JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
भूमध्य समुद्र

250 px|उजवे|इवलेसे|भूमध्य समुद्राचा राजकीय नकाशा
भूमध्य समुद्र हा अटलांटिक महासागराचा एक भाग व पृथ्वीवरील एक प्रमुख समुद्र आहे. हा समुद्र चारही बाजूंनी जमिनीने वेढला गेला असून त्याच्या उत्तरेस युरोप व अनातोलिया तर दक्षिणेस आफ्रिका खंड आहेत. भूमध्य समुद्र पश्चिमेला जिब्राल्टरच्या सामुद्रधुनीने अटलांटिक महासागरासोबत जोडला गेला आहे. डार्डेनेल्झ व बोस्फोरस ह्या सामुद्रधुन्या भूमध्य समुद्राला मार्माराच्या समुद्रासोबत व काळ्या समुद्रासोबत जोडतात. तसेच इजिप्तमधील सुएझ कालवा भूमध्य समुद्राला लाल समुद्रासोबत जोडतो.

तांत्रिक दृष्ट्या अटलांटिक महासागराचाच एक भाग असला तरी बरेचदा भूमध्य समुद्र एक वेगळा पाण्याचा साठा समजला जातो. २५ लाख चौरस किमी इतके पृष्ठभागाचे क्षेत्रफळ असलेल्या भूमध्य समुद्राची सरासरी खोली १,५०० मी तर कमाल खोली ५,२६७ मी इतकी आहे.
उपसागर

आंतरराष्ट्रीय जलसर्वेक्षण संस्थेनुसार भूमध्य समुद्राचे खालील विभाग आहेत.
इवलेसे|350px|भूमध्य समुद्राचे विभाग
इवलेसे|220px|सिसिली व सार्दिनिया: दोन सर्वात मोठी बेटे
इवलेसे|क्रोएशियामधील एक शहर
इवलेसे|सार्दिनियाचा पूर्व किनारा
इवलेसे|मॉंटेनिग्रोमधील एक शहर
इवलेसे|A view of Raouché off the coast of [[Beirut, Lebanon]]
इवलेसे|View of the Cinque Terre Mediterranean shoreline, Italy

इवलेसे|The beach of la Courtade in the Îles d'Hyères, [[फ्रांस]]
इवलेसे|Rocky coast of Darnah, Libya|Darnah, [[Libya]]
इवलेसे|Old city of Ibiza Town, [[स्पेन]]
इवलेसे|Europa Point, [[Gibraltar (UK)]]
* जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी;
* अल्बोरन समुद्र: स्पेन व मोनॅकोदरम्यान;
* बालेआरिक समुद्र: स्पेन व बालेआरिक द्वीपसमूहादरम्यान;
* लिगुरियन समुद्र: कोर्सिका व लिगुरियादरम्यान;
* तिऱ्हेनियन समुद्र: सार्दिनिया, इटालियन द्वीपकल्प व सिसिलीदरम्यान;
* आयोनियन समुद्र: इटली, आल्बेनिया व ग्रीसदरम्यान;
* एड्रियाटिक समुद्र: इटली, स्लोव्हेनिया, क्रोएशिया, बोस्निया आणि हर्जेगोविना, मॉंटेनिग्रो व आल्बेनियादरम्यान;
* एजियन समुद्र: ग्रीस व तुर्कस्तानदरम्यान.
प्रमुख बेटे

खालील दहा भूमध्य समुद्रामधील प्रमुख बेटे आहेत.


ह्या शिवाय माल्टा व बालेआरिक द्वीपसमूहामधील मेनोर्का व इबिथा ही देखील भूमध्यातील महत्त्वाची बेटे आहेत.
भोवतालचे देश व प्रदेश

एकूण २१ सार्वभौम देश भूमध्य समुद्राच्या भोवताली स्थित आहेत.
* युरोप: , , , , , , , , , , व
* आशिया: (अनातोलिया), , , , , (सिनाई द्वीपकल्प)
* आफ्रिका: , , , and

तसेच खालील भूभाग देखील भूमध्य समुद्र प्रदेशात मोडतात.
* 30px जिब्राल्टर
* 30px 30px सेउता व मेलिया ही स्पेनची विशेष शहरे
* 30px आक्रोतिरी आणि ढेकेलिया
* 30px उत्तर सायप्रस (वादग्रस्त)
* 30px पॅलेस्टाईनची गाझा पट्टी
मोठी शहरे

खालील यादीत भूमध्य समुद्रावर (वा जवळ) वसलेली देशांच्या राजधानीची व २ लाखापेक्षा अधिक लोकसंख्या असलेली शहरे दिली आहेत.
हवामान

भूमध्य समुद्राचे व भोवतालच्या भूभागांचे हवामान सौम्य व आर्द्र स्वरूपाचे आहे. येथील उन्हाळे उष्ण व रूक्ष तर हिवाळे सौम्य व पावसाळी असतात. भूमध्य हवामान ऑलिव्ह, द्राक्षे, संत्री इत्यादी पिकांसाठी अनुकूल आहे. ऑलिव्ह तेल, वाईन ही भूमध्य क्षेत्रामधील प्रसिद्ध उत्पादने आहेत. येथील प्रसन्न हवामानामुळे भूमध्य किनाऱ्यावरील अनेक शहरांमधे पर्यटन हा मोठा व महत्त्वाचा उद्योग आहे.
संदर्भ

वर्ग:समुद्र
जेरुसलेम

जेरुसलेम ही इस्रायल देशाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. जेरुसलेम हे जगातील सर्वात जुन्या व पौराणिक शहरांपैकी एक आहे. यहुदी धर्मामध्ये जेरुसलेम शहर पृथ्वीवरील सर्वात पवित्र तर इस्लाम धर्मामध्ये तिसरे सर्वात पवित्र ठिकाण मानले जाते. तसेच जेरुसलेम येथे अनेक ऐतिहासिक ख्रिस्ती स्थळे व वास्तू आहेत.

जेरुसलेमचा ताबा व अखत्यारी हे इस्रायल-पॅलेस्टाइन दरम्यान सुरू असलेल्या भांडणाचे प्रमुख कारण आहे. पूर्व जेरुसलेम कायदेशीर रित्या जरी वेस्ट बँकचा भूभाग असला तरी तेथील अनेक जागांवर इस्रायलने लष्करी कब्जा करून अतिक्रमण केले आहे.

जेरुसलेममधील अस्थिर राजकीय परिस्थितीमुळे अनेक देशांनी आपले इस्रायलमधील दूतावास तेल अवीव येथे हलवले आहेत.
हे सुद्धा बघा

* इस्रायल संग्रहालय


वर्ग:इस्रायलमधील शहरे
वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:जेरुसलेम
प्रदोषचंद्र मित्तर

प्रदोषचंद्र मित्र ऊर्फ फेलूदा (बंगाली: প্রদোষচন্দ্র মিত্র, ফেলুদা ; ) हा सत्यजित राय यांनी बंगाली भाषेत लिहिलेल्या कादंबरी मालिकेचा मुख्य काल्पनिक नायक होता.
सुरुवात

सत्यजित रायांच्या "फेलूदार ग्योंईंदागिरी" (फेलूदाची हेरगिरी) या लघुकथेतून तो इ.स. १९६५ साली पहिल्यांदा वाचकांसमोर अवतीर्ण झाला. सत्यजित रायांचे आजोबा, उपेंद्रकुमार राय यांनी सुरू केलेल्या संदेश या बालकुमारांच्या मासिकामधे ही कथा प्रकाशित झाली.
व्यक्तिरेखा

कथांमधे वर्णल्याप्रमाणे, फेलूदाचे वय साधारण २७ वर्षे आहे, त्याची उंची ६ फूट २ इंच असून बांधा मजबूत आहे. दणकट शरीर असून त्याला मार्शल आर्टही येतात. असे शरीर असूनही तो प्रश्न सोडवण्यासाठी आपल्या बुद्धीचा जास्त वापर करतो. त्याच्याजवळ ३२ कोल्ट रिव्हॅल्व्हर आहे ज्याचा अगदी क्वचितच वापर झालेला दाखवला आहे. आणि त्याने कोणालाही या शस्त्राने मारलेले नाही. मात्र सत्यजित रायांनी बनवलेल्या चित्रपटांमध्ये फेलूदाने बऱ्याचदा हे शस्त्र वापरले आहे.
तो योगासने करतो. तो चारमीनार सिगरेटचा ओढतो. फेलूदा प्रचंड वाचतो.

फेलूदाला अगदी उत्तम वेषांतर करता येते. "जोय बाबा फेलूदा", मराठीत "गणेशाचे गौडबंगाल", या कथेमधे फेलूदा साधूचा वेश करतो. तर आणखी एका कथेत तोपेश आणि लालमोहनबाबूंनाही ओळखू येणार नाही असा वेश करून कोळी बनतो.

सत्यजित राय आणि फेलूदा हे ऑर्थर कॅनाॅन डाॅईलच्या शेरलॅाक होम्समुळे बरेच प्रभावीत झालेले दिसतात. बऱ्याच कथांत फेलूदा शेरलॅाक होम्स वाचताना दिसते. त्याची कामाची पद्धतही शेरलॅाक होम्सच्या "Science of deduction" सारखी आहे. जसे डाॅ. वॅटसन शेरलॅाक होम्सच्या कथा लिहीतात, तसे तोपेश फेलूदाच्या कथा लिहीतो. शेरलाॅकला आणि फेलूदाला धूम्रपानाचे व्यसन (वा आवड) आहे. शेरलाॅकप्रमाणेच फेलूदाही पैशांपेक्षा एखादे प्रकरण किती आव्हानात्मक आहे, हे पाहतो.

प्रकरणांची टिपणं फेलूदा त्याच्या एका वहीत काढतो. हे लिखाण तो एका सांकेतिक पद्धतीने लिहीतो. तोपेशला त्याने सांगितल्याप्रमाणे, या सांकेतिक पद्धतीत तो ग्रीक लिपीमधे आणि इंग्रजी भाषेमधे लिहीतो.

फेलूदा स्वतःला खाजगी "गुप्तहेर"न म्हणवता खाजगी "सत्यान्वेषी", सत्याचा शोध घेणारा, असे म्हणवतो.
मराठीतील फेलूदा

अशोक जैन यांनी फेलूदावरील बारा कादंबऱ्यांचा मराठीमध्ये अनुवाद केला आहे. ही अनुवादित पुस्तके रोहन प्रकाशनाने छापली आहेत. या पुस्तकमालिकेमधे नवी आठ पुस्तके २०१४-१५ च्या सुमारास प्रकाशित झाली. त्यामुळे एकूण बारा+चार+चार=वीस पुस्तकांचा हा संग्रह झाला आहे.

गोपा मुजूमदार यांनी राययांच्या मूळ बंगाली पुस्तकांचा इंग्रजीमधे अनुवाद केला होता. प्रसिद्ध इंग्रजी प्रकाशन पेंग्वीनने हा अनुवाद प्रकाशिक केला होता. अशोक जैन यांनी गोपा मुजूमदारांच्या या इंग्रजी पुस्तकांचे मराठी भाषांतर केले आहे, असे ते वरील सर्व पुस्तकांच्या प्रस्तावनेत म्हणतात.
बाह्य दुवे

*
संदर्भ

वर्ग:काल्पनिक सत्यान्वेषी
शरदिंदू बंदोपाध्याय

शरदिंदु बंडोपाध्याय किंवा शरदिंदु बंद्योपाध्याय(इ.स.१८९९-१९७०) हे एक बंगाली भाषेत लिहिणारे लेखक व कवी होते. यांचा जन्म उत्तर प्रदेशातील जौनपूर येथे ३० मार्च १८९९ रोजी झाला. त्यांचे बी.ए.पर्यंतचे कॉलेज शिक्षण कलकता येथील विद्यासागर महाविद्यालयात झाले. कॉलेजात असतानाच त्यांचा पहिला काव्यसंग्रह ’जौबन स्मृति’ १९१९साली प्रकाशित झाला. पाटणा शहरात राहून केलेला कायदेशास्त्राचा अभ्यास पूर्ण झाल्यानंतर मात्र, त्यांनी पूर्णवेळ लेखनास वाहून घेतले. त्यांनी ’व्योमकेश बक्षी’ नावाचा डिटेक्टिव्ह नायक असलेल्या ’व्योमकेश बक्षी' गुप्तहेरकथा लिहिल्या आहेत.

शरदिंदु बंडोपाध्याय यांच्या अन्य विषयांवरील ललितकथा गाजत असतानाच, त्यांची पहिली ’व्योमकेश बक्षी‘ कथा १९३२साली प्रसिद्ध झाली. तिचे नाव ’पाथेर कांटा’. ही ’वसुमती’ मासिकात छापून आली, तर दुसरी ’सत्यान्वेषी’ नामक कथा १९३३मध्ये छापली गेली. पुढील ३५ वर्षांत त्यांनी आणखी ३० ’व्योमकेश बक्षी’ कथा लिहिल्या. त्यांमध्ये काही कादंबऱ्यांचाही समावेश आहे. बंगालीत या रहस्यकथा अतिशय लोकप्रिय झाल्या. या कथांचे दूरचित्रवाणीवरही सादरीकरण झाले आहे, त्यामुळे शरदिंदु बंडोपाध्याय साऱ्या भारताला माहित झाले..

१९३८मध्ये शरदिंदु मुंबईला आले आणि ’बॉम्बे टॉकीज’ व नंतर अन्य कंपन्यांसाठी ते पटकथा लिहू लागले. १९५२ला मुंबईत असेपर्यंत त्यांनी पटकथा लिहिल्या आणि नंतर ते पुण्याला आले आणि मरेपर्यंत तेथेच राहिले. पुण्यात राहत असताना ते भूतकथा, ऐतिहासिक प्रणयकथा, आणि बालकथा आदी ललित साहित्यही लिहीत होते. मात्र त्यांचे मूळ लेखन बंगालीत असे.

’व्योमकेश बक्षी’ रहस्यकथांचे इंग्रजीसह अन्य भारतीय भाषांत अनुवाद झाले आहेत. मराठीतले अनुवाद अशोक जैन यांनी केले आहेत. त्यांनी व्योमेकेश कथा तीन भागांत प्रसिद्ध केल्या आहेत. पहिल्या भागात चित्रचोर आणि प्राणिसंग्रहालय या लघुकादंबऱ्या, दुसऱ्या भागात काटेरी रहस्य, जीवघेणी ज्वाळा-पूर्वार्ध आणि उत्तरार्ध, टॅरंटुलाचं विष, आणि मृत्युपत्राने घेतला बळी या कथा, तर तिसऱ्या भागात अदृश्य शाई, कंठाहाराचे रहस्य, सत्यान्वेषी, आणि सालिंदराचा काटा या चार कथा आहेत.

शरदिंदु वंद्योपाध्याय याचे निधन पुणे शहरात २२ सप्टेंबर १९७० रोजी झाले.
कथा आणि कादंबऱ्या

* अग्निबाण(१९३५) (मराठीत जीवघेणी ज्वाळा-पूर्वार्ध)(व्योमकेश कथा)
* अचिन पाखी
* अदृश्य त्रिकोण
* अद्वितीय
* अमृतेर मृत्यु
* अर्थमनार्थम्‌(१९३४) (मराठीत मृत्युपत्रानेच घेतला बळी)(व्योमकेश कथा)
* उपसंहार(१९३६) (मराठीत जीवघेणी ज्वाळा-उत्तरार्ध)(व्योमकेश कथा)
* कहे कवी कालिदास
* कलेर मंदिर (कलेचे मंदिर-ऐतिहासिक कादंबरी)
* खूंजी खूंजी नारी
* गौड मल्लार(आधीचे नाव -मौरी नोदिर तीरे)(ऐतिहासिक कादंबरी)
* चालनार चंदा
* चित्रचोर (१९५२)(व्योमकेश कथा)(मराठीत चित्रचोर, हिंदीत तसवीर चोर-छायाचित्र चोरणारा)
* चोरावाली
* छूया चंदन
* तिमि संध्यार मेघ
* तुंगभद्रार तीरे
* दुर्गरहस्य
* दुष्टचक्र
* न्हेयलिर चंदा
* पाथेर कांटा(१९३२) (मराठीत काटेरी रहस्य)(व्योमकेश कथा)
* चिडीयाघर (१९५३)(मराठीत प्राणीसंग्रहालय-व्योमकेश कथा)
* वन्हि-पतंग
* विशुपाल वध
* वेणीसंहार
* मकोरशार(मकर्षर रस-१९३३)(मकडीचा रस)(मराठीत टॅरंटुलाचं विष)(व्योमकेश कथा)
* मग्न-मैनाक
* मणिमंडन
* मरु ओ संघ(हिच्यावर तृषाग्नि नावाचा हिंदी चित्रपट निघाला)
* रक्तेर डाग(रक्ताचा डाग)
* रूम नंबर १०२
* लोहार बिस्किट(लोखंडाचे बिस्किट)
* व्योमेश ओ वरदा
* शैलरहस्य
* सत्यान्वेषी (व्योमकेश कथा)
* सीमान्त हीरा
पुरस्कार

* ’तुंगभद्रार तीरे’ या कादंबरीसाठी १९६७चा रविंद्र पुरस्कार
* १९६७चा शरत्‌स्मृति पुरस्कार
* याशिवाय इतर अनेक पुरस्कार :

बंडोपाध्याय, शरदिंदु
बंडोपाध्याय, शरदिंदु
वर्ग:इ.स. १८९९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७० मधील मृत्यू
ॲगाथा क्रिस्टी

ॲगाथा मेरी क्लॅरिसा, लेडी मॅलोवान, तथा अगाथा ख्रिस्ती (जन्म : टॉर्की (इंग्लंड), १५ सप्टेंबर १८९०; - चोल्सी (इंग्लंड), १२ जानेवारी १९७६ ही इंग्लिश भाषेत लिखाण करणारी लेखिका होती.

ॲगाथा ख्रिस्तीने मेरी वेस्टमॅकॉट नावानेही लेखन केलेले आहे, परंतु तिने लिहीलेल्या हरक्युल पॉयरॉ व मिस मार्पल या काल्पनिक सत्यान्वेषी नायक/मदतनीस मध्यवर्ती असलेल्या रहस्यकथां कथांनी तिला क्वीन ऑफ क्राईम अशी पदवी मिळवून दिली. तिने नंतरच्या अनेक रहस्यकथा लेखकांना प्रभावित केले.

ॲगाथा ख्रिस्तीच्या अनेक कादंबऱ्या मधुकर तोरडमल आणि रेखा देशपांडे यांनी मराठीत अनुवादित केल्या आहेत. या कादंबऱ्या एकूण पाच संचांत आहेत. त्याशिवाय,

अनिल गुजर यांनीही ॲगाथा ख्रिस्तीच्या एका कादंबरीचा 'थोडक्यात चुकलं' या नावाचा अनुवाद केला आहे..

अगाथाच्या 'हिकरी डिकरी डॉक' या पुस्तकाचा अनुवाद मंजिरी जोशी हिने केला आहे.

सविता दामले हिने अगाथा ख्रिस्तीच्या 'द क्रुकेड हाऊस' या कादंबरीचा अनुवाद केला आहे.

अपर्णा भावे हिने 'मृत्युचं सावट' लिहिली आहे (मूळ कादंबरीकार अगाथा ख्रिस्ती).
अगाथा ख्रिस्तीच्या इंग्रजी कादंबऱ्या

# The Adventure of the Christmas Pudding
# The Big Four
# Curtain poirot's last case
# द क्रुकेड हाऊस
# Five Little Pigs
# हिकरी डिकरी डॉक
# The Hollow
# The Hound Of Death
# द लेबर्स ऑफ हर्क्युलस
# The Man In The Brown Suit
# The Mirror Crack’d from Side to Side
# The Murder On The Links
# The Mysterious Mr. Quin
# Ordeal By Innocence
# Peril at End House
# The Secret Of Chimneys
# Three Act Tragedy
# While The Light Lasts
# Witness for the Prosecution


ख्रिस्ती, ॲगाथा
ख्रिस्ती, ॲगाथा
ख्रिस्ती, ॲगाथा
ऑर्थर कॉनन डॉयल

सर आर्थर इग्नेशियस कॉनन डॉयल (इंग्लिश: Arthur Ignatius Conan Doyle, जन्म : एडिनबरो-स्कॉटलंड, २२ मे १८५९; - क्रोबरो, ईस्ट ससेक्स, इंग्लंड, ७ जुलै १९३०) हा स्कॉटिश लेखक होता. त्याने इंग्लिश भाषेत रहस्यकथा, विज्ञानकथा, कादंबऱ्या व कविता लिहिल्या. त्याने लिहिलेल्या शेरलॉक होम्स या काल्पनिक सत्यान्वेषी पात्राच्या रहस्यकथा लोकप्रिय असून गुन्हेगारीविषयक इंग्लिश साहित्यातील मानदंड मानल्या जातात.

सर आर्थर कॉनन डॉयल यांच्या ’शेरलॉक होम्स’ कथांची मराठीत अनेक भाषांतरे झाली आहेत. त्यांतली काही अशी (कंसात अनुवादकार) : -
* संपूर्ण शेरलॉक होम्स (गजानन क्षीरसागर)
* शेरलॉक होम्सच्या कर्तृत्त्व कथा (जैको प्रकाशन)
* शेरलॉक होम्सच्या साहसी कथा (जैको प्रकाशन)
* शेरलॉक होम्सच्या अखेरच्या काही साहसी कथा (जैको प्रकाशन)
* शेरलॉक होम्सः सुपर-ब्रेन (पंढरीनाथ सावंत)-"द हाउंड ऑफ दि बास्करव्हिल्स" व "द व्हॅली ऑफ फिअर" या दोन कादंबऱ्या.
* द साईन ऑफ फोर (कादंबरी) (प्रवीण जोशी)
* द व्हॅली ऑफ फिअर (कादंबरी) (प्रवीण जोशी)
* द हाउंड ऑफ दि बास्करव्हिल्स (प्रवीण जोशी)
* शेरलॉक होम्सच्या पाच कथा (बिंबा केळकर) - द डिसॲपिरन्स ऑफ लेडी फ्रँन्सिस कार फॅक्स (काळ आला होता पण...), द ॲडव्हेंचर ऑफ ब्लॅक पीटर (काळोखातले कृष्णकृत्य), द ॲडव्हेंचर्स ऑफ द डेव्हिल्स फूट (सैतानी पाऊल) आणि द प्रॉब्लेम अँड थॉर ब्रिज (थॉर ब्रिजवरचे सूडनाट्य).
* शाबास, शेरलॉक होम्स! (भा.रा. भागवत) - पाच पुस्तके
* शेरलॉक होम्सच्या चातुर्यकथा भाग १ ते ६ (भालबा केळकर)
* साहसी शेरलॉक होम्स (संजय कप्तान)
बाह्य दुवे

*
*
*


वर्ग:इ.स. १८५९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९३० मधील मृत्यू
वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:स्कॉटिश व्यक्ती
मुर्तिजापूर

मुर्तिजापूर हे महाराष्ट्रातील अकोला जिल्ह्यातील शहर व नगरपालिका क्षेत्र आहे. हे अकोला जिल्ह्यातील मुर्तिजापूर तालुक्याचे मुख्यालय आहे.

मुर्तिजापूर शहर राष्ट्रीय महामार्ग क्र. ६ वर अकोला शहरापासून ४५ कि. मी. अंतरावर आणि अमरावती शहरापासून ६० कि. मी. अंतरावर आहे. अकोला, वाशिम आणि अमरावती या जिल्ह्यांना जोडणारे हे महत्त्वाचे शहर असून रेल्वेचे जंकशन आहे. भारतातील जुन्या रेल्वेपैकी एक शकुंतला गाडी यवतमाळ आणि मुर्तिजापूर या शहरांना जोडते तर अचलपूर आणि मुर्तिजापूर या शहरांना जोडणारी एक गाडी आहे. तसेच मुंबई ते कोलकाता अशी पूर्व पश्चिम भारतास जोडणारी अत्यंत महत्त्वाची रेल्वेही मुर्तिजापूरहून जाते.

मुर्तिजापूर शहर हे संत गाडगेबाबा आणि संत पुंडलिक महाराज यांची भूमी म्हणूनही प्रसिद्ध आहे.

वर्ग:अकोला जिल्हा
वर्षा उसगांवकर

वर्षा उसगांवकर (जन्म: २८ फेब्रुवारी, १९६८) ही एक मराठी, हिंदी भाषिक चित्रपट, नाटक, दूरचित्रवाणी इत्यादी माध्यमांतली अभिनेत्री आहे. त्यांनी औरंगाबादला लक्ष्मण देशपांडे यांच्याकडे नाट्यशास्त्राचे दोन वर्षे रीतसर शिक्षण घेतले आहे.

महापूर या नाटकात त्यांनी केलेल्या भूमिकेला मुंबई आंतर राज्य नाट्य सुवर्णपदक प्राप्त झाले. अजय शर्मा यांच्याशी त्यांचा विवाह झाला.

वर्षा उसगांवकर ह्या मूळच्या गोव्याच्या. त्यांचा पहिला चित्रपट होता गंमत जंमत. सचिनने दिग्दर्शित केलेल्या या चित्रपटाने मराठी चित्रपटसृष्टीत निखळ विनोदी चित्रपटाचा एक नवा ट्रेंड आणला. नंतर खट्याळ सून नाठाळ सासू, तुझ्याविना करमेना, हमाल दे धमाल, मुंबई ते मॉरिशस आणि लपंडाव यांसारखे त्यांचे अनेक चित्रपट गाजले. या सगळ्यामध्ये त्यांचा संजय सूरकर दिग्दर्शित 'यज्ञ' हा चित्रपट आला, या काळातच त्यांच्याकडे हिंदी चित्रपट येण्याची सुरुवात झाली. जॅकी श्रॉफबरोबर त्यांनी दूध का कर्ज हा हिंदी चित्रपट केला. हा चित्रपट मराठीत उपकार दुधाचे नावाचे डब केला गेला होता. १९९० च्या दशकात दूरदर्शन हेच एक प्रभावी माध्यम होते. त्यात महाभारत या लोकप्रिय मालिकेत उत्तराच्या भूमिकेसाठी तिची निवड झाली. दिग्दर्शक जब्बार पटेल दिग्दर्शित एक होता विदूषक सारख्या आशयघन चित्रपटातून, तसेच सचिन दिग्दर्शित आत्मविश्वास चित्रपटातील महत्त्वाच्या भूमिकांत त्यांचे अस्तित्त्व ठळकपणे जाणवते. त्यांचे ब्रह्मचारी हे नाटक गाजले आहे. वक्त , चौदहवी का चांद या सारख्या क्लासिक चित्रपटांचे संगीतकार मास्टर रवी हे वर्षा उसगांवकर यांचे सासरे होत.
इवलेसे|वर्षा आणि अजय शर्मा (२०१५)
चित्रपट कारकीर्द

वर्षा उसगावकर यांनी मराठी चित्रपटांमधून अभिनयास प्रारंभ केला. त्यांनी दिग्गज कलाकार लक्ष्मीकांत बेर्डे, सचिन पिळगांवकर तसेच अशोक सराफ यांसारख्या प्रसिद्ध अभिनेेेेत्यांबरोबर काम केले आहे.
चित्रपट सूची

मराठी
हिंदी
दूरचित्रवाहिनी मालिका

* महाभारत
* सुख म्हणजे नक्की काय असतं!
समाजकार्य

वर्षा उसगांवकर यांची सांगाती नावाची एक संस्था आहे. ही संस्था आयुष्यभर कलेची सेवा करणाऱ्या कलावंतांना वृद्धापकाळात मायेचा हात देण्याचे कार्य ही संस्था करते.
संदर्भ
बाह्य दुवे

* मराठी तारका संकेतस्थळ


वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
उसगांवकर, वर्षा
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी अभिनेत्री
सुप्रिया पिळगांवकर

सुप्रिया पिळगांवकर (१७ ऑगस्ट, इ.स. १९६७ - हयात), अनेकदा फक्त सुप्रिया म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या, या भारतीय अभिनेत्री आहेत. त्यांचे लग्न अभिनेते सचिन पिळगावकर यांच्याशी झाले.

सुप्रिया यांना स्टार प्लस वरील "तू तू - मैं मैं" या कार्यक्रमातील सुनेच्या भूमिकेसाठी विशेष प्रसिद्धी मिळाली. सुप्रिया आणि सचिन यांनी नच बलिये कार्यक्रमाच्या पहिल्या पर्वाचे विजेतेपद मिळवले होते.

मराठी चित्रपटांमध्ये त्यांचे मोठे योगदान आहे. पती सचिन पिळगावकर यांच्यासोबत त्यांनी अभिनय केलेल्या नवरी मिळे नवऱ्याला, माझा पती करोडपती, अशी ही बनवाबनवी, आयत्या घरात घरोबा चित्रपटांना मोठे यश मिळाले.
खाजगी आयुष्य

इवलेसे|पती सचिन पिळगावकर|सचिन पिळगावकरसोबत (२०१२)
पिळगावकर यांचा जन्म 16 ऑगस्ट 1967 रोजी मुंबई येथे एका मराठी कुटुंबात सुप्रिया सबनीस म्हणून झाला. नवरी मिळे नवऱ्याला या मराठी चित्रपटाच्या शूटिंगच्या वेळी त्यांची भेट पती सचिन पिळगावकर यांच्याशी झाली. 1985 मध्ये त्यांचे लग्न झाले, जेव्हा त्या 18 वर्षांची होत्या. त्यांना श्रिया पिळगावकर ही मुलगी आहे.
कारकीर्द
चित्रपट

* नवरी मिळे नवऱ्याला
* माझा पती करोडपती
* अशी ही बनवाबनवी
* आयत्या घरात घरोबा
* कुंकू
* नवरा माझा नवसाचा
हिंदी कार्यक्रम

*तू तू-मैं मैं
*नच बलिये (पर्व -१)
पुरस्कार

* 2002: इंडियन टेलिव्हिजन अकादमी अवॉर्ड्स- सर्वोत्कृष्ट विनोदी अभिनेत्री- तू तू मैं मैं जीती
* 2010: सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री ससुराल गेंदा फूल
* 2010: इंडियन टेली अवॉर्ड्स सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री
* 2016: सुवर्ण पुरस्कार सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री कुछ रंग प्यार के ऐसे भी - नामांकन
* 2017: लायन्स गोल्ड अवॉर्ड्स सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्री जिंकले इंडियन टेलिव्हिजन अकादमी पुरस्कार- नामांकन
* 2018: सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री- वेब मालिका
* 2019 iReel पुरस्कार सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (नाटक)
बाह्य दुवे

*
* Supriya Pilgaonkar Biography
संदर्भ आणि नोंदी

वर्ग:मराठी नाट्यअभिनेते
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
नासा

नॅशनल एरोनॉटिक्स अँड स्पेस ॲडमिनिस्ट्रेशन, लघुरूप नासा, (इंग्लिश: National Aeronautics and Space Administration, NASA ;)ही अंतराळ संशोधन करणारी अमेरिकन संस्था आहे. १९५8 मध्ये नासाची स्थापना करण्यात आली आणि एरोनॉटिक्ससाठी राष्ट्रीय सल्लागार समिती (एनएसीए)ची स्थापना केली. नवीन एजन्सी स्पेस सायन्समधील शांततापूर्ण अनुप्रयोगांना प्रोत्साहित करणारे एक स्वतंत्रपणे नागरी प्रवृत्ती असणार होती. त्याची स्थापना झाल्यापासून, अमेरिकेच्या बहुतेक अंतराळ अन्वेषण प्रयत्नांचे नेतृत्व नासा करीत होते, ज्यात अपोलो मून लँडिंग मिशन, स्काईलॅब अवकाश स्थानक आणि नंतर अंतराळ शटल यांचा समावेश होता. नासा आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकास पाठिंबा देत आहे आणि ओरियन अंतराळ यान, अंतराळ प्रक्षेपण यंत्रणा आणि कमर्शियल क्रू वाहनांच्या विकासाचे निरीक्षण करीत आहे. लॉन्च सर्व्हिसेस प्रोग्रामसाठी एजन्सीदेखील जबाबदार आहे जे नासाच्या प्रक्षेपित कार्यासाठी प्रक्षेपण कार्याचे परीक्षण आणि काउंटडाउन व्यवस्थापन प्रदान करते.

पृथ्वीवरील निरीक्षणाद्वारे पृथ्वीला चांगल्याप्रकारे समजून घेण्यावर नासा विज्ञान केंद्रित आहे; विज्ञान मिशन संचालनालयाच्या हेलियोफिजिक्स रिसर्च प्रोग्रामच्या प्रयत्नातून हेलियोफिजिक्सला प्रगती करणे;न्यू होरायझन्ससारख्या प्रगत रोबोटिक स्पेसक्राफ्टसह सौर यंत्रणेत मृतदेह शोधून काढणे; आणि ग्रेट वेधशाळे आणि संबंधित प्रोग्रामद्वारे बिग बॅंग सारख्या खगोलशास्त्रविषयक विषयांवर संशोधन करीत आहे.right|250px|thumb|आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक
इतिहास

२९ जुलै, इ.स. १९५८ रोजी अमेरिकेच्या राष्ट्रीय वैमानिकी व अंतराळसंशोधन कायद्यान्वये आधीच्या नॅशनल अ‍ॅड्वायझरी कमिटी ऑफ एरोनॉटिक्स ऊर्फ नाका या संस्थेच्या जागी, नासा स्थापण्यात आली. १ ऑक्टोबर, इ.स. १९५८ पासून संस्थेचे कामकाज चालू झाले.
ध्येय

१) सौर यंत्रणे सोबत मानवी क्रियाकलाप वाढवणे आणि टिकवून ठेवणे.

२) पृथ्वी आणि विश्वा बद्दल वैज्ञानिक समज विस्तृत करणे.

३) नवीन अंतराळ तंत्रज्ञान तयार करणे.

४)अ‍ॅडव्हान्स वैमानिकी संशोधन.

५) नासाचे वैमानिकी आणि अंतराळ क्रियाकलाप आयोजित करण्यासाठी प्रोग्राम आणि संस्था क्षमता सक्षम करा.

६) सर्वजण , शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांना नासा मध्ये सहभागी होण्याच्या संधी उपलब्ध करून देणे.
आधुनिक मानवी स्पेसलाइट प्रोग्राम

* स्पेस शटल प्रोग्राम (१९७२ – २०११)

१९७० - १९८० दशकाच्या उत्तरार्धात स्पेस शटल नासाचे मुख्य केंद्र बनले. मूळतः वारंवार सुरू करण्यायोग् आणि पूर्णपणे पुन्हा वापरता येण्याजोगे करण्यासाठी डिझाइन मध्ये बाह्य प्रोपेलेंट टँकचा वापर केला त्यामुळे विकास खर्चावर बचत झाली बदलले आणि 1985 पर्यंत चार स्पेस शटल ऑर्बिटर्स बांधले गेले. स्पेस शटल चे प्रथम उड्डाण कोलंबिया मध्ये १२ एप्रिल, १९८१ रोजी झाले.
*स्पेस शटल अटलांटिस
* स्पेस शटल एंटरप्राइझ
* स्पेस शटल एंडेव्हर
* स्पेस शटल कोलंबिया
* स्पेस शटल चॅलेंजर
* स्पेस शटल डिस्कव्हरी

* आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानक (१९९३– सध्या)

* नक्षत्र कार्यक्रम (२००५ - २०१०)
* कमर्शियल क्रू प्रोग्राम (२०११-सध्या)
* मंगळाकडे प्रवास (२०१०-२०१७)
* आर्टेमिस प्रोग्राम (२०१७ - सध्या)
रोबोटिक मिशन

नासाने आपल्या इतिहासात अनेक न उलगडलेले आणि रोबोटिक स्पेसफ्लाइट प्रोग्राम आयोजित केले आहेत.अनक्रीव्हेड रोबोटिक प्रोग्राम्सने प्रथम अमेरिकन कृत्रिम उपग्रह वैज्ञानिक आणि दळणवळणाच्या उद्देशाने पृथ्वीच्या कक्षेत प्रक्षेपित केले, व्हीनस व मंगळ ग्रहांवरती आणि बाह्य ग्रहांच्या "ग्रँड टूर्स" सह सौर मंडळाचे ग्रह शोधण्यासाठी वैज्ञानिक प्रोब पाठविले.
बाह्य दुवे

*
*


वर्ग:खगोलशास्त्र
वर्ग:अंतराळ संशोधन संस्था
वर्ग:अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने
नोव्हेंबर ६

ठळक घटना आणि घडामोडी

सोळावे शतक

* १५२८ - समुद्री वादळात आपले जहाज बुडाल्यावर किनाऱ्यावर आलेला स्पेनचा आल्व्हार नुन्येझ काबेझा दि व्हाका टेक्सासमध्ये पाय ठेवणारा पहिला युरोपीय झाला
एकोणिसावे शतक

* १८४४ - डॉमिनिकन प्रजासत्ताकने आपले पहिले संविधान अंगिकारले
* १८६० - अब्राहम लिंकन अमेरिकेचा १६वा राष्ट्राध्यक्ष झाला
* १८६१ - जेफरसन डेव्हिस कॉन्फेडरेट स्टेट्स ऑफ अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष झाला
* १८६५ - अमेरिकन यादवी युद्ध - जगप्रदक्षिणा करून आलेल्या दक्षिणेच्या सी.एस.एस. शेनान्डोआह या युद्धनौकेने उत्तरेच्या सैन्यासमोर आत्मसमर्पण केले
विसावे शतक

* १९१३ - दक्षिण आफ्रिकेत भारतीय वंशाच्या खाणकामगारांच्या मोर्चाचे नेतृत्व केल्याबद्दल महात्मा गांधींना अटक
* १९४१ - दुसरे महायुद्ध - जोसेफ स्टालिनने आपल्या राजवटीत फक्त दुसऱ्यांदा सोवियेत संघाला उद्देशून भाषण केले सोवियेत संघाचे ३.५ लाख सैनिक ठार झाले असले तरी जर्मनीचे ४५ लाख सैनिक ठार झाल्याचा दावा केला
* १९४३ - दुसरे महायुद्ध - सोवियेत संघाने क्यीव परत घेतले. शहर सोडण्याआधी जर्मन सैनिकांनी तेथील जुन्या इमारतींची नासधूस केली
* १९६५ - क्युबा आणि अमेरिकेने क्युबाच्या अमेरिकेस जाण्यास तयार असलेल्या नागरिकांना हलविण्याचे सुरू केले. १९७१पर्यंत सुमारे अडीच लाख क्युबन यामार्गे अमेरिकेत आले
* १९८५ - कोलंबियामध्ये दहशतवाद्यांनी सर्वोच्च न्यायालयाची इमारत काबीज करून ११ न्यायाधीशांसह ११५ व्यक्तींना ठार मारले
* १९८६ - ब्रिटिश इंटरनॅशनल हेलिकॉप्टर्सचे बोईंग २३४एलआर प्रकारचे हेलिकॉप्टर कोसळून ४५ ठार
एकविसावे शतक

* २००२ - पॅरिसहून व्हियेनाला जाणाऱ्या रेल्वेगाडीला आग. १२ ठार
* २००४ - इंग्लंडमध्ये उफ्टन गावाजवळ मोटारगाडीला रेल्वेगाडीची धडक. ६ ठार, १५० जखमी
* २००५ - अमेरिकेच्या एव्हान्सव्हिल शहराजवळ टोर्नॅडोमुळे २५ ठार
* २००५ - म्यानमारच्या लश्करी राजवटीने राजधानी रंगूनहून प्यिन्मना शहरास हलवली
जन्म

* १४९४ - सुलेमान, ऑट्टोमन सम्राट
* १६६१ - कार्लोस दुसरा, स्पेनचा राजा
* १८४१ - आर्मांड फॅलियेरेस, फ्रांसचा राष्ट्राध्यक्ष
* १८६० - इग्नास पादेरेव्स्की, पोलंडचा राष्ट्राध्यक्ष
* १८७६ - अर्नी हेस, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू
* १८९३ - एड्सेल फोर्ड, अमेरिकन उद्योगपती
* १८९७ - जॅक ओ'कॉनोर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू
* १९१९ - ऍलन लिसेट, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू
* १९२१ - जॉफ राबोन, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू
* १९२७ - एरिक ऍटकिन्सन, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू
* १९४६ - सॅली फील्ड, अमेरिकन चित्रपट अभिनेत्री
* १९४८ - ग्लेन फ्रे, अमेरिकन संगीतकार
* १९५६ - ग्रेम वूड, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू
मृत्यू

* १२३१ - त्सुचिमिकाडो, जपानी सम्राट
* १४०६ - पोप इनोसंट सातवा
* १६३२ - गुस्ताफस ऍडोल्फस, स्वीडनचा राजा
* १६५६ - होआव चौथा, पोर्तुगालचा राजा
* १७९६ - कॅथेरिन दुसरी, रशियाची सम्राज्ञी
* १८३६ - चार्ल्स दहावा, फ्रांसचा राजा
* १८९३ - पीटर इल्यिच त्चैकोव्स्की, रशियन संगीतकार
* १९२५ - खै दिन्ह, व्हियेतनामचा राजा
* १९२९ - मॅक्सिमिलियन फोन बाडेन, जर्मनीचा चान्सेलर
* १९८७ - भालबा केळकर, मराठी लेखक, नाट्यअभिनेते
प्रतिवार्षिक पालन

* संविधान दिन - डॉमिनिकन प्रजासत्ताक, ताजिकीस्तान
* गुस्ताफस ऍडोल्फस दिन - स्वीडन.
----
नोव्हेंबर ४ - नोव्हेंबर ५ - नोव्हेंबर ६ - नोव्हेंबर ७ - नोव्हेंबर ८ - नोव्हेंबर महिना
बाह्य दुवे