रॉबर्ट रेडफोर्ड

रॉबर्ट रेडफोर्ड (ऑगस्ट १८, इ.स. १९३६:सांता मोनिका, कॅलिफोर्निया अमेरिका - १६ सप्टेंबर, २०२५:सनडान्स, युटा, अमेरिका) हा ऑस्कर पुरस्कारविजेता अमेरिकन चित्रपट अभिनेता, निर्माता व दिग्दर्शक होता.

रेडफोर्डचे मूळ नाव चार्ल्स रॉबर्ट रेडफोर्ड जुनियर असे होते.

कलाक्षेत्राव्यतिरिक्त रेडफोर्ड उद्योजक, निसर्गप्रेमी व दानशूर म्हणूनही प्रसिद्ध होता.

ऑल द प्रेसिडेंट्स मेन या चित्रपटात याची प्रमुख भूमिका आहे.

अमेरिकन चित्रपटसृष्टीतील सर्वात महत्त्वाच्या आणि प्रभावशाली व्यक्तींपैकी एक म्हणून ओळखले जाणारे, त्यांनी क्लासिक चित्रपटांमध्ये उल्लेखनीय भूमिका साकारल्या आहेत ज्यांना उत्तम समीक्षक आणि व्यावसायिक यश मिळाले आहे.

न्यू यॉर्कमधील अमेरिकन अकादमी ऑफ ड्रॅमॅटिक आर्ट्स, बोल्डर येथील कोलोरॅडो विद्यापीठात शिक्षण घेतल्यानंतर आणि चित्रकला शिकण्यासाठी पॅरिस, स्पेन आणि फ्लोरेन्समध्ये वेळ घालवल्यानंतर, त्यांनी प्रॅट इन्स्टिट्यूटमध्ये कला वर्ग घेतले आणि १९५० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात त्यांच्या व्यावसायिक अभिनय कारकिर्दीला सुरुवात केली.

त्यांनी १९५० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात टेलिव्हिजनमध्ये त्यांच्या कारकिर्दीची सुरुवात केली आणि १९६० च्या दशकात चित्रपटांमध्ये नाव कमावले. १९६९ मध्ये पॉल न्यूमन यांच्यासोबत बुच कॅसिडी आणि द सनडान्स किड या लोकप्रिय पाश्चात्य चित्रपटातून ते प्रसिद्ध झाले, ज्याने त्यांच्या सर्वात संस्मरणीय चित्रपट सहकार्यांपैकी एकाची सुरुवात केली. १९७३ मध्ये, त्यांनी द स्टिंग (ज्यासाठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी त्यांचे एकमेव अकादमी पुरस्कार नामांकन मिळाले) मध्ये न्यूमनसोबत पुन्हा एकत्र काम केले, हा एक चोरीचा चित्रपट होता ज्याने सर्वोत्कृष्ट चित्रपटासह सात अकादमी पुरस्कार जिंकले. त्याच वर्षी, त्यांनी बार्बरा स्ट्रीसँड यांच्यासोबत द वंडर इयर्समध्ये अभिनय केला. १९७४ ते १९७६ या काळात अमेरिकेतील सर्वात लोकप्रिय अभिनेते रॉबर्ट रेडफोर्ड यांनी जेरेमिया जॉन्सन (१९७२), थ्री डेज ऑफ द कॉन्डोर (१९७५) आणि आउट ऑफ आफ्रिका (१९८५) सारख्या ब्लॉकबस्टर चित्रपटांमध्ये भूमिका करून हॉलिवूडमधील सर्वात लोकप्रिय अभिनेत्यांपैकी एक म्हणून स्वतःची स्थापना केली, ज्यामध्ये त्यांनी मेरिल स्ट्रीपसोबत भूमिका केल्या. दिग्दर्शक म्हणून त्यांनी उल्लेखनीय यश मिळवले, त्यांची पहिली फिल्म, ऑर्डिनरी पीपल (१९८०) ने सुरुवात केली, ज्याने सर्वोत्कृष्ट चित्रपट आणि सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शकासह चार अकादमी पुरस्कार जिंकले. त्यानंतर त्यांनी अ रिव्हर रन्स थ्रू इट (१९९२), द हॉर्स व्हिस्परर (१९९८) आणि क्विझ शो या चित्रपटांसाठी सर्वोत्कृष्ट चित्रपट आणि सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शकासाठी दोन ऑस्कर जिंकले.

२००५ मध्ये, त्यांनी अ‍ॅन अनफिनिश्ड लाईफमध्ये जेनिफर लोपेझ आणि बेक्का गार्डनर यांच्यासोबत काम केले.

१९८१ मध्ये, त्यांनी सनडान्स इन्स्टिट्यूटची स्थापना केली, जी सनडान्स फिल्म फेस्टिव्हलला प्रायोजित करते. त्याच्या प्रभावामुळे, सनडान्स हा चित्रपटसृष्टीतील एक महत्त्वाचा कार्यक्रम बनला आहे, जो क्वेंटिन टॅरँटिनो, स्टीव्हन सोडरबर्ग आणि डॅरेन अ‍ॅरोनोफ्स्की सारख्या प्रतिभांचा शोध घेण्यास मदत करतो.

रॉबर्ट रेडफोर्डने जुलै २००९ मध्ये हॅम्बुर्ग येथे सिबिल स्झॅगर्स या चित्रकाराशी पुनर्विवाह केला, जो १९९६ पासून त्याचा जोडीदार होता.

रॉबर्ट रेडफोर्डने शेवटचा २०१९ च्या 'अ‍ॅव्हेंजर्स: एंडगेम' चित्रपटात काम केले होते, ज्याने बॉक्स ऑफिसवर आतापर्यंतचा दुसरा सर्वाधिक महसूल मिळवला होता.

त्यांना युनायटेड स्टेट्स आणि परदेशात सर्वात प्रतिष्ठित नागरी आणि चित्रपट पुरस्कार मिळाले आहेत, ज्यात मानद अकादमी पुरस्कार, बाफ्टा पुरस्कार, दोन गोल्डन ग्लोब पुरस्कार, तसेच सेसिल बी. डेमिल पुरस्कार, २००५ मध्ये केनेडी सेंटर सन्मान, २०१६ मध्ये प्रेसिडेंशियल मेडल ऑफ फ्रीडम आणि २०१९ मध्ये मानद सीझर पुरस्कार यांचा समावेश आहे. २०१४ मध्ये टाईमने त्यांना जगातील १०० सर्वात प्रभावशाली व्यक्तींपैकी एक म्हणून घोषित केले.

रॉबर्ट रेडफोर्ड यांचे १६ सप्टेंबर २०२५ रोजी वयाच्या ८९ व्या वर्षी, प्रोव्हो, युटा जवळील पर्वतांमध्ये त्यांच्या घरी झोपेत असताना निधन झाले.


वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते दिग्दर्शक
वर्ग:इंग्लिश चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
वर्ग:इ.स. २०२५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख