JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
प्रीमियर हॉकी लीग

प्रीमियर हॉकी लीग (इंग्रजी:Premier Hockey League) किंवा पी.एच.एल. भारतातील हॉकी स्पर्धा आहे. ही स्पर्धा २००५ सालापासून खेळवली जात आहे. हॉकी भारताचा राष्ट्रीय खेळ आहे. क्रिकेटची लोकप्रियता व भारतीय हॉकी संघाच्या सुमार प्रदर्शनामुळे प्रेक्षक हॉकीपासून दूर गेला. भारतात हॉकी परत एकदा लोकप्रिय करण्यासाठी, भारतीय हॉकी संघटनेने (IHF) ही लीग सुरू केली.

२००७ मध्ये ही स्पर्धा चेन्नई व चंदीगड येथे होत आहे. प्रीमियर हॉकी लीगचे सर्व सामने ई.एस.पी.एन. वाहिनीवर दाखविले जातात.
नवीन नियम

आंतरराष्ट्रीय हॉकी सामना ७० मिनिटांचा असतो व ३५ मिनिटांच्या दोन भागात विभागला जातो. मात्र पी.एच.एल. मध्ये ७० मिनिटे चार भागात विभागलेले आहेत (एक भाग १७.५ मिनिटे). ह्याशिवाय फिरते बदल ( Rolling Substitution), टाइम आउट ( Time Out) असे नावीन्यपूर्ण बदल करण्यात आलेले आहेत.
प्रीमियर हॉकी लीग हंगाम
संघांची कामगिरी
संघ

* हैद्राबाद सुल्तान्स
* शेर-ए-जालंदर
* मराठा वॉरीएर्स
* बंगलोर लायन्स
* चंदिगड डायनामोज
* चेन्नै विरन्स
* ओडिशा स्टीलर्स
* दिल्ली डॅझलर्स
* बेंगाल टायगर्स
* लखनौ नवाब्ज
* इंफाळ रेंजर्स
आंतरराष्ट्रीय खेळाडू

पी.एच.एल.(प्रीमियर हॉकी लीग)मध्ये आंतरराष्ट्रीय खेळाडू मोठ्या प्रमाणात सामील होतात. पाकिस्तान, नेदरलँड्स, जर्मनी, स्पेन, मलेशिया, ऑस्ट्रेलिया इत्यादी देशांचे खेळाडू पी.एच.एल मधे सहभागी झाले आहेत. २००७ मध्ये खेळणारे आंतरराष्ट्रीय खेळाडू:

* सेबॅस्टियन वेस्टरहॉट (नेदरलन्ड्स, सुल्तान्स)
* शकील अब्बासी (पाकिस्तान, सुल्तान्स)
* तारिक अजीज (पाकिस्तान, सुल्तान्स)
* डॉन प्रिन्स (नेदरलन्ड्स, शेर्स)
* मोहम्मद इम्रान (पाकिस्तान, शेर्स)
* इम्रान खान (पाकिस्तान, शेर्स)
* सेस्को वॅन डर विलेट (नेदरलॅन्ड्स, वॉरियर्स)
* अदनान मकसुद (पाकिस्तान, वॉरियर्स)
* इम्रान वारसी (पाकिस्तान, वॉरियर्स)
* जेमी डॉयर (ऑस्ट्रेलिया, वॉरियर्स)
* सॅन्डर वॅन डे विडे (नेदरलॅन्ड्स, लॉयन्स)
* रेहान भट्ट (पाकिस्तान,लॉयन्स)
* बाल्देर बोमन्स (नेदरलॅन्ड्स, डायनामोज)
* सज्जाद अन्वर (पाकिस्तान , डायनामोज)
* टिमो ब्रुइन्समा (नेदरलॅन्ड्स, डायनामोज)
* अल्बर्ट सेसास (स्पेन, विरन्स)
* कुहान शण्मुखनाथन (मलेशिया, विरन्स)
* मुहम्मद झुबेर (पाकिस्तान, विरन्स)
* तिजार्ड स्टेलर (नेदर्लॅन्ड्स, स्टीलर्स)
* सलमान अकबर (पाकिस्तान, स्टीलर्स)
* अदनान झाकिर (पाकिस्तान, स्टीलर्स)
प्रीमियर हॉकी लीग २००५

२००५ साली हैद्राबादमध्ये ही स्पर्धा घेण्यात आली. प्रीमियर लीग व फर्स्ट डिविजन ह्या दोन विभागात ही स्पर्धा झाली.
प्रीमियर हॉकी लीग २००६
प्रीमियर हॉकी लीग २००७

२००७ साली फक्त प्रीमियर लीग खेळवण्यात येत आहे. सात संघ सहभागी होणार आहेत. ही स्पर्धा चेन्नई व चंदिगड येथे होईल.


विजेता संघ - ओडिशा स्टीलर्स (४० लाख रुपये )

उप-विजेता संघ - शेर-ए-जालंदर(१५ लाख रुपये )

मॅन ऑफ़ टुर्नामेंन्ट - गगन अजित सिंग (शेर्स)

फ़ेअर प्ले - बंगलोर लायन्स

साखळी सामन्यांच्या अंती ओडिशा स्टीलर्स व शेर-ए-जालंदर यांच्यातील बेस्ट ऑफ़ थ्री फ़ायनल्स मधुन विजेता संघ निवडण्यात आला.

तिसया अंतिम सामन्यात पंच्याशी केलेल्या गैर वर्तनामुळे शेर-ए-जालंदरच्या संघाला विजयी रकमेच्या ५० % दंड ठोकवण्यात आला. भारतीय हॉकी महासंघाने ह्या घटनेत सहभागी असलेल्या खेळाडुंची चौकशी सुरू केलेली आहे.

यशस्वी झालेली ही स्पर्धा खूप लांब (४ जानेवारी २००७ ते ५ मार्च २००७) असल्याचे बरयाच परदेशी खेळाडुंनी सांगितले.
बाह्य दुवे

*प्रिमीयर हॉकी लीग







वर्ग:प्रीमियर हॉकी लीग
अंतोकु

250 px|इवलेसे|सम्राट अंतोकू
अंतोकू (; २२ डिसेंबर ११७८ - २५ एप्रिल ११८५) हा ११८० ते ११८५ दरम्यान जपानचा सम्राट होता. केवळ २ वर्षांचा असल्यापासून सम्राटपदावर औपचारिकरित्या बसवल्या गेलेला अंतोकू एका युद्धादरम्यान शत्रूच्या हाती पडण्यापासून वाचावा म्हणून त्याच्याच कुटुंबीयांनी त्याला पाण्यात बुडवून ठार केले होते.

वर्ग:जपानी सम्राट
वर्ग:इ.स. ११७८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ११८५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
के२

के२ तथा छोगोरी किंवा माउंट गॉडविन ऑस्टेन हा पर्वत जगातील एव्हरेस्ट खालोखाल सर्वात उंच पर्वत आहे. पाकव्याप्त काश्मीरमध्ये काराकोरम पर्वतरांगेतील या पर्वताची उंची ८,६११ मी (२८,२५१ फूट) इतकी आहे. पाकव्याप्त काश्मीरच्या बाल्टीस्तान भागात पाकिस्तान-चीन सरहद्दीवरील हे शिखर काराकोरम मधील सर्वोच्च शिखर आहे.

इटालियन गिऱ्यारोहक १९५४मध्ये आर्दितो देसियोच्या नेतृत्वाखालील काराकोरम मोहिमेंतर्गत लिनो लेसेडेली आणि अखिल काँपान्योनी यांनी हे शिखर पहिल्यांदा सर केले. पर्यंत २०१८ फक्त ३६७ व्यक्तींनी हे शिखर सर केलेले आहे. सर्वोच्च शिखर माउंट एव्हरेस्टवर १०,०००पेक्षा अधिक व्यक्तींनी सर केले आहे. अत्यंत अवघड आणि धोकादायक असे हे शिखर सर करणाऱ्या दर चार गिऱ्यारोहकांमागे एका गिऱ्यारोहकाचा पर्वतावरच मृत्यू होतो. तोपर्यंत ८७ व्यक्तींचा या पर्वतावर मृत्यू झाल्याची नोंद आहे.

या पर्वताला असलेल्या सगळ्या धारेवरून याचे शिखर सर झालेले आहे परंतु पूर्वेकडील कड्यावरून आत्तापर्यंत याच्यावर कोणीही सफल चढाई केलेली नाही. ८,००० मीटरपेक्षा अधिक उंचीच्या पर्वतांपैकी असा हा एकमेव पर्वत आहे. सहसा या शिखरावर जुलै-ऑगस्टमध्ये चढाई केली जाते. वर्षातील इतर वेळी येथील हवामान अतिथंड आणि धोकादायक असते.

१६ जानेवारी, २०२० रोजी निर्मल पुर्जाच्या नेतृत्वाखाली १० नेपाळी गिऱ्यारोहकांनी हे शिखर पहिल्यांदा हिवाळ्यात सर केले.
चित्रपट

* व्हर्टिकल लिमिट, वर्ष २०००
* के२, वर्ष १९९२
* काराकोरम अँड हिमालया,वर्ष २००७
संदर्भ
बाह्य दुवे

* How high is K2 really? – Measurements in 1996 gave 8614.27±0.6 m a.m.s.l
* K2climb.net
* The Mountain Areas Conservancy Project
* The climbing history of K2 from the first attempt in 1902 until the Italian success in 1954.
* China Peak Exploration Team to challenge Mt. Qogir
* Outside Online: The K2 Tragedy
* K2: Daring to Dream Documentary
* From Everest-K2 Posters
* Northern Pakistan - highly detailed placemarks of towns, villages, peaks, glaciers, rivers and minor tributaries in Google Earth
* K2 on SummitPost.Org
* K2 on Encyclopedia Britannica
* Map of K2
* List of ascents to December 2007 (in pdf format)
* 'The Killing Peak' Men's Journal Nov08 Feature
संदर्भ आणि नोंदी

वर्ग:उंच पर्वतशिखरे
वर्ग:काराकोरम
ल्होत्से

ल्होत्से (नेपाळी: ल्होत्से, चिनी भाषाचिनी: 洛子峰) हा पृथ्वीवरचा चौथा अत्युच्च पर्वत असून तो दक्षिण कोलमार्गे माउंट एव्हरेस्टला जोडलेला आहे. ल्होत्सेचे सर्वोच्च शिखर समुद्रसपाटीपासून ८,५१६ मी (२७,९४० फूट) आहे. जवळची शिखरे अनुक्रमे ल्होत्से मध्य(पूर्व) ८,४१४ मी (२७,६०५ फूट) व ल्होत्से शार ८,३८३ मी (२७,५०३ फूट) उंच आहेत. ल्होत्से पर्वत तिबेट व नेपाळचा खुम्बू भाग यांच्या सीमेवर आहे.

या ‘साउथ कोल’ची उंची देखील ८ हजार मीटरहून अधिक आहे. १९५६ साली फ्रित्झ लुिशगर व अर्न्‍स्ट रीस या स्विस गिर्यारोहकांनी या शिखरावर सर्वात पहिली यशस्वी मोहीम केली. २०१३ साली ‘गिरिप्रेमी’च्या संघाने ‘माउंट एव्हरेस्ट-माउंट ल्होत्से’ या दुहेरी मोहिमेअंतर्गत हे शिखर सर केले.


वर्ग:उंच पर्वतशिखरे
धौलगिरी

धवलगिरी (उंची ८,१६७ मीटर) हे हिमालय पर्वतरांगेतील एक उंच शिखर आहे. इ.स. १९६० साली स्विस, ऑस्ट्रियन व नेपाळच्या संयुक्त मोहिमेने हे ‘माउंट धौलागिरी’ अथवा ‘माउंट धवलगिरी’ शिखर सर केले. टीममध्ये के. दिम्बर्गर, ए.शेल्बर्ट व नवांग दोरजे यांचा समावेश होता. या मोहिमेच्या वेळी इतिहासामध्ये सर्व प्रथमच काही गिर्यारोहणासाठीचे साहित्य हलक्या विमानांच्या साहाय्याने एका विशिष्ट उंचीपर्यंत पोहचविण्यात आले.


वर्ग:उंच पर्वतशिखरे
वर्ग:हिमालय
अन्नपूर्णा

thumb|300 px|अन्नपूर्णा पर्वत रांग नेपाळ मधून
हिमालयातील ५५ किमी लांबीच्या अन्‍नपूर्णा पर्वतरांगेतले अन्नपूर्णा १ - उंची ८०९१ मी. - हे सर्वोच्च शिखर आहे. हे मध्य नेपाळमध्ये आहे. हे शिखर जगातले १०वे सर्वोच्च शिखर असून ८००० मीटरपेक्षा उंच असलेल्या १४ शिखरांमध्ये याचा समावेश होतो. शिखराच्या पूर्वेला गंडकी नदी वाहते व धवलगिरी या पर्वतशिखरांची रांग तिने वेगळी केली आहे. अन्नपूर्णा ही हिंदू संस्कृतीमध्ये दुर्गादेवीचा अवतार असून ती सुपीकतेचे प्रतीक आहे.

अन्नपूर्णा शिखराचा आजूबाजूचा भाग हा अन्नपूर्ण सं‍रक्षण क्षेत्रामध्ये संरक्षित केला आहे, याचे एकूण क्षेत्रफळ ७६२९ चौ.किमी इतके आहे हे नेपाळमधील पहिले व सर्वात मोठे संरक्षित क्षेत्र आहे. या क्षेत्राची स्थापना राजे महेंद्र यांनी १९८६ मध्ये केली. या भागात ट्रेकिंगसाठी येणाऱ्या पर्यटकांची संख्या खूप आहे.

अन्न्पूर्णा १ हे गिर्यारोहणासाठी जगातील सर्वात धोकादायक शिखर मानले जाते. आकडेवारीनुसार सर्वाधिक अपघात या शिखरावर होतात व त्यात मरण पावणाऱ्यांची संख्या सर्वाधिक आहे. चढाई करणाऱ्यांपैकी ४० टक्के गिर्यारोहक मृत पावतात. २०१२ पर्यंत फक्त १९१ गिर्यारोहकांना या शिखरावर चढण्यात यश आले आहे. हे शिखर धवलगिरी शिखरापासून फक्त ३४ किमी अंतरावर असून या दोहोंच्या मधून ‘गंडकी’ नावाची नदी वाहते. या नदीचे पात्र जगातील सर्वात खोल पात्र (दोन अष्टहजारी शिखरांच्या मध्यातून वाहते) म्हणून ओळखले जाते. १९५० साली मॉरिस हेझरेग यांच्या नेतृत्वाखाली फ्रेंच गिर्यारोहक धवलगिरी पर्वत शिखरावर चढाई करत असताना, त्यांना काही अडचणींचा सामना करावा लागला. या परिस्थितीमध्ये या गिर्यारोहक संघाने धवलगिरीचा नाद सोडून, आपला मोर्चा ‘अन्नपूर्णा’ शिखराकडे वळविला. यामध्ये त्यांना ते शिखर सर करण्यात यश आले.
भूगोल

अन्नपूर्णा पर्वत रांगेत खालीलप्रमाणे सहा मुख्य शिखरे आहेत


thumb|centre|600px|The Annapurna Himal from the northeast. Left to right: Annapurna II and IV (close together); a major mountain pass|col; Annapurna III and Gangapurna; Annapurna I.
बाह्य दुवे

* अन्नपूर्णा पर्वत रांगेचा नकाशा
* पीकवेअरची वेबसाईट
* Annapurna I on summitpost.org
* The Annapurna Conservation Area Project (ACAP)
* An Online Trekking Guidebook for the Annapurna Circuit
* The Annapurna Circuit : Photo Essay from 20 days Trekking round the Annapurna Massif
* Trying to conquer the peak : The death story of Inaki Ochoa attempting to reach the peak of Annapurna May 2008
* रंगन दत्ता यांची अन्नपूर्णा बेस कॅंपबद्दल माहिती
* Ueli Steck scales new heights : The story of Ueli Steck's rescue attempt of Inaki Ochoa Annapurna May 2008
* अन्नपूर्णावरील फत्ते झालेल्या मोहिमा व दुर्घटनांची आकडेवारी


वर्ग:उंच पर्वतशिखरे
वर्ग:हिमालय
ब्रॉड पीक

ब्रॉड पीक हे पृथ्वीवरील १२व्या क्रमांकाचे उंच पर्वतशिखर आहे. हे चीन व पाकिस्तानच्या सीमेवर असलेल्या बाल्टिस्तान परिसरामध्ये आहे. या शिखराची उंची ८०५१ मी. आहे. याला आधी के-३ या नावाने ओळखले जात असे.

काराकोरम पर्वत रांगेमध्ये, ‘माउंट के-२’ पासून अवघ्या आठ किलोमीटरवर ‘माउंट ब्रॉड पीक’ उभे आहे. या शिखराच्या माथ्याची रुंदी साधारण दीड किलोमीटर आहे. एवढ्या अवाढव्य रुंदीमुळे याचे नाव ‘ब्रॉड पीक’ असे ठेवण्यात आले आहे. ९ जून १९५७ रोजी फ्रित्झ विंटरस्टेलर, मार्कस श्मुक, कर्ट डेमबर्गर व हरमौन बुहल यांच्या ऑस्ट्रियन गिर्यारोहक संघाने हे शिखर पहिल्यांदा सर केले.


वर्ग:उंच पर्वतशिखरे
वर्ग:हिमालय
कंचनजंगा

कांचनगंगा (नेपाळी: कञ्चनजङ्घा) हे हिमालय पर्वतांतील एक उंच पर्वतशिखर आहे. हे जगातील माउंट एव्हरेस्ट व के२ यांच्यानंतरचे तिसरे सर्वात उंच शिखर असून भारताच्या सिक्कीम राज्यात असून भारतीय भूमीतील सर्वोच्च शिखर आहे. याची उंची ८,५८६ मी (२८,१६९ फूट) इतकी आहे. याचे खरे स्थानिक लिम्बू भाषेतील नाव सेवालुंग्मा असे असून त्याचा अर्थ ज्याला आम्ही शुभेच्छा देतो असा पर्वत असा होतो. किरन्त धर्मामध्ये सेवालुंग्मा म्हणजे धार्मिक असे समजले जाते.

भारतीय चलनातील १०० रुपयांच्या नोटेच्या पृष्ठभागावरील हिमशिखर म्हणजे ‘माउंट कांचनगंगा’ होय. नेपाळ व भारतातील सिक्कीम राज्यालगतच्या सीमेवर हे शिखर वसलेले आहे. १९५५ साली ज्यो ब्राउन व जॉर्ज ब्रँड या ब्रिटिश गिर्यारोहकांनी ‘माउंट कांचनगंगा’वर सर्वात पहिली यशस्वी चढाई केली.

कांचनजंगा शिखर सर करण्यात महाराष्ट्रातून गिर्यारोहक हर्षद राव हा पहिला मानांकित ठरला आहे.

कांचनगंगाच्या पर्वत रांगेत खालील शिखरे आहेत.


thumb|400 px|दार्जिलिंगमधून कांचनगंगा पर्वतरांग
300px|thumb|कांचनगंगा, अजून एक दृश्य


वर्ग:उंच पर्वतशिखरे
वर्ग:हिमालय
देवाप्पा गुळाप्पा बडिगेर

देवाप्पा गुळाप्पा बडिगेर ऊर्फ डी.जी. बडिगेर (१९०२ - सप्टेंबर ७, १९६७) हे विसाव्या शतकातील कन्नड चित्रकार होते. विशेषकरून 'रेखाटन' प्रकारात त्यांची ख्याती होती.
जीवन

बडिगेरांचा जन्म १९०२ साली धारवाड जिल्ह्यातील 'मिसराकोटी' या गावी झाला. घरातील सुतारकामाच्या व्यवसायाचे वातावरण त्यांच्यातील उपजत कलागुणांच्या वाढीस बालपणापासून सहाय्यभूत ठरले. चित्रकलेतील पद्धतशीर शिक्षणाकरिता त्यांनी मुंबईच्या जे.जे. स्कूल ऑफ आर्टमध्ये प्रवेश घेतला. 'जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट' मध्ये विद्यार्थी म्हणूनदेखील त्यांच्या प्रतिभेची चमक दिसून आली - १९२७ साली डिप्लोमाच्या अखेरच्या वर्षी त्यांना सर्वोत्कृष्ट विद्यार्थ्याचे 'मेयो मेडल', राज्यपालांचे विशेष पारितोषिक इत्यादी पुरस्कार मिळाले.

चित्रकलेतील पुढील शिक्षणासाठी १९२९ साली बडिगेर लंडनमधील 'रॉयल ऍकॅडमी ऑफ आर्ट्स' येथे गेले. लंडनमधील मुक्कामात बडिगेरांचे एकल चित्रप्रदर्शनही भरले होते.

लंडनमधून १९३० साली [भारत|भारतात]] परतल्यावर काही काळातच बडिगेरांची 'इन्स्पेक्टर ऑफ ड्रॉइंग एॅंड क्राफ्ट्स' या जबाबदारीच्या सरकारी पदावर नेमणूक झाली. यापुढील काळात कलाशिक्षणाशी निगडित सरकारी जबाबदाऱ्या वाढल्यामुळे त्यांच्याकडून फार प्रमाणात चित्रनिर्मिती झाली नाही.

सप्टेंबर ७, १९६७ रोजी मुंबईत त्यांचे निधन झाले.
संदर्भ

* 'बुजुर्ग - रेखाचित्रे आणि निसर्गचित्रे' - 'महाराष्ट्र कल्चरल सेंटरचे सु-दर्शन कलादालन' आयोजित डी.जी. बडिगेर व एम्‌.एस्‌. जोशी या दोन चित्रकारांच्या चित्रप्रदर्शनाचा कॅटलॉग - २००७


वर्ग:भारतीय चित्रकार
वर्ग:इ.स. १९०२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील मृत्यू
मुरलीधर सदाशिव जोशी

ओळख

मुरलीधर सदाशिव जोशी (ऊर्फ 'एम्‌.एस्‌. जोशी'; जीवनकाल: १९१२ - फेब्रुवारी २९, २००१) हे 'ग्वाश' तंत्राने निसर्गचित्रे, नगरचित्रे रंगवण्याकरता नावाजलेले चित्रकार होते.
जीवन

एम्‌.एस्‌. जोशी यांचा जन्म १९१२ साली (तारीख हवी आहे.) नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर गावी झाला. मुंबईतील जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट या संस्थेतून त्यांनी चित्रकलेचे रीतसर शिक्षण घेतले.

एम्‌.एस्‌. जोशी यांची चित्रनिर्मिती नगरचित्रे (cityscapes), निसर्गचित्रे (landscapes) प्रकारातील आहे. 'ग्वाश' तंत्राने जलरंग वापरून रंगवलेल्या त्यांच्या चित्रांत 'ग्वाश' तंत्रातील रंगांचा अपारदर्शकपणा आणि शुद्ध जलरंगांचा पारदर्शक ताजेपणा यांचा सुंदर मिलाफ त्यांच्या चित्रांत जाणवतो.

चित्रनिर्मितीखेरीज एम्‌.एस्‌. जोशी यांनी कलाअध्यापनदेखील केले. मुंबईतील छबिलदास शाळेमध्ये ते चित्रकलाशिक्षक म्हणून काम करत होते. इ.स. १९३९ साली त्यांनी काही सहकाऱ्यांसमवेत मुंबईत दादर येथे 'मॉडेल आर्ट इन्स्टिट्यूट' या चित्रशिक्षणसंस्थेची स्थापना केली.

फेब्रुवारी २९, २००१ रोजी मुंबईत त्यांचे निधन झाले.
संदर्भ

* 'बुजुर्ग - रेखाचित्रे आणि निसर्गचित्रे' - 'महाराष्ट्र कल्चरल सेंटरचे सु-दर्शन कलादालन' आयोजित डी.जी. बडिगेर व एम्‌.एस्‌. जोशी या दोन चित्रकारांच्या चित्रप्रदर्शनाचा कॅटलॉग - २००७

जोशी, मुरलीधर सदाशिव
जोशी, मुरलीधर सदाशिव
जोशी, मुरलीधर सदाशिव
जोशी, मुरलीधर सदाशिव
वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म
सोळा संस्कार

सोळा संस्कार हे हिंदू धर्मीयांचे संस्कार विधी आहेत. हे संस्कार मानवी मूल्याशी निगडीत बाब आहे. गर्भधारणेपासून ते विवाहापर्यंत हिंदू व्यक्तीवर, आईवडील व गुरूंकडून ज्या वैदिक विधी केल्या जातात त्यास संस्कार असे म्हणले जाते. सात्त्विक वृत्तीची जोपासना व्हावी हा संस्कार विधी करण्यामागचा सर्वात महत्त्वाचा उद्देश आहे. मनुष्यामध्ये असलेल्या सद्गुणांचा विकास व संवर्धन करणे तसेच दोषांचे निराकरण करणे हा संस्कारांचा पाया आहे. गुह्यसुत्रामध्ये यावर बरीच चर्चा केली आहे. अनेक ग्रंथामध्ये या संस्काराच्या विषयावर लिखाण केले गेले आहे. हिंदूंच्या पूर्वजांनी मानवजातीच्या कल्याणासाठी व उन्नतीसाठी संस्कारांची योजना केली आहे. संस्कार हा साधनेचाही विषय आहे. संस्कारामुळे ईश्वराचे स्मरण होते. माणसाचे व्यक्तिगत जीवन निरामय, संस्कारीत, विकसीत व्हावे व त्याद्वारे उत्तम, चारित्र्यसंपन्न, सुसंस्कारीत व्यक्ती निर्माण व्हाव्यात. त्याद्वारे चांगला समाज व पर्यायाने एक चांगले व सुसंस्कृत, बलशाली राष्ट्र निर्माण व्हावे हा यामागील प्रमुख उद्देश आहे.

हिंदू धर्मातील सोळा संस्कार (षोडश संस्कार) खालिलप्रमाणे आहेत :

# गर्भाधान
# पुंसवन
# अनवलोभन
# सीमंतोन्नयन
# जातकर्म
# नामकरण
# सूर्यावलोकन
# निष्क्रमण
# अन्नप्राशन
# वर्धापन
# चूडाकर्म
# अक्षरारंभ
# उपनयन
# समावर्तन
# विवाह
# अंत्येष्टी



वर्ग:हिंदू संस्कृती
वर्ग:याद्या
गूगल

गूगल (किंवा गूगल इनकॉर्पोरेटेड) (इंग्लिश: Google, नॅसडॅकः GOOG) नावाची अमेरिकन कंपनी गूगल शोधयंत्र, ऑर्कुट, यूट्यूब, ॲडसेन्स व इतर अनेक सेवा पुरवते.

गूगल कंपनी विशेषतः आंतरजाल-शोध व आंतरजाल-जाहिराती या क्षेत्रांत सेवा पुरवते. गूगलचे मुख्यालय अमेरिकेमधील कॅलिफोर्निया राज्यात माउंटन व्ह्यू येथे आहे. गूगलची स्थापना लॅरी पेज व सर्गेई ब्रिन यांनी ७ सप्टेंबर|१९९८ रोजी केली. एरिक श्मिट हे गुगलचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आहेत. १० ऑगस्ट २०१५पासून सुंदर पिचाई यांची गूगलच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी पदासाठी निवड झाली.

गूगल हे नाव Googol या मूळ इंग्रजी नावावरून आले आहे. एकावर शंभर शून्य ह्या मोठ्या संख्येचे Googol हे नाव आहे.

इंटरनेटवरील कोणतीही माहिती गूगल शोधून देऊ शकतो. गूगल हा एक लोकप्रिय ॲप आहे आणि लोक त्याचा जास्तीत जास्त वापर करतात.

गूगल हे एक ॲप्लिकेशन आहे, अर्थात एक निर्जीव गोष्ट आहे. गूगल एखादी व्यक्ती नाही आहे की जी माहिती हवी आहे ते नीट समजून घेईल आणि नंतर मागणाऱ्याला पुरवेल.
गूगल तुम्ही दिलेल्या शब्दांवरून हवी असलेली गोष्ट सर्च करतो. दिलेल्या शब्दांमधून तो तसेच शब्द कोणत्या वेबसाइटवर आहेत हे शोधतो. आणि रिजल्ट देतो.
आणि म्हणूनच जरी काही सर्च करताना व्याकरण चुकले तरी तो चुकीचा रिजल्ट देत नाही.

काही सर्च करायचे असेल गूगलवर तर मोजके शब्द लिहिले तरी काम होऊ शकते.

गूगलच्या दुसऱ्या सर्व्हिसचे नाव जीमेल आहे. जीमेल वापरून एखादा विनामूल्य ईमेल पाठवू शकतो.
संदर्भ

वर्ग:बहुराष्ट्रीय कंपन्या
वर्ग:गूगल
पोप बॉनिफेस तिसरा

पोप बॉनिफेस तिसरा (?? - नोव्हेंबर १२, इ.स. ६०७) हा फेब्रुवारी १९, इ.स. ६०७ ते मृत्युपर्यंत असा नऊ महिने पोप होता. या काळात त्याने पोपच्या निवडींबद्दलचे दोन हुकुमनामे काढले. एका हुकुमनाम्याद्वारे त्याने एक पोप जिवंत असताना त्याच्या उत्तराधिकाऱ्याबद्दलची चर्चा केल्यास त्यास वाळीत टाकण्यात येणार होते तर दुसऱ्यानुसार पोपचे दफन झाल्यावर तीन दिवस पुढील पोपची निवड होऊ शकणार नव्हती.


बॉनिफेस ०३
वर्ग:इ.स. ६०७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
किम जाँग-इल

किम जॉंग-इल (कोरियन: 김정일; १६ फेब्रुवारी १९४१/४२ - १७ डिसेंबर २०११) हा उत्तर कोरिया देशाचा सर्वोच्च नेता, कामगार पक्षाचा सरचिटणीस, राष्ट्रीय संरक्षण खात्याचा प्रमुख व उत्तर कोरियन लष्कराचा प्रमुख होता. १९९४ साली वडील किम इल-सुंग ह्यांच्या मृत्यूनंतर किम जॉंग-इलच्या हाती उत्तर कोरियाची सत्ता आली.

१७ डिसेंबर २०११ रोजीकिम जॉंग-इलचे हृदयाघात होउन निधन झाले. त्याच्या पश्चात मुलगा किम जॉंग-उन ह्याला त्याने वारस नेमले आहे.

स्वतःला देवाचा अवतार समजणाऱ्या किम जॉंग-इलच्या विक्षिप्त स्वभाव व अविवेकी धोरणांमुळे उत्तर कोरियाची अर्थव्यवस्था पूर्णपणे उध्वस्त झाली. त्याच्या अणवस्त्रे मिळवण्याच्या धडपडीमुळे व इतर गोपनीयता राखण्याच्या निर्णयांमुळे चीन व काही अंशी रशिया वगळता सर्व जगाने उत्तर कोरियावर बहिष्कार टाकला होता. तसेच राष्ट्रीय उत्पन्नाचा मोठा हिस्सा लष्करावर खर्च करण्याच्या त्याच्या धोरणामुळे उत्तर कोरियामधील बहुतेक सर्व उद्योग बंद पडले.
संदर्भ
बाह्य दुवे

*
* किम जॉंग-इलचे बालपण
* किम जॉंग-इल कुटुंबाची काही रहस्ये

वर्ग:उत्तर कोरियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
श्रवणबेळगोळ

right|250px|thumb|गोमटेश्वराची मुर्ती
श्रवणबेळगोळ (कन्नड: ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ ; इंग्रजी: Śravaṇa Beḷgoḷa) हे कर्नाटकाच्या हासन जिल्ह्यातील एक गाव आहे. हे जैन धर्मीयांचे एक तीर्थक्षेत्र आहे. येथील बाहुबली गोमटेश्वराच्या मूर्तीसाठी हे प्रसिद्ध आहे .
स्थान

श्रवणबेळगोळ हाळेबीडूपासून ७८ कि.मी., बेलुरापासून ८९ कि.मी., मैसूर शहरापासून ८३ कि.मी. आणि बंगळूर शहरापासून १५७ कि.मी. अंतरावर आहे.
बाहुबली गोम्मटेश्वराची मूर्ती

श्रवणबेळगोळाजवळील विंध्यगिरी पर्वतावर बाहुबली गोम्मटेश्वराची ५७ फूट उंचीची मूर्ती अखंड पाषाणातून कोरली आहे. बाहुबली गोम्मटेश्वर जैनांचे पहिले तीर्थंकर ऋषभदेव, अर्थात आदिनाथ यांचा दुसरा पुत्र होता. गंग राजघराण्यातील चावुंडराया या मंत्र्याने इ.स. ९७८ ते इ.स. ९९३ या कालखंडात ही मूर्ती घडवून घेतली. ही मूर्ती अखंड पाषाणातून कोरलेल्या मूर्तींपैकी जगातील सर्वात उंच मूर्ती आहे असे मानले जाते. हे स्थळ युनेस्कोने जागतिक वारसा म्हणून घोषित केले आहे. या मूर्तीचे अंदाजे वजन ४०० ते ६०० टन आहे.

बाहुबली गोम्मटेश्वराच्या मूर्तीच्या पायथ्याशी मराठी, कन्नड भाषांतील शिलालेख आहेत. ज्ञात पुराव्यांनुसार येथील मराठी शिलालेख लिखित मराठीच्या इतिहासातील सर्वांत जुना मजकूर आहे. मूर्तीच्या चोहो बाजूंनी २४ जैन तीर्थंकरांची छोटी मंदिरे आहेत. मूर्तीपर्यंत पोहोचण्यासाठी विंध्यगिरी पर्वतावर ६५० पायऱ्या खोदल्या आहेत.

दर १२ वर्षांनी मूर्तीची महामस्तकाभिषेक पूजा करण्यात येते. लाखो जैन भाविक या उत्सवात सामील होण्यासाठी येतात. मूर्तीवर दूध, दही, तूप, हळद यांचा अभिषेक केला जातो.
चंद्रगिरी पर्वत

चंद्रगिरी पर्वतावर चंद्रगुप्त मौर्याची समाधी आहे. समाधीसोबत अनेक मंडप व जैन बसदी आहेत. पर्वतावर कन्नड भाषेतील बरेच शिलालेख आहेत.
चित्रदालन


चित्र:Shravanbelgola_Gomateshvara_feet2.jpg|पद
चित्र:Shravanabelagola2007 - 04.jpg|विंध्यगिरीवरून दिसणारा चंद्रगिरी पर्वत, कल्याणी तलाव व भाविक पायऱ्या चढताना
चित्र:Shravanbelgola.jpg|मराठीतील आद्य शिलालेख। मराठी अस्तित्वाचा बळकट पुरावा
चित्र:Shravanbelgola Gomateshvara anointment.jpg|महामस्तकाभिषेक पूजा
चित्र:Shravanbelgola Gomateshvara head and torso.jpg|महामस्तकाभिषेक पूजा
चित्र:Shravanabelagola2007_-_01.jpg|श्रवणबेळगोळ-कल्याणी तलाव
चित्र:Chavundaraya_Basadi_on_Chandragiri_hill_at_Shravanabelagola.jpg|चावुंडराया बसदी
चित्र:Chandragiri hill temple complex at Shravanabelagola.jpg|चंद्रगिरी पर्वतावरील मंदिर
चित्र:Old Kannada inscription from 7th century at Chandragiri hill in Shravanabelagola.jpg|चंद्रगिरी पर्वतावरील शिलालेख
चित्र:Bhadrabahu_Goopha_on_Chandragiri.JPG|चंद्रगिरी पर्वत - भद्रबाहू गुहा
चित्र:Panorama_of_Chandragiri_Temple_Complex,_Shravanabelagola,_Karnataka,_India..jpg|चावुंडराया बसदी

हे सुद्धा पहा

*अक्षीचा शिलालेख
संदर्भ व नोंदी

वर्ग:कर्नाटकातील शहरे
वर्ग:जैन तीर्थक्षेत्रे
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
देवगिरीचे यादव

देवगिरीचे यादव राजघराणे (इ.स. ८५० - इ.स. १३१७), यांना सेवुण/सेऊण राजवंश असेही म्हणले जात होते. हे महाराष्ट्रातील प्राचीन पूर्वमध्ययुगीन काळातील राजघराणे होते. ते स्वतःला सोमवंशी म्हणवत.



यादवांचे साम्राज्य नर्मदा नदीपासून तुंगभद्रा नदीपर्यंत पसरले होते. यादव घराण्यातील राजांच्या सापडलेल्या शिलालेखात त्यांची बिरूदे, हे राजघराणे महाभारत कालीन श्रीकृष्णांचे वंशज असण्यासंबंधाने असल्याची आढळतात. यादवांचे राज्य महाराष्ट्र, उत्तरकर्नाटक आणि मध्यप्रदेशच्या काही भागात पसरलेले होते. सुरुवातीच्या काळात ते चालुक्यांचे मित्र असावेत, असे दिसते.
* चालुक्यांच्या दुर्लक्षित प्रशासनामुळे पुढे ते सुबाहूच्या कारकिर्दीत स्वतंत्र सम्राट झाले. सुबाहू यांनी साम्राज्य व्यवस्थापनासाठी वारंगळ व हाळेबीड येथे उपराजधान्या स्थापून आपल्या दोन्ही मुलांना तिकडे पाठवले.
* त्यांचाच वंशज असणाऱ्या भिल्लम याने देवगिरी येथे राजधानी स्थापन केली. सिंघनदेव यादवांनी अनेक मंदिरे बांधली. हेमाडपंथी पद्धतीची बांधकाम हे यादव काळातील मानले जाते.
यादवकाळात या शैलीला वेगळे नाव होते. पुढे मूळचा यादवकुलीन सम्राट रामदेवराव यादव यांच्या दरबारी असणारा हेमाड पंडिताने स्वतःचे नाव त्या शैलीला दिले.

* सिंघणदेव (द्वितीय) आणि राजा महादेव यादव यांच्या काळात या राज्याची भरभराट झाली.
* सिंघणदेव यादव सम्राटांची तुलना महान सम्राटांशी होऊ शकते, सिंघणदेवच्या काळात महाराष्ट्रातील प्रजा सुखी होती.
* १ले मराठी साम्राज्य हे यादवराजांनी जन्माला आणले यात सिंघणदेव राजाचा अमूल्य वाटा आहे, त्याच्याच नावाने आजचे सातारा जिल्ह्यातील शिंगणापूर हे गाव हे अजरामर झाले.
** शिखर शिंगणापूर चे महादेव मंदिर सिंघणदेवांनी बांधले, सिंघणवरून शिंगणापूर झाले.
* यादव राजवंशाचा शेवटचा सम्राट शंकरदेेव होय, तर त्यांचे वडिल रामचंद्राच्या यांच्या काळातच मराठी भाषेला राजाश्रय मिळाला.
त्यांचा पराभव अल्लाउद्दिन खिलजी व मलिक काफूरने त्यांना फितूरीने केला.
रामचंद्रदेव रायांचे जावई व सेनापती हरपालदेव यांची क्रूर हत्या करून त्यांना देवगिरीच्या प्रवेशद्वाराला टांगून ठेवले होते.
*छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या मातोश्री जिजाबाई हरपालदेवांच्याच कुळातील आहेत.
** त्यांचे माहेरचे कूळ जाधवराव हे यादवांचे थेट कुळी.

महाराष्ट्रातील कित्येक मंदिरे, बारव स्थापत्यादी अनेक वास्तू ह्या देवगिरीच्या यादवसम्राटांशी संबंधीत असल्याचे मानले जाते. आजही अनेक ठिकाणी त्याचे अवशेष पहावयास मिळतात.
पुस्तक

* देवगिरीचे यादव: इतिहास संशोधक महामहोपाध्याय डॉ.ब्रह्मानंद देशपांडे यांनी महाराष्ट्रातील पराक्रमी अशा यादव राजवंशावर लिहिलेला हा एक ऐतिहासिक ग्रंथ आहे. मध्ययुगीन भारताच्या इतिहासामध्ये आपल्या अजोड पराक्रमाने ४५० वर्षे महाराष्ट्राचे नाव झळकत ठेवणाऱ्या कर्तबगार यादव राजांची सविस्तर ऐतिहासिक माहिती या ग्रंथात मिळते.
# भिल्लम,
# सेउणचंद्र,
# भिल्लम (पाचवा),
# जैतुगी (द्वितीय),
# सिंघणदेव (द्वितीय),
# कृष्णदेव,
# सम्राट रामचंद्र
अशा अनेक पराक्रमी यादवराजांची यशोगाथा या पुस्तकात वर्णिली आहे.
पहा

** होयसळेश्वर मंदिर
** काकतीय
* यादव
* जैत्रपाल, मराठी कवी मुकुंदराजकडून लिहीला.
* रामदेव यादव, शेवटचा राजा
संदर्भ

वर्ग:भारतीय राजवंश
वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास
रामकृष्ण मोरे

रामकृष्ण मोरे (८ नोव्हेंबर, १९४७:बेडग, मिरज तालुका, सांगली जिल्हा, महाराष्ट्र - २ नोव्हेंबर, २००३) हे महाराष्ट्रातील राजकारणी होते. हे काँग्रेस पक्षाचे सदस्य असून महाराष्ट्राच्या शिक्षण मंत्री पदावर होते.


वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:खेडचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कालिका

thumb|right|180px|काली देवी
thumb|right|180px|राजा रविवर्म्याने काढलेले कालीचे चित्र
right|thumb|250px|काली व भैरव
कालिका ही सप्तमातृकांपैकी एक मातृका आहे.ती काळ्या मेघासारख्या रंगाची, केस मोकळे सोडलेली व विवस्त्र अशी आहे.तिला तीन नेत्र आहेत व तिचा चेहरा रागाने लाल झालेला आहे.तिच्या सभोवताल प्रेतांचा खच पडलेला आढळतो. ती शिवाच्या शरीरावर आरूढ असलेली आहे. गळ्यात व कानात नरमुंड व तिच्या वरचे बाजूस असलेल्या डाव्या हातात नुकतेच कापलेले नरमुण्ड असून त्यातील वाहणारे रक्त खालच्या बाजूस डाव्या हातात असलेल्या कपालात जमा होत असते. तिचे वरील बाजूचे उजव्या हातात रक्त लागलेले खड्ग आहे. तिचा खालचा उजवा हात अभयमुद्रेत आहे. अशाप्रकारे हिचे वर्णन आहे.
हेही बघा

* मातृका
* सप्तमातृका
संदर्भ

वर्ग:हिंदू दैवते
वर्ग:हिंदू देवी
वर्ग:महाविद्या