எரிமலை

thumb|அகஸ்டின் எரிமலை|அகஸ்டின் எரிமலையில் (அலாஸ்கா) 2006 சனவரி 24 அன்று நடந்த எரிமலை உமிழ்வு

ஓர் எரிமலை (Volcano) என்பது பூமி போன்ற ஒரு கிரக-நிறை பொருளின் மேலோட்டத்தில் நிகழும் ஒரு சிதைவு ஆகும், இச்சிதைவு சூடான எரி கற்குழம்பு, எரிமலைச் சாம்பல் மற்றும் வாயுக்கள் மேற்பரப்புக்கு கீழே உள்ள ஒரு மாக்மா அறையிலிருந்து வெளியேற அனுமதிக்கிறது. எரிமலைகளை உருவாக்கும் செயல்முறை எரிமலை என்று அழைக்கப்படுகிறது.

பூமியில், எரிமலைகள் பெரும்பாலும் புவியோட்டுத் தட்டுகள் திசைதிரும்புகின்ற அல்லது ஒன்றிணைகின்ற பகுதிகளில் காணப்படுகின்றன, மேலும் பூமியின் பெரும்பாலான தட்டு எல்லைகள் நீருக்கடியில் இருப்பதால், பெரும்பாலான எரிமலைகள் நீருக்கடியில் காணப்படுகின்றன. எடுத்துக்காட்டாக, மத்திய-அட்லாண்டிக் முகடுகள் போன்றவை நடுக்கடல் முகடு, திசை திரும்புகின்ற புவியோட்டுத் தட்டுகளால் ஏற்படும் எரிமலைகளைக் கொண்டுள்ளது, அதே சமயம் பசிபிக் எரிமலை வளையமானது ஒன்றிணைந்த புவியோட்டுத் தட்டுகளால் ஏற்படும் எரிமலைகளைக் கொண்டுள்ளது. கிழக்கு ஆபிரிக்கப் பிளவு, வெல்ஸ் கிரே-கிளியர்வாட்டர் எரிமலைக் களம் மற்றும் வட அமெரிக்காவில் உள்ள ரியோ கிராண்டே பிளவு போன்ற மேலோட்டத்தில் காணப்படும் தட்டுகள் நீண்டு மெலிந்து போகும் இடங்களிலும் எரிமலைகள் உருவாகலாம்.

தட்டு எல்லைகளுக்கு அப்பால் எரிமலை செயல்பாடானது, பூமியின் உள்ளே 3,000 கிலோமீட்டர் (1,900 மைல்) ஆழத்தில் உள்ள எரிமலைக்கரு மேலுறை எல்லையிலிருந்து மேல்நோக்கி எழும் மணியுருவங்களால் ஏற்படுவதாக கருதப்படுகிறது. இது எரிமலை செயல்பாட்டிற்கு வழிவகுக்கிறது, இதற்கு ஹவாய் எரிமலை ஒரு உதாரணமாகும். இரண்டு புவியோட்டுத் தட்டுகள் ஒன்றையொன்று கடந்து செல்லும் இடங்களில் பொதுவாக எரிமலைகள் உருவாக்கப்படுவதில்லை.


எரிமலைச் சாம்பல் மற்றும் கந்தக அமிலத்தின் நீர்த்துளிகள் சூரியனை மறைத்து பூமியின் அடிவளிமண்டலத்தைக் குளிர்விப்பதால் பெரிய வெடிப்புகள் வளிமண்டல வெப்பநிலையை பாதிக்கலாம். வரலாற்று ரீதியாக, பெரிய எரிமலை வெடிப்புகளைத் தொடர்ந்து எரிமலை குளிர்காலமானது பேரழிவுப் பஞ்சங்களை ஏற்படுத்தியது.

பூமியைத் தவிர மற்ற கோள்களிலும் எரிமலைகள் உள்ளன. உதாரணமாக, வெள்ளிக் கோளிலும் எரிமலைகள் ஏராளமாக உள்ளன. 2009 ஆம் ஆண்டில், எரிமலை என்ற வார்த்தைக்கு உறைகுளிர் எரிமலைச்செயற்பாடு போன்ற செயல்முறைகளை உள்ளடக்கிய ஒரு புதிய வரையறையை பரிந்துரைக்கும் ஒரு கட்டுரை வெளியிடப்பட்டது. ஒரு எரிமலையை 'ஒரு கோள் அல்லது நிலவின் மேற்பரப்பில் உள்ள எரிமலைக் கற்குழம்பு அல்லது வாயுக்களை வெளியிடக்கூடிய ஒரு திறப்பு அல்லது வெடிப்பு' என வரையறுக்கப்பட்டது.

இந்தக் குறிப்பிட்ட கட்டுரையானது முதன்மையாக புவியின் மீதுள்ள எரிமலைகளைப் பற்றி மட்டுமே விவரிக்கிறது.
சொற்பிறப்பியல்

thumb|2023 ஆம் ஆண்டு ஐஸ்லாந்தின் லிட்லி-ஹ்ருதூர் (ஃபாக்ரடல்ஸ்ஃப்ஜால்) எரிமலை வெடிப்பில் எரிமலைக் குழம்பு கிளர்ந்தெழுந்து குமிழியாகக் கிளம்பும் வீடியோ.
எரிமலை என்ற சொல் இத்தாலியின் ஏயோலியன் தீவுகளில் உள்ள எரிமலைத் தீவான “வல்கனோ” என்ற பெயரிலிருந்து பெறப்பட்டது, அக்குறிப்பிட்ட எரிமலையின் பெயர் ரோமானியப் புராணங்களில் நெருப்பின் கடவுளான வல்கன் என்பதிலிருந்து வந்தது. எரிமலைகளைப் பற்றிய ஆய்வு எரிமலைவியல் என்று அழைக்கப்படுகிறது.
புவித்தட்டு நகர்வியல்

thumb|விலகிச்செல்லும் தட்டோட்டு எல்லைகள் (பரவும் பெருங்கடல் முகடுகள்) மற்றும் அண்மைய அடிவளிமண்டலத்தையொட்டிய எரிமலைகள் (பெரும்பாலும் ஒன்றிணையும் எல்லைகள்) ஆகியவற்றைக் காண்பிக்கும் வரைபடம்
புவித்தட்டு நகர்வியல் கோட்பாட்டின் படி, பூமியின் கற்கோளமானது, அதன் திடமான வெளிப்புற அடுக்கானது, பதினாறு பெரிய மற்றும் பல சிறிய தட்டுகளாக உடைக்கப்பட்டுள்ளது. இவை மெதுவான இயக்கத்தில் உள்ளன, கீழுள்ள நீர்த்துப்போகும் மூடக வெப்பச்சலனம் காரணமாக, பூமியின் பெரும்பாலான எரிமலைச் செயல்பாடுகள் தட்டு எல்லைகளில் நடைபெறுகிறது, அங்கு தட்டுகள் ஒன்றிணைகின்றன (மற்றும் கற்கோளம் அழிக்கப்படுகிறது) அல்லது விலகிச்செல்கின்றன (மற்றும் புதிய கற்கோளம் உருவாக்கப்படுகிறது).

புவியியல் கோட்பாட்டின் வளர்ச்சியின் போது, எரிமலைகளை நேரம், இடம், அமைப்பு மற்றும் இயைபு ஆகியவற்றின்படி தொகுக்க அனுமதிக்கும் சில கருத்துக்கள் உருவாக்கப்பட்டன, அவை இறுதியில் புவியோட்டு நகர்வியல் கோட்பாட்டில் விளக்கப்பட வேண்டியிருந்தது. எடுத்துக்காட்டாக, சில எரிமலைகள் அவற்றின் வரலாற்றின்படி ஒன்றுக்கும் மேற்பட்ட காலகட்ட செயல்பாடுகளுடன் பல்மூல எரிமலையாக இருக்கலாம். மற்ற எரிமலைகள் சரியாக ஒருமுறை வெடித்தபின் அழிந்துபோகும் ஒற்றை மூல (அதாவது "ஒரு ஆயுள் காலம்") எரிமலைகளாக இருக்கலாம். இத்தகைய எரிமலைகள் பெரும்பாலும் புவியியல் பகுதியில் ஒன்றாக தொகுக்கப்படுகின்றன.

thumb|1783–84 ஆம் ஆண்டுகளின் முக்கிய உலக காலநிலை மாற்றத்திற்கு ஆதாரமான ஐஸ்லாந்தில் உள்ள லககிகர் பிளவு வென்ட், அதன் நீளத்தில் எரிமலை கூம்புகளின் சங்கிலியைக் கொண்டுள்ளது.
மேற்கோள்கள்

பகுப்பு:எரிமலையியல்
பகுப்பு:தட்டுப் புவிப்பொறைக் கட்டமைப்பு