JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
नोव्हेंबर २२

ठळक घटना आणि घडामोडी

पाचवे शतक

* ४९८ - पोप अनास्तासियस दुसऱ्याच्या मृत्यूनंतर रोमच्या लॅटेरन महालात सिमाकसची तर सांता मारिया मॅजियोर येथे लॉरेन्शियसची पोपपदी निवड झाली.
नववे शतक

* ८४५ - ब्रिटनीच्या राजा नॉमिनोने फ्रॅंकिश राजा टकल्या चार्ल्सचा पराभव केला.
अठरावे शतक

* १७१८ - रॉबर्ट मेयनार्डने समुद्री चाचा एडवर्ड टीच तथा ब्लॅकबीयर्डच्या जहाजावर हल्ला करून त्याला यमसदनी धाडले.
एकोणिसावे शतक

* १८३० - चार्ल्स ग्रे युनायटेड किंग्डमच्या पंतप्रधानपदी.
* १८५८ - डेन्व्हर, कॉलोराडो शहराची स्थापना.
विसावे शतक

* १९२२ - हॉवर्ड कार्टर आणि लॉर्ड कॅर्नार्व्होननी तुतनखामनची कबर उघडली.
* १९३५ - चायना क्लिपर हे विमान अलामेडा, कॅलिफोर्नियाहून आपल्या पहिल्या सफरीवर निघाले. मनिलाला पोचायला त्याला एक आठवडा लागला.
* १९४२ - दुसरे महायुद्ध-स्टालिनग्राडची लढाई - जनरल फ्रीडरिश पॉलसने अ‍ॅडॉल्फ हिटलरला जर्मन सैन्य पूर्णपणे वेढले गेल्याने मदत पाठवण्यासाठी तार पाठवली.
* १९४३ - दुसरे महायुद्ध-कैरो बैठक.
* १९४३ - लेबेनॉनला फ्रांसपासून स्वातंत्र्य.
* १९६३ - डॅलस, टेक्सास येथे अमेरिकेच्या जॉन एफ. केनेडीची हत्या. लिंडन बी. जॉन्सन राष्ट्राध्यक्षपदी.
* १९७५ - फ्रांसिस्को फ्रॅंकोच्या मृत्यूनंतर हुआन कार्लोस स्पेनच्या राजेपदी.
* १९७७ - ब्रिटिश एरवेझने लंडन ते न्यू यॉर्क कॉंकोर्ड या स्वनातीत विमानाची सेवा सुरू केली.
* १९८८ - पामडेल, कॅलिफोर्निया येथे सगळ्यात पहिल्या बी-२ स्पिरिट या स्टेल्थ विमानाचे अनावरण.
* १९८९ - वेस्ट बैरुत येथे लेबेनॉनच्या राष्ट्राध्यक्ष रेने मोआवादची बॉम्बस्फोटात हत्या.
* १९९८ - आल्बेनियाने नवीन संविधान अंगिकारले.
* २००२ - नायजेरियामध्ये मिस वर्ल्ड स्पर्धेवरील हल्ल्यात १०० ठार.
* २००५ - एंजेला मर्केल जर्मनीची सर्वप्रथम स्त्री चान्सेलर झाली.
जन्म

* १६४३ - रॉबर्ट कॅव्हेलिये दिला साल, फ्रेंच शोधक.
* १७१० - विल्हेल्म फ्रीडमन बाख, जर्मन संगीतकार.
* १७२२ - ह्रिहोरी स्कोवोरोदा, युक्रेनियन कवी.
* १८०८ - थॉमस कूक, ब्रिटिश प्रवासयोजक.
* १८१९ - जॉर्ज इलियट, इंग्लिश लेखक.
* १८६८ - जॉर्ज नान्स गार्नर, अमेरिकेचा उपराष्ट्राध्यक्ष.
* १८६९ - आंद्रे गिदे, नोबेल पारितोषिक विजेता फ्रेंच लेखक.
* १८७७ - एंद्रे ऍडी, हंगेरियन कवी.
* १८९० - चार्ल्स दि गॉल, फ्रेंच राष्ट्राध्यक्ष.
* १८९८ - वायली पोस्ट, अमेरिकन वैमानिक.
* १८९९ - होगी कारमायकेल, अमेरिकन संगीतकार.
* १९०१ - होआकिन रोद्रिगो, स्पॅनिश संगीतकार.
* १९०४ - लुई युजिन फेलिक्स नेइल, नोबेल पारितोषिक विजेता फ्रेंच भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १९१३ - बेंजामिन ब्रिटन, ब्रिटिश संगीतकार.
* १९१४ - पीटर टाउनसेंड, ब्रिटिश वैमानिक.
* १९२१ - रॉडनी डेंजरफील्ड, अमेरिकन अभिनेता.
* १९३९ - मुलायमसिंह यादव, उत्तर प्रदेशचा मुख्यमंत्री.
* १९४३ - बिली जीन किंग, अमेरिकन टेनिस खेळाडू.
* १९६७ - बोरिस बेकर, जर्मन टेनिस खेळाडू.
* १९७० - मार्व्हन अटापट्टू, श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९२१ - स्कार्लेट योहान्सन, अमेरिकन अभिनेत्री.
* १९८८ - सुरेश गुप्तारा व ज्योती गुप्तारा, जुळे इंग्लिश लेखक.
मृत्यू

* जॉन एफ. केनेडी, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष.
प्रतिवार्षिक पालन

नोव्हेंबर २० - नोव्हेंबर २१ - नोव्हेंबर २२ - नोव्हेंबर २३ - नोव्हेंबर २४ - नोव्हेंबर महिना
बाह्य दुवे

----


वर्ग:दिवस
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
नोव्हेंबर २३

ठळक घटना आणि घडामोडी

एकोणिसावे शतक

* १८०८ - तुदेलाची लढाई - फ्रांस व पोलंडने स्पेनचा पराभव केला.
विसावे शतक

* १९०३ - कॉलोराडोच्या गव्हर्नर जेम्स पीबॉडीने क्रिपल क्रीक येथील खाणकामगारांचा संप मोडून काढण्यासाठी सैनिक पाठवले.
* १९१४ - सात महिने मुक्काम ठोकल्यावर व्हेराक्रुझमधून अमेरिकेने आले सैन्य काढून घेतले.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - रोमेनिया अक्ष राष्ट्रांत सामील.
* १९४६ - व्हियेतनाम युद्ध - फ्रांसच्या आरमाराने है फॉंग गावावर केलेल्या हल्ल्यात ६,००० नागरिक ठार.
* १९५५ - युनायटेड किंग्डमने कोकोस द्वीपसमूह ऑस्ट्रेलियाच्या हवाली केला.
* १९८० - इटलीच्या दक्षिण भागात झालेल्या भूकंपांत सुमारे ४,८०० ठार.
* १९८५ - अथेन्सहून कैरोला जाणाऱ्या इजिप्तएर फ्लाइट ६४८ या विमानाचे अपहरण. माल्टामध्ये विमान उतरल्यावर इजिप्तच्या कमांडोंनी विमानावर घातलेल्या धाडीत ६० ठार.
* १९९६ - इथियोपियन एरलाइन्स फ्लाइट ९६१ या विमानाचे अपहरण. कोमोरोस द्वीपांजवळ इंधन संपल्याने हे विमान हिंदी महासागरात कोसळले. १२५ ठार
एकविसावे शतक

* २००३ - जॉर्जियाच्या राष्ट्राध्यक्ष एदुआर्द शेवर्दनात्झेने राजीनामा दिला.
* २००५ - एलेन जॉन्सन-सर्लिफ लायबेरियाच्या राष्ट्राध्यक्षपदी.
* २००७ - एम.एस. एक्सप्लोरर हे क्रुझ शिप आर्जेन्टिना जवळ हिमनगाला धडकून बुडाले. सगळ्या १५४ प्रवासी व खलाश्यांचा बचाव.
* २०१९ - इमाम नावाच्या जगातील शेवटच्या सुमात्री गेंड्याचा मृत्यू झाल्यावर ही प्रजाती नामशेष झाली.
जन्म

* ९१२ - ऑट्टो पहिला, पवित्र रोमन सम्राट.
* १२२१ - आल्फोन्सो दहावा, कॅस्टिलचा राजा.
* १६१६ - जॉन वॉलिस, ब्रिटिश गणितज्ञ.
* १७०५ - थॉमस बर्च, इंग्लिश इतिहासकार.
* १७१५ - पिएर चार्ल्स ले मोनिये, फ्रेंच अंतराळशास्त्रज्ञ.
* १८०४ - फ्रॅंकलिन पीयर्स, अमेरिकेचा १४वा राष्ट्राध्यक्ष.
* १८२० - आयझॅक टॉडहंटर, ब्रिटिश गणितज्ञ.
* १८३७ - योहान्स डिडरिक व्हान डेर वाल्स, नोबेल पारितोषिक विजेता डच भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १८५९ - बिली द किड, अमेरिकन दरोडेखोर.
* १८६० - ह्यालमार ब्रॅंटिंग, नोबेल पारितोषिक विजेता स्वीडनचा पंतप्रधान.
* १८७२ - मराठी लेखक कृष्णाजी प्रभाकर खाडिलकर, :वर्ग:मराठी लेखक.
* १८८७ - हेन्री मोझली, ब्रिटिश भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १८९७ - निरद चौधरी, इंग्लिश लेखक.
* १९२५ - होजे नेपोलियन दुआर्ते, एल साल्वादोरचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९२६ - सत्य साई बाबा, भारतीय तत्त्वज्ञानी.
* १९५० - चक शुमर, अमेरिकन राजकारणी.
मृत्यू

* इ.स. १९८३ - गणेश विनायक अकोलकर, मराठी शिक्षणतज्‍ज्ञ आणि शिक्षणविषयक पुस्तकांचे लेखक.
* इ.स. २००० - बाबुराव सडवेलकर, मराठी चित्रकार, कलासमीक्षक आणि चित्रकलेवरील लेखक.
प्रतिवार्षिक पालन

नोव्हेंबर २१ - नोव्हेंबर २२ - नोव्हेंबर २३ - नोव्हेंबर २४ - नोव्हेंबर २५ - नोव्हेंबर महिना
बाह्य दुवे
संदर्भ आणि नोंदी

----


वर्ग:दिवस
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
नोव्हेंबर २४

ठळक घटना आणि घडामोडी

* १९२२ - आयरिश मुक्त राष्ट्राने लेखक आणि आयरिश रिपब्लिकन आर्मीचा सदस्य अर्स्किन चाइल्डर्स आणि इतर आठांना बेकायदेशीर रीत्या रिव्हॉल्वर बाळगल्याबद्दल गोळ्या घालून मृत्युदंड दिला.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध-स्लोव्हेकियाने अक्ष राष्ट्रांशी हातमिळवणी केली.
* १९४३ - दुसरे महायुद्ध-यु.एस.एस. लिस्कोम बे या युद्धनौकेला टोरपेडो लागून बुडाली. ६५० ठार.
* १९४३ - दुसरे महायुद्ध-टोक्योवर ८८ अमेरिकन लढाऊ विमानांनी हल्ला चढवला. जपानी राजधानीवर झालेला हा पहिलाच थेट हल्ला होता.
* १९६३ - जॉन एफ. केनेडीचा खून करणाऱ्या ली हार्वे ऑसवाल्डचा डॅलस पोलीस स्थानकात जॅक रुबीने खून केला. योगायोगाने या प्रसंगाचे दूरचित्रवाणीवर देशभर प्रक्षेपण झाले.
* १९६५ - जोसेफ डेझरे मोबुटुने कॉंगोमध्ये उठाव करून सत्ता बळकावली.
* १९६६ - टॅब्सो फ्लाइट १०१ हे बल्गेरियाचे विमान चेकोस्लोव्हेकियाच्या ब्रातिस्लावा शहराजवळ कोसळले. ८२ ठार.
* १९७१ - डी.बी. कूपरने नॉर्थवेस्ट ओरियेंट एरलाइन्सच्या विमानातून लुटीच्या दोन लाख अमेरिकन डॉलर सह पॅराशूटच्या साहाय्याने उडी मारली. कूपरचा मागमूस आजतगायत लागलेला नाही.
* १९७६ - तुर्कस्तानच्या पूर्व भागात झालेल्या भूकंपात ४,०००-५,००० मृत्युमुखी.
जन्म

* १६५५ - चार्ल्स अकरावा, स्वीडनचा राजा.
* १६९० - हुनिपेरो सेरा, स्पेनचा ख्रिश्चन धर्मप्रसारक.
* १७८४ - झकॅरी टेलर, अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १८५३ - बॅट मास्टरसन, अमेरिकन गुंड.
* १८६९ - ॲंतोनियो ऑस्कार कार्मोना, पोर्तुगालचा ९७वा पंतप्रधान आणि ११वा राष्ट्राध्यक्ष.
* १८७७ - आल्बेन बार्कली, अमेरिकेचा उपराष्ट्राध्यक्ष.
* १८७७ - कावसजी जमशेदजी पेटीगरा, भारतातील गुन्हे अन्वेषण शाखेचा (सी.आय.डी.) कमिशनर.
* १८८४ - इत्झाक बेन-झ्वी, इस्रायेलचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १८८७ - एरिक फॉन मॅनस्टाईन, दुसऱ्या महायुद्धातील जर्मन सेनानी
* १८८८ - डेल कार्नेगी, अमेरिकन लेखक.
* १८९४ - हर्बर्ट सटक्लिफ, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १८९९ - वन यिदुओ, चिनी भाषेमधील कवी, लेखक.
* १९४६ - टेड बंडी, अमेरिकन मारेकरी.
* १९५५ - इयान बॉथम, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९६१ - अरुंधती रॉय, भारतीय लेखक.
* १९७८ - कॅथरिन हाइगल, अमेरिकन अभिनेत्री.
मृत्यू

* ६५४ - सम्राट कोतोकू, जपानी सम्राट
* १८४८ - विल्यम लॅम्ब, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान
* १९२९ - जॉर्जेस क्लेमेन्सू, फ्रांसचा पंतप्रधान
* १९६३ - मारोतराव कन्नमवार, महाराष्ट्राचा मुख्यमंत्री
* १९६५ - अब्दुल्ला तिसरा अल-सलीम अल-साबाह, कुवैतचा अमीर
* १९९१ - फ्रेडी मर्क्युरी, ब्रिटिश संगीतकार
* २००९ - समाक सुंदरावेज, थायलंडचा पंतप्रधान
प्रतिवार्षिक पालन

नोव्हेंबर २२ - नोव्हेंबर २३ - नोव्हेंबर २४ - नोव्हेंबर २५ - नोव्हेंबर २६ - नोव्हेंबर महिना
बाह्य दुवे

----


वर्ग:दिवस
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
नोव्हेंबर २६

ठळक घटना आणि घडामोडी

* २००८ - पाकिस्तानी दहशतवाद्यांनी मुंबईवर हल्ला करून २०० व्यक्तींना ठार केले.
* २०२५ - हाँग काँगमधील गगनचुंबी इमारतींमध्ये आग लागून १२८ लोक मृत्यू पावले तर ८० पेक्षा अधिक जखमी झाले.
जन्म

* १२८८ - गो-दैगो, जपानी सम्राट.
* १७३१ - विल्यम काउपर, इंग्लिश कवी.
* १८३२ - कार्ल रुडॉल्फ कोनिग, जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १८६९ - मॉड, नॉर्वेची राणी.
* १८७६ - विलिस कॅरियर, अमेरिकन अभियंता व संशोधक.
* १८९४ - नॉर्बर्ट वीनर, अमेरिकन गणितज्ञ.
* १८९५ - बिल विल्सन, आल्कोहोलिक्स अनॉनिमसचा सह-संस्थापक.
* १८९८ - कार्ल झीगलर, नोबेल पारितोषिक विजेता जर्मन रसायनशास्त्रज्ञ.
* १९०९ - युजिन आयोनेस्को, फ्रेंच नाटककार.
* १९१९ - फ्रेडरिक पोह्ल, अमेरिकन लेखक.
* १९२६ - प्रभाकर नारायण पाध्ये ऊर्फ भाऊ पाध्ये, मराठी कादंबरीकार, कामगार चळवळकर्ते.
* १९३८ - पोर्टर गॉस, अमेरिकेची गुप्तहेर संस्था सी.आय.ए.चा निदेशक.
* १९३८ - रॉडनी जोरी, ऑस्ट्रेलियन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १९५४ - वेलुपिल्लाई प्रभाकरन, श्रीलंकेचा दहशतवादी.
* १९५६ - डेल जॅरेट, नॅस्कार चालक.
* १९६७ - रिडली जेकब्स, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* ३९९ - पोप सिरिसियस.
* १८५७ - जोसेफ फोन आइकेनडॉर्फ, जर्मन कवी.
* २००८ - विजय साळसकर, मुंबईचे पोलीस अधिकारी
* २००८ - हेमंत करकरे, मुंबईचे पोलीस अधिकारी
* २००८ - अशोक कामटे, मुंबईचे पोलीस अधिकारी
* २०२२ - डेव्हिड मरे, वेस्ट इंडीजचा क्रिकेट खेळाडू.
प्रतिवार्षिक पालन

* हुंडा प्रतिबंधन दिन - महाराष्ट्र

------
नोव्हेंबर २४ - नोव्हेंबर २५ - नोव्हेंबर २६ - नोव्हेंबर २७ - नोव्हेंबर २८ - नोव्हेंबर महिना
बाह्य दुवे

----


वर्ग:दिवस
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
नोव्हेंबर २७

ठळक घटना आणि घडामोडी

जन्म

* ११२७ - झियाओझॉॅंग, चीनी सम्राट.
* १७०१ - अँडर्स सेल्सियस, स्वीडीश खगोलशास्त्रज्ञ व संशोधक.
* १८४३ - कॉर्नेलियस व्हान्डरबिल्ट तिसरा, अमेरिकन उद्योगपती.
* १८७१ - जियोव्हानी जॉर्जी, इटालियन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १८७४ - चैम वाइझमन, इस्रायेलचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष.
* १८७८: जतिंद्रमोहन बागची भारतीय कवि आणि समीक्षक
* १८९४ - कोनोसुके मात्सुशिता, जपानी उद्योगपती.
* १९०३ - लार्स ऑन्सेगर, नोबेल पारितोषिक विजेता नोर्वेचा रसायनशास्त्रज्ञ.
* १९०९ - अनातोली माल्त्सेव, रशियन गणितज्ञ.
* १९६० - युलिया तिमोशेन्को, युक्रेनची पंतप्रधान.
* १९६७ - रॉबिन गिव्हेन्स, अमेरिकन अभिनेत्री.
* १९८० - मायकेल यार्डी, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९८६ - सुरेश रैना, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* १९७८ - लक्ष्मीबाई केळकर, भारतीय समाजसेविका, राष्ट्रसेविका समितीच्या संस्थापिका.
प्रतिवार्षिक पालन

नोव्हेंबर २५ - नोव्हेंबर २६ - नोव्हेंबर २७ - नोव्हेंबर २८ - नोव्हेंबर २९ - नोव्हेंबर महिना
बाह्य दुवे

----


वर्ग:दिवस
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
डिसेंबर १७

ठळक घटना आणि घडामोडी

चौदावे शतक

* १३९८ - तैमूर लंगने दिल्लीजवळ सुलतान नसिरुद्दीन मेहमूदच्या सैन्याचा पाडाव केला.
सोळावे शतक

* १५३८ - पोप पॉल तिसऱ्याने इंग्लंडच्या हेन्री आठव्याला वाळीत टाकले.
अठरावे शतक

* १७१८ - ग्रेट ब्रिटनने स्पेनविरुद्ध युद्ध पुकारले.
एकोणिसावे शतक

* १८१९ - सिमोन बॉलिव्हारने ग्रान कोलंबियाच्या प्रजासत्ताकचे स्वातंत्र्य घोषित केले.
* १८३४ - डब्लिन अँड किंग्सटाउन रेल्वे ही आयर्लंडमधील पहिली रेल्वे सुरू झाली.
* १८६२ - अमेरिकन यादवी युद्ध - उत्तरेच्या जनरल युलिसिस एस. ग्रॅंटने टेनेसी, मिसिसिपी आणि केंटकीमधून ज्यू व्यक्तींना हद्दपार केले.
विसावे शतक

* १९०३ - किट्टी हॉक, उत्तर कॅरोलिना येथे राइट बंधूंनी आपले राइट फ्लायर हे पहिल्या विमानाचे पहिले उड्डाण केले.
* १९२६ - लिथुएनियातील उठावात अंतानास स्मेतोनाने सत्ता बळकावली.
* १९२७ - हिन्दुस्तान रिपब्लिकन असोसिएशनचे क्रांतिकारक राजेन्द्र नाथ लाहिरी यांना ब्रिटिश सरकारने निर्धारित तारखेच्या दोन दिवस आधीच गोंडा तुरुंगात फाशी दिले.
* १९२८ - भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू यांनी ब्रिटिश पोलीस ऑफिसर जेम्स सॉंडर्स याची लाहोर येथे हत्या केली.
* १९३५ - डग्लस डी.सी. ३ प्रकारच्या विमानाचे पहिले उड्डाण.
* १९४४ - दुसरे महायुद्ध-बॅटल ऑफ द बल्ज-माल्मेडी हत्याकांड - वाफेन एस.एस.च्या सैनिकांनी अमेरिकेच्या २८५व्या फील्ड आर्टिलरी ऑब्झर्वेशन बटालियनच्या युद्धकैद्यांना ठार मारले.
* १९४७ - बोईंग बी-४७ प्रकारच्या विमानाचे पहिले उड्डाण.
* १९६१ - गोवा मुक्तिसंग्राम - भारतीय सैन्याने गोव्याला पोर्तुगालपासून मुक्त केले.
* १९६७ - ऑस्ट्रेलियाचा पंतप्रधान हॅरोल्ड होल्ट पोर्टसी, व्हिक्टोरियाजवळ समुद्रात पोहत असताना गायब.
* १९७० - पोलंडमध्ये ग्डिनिया शहरात सैनिकांनी कामगारांवर गोळ्या झाडल्या. सुमारे २५ ठार.
* १९७३ - रोमच्या लियोनार्दो दा व्हिंची विमानतळावर पॅलेस्टाइनच्या अतिरेक्यांनी हल्ला चढवून ३० प्रवाश्यांना ठार मारले.
* १९८३ - आय.आर.ए.ने लंडनच्या हॅरॉड्स डिपार्टमेंट स्टोरवर बॉम्बहल्ला केला. सहा ठार.
जन्म

* १२६७ - गो-उदा, जपानी सम्राट .
* १७७८ - सर हम्फ्री डेव्ही, इंग्लिश भौतिकशास्त्रज्ञ आणि रसायनशास्त्रज्ञ.
* १७७४ - विल्यम ल्यॉन मॅकेन्झी किंग, कॅनडाचा १०वा पंतप्रधान.
* १८४९ - लालमोहन घोष, काँग्रेसचे १६ वे अध्यक्ष.
* १८८१ - ऑब्रे फॉकनर, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १८८८ - अलेक्झांडर पहिला, युगोस्लाव्हियाचा राजा.
* १९०० - मेरी कार्टराइट, इंग्लिश गणितज्ञ.
* १९०१ - यशवंत गोपाळ तथा य.गो. जोशी, मराठी लघुकथाकार व ’प्रसाद’ मासिकाचे संपादक.
* १९०८ - विल्लर्ड लिब्बी,कार्बन १४ किरणोत्सर्ग कालमापन पद्धतीचा शोध लावणारा नोबेल पारितोषिक विजेता अमेरिकन रसायनशास्त्रज्ञ.
* १९७२ - जॉन अब्राहम, हिंदी चित्रपट अभिनेता.
* १९७७ - आर्नॉ क्लेमेंट, फ्रेंच टेनिस खेळाडू.
* १९७८ - रितेश देशमुख, हिंदी चित्रपट अभिनेता.
मृत्यू

* ५३५ - अंकन, जपानी सम्राट.
* ११८७ - पोप ग्रेगोरी आठवा.
* १९०७ - लियोपोल्ड दुसरा, बेल्जियमचा राजा.
* १९२९ - मनुएल गोम्स दा कॉस्टा, पोर्तुगालचा ९६वा पंतप्रधान आणि १०वा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९६४ - व्हिक्टर फ्रांझ हेस, नोबेल पारितोषिक विजेता अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १९६७ - हॅरोल्ड होल्ट, ऑस्ट्रेलियाचा पंतप्रधान.
प्रतिवार्षिक पालन

* राष्ट्रीय सेवानिवृत्त दिन - भारत
बाह्य दुवे
संदर्भ

डिसेंबर १५ - डिसेंबर १६ - डिसेंबर १७ - डिसेंबर १८ - डिसेंबर १९ - डिसेंबर महिना
----


वर्ग:दिवस
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
डिसेंबर २६

ठळक घटना आणि घडामोडी

* १८९८ - मेरी क्यूरी आणि पिएर क्यूरी यांनी प्रथमच रेडिअम हे मूलद्रव्य वेगळे केले.
* १९७६ - कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ नेपाळ (एकीकृत मार्क्सिस्ट-लेनिनिस्ट) ची स्थापना.
* १९८२ - टाइम मासिकातर्फे दिला जाणारा मॅन ऑफ द इयर पुरस्कार प्रथमच पर्सनल कॉम्प्युटर (PC) या एका अमानवी वस्तूस देण्यात आला.
* १९९७ - विंदा करंदीकर यांना महाराष्ट्र फाऊंडेशन पुरस्कार देण्यात आला.
एकविसावे शतक

* २००४ - हिंदी महासागरात इंडोनेशियाजवळ रिश्टर मापनपद्धतीनुसार ९.३ तीव्रतेचा भूकंप. यानंतर आलेल्या त्सुनामीत भारत, श्रीलंका, इंडोनेशिया, थायलंड, मलेशिया, मालदीव, इ. देशात ३,००,०००हून अधिक मृत्युमुखी.
जन्म

* १८९९ - उधम सिंग, भारतीय क्रांतिकारी
* १९१४ -.मुरलीधर देविदास ऊर्फ बाबा आमटे – कुष्ठरोग्यांच्या पुनर्वसनासाठी आयुष्य वाहून घेणारे थोर समाजसेवक
* १९१४ - डॉ. सुशीला नायर, स्वतंत्र भारताच्या पहिल्या आरोग्यमंत्री, महात्मा गांधींच्या स्वीय सहाय्यिका व डॉक्टर, गांधीवादी कार्यकर्त्या.
* १९१७ - प्रभाकर माचवे मराठी व हिंदी साहित्यिक.
* १९२५ - पं. कृष्णा गुंडोपंत तथा के.जी. गिंडे, भारतीय शास्त्रीय गायक, संगीतकार व शिक्षक
* १९३४ - द.दि. पुंडे, मराठी समीक्षक.
* १९३५ - डॉ. मेबल आरोळे मॅगसेसे पारितोषिक विजेत्या.(रजनीकांत आरोळे यांच्या पत्नी).
* १९४१ - लालन सारंग, मराठी अभिनेत्री.
* १९४८ - डॉ. प्रकाश आमटे, मराठी समाजसेवक
मृत्यू

* १९७२ - हॅरी ट्रुमन, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष.
* १९८९ - केशवा तथा के. शंकर पिल्ले, भारतीय व्यंगचित्रकार व लेखक.
* १९९९ - शंकर दयाळ शर्मा, भारताचे राष्ट्रपती.भारताचे ९ वे राष्ट्रपती व ८ वे उपराष्ट्रपती
* २००० - प्रा. शंकर गोविंद साठे, मराठी साहित्यिक.
* २००६ - कृष्णचंद्र मोरेश्वर तथा दाजी भाटवडेकर, मराठी अभिनेते
* २०११ - सरेकोप्पा बंगारप्पा, कन्नड-भारतीय राजकारणी, कर्नाटकाचे मुख्यमंत्री.
* २०२४ - डॉ. मनमोहन सिंग, भारतीय पंतप्रधान, अर्थमंत्री.
प्रतिवार्षिक पालन

* ग्राहक दिन
बाह्य दुवे

डिसेंबर २४ - डिसेंबर २५ - डिसेंबर २६ - डिसेंबर २७ - डिसेंबर २८ - डिसेंबर महिना
----


वर्ग:दिवस
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
डिसेंबर ३१

हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षाचा अखेरचा दिवस असतो.
ठळक घटना आणि घडामोडी

* १६०० - ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीची स्थापना
* १८०२ - दुसरा बाजीराव याने तैनाती फौजा स्वीकारून वसई येथे तह केला.
जन्म

* १८६९ - हेन्री मॅटिसे चित्रकार.
* १८७१ - गजानन यशवंत ताम्हणे तथा माणिकराव, वडोदरा येथील भारतीय आधुनिक व्यायामविद्येचे प्रवर्तक, कन्या आरोग्य मंदिराचे स्थापक.
* १९०७ - हरिवंशराय बच्चन, हिंदी कवी
* १९१० - पं. मल्लिकार्जुन मन्सूर, ग्वाल्हेर घराण्याचे हिंदुस्तानी शास्त्रीय गायक.
* १९४३ - बेन किंग्जली अभिनेता.
मृत्यू

* १९२ - कोमॉडस, रोमन सम्राट.
* ३३५ - संत सिल्व्हेस्टर.
* १६१० - लुडॉल्फ व्हान स्युलेन, जर्मन गणितज्ञ.
* १६५० - दॉर्गोन, चीनी सम्राट.
* १६७९ - जियोव्हानी आल्फोन्सो बोरेली, इटालियन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १७९९ - ज्यॉॅं-फ्रांस्वा मारमोंटेल, फ्रेंच लेखक.
* १८७२ - अलेक्सिस किवी, फिनिश लेखक.
* १८७७ - गुस्ताव कुर्बे, फ्रेंच चित्रकार.
* १८८९ - इयोन क्रेंगा, रोमेनियन लेखक.
* १८९४ - थॉमस जोन्स स्टिल्ट्येस, डच गणितज्ञ.
* १९०५ - अलेक्झांडर पोपोव्ह, रशियन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १९२६ - वि.का. राजवाडे इतिहासाचार्य.
* १९३६ - मिगेल दि उनामुनो, स्पॅनिश लेखक.
* १९५२ - हॅंक विल्यम्स, अमेरिकन संगीतकार.
* १९६४ - ओलाफुर थॉर्स, आइसलॅंडचा पंतप्रधान.
* १९७१ - डॉ. विक्रम साराभाई, भारतीय अंतराळ संशोधक.
* १९७७ - सबाह तिसरा अल-सलीम अल-सबाह, कुवैतचा शेख.
* १९८० - मार्शल मॅकलुहान, केनेडियन लेखक.
* १९८६ - राजनारायण, भारताचे केंद्रीय आरोग्य मंत्री.
* १९९३ - झ्वियाद गामसाखुर्दिया, जॉर्जियाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष.
* १९९७ - छोटा गंधर्व स्वरराज.
* २००३ - आर्थर आर. फोन हिप्पेल, जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* २००४ - जरार्ड देब्रू, नोबेल पारितोषिक विजेता फ्रेंच अर्थशास्त्रज्ञ.
* २०११ - वंदना विटणकर, मराठी कवयित्री, गीतकार, बालसाहित्यकार.
* २०१६ ‌- बाळासाहेब विखे पाटील, भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे नेते.
प्रतिवार्षिक पालन
बाह्य दुवे

डिसेंबर २९ - डिसेंबर ३० - डिसेंबर ३१ - जानेवारी १ - जानेवारी २ - डिसेंबर महिना
----


वर्ग:दिवस
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
श्वेतांबर

जैन धर्माला मानणारे प्रामुख्याने दोन पंथ आहेत – दिगंबर आणि श्वेतांबर. मूळ धर्म हा श्वेतांबर जैन धर्मच आहे. इसवी सनाच्या दुसऱ्या शतकात दिगंबर पंथ उदयाला आला. सर्व तीर्थंकर श्वेतांबर दीक्षा धारण केले आहेत. त्यांचे मुनी हे अरिहंत बनून श्वेतांबरवृत्तीने धर्मोपदेश देतात. दिगंबर जैन परंपरेत मुनी पूर्णतः दिगंबर असतात, आणि साध्वी पूर्ण श्वेत सुती साडी परिधान करतात. सर्व श्वेतांबर पंथाचे मुनी शुभ्र वस्त्रे धारण करतात. श्वेतांबर पंथात तीन उपपंथ आहेत - मूर्तिपूजक, स्थानकवासी, आणि तेरापंथी स्थानकवासी. मूर्तिपूजक मूर्तीची पूजा करतात; स्थानकवासी व तेरापंथी श्वेतांबर मूर्तिपूजा करीत नाहीत. सर्वच जैन पंथीयांचा हिंसेला विरोध असल्याने ते संपूर्ण शाकाहारी असतात.


वर्ग:जैन धर्म
वर्ग:संप्रदाय
सम्मेद शिखर

श्री समेद शिखरजी हे झारखंड, भारतातील गिरिडीह जिल्ह्यातील एक तीर्थक्षेत्र आहे. हे झारखंड राज्यातील सर्वात उंच पर्वत पारसनाथ टेकडीवर आहे. हे सर्वात महत्त्वाचे जैन तीर्थ (तीर्थक्षेत्र) आहे, जिथे चोवीस जैन तीर्थंकरांपैकी वीस जणांनी मोक्षप्राप्ती केली असे मानले जाते.भारतात जैन धर्माची अनेक तीर्थक्षेत्रे आहेत. सम्मेद शिखर हे पूर्व रेल्वेवरील पारसनाथ किवा गिरीडिह स्टेशनपासून अनुक्रमे चौदा व अठरा मैलावर आहे. पारसनाथ व गिरीडिह येथून शिखरजीला जाण्यासाठी बस उपलब्ध आहेत.

२४ पैकी २० तीर्थंकरांनी येथे निर्वाणा (मोक्ष) मिळवला आहे.

ते तीर्थंकर आहेत:
#श्री अजितनाथजी
#श्री संभवनाथजी
#श्री अभिनंदनजी
#श्री सुमतिनाथजी
#श्री पद्मप्रभूजी
#श्री सुपार्श्वनाथजी
#श्री चंद्रप्रभूजी
#श्री सुविधिनाथजी
#श्री शितलनाथजी
#श्री श्रेयांसनाथजी
#श्री विमलनाथजी
#श्री अनंतनाथजी
#श्री धर्मनाथजी
#श्री शांतीनाथजी
#श्री कुंथुनाथजी
#श्री अरहनाथजी
#श्री मल्लिनाथजी
#श्री मुनिसुव्रतजी
#श्री नेमिनाथजी
#श्री पार्श्वनाथ जी
वर्ग:जैन धर्म
ख्वाजा नझीमुद्दीन

thumb|right|200px|ख्वाजा नझीमुद्दीन
हाजी सर ख्वाजा नझीमुद्दीन (देवनागरी लेखनभेद: ख्वाजा नझिमुद्दीन; बंगाली: খাজা নাজিমুদ্দীন ; उर्दू: خواجہ ناظم الدین ; रोमन लिपी: Khawaja Nazimuddin;) (जुलै १९, इ.स. १८९४ - ऑक्टोबर २२, इ.स. १९६४) हा बंगाली राजकारणी व पाकिस्तानाचा दुसरा गव्हर्नर-जनरल, तसेच दुसरा पंतप्रधान होता. पाकिस्तानाचे पहिले गव्हर्नर-जनरल मुहम्मद अली जीना यांच्या मॄत्यूनंतर तो सप्टेंबर १४, इ.स. १९४८ ते ऑक्टोबर १७, इ.स. १९५१ या कालखंडात दुसरा गव्हर्नर-जनरल म्हणून अधिकारारूढ होता. पाकिस्तानाचा पहिला पंतप्रधान लियाकत अली खान याच्या हत्येनंतर १७ ऑक्टोबर, इ.स. १९५१ रोजी पाकिस्तानाचा दुसरा पंतप्रधान बनला. पाकिस्तानात त्या काळी उतभवलेल्या बंगाली-पंजाबी भाषक संघर्षाच्या व अहमदिया-उर्वरित मुस्लिमांमधील संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर एप्रिल १७, इ.स. १९५३ रोजी तत्कालीन गव्हर्नर-जनरल गुलाम मुहम्मद याने नझीमुद्दिनास पंतप्रधानपदावरून हटवले.
बाह्य दुवे

*


वर्ग:पाकिस्तानचे पंतप्रधान
वर्ग:पाकिस्तानचे गव्हर्नर-जनरल
वर्ग:इ.स. १८९४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील मृत्यू
परीक्षित

इवलेसे|शुक ऋषी व परीक्षित
परीक्षित हा अर्जुनाचा नातू व अभिमन्यू आणि उत्तरा यांचा पुत्र होता. त्याच्या जन्माआधीच अश्वत्थामाने ब्रह्मास्त्र सोडून त्याला मारण्याचा प्रयत्‍न केला. परंतु श्रीकृष्णाने त्याला जीवन दिले. त्याच्या राज्यकाळात कलियुगाला सुरुवात झाली असा समज आहे. त्यानेच कलीला १)सोने २)स्त्री ३)दारू ४)जुगार ५)अभक्ष्यभक्षण या पाच जागा रहायला दिल्या होत्या. तक्षक नावाचा नाग राजा चावल्याने परीक्षिताला मरण आले. जनमेजय हा परीक्षिताचा मुलगा होता.


वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा
वर्ग:कुरु कुळ
हरिश्चंद्र लचके

हरिश्चंद्र लचके (जन्म : भूम-कुर्डुवाडी, इ.स. १९१९; - पुणे, २४ जुलै २००७) हे मराठी नियतकालिकांमधून व्यंगचित्रे रेखाटणारे चित्रकार होते.

लचके यांचा जन्म भूम-कुर्डुवाडी झाला. लहानपणापासून त्यांना चित्रकलेची आवड होती. रद्दीच्या दुकानातील पुस्तकांमधील चित्रांवरून ते स्वतः चित्रे काढून बघत. पुढे स्वतःच्या कल्पनेने काढलेले एक चित्र त्यांनी 'किर्लोस्कर' मासिकात पाठवून दिले आणि ते प्रसिद्धही झाले. त्यावेळी परिचय झालेल्या शंकरराव किर्लोस्करांनी त्यांना त्यापुढील काळातही प्रोत्साहन दिले.

त्यानंतर लचके यांनी चित्रकलेचे पद्धतशीरपणे प्रशिक्षण घेतले. १९४३ साली जे.जे. स्कूल ऑफ आर्टमधून त्यांनी 'जी.डी. आर्ट'चा पदविका अभ्यासक्रम पूर्ण केला. १९४० ते १९४४ या कालावधीत त्यांनी 'स्वप्नतरंग', 'चंद्रग्रहण', 'लंकादहन' या कार्टून फिल्म तयार केल्या. दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात लचक्यांनी जपान युद्धावर रेखाटलेले व्यंगचित्र टाइम्स ऑफ इंडियाच्या १७ ऑगस्ट १९४५ च्या अंकात पहिल्या पानावर छापून आले. पुढच्या काळात किर्लोस्कर, स्त्री, मनोहर, हंस, नवल, मोहिनी, उद्यम, आवाज, साप्ताहिक सकाळ अशा मासिका-साप्ताहिकांतून त्यांची व्यंगचित्रे प्रसिद्ध होत राहिली.

व्यंगचित्रांखेरीज लचक्यांनी व्यंगचित्रकला या विषयाशी निगडित लिखाणदेखील केले. 'हसा आणि हसवा', 'हसा मुलांनो हसा', 'हसा आणि लठ्ठ व्हा', 'गुदगुल्या' ही त्यांची पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत.

२४ जुलै २००७ रोजी पुणे येथे लचके यांचे निधन झाले.

लचके, हरिश्चंद्र
लचके, हरिश्चंद्र
लचके, हरिश्चंद्र
साल्व्हादोर आयेंदे

साल्व्हादोर ग्विलेर्मो आयेंदे गोसेन्स (; २६ जून १९०८ - ११ सप्टेंबर १९७३) हा चिले देशाचा राष्ट्राध्यक्ष होता. १९७० साली आयेंदे लोकशाही मार्गाने निवडून आलेला मार्क्सवादी विचारांचा लॅटिन अमेरिकेमधील पहिला राष्ट्राध्यक्ष बनला. चिलेच्या राजकारणामध्ये सुमारे ४० वर्षे कार्यरत राहिलेला आयेंदे चिले कम्युनिस्ट पक्षाचा सदस्य होता व चिलेयन सेनेट व मंत्रीमंडळामध्ये त्याने अनेक पदे भुषवली होती. १९५२, १९५८ व १९६२ सालच्या अध्यक्षीय निवडणुकांमध्ये पराभूत झालेला आयेंदे १९७० सालच्या चुरशीच्या ठरलेल्या अध्यक्षीय निवडणुकीमध्ये अध्यक्षपदावर निवडून आला.

चिलेमध्ये समाजवाद रुजवण्याचे ध्येय ठेवून आयेंदेने अनेक उद्योगांचे राष्ट्रीयीकरण, सामूहिक शेती इत्यादी धोरणे अवलंबण्यास सुरुवात केली. परंतु चिले सरकारच्या इतर शाखांसोबत त्याच्या वाढत्या संघर्षांमुळे चिले संसदेने त्याचे अनेक निर्णय अवैध ठरवले व त्याला सत्तेवरून हटण्याचे आवाहन केले. ११ सप्टेंबर १९७३ रोजी चिले लष्कराचे सैनिक अध्यक्षीय प्रासादाबाहेर पोचले. एका भाषणामध्ये सत्ता सोडण्यास नकार दिल्यानंतर ह्याच दिवशी अत्यंत संशयास्पद परिस्थितीमध्ये आयेंदेचा मृत्यू झाला. लष्करप्रमुख ऑगुस्तो पिनोचेने चिलेची सत्ता बळकावली व १९७३ ते १९९० दरम्यान देशावर हुकुमत गाजवली. २०११ साली हाती घेण्यात आलेल्या एका तपासामध्ये आयेंदेने आत्महत्त्या केल्याचे निष्पन्न झाले.

जगप्रसिद्ध कवी व साम्यवादी चळवळीचा पुरस्कर्ता पाब्लो नेरुदा आयेंदेचा सल्लागार होता. सोव्हिएत संघाचा युरी आंद्रोपोव्ह, क्युबाचा फिदेल कास्त्रो इत्यादी जगातील इतर कम्युनिस्ट नेत्यांसोबत आयेंदेचे जवळीकीचे संबंध होते.
बाह्य दुवे

*


वर्ग:चिलेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख