಗುಂಪಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೂ ನಡೆಯಬಹುದು. ಅದು ರಾಜಕೀಯ, ಮತೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಥವಾ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳುಂಟು. ಒಂದು ಸಹಜವಾದುದು; ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವ ವಿಧವಾದ ಮುಂದಾಲೋಚನೆಯ ಆಧಾರವಿರಬೇಕಾದ್ದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೂ ಯಾರ ನಾಯಕತ್ವದ ಅಗತ್ಯವೂ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಡ. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿನ ಗುಂಪೊಂದರಿಂದ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ತೊಡಕು ಸಂಭವಿಸಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಕಾರವೇ ಉರುಳಬಹುದು. ಅಂಥ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಘಟನೆಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಅನಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಶೂನ್ಯತೆ ಮೂಡಿ ಸರ್ಕಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ವಿಶಿಷ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಸರ್ಕಾರವಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಕಾರವನ್ನುರುಳಿಸಲು ಪುರ್ವಸಿದ್ಧತೆಯೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಸಾಕಷ್ಟು ನಡೆದಿರುತ್ತದೆ. ಪುರ್ವಯೋಜಿತ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧವನ್ನು ರಾಜಕೀಯದ ಮಹಾಬೇನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಿಪ್ರಕ್ರಾಂತಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಲ್ಲಿ ಪುರ್ವಯೋಜಿತ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಂಶಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಅಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅಡಚಣೆಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ರಚನಾತ್ಮಕ ಮಾರ್ಗಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು. ರಾಜಕೀಯ ಒಳ ಜಗಳಗಳ ಮತ್ತು ನ್ಯೂನತೆಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಹಿಂಸಾಕೃತ್ಯವನ್ನುಳಿದು ಬೇರೆ ಯಾವ ಮಾರ್ಗವೂ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಎರಡನೆಯದು. ಯೋಜಿತ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಬುಡಮೇಲು ಕೃತ್ಯಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬುಡಮೇಲು ಕೃತ್ಯದ ಕೇಂದ್ರವೊಂದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ ಗೆರಿಲ್ಲ್ಲಾ ಗುಪ್ತಪಡೆಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖವಾಗಲು ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿ ಸಾಕು. ಹೋರಾಟದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಭೀಕರವಾದ ಬಂಡಾಯವಾಗಿ ಅದು ಹಿಂಸಾಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ 1. ನಾಗರಿಕ ಮುಖಂಡತ್ವ 2. ಸೈನ್ಯದ ಕೇಂದ್ರ 3.ಗುಪ್ತ ವಾರ್ತಾಪ್ರಸಾರ ಸಾಧನ 4. ಸಾಗಾಣಿಕೆ 5. ಪ್ರಸಾರ ಸಾಧನ 6. ಮೀಸಲು ಪಡೆ 7. ತಾರ್ಕಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ 8. ಯುದ್ಧೋಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಪಡೆಗಳು (ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಪಡೆಗಳು ಸೈನ್ಯದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜಾಗಿರುವುದೂ ಉಂಟು).
ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಉಗ್ರರೂಪ ಹಾಗೂ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ಕಡು ವಿರೋಧ _ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಯುದ್ಧ
ತಾಳ್ಯ

ತಾಳ್ಯ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಳಿದ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಂತೆ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೋಕಿನ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರದೇಶ. ಇದು ಹೋಬಳಿಯ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ. ಇದು ಎಲ್ಲರ ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದು, ಅಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವತಿಯಿಂದ. ಮಳೆಯೇ ಬರದ ಬಂಜರು ಪ್ರದೇಶ ತಾಳ್ಯ. ಬರಗಾಲ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಇದನ್ನು ಘೋಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
'ಹೊರಕೆರೆದೇವರಪುರ' ದ, ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಲಕ್ಷ್ಮೀ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ'

ತಾಳ್ಯ ಹೋಬಳಿಗೆ ಸೇರಿದ 'ಹೊರಕೆರೆ ದೇವರಪುರ', ಅಲ್ಲಿನ 'ಲಕ್ಷ್ಮೀ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ'ದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದುದು. ಇಡೀ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಅಗ್ನಿ ಶಿಲೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.ಇದೊಂದು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾ ದೇವಾಲಯ, ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ,ಭೂದೇವಿಯರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸಿರುವರಂಗನಾಥನ ಅಪೂರ್ವ ಶಿಲ್ಪವಿದೆ.ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜಾತ್ರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಜಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಗುಂಡಿನ ಸೇವೆಯ ಪವಾಡ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದುದು. ಇಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಈಗ ಬತ್ತಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸೆಲೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿತ್ತು. ನೋಡಲು ಈಗಲೂ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. 'ಹೊರಕೆರೆ ದೇವರಪುರ' ಮತ್ತು ಸುತ್ತಣ ಗ್ರಾಮಗಳು 'ವೀಳ್ಯದ ಎಲೆ' ಗೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ. ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿನ 'ಉಪ್ಪರಿಗೇನಹಳ್ಳಿ' ಯ ಬಹುತೇಕ ಜನರ ಬದುಕು ಈ ಎಲೆಯ ತೋಟಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.ಮತ್ತು ಉಪ್ಪರಿಗೇನಹಳ್ಳಿಯ ಗ್ರಾಮದೇವತೆ, 'ಕೊಲ್ಲಾಪುರದ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ' ಜನರ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರ.ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫಾಲ್ಗುಣದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಹ್ಯ ಬೆಳೆ 'ಬಾಳೆ'. ಆದರೆ ನೀರಿನ ಆಶ್ರಯ ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದು, ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ. ಇಲ್ಲಿನ ನೆಲ ಅತ್ಯಂತ ಫಲವತ್ತಾದುದು. ಹಾಗೆಯೇ ಸದಾ ಬರಗಾಲದ ದವಡೆಗೆ ಸಿಲುಕುವ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತ ನೀರಿನ ಆಸರೆ ದೊರಕಿದರೆ,ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಬದುಕು ಹಸನಾಗಬಲ್ಲದು.ತಾಳ್ಯ ಹೋಬಳಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಕೊಳಹಾಳು. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಹಿರಿಯೂರು, ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ಈ ಮೂರೂ ತಾಲ್ಲೋಕುಗಳ ಗಡಿಗಳು ಸೇರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಊರು 'ಕೊಳಹಾಳು'.ಇದು ತಾಳ್ಯ ಹೋಬಳಿಯ ಕಟ್ಟ ಕಡೆಯ ಗ್ರಾಮ. ಇಲ್ಲಿ ಹತ್ತೊಂಭತ್ತನೆಯೆ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದರೆನ್ನಲಾದ 'ಕೆಂಚಾವಧೂತ'ರೆಂಬ ಅವಧೂತರ ಗದ್ದುಗೆ ಇದೆ.ಅವರು ಹಂಪೆಯ 'ರುದ್ರಮುನಿ ಸ್ವಾಮಿ' ಗಳ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದವರೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಕೇವಲ ಹಳ್ಳಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ತುರುಗಾಹಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೆಂಚಾವಧೂತರು, ಯೋಗಿಯಾಗಿ,ಸಾಧಕರಾಗಿ ಅನೇಕ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ಈಗಲೂ ಸಹ ಅವರ ಗದ್ದುಗೆಯನ್ನು 'ಜಾಗೃತ ಗದ್ದುಗೆ' ಯೆಂದು ಜನರು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಚೈತ್ರ ಶುದ್ದ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಇಲ್ಲಿ 'ಜಾತ್ರೆ,' ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
'ಐತಿಹಾಸಿಕ ಊರು', 'ನಂದನ ಹೊಸೂರು',ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ವಾಸಿಯಾಗಿದೆ'

ಹೊರಕೆರೆದೇವರಪುರದ ಸಮೀಪದ ಇನ್ನೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಊರು, ನಂದನ ಹೊಸೂರು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ.ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳ ಮಹಾತ್ಮೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಾ ಜಾನಪದೀಯ ಅಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕಥಾನಕಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ನಂದನಹೊಸೂರು ಒಂದು ಪಾಳೆಯ ಪಟ್ಟಾಗಿತ್ತೆಂದೂ,ಅದರ ಆಡಳಿತಗಾರನಾದ ನಂದರಾಯನೆಂಬುವನು ಇಲ್ಲಿನ ಹೊರಕೇರಿದೇವರಪುರದ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿಯ ಭಕ್ತನಾದ ದಾಸಯ್ಯನಿಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದನೆಂದೂ, ಇದರಿಂದ ಕ್ರೋಧಗೊಂಡ ಸ್ವಾಮಿಯು, ನಂದರಾಯನ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ತನ್ನ ಉರಿ ನೇತ್ರದಿಂದ ಭಸ್ಮವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದನೆಂದೂ,ಆಗ ಜನರ ಹಾಹಾಕಾರ ಕಂಡು ಕಡು ನೊಂದ,ನಂದನಹೊಸೂರಿನ ಬಾಸಿಂಗದವರೆಂಬ ಮನೆಯವರ ಹಸಿ ಬಾಣಂತಿಯೋರ್ವಳು, ತನ್ನ ಹಸುಗೂಸನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಊರನ್ನು ಉಳಿಸಲು ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳೆಂದೂ,ಈ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಮನಸೋತ ಸ್ವಾಮಿಯು,ಆಕೆಯನ್ನೂ ಆಕೆಯ ಕಂದನನ್ನೂ ಹರಸಿ ಶಾಂತನಾದನೆಂದೂ,ಊರು ಉಳಿಯಿತೆಂದೂ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜಾನಪದ ಕತೆ ಇದೆ.ಈ ಊರಿನ ಗೌಡರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತಹ ತಾಮ್ರದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಕುಂಚಿಟಿಗ ಜನಾಂಗದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ

* ತಾಳ್ಯದ ಆಂಜನೇಯಸ್ವಾಮಿ , ಎಂಬ ಶೀರ್ಶಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ ತೇರಿನ ಬಗ್ಗೆ, ಓದಿ ತಿಳಿಯಿರಿ.

ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕುರುಂಜಿ ವೆಂಕಟ್ರಮಣ ಗೌಡ

ಕುರುಂಜಿ ವೆಂಕಟ್ರಮಣ ಗೌಡ (26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1928 – 7 ಆಗಸ್ಟ್ 2013) ರವರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಳ್ಯದವರು. ಆಧುನಿಕ ಸುಳ್ಯದ ಭವ್ಯ ಶಿಲ್ಪಿ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದರಾಗಿರುವ ಇವರು ಸುಳ್ಯ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ತಾಲೂಕನ್ನು ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದವರು. ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿನವರೆಗೆ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಈ ಪುಟ್ಟ ಊರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಖ್ಯಾತರದವರು.
ಕುರುಂಜಿಯವರ ಚಿಂತನೆಗಳು

* ಕಠಿಣ ದುಡಿಮೆ, ಸಮಗ್ರತೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗ - ಇವು ಯಶಸ್ಸಿನ ಪಂಚಸೂತ್ರಗಳು.
* ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಮೋಹ, ಮದ, ಮತ್ಸರ ಮತ್ತು ಆಲಸ್ಯ ಮಾನವನ ಸಪ್ತ ಶತ್ರುಗಳು.
* ನಾನು ಬರುವಾಗ ಏನನ್ನೂ ತರಲಿಲ್ಲ. ಹೋಗುವಾಗ ಏನನ್ನೂ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ವ್ಯಯಿಸಿದ್ದೇನೆ.
* ದಲಿತರು, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರು ವಿದ್ಯಾವಂತರಾಗುವವರೆಗೆ ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
* ಹತ್ತು ಜನ ನಾಲ್ಕು ದಿನ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡದವರ ಜೀವನ ವ್ಯರ್ಥ.
* ರಕ್ತ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಿಂತ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದ್ದು.
* ದಲಿತೋದ್ಧಾರ ಎನ್ನುವುದು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬರಬೇಕು; ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.
* ಸತಿಪತಿಯರು ೬೩ರಂತಿರಬೇಕು, ೩೬ರಂಥಲ್ಲ.
* ಹಾಡಲಾಗದ ಕವಿತೆ ಬರೆದರೇನು ಸುಖ?
* ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರಾವ ಭಾಷೆಯೂ ಒಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ.
* ಕಾಣದ ಬೆಳಕನ್ನು ತೋರುವವನೆ ನಿಜವಾದ ಗುರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಮೂರನೇ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ

ಮೂರನೆಯ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ (1790) ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೂ ನಡೆದ ಯುದ್ಧ. ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಮೂರನೆಯದು.

ಫ್ರೆಂಚರೊಂದಿಗೆ ಮೈತ್ರಿಯಿದ್ದ ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ಟ್ರಾವಂಕೂರಿನ ಮೇಲೆ 1789 ರಲ್ಲಿ ದಂಡೆತ್ತಿ ಹೋದನು. ಆಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಯುದ್ಧ ಮುಂದಿನ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆದು ಟಿಪ್ಪೂ ಸುಲ್ತಾನನ ಪರಾಭವದೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಯವಸಾನಗೊಂಡಿತು. ತಮ್ಮದೇ ದೇಶದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾದ ಫ್ರೆಂಚರು , ಬ್ರಿಟಿಷರ ನೌಕಾದಳದಿಂದಲೂ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟುದರಿಂದ , ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.

ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ ರಾಕೆಟ್ಟುಗಳ ಪಡೆಯಿಂದ ಧಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಈ ಯುದ್ಧದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ. ಈ ಧಾಳಿಯ ಪರಿಣಾಮ ನೋಡಿ ಮಾರುಹೋದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ವಿಲಿಯಮ್ ಕಾಂಗ್ರೀವನು ಮುಂದೆ ಕಾಂಗ್ರೀವ್ ರಾಕೆಟುಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದನು.

ಈ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಟಿಪ್ಪುವು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಬೆಂಬಲಿಗರೋ , ಏಜಂಟರೋ ಆಗಿದ್ದ ಮರಾಠರು, ಹೈದರಾಬಾದಿನ ನಿಜಾಮ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗಳವರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂದು , ಇದರಿಂದ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿಯಿತು. ಮಲಬಾರ್‍, ಸೇಲಂ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಮತ್ತು ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗೆ ಸೇರಿಹೋದವು. ಈ ಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿ, ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಟಿಪ್ಪು ತನ್ನ ಅರ್ಧ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ , ತನ್ನಿಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರಲ್ಲಿ ಒತ್ತೆ ಇಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿತು.
ನೋಡಿ

*ಒಂದನೆಯ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ |
* ಎರಡನೆಯ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ |
* ಮೂರನೇ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ |
* ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧ |
* ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ |
* ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್‍ವಾಲಿಸ್
ಉಲ್ಲೇಖ

ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ
ವರ್ಗ:ಯುದ್ಧ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಯುದ್ಧಗಳು
ಬಂಡವಾಳ

ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ

ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಎನ್ನುವುದು ವಾಣಿಜ್ಯದ ಮುನ್ನುಡಿ. ಬಂಡವಾಳವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೆ ವಾಣಿಜ್ಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಬಂಡವಾಳವು ಕೇವಲ ಹಣ-ಕಾಸು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇನ್ನಿತರ ಅರ್ಥಗಳು ಇವೆ. ವಾಣಿಜ್ಯದ ನಿಲುವಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಪಾರ್ಥಿವ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿರಬಹುದು. ಸ೦ಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಜನರ ಸಿದ್ಧತೆಯ ಏರ್ಪಾಟು (ಸಾಮಾಜಿಕ ಬ೦ಡವಾಳ)ಕೂಡ ಆಗಿರಬಹುದು.
ಭಾರತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳ-೨೦೧೪

:೨೦೧೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮ (ಕೆಬಿಕೆ ಇನ್ ಫೋ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ / 2014 Feb 18 KBK INFO GRAFIX)
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳ -- ಗಳಿಕೆ +/ - ನಷ್ಟ

# ಟಿ.ಸಿ.ಎಸ್ -೪೩೧೯೬೧.೯೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ತಾತಾ ಸಮೂಹ : +೭,೬೫೮.೫೧ ಕೋಟಿ ರೂ.
# ಆರ್. ಐ. ಎಲ್ ;--೨,೬೨,೧೮೫.೩೯ ------(-)೩,೨೯೬.೩೦
# ಐ.ಟಿ.ಸಿ. : ---೨,೫೨,೨೩೧.೫೩ --------(-)೧೬೯೬.೦೭
# ಒ.ಎನ.ಜಿಸಿ. :---೨,೩೬,೯೦೧.೨೪---------( +)೯೪೧.೧೦
# ಇ ನ್ ಫೋ ಸಿ ಸ್ --:೨,೧೫,೪೩೭.೬೨ --+೬೦೯೨.೬೯ :(2,15,437.62 --+6092.69)
# ಎಚ್ ಡಿ.ಎಫ್.ಸಿ.ಬ್ಯಾಂಕ್ -----:೧,೫೯,೩೦೬.೦೨ ----+೫೫೨೩.೪೭-(1,59,306.02 --+5523.47)
# ಸಿ.ಐ. ಎಲ್. --------:೧,೫೮,೬೬೬.೯೬-- (-) ೫೯೦೫.೮೦(1,58,666.96--(-) 5905.80)
# ವಿಪ್ರೋ ; -----:೧೪೦೯೭೮೫.೮೭ ---- +೧೯೨೩.೨೧-(1409785.87 --+1923.21)
# ಟಾಟಾ ಮೋಟಾರ‍್ಸ್ ------:೧,೨೭,೪೪೦.೪೭ ---+೨೫೧೦.೫೧-(1,27,440.47 --+2510.51)
# ಸನ್ ಫಾರ್ಮಾ -------:೧೨೭೨೩೩. +೧೧೦೮.೧೦-(1,27,233 --+1108.10)
ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಬಂಡವಾಳಗಾರರು -೨೦೧೪

*೧. ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಅಮೇರಿಕಾ -$೭೬೦೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ (ರೂ.4. 71 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ)(೨೦೧೩ - ೬೭೦೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್)
*೨.ಕಾರ್ಲೋಸ್ ಸ್ಲಿಮ್ ಮೆಕ್ಷಕೋ $೭೨೦೦ ಕೋಟಿ'
*೩ವಾರೆನ್ ಬಫೆಟ್ ಅಮೇರಿಕ $೬೪೦೦ ಕೋಟಿ.
*೪.ಲ್ಯಾರಿ ಎರಿಸನ್ ಅಮೇರಿಕ $೪೮೦೦ ಕೋಟಿ.
*೫. ಲ್ಯಾರಿ ಎಲಿಸನ್ ಅಮೇರಿಕ $೪೮೦೦ ಕೋಟಿ
*೬ ಚಾರ್ಲ್ಸಕಾಷ್ ಅಮೇರಿಕ $೪೦೦೦ ಕೋಟಿ
*೭. ದೇವಿಡ ಕಾಷ್ ಅಮೇರಿಕ. $೪೦೦೦ ಕೋಟಿ
*೮. ಶೆಲಡನ್ ಅದೆಲ್ಸನ್ ಅಮೇರಿಕ $೩೮೦೦ ಕೋಟಿ
*೯. ಕ್ರಿಸ್ಟ ವಾಲ್ಟನ್ ಅಮೆರಿಕ $೩೬೭೦ ಕೋಟಿ
*೧೦. ಜಿಮ್ ವಾಲ್‌ಟನ್ ಅಮೇರಿಕ %೩೪೭೦ ಕೋಟಿ
ಭಾರತದ ಶ್ರೀಮಂತರು-2014

::೨೦೧೪ - ಆವರಣದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ
* ೧. (೪೦)ಮುಖೇಶ್ ಅಂಬಾನಿ----೧೮೬೦೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್
* ೨. (೫೨)ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮಿತ್ತಲ್------- ೧೬೭೦೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್
* ೩. (೬೧)ಅಜೀಂ ಪ್ರೇಮ್ ಜಿ---- ೧೬೩೦೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್
* ೪. (೮೨) ದಿಲೀಪ್ ಸಾಘ್ವಿ------ -೧೨೮೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್
* ೫. (೧೦೨) ಶಿವ ನಾಡಾರ್-------೧೧೧೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್
* ೬. (೧೯೧) ಕುಮಾರ್ ಬಿರ್ಲಾ-----೭೦೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್
* ೭. (೨೪೪) ಸುನಿಲ್ ಮಿತ್ತಲ್ -----೫೭೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್
* ೮. (೨೮೧) ಅನಿಲ್ ಅಂಬಾನಿ------೫೦೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್
* ೯. (೨೮೧) ಮಿಕ್ಕಿ ಜಗ್ತಿಯಾನಿ -----೫೦೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್
* ೧೦. (೨೯೫) ಸಾವಿತ್ರಿ ಜಿಂದಾಲ್----೪೯೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್
* ೧೧. (೨೯೫) ಸ್ಶೆರಸ್ ಪೂನಾವಾಲಾ--೪೯೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್
* ೧೨. (೨೯೫) ಶಶಿ & ರವಿ ರುಯಾ---೪೯೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್


*(ಆಧಾರ: ಫೋಬ್ಸ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕ; ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ೭-೩-೨೦೧೪)
ನೋಡಿ

:ಭಾರತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳ

ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗು ವ್ಯಾಪಾರ
ಮರಳು

ಮರಳು ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಒಡೆದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ ಹರಳು.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರಳು ೦.೦೬೨೫ ರಿಂದ ೨ ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಗಳ ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದವುಗಳನ್ನು ಕೆಸರು ಕಣಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲುಗಳೆಂದು ಭೂವಿಜ್ಞಾನವು ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮರಳು ೫ ಉಪವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

೧/೧೬ ರಿಂದ ೧/೮ ಮಿ.ಮಿ. ಗಾತ್ರದವು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಮರಳಾದರೆ, ೧/೮ ರಿಂದ ೧/೪ ಮಿ.ಮೀ. ಗಾತ್ರದವು ಸಣ್ಣ ಮರಳು ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಮರಳು ೧/೪ ರಿಂದ ೧/೨ ಮಿ.ಮೀ. ಗಾತ್ರದ್ದು. ದಪ್ಪ ಮರಳು ೧/೨ ರಿಂದ ೧ ಮಿ.ಮೀ. ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು ಅತಿ ದಪ್ಪ ಮರಳು ೧ ರಿಂದ ೨ ಮಿ.ಮೀ. ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ.
ಮರಳಿನ ರಚನೆ

ಮರಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿಲಿಕಾ ( ಸಿಲಿಕಾನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ) ದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಿಲಿಕಾದ ಹರಳುಗಳು ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು ಗಡುಸಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಲಿಪ್ತವಾಗಿಯೂ ಇರುವುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮರಳಿನ ಮೇಲೆ ವಾತಾವರಣದ ಪರಿಣಾಮ ಬಲು ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ ಮರಳಿನಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುವು ಸ್ಥಳೀಯ ಶಿಲಾಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸಾಗರತೀರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಚ್ಚ ಬಿಳಿಯ ಮರಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸವೆದಿರುವ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಕಣಗಳು.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಹವಳ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪೆಚಿಪ್ಪಿನ ತುಣುಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದು. ಇನ್ನು ಕೆಲಪ್ರದೇಶಗಳ ಮರಳು ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್, ಕ್ಲೋರೈಟ್, ಗ್ಲೌಕೊನೈಟ್ ಅಥವಾ ಜಿಪ್ಸಮ್ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಟ್ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಮರಳು ಗಾಢವರ್ಣ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ. ಕ್ಲೋರೈಟ್ ಯಾ ಗ್ಲೌಕೊನೈಟ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಮರಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣುವ ದಟ್ಟ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶವು ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಮರಳು ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಒಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟು ಸಮುದ್ರ ತೀರ, ಮರಳ ದಿಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಮರಳುಗುಂಡಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶೇಖರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮರಳಿನ ಅಧ್ಯಯನ

ಮರಳಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವು ಅದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲನೆಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಿಕಟಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿಲೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಮರಳು ಮೊನಚಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಕೋನಾಕೃತಿಯವಾಗಿರುವುದು. ಇಂತಹ ಮರಳನ್ನು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಉದ್ಯಾನಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಡಿಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಹ ಈ ಮರಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಗಾಳಿ ಯಾ ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಬಹುದೂರ ಸಾಗಿ ಬಂದ ಮರಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದುಂಡನೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವುದು. ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ ಮರಳು ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಮರಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಹವ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ನಿಯೋಫೈಲ್ಸ್ ಅಥವಾ ಸಾಮ್ಮೋಫೈಲ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರು.
.]]
ಮರಳಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು

* ಮರಳು ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನ ಮುಖ್ಯ ಅಂಗ.
* ಸಣ್ಣ ಹರಳಿನ ಅಚ್ಚಿನ ಮರಳನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ತೇವಗೊಳಿಸಿ ಅಚ್ಚುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವರು.
* ಗಾಜಿನ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮರಳು ಪ್ರಧಾನ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತು.
* ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮರಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುವುದು.
* ಮರಳನ್ನು ಪೈಂಟಿನೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಮಾಡಿ ಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಸೂರುಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪ ಬರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಜಾರುವಿಕೆರಹಿತವಾದ ಮೇಲ್ಮೈ ಪಡೆಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವರು.
* ಮರಳು ಮಿಶ್ರಿತ ನೆಲವು ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಕಡಲೆಕಾಯಿಯಂತಹ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಸಹಕಾರಿ ಮತ್ತು ಅವಶ್ಯಕ ಕೂಡ.
* ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ನಿರೋಧಿಸಲು ಮರಳಿನ ಚೀಲಗಳ ಬಳಕೆ ವ್ಯಾಪಕ.
* ಕೆಲ ರೈಲ್ವೆ ಗಳು ಹಳಿಯ ಮೇಲೆ ಗಾಲಿಯ ಓಟ ಹೆಚ್ಚು ಸುಗಮವಾಗಿರಲು ಮರಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.
ಅವಗುಣಗಳು

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರಳು ಮಾನವನಿಗೆ ನಿರಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಕಲ್ಲು ಗಣಿ ಮತ್ತು ಮರಳು ಉದ್ಯಮವಿರುವಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಕಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕಣಗಳು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಧೂಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಸಿರಾಟದ ಮೂಲಕ ಒಳತೆಗೆದುಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಕಾಸಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಖಾಯಿಲೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

* ಕಡಲತೀರದ ಮರಳು - ಅದೇನು?, ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುವುದು?, ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂದಿತು? —Beaufort County Library

ವರ್ಗ:ಭೂಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಭೂವಿಜ್ಞಾನ
ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ

ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ.
ಇತಿಹಾಸ

thumb|right|200px|೧೮೫೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ರ ಆನ್ ದ ಆರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖಪುಟ]]
ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವದಿಂದಲೂ ಮನುಜರು ಪ್ರಾಯಶಃ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಕಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಹಾಗು ಅನೇಕ ರೋಗ-ರುಜಿನಗಳ ಕಾರಣೀಭೂತವಾಗಿದ್ದವು. ಇವೆಲ್ಲದರಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಈ ರೀತಿ ಪಡೆದ ಜ್ಞಾನ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಜನಾಂಗಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಬೆಳೆದಂತೆ ಅವುಗಳ ವಿಧಾನಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಗೆ ಬರತೊಡಗಿತು. ಮೊದಮೊದಲು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಚನೆಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೮೫೯ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ ತನ್ನ್ ಜೀವವಿಕಾಸವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದು ಇಡೀ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ತಂದಿತು. ತದನಂತರ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನ ಈ ವಾದವು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ರೂಪುರೇಖೆಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಡತೊಡಗಿತು.
ಉಪವಿಭಾಗಗಳು

* ಜೀವರಚನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ (Anatomy) ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂಗಗಳ ಮತ್ತು ದೇಹಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಜೀವವಿಕಾಸಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ (Evolutionary biology) ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಪುರಾತನಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ (Paleontology) ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಳಿದುಹೋದ ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಬೇಧಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಜೀವವಿಂಗಡಣಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ (Taxonomy) ಪ್ರಸಕ್ತ ಮತ್ತು ಅಳಿದುಹೋದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಪ್ರಾಣಿವರ್ತನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ (Ethology) ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡವಳಕೆ, ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

*
ಕಾನೂನು

ನಿಯಮಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಜೋಡಣೆಯೇ ಕಾನೂನು. ಕಾನೂನಿನ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವನ್ನು ಕಾನೂನು ಹಲವು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಕರಾರು ಕಾನೂನು ಬಸ್ ಟಿಕೆಟ್ ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಸ್ತಿ ಕೊಳ್ಳುವುದರ ತನಕ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿ ಕಾನೂನು ಒಂದು ಆಸ್ತಿಯ ಒಡೆತನದ ಹಕ್ಕು, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪಕೃತ್ಯ ಕಾನೂನು ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ (private and legal rights) ಚ್ಯುತಿ (injury) ಬಂದಾಗ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ದಂಡನೀತಿಯ (penal code) ಪ್ರಕಾರ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕಾನೂನು ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂವಿಧಾನದ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಬೇರೆಯ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಡಳಿತ ಕಾನೂನು ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯ ಛಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮ ರೂಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಪಾಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಉದ್ಯಮ, ಸೇನೆ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ರೀಕ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ "ಕಾನೂನಿನ ಆಡಳಿತವು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಆಡಳಿತಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.


* ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ದಿಂದ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ
ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು
ವಾರಕರಿ ಪಂಥ

ವಾರಕರಿ ಪಂಥ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಭಕ್ತಿಮಾರ್ಗದ ಒಂದು ಶಾಖೆ. ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ವಾರಕರಿ ಎಂದರೆ ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಯಾತ್ರೆಮಾಡುವವರು ಎಂದು. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ,ಆಷಾಢ ಮತ್ತು ಕಾರ್ತೀಕ ಮಾಸಗಳ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿಯಂದು, ನೂರಾರು ಮೈಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಪಂಢರಪುರಕ್ಕೆ ಯಾತ್ರೆ ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ವಾರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಯಾತ್ರೆಮಾಡುತ್ತಾರೋ ಅವರು ವಾರಕರಿಗಳು.
ವಾರಕರಿಗಳ ಆರಾಧ್ಯದೈವ ಪಂಢರಪುರದ ವಿಠ್ಠಲ ಅಥವಾ ವಿಠೋಬಾ. ಇವನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂತರುಗಳಾದ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ, ನಾಮದೇವ, ತುಕಾರಾಮ, ಚೋಖಾ ಮೇಲಾ, ಏಕನಾಥ ಮೊದಲಾದವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರವಚನಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದರು.ವಾರಕರಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಊರುಗಳಿಂದ ಈ ಸಂತರ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಪಂಢರಪುರಕ್ಕೆ ನಡೆದೇ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ವಾರಕರಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರನಿಗಿಂತ ಹಳೆಯದು. ಆದರೆ ಸಂತರ ಮೂಲ ಗ್ರಾಮಗಳಿಂದ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾದುಕೆಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು 1685ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವನು ತುಕಾರಾಮನ ಕಿರಿಯ ಮಗ ನಯನ ಮಹಾರಾಜ. ಮುಂದೆ 1820ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹೈಬತ್ ರಾವ್ ಬುವಾ ಮತ್ತು ಸಂತ ತುಕಾರಾಮನ ಪೀಳಿಗೆಯವರು ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದರು. ಈಗ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿವಿಧೆಡೆಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳು ಪಂಢರಪುರ ತಲುಪುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿದೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಹತ್ವ

13ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ, ಸುಮಾರು ಆರುನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ವಾರಕರಿ ಪಂಥವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ದೇವರೇ ಪರಮ ಸತ್ಯ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ವಾರಕರಿಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರೂ ಸಮಾನರು ಎಂದೂ ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗ, ಸರಳತೆ, ಕ್ಷಮೆ, ಇಂದ್ರಿಯಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದು, ಶಾಂತಿಯುತ ಸಹಬಾಳ್ವೆ, ಅನುಕಂಪ, ಅಹಿಂಸೆ, ಪ್ರೇಮ, ವಿನಯ ಈ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಈ ಪಂಥವು ಬಹಳ ಒತ್ತು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ವಾರಕರಿಗಳು ಪರಸ್ಪರರನ್ನು "ಬ್ರಹ್ಮ"ನೆಂದೇ ತಿಳಿದು ನಮಸ್ಕರಿಸುವುದು ಇವರ ವಿನಯಶೀಲತೆಗೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ಮರಾಠಿ ಸಂತರುಗಳು ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಿಪಂಥದ ನೆಲೆಗಟ್ಟನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು. ಕೆಳಜಾತಿಯ ಜನರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಜೀವನವನ್ನು ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ವಾರಕರಿ ಪಂಥ ಮಾಡಿತು. ಮಾನವನಿಗೆ ಲೌಕಿಕ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ, ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆ ಇರಬೇಕು ಮತ್ತು ಎಂತಹ ಕಷ್ಟ ಬಂದರೂ ತಾನು ನಂಬಿದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಿಡದೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ತುಕಾರಾಮನಂಥ ಸಂತರುಗಳ ಬರವಣಿಗೆಯಿಂದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರೂ ಇಂತಹ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

ವಾರಕರಿ ಪಂಥದ ಸಂತರು ದೈವಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸುಲಭದ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸರಳಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣಸಣ್ಣ ಗೀತೆಗಳ ಕಿರುಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಜನಗಳ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಇದು ಹರಿಪಾಠ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಂತನೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗ್ರಾಮೀಣ, ಮಧುರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುನಾಮ ಜಪಿಸಿ, ಮನದಲ್ಲಿ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯರಾದಂತೆ ಭಾವಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲವನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಅಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲಾ ಆಸೆಗಳನ್ನೂ, ಕೆಟ್ಟ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನೂ ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಾರಧಾರೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಒಂದುಗೂಡಲಿಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಮಾಡಿತು.

ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂತ ಪರಂಪರೆ
ವರ್ಗ:ವಾರಕರೀ
ಹಿಮಯುಗ

ದ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರ]]
ಹಿಮ ಯುಗವು ಭೂಮಿಯ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣತೆಯುಂಟಾಗಿ, ಧ್ರುವಗಳಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿನ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯು ಬಹಳ ವಿಸ್ತಾರವಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಹಿಮಯುಗದ ಕಾರಣಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಿಮಯುಗದ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹಿಮಯುಗದ ಒಳಗಿರುವ ಸಣ್ಣದಾದ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತ ಮತ್ತು ಹಿಮಶಿಲೆಯ ಇಂಟರ್ಗ್ಲೇಸಿಯಲ್ ಅವಧಿಗಳ ಹರಿವು ಎರಡೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟಗಳು ಆರಂಭ ಹಾಗೂ / ಅಥವಾ ಹಿಮಯುಗದ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಪ್ರಾಚೀನ ಹವಾಮಾನ ಅವಧಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇಂಗಾಲ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಬಾರಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿತ್ತು.
ಪ್ರಮುಖ ಹಿಮ ಯುಗಗಳು

ಭೂಮಿಯು ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಹಿಮ ಯುಗಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.
* ೨.೭ ರಿಂದ ೨.೩ ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರೊಟೆರೊಜೊಯಿಕ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹಿಮಯುಗವಾಯಿತೆಂದು ಊಹಿತವಾಗಿದೆ.
* ೮೫೦ ರಿಂದ ೬೩೦ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾಯಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಹಿಮಯುಗ ಆಗಿತ್ತೆಂಬ ಪುರಾವೆ ಇದೆ.
* ೪೬೦ ರಿಂದ ೪೩೦ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹಿಮಯುಗವಾಗಿತ್ತು.
* ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಿಮಯುಗವು ೪೦ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

ವರ್ಗ:ಭೂಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ