JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
तेल्हारा

तेल्हारा महाराष्ट्राच्या अकोला जिल्ह्यातील शहर आहे.

तेल्हारा तालुक्यातील या शहराच्या आसपासची जमीन तापी-पूर्णा खोऱ्यातील, म्हणून काळी व कसदार जमीन येथील लोकांचा प्रमुख व्यवसाय शेती हाच आहे. पाण्याची बारा महिने उपलब्धतता नसल्यामुळे शेती प्रामुख्याने कोरडवाहू.

शहरात शिवाजी हायस्कूल आहे. शिवाय, शेठ बन्सीधर दहिगावकर एज्युकेशन सोसायटी ही प्राथमिक, माध्यमिक तसेच उच्च माध्यमिक शाळा चालवते. तेल्हारा या शहरापासून ८ कि.मी. अंतरावर भांबेरी या गावी विवेक विद्या मंदिर ही शाळा व तिच्याच विज्ञान शाखेचे कनिष्ठ तसेच वरिष्ठ महाविद्यालय आहे. कला व वाणिज्य शाखेच्या पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रमासाठी गोपाळराव खेडकर कला व वाणिज्य महाविद्यालय आहे. गावात हल्ली शिक्षण पदविका(डी.एड) व (बी.एड) शिक्षण पदवी हे अभ्यासक्रमसुद्धा सुरू झाले आहेत.

शहरातील शेगांव रोडवर दत्तवाडी आहे. तेथे दत्ताचे एक मंदिर असून येथे दर दत्तजयंतीला यात्रा भरते.

शहरातून एक पावसाळी प्रवाह असलेली गौतमा नावाची छोटी नदी वाहते. ही पूर्णा नदीची उपनदी आहे. नदीच्या प्रवाहाच्या मध्यात आणि गावाच्या दक्षिणेकडे गौतमेश्वराचे देऊळ आहे. तेथील शिवलिंग फार पुरातन आहे. गावातील लटीयाल भवानी मंदिर(भवानी पेठ) विठ्ठल मंदिर(मुख्य पेठ), दुर्गादेवी (प्रताप चौक), मारोती मंदिर (कसबा), गजानन महाराज मंदिर (वान प्रकल्प), महानुभाव पंथी कृष्ण मंदिर ( गाडेगाव रस्ता) वगैरे प्रसिद्ध आहेत.

तेल्हारा शहरापासून वीस किलोमीटरवर सातपुड्याच्या कुशीत वारी भैरवगड आहे. जिथे समर्थ रामदास स्वामींनी पंधरा फुट उंचीची हनुमानाची स्थापना केली आहे. जवळच हनुमान सागर नावाचा जलाशय असून तालुक्यातील मुख्य जलस्त्रोत आहे.

वर्ग:तेल्हारा
त्सुनामी

thumb|right|200px|त्सुनामी किनाऱ्याला धडकताना
त्सुनामी (जपानी: 津波 ; रोमन लिपी: Tsunami ;) म्हणजे समुद्र किंवा सरोवरातील पाणी वेगाने आणि मोठ्या प्रमाणात स्थानांतरित होते. त्यावेळी निर्माण होणाऱ्या लाटांची मालिका होय. भूकंप, ज्वालामुखीचा उद्रेक किंवा उल्का यांमुळे त्सुनामी निर्माण होवू शकतात.

thumb|right|200px|त्सुनामी किनाऱ्याला धडकताना तयार होणारी मोठी लाट
त्सुनामी हा जपानी शब्द असून त्याचा अर्थ "बंदरातील लाटा" ( त्सु 津- बंदर, नामी 波 - लाटा ) असा आहे. हा शब्द कोळ्यांत प्रचलीत होता. मासेमारी करून परत आलेल्या कोळ्यांना संपूर्ण बंदर नाश पावलेले दिसे, पण समुद्रात लाटा दिसत नसत; त्यामुळे हे नाव देण्यात आले.

किनाऱ्यापासून दूर समुद्रात या लाटांची उंची जास्त नसते पण तरंगलांबी जास्त असते. त्यामुळे त्या दिसून येत नाहीत. परंतु जेव्हा या लाटा किनाऱ्याला धडकतात त्यावेळी त्यांची उंची वाढते व तरंगलांबी कमी होते, त्यामुळे पाण्यातील शक्ती किनाऱ्यावर आदळून नुकसान होते. खोल समुद्रामध्ये सुनामीची तरंगलांबी २०० कि.मी. व तरंगउंची १ मीटर असते. त्यावेळी वेग साधारण ताशी ८०० कि.मी. असतो. त्सुनामी किनाऱ्याला धडकताना त्यांचा वेग व ताकद धडक देते व नुकसान घडते.
इतिहास

thumb|right|२००४ हिंद महासागरातील सुनामी- थायलंड
पहिली सुनामीची नोंद ग्रीसमध्ये इ.स.पू. ४२६ साली झाली.
आधुनिक काळातील त्सुनाम्या

इ.स. २००४ सालातील पश्चिम सुमात्रा (इंडोनेशिया) सुनामी

इ.स. २००४ मध्ये आग्नेय् आशियात हिंदी महासागरात सुनामी आली होती. डिसेंबर २६, इ.स. २००४ रोजी मध्यरात्रीच्या सुमारास सुमात्रा बेटाजवळील समुद्रामध्ये ९.१ रिश्टर भूकंप झाला. त्यातून उद्भवलेल्या लाटांमुळे सुनामी निर्माण झाली. या सुनामीने इंडोनशिया, थायलंड, भारत, बर्मा, मादागास्कर, श्रीलंका या देशांना फटका बसला. ही नैसर्गिक आपत्तीच्या इतिहासात सर्वांत भयानक नुकसानकारक सुनामी ठरली. त्यात अंदाजे २,२७.९८८ लोकांचा बळी गेला.
इ.स. २०११ सालातील जपान सुनामी

मार्च ११, इ.स. २०११ रोजी जपानाच्या किनारपट्ट्यांना सुनामीचा तडाखा बसला. जपानी प्रमाणवेळेनुसार दुपारी २.४६ वाजता जपानाच्या किनाऱ्यापासून १२५ कि.मी. अंतरावर सुमारे १० कि.मी. खोलीवर ८.९ रिश्टर क्षमतेचा भूकंप झाला. त्यातून उद्भवलेल्या सुनामीने काही मिनिटांतच किनारपट्टी गाठली. केवळ किनारपट्टीशीच न थांबता ही सुनामी किनाऱ्यापासून आत अनेक कि.मी. अंतरापर्यंत पसरत गेली. जमिनीवर पसरताना या लाटेने किनाऱ्याजवळच्या मोठ्या जहाजांना तर आपल्या कवेत घेतलेच; सोबत रस्त्यांवरील मोटारी, घरे आदींसह जे काही वाटेत आले ते सगळेच गिळंकृत केले.
नैसर्गिक संरक्षण

खारफुटीची वने व प्रवाळ बेटे तसेच कांदळवन नैसर्गिकरित्या सुनामीच्या तडाख्यांपासून भूपृष्ठाचे संरक्षण करतात.
thumb|right|200px|२००४ हिंद महासागरातील सुनामी
संदर्भ आणि नोंदी
बाह्य दुवे

* या गो दरियाचा दरारा मोठा.


वर्ग:नैसर्गिक आपत्ती
वर्ग:भूगोल
वादळ

इवलेसे
वादळ ही एक नैसर्गिक आपत्ती आहे.
वादळांमागील कारणे:
१) जेथे तापमान जास्त असते, तेथे हवा तापून वातावरणाच्या वरच्या भागात जाते आणि खाली जमिनीवर, किंवा पाण्याच्या पृष्ठभागावर कमी दाबाचे क्षेत्र निर्माण होते. या क्षेत्राची तीव्रता वाढत गेली तर वादळाचा जन्म होतो.
२) तयार झालेले वादळ ज्या मार्गावरून प्रवास करते त्या मार्गावर वादळे होत रहातात. पाण्यावरून किंवा आर्द्र वा अति उष्ण प्रदेशावरून जाताना वादळाची ताकद वाढते, आणि जमिनीवर किंवा थंड प्रदेशावर वादळ आले, किंवा त्याची सर्व शक्ती पावसाच्या किंवा अन्य रूपाने संपली, की ते शांत होते.
३) वातावरणात उंचीवर तयार झालेले कमी दाबाचे क्षेत्र जमिनीवर उतरले तरी तिथल्या जमिनीवर किंवा तिथल्या पाण्याच्या पृष्ठभागावर वादळाची निर्मिती होऊ शकते.
आवर्त वारे व प्रत्यावर्त वारे यांची भूमिका वादळात महत्त्वाची आहे.यात आवर्त वारे महत्त्वाचे आहेत.
उष्णकटिबंधीय भागात केंद्र भागी कमी दाबाचा पट्टा निर्माण होतो त्यामुळे भोवतालच्या भागाकडून केंद्राकडे हवा वेगाने वाहते त्यामुळे वादळाची निर्मिती होते
वादळांचे प्रकार

* धुळीचे किंवा रेतीचे वादळ
* घूर्णवात
* पावसाचे वादळ
* बर्फाचे वादळ
* मेघगर्जनेचे वादळ
* चक्रीवादळ
हे सुद्धा पहा

* चक्रीवादळ

वर्ग:नैसर्गिक आपत्ती
वर्ग:हवामानशास्त्रीय घटना
वर्ग:पर्यावरणीय धोके
इ.स. १८७०

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी ३ - अमेरिकेच्या संविधानातील १५वा बदल अमलात. मतदानातील वंशभेद बेकायदा ठरविण्यात आला.
* फेब्रुवारी २३ - अमेरिकन यादवी युद्ध - मिसिसिपी परत अमेरिकेत दाखल.
* जुलै १९ - फ्रांसने प्रशिया विरुद्ध युद्ध पुकारले.
जन्म

* मे २४ - यानी स्मट्स, दक्षिण आफ्रिकेचा पंतप्रधान.
* जुलै ३ - रिचर्ड बेडफोर्ड बेनेट, कॅनडाचा पंतप्रधान.
* जुलै १२ - लुई दुसरा, मोनॅकोचा राजा.
* ऑगस्ट ३१ - मारिया मॉॅंटेसोरी, इटालियन शिक्षणतज्ञ.
* सप्टेंबर २६ - क्रिस्चियन दहावा, डेन्मार्कचा राजा.
* ऑक्टोबर २९ - चार्ल्स इडी, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* डिसेंबर १० इतिहासकार सर जदुनाथ सरकार यांचा जन्म.
मृत्यू

* सप्टेंबर १८ - चार्ल्स पंधरावा, स्वीडनचा राजा.

वर्ग:इ.स. १८७०
वर्ग:इ.स.च्या १८७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. २००८

ठळक घटना आणि घडामोडी

* एप्रिल २८ - भारताने एकाच वेळी १० उपग्रह अवकाशात सोडले. या पूर्वी रशियाने एकाच प्रक्षेपणात ८ उपग्रह सोडले होते.
* मे १३ - राजस्थानातील जयपूर शहरात बॉम्ब विस्फोट. ६३ जण मृत्यूमुखी.
* ऑक्टोबर २२ - भारताने श्रीहरीकोटा येथुन चन्द्रयान-१ अन्तराळयान सोडले.
* २६ नोव्हेंबर २००८ चा मुंबईवरील दहशतवादी हल्ला
जन्म

मृत्यू

* जानेवारी ११ - यशवंत दिनकर फडके, मराठी लेखक, इतिहास संशोधक.
* फेब्रुवारी ९ - बाबा आमटे, समाजसेवक
* मार्च २३ - गणपत पाटील, मराठी चित्रपट अभिनेते.
* एप्रिल १३ - दशरथ पुजारी, मराठी संगीतकार.
* मे १९ - विजय तेंडुलकर, मराठी साहित्यिक.
* जून २० - चंद्रकांत गोखले, मराठी रंगभूमी नट व चित्रपट अभिनेता.
* जून २७ - सॅम माणेकशा, फिल्ड मार्शल.
* जुलै १४ - यशवंत विष्णू चंद्रचूड, भारताचे माजी सरन्यायाधीश.
* ऑगस्ट १८ - नारायण धारप, मराठी लेखक.
* ऑगस्ट २४ - वै वै, चिनी भाषेमधील कवी, लेखक, पत्रकार.
* सप्टेंबर २७ - महेंद्र कपूर, भारतीय पार्श्वगायक.
* ऑक्टोबर १० - रोहिणी भाटे, मराठी कथकनर्तिका.

वर्ग:इ.स. २००८
वर्ग:इ.स.च्या २००० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २१ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ३ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५०९

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी ३ - तुर्कस्तान व पोर्तुगालमध्ये दीवची लढाई.
* एप्रिल २७ - पोप ज्युलियस दुसऱ्याने व्हेनिसला वाळीत टाकले.
* ऑगस्ट ८ - सम्राट कृष्णदेवरायचा राज्याभिषेक व विजयनगर साम्राज्याची स्थापना.
जन्म

मृत्यू

* एप्रिल २१ - सातवा हेन्री, इंग्लंडचा राजा.

वर्ग:इ.स. १५०९
वर्ग:इ.स.च्या १५०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
कराचीचा पाकिस्तान-भारत कसोटी सामना २००६

भारताच्या २००६ च्या पाकिस्तान दौऱ्यातील तिसरा कसोटी सामना कराचीच्या नॅशनल स्टेडियममध्ये खेळला गेला.
भारताचा संघ

* राहुल द्रविड - संघनायक
* वीरेंद्र सेहवाग - उपनायक
* वी. वी. एस. लक्ष्मण
* सचिन तेंडुलकर
* रुद्र प्रताप सिंग
* युवराजसिंग
* महेंद्रसिंग धोणी - यष्टिरक्षक
* इरफान पठाण
* झहीर खान
* अनिल कुंबळे
* सौरव गांगुली
पाकिस्तानचा संघ

* युनिस खान - संघनायक
* इमरान फरहात
* फैसल इकबाल
* सलमान बट्ट
* मोहम्मद युसुफ
* शहीद आफ्रिदी
* कामरान अक्मल
* अब्दुल रझाक
* मोहम्मद आसिफ
* शोएब अख्तर
* दानिश कणेरिया
थोडक्यात वर्णन

मालिकेच्या पहिल्या दोन खेळपट्ट्या फलंदाजीला अनुकूल होत्या तर कराचीची खेळपट्टी प्रतिकूल. भारताने नाणेफेक जिंकली व पाकिस्तानला फलंदाजी दिली. पहिल्याच षटकात इरफान पठाणने हॅटट्रिक घेउन सनसनाटी फैलावली. ६ बाद ३९ पासून भारताने पाकिस्तानला सर्वबाद २४५ पर्यंत मजल मारु दिली. भारताने ४ बाद ५६ पासून सर्वबाद २३८ गाठले.

दुसऱ्या डावात पाकिस्तानने ७ बाद ५९९ धावा करून डाव घोषित केला व भारतापुढे १६० षटकात ६०७ धावा करायचे आव्हान ठेवले. भारताचा डाव २६५ धावात गुंडाळला गेला.
थोडक्यात धावफलक

पहिला डाव

* पाकिस्तान: २४५ (कामरान अक्मल-११३, इरफान पठाण-५/६१, रुद्र प्रताप सिंग-३/६६)
* भारत: २३८ (युवराजसिंग-४५, इरफान पठाण-४०, मोहम्मद आसिफ-४/७८, अब्दुल रझाक-३/६७)
दुसरा डाव

* पाकिस्तान: ७ बाद ५९९ घोषित (फैसल इकबाल-१३९, मोहम्मद युसुफ-९७, अब्दुल रझाक-९०, अनिल कुंबळे-३/१५१)
* भारत: २६५ (युवराजसिंग-१२२, अब्दुल रझाक-४/८८, मोहम्मद आसिफ-३/४८)
निकाल

पाकिस्तान ३४१ धावांनी विजयी.
विक्रम

वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचा २००६ पाकिस्तान दौरा
माजलगाव तालुका

माजलगाव तालुका हा बीड जिल्ह्यामध्ये येतो.
प्रमुख ठिकाणे

* माजलगाव धरण: माजलगावाजवळ सिंधफणा नदीवर हे धरण आहे. माजलगाव धरण जायकवाडी प्रकल्पाचा एक भाग आहे. या प्रकल्पाच्या पहिल्या टप्प्याला जागतिक बँकेने अर्थसाहाय्य दिले आहे. पहिल्या टप्प्याचे काम इ.स. १९७० मध्ये सुरू झाले.

माजलगाव तालुक्याचे क्षेत्रफळ : ९३ हजार ६६४ हेक्टर
लोकसंख्या : ४९४५३
गावे : १२५
माजलगाव हा बीड जिल्हाचा तालुका आहे.

माजलगावमधे सिंधफणा नदीवर असलेल्या धरणाची पाणी क्षमता पूर्णसंचय पातळी ४३१.८० मीटर एवढी आहे.या धरणाच्या कामास १९७८ मध्ये प्रारंभ झाला, ते जून १९८४मध्ये पूर्ण झाले. माजलगाव धरणाला एक उजवा कालवा आहे. धरणाचे पाणलोट क्षेत्र ३ हजार ८४० चौ.किमीआहे. या धरणात एकूण २२ गावे बुडित झाली आहेत.

माजलगाव धरणाची एकूण लांबी ६ हजार ३०० मीटर असून त्यात धरणमाथा ४३५.६० मीटर उंचीवर आहे. नदीपात्रात धरणाची उंची ३१ मीटर आहे. यामुळे १ लाख १९ हजार ४०० हेक्टर जमिनीवर लागवड करता येते.
धरणाचा पाणीसाठा ४५ कोटी घन मीटर आहे.
प्रसिद्ध व्यक्ती

#संदीप पाठक


*येथील ग्रामदैवत सिद्धेश्वर मंदिर प्रसिद्ध आहे.

वर्ग:बीड जिल्ह्यातील तालुके
वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके
वर्ग:बीड जिल्हा
१,००,००,००० (संख्या)

१,००,००,००० - एक कोटी ही एक संख्या आहे, ती ९९,९९,९९९ नंतरची आणि १,००,००,००१ पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. इंग्रजीत:
10000000 - One crore, Ten million .
एक कोटीला करोड असेही म्हणतात. १ कोटी म्हणजे १० दशलक्ष. कोटीला हिंदीत करोड़ व इंग्रजीत Crore म्हणतात.
गुणधर्म

* १००००००० = १०७
* एक कोटी = १०० लाख
* १ कोटी = १,००,००,०००.
* १०० कोटी = १ अब्ज.
हे सुद्धा पहा

* संख्या
* अंक
* अंकगणित
* गणित
वर्ग: पूर्णांक संख्या
वर्ग: संख्या
इ.स. १७९०

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी १ - न्यू यॉर्कमध्ये अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे पहिले सत्र सुरू झाले.
* मे ३१ - अमेरिकेत १७९०चा कॉपीराईट कायदा लागू.
* ऑगस्ट २ - अमेरिकेतील पहिली जनगणना सुरू.
जन्म

* ऑक्टोबर २१ - आल्फोन्स द लामार्टीन, फ्रेंच कवी, लेखक, राजकारणी.
मृत्यू

* फेब्रुवारी २० - जोसेफ दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट.

वर्ग:इ.स. १७९०
वर्ग:इ.स.च्या १७९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७९३

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी १ - फ्रांसने नेदरलँड्स व युनायटेड किंग्डम विरुद्ध युद्ध पुकारले.
जन्म

* मार्च २ - सॅम ह्युस्टन, टेक्सासचे प्रजासत्ताकचा अध्यक्ष.
* मार्च ११ - जान विलेम्स, फ्लेमिश लेखक.
* एप्रिल १९ - फर्डिनांड पहिला, ऑस्ट्रियाचा राजा.
मृत्यू

* जुलै १३ - ज्याँ पॉल मरात, फ्रेंच क्रांतीकारी.

वर्ग:इ.स. १७९३
वर्ग:इ.स.च्या १७९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८६७

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी ३ - जपानचा युवराज मात्सुहितोचा सम्राट मैजी या नावाने राज्याभिषेक.
* फेब्रुवारी १७ - सुएझ कालव्यातुन पहिले जहाज पसार झाले.
* मार्च १ - नेब्रास्का अमेरिकेचे ३७वे राज्य झाले.
* मार्च ३१ - प्रार्थना समाजची स्थापना.
* मे ११ - लक्झेम्बर्गला स्वातंत्र्य.
* जून १९ - मेक्सिकोच्या सम्राट मॅक्सिमिलियन पहिल्याला मृत्युदंड.
जन्म

* मे ३ - जे.टी. हर्न, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* मे १२ - ह्यू ट्रंबल, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* जुलै १० - माक्सिमिलियान, जर्मनीचा चान्सेलर.
* जुलै २४ - फ्रेट टेट, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑगस्ट ३ - स्टॅन्ली बाल्डविन, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.
* सप्टेंबर २८ - कीचिरो हिरानुमा, जपानी पंतप्रधान.
मृत्यू

* जानेवारी १४ - ज्याँ ओगूस्ट डोमिनिक ॲंग्र, नव-अभिजात चित्रपरंपरेतील फ्रेंच चित्रकार.
* जानेवारी ३० - कोमेइ, जपानी सम्राट.
* जुलै २६ - ओट्टो, ग्रीसचा राजा.


वर्ग:इ.स.च्या १८६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७७०

ठळक घटना आणि घडामोडी

* एप्रिल २० - जेम्स कूकच्या तांड्याला सर्वप्रथम ऑस्ट्रेलियाचा किनारा दिसला.
* मे १६ - १४ वर्षाच्या मेरी आंत्वानेत व १५ वर्षाच्या लुई ऑगुस्तेचेलग्न.
* जून १९ - इमॅन्युएल स्विडेनबर्गने येशू ख्रिस्त पुन्हा जन्मल्याची नांदी केली.
* जुलै ५ - चेस्माची लढाई.
जन्म

* ऑगस्ट ३ - फ्रीडरिक विल्हेम तिसरा, प्रशियाचा राजा.
मृत्यू

वर्ग:इ.स. १७७०
वर्ग:इ.स.च्या १७७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७७५

ठळक घटना आणि घडामोडी

* एप्रिल १९ - अमेरिकन क्रांती - कॉॅंकॉर्ड व लेक्झिंग्टनची लढाई.
* मे १० - अमेरिकन क्रांती - कर्नल बेनेडिक्ट आर्नोल्ड व इथन ऍलेनच्या सैन्याने फोर्ट टिकॉन्डेरोगा हा किल्ला जिंकला.
* मे १० - अमेरिकन क्रांती - अमेरिकेच्या १३ वसाहतींच्या प्रतिनिधींनी खंडीय सैन्याची उभारणी केली व त्याचे नेतृत्व व्हर्जिनीयाच्या कॅव्हेलियर जॉर्ज वॉशिंग्टनकडे दिले.
* मे १७ - अमेरिकन क्रांती - अमेरिकेने कॅनडाशी व्यापार बंद केला.
जन्म

मृत्यू

वर्ग:इ.स. १७७५
वर्ग:इ.स.च्या १७७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७९१

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मार्च २ - पॅरिसमध्ये सेमाफोर यंत्राचे प्रथमतः प्रात्यक्षिक.
* मे ३ - पोलंडने मे संविधान अंगिकारले.
* जून २० - फ्रेंच क्रांतीत आपले मरण असल्याचे ओळखून फ्रेंच राजघराण्याने व्हारेनला पळ काढण्याचा प्रयत्न सुरू केला.
* जुलै १४ - फ्रेंच क्रांतीपासून पळून ईंग्लंडमध्ये आश्रय घेतलेल्या फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ जोसेफ प्रिस्टलीची बर्मिंगहॅम शहरातून हकालपट्टी.
* जुलै १७ - फ्रेंच क्रांती - शॉं दि मारची कत्तल. १,२०० ते १,५०० व्यक्तींची हत्या.
* डिसेंबर १५ - व्हर्जिनीयाच्या विधानसभेने मान्य केल्यावर अमेरिकन नागरिकांचा हक्कनामा कायदा म्हणून अस्तित्वात आला.
जन्म

* डिसेंबर २६ - चार्ल्स बॅबेज, इंग्लिश गणितज्ञ, तत्त्वज्ञानी व यांत्रिकी अभियंता.
मृत्यू

* मार्च २ - जॉन वेस्ली, मेथोडिस्ट चर्चचा स्थापक.

वर्ग:इ.स. १७९१
वर्ग:इ.स.च्या १७९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५४२

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी २ - इथियोपियात पोर्तुगालच्या सैन्याने बासेन्तेचा गड जिंकला.
* जून २७ - हुआन रॉद्रिगेझ काब्रियोने कॅलिफोर्नियावर स्पेनचे आधिपत्य जाहीर केले.
* डिसेंबर १४ - मेरी स्टुअर्ट (मेरी क्वीन ऑफ स्कॉट्स) राणीपदी.
जन्म

* ऑक्टोबर १५ - अकबर, मोगल सम्राट.
मृत्यू

* डिसेंबर १४ - जेम्स पाचवा, स्कॉटलंडचा राजा.
* मलिक मोहम्मद जायसी, सूफी कवी.

वर्ग:इ.स. १५४२
वर्ग:इ.स.च्या १५४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५२१

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी ३ - लिओ दहाव्याने पोपचा फतवा काढून मार्टिन ल्यूथरला वाळीत टाकले.
* एप्रिल १७ - मार्टिन ल्युथरचे वर्मच्या डियेटसमोर भाषण. त्याने आपले तत्त्वज्ञान बदलण्यास नकार दिला.
* एप्रिल २७ - माक्टानची लढाई - पृथ्वीप्रदक्षिणा करणारा फर्डिनांड मॅगेलन फिलिपाईन्समध्ये स्थानिक रहिवाश्यांशी लढताना मृत्युमुखी.
जन्म

* ऑगस्ट ४ - पोप अर्बन सातवा.
मृत्यू

* एप्रिल २० - झेंगडे, चीनी सम्राट.
* एप्रिल २७ - फर्डिनांड मॅगेलन, पोर्तुगीझ शोधक.

वर्ग:इ.स. १५२१
वर्ग:इ.स.च्या १५२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १०४८

महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी

* जुलै १७ - दमासस दुसरा पोपपदी.
* ऑगस्ट ९ - २३ दिवस पोपपदी राहिल्यावर पोप दमासस दुसऱ्याचा मृत्यू.
जन्म

* मे १८ - उमर खय्याम, पर्शियन कवी.
* मे २५ - शेन्झॉॅंग, चीनी सम्राट.
मृत्यू

* पोप ग्रेगोरी सहावा.
* ऑगस्ट ९ - पोप दमासस दुसरा.
शोध

निर्मिती

समाप्ती

वर्ग:इ.स. १०४८
वर्ग:इ.स.च्या १०४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७००

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी २६ - अमेरिकेच्या पश्चिम किनाऱ्यावर रिश्टर मापनपद्धतिनुसार ९ तीव्रतेचा भूकंप झाला.
* फेब्रुवारी २७ - न्यू ब्रिटन या पापुआ न्यू गिनीतील बेटाचा शोध लागला.
* मार्च ३ - छत्रपती राजाराम यांच्या मृत्यूनंतर त्यांची पत्नी ताराराणी यांचा छत्रपती म्हणून राज्याभिषेक
जन्म

* ऑगस्ट १८ - थोरले बाजीराव पेशवे.
मृत्यू

* सप्टेंबर २७ - पोप इनोसंट बारावा
* मार्च ३ - छत्रपती राजाराम महाराज

वर्ग:इ.स. १७००
वर्ग:इ.स.च्या १७०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८४१

ठळक घटना आणि घडामोडी

जन्म

* फेब्रुवारी १५ - मनोएल फेरेझ दि काम्पोस सॅलेस, ब्राझिलचा राष्ट्राध्यक्ष.
* मार्च ८ - ऑलिव्हर वेन्डेल होम्स, अमेरिकन न्यायाधीश.
* ऑक्टोबर ४ - प्रुदेन्ते होजे दि मोरै बारोस, ब्राझिलचा राष्ट्राध्यक्ष.
मृत्यू

* एप्रिल ४ - विल्यम हेन्री हॅरिसन, अमेरिकेचा नववा राष्ट्राध्यक्ष.

वर्ग:इ.स. १८४१
वर्ग:इ.स.च्या १८४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५३६

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी २ - स्पेनच्या पेद्रो दि मेंदोझाने आर्जेन्टिनात बॉयनोस एर्स वसवले.
* मे १९ - ईंग्लंडचा राजा हेन्री आठव्याची दुसरी बायको ऍन बोलेनचा व्यभिचाराबद्दल शिरच्छेद.
* जुलै १८ - ईंग्लंडमध्ये पोपची सद्दी संपल्याचा फतवा.
जन्म

* फेब्रुवारी २४ - पोप क्लेमेंट आठवा.
मृत्यू

* मे २१ - अ‍ॅन बुलिन, इंग्लंडचा राजा हेन्री आठव्याची दुसरी पत्नी.

वर्ग:इ.स. १५३६
वर्ग:इ.स.च्या १५३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १२५०

ठळक घटना आणि घडामोडी

* एप्रिल १३ - सातव्या क्रुसेडचा ईजिप्तमध्ये पराभव. फ्रांसचा राजा लुई नववा युद्धबंदी.
* जुलै ३ - सातवी क्रुसेड - मामलुकसैन्याने फ्रांसचा राजा लुई नवव्याला पकडले.
जन्म

* सावता माळी, मराठी संत.
मृत्यू

* फेब्रुवारी २ - एरिक अकरावा, स्वीडनचा राजा.
* ऑगस्ट ९ - एरिक चौथा, डेन्मार्कचा राजा.
* तारीख माहिती नाही - फिबोनाची, इटालियन गणितज्ञ.

वर्ग:इ.स. १२५०
वर्ग:इ.स.च्या १२५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
सिंधु नदी

सिंधु नदी ही दक्षिण आशियामधील एक प्रमुख नदी आहे. तिबेट, भारत व पाकिस्तानातून वाहणारी प्रमुख नदी आहे. तिबेटमध्ये झालेल्या उगमापासून ते भारतातील लडाख पर्यंत आणि नंतर पाकिस्तानमधून ही नदी वाहते.

इग्रजी भाषेत या नदीला इंडस (Indus) म्हणतात. सिंधु संस्कृतीचा उगम याच नदीच्या किनाऱ्यांवर झाला आहे. हिंदू व हिंदुस्थान हे शब्द याच नदीवरून पडले आहेत. पाकिस्तानच्या सिंध प्रांताचे नाव सिंधू नदीवरूनच पडले आहे. सिंधू नदी भारतीय उपखंडातील सर्वात लांब नदी आहे.

सिंधूच्या पाच उपनद्या आहेत. त्यांची नावे : वितस्ता (झेलम), चंद्रभागा, इरावती, विपाशा (बियास), शतद्रू (सतलज). यांतील सतलज सर्वात मोठी उपनदी आहे. या नदीवर भाक्रा-नांगल धरण आहे. या धरणामुळे पंजाबच्या शेतीला आणि विद्युत परियोजनांना खूप मदत मिळाली आहे. त्यामुळे पंजाब (भारत) आणि हिमाचल प्रदेश मध्ये शेती ने तेथील चेहरा मोहराच बदलला. वितस्ता (झेलम) नदीच्या काठावर जम्मू आणि काश्मिरची राजधानी श्रीनगर स्थित आहे.
सिंध नदी उत्तर भारतातील तीन मोठ्या नदींपैकी एक आहे. याचा उगम बृहद हिमालयामध्ये कैलासहून ५ किमी उत्तरेस सेंगेखबबच्या स्रोतांमध्ये आहे. आपल्या उगम स्थानातून निघून तिबेट पठाराच्या रूंद घाटातून काश्मिरच्या सीमेला पार करून, पाकिस्तानातील वाळवंटी आणि सिंचनाखालील भूभागातून वाहत, कराचीच्या दक्षिणेकडील अरबीसमुद्राला मिळते. याची पूर्ण लांबी सुमारे २००० किमी आहे.

बलुचिस्तानमध्ये खाइताशो गावाच्याजवळ हे जास्कर पर्वतरांगाना(पर्वतराजीला) पार करत १०,००० फुटापेक्षा जास्त खोल महाखड्डयामध्ये, जो जगातील मोठ्या खड्ड्यांपैकी एक आहे त्यात वाहते. जेथे ही गिलगिट नदीला मिळते आणि तेथे ही एक वक्र बनवत दक्षिण पश्चिम दिशेस वाकते. अटकमध्ये हे मैदानात पोहचून काबूल नदीला मिळते. सिंधु नदी पहिले आपल्या वर्तमान मुहानेतून ७० किलोमीटर पूर्वेला कच्छच्या रणात विलीन होऊन जाते परंतु रण भरल्यामुळे नदीचा मुहाना आता पश्चिमेला सरकला आहे.

झेलम, चिनाब, रावी (परुष्णी), बियास आणि सतलज सिंधू नदीच्या प्रमुख उपनद्या आहेत. याच्या व्यतिरिक्त गिलगिट, काबूल, स्वात, कुर्रम, टोची, गोमल, संगर इत्यादी अन्य उपनद्या आहेत. मार्चमध्ये बर्फ वितळल्यामुळे यात अचानक भयंकर पूर येतात. पावसाळ्यात मोसमी वाऱ्यामुळे पाण्याची पातळी वाढते. सप्टेंबरमध्ये पाण्याची पातळी कमी होते आणि हिवाळ्यापर्यंत कमीच असते. सतलज आणि सिंधूच्या संगमाजवळ सिंधूचे पाणी मोठ्या प्रमाणावर सिंचनासाठी प्रयुक्त होते. सन १९३२ मध्ये सक्खरमध्ये सिंधू नदीवर लॉयड बंधारा बनला आहे ज्या द्वारे ५० लाख एकर जमिनीचे सिंचन केले जाते. जेथे जेथे सिंधू नदीचे पाणी सिंचनासाठी उपलब्ध आहे तेथे गव्हाची शेती प्रामुख्याने होते आणि त्या व्यतिरिक्त कापूस आणि अन्य धान्याची ही शेती होते तसेच जनावरांसाठी गायरान होते. हैदराबाद (सिंध)च्या पुढे नदी ३,०० वर्ग किमीचा बनवते. गाद आणि नदीने मार्ग बदलल्यामुळे नदीत नौकानयन धोकादायक आहे.
उपनद्या

#बियास नदी
#चिनाब नदी
#गार नदी
#गिलगिट नदी
#गोमल नदी
#हुनजा नदी
#झेलम नदी
#काबूल नदी
#कुनार नदी
#कुर्रम नदी
#पानजनाद नदी
#रावी नदी
#श्योक नदी
#सून नदी
#सुरू नदी
#सतलज नदी
#स्वात नदी
#जास्कर नदी
#झॉब नदी

वर्ग:भारतातील नद्या
वर्ग:तिबेटमधील नद्या
वर्ग:पाकिस्तानमधील नद्या
वर्ग:संदर्भ नसलेली पाने
वर्ग:लडाखमधील नद्या
इ.स. १५२०

ठळक घटना आणि घडामोडी

* सप्टेंबर २२ - ऑट्टोमन सम्राट सलीम पहिल्याच्या मृत्युपश्चात सुलेमान पहिला सम्राटपदी.
* नोव्हेंबर २८ - फर्डिनांड मॅगेलनने दक्षिण अमेरिकेची सामुद्रधुनी पार केली व अटलांटिक महासागरातून पॅसिफिक महासागरात जहाज नेणारा पहिला यूरोपियन ठरला.
जन्म

मृत्यू

* एप्रिल ६ - रफायेल, इटालियन चित्रकार.

वर्ग:इ.स. १५२०
वर्ग:इ.स.च्या १५२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७८२

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मार्च ८ - ग्नाडेहुटेनची कत्तल - ओहायोत ग्नाडेहुटेन येथे पेनसिल्व्हेनियाच्या नागरी दलाने १०० स्थानिक अमेरिकन व्यक्तिंचे डोके फोडून हत्या केली.
* जून २० - अमेरिकेच्या कॉॅंग्रेसने राष्ट्रमुद्रा ठरवली.
* नोव्हेंबर ३० - अमेरिकन क्रांती - पॅरिसमध्ये यू.एस. व ग्रेट ब्रिटनच्या प्रतिनिधींनी प्राथमिक संधी करार मान्य केला. या करारावर इ.स. १७८३ मध्ये पॅरिसचा तह म्हणून शिक्का-मोर्तब झाले.
जन्म

मृत्यू

* मे १५ - सेबास्टियाव होजे दि कारवाल्हो ई मेलो, पोर्तुगालचा पंतप्रधान.

वर्ग:इ.स. १७८२
वर्ग:इ.स.च्या १७८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
अहमदाबाद

अहमदाबाद हे भारताच्या गुजरात राज्यातील सगळ्यात मोठे शहर आहे. हे गुजरात राज्याची राजधानी आहे असेही म्हणले जाते. साबरमती नदीच्या किनारी वसलेल्या या शहराचे मूळ नाव कर्णावती आहे. हे शहर अहमदशाहने स्थापले होते. हे आज एक मोठे व वेगाने वाढणारे शहर आहे. अहमदाबाद हे भारतातील एक महत्त्वाचे आर्थिक आणि औद्योगिक केंद्र म्हणून उदयास आले आहे. भारतीय प्रबंध संस्था (इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेन्ट) ही प्रसिद्ध शिक्षणसंस्था अहमदाबादेत आहे. विक्रम साराभाई यांनी ती स्थापन करण्यात मोलाची भूमिका बजावली होती.

क्रिकेट हा अहमदाबादमधील लोकप्रिय खेळ आहे; मोटेरा येथे नरेंद्र मोदी स्टेडियम नावाचे नवीन बांधलेले स्टेडियम १,३२,००० प्रेक्षक सामावू शकते, ज्यामुळे ते जगातील सर्वात मोठे स्टेडियम बनले आहे.
इवलेसे|अहमदाबाद
विशेष

अहमदाबाद शहर अतिशय पसरलेले असून जवळपासच्या अनेक गावांना येथील महानगरपालिकेने सामावून घेतले आहे. अहमदाबाद जवळच गांधीनगर हे जुळे शहर राज्याची राजधानी म्हणून वसवले गेले.
बी.आर.टी ( बस रॅपिड ट्रान्स्पोर्ट) ही संकल्पना यशस्वीपणे राबवणारे अहमदाबाद हे एकमेव शहर आहे.

अहमदाबाद शहराला युनेस्कोने जागतिक वारसा शहर असा दर्जा दिला आहे. असा दर्जा मिळवणारे अहमदाबाद हे भारतातील पहिले शहर आहे.
पर्यटन स्थळे

अहमदाबाद हे पर्यटनाच्या दृष्टीने उत्तम शहर आहे. अहमदाबाद शहरात अनेक ऐतिहासिक तसेच आधुनिक पर्यटन स्थळे आहेत

१) साबरमती आश्रम - महात्मा गांधींच्या वास्तव्याने पुनीत झालेले हे ठिकाण.

२) रिव्हर फ्रंट - साबरमती नदीच्या काठी असणारा काही भाग सरकारने सुशोबित केला आहे. दर वर्षी जानेवारी मध्ये होणारी आंतराष्ट्रीय पतंग स्पर्धा या ठिकाणी घेतली जाते.

३) कांकरिया तलाव - गावात असणारा हा मोठा तलाव सुशोभित करण्यात आला आहे. तलाव काठी नौकानयन, अम्युझमेंट राईडस, फुलपाखरू उद्यान, छोटी रेल्वे अशा अनेक सुविधा आहेत.

४) सरखेज रोझा - अहमदशाह ज्याच्या नावाने अहमदाबाद ओळखले जाते त्याचा हा राजधानीचा परिसर. राजाचे गुरू शेख अहमदशाह गंज बक्ष यांचा दर्गा येथे आहे.

५) अडालज वाव - वाव म्हणजे पायऱ्यांची विहीर. गांधीनगरजवळ असणाऱ्या अडालज गावामध्ये ही हजार वर्षे जुनी विहीर आहे. साधारण पाच मजले असणारी ही विहीर पर्यटकांचे आकर्षण आहे.

६) अक्षरधाम मंदिर - स्वामीनारायण पंथांचे साधारण ३० एकर परिसरात पसरलेले हे सुरेख मंदिर पाहण्यासारखे आहे. स्वामी नारायण पंथाचे आद्य गुरू भगवान श्री स्वामी नारायण यांच्या जीवनातील महत्त्वाच्या प्रसंगांचे चित्रप्रदर्शन पाहण्यासारखे आहे.

७) कालुपूर स्वामी नारायण मंदिर - कालुपूर या अहमदाबाद शहराच्या मध्यवर्ती भागात असणाऱ्या स्वामी नारायण मंदिरातील लाकडावरचे कोरीव काम अतिशय सुंदर आहे.
इवलेसे|अहमदाबाद आणि साबरमती नदी
८) सायन्स सिटी - राज्यातील विद्यार्थ्यांना शास्त्र आणि गणित अशा विषयांची गोडी लागावी तसेच राज्यात विज्ञान तंत्रज्ञानाला पोषक वातावरण असावे म्हणून अहमदाबादच्या सोला या उपनगरात सायन्स सिटी ची स्थापना करण्यात आली. २०१७ सालची २५वी राष्ट्रीय बाल विज्ञान सभा येथे भरवण्यात आली होती. या सिटीमध्ये आय-मॅक्स तंत्रज्ञानाने चालवले गेलेले चित्रपटगृह आहे.
उत्सव

संक्रांतीच्या दिवशी १४ जानेवारीला अहमदाबाद येथे दरवर्षी आंतरराष्ट्रीय पतंग महोत्सव साजरा केला जातो. नवरात्राच्या दिवसांत संपूर्ण अहमदाबादेत उत्सवाचे वातावरण असते..


वर्ग:गुजरातमधील शहरे