JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ऑलिव्हर क्रॉमवेल

thumb|right|ऑलिव्हर क्रॉमवेल
ऑलिव्हर क्रॉमवेल (एप्रिल २५, इ.स. १५९९:हंटिंग्डन, इंग्लंड - सप्टेंबर ३, इ.स. १६५८:लंडन)हा इंग्लिश राजकारणी व सेनापती होता.

त्याने इंग्लंडचा राजा चार्ल्स पहिल्याविरुद्धच्या क्रांतिचे नेतृत्व केले व जिंकल्यावर इंग्लंड, स्कॉटलंड व आयर्लंडचा रक्षक म्हणुन डिसेंबर १६, इ.स. १६५३ ते मृत्युपर्यंत राज्य केले.

क्रॉमवेलने कॅम्ब्रिज येथील सिडनी ससेक्स कॉलेजमध्ये शिक्षण घेतले परंतु पदवी मिळवण्याच्या आधीच त्याने शिक्षण सोडले. इंग्लिश गृहयुद्धाच्या सुरुवातीस क्रॉमवेलने खाजगी घोडदल उभारले व इंग्लिश संसदेकडून लढाईत भाग घेतला. मार्स्टन मूरच्या लढाईतील विजयाने त्याचे सेनापती म्हणून वजन वाढले. चार्ल्स हरल्यावर त्याने राज्यसूत्रे हाती घेतली.

वयाच्या ५९व्या वर्षी क्रॉमवेल मलेरियाने मृत्यू पावला. त्याच्यानंतर त्याचा मुलगा रिचर्ड क्रॉमवेल राज्यकर्ता झाला परंतु दोन वर्षांनी त्याला पदच्युत करून चार्ल्स पहिल्याचा मुलगा चार्ल्स दुसरा इंग्लंडचा राजा झाला. त्यानंतर क्रॉमवेलचे दफन केलेले शव काढून त्याची विटंबना करण्यात आली व शिरच्छेद करून मुंडके लंडनच्या रस्त्यांवर मिरवण्यात आले.


वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास
वर्ग:इंग्लंडचे राज्यकर्ते
वर्ग:इ.स. १५९९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६५८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
कुरुफ

कुरुफ (; ) हे पोलंड देशाच्या उत्तर भागातील बाल्टिक समुद्रकिनाऱ्यावर वसलेले पोलंडचे एक प्रमुख शहर आहे. हे लुब्लिन व पुलावे गावांच्या दरम्यान कुरौका नदीवर वसलेले आहे.

या गावाची वस्ती २,८२६ (२०१०चा अंदाज) आहे. इ.स. १४३१ व इ.स. १४४२च्या दरम्यान या गावाला शहराचा दर्जा देण्यात आला होता. त्याकाळात हे गाव अन्नबाजार व कातडी मालाचे उत्पादनकेंद्र म्हणून ख्यात होते. इ.स. १६७०मध्ये येथे प्लेगचा प्रादुर्भाव झाला व लोकसंख्या कमी झाल्यामुळे याचा शहराचा दर्जा काही वर्षांकरता काढून घेण्यात आला. इ.स. १७९५ च्या पोलंडच्या फाळणीनंतर हे शहर ऑस्ट्रियाचा भाग झाले व इ.स. १८१५मध्ये पोलंड संस्थानात आले. इ.स. १९१८ पासून कुरुफ पोलंडमध्येच आहे. दुसऱ्या महायुद्धात सप्टेंबर ९, इ.स. १९३९ रोजी जर्मन लुफ्तवाफेने येथे बॉम्बफेक केली होती.
बाह्य दुवे

*कुरुफची विकि


वर्ग:पोलंडमधील शहरे
अँड्रु जॅक्सन

अँड्र्यू जॅक्सन (इंग्लिश: Andrew Jackson ;) (मार्च १५, इ.स. १७६७ - जून ८, इ.स. १८४५) हा अमेरिकेचा सातवा अध्यक्ष होता. तो ४ मार्च, इ.स. १८२९ ते ४ मार्च, इ.स. १८३७ या कालखंडात अध्यक्षपदावर होता. इ.स. १८१५ साली ब्रिटिशांविरुद्ध झालेल्या न्यू ऑर्लिन्सच्या लढाईत व त्याआधी इ.स. १८१४ साली रेड स्टिक मुस्कोगी टोळ्यांविरुद्ध झालेल्या टॅलापूसा नदीच्या लढाईत त्याने अमेरिकी संस्थानांच्या फौजांचे यशस्वी नेतृत्व केले. इ.स. १८२०-३० च्या दशकांमध्ये जॅक्सनाने अमेरिकन राजकारणात द्विपक्षीय पद्धत रुजवण्यात मोठा हातभार लावला. तो डॅमोक्रॅटिक पक्षाच्या संस्थापकांपैकी एक होता.
बाह्य दुवे

*
*
*


वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १७६७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८४५ मधील मृत्यू
वर्ग:डेमोक्रॅटिक पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लेख वावेंसा

thumb|right|200px|
लेख वावेंसा (पोलिश: Lech Wałęsa) (सप्टेंबर २९, इ.स. १९४३; पापोवो - हयात) हे पोलंडचे माजी अध्यक्ष आहेत. त्यापूर्वी ते कामगार नेते होते

विद्युत उपकरणे दुरुस्त करणाऱ्या वालेंसाने आपली राजकीय कारकीर्द कामगार संघटनेपासून केली. त्यावेळच्या रशियाधार्जिण्या पोलिश सरकारने परवानगी शिवाय कामगार संघटना करणे बेकायदा ठरवले होते. परंतु वालेंसाने न्याय मिळवण्यासाठी इ.स. १९७० मध्ये ग्डान्स्क जहाजबांधणी केंद्रातील कामगार संघटित केले व त्याला सॉलिडारिटी (एकता) असे नाव दिले. यासाठी त्याने एक वर्ष तुरुंगात काढले. तेथुन बाहेर आल्यावरही वालेंसाने आपले कार्य चालुच ठेवले व नोकरी गमावली. याकाळात त्याने आपल्या मित्रांच्या साहाय्याने जीवन चालु ठेवले. इ.स. १९८०च्या संपात वालेंसा कारखान्याची भिंत चढुन गेला व संपाचे नेतृत्व घेतले. संप एक वर्षाहून अधिक चालल्यावर पोलिश सरकारने लष्करी कायदा लागू केला व वालेंसाची तुरुंगात रवानगी केली. यादरम्यान संपाचे लोण देशभर पसरले व पोलिश सरकारच संकटात आले. वालेंसाला इ.स. १९८३चा नोबेल शांतता पारितोषिक प्रदान करण्यात आला. त्याने बक्षिसाची रक्कम सॉलिडारिटीला दिली.

पोलंडचे सरकार गडगडल्यावर इ.स. १९९०मध्ये सार्वत्रिक निवडणुका घेण्यात आल्या. यात वालेंसाला पोलंडच्या अध्यक्षपदासाठी बहुमत मिळाले. पाच वर्षे सत्तेवर राहिल्यावर इ.स. १९९५च्या निवडणुकात तो हरला. त्यानंतर वालेंसा पोलंडचा राजदूत म्हणून जगभर प्रतिनिधित्त्व करतो.
पारितोषिके

thumb|right|150px|लेक वालेंसाचे स्वतःचे वैयक्तिक मानचिह्न
इ.स. १९८३च्या नोबेल पारितोषिकाव्यतिरिक्त, वालेंसाला अनेक आंतरराष्ट्रीय पारितोषिके व खिताब मिळाले आहेत. बत्तीस अमेरिकन व युरोपीय विद्यापीठांनी त्याला पदव्या प्रदान केल्या आहेत इ.स. १९८१मध्ये टाइम या नियतकालिकाने वालेंस त्या वर्षातील सगळ्यात महत्त्वाची व्यक्ती असल्याचे जाहीर केले. द ऑब्झर्वर व फायनान्शियल टाइम्सनी हा खिताब इ.स. १९८०मध्ये वालेंसाला दिला.
इतर सन्मान

* राष्ट्राध्यक्षीय मुक्ती पदक, इ.स. १९८९
* फिलाडेल्फिया स्वातंत्र्य पदक, इ.स. १९८९
* नाइट ऑफ द ग्रँड क्रॉस ऑफ द ऑर्डर ऑफ बाथ, इ.स. १९९१
* ग्रँड क्रॉस ऑफ लीजन ऑफ ऑनर, इ.स. १९९१
* ग्रँड ऑर्डर ऑफ मेरिट, इटली, इ.स .१९९१
* ऑर्डिन पियानो, कॅव्हालिये दि कॉलार, प्रथम दर्जा, इ.स .१९९१
* लंडनचे सन्माननीय नागरिकत्त्व, इ.स. १९९१
* ग्रँड सॅश ऑफ ऑर्डर ऑफ लियोपोल्ड, इ.स. १९९१
* ऑर्डर ऑफ एच.एच. पायस बारावा
* ऑर्डर ऑफ मेरिट, पश्चिम जर्मनी
* ऑर्डर अल मेरितो, चिली
* नॅशनल क्रॉस ऑफ ऑर्डर ऑफ क्रॉस ऑफ साउथ, ब्राझिल
* स्वातंत्र्य पदक, तुर्कस्तान
* मिलिटरी ऑर्डर ऑफ सेंट जेम्स विथ स्वॉर्ड्स, पोर्तुगाल
* ऑर्डर ऑफ हेन्री ऑफ पोर्तुगाल
* ऑर्डर ऑफ कोरिया, दक्षिण कोरिया
* ऑर्डर ऑफ द नेदरलँड्स लायन ऑफ हॉलँड
* मेडल ऑफ रिपब्लिक ऑफ उरुग्वे
* युनेस्को पदक
* कमांडर ग्रँड क्रॉस ऑफ द ऑर्डर ऑफ द व्हाइट रोझ, फिनलंड, इ.स. १९९३
* ऑर्डर ऑफ द सेराफिम, स्वीडन, इ.स. १९९३
* ऑर्डर ऑफ द एलिफंट, डेन्मार्क, इ.स. १९९३
* ग्रँड क्रॉस ऑफ ऑर्डर ऑफ मेरिट, हंगेरी, इ.स. १९९४
* द रॉयन नॉर्वेजियन ऑर्डर ऑफ सेंट ओलाफ, नॉर्वे, इ.स. १९९५
* नाइट ऑफ द ऑर्डर ऑफ पोलोनिया रेस्टिटुटा, इ.स. १९९६
* नाइट ऑफ द ऑर्डर ऑफ ऑर्डर ऑफ व्हाइट ईगल, पोलंड, इ.स. १९९६
* वॉशिंग्टन डी.सी.मधील लोकशाहीसाठीच्या राष्ट्रीय संस्थेचे स्वातंत्र्य पदक, इ.स. १९९९
* आंतरराष्ट्रीय स्वातंत्र्य सन्मान, मेम्फिस, टेनेसी, इ.स. १९९९
* द ग्रेट ऑर्डर ऑफ द व्हाइट लायन, चेक प्रजासत्ताक, इ.स. १९९९
संदर्भ

वर्ग:पोलंडचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९४३ मधील जन्म
वर्ग:नोबेल शांतता पारितोषिकविजेते
हिंदी भाषा

हिंदी ही भारत देशामधील सर्वाधिक वापरली जाणारी भाषा आहे. हिंद-आर्य भाषासमूहामधील हिंदुस्तानी भाषेच्या संस्कृतीकरणामधून हिंदीचा उदय झाला. भारताच्या उत्तर भागातील आणि मध्य प्रदेशातील लोकांची ती मातृभाषा आहे. सध्या भारताच्या दिल्ली, उत्तर प्रदेश, हरयाणा, बिहार, झारखंड, मध्य प्रदेश, छत्तीसगड व राजस्थान ह्या राज्यांमध्ये बहुसंख्य हिंदी भाषिक आहेत. इंग्रजीबरोबरच हिंदी ही भारत सरकारच्या कामकाजाची भाषा आहे
अनेकजण हिंदीला राष्ट्रभाषा असे समजतात परंतु हिंदी ही राष्ट्रभाषा नाही. भारतीय राज्यघटनेनुसार सर्व २२ भाषा अधिकृत आहेत. आपला देश समानतेला महत्त्व देतो त्यामुळेच सर्व भाषा समान आहेत. हिंदी ही राष्ट्रभाषा नाही. हिंदीला देवनागरी लिपी मध्ये लिहीतात.

2011 च्या भारताच्या जनगणनेनुसार, हिंदी ही भारतातील सर्वात वेगाने वाढणारी भाषा आहे, त्यानंतर दुसऱ्या स्थानावर काश्मिरी, मेईटी (अधिकृतपणे मणिपुरी म्हणतात) तसेच गुजराती, तिसऱ्या स्थानावर आणि बंगाली चौथ्या स्थानावर आहे.

* जगातील सुमारे ५० कोटी लोक हिंदी समजू किंवा बोलू शकतात.
* भारतातील सर्वात जास्त खप आणि आवृत्त्या असलेली वर्तमानपत्रे हिंदी भाषेत प्रसिद्ध होतात.
* हिंदी चित्रपट भारतातच नाही तर जगभर पाहिले जातात.
* हिंदी चित्रपटसंगीत सर्वत्र लोकप्रिय आहे.
* चिनी आणि इंग्रजीच्या पाठोपाठ हिंदी ही जगातली सर्वात जास्त बोलली जाणारी भाषा आहे.
* आंतरजालावर वापरलेल्या भाषांतल्या पहिल्या दहात हिंदी आहे.
* जिच्यातले अधिकाधिक साहित्य अन्य जागतिक भाषांत अनुवादित होते अशा पहिल्या विसात हिंदी आहे.
* भारतात अन्य भाषांत हिंदीतल्या अनेक शब्दांचा शिरकाव झाला आहे आणि त्या भाषांच्या व्याकरणावर हिंदीचा प्रभाव जाणवू लागला आहे.

भारतीय घटनेतील कलम ३५१ अनुसार हिंदी भाषेचा विकास करण्याची जबाबदारी केंद्र सरकारची आहे. आठव्या अनुसूचीतील अन्य २१ भारतीय भाषा व जगातील इतर सर्व भाषांच्या प्रचलित शब्द संग्रहाचा अंगिकार करून हिंदी भाषेचा विकास करण्याचे आदेश घटनेत दिले आहेत. मॉरिशसमध्ये भारत सरकारच्या अनुदानाने आंतरराष्ट्रीय हिंदी सचिवालय स्थापित झाले आहे. जगातील पहिले हिंदी विद्यापीठ भारत सरकारने महाराष्ट्रात वर्धा येथे महात्मा गांधी हिंदी विश्वविद्यालय या नावाने स्थापन केले आहे.
संदर्भ यादी
हे सुद्धा पहा

* फिजी हिंदी
* जगातील भाषांची यादी


वर्ग:हिंद-आर्य भाषासमूह
वर्ग:भारतामधील भाषा
बी.डी. जत्ती

बसप्पा धनप्पा जत्ती (सप्टेंबर १०, इ.स. १९१२:सावळगी - जून ७, इ.स. २००२) हे भारताचे उपराष्ट्रपती व कार्यवाहू राष्ट्रपती होते.

यांचा जन्म कर्नाटक राज्यातील विजापुर जिल्ह्यात सावळगी गावात झाला. त्यांनी साइक्स लॉ कॉलेज, कोल्हापुर येथे कायद्याचे शिक्षण घेतले व जमखंडी येथे वकिलीचे काम सुरू केले.

जत्तींनी आपल्या राजकीय कारकिर्दीची सुरुवात जमखंडी नगरपालिकेपासून केली. यानंतर ते जमखंडी विधानसभेवर निवडुन गेले. मजल-दरमजल करीत त्यांनी कर्नाटकचे मुख्यमंत्रीपद व ओडिशाचे राज्यपालपद मिळवले. इ.स. १९७४ ते इ.स. १९८० पर्यंत ते भारताचे उपराष्ट्रपती होते व फेब्रुवारी ते जुलै इ.स. १९७७ या कालखंडात त्यांनी कार्यवाहू राष्ट्रपतीपद सांभाळले.


वर्ग:कर्नाटकचे मुख्यमंत्री
वर्ग:ओडिशाचे राज्यपाल
वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू
वर्ग:भारताचे राष्ट्रपती
वर्ग:कन्नड राजकारणी
वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म
नौरू

नौरू हा ओशनिया खंडाच्या मायक्रोनेशिया भागातील एक छोटा द्वीप-देश आहे. नौरू दक्षिण प्रशांत महासागरामधील एका लहान बेटावर वसला आहे. हा जगातील सर्वात लहान द्वीप-देश व सर्वात लहान स्वतंत्र देश आहे. हा जगातील एकमेव असा देश आहे ज्याला राजधानी नाही.
इतिहास

नावाची व्युत्पत्ती

प्रागैतिहासिक कालखंड
भूगोल

चतुःसीमा

राजकीय विभाग

मोठी शहरे

समाजव्यवस्था

वस्तीविभागणी

धर्म

शिक्षण

संस्कृती

राजकारण

अर्थतंत्र

वर्ग:ओशनियातील देश
वर्ग:मायक्रोनेशिया
इ.स. १४०९

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जुलै ९ - व्हेनिसच्या डोज मिशेल स्तेनोने नापोलीच्या राजा लादिस्लॉसकडून डाल्मेशियाच्या समुद्रकिनाऱ्याचा भाग विकत घेतला. १ लाख डुकाट (३५० किलो सोने) देउन घेतलेल्या या प्रदेशानिशी व्हेनिसचे शासन एड्रियाटिक समुद्राच्या दोन्ही किनाऱ्यांवर पसरले.
जन्म

* जानेवारी १६ - रेने पहिला, नेपल्सचा राजा.
मृत्यू

* जुलै २५ - मार्टिन पहिला, सिसिलीचा राजा.
संदर्भ आणि नोंदी

वर्ग:इ.स. १४०९
वर्ग:इ.स.च्या १४०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १५ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७८०

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी १६ - अमेरिकन क्रांती - केप सेंट व्हिन्सेन्टची लढाई.
* मे १२ - अमेरिकन क्रांती - ब्रिटिश सैन्याने चार्ल्स्टन, दक्षिण कॅरोलिना जिंकले.
* ऑगस्ट १६ - अमेरिकन क्रांती-कॅम्डेनची लढाई - ब्रिटिश सैन्याचा अमेरिकन सैन्यावर विजय.

* बेंगाल गॅझेट या भारतातील सर्वप्रथम वृत्तपत्राचे प्रकाशन सुरू झाले.
जन्म

* ऑगस्ट २९ - ज्याँ ओगूस्ट डोमिनिक ॲंग्र, नव-अभिजात चित्रपरंपरेतील फ्रेंच चित्रकार.
मृत्यू

वर्ग:इ.स. १७८०
वर्ग:इ.स.च्या १७८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७६१

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी १४ - पानिपतची तिसरी लढाई - अहमदशाह अब्दालीच्या सैन्याने मराठ्यांचा पराभव केला.
* जानेवारी १६ - ब्रिटिश सैन्याने पुडुचेरी फ्रांसकडून जिंकले.
जन्म

* जून ७ - जॉन रेनी, स्कॉटिश अभियंता.
मृत्यू

* जानेवारी १४ - विश्वासराव पेशवे, सदाशिवरावभाऊ व २७ इतर मराठा सरदार.
* जुलै १३ - तोकुगावा लेशिगे, जपानी शोगन.

वर्ग:इ.स. १७६१
वर्ग:इ.स.च्या १७६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८३५

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी ३० - रिचर्ड लॉरेन्स नावाच्या माथेफिरू माणसाने अमेरिकेचा अध्यक्ष अँड्र्यू जॅक्सनचा खून करण्याचा प्रयत्न केला. लॉरेन्सची दोन्ही पिस्तुले ऐनवेळी बिघडली. चिडलेल्या जॅक्सनने लॉरेन्सला काठीने मारून पळवून लावले.
* फेब्रुवारी २० - तीव्र भूकंपात चिलीतील कन्सेप्शन हे गाव नेस्तनाबूद.
* मे ५ - युरोपमध्ये सर्वप्रथम रेल्वे बेल्जियमच्या ब्रसेल्स व मेकेलेन शहरांच्या दरम्यान धावली.
* डिसेंबर २९ - न्यूएकोटाचा तह - चेरोकी जमातीची मिसिसिपीच्या पूर्वेची सगळी जमीन अमेरिकेच्या स्वाधीन.
* डिसेंबर १ - हान्स क्रिस्चियन ऍन्डरसनच्या परीकथांचे पहिले पुस्तक प्रकाशित.
जन्म

* नोव्हेंबर १९ - झांशीची राणी लक्ष्मीबाई यांचा जन्म
मृत्यू

* मार्च २ - फ्रांसिस दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट.
* जुलै ६ - जॉन मार्शल,अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचा मुख्य न्यायाधीश.

वर्ग:इ.स. १८३५
वर्ग:इ.स.च्या १८३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८२२

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी ९ - हैतीने डॉमिनिकन प्रजासत्ताकवर हल्ला केला.
* एप्रिल २७ - युलिसिस एस. ग्रँट, अमेरिकेचा १८वा राष्ट्राध्यक्ष.
* मे २४ - पिचिंचाची लढाई - पेरूमध्ये ॲंतोनियो होजे दि सुकरने क्विटो स्वतंत्र केले.
* डिसेंबर १ - पेद्रो पहिला ब्राझिलचा सम्राट झाला.
जन्म

* मार्च ११ - ऍलिसन नेल्सन, अमेरिकन ब्रिगेडिअर जनरल.
* ऑक्टोबर ४ - रदरफोर्ड बी. हेस, अमेरिकेचा एकोणिसावा राष्ट्राध्यक्ष.
मृत्यू

वर्ग:इ.स. १८२२
वर्ग:इ.स.च्या १८२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६४०

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मे ५ - इंग्लंडचा राजा चार्ल्स पहिला याने संसद बरखास्त केली.
* डिसेंबर १ - पोर्तुगालला स्पेनपासून स्वातंत्र्य. होआव चौथा राजेपदी.
जन्म

* मे ३१ - मिकाल विस्नियोवीकी, पोलंडचा राजा.
* जून ९ - लिओपोल्ड पहिला, पवित्र रोमन सम्राट.
मृत्यू

* फेब्रुवारी ८ - चौथा मुराद, ओस्मानी सम्राट.
* मे ३० - पीटर पॉल रुबेन्स, बेल्जियमचा चित्रकार.

वर्ग:इ.स. १६४०
वर्ग:इ.स.च्या १६४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १६५४

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जून ६ - स्वीडनची प्रोटेस्टंट राणी क्रिस्टीनाने कॅथोलिक पंथ स्वीकारला व राज्य सोडून दिले. तिच्यानंतर तिचा चुलतभाउ चार्ल्स दहावा राजा झाला.
जन्म

* मार्च ११ - हेन्रिक जॉर्ज न्युस, रचनाकार.
* मे ४ - कांग्क्सी, चीनी सम्राट.
* डिसेंबर २७ - जेकब बर्नोली, स्विस गणितज्ञ.
मृत्यू

* ऑक्टोबर ३० - गो-कोम्यो, जपानी सम्राट.

वर्ग:इ.स. १६५४
वर्ग:इ.स.च्या १६५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७९७

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मे १२ - नेपोलियन बोनापार्टने व्हेनिस जिंकले.
* जुलै २५ - स्पेनच्या तेनेरीफ द्वीपांवरील हल्ल्यात होरेशियो नेल्सनने ३०० सैनिक व स्वतःचा उजवा हात गमावला.
जन्म

* मे १८ - फ्रेडेरिक ऑगस्टस दुसरा, सॅक्सनीचा राजा.
* डिसेंबर २७ - मिर्झा असदुल्लाखान गालिब, उर्दू कवी.
मृत्यू

* ऑगस्ट ३ - जेफ्री ऍम्हर्स्ट, इंग्लिश सेनापती.
* सप्टेंबर १० - मेरी वोल्स्टनक्राफ्ट, इंग्लिश लेखिका.

वर्ग:इ.स. १७९७
वर्ग:इ.स.च्या १७९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८३६

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी २३ - टेक्सासच्या सान ॲंटोनियो गावाच्या किल्ल्याला (अलामो) मेक्सिकन सैन्याने वेढा घातला.
* मार्च २ - टेक्सासच्या प्रजासत्ताकने स्वतःला मेक्सिको पासून स्वतंत्र जाहीर केले.
* मार्च ६ - टेक्सासचे प्रजासत्ताक - अलामोचा प्रतिकार थांबला. मेक्सिकोच्या १,६०० सैनिकांविरुद्ध १३ दिवस किल्ला लढवणारे १८९ टेक्सासचे सैनिक पराभूत.
* एप्रिल २० - अमेरिकेत विस्कॉन्सिन प्रांताची निर्मिती.
* एप्रिल २१ - सान जेसिंटोची लढाई - सॅम ह्युस्टनच्या नेतृत्वाखालील टेक्सासच्या सैन्याने मेक्सिकन सैन्याला हरवले.
* मे १६ - २७ वर्षाच्या एडगर ऍलन पोने त्याच्या १३ वर्षाच्या चुलत बहिणीशी लग्न केले.
जन्म

* सप्टेंबर ७ - हेन्री कॅम्पबेल-बॅनरमन, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.
मृत्यू

* जून २८ - जेम्स मॅडिसन, अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष.
* सप्टेंबर १४ - एरन बर, अमेरिकेचा उपराष्ट्राध्यक्ष.

वर्ग:इ.स. १८३६
वर्ग:इ.स.च्या १८३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५०३

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मे १० - क्रिस्टोफर कोलंबसने केमन द्वीपसमूहाला भेट दिली व त्यांचे नामकरण ला तोर्तुगा असे केले.
जन्म

* डिसेंबर १४ - नोस्ट्राडॅमस, फ्रांसचा गणितज्ञ व भविष्यवेत्ता.
मृत्यू

* ऑगस्ट १८ - पोप अलेक्झांडर सहावा.
* ऑक्टोबर १८ - पोप पायस तिसरा.
* डिसेंबर २८ - पियेरो लोरेंझो दी मेदिची, फ्लोरेंसचा राज्यकर्ता.

वर्ग:इ.स. १५०३
वर्ग:इ.स.च्या १५०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८०५

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मे २३ - नेपोलियन बोनापार्टला इटलीचा राज्यपदी राज्याभिषेक.
* जून ३० - मिशिगनला अमेरिकेचा प्रांत म्हणून मान्यता.
जन्म

* ऑगस्ट ४ - विल्यम रोवन हॅमिल्टन, आयरिश गणितज्ञ.
* डिसेंबर २३ - जोसेफ स्मिथ जुनियर, चर्च ऑफ जिझस क्राईस्ट ऑफ लॅटर डे सेंट्स(मोर्मोन चर्च)चा संस्थापक.
मृत्यू

* मे ७ - विल्यम पेटी, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.

वर्ग:इ.स. १८०५
वर्ग:इ.स.च्या १८०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८०४

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी १४ - सर्बियात ऑट्टोमन साम्राज्याविरूद्ध उठाव.
* फेब्रुवारी २१ - जगातील पहिले वाफेवर चालणारे रेल्वे ईंजिन वेल्समधील पेन-इ-डॅरेन आयर्नवर्क्स या कारखान्यात तयार झाले.
* मे १८ - नेपोलियन बोनापार्ट फ्रांसच्या सम्राटपदी.
* जुलै ११ - अमेरिकेच्या उपराष्ट्रपती एरन बरने अर्थमंत्री अलेक्झांडर हॅमिल्टनला द्वंद्वयुद्धात ठार केले.
जन्म

मृत्यू

* जुलै ११ - अलेक्झांडर हॅमिल्टन, अमेरिकेचा अर्थमंत्री.

वर्ग:इ.स. १८०४
वर्ग:इ.स.च्या १८०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८०३

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी १४ - अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायाधीश जॉन मार्शलने जाहीर केले की अमेरिकन संविधानाच्या विरुद्ध असलेला कुठलाही कायदा लागू करता येणार नाही.
* मार्च १ - ओहायो अमेरिकेचे १७वे राज्य झाले.
* मे १८ - युनायटेड किंग्डमने एमियेन्सचा तह झिडकारला व फ्रांसविरुद्ध युद्ध पुकारले.
* नोव्हेंबर ३० - न्यू ऑर्लिअन्स येथे स्पेनच्या प्रतिनिधीने लुईझियाना प्रांत फ्रांसच्या प्रतिनिधीकडे हस्तांतरित केला. २० दिवसांनी फ्रांसने हा प्रांत अमेरिकेला लुईझियाना परचेसचा हिस्सा म्हणून विकला.
जन्म

* मे २५ - राल्फ वाल्डो एमर्सन, अमेरिकन लेखक व तत्त्वज्ञानी.
मृत्यू

* एप्रिल ७ - तुसॉं ल'ओव्हर्चर, हैतीचा क्रांतिकारी.
* ऑक्टोबर २ - सॅम्युएल ऍडम्स, अमेरिकन क्रांतिकारी.

वर्ग:इ.स. १८०३
वर्ग:इ.स.च्या १८०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
लाहोरचा पाकिस्तान-भारत कसोटी सामना २००६

भारताच्या २००६ च्या पाकिस्तान दौऱ्यातील पहिला कसोटी सामना लाहोरच्या गद्दाफी स्टेडियममध्ये खेळला गेला.
भारताचा संघ

* राहुल द्रविड - संघनायक
* वीरेंद्र सेहवाग - उपनायक
* वी. वी. एस. लक्ष्मण
* सचिन तेंडुलकर
* सौरव गांगुली
* युवराजसिंग
* महेंद्रसिंग धोणी - यष्टिरक्षक
* इरफान पठाण
* अजित आगरकर
* अनिल कुंबळे
* हरभजनसिंग
पाकिस्तानचा संघ

* इंजमाम उल-हक - संघनायक
* युनिस खान - उपनायक
* शोएब मलिक
* सलमान बट्ट
* मोहम्मद युसुफ
* शहीद आफ्रिदी
* कामरान अक्मल
* राणा नवेद उल-हसन
* मोहम्मद सामी
* शोएब अख्तर
* दानिश कणेरिया
थोडक्यात वर्णन

फलंदाजीसाठी अतिशय अनुकुल असलेल्या खेळपट्टीवर नाणेफेक जिंकुन पाकिस्तानने फलंदाजी घेतली व पहिल्या डावात ७ बाद ६७९ धावा करून डाव घोषित केला.

उत्तरादाखल भारताने १ बाद ४१० धावा केल्या.

पावसामुळे वारंवार थांबलेला हा सामना येथेच संपला.
थोडक्यात धावफलक

पहिला डाव

*पाकिस्तान: ७/६७९ घोषित(युनिस खान-१९९, मोहम्मद युसुफ-१७३, शहीद आफ्रिदी-१०३, कामरान अक्मल-१०२*)

*भारत:१/४१० (वीरेंद्र सेहवाग-२१०, राहुल द्रविड-१२८*)
दुसरा डाव

झाला नाही.
निकाल

सामना अनिर्णित.
विक्रम

वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचा २००६ पाकिस्तान दौरा
फैसलाबादचा पाकिस्तान-भारत कसोटी सामना २००६

भारताच्या २००६ च्या पाकिस्तान दौऱ्यातील दुसरा कसोटी सामना फैसलाबादच्या इकबाल स्टेडियममध्ये खेळला गेला.
भारताचा संघ

* राहुल द्रविड - संघनायक
* वीरेंद्र सेहवाग - उपनायक
* वी. वी. एस. लक्ष्मण
* सचिन तेंडुलकर
* रुद्र प्रताप सिंग
* युवराजसिंग
* महेंद्रसिंग धोणी - यष्टिरक्षक
* इरफान पठाण
* झहीर खान
* अनिल कुंबळे
* हरभजनसिंग
पाकिस्तानचा संघ

* इंजमाम उल-हक - संघनायक
* युनिस खान - उपनायक
* शोएब मलिक
* सलमान बट्ट
* मोहम्मद युसुफ
* शहीद आफ्रिदी
* कामरान अक्मल
* अब्दुल रझाक
* मोहम्मद आसिफ
* शोएब अख्तर
* दानिश कणेरिया
थोडक्यात वर्णन

लाहोरच्या खेळपट्टी सारखीच खेळपट्टी असल्याने या सामन्यातही निकाल अपेक्षित नव्हताच. पाकिस्तानने परत नाणेफेक जिंकुन पाकिस्तानने फलंदाजी घेतली व पहिल्या डावात ५८८ धावा केल्या. उत्तरादाखल भारताने ६०३ धावा केल्या.

दुसऱ्या डावात पाकिस्तानने ८ बाद ४९० धावा करून डाव घोषित केला व भारतापुढे १०-१५ शटकात ४७६ धावा करायचे 'आव्हान' ठेवले. वेळ संपली तेव्हा भारताने ८ शटकात बिनबाद २१ धावा केल्या.
थोडक्यात धावफलक

पहिला डाव

*पाकिस्तान: ५८८ (शहीद आफ्रिदी-१५६, इंजमाम उल-हक-११९*, रुद्र प्रताप सिंग-४/८९)
*भारत: ६०३ (महेंद्रसिंग धोणी-१४८, राहुल द्रविड-१०३*)
दुसरा डाव

*पाकिस्तान: ८ बाद ४९० घोषित (युनिस खान-१९४, मोहम्मद युसुफ-१२६*, झहीर खान-४/६१)
*भारत: बिनबाद २१
निकाल

सामना अनिर्णित.
विक्रम

वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचा २००६ पाकिस्तान दौरा
उत्पादन अभियांत्रिकी

उत्पादन अभियांत्रिकी ही शाखा उत्पादन तंत्रज्ञान, अभियांत्रिकी विज्ञान व व्यवस्थापन विज्ञान या तिहींचे मिश्रण आहे. उत्पादन अभियंत्याला अभियांत्रिकी पद्धतींचे सर्वकष ज्ञान असते तसेच उत्पादनासंबंधी आव्हानेदेखील त्याला योग्य रितीने अवगत असतात. त्याचे ध्येय हे उत्पादन प्रणालीला त्रासदायक न ठरता, योग्य न्यायाने व तारतम्य वापरून व आर्थिकदृष्ट्या परवडेल अश्या तऱ्हेने उत्पादन करणे असे असते.

वर्ग:उत्पादन अभियांत्रिकी
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
विद्युत अभियांत्रिकी

thumb|विद्युत अभियंता|विद्युत अभियंते जटील उर्जा प्रणाली विकसित करतात...
upright|thumb|180px|...व इलेक्ट्रॉनिक सर्किटस् पण


विद्युत अभियांत्रिकी ही अभियांत्रिकी शिक्षणाची एक शाखा आहे जी सर्वसाधारणपणे विद्युत व विद्युत-चुंबकत्वाचा अभ्यास व त्यांचे उपयोग यांच्याशी निगडीत आहे. १९व्या शतकाच्या उत्तार्धात तारायंत्र, दुरध्वनी आणि विद्युत शक्ति वितरण व वापर यांच्या वाणिज्यीकरणानंतर प्रथमच ही शाखा व्यवसायिक म्हणुन अभिन्न मानली जाउ लागली. त्यानंतर, प्रसारण आणि नोंदणी माध्यमांमुळे इलेक्ट्रॉनिक्स दैनंदिन जिवनाचाच भाग बनले. ट्रान्झिस्टर आणि त्यामागोमाग एकात्मिक परिपथाच्या शोधामुळे इलेक्ट्रॉनिक्स इतके स्वस्त झाले, की त्याचा उपयोग जवळपास सर्वच घरगुती उपकरणांमध्ये करता येण्याजोगा झाला. वैयक्तिक संगणक आणि माहिती तंत्रज्ञान यांना आतापर्यंत वापरात असलेले सर्वात जटिल इलेक्ट्रॉनिक्स म्हणता येईल.

आजकाल या शाखेमध्ये अनेक उपशाखांचा समावेश केला जाउ लागला आहे, जसे अंकीय संगणक, शक्ति अभियांत्रिकी, दुरसंचार, नियंत्रण प्रणाली, संकेत प्रक्रिया ई.

विद्युत अभियंते सामान्यत: विद्युत अभियांत्रिकी किंवा इलेक्ट्रॉनिक अभियांत्रिकीची पदवी धारण करतात.

वर्ग:विद्युत अभियांत्रिकी
वैद्युत संचरण व दूरसंचार अभियांत्रिकी

वैद्युत संचरण व दूरसंचार अभियांत्रिकी (इंग्रजी: इलेक्ट्रॉनिक्स अँड टेलेकम्युनिकेशन इंजिनीअरिंग) ही अभियांत्रिकीची एक प्रमुख शाखा आहे. या शाखेच्या अभ्यासक्रमांतर्गत पायाभूत विद्युतशास्त्रासोबत प्रामुख्याने सूक्ष्मविद्युत पातळीवर चालणाऱ्या उपकरणांचा (उदा. विविध प्रकारचे ट्रांझिस्टर) व यंत्रांचा अभ्यास असतो, तसेच दूरसंचार व दळणवळण शास्त्राच्या वेगवेगळ्या सैद्धांतिक व तांत्रिक बाबी शिकविल्या जातात.

वैद्युत अभियांत्रिकी, किंवा इलेक्ट्रॉनिक अभियांत्रिकी ही विद्युत अभियांत्रिकीची एक उपशाखा आहे जी २० व्या शतकाच्या सुरुवातीला उदयास आली आणि विद्युत प्रवाह वाढविण्यासाठी आणि नियंत्रित करण्यासाठी अर्धसंवाहक उपकरणांसारख्या सक्रिय घटकांच्या अतिरिक्त वापराद्वारे ओळखली जाते. पूर्वी विद्युत अभियांत्रिकीमध्ये फक्त यांत्रिक कळ (मेकॅनिकल स्विच), विद्युत्‌विरोधक (रेझिस्टर), प्रेरक (इंडक्टर) आणि संधारित्र (कपॅसिटर) सारख्या निष्क्रिय उपकरणांचा वापर केला जात असे


वर्ग:अभियांत्रिकी शाखा
एप्रिल १५

ठळक घटना आणि घडामोडी

सतरावे शतक

* १६७३ - मराठा साम्राज्याचे सरनौबत प्रतापराव गुजर यांनी बहलोलखान पठाणाविरुद्ध मोठी लढाई जिंकली.
एकोणविसावे शतक

* १८९२ - जनरल इलेक्ट्रिक कंपनीची स्थापना झाली.
* १८९५ - रायगड किल्ल्यावर लोकमान्य टिळक यांच्या हस्ते पहिल्या शिवजयंती उत्सवास सुरुवात.
विसावे शतक

* १९१२ - आर.एम.एस. टायटॅनिक हे जहाज उत्तर अटलांटिक महासागरात बुडाले.१५१७ बळी.
* १९२३ - मधुमेह असणाऱ्ययांना इन्सूलिन वापरण्यासाठी सामान्यतः उपलब्ध झाले.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध – नाझी जर्मनीच्या ताब्यात असलेल्या नॉर्वेतील नार्विक शहरावर दोस्त राष्ट्रांचा हल्ला.
* १९५१ - आचार्य विनोबा भावे यांनी आंध्र प्रदेशातील पोचमपल्ली येथे 'भूदान' चळवळ सुरू केली.
* १९९५ - जागतिक व्यापार संघटनेची स्थापना.
* १९९७ - मक्‍केपासून सहा किमी अंतरावरील मिना (सौदी अरेबिया) येथे हज यात्रेकरुंच्या तंबूला आग लागून किमान ३०० जण मृत्युमुखी पडले.
एकविसावे शतक
जन्म

* १४५२ - लियोनार्दो दा व्हिंची, इटालियन गणितज्ञ, भौतिकशास्त्रज्ञ, चित्रकार.
* १४६९ - गुरू नानक, शीख धर्माचे संस्थापक.
* १५५२ - पियेत्रो कॅताल्दी, इटालियन गणितज्ञ.
* १६४२ - सुलेमान दुसरा, ऑट्टोमन सम्राट.
* १६४६ - क्रिस्चियन पाचवा, डेन्मार्कचा राजा.
* १६८४ - कॅथरिन पहिली, रशियाची सम्राज्ञी.
* १८०० - जेम्स क्लार्क रॉस, इंग्लिश शोधक.
* १८७४ - योहानेस श्टार्क, नोबेल पारितोषिकविजेता जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १८८३ - स्टॅन्ली ब्रुस, ऑस्ट्रेलियाचा आठवा पंतप्रधान.
* १८९३ नरहर रघुनाथ फाटक, इतिहास संशोधक, संत साहित्याचे अभ्यासक व लेखक
* १८९६ - निकोलाय निकोलायेविच सेम्योनोव्ह, नोबेल पारितोषिकविजेता रशियन रसायनशास्त्रज्ञ.
* १९१२ - मल्हार सदाशिव पारखे, उद्योजक व वेदाभ्यासक
* १९१२ - किम इल-सुंग, उत्तर कोरियाचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९२० - रिचर्ड फॉन वायझॅकर, जर्मनीचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९२२ - हसरत जयपुरी, गीतकार.
* १९३० - विग्दिस फिनबोगादॉट्टिर, आइसलँडचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९३२ - सुरेश भट, कवी व मराठी गझलकार.
* १९४२ - केनेथ ले, एन्रॉनचा अमेरिकन मुख्याधिकारी.
* १९५५ - डोडी अल-फयेद, इंग्लिश धनाढ्य.
* १९६३ - मनोज प्रभाकर, भारतीय क्रिकेट खेळाडू
* १९८० - जेम्स फॉस्टर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* १६५९ - सायमन डाख, जर्मन कवी.
* १७०४ - योहान व्हान वेवरेन हड, डच गणितज्ञ.
* १७५४ - जाकोपो रिकाटी, इटालियन गणितज्ञ.
* १७९४ - मोरेश्वर रामचंद्र पराडकर, पंडीतकवी
* १८६५ - अब्राहम लिंकन, अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १८८९ - फादर डेमियन, ख्रिश्चन धर्मप्रसारक.
* १९१२ - एडवर्ड स्मिथ, टायटॅनिकचा कॅप्टन.
* १९८० - ज्याँ-पॉल सार्त्र, नोबेल पारितोषिक विजेता फ्रेंच लेखक व तत्त्वज्ञ.
* १९९५: तत्कालीन मध्यभारत राज्याचे पहिले मुख्यमंत्री पंडित लीलाधर जोशी
* १९९८ - पॉल पॉट, कंबोडियाचा हुकुमशहा.
* २०१३ - वि.रा. करंदीकर, संत साहित्याचे अभ्यासक
प्रतिवार्षिक पालन

* जागतिक कला दिन
* जागतिक सांस्कृतिक दिन
* जागतिक आवाज दिवस.
* हिमाचल राज्य स्थापना दिन.
बाह्य दुवे

एप्रिल १३ - एप्रिल १४ - एप्रिल १५ - एप्रिल १६ - एप्रिल १७ - (एप्रिल महिना)