जानेवारी २६

ठळक घटना

चौदावे शतक

* १३४० - इंग्लंडचा राजा एडवर्ड तिसऱ्याला फ्रान्सचाही राजा घोषित केले गेले.
सोळावे शतक

* १५०० - व्हिसेन्ते यानेझ पिन्झोन ब्राझीलला पोचणारा पहिला युरोपीय ठरला.
* १५३१ - पोर्तुगालची राजधानी लिस्बनमध्ये भूकंप. हजारो ठार.
* १५६४ - ट्रेंटच्या समितीनंतर ख्रिश्चन धर्माचे कॅथॉलिक व प्रोटेस्टंट पंथांमध्ये विभाजन.
* १५६५ - विजयनगर साम्राज्य आणि दख्खनचे सुलतान यांच्यातील तालिकोटच्या लढाईत झाली. रामरायाचा पराभव होऊन दक्षिण भारतात अनिर्बंध मुस्लिम सत्तेला सुरुवात झाली.
सतवे शतक

* १६९९ - कार्लोवित्झचा तह मंजूर.
अठरावे शतक

* १७०० - अमेरिकेच्या पश्चिम किनाऱ्यावर रिश्टर मापनपद्धतिनुसार ९ तीव्रतेचा भूकंप झाला.
* १७३६ - पोलंडचा राजा स्तानिस्लॉस पहिला याने पदत्याग केला.
* १७८८ - आर्थर फिलिपच्या नेतृत्वाखाली ब्रिटिश आरमाराची जहाजे सिडनीला पोचली व पुढे सिडनी शहर वसवले. ही ऑस्ट्रेलियातील पहिली कायम वसाहत आहे. पहा ऑस्ट्रेलिया स्थापना दिन.
एकोणिसावे शतक

* १८०८ - क्रांतिकारकांनी ऑस्ट्रेलियाचे सरकार (काही दिवसांकरता) उलथवलले.
* १८३७ - मिशिगन अमेरिकेचे २६वे राज्य झाले.
* १८३८ - टेनेसीने दारूबंदी जाहीर केली.
* १८४१ - युनायटेड किंग्डमने चीनकडून हाँगकाँगचा ताबा घेतला.
* १८६१ - अमेरिकन यादवी युद्ध - लुईझियाना विभक्त झाले.
* १८६३ - अमेरिकन यादवी-मॅसेच्युसेट्सला अमेरिकेच्या युद्ध सचिवानी आफ्रिकन वंशाच्या सैनिकांची पलटण उभारण्याची मुभा दिली.
* १८७० - अमेरिकन यादवी-व्हर्जिनिया परत अमेरिकेच्या संयुक्त राज्यात दाखल झाले.
* १८७६ - मुंबई आणि कलकत्ता दरम्यान रेल्वे वाहतुकीस सुरुवात झाली.
* १८८५ - सुदानमध्ये माह्दी सैनिकांनी खार्टुम जिंकले.
* १८८७ - डोगालीची लढाई - ॲबिसिनिया(इथियोपिया)च्या सैनिकांनी इटलीच्या सैन्याला हरवले.
विसावे शतक

* १९०५ - दक्षिण आफ्रिकेत प्रिटोरिया जवळच्या खाणीत कलिनन हिरा सापडला.
* १९११ - ग्लेन एच. कर्टिसने पहिले समुद्री विमान उडवले.
* १९२४ - रशियातील सेंट पीटर्सबर्गचे लेनिनग्राड असे नामकरण करण्यात आले.
* १९३० - भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस ने २६ जानेवारी हा पूर्ण स्वराज्य दिन असल्याचे जाहीर केले. वसाहतीच्या स्वराज्याऐवजी संपूर्ण स्वातंत्र्याची मागणी करून काँग्रेसने २६ जानेवारी हा स्वातंत्र्यदिन मानण्याला सुरुवात केली.
* १९३३ - भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसने वसाहतीच्या स्वराज्याऐवजी संपूर्ण स्वातंत्र्याची मागणी करून २६ जानेवारी हा स्वातंत्र्यदिन मानण्याला सूरुवात केली. स्वातंत्र्यदिन साजरा केल्याने देशात धरपकड.
* १९३९ - स्पॅनिश गृहयुद्ध - इटलीच्या मदतीने फ्रान्सिस्को फ्रॅंकोने बार्सेलोना जिंकले.
* १९४२ - दुसरे महायुद्ध - आयर्लंडमध्ये अमेरिकन सैन्य उतरले.
* १९४६ - फेलिक्स गोआं फ्रान्सच्या पंतप्रधानपदी.
* १९४९ - भारताच्या राज्यघटनेचा पहिला मसुदा मंजूर झाला.
* १९५० - भारत प्रजासत्ताक देश झाला. डॉ. राजेन्द्रप्रसाद राष्ट्रपतीपदी.
* १९५० - एच.जे. केन्या हे भारताचे पहिले सरन्यायाधीश झाले.
* १९५६ - इटलीत कोर्टिना द'आम्पेझो येथे सातवे हिवाळी ऑलिम्पिक खेळ सुरू.
* १९६५ - भारताने हिंदी भाषेला शासकीय भाषा जाहीर केले.
* १९७८ - महाराष्ट्रात रोजगार हमी कायदा लागू झाला.
* १९९३ - वाक्लाव हावेल चेक प्रजासत्ताकच्या अध्यक्षपदी.
* १९९८ - कॅप्टन लक्ष्मी व उषा मेहता यांना पद्मविभूषण पुरस्कार प्रदान.
एकविसावे शतक

* २००१ - गुजरातमध्ये भूकंप. २०,००० ठार.
* २००१ - व्हेनेझुएलात सिउदाद बॉलिव्हार जवळ डी.सी.३ जातीचे विमान कोसळले. २४ ठार.
* २००५ - ग्लेन्डेल, कॅलिफोर्नियात तीन रेल्वे गाड्या एकमेकांवर आदळल्या. ११ ठार, २०० जखमी.
* २००५ - इराकच्या पूर्व भागात अमेरिकेचे हेलिकॉप्टर कोसळले. ३१ सैनिक ठार.
* २०२१ - शेती कायद्यांना विरोध करणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या ट्रॅक्टर मोर्चादरम्यान हिंसाचार; लाल किल्ल्यावर हल्लाबोल; १ शेतकरी मृत.
जन्म

* १४९७ - गो-नारा, जपानी सम्राट.
* १७६३ - चार्ल्स चौदावा, स्वीडन व नॉर्वेचा राजा.
* १८१३ - हुआन पाब्लो दुआर्ते, डॉमिनिकन प्रजासत्ताकचा राष्ट्रपिता.
* १८५७ - दलाई लामा, बारावा अवतार.
* १८६२ - फिलिप हचिन्सन, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १८८० - डग्लस मॅकआर्थर, अमेरिकन सेनापती.
* १८९१ - चंद्रशेखर शिवराम गो-हे बडोद्याचे राजकवी
* १९०३ - जॉफ्री लेग, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९१५ - राणी गायडिनलू, ईशान्य भारतातील वीरांगना. 'राणी' ही पदवी त्यांना नेहरूंनी दिली. त्यांच्या स्मरणार्थ स्त्रीशक्ती पुरस्कार दिला जातो.
* १९१८ - निकोलाइ चाउसेस्क्यु, रोमेनियाचे राष्ट्राध्यक्ष.
* १९१९ - खानमोहम्मद इब्राहीम, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९२० - वसंत नायसादराय रायजी भारतीय क्रिकेट खेळाडू आणि क्रिकेट इतिहासकार
* १९२७ - होजे अझ्कोना देल होयो, होन्डुरासचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९४५ - किम ह्युस, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९५३ - अँडर्स फो रासमुसेन, डेन्मार्कचा पंतप्रधान.
* १९५७ - शिवलाल यादव, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९५७ - अशोक मल्होत्रा, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९६२ - टिम मे, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९६२ - रोशन गुणरत्ने, श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९६३ - सायमन ओ'डोनेल, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९६८ - क्रिस प्रिंगल, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९७४ - समन जयंता, श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* १६१६ - दासोपंत दिगंबर देशपांडे तथा प्रचंडकवी.
* १६३० - हेन्री ब्रिग्ज, लघुगणकसारिणी (लॉगॅरिदम टेबल्स) तयार करण्यात मोठा वाटा असणारा इंग्लिश गणितज्ञ.
* १७३० - कवी श्रीधर (समाधी).
* १८२३ - डॉ. एडवर्ड जेनर, देवीची लस शोधणारे संशोधक, वैद्यक.
* १८३१ - सांगोली रायण्णा, भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक.
* १८८५ - एडवर्ड डेव्ही, ब्रिटिश संशोधक, भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १९६८ - लोकनायक बापूजी अणे, भारतीय राजकारणी.
* २००० - डॉन बज, सर्वप्रथम ग्रँड स्लॅम जिंकणारा अमेरिकन टेनिस खेळाडू.
* २०१५ - आर.के. लक्ष्मण, भारतीय व्यंगचित्रकार.
* २०२० - कोबे ब्रायंट, अमेरिकन बास्केटबॉलपटू
* २०२५ -अशोक कामत-संत साहित्याचे ज्येष्ठ अभ्यासक, लेखक आणि सावित्रीबाई फुले-पुणे विद्यापीठाच्या संत नामदेव अध्यासनाचे माजी प्रमुख (वय 83)
*
प्रतिवार्षिक पालन

* भारतीय प्रजासत्ताक दिन - भारत.
* ऑस्ट्रेलिया दिन - ऑस्ट्रेलिया.
* मुक्ति दिन - युगांडा.
बाह्य दुवे

----
जानेवारी २४ - जानेवारी २५ - जानेवारी २६ - जानेवारी २७ - जानेवारी २८ - (जानेवारी महिना)
----


वर्ग:दिवस
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख