JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ದಂಡಾವತಿ ನದಿ

ದಂಡಾವತಿಯು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೊರಬ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಹಿಸುವ ಸಣ್ಣ ನದಿ. ದಂಡಾವತಿ ನದಿಯ ಉಗಮವು ಸೊರಬ ತಾಲೂಕಿನ, ಸೊರಬ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೧೫ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕುಪ್ಪೆ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಕಟ್ಟಿನಕೆರೆಯಗಿದೆ, ಕಟ್ಟಿನಕೆರೆ ಕೋಡಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಸೇರಿ ದಂಡಾವತಿ ನದಿಯಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ದಂಡಾವತಿ ನದಿಯು ಉತ್ತರಾಭೀಮುಕವಾಗಿ 55 ಕಿಮೀ ದೂರ ಹರಿದು ಅನವಟ್ಟಿ ಬಳಿಯ ಬಂಕಸಾಣ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವರಾದಾ ನದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ವರದಾ ನದಿಯು ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿಯು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ದಂಡಾವತಿ ನದಿಯು ಒಟ್ಟು ೧೧೮.೮೮ ಚ.ಕಿ.ಮೀ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು 75° E ಮತ್ತು 75° 30'E ರಲ್ಲಿದೆ. ಸೊರಬದ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನವು ದಂಡಾವತಿ ನದಿಯ ಬಲ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.
ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ದಂಡಾವತಿ ನದಿ

ಹಳೆಯ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಸೀತಾ ವನವಾಸ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸೊರಬ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋದರು. ಸೀಗತೆಗೆ ಬಾಯಾರಿಯಗಲು, ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ ನೀರು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಂಧ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿ ಹರಿಸುತ್ತನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ರಾಮನಿಂದ ದೊರೆತ ನೀರು ಇಂದು ದಂಡವತಿ ನದಿಯಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ.
ದಂಡವತಿ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ

ಸೊರಾಬ ತಾಲೂಕಿನ ಚೀಲನೂರು ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರ ದಂಡವತಿಯ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಒಂದು ಜಲಾಶಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸೊರಾಬ ಮತ್ತು ಶಿಕಾರಿಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ 50,500 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀರಾವರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 1986-87ರ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ದಂಡವತಿ ನದಿ ಗರಿಷ್ಠ 5.5 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ನೀರು ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 4 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ಇರುತ್ತದೆ. ದಾಂಡವತಿ ನದಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೊದಲು 1895 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ, 1927 ರಿಂದ 2010 ರ ವರೆಗೆ ಹಲವು ಸಹ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಯಿತ್ತು ಆದರೆ, ಇದುವರೆಗು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಂಡಿಲ.ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆಂದು ಹಲವು ರೈತರು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದಾರೆ. ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ವಿವಾದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಕೃಷಿಕ ಜಲ ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕೃಷ್ಣ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ನದಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ದಂಡವತಿ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಅಡಚಣೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ
ದಂಡವತಿ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟ ಸಮಿತಿ

ಯೋಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿರುವ ದಂಡವತಿ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟ ಸಮಿತಿಯು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಮಳೆಕಾಡು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಶುಷ್ಕ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀರಾವರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ತಾರ್ಕಿಕತೆಯ ಈ ಚಳುವಳಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನೀರಾವರಿ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರವು ತುಂಬಾ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದು ಎಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿರುವ ಬೈಥಾನಲಾ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕುಂದು ಕೋರಿದೆ. ದಾಂಡವತಿ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಅಡಚಣೆಗಳಿಗೆ ಇದು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಸ್. ಬಂಗಾರಪ್ಪ ಅವರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು


ವರ್ಗ:ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಗುರುಪುರ ನದಿ

ಫಾಲ್ಗುಣಿ ನದಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಗುರುಪುರ ನದಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಮಂಗಳೂರಿನ ಸಮೀಪ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಗುರುಪುರ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಹಾದುಹೋಗುವ ಕಾರಣ "ಗುರುಪುರ" ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಊರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ೩೪೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ನವ ಮಂಗಳೂರು ಬಂದರ(ರೇವು) ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಗುರುಪುರ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಇವೆ.
ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯು ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಈ ಗುರುಪುರ ನದಿಯು ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು.ಈಗ ಮಂಗಳೂರು ನಗರ ಈ ಎರಡು ನದಿಗಳ ಗಡಿ ದಾಟಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.
ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ

ಗುರುಪುರ ನದಿಯು ಕೂಳೂರಿನ ಬಳಿ ನವಮಂಗಳೂರು ಬಂದರದ (ಪಣಂಬೂರು)ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತಾ, ತಣ್ಣೀರುಭಾವಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಗೆ ಲಂಬ ತಿರುವು ಪಡೆದು ಕರಾವಳಿ ಕಡಲತೀರಕ್ಕೆ ಸಮಾಂತರವಾಗಿ ಸುಮಾರು ಐದು ಕಿಲೋಮೀಟರು ದೂರ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹರಿದು ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯ ಅಳಿವೆಯ ಬಳಿ (ಬೆಂಗರೆ ಮತ್ತು ಉಳ್ಳಾಲದ ಕೋಟೆಪುರದ ನಡುವೆ)ಅರಬಿ ಕಡಲನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಗುರುಪುರ- ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗಳು ಅಳಿವೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಕಡಲಿಗೆ ಹರಿಯುವುದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಾಗೂ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.


ವರ್ಗ:ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಕುಮಾರಧಾರ ನದಿ

ಕುಮಾರಧಾರ ನದಿಯು ಭಾರತದ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕಿನ ೨ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯನ್ನು ಸಂಗಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಂದೆ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಮಂಗಳೂರಿನ ಸಮೀಪ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯದ ಶ್ರೀ ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕುಮಾರಧಾರ ನದಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಶೌರ್ಯ ಚಕ್ರ

ಶೌರ್ಯ ಚಕ್ರವು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ನೀಡುವ ಪುರಸ್ಕಾರವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಯೋಧ ರಣರಂಗದ ಹೊರಗಡೆ ತೋರುವ ಶೌರ್ಯ,ಬಲಿದಾನಗಳಿಗೆ ಕೊಡಮಾಡುವ ಪದಕವಿದು.ಭಾರತೀಯ ಯೋಧರಲ್ಲದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರೀಕರೂ ಕೂಡ ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದಲ್ಲದೇ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಈ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದಾಗಿದೆ.

'ಶೌರ್ಯ ಚಕ್ರ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಇತರೆ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಾದ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ (ಪ್ರಶಸ್ತಿ) ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರದ ವಿಸ್ತರಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ.೧೯೬೭ರ ಮುಂಚೆ ಇದನ್ನು ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ-ಕ್ಲಾಸ್ ೩ ಎಂಬ ಪುರಸ್ಕಾರದಡಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.


ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸೇನಾ ಪದಕಗಳು
ಹ್ಯಾರಿ ಹೌದಿನಿ

thumb|ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೌದಿನಿ


ಹ್ಯಾರಿ ಹೌದಿನಿಯನ್ನು (ಮಾರ್ಚ್ ೨೪,೧೮೭೪-ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೧,೧೯೨೬) ಜಾದೂ ಪ್ರಪಂಚದ ಅಪ್ರತಿಮ ಕಲೆಗಾರನೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಂಗರಿ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಹೌದಿನಿಯನ್ನು ಅಮೇರಿಕದ ಅಪ್ರತಿಮ ಜಾದೂಗಾರ,ಸಾಹಸ ಕಲಾವಿದ,ನಟ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ
ನೆಂದು ವಿವರಿಸಬಹುದು.ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೈಕಾಲು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿದರೂ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಿಂದ ಎದ್ದು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಈತನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೈಕೊಳ ಜಾದೂ ಎಂಥವನಲ್ಲೂ ಮೈ ಜುಮ್ಮೆನ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೌದಿನಿ ತನ್ನ ದೇಹಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸರಪಳಿಯಿಂದ ಬೀಗದ ಸಮೇತ ಸ್ವಯಂ ಬಂಧಿತನಾಗಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ,ನೀರಿನ ಕೊಳದಲ್ಲಿ,ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟೂ ಗಾಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೇ ಪಾರಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ!


ವರ್ಗ:ಮನೋರಂಜನೆ
ಕಾಳಿ ನದಿ

ಕಾಳಿ ನದಿಯು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರವಾರದ ಮೂಲ ನದಿ. ಈ ನದಿಯು ದಿಗ್ಗಿ ನದಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ, ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು

ca:Kali Nadi Occidental
ಮೂಲ

ಕಾಳಿ ನದಿಯು ಜೋಯಿಡಾ ತಾಲೂಕಿನ ಕುಶಾವಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.2011 ಜನಗಣತಿ ಗ್ರಾಮ ಕೋಡ್ 602664.,ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಸುಪಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ, ಇದು ಎಡದಿಂದ (ಉತ್ತರಕ್ಕೆ) ಪಾಂಡ್ರಿ ನದಿಯಿಂದ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕುರಂಡಿ ಬಳಿಯ ಸುಪಾ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾಳಿ ನಿರ್ಗಮಿಸಿ ನಂತರ ದಾಂಡೇಲಿಯ ಕಡೆಗೆ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ದಾಂಡೇಲಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹಾದುಹೋಗುವಾಗ, ಕಾಳಿ ನದಿಯು ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಬೊಮ್ಮನಳ್ಳಿ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಲಕ್ಕೆ (ದಕ್ಷಿಣ) ಕೆಗ್ಡಾಲ್ ಮತ್ತು ಎಡಕ್ಕೆ (ಉತ್ತರಕ್ಕೆ) ಬೊಮ್ಮನಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮಗಳ ನಡುವೆ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಬೊಮ್ಮನಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ನಂತರ ಕಾಳಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ ಎಡದಿಂದ (ಪಶ್ಚಿಮ) ತಟ್ಟಿಹಳ್ಳ ನದಿಯಿಂದ ಸೇರುತ್ತದೆ. ನಿಯಂತ್ರಕ ಮತ್ತು ಸುರಂಗ ಭಗವತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಯು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೈಕ್ಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ನ ಕೆಳಗೆ ಸಾಥೋಡಿ ಜಲಪಾತದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕಮರಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಕಾಳಿ ನಂತರ ಬಲದಿಂದ (ಉತ್ತರದಿಂದ) ಕನೇರಿ ನದಿಯಿಂದ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ-ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡಸಳ್ಳಿ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಆ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಕಾಳಿ ನದಿಯು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಲದಿಂದ (ಉತ್ತರದಿಂದ) ವುಕಿ ಹಳ್ಳದಿಂದ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಇದು ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಕದ್ರಾ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕದ್ರಾದಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕೆಳಗೆ ಥಾನಾ ಹಳ್ಳದಿಂದ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕದ್ರಾದಿಂದ, ಕಾಳಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಜವುಗು ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಕಾರವಾರ ಪಟ್ಟಣದ ಬಳಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಸುಪಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ನದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ನದಿಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಗಂಭೀರ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದವು. ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ತಂತ್ರವು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ನದಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದೆ.ಕಾಗದದ ಗಿರಣಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊಸಳೆಗಳು ಅಂಶಿ ದಾಂಡೇಲಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅದರ ನದೀಮುಖದ ಬಳಿಯಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕಂಪನಿಗಳು ಪಾದರಸ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಷಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ದಶಕಗಳಿಂದ ಕಾಳಿ ನದಿಗೆ ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
ದೂರದರ್ಶನ ಮನರಂಜನೆ

ರಿಯಲ್ ಟಿವಿಯ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ, ಸರ್ಕಾರ್ ಕಿ ದುನಿಯಾವನ್ನು ಅಂಬೆ ಜೂಗ್ ಬಳಿಯ ಮಾವಿನ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಕಾರವಾರದ ಬಳಿಯ ಸಿದ್ದಾರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಳಿ ನದಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ.
ಕೋಟೆಯಿಂದ ಕಾಳಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಸೇತುವೆಯ ನೋಟ.]]
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತೀರ್ಥ ನದಿ

thumb|ಹೊಸರಾಮನಹಳ್ಳಿಯ ಬಳಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ ನದಿಯು ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವುದು.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುವ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತೀರ್ಥ ನದಿಯು ಭಾರತದ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಮುಂದೆ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರದ ಸಮೀಪ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುನಿಕಾಡು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ 'ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತೀರ್ಥ' ನದಿಯು ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ ೧೮೦ ಕಿ.ಮೀಗಳು.
ಇತಿಹಾಸ

ರಾಮಾಯಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಮನ ವನವಾಸದ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯುಂಟಾದಾಗ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಮುನಿಕಾಡಿನ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಎಂಬ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆದಾಗ ಹುಟ್ಟಿಬರುವ ನದಿಯೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ ನದಿಯೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ.
ನದಿಪಾತ್ರ

ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ ನದಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿರಾಜಪೇಟೆ, ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಣಸೂರು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರಾಜನಗರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ(ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್)ದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು

ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ ನದಿಯು ತನ್ನ ತಟದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ :
* ಹುಣಸೂರು - ಪ್ರಮುಖ ನಗರ
* ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ - ಹುಟ್ಟುವ ಸ್ಥಳ
* ನಾಗರಹೊಳೆ - ಪ್ರಮುಖ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ
* ಇರುಪು - ಜಲಪಾತ
* ಶ್ರೀಮಂಗಲ - ಪ್ರಮುಖ ಊರು
* ತಿತಿಮತಿ - ಪ್ರಮುಖ ಊರು
* ಹನಗೋಡು - ಅಣೆಕಟ್ಟು
* ಕಟ್ಟೇಮಳವಾಡಿ - ಅಣೆಕಟ್ಟು
* ಹೊಸರಾಮನಹಳ್ಳಿ - ಪ್ರಮುಖ ಏತನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ
* ಶಿರಿಯೂರು - ಅಣೆಕಟ್ಟು
ಉಪನದಿಗಳು

ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ ನದಿಗೆ ಸೇರುವ ಉಪನದಿಯ ಹೆಸರು ರಾಮತೀರ್ಥ. ಕೆಲವು ಹಳ್ಳ, ತೊರೆಗಳು ಕೂಡ ಈ ನದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.
ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ ನದಿಯಿಂದ ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ತುಂಬಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಸರಾಮನಹಳ್ಳಿ, ಮರದೂರು, ಶಿರಿಯೂರು ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಏತನೀರಾವರಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.
ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗಳು

ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ ನದಿಗೆ ಹನಗೋಡು, ಕಟ್ಟೇಮಳವಾಡಿ ಮತ್ತು ಶಿರಿಯೂರಿನಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಾಲಾಗಿದ್ದು ಇವು ಸಾವಿರಾರು ಎಕರೆಗೆ ನೀರನ್ನ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ಪರಿಭ್ರಮಣ

ಪರಿಭ್ರಮಣವು ವೃತ್ತಾಕಾರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಚಲನೆ. ಒಂದು ಎರಡು-ಆಯಾಮದ ವಸ್ತುವು ಒಂದು "ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕೇಂದ್ರದ" (ಅಥವಾ "ಪರಿಭ್ರಮಣ ಬಿಂದುವಿನ") ಸುತ್ತ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮೂರು-ಆಯಾಮದ ವಸ್ತುವು "ಅಕ್ಷ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ರೇಖೆಯ ಸುತ್ತ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಕ್ಷ

ಭೂಮಿ ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಬುಗುರಿಯಂತೆ ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಕ್ಷ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಸರಳರೇಖೆ; ಇದು ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುವಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇರುವಲ್ಲಿಯೇ ಆವರ್ತಿಸುವುದರಿಂದ ಅಕ್ಷದ ಸ್ಥಾನ ಸ್ಥಿರ; ವಸ್ತುವಿನ ಇತರ ಬಿಂದುಗಳೂ ಅಕ್ಷದ ಸುತ್ತಲೂ ಸ್ಥಿರದೂರಗಳಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಪಥ ಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ.


ಇನ್ನು ಬೀಜರೇಖಾಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷ ಪದದ ಅರ್ಥ ಬೇರೆ. ದತ್ತವಸ್ತು ವಿನ (ಅಥವಾ ಘನದ ಅಥವಾ ವಕ್ರರೇಖೆಯ) ಮೇಲಿರುವ ಬಿಂದು ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯಕ ವಾಗುವಂತೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ಒಂದು ಮೂಲರೇಖೆಯನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಇದು ಒಂದು ಅಕ್ಷ. ಇದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸ್ಥಿರಬಿಂದುವನ್ನು ಗುರುತಿಸು ತ್ತೇವೆ. ಇದು ಮೂಲಬಿಂದು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಆಯಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನನುಸರಿಸಿ ಮೂಲಬಿಂದುವಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಅಕ್ಷಗಳನ್ನು ಆರಿಸಬಹುದು.

ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಸಮತಳ ಕಾರ್ಟೇಸಿಯನ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ x'oxನ್ನು x -ಅಕ್ಷವೆಂದೂ y'oy ಯನ್ನು y-ಅಕ್ಷವೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಆಗ P ಬಿಂದುವಿನ ನಿರ್ದೇಶಕಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ OL ಮತ್ತು OP.
ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಮೊದಲು ಇಟಲಿಯ ಮುಸೊಲೋನಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಹಿಟ್ಲರನೊಡನೆ ಇದ್ದ ತನ್ನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಕುರಿತು “......ಈಗ ನಾವು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾದ ಇನ್ನೊಂದು ವಾಸ್ತವಿಕಾಂಶ ರೋಮ್-ಬರ್ಲಿನ್ ಅಕ್ಷ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರುವ ಭಾವನೆ.... ಎಂದ (1937). ಹಿಟ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಅಂದಿನಿಂದ ಅಕ್ಷರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಎಂಬ ಪದ ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

* Product of Rotations at cut-the-knot. cut-the-knot.org
* When a Triangle is Equilateral at cut-the-knot. cut-the-knot.org
* Rotate Points Using Polar Coordinates , howtoproperly.com
* Rotation in Two Dimensions by Sergio Hannibal Mejia after work by Roger Germundsson and Understanding 3D Rotation by Roger Germundsson, Wolfram Demonstrations Project. demonstrations.wolfram.com


ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವರ್ಗ:ರೇಖಾಗಣಿತ
ಪಾಲಾರ್ ನದಿ

thumb|right | 250px | ನಂದಿಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಾಲಾರ್ ನದಿ ಮೂಲ

ಪಾಲಾರ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಂದಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಇದು ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ೯೩ ಕಿ.ಮೀ., ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೩೩ ಕಿ.ಮೀ. ಹಾಗೂ ತಮಿಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ೨೨೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರವನ್ನು ಪರಿಕ್ರಮಿಸಿ, ಚೆನ್ನೈಯಿಂದ ೧೦೦ ಕಿ.ಮೀ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ವಯಲೂರು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.


ವರ್ಗ:ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಪೆನ್ನಾರ್ ನದಿ

ಪೆನ್ನಾರ್ ನದಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ( ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚನ್ನಾಪುರದ ಚನ್ನಕೇಶವ ಬೆಟ್ಟದ ಸಾಲು (ನಂದಿಬೆಟ್ಟ) ಗಳಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುವ ಇದು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
thumb|right | 600px | ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪೆನ್ನಾರ್ ನದಿಯ ಒಂದು ನೋಟ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚನ್ನಕೇಶವ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಒಂದು ನದಿ ಉದ್ದ 597 ಕಿಮೀ ಅದರಲ್ಲಿ 61 ಕಿಮೀ ದೂರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಕೋಲಾರ ಮತ್ತು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 48 ಕಿಮೀ ದೂರ ಹರಿದು ಅನಂತರ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಪುರ ಮತ್ತು ಪಾವಗಡ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿದು ನೆಲ್ಲೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಲಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಜಯಮಂಗಲಿ, ಚಿತ್ರಾವತಿ ಮತ್ತು ಪಾಪಾಗ್ನಿ ಎಂಬುವವು ಇದರ ಉಪನದಿಗಳು. ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎರಡು ಪಟ್ಟಣಗಳಾದ ಮಂಚೇನಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಗೌರಿಬಿದನೂರು ಈ ನದಿಯ ದಡದ ಮೇಲಿವೆ. ಇದು ಧನುಸ್ಸಿನಾಕಾರದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಪಿನಾಕಿನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಉತ್ತರ ಪೆನ್ನಾರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚು ಮರಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುವ ಈ ನದಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ ನೆಲದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

ಈ ನದಿಯ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸು. 116 ಕೆರೆಗಳಿವೆ. ಜಕ್ಕಲಮಡಗು ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಸಾಗರಗಳು ಇದರ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು. ವಿದುರಾಶ್ವತ್ಥ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಇರುವುದು ಇದರ ದಡದಲ್ಲೇ. ಇಲ್ಲಿನ ಪವಿತ್ರ ಅಶ್ವತ್ಥಮರವನ್ನು ಮಹಾಭಾರತದ ವಿದುರನೇ ನೆಟ್ಟನೆಂದು ನಂಬಿಕೆ.
thumb|left|ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ಸುರ್ಯಾಸ್ತಮಾನ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಬಲ

right|thumb|150px|ಬಲವನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ,ನೂಕುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಎಳೆಯುವಿಕೆಗಳೆಂದೂ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಬಲವು ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಬಲ, [[ಕಾಂತತ್ವಗಳಂತಹ ವಸ್ತುಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದಂತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಒಂದು ರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಸ್ತುವಿನ ವೇಗವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸ ಬಲ್ಲದಾಗಿರಬಹುದುದೆ.]]

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಬಲ (Force) ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಸ್ತುವಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅಥವಾ ನಿಶ್ಚಲ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿ. 'ಬಲ'ವು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಅದರ ವೇಗವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಚಲಿಸುವುದು), ಅಂದರೆ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. 'ಬಲ'ವನ್ನು ಒಂದು ಎಳೆತ ಅಥವಾ ತಳ್ಳುವುದು ಎಂದು ಅಂತರ್ಬೋಧೆಯಿಂದ ವಿವರಿಸಬಹುದು. ಬಲವು ಪರಿಮಾಣ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕು ಎರಡನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದನ್ನು 'ಸದಿಶ ಪರಿಮಾಣ(ವೆಕ್ಟರ್ ಕ್ವಾಂಟಿಟಿ)'ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿವ್ವಳ ಬಲವು ಅದರ ಆವೇಗವು ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುವ ದರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯೂಟನ್‌ನ ಎರಡನೇ ನಿಯಮದ ಮೂಲ ರೂಪವು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ವಸ್ತುವಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೆ, ವಸ್ತುವಿನ ವೇಗವರ್ಧನೆಯು ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿವ್ವಳ ಬಲಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ನಿವ್ವಳ ಬಲದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತುವಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗೆ ವಿಲೋಮ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ನಿಯಮ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಳತೆಯ ಮೂಲಮಾನ

'ಬಲ' ವನ್ನು ಎಸ್.ಐ.ಯುನಿಟ್‍ನ ಪ್ರಕಾರ 'ನ್ಯೂಟನ್(newton)' ಎಂಬ ಏಕಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯುವರು. ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಷೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ 'N' ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಲವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಷೆಯ'F' ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

1 N = 1 kg m s-2

ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ

gd:Neart
ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್

ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್ ಆರ್. ಕೆ. ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನ. ಎಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಎನ್ನುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆರ್. ಕೆ. ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಗುಡಿ "ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಚಿರನೂತನ ಪಾತ್ರಗಳ" ಊರು. ಮಾಲ್ಗುಡಿಯು ಸರಯು ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮೆಂಪಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುತ್ತದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್ ಧಾರವಾಹಿ ಸರಣಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹೆಸರಾಂತ ನಟ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಶಂಕರ್ ನಾಗ್ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಧಾರವಾಹಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಗುಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್. ವೈದ್ಯನಾಥನ್ ಅವರು ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದು, ಪದಮ್ ರಾಗ್ ಫಿಲಂಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಟಿ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹನ್ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಧಾರವಾಹಿಯ ಒಂದೊಂದು ಭಾಗವು ಆರ್.ಕೆ.ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ Swami and Friends ಹಾಗೂ The Vendor of Sweets ಸಂಕಲನದ ಕಥೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಪಾತ್ರಗಳು

* ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಸ್.ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್(ಸ್ವಾಮಿ) - ಮಾಸ್ಟರ್ ಮಂಜುನಾಥ್

* ಸ್ವಾಮಿಯ ತಂದೆ- ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್

* ಸ್ವಾಮಿಯ ತಾಯಿ- ವೈಶಾಲಿ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ

* ಸ್ವಾಮಿಯ ಅಜ್ಜಿ - ಸುಹಾಸಿನಿ ಅದರ್ಕರ್ ಬಿ.ಜಯಶ್ರೀ

* ಮುನಿಯಾ(ಮಿನಿ) - ಕಂಟಿ ಮಾಡಿಯ

* ಮುನಿಯನ ಹೆಂಡತಿ - ಬಿ.ಜಯಶ್ರೀ

* ವ್ಯಾಪಾರಿ - ಸೋಮು

* ಅಮೇರಿಕಾದ(ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿಗ) - ಟೆಡ್ಡಿ ವೈಟ್

* ಡೇವಿನ್ ಭೋಜನಿ -ನಿತ್ಯಾ
ನಟರುಗಳು

* ಅನಂತ್ ನಾಗ್ (ಧಾರಾವಾಹಿ ೧೦ and ೩೨-೩೯)

*ವೈಶಾಲಿ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ

* ದಾದಾ (ಧಾರಾವಾಹಿ ೩೦ ಮತ್ತು ೩೧)

* ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್

* ಡಾ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ (ಧಾರಾವಾಹಿ ೧೮)

* ಶಂಕರ್ ನಾಗ್ (ಧಾರಾವಾಹಿ ೩೯ ಮತ್ತು ೪೦)

* ರಮೇಶ್ ಭಟ್

* ಪದ್ಮಿನಿ ಶಿರಿಶ್

* ಅರುಂಧತಿ ನಾಗ್

* ಡೇವಿನ್ ಭೋಜನಿ

* ರಘುರಾಮ್ ಸೀತಾರಾಮ್

* ಅಶೋಕ್ ಮಂದಣ್ಣ

* ಕಾಶಿ

* ಸುಧೀಂದ್ರ

* ಲೋಕನಾಥ್ (ಧಾರಾವಾಹಿ ೩೦)

* ಜಿ.ವಿ.ಅಯ್ಯರ್

* ಸಿ.ಆರ್.ಸಿಂಹ

* ಅಶೋಕ್ ರಾವ್

* ಲೋಹಿತಾಶ್ವ

* ಜಿ.ಕೆ.ಗೋವಿಂದರಾವ್
ಸಂಚಿಕೆಗಳು
ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿ

ದೂರದರ್ಶನ್ ವಾಹಿನಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ಕವಿತ ಲಂಕೇಶ್ ಅವರನ್ನು ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೆಸ್ ದಾರವಾಹಿಯ ೨೬ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ನೇಮಿಸಿದೆ. ಕವಿತ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.

ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು

en:Malgudi Days
ಅಂಬಿಕಾ

ಅಂಬಿಕಾ ಎಂಬುದು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರ. ಅಂಬೆ, ಅಂಬಿಕಾ, ಅಂಬಾಲಿಕಾ ಎಂಬ ಮೂವರು ರಾಜ ಕಶ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೈಸಲ್ಯೆಯ ರಾಜಕುವರಿಯರು. ಈ ಪೈಕಿ ಇವಳೂ ಒಬ್ಬಳು. ಇವಳು ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಳು.
ದಂತಕಥೆ

350px|thumb|right|ಮಹಾಭಾರತದ ಭಾಗಶಃ ವಂಶವೃಕ್ಷ
ಆಕೆಯ ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಅಂಬಾ ಮತ್ತು ಅಂಬಾಲಿಕಾ ಜೊತೆಗೆ ಅಂಬಿಕಾಳನ್ನು ಭೀಷ್ಮರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಯಂವರದಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಮಲತಾಯಿ ಸತ್ಯವತಿಯೆದುರು ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದನು. ಅಂಬಾ ತಾನು ಸಾಳ್ವ ಎಂಬ ರಾಜನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗದಿರುವ ಬಯಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಳು. ಅಂಬಿಕಾ ಮತ್ತು ಅಂಬಾಲಿಕಾ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಗಂಡ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಏಳು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು. ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನು ಕ್ಷಯರೋಗದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ನಂತರ ರೋಗದಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದನು.

ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ತಾಯಿ ಸತ್ಯವತಿಯು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಮಗನಾದ ಋಷಿ ವ್ಯಾಸನನ್ನು ಕರೆಸಿ, ನಿಯೋಗದ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯದ ವಿಧವೆ ರಾಣಿಯರೊಂದಿಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ವ್ಯಾಸರು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ತೀವ್ರ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರು ಅಪಾರವಾಗಿ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವನು ಅಂಬಿಕಾಳ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಅವಳು ಭಯದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದಳು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅವರ ಮಿಲನದಿಂದ ಕುರುಡ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಜನಿಸಿದನು. ಅವನು ಅಂಬಲಿಕಾಳನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ, ಅವಳು ಭಯದಿಂದ ಮಸುಕಾದಳು/ಬಿಳಿಚಿದಳು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ. ಅವರ ಮಿಲನದಿಂದ ಅವಳ ಮಗ ಪಾಂಡು ಮಸುಕಾದ ನೋಟದೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸಿದನು.

ಪಾಂಡುವಿನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅಂಬಿಕಾ ತನ್ನ ಅತ್ತೆ ಸತ್ಯವತಿ ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿ ಅಂಬಾಲಿಕಾಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದಳು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಉಳಿದ ದಿನಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಕಳೆದಳು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ
ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್

(೧೮೬೨-೧೯೪೯)

ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ದೇಶದ ನಾಟಕಕಾರ, ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್, ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ 'ನೋಬೆಲ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ,' ರಾದರು. ಕವಿ, ' ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್,' ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ನಲ್ಲೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ' ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಕೊಡುಗೆ, 'ಸಂಕೇತವಾದಿ' [Symbolist] ಸಾಹಿತ್ಯ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸಂದಿದೆ.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ

ಮೊದಲು ’ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್,’ ರವರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು 'ಜೆಸ್ಸುಯಿಟರು' ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲೇಜ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆ ಕಾಲೇಜ್ ನ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ನಿಷೇದಿಸಿ, ಬದಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಅವರಿಗೆ ಚರ್ಚ್ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ಮುಂದೆ ' ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್ ' ರವರು 'ಘೆಂಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ,' ದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ, 'ಕಾನೂನು ಪದವಿ' ಪಡೆದರು. ಕೆಲವು ಸಮಯ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿದ್ದರು. ಆಗ ಅಲ್ಲಿನ ’ಸಂಕೇತವಾದಿ ಲೇಖಕರ ಸಮಾಗಮ,’ ದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು. ಅದೇ ಮಾದರಿಯ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.
ಕೃತಿ ರಚನೆಗಳು

ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್ ರಚಿಸಿದ ನಾಟಕ 'ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಮಲೀನ್,' ದಿಢೀರನೆ ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗಳಿಸಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಯಿತು. [೧೮೯೦] ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 'ಇಂಟ್ರೂಡರ್' ಮತ್ತು ' ದ ಬ್ಲೈಂಡ್' ನಾಟಕಗಳೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಪಡೆದವು. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ 'ಜಾರ್ಜೆಟ್ ಲೆಬ್ಲಾಂಕ್,' ಎಂಬ ವಿವಾಹಿತ ನಟಿಯೊಡನೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಮತ್ತು ಚರ್ಚ್ ಬಹಳವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಕೆಯಜೊತೆ ವಾಸಿಸಿದರು, ಹಾಗೂ ಬೇರೆ ನಗರಗಳಲ್ಲೂ ಹೋಗಿ ಆಕೆಯೊಡನೆ ಸಂಬಂಧ ವಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದಲ್ಲದೆ ಒಬ್ಬ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಯದ ನಟಿಯೊಡನೆಯೂ ಪ್ರೇಮ-ಸಂಬಂಧವಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೆ ೧೯೧೯ ನಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
'ಕೃತಿ ಚರ್ಯೆಯ ಅಪವಾದ' ಅವರಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು

ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತನಂತರ, ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್ ರಅವರು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಾಟಕಗಳು ಅಷ್ಟೇನೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರೆದ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಉತ್ಸಾಹತೋರಿಸಿದ ಒಬ್ಬರು, ನಂತರ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆ ಯೋಜನೆಯನ್ನೇ ಕೈಬಿಟ್ಟರು. ಕೃತಿಚೌರ್ಯದ ಅಪಾದನೆಯೊಂದು ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್ ರವರಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ವಿಜ್ಞಾನಿ-ಕವಿ, ಯೂಜೀನ್ ಮರಾಯಿಸ್ ಬರೆದ ' ದ ಸೋಲ್ ಆಫ್ ದ ವೈಟ್ ಆಯಾಂಟ್, ' ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್ ' ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ದ ಟರ್ಮೈಟ್' ಎಂಬ ಕೃತಿರಚನೆಮಾಡಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿ ಇದು ಕೃತಿಚೌರ್ಯವೆಂದು ಕೆಲವರು ನಿಂದಿಸಿ, ತೀವ್ರ ನಿಂದೆ, ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಮತ್ತೆ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು.
'ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್,' ತಾಯ್ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮರಣಿಸಿದರು

೧೯೩೨ ರಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್ ನ ದೊರೆ, ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್ ರವರಿಗೆ 'ಕೌಂಟ್ ಪದವಿ,' ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು. ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವ ಮಹಾಯುದ್ಧದಸಮಯದಲ್ಲಿ ರವರು ಅಮೆರಿಕದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದರು. ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ವಾಪಸ್ ಬಂದು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿಯೇ ತೀರಿಕೊಂಡರು. 'ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕ್ಯಾಡಮಿ' ಯ ವತಿಯಿಂದ ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್ ರಿಗೆ, ' ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷಾ ಪದಕಪ್ರಶಸ್ತಿ,' ಯನ್ನಿತ್ತು ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು.


ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಗೆರಾರ್ಟ್ ಹೌಪ್ಟ್ಮನ್

ಗೆರಾರ್ಟ್ ‍ಹೌಪ್ಟ ಮನ್(೧೮೬೨-೧೯೪೬) ೧೯೧೨ ರಲ್ಲಿ 'ನೋಬೆಲ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ', ಪಡೆದ 'ಜರ್ಮನಿ' ಯ 'ನಾಟಕಕಾರ', ಈಗಿನ 'ಪೋಲೆಂಡ್' ನ ಭಾಗವಾಗಿರುವ 'ಸೈಲೇಶಿಯ' ದಲ್ಲಿ 'ಗೆರಾರ್ಟ್ ಹೌಪ್ಟಮನ್' ಜನಿಸಿದರು. ಅವರೊಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದರು.
ಬಾಲ್ಯ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ

'ಗೆರಾರ್ಟ್ ‍ಹೌಪ್ಟ್‌ಮನ್' ರ ತಂದೆ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಹೋಟೆಲ್-ಕೀಪರ್ ಆಗಿದ್ದರು. 'ಬ್ರೆಸ್ಲೋ' ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕ ನಗರದಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿದ 'ಗೆರಾರ್ಟ್ ಹೌಪ್ಟ್‌ಮನ್' ನಂತರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಹೊಂದಿ, 'ಜೇನಾ' ಎಂಬಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆದರು. 'ಗೆರಾರ್ಟ್ ‍ಹೌಪ್ಟ್‌ಮನ್' ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಡ್ಡಾಡಿ ಲೋಕಾನುಭವ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೮೮೫ ರಿಂದ 'ಬರ್ಲಿನ್' ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆಯತೊಡಗಿದರು. ೧೮೮೯ ನಲ್ಲಿ 'ಗೆರಾರ್ಟ್ ‍ಹೌಪ್ಟ್‌ಮನ್' ರವರ ಮೊದಲನಾಟಕ ' ವೋರ್ ಸೊನೆನಾಫ್ ಗಾಂಗ್' ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ 'ಪ್ರಾಕೃತಿಕವಾದ' 'Naturalism' ಎಂಬ ಪಂಥವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
'ಡೀವೆಬರ್,' ನಾಟಕದಿಂದ ಅವರ ವರ್ಚಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಿತು

'ಗೆರಾರ್ಟ್ ‍ಹೌಪ್ಟ್‌ಮನ್' ರವರ ನಾಟಕಗಳು ಮುಂದೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಾ, ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲೂ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗುತ್ತ, ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲೂ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾಣುತ್ತಾ ಜರ್ಮನ್ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಅಲೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದವು. ೧೮೯೨ ರಲ್ಲಿ ಬಂದ 'ಡೀವೆಬರ್' [ನೇಕಾರ] ಎಂಬ ನಾಟಕ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಯಿತು.
ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ

ಗೆರಾರ್ಟ್ ‍ಹೌಪ್ಟ್‌ಮನ್ ರವರ ವೈವಾಹಿಕ ಬದುಕು ಸುಖಕರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಹೆಂಡತಿಗೆ 'ವಿವಾಹ-ವಿಚ್ಛೇದನ' ನೀಡಿ, ನಟಿಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ನಂತರ 'ಗೆರಾರ್ಟ್ ಹೌಪ್ಟ್‌ಮನ್' ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹದಿಹರೆಯದ ನಟಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿದರು. 'ಗೆರಾರ್ಟ್ ‍ಹೌಪ್ಟ್‌ಮನ್' ರು ಹಿಟ್ಲರ್ ನನ್ನು ವಿರೋಧಿಸದೆ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ 'ಮಾತೃಭೂಮಿ ಪೋಲೆಂಡ್'ನ ವಾಸಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಬೇಸರಗೊಂಡರು. ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ 'ಗೆರಾರ್ಟ್ ‍ಹೌಪ್ಟ್‌ಮನ್' ರವರು ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ, ಪೋಲೆಂಡ್ ಸರಕಾರ, ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣುಮಾಡಲು ಅವಕಾಶಕೊಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. 'ಗೆರಾರ್ಟ್ ‍ಹೌಪ್ಟ್‌ಮನ್' ರವರ ಶವಸಂಸ್ಕಾರವಾದ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿನ ನಂತರ, ಅವರ ಶವವನ್ನು ಹಳೆಯ ಎತ್ತಿನಬಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಜರ್ಮನಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ನಾಟಕಕಾರರು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಗಾಳಿಪಟ

ಗಾಳಿಪಟ ಎಂಬುದು ಕಾಗದ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಗಾಳಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹಾರುವ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ದಾರದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾದ ಒಂದು ಸಾಧನ. ಪತಂಗ ಎಂದೂ ಇದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪಟದ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ತಳ್ಳುವ ಗಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಹಾರಲ್ಪಡುವ ಈ ಕಾಗದ, ಇದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ದಾರವನ್ನು ಹಿಡಿದವರಿಂದ ಕ್ರಮಿಸಬೇಕಾದ ದೂರ ಮತ್ತು ಎತ್ತರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿಪಟವನ್ನು ಒಂದು ಆಟವಾಗಿಯೂ, ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿಯೂ, ಕಲೆಯಾಗಿಯೂ, ಸಂಕೇತವಾಗಿಯೂ ಹಾರಿಸುವ ಪದ್ದತಿ ಇದೆ.
ಇತಿಹಾಸ:

ಗಾಳಿಪಟವನ್ನು ಐದನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಚೀನಾ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ:

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ ಕಾಗದ, ತೆಳು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಳೆ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ಬಿದಿರಿನ ಕಡ್ಡಿಗಳಿಂದ ಅದು ಹಾರಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಂಧಿಸಿ ಗಾಳಿಪಟ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಉದ್ದನೆಯ ದಾರವನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ ಗಾಳಿ ಜಾಸ್ತಿ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗಾಳಿಪಟದ ತಳಕ್ಕೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬಾಲಂಗೋಚಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗಾಳಿಪಟವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚೌಕಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ವಿವಿಧ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.
ಬಳಕೆ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಪಟವನ್ನು ಹಾರಿಸುವ ಪದ್ದತಿ ಇದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [ಹಬ್ಬ] ಅಥವಾ [ಜಾತ್ರೆ]ಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಗಾಳಿಪಟ ಉತ್ಸವ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ-ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಗಾಳಿಪಟಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾದ ಗಾಳಿಪಟಗಳಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ಕೊಡುವ ಗಾಳಿಪಟ ಸ್ಫರ್ಧೆ ಸಹ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

---


ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ