JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
कुवेत

कुवेत हा मध्य-पूर्वेतील एक देश आहे. कुवेतच्या दक्षिणेला सौदी अरेबिया, पश्चिम व उत्तरेला इराक तर पूर्वेला पर्शियन आखात आहे.

कुवेत हा जगातील अतिश्रीमंत व अतिप्रगत देशांपैकी एक देश आहे.
इतिहास

नावाची व्युत्पत्ती

प्रागैतिहासिक कालखंड

अर्वाचीन इतिहास

१९८९ साली कुवैतवर इराकचे राष्ट्रपती(राष्ट्राध्यक्ष) सद्दाम हुसेन यांनी हल्ला केला.
भूगोल

चतुःसीमा

राजकीय विभाग

मोठी शहरे

कुवेत सिटी कुवेतची राजधानी आहे.
समाजव्यवस्था

वस्तीविभागणी

धर्म

शिक्षण

संस्कृती

राजकारण

अर्थतंत्र

बाह्य दुवे

वर्ग:आशियातील देश
म्युन्शेन

म्युनिक अथवा म्युनशेन (मराठी लिखाण म्युनिच) हे जर्मनीतील प्रमुख शहर आहे. बायर्न राज्याची राजधानी असलेल्या ह्या शहरात १९७२ च्या ऑलिंपिक स्पर्धा पार पडल्या होत्या. या शहराची एकूण लोकसंख्या १३ लाख इतकी असून जर्मनीतील बर्लिन व हॅंम्बुर्गनंतर तिसरे मोठे शहर आहे. बव्हेरियन आल्प्सच्या पायथ्याशी हे शहर वसले आहे व इसार नावाची नदी शहराच्या मध्यभागातून वाहते. निसर्ग सौदर्यांने नटलेल्या म्युनिचजवळ अनेक पर्यटन स्थळे आहेत. तसेच अनेक घटनांचा साक्षिदार असलेल्या या शहरात अनेक ऐतिहासिक स्थळे व राजवाडे आहेत. तसेच हे शहर संग्रहालयांचे शहर म्हणूनही ओळखले जाते. ड्यॉईचे वस्तूसंग्रहालय , विमानांचे संग्रहालय ही काही येथील प्रसिद्ध संग्रहालये आहेत. जगप्रसिद्ध वाहन निर्माते बी.एम.डब्ल्यू या कंपनीचे माहेरघर म्युनिकच आहे. जर्मनीने दुसऱ्या महायुद्धानंतर केलेल्या प्रगतीचे म्युनिच हे प्रतीक मानले जाते.
भौगोलिक

म्युनिच हे शहर आल्पस पर्वताच्या पायथ्याशी वसलेले आहे व समुद्रसपाटीपासूनची उंची साधारणपणे ५५० मी इतकी आहे. परंतु शहराचा बहुतेक भाग हा सपाट आहे. शहरातील कोणत्याही उंच इमारतीवरून दक्षिणेकडच्या आल्प्सच्या उंच रांगा पहायला मिळतात.
हवामान

म्युनिचचे हवामान हे पश्चिम युरोपीय हवामानप्रकारात मोडते. परंतु आल्प्सचे सानिध्य असल्याने उत्तरेकडून येणारे वारे या ठिकणी अडतात त्यातून येणाऱ्या बाष्पामुळे म्युनिचमध्ये जर्मनीतील इतर शहरांपेक्षा सरासरीपेक्षा २०० ते ३०० मीमी जास्त पाउस पडतो. तसेच हिवाळ्यात बर्फाचे प्रमाणही इतर शहरांपेक्षा अधिक असते. डिसेंबर ते मार्च हे महिने हिवाळ्यात गणले जातात जानेवारी हा सर्वांत कडक थंडीचा महिना असतो व सरासरी तापमान उणे ४ ते अधिक २ ते ३ अंश असते.
सार्वजनिक वाह्तुक

अर्थव्यवस्था

म्युनशेन हे दक्षिण जर्मनीमधील एक प्रमुख औद्योगिक केंद्र समजले जाते. बीएमडब्ल्यू या जगप्रसिद्ध वाहननिर्माण कंपनीचे म्युनिच हे माहेरघर आहे. याचे मुख्य कार्यालयाची इमारत अतिशय वैशिष्ट्यपूर्ण आहे.
शैक्षणिक

म्युनिच येथील तांत्रिक विद्यापीठ (टी.यू म्युनशेन) हे जर्मनीतील अग्रणी विद्यापीठ आहे. जागतिक स्तरावरही या विद्यापीठाची गणना पहिल्या शंभर विद्यापीठांत होते.
क्रीडा

thumb|right|300 px|अलायंझ अरेना जर्मनीमधील इतर शहरांप्रमाणेच फुटबॉल हा येथील सर्वांत लोकप्रिय क्रीडाप्रकार आहे. बायर्न म्युनशेन (Bayern München) हा इथला स्थानिक फुटबॉल संघ 'बुन्डेसलिगा' या जर्मनीमधील सर्वोत्तम फुटबॉल क्लब आहे . सर्वाधिक वेळा राष्ट्रीय विजेत्या तसेच अनेक वेळा युरोपीय विजेत्या ठरलेल्या या संघाने केवळ जर्मन फुटबॉल नव्हे तर जगाला महान फुटबॉलपटूंचा वारसा दिला आहे.याचे मुख्य स्टेडियम उपनगरामधील अलायंझ अरेना या स्टेडियममध्ये आहे.

फुटबॉलप्रमाणेच इतर क्रीडा स्पर्धांकरताही हे शहर प्रसिद्ध आहे. १९७२ च्या ऑलिंपिक स्पर्धा भरवण्याचा मान या शहराने मिळवला. ही स्पर्धा इस्रायली क्रीडापटूंवर झालेल्या अतिरेकी हल्यासाठी कायमची लक्षात राहील. या हल्यात सहा इस्रायली खेळांडूंचा व पोलीस अधिकाऱ्यांचा मृत्यू झाला.
पर्यटन स्थळे
संग्रहालये

* जर्मन संग्रहालय
* विमान संग्रहालय

इतर
* ऑलिंपिक पार्क
* अलायंझ अरेना
* श्लिसहाईमचा राजवाडा
* बव्हेरियाचा पुतळा
* राठ हाउस (टाउनहॉल)
* डखाउची छळछावणी
प्रसिद्ध व्यक्ती

* रिचर्ड वागनर
* राजे लुडविग
* मॅक्स प्लॅंक
* ॲडॉल्फ हिटलर]
संदर्भ


वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
वर्ग:उन्हाळी ऑलिंपिक यजमान शहरे
क्योल्न

क्योल्न (; इंग्लिश वापर: Cologne; कोलोन) हे जर्मनी देशाच्या नोर्डऱ्हाइन-वेस्टफालन राज्यातील सर्वात मोठे तर जर्मनीमधील बर्लिन, हांबुर्ग व म्युनिक खालोखाल चौथ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. जर्मनीच्या पश्चिम भागातील रूर परिसरामध्ये ऱ्हाइन नदीच्या काठावर वसलेल्या क्योल्नची लोकसंख्या सुमारे १० लाख आहे. येथील क्योल्नर डोम नावाच्या कॅथेड्रलसाठी प्रसिद्ध असणारे क्योल्न ऱ्हाइनलॅंड परिसरामधील एक महत्त्वाचे सांस्कृतिक केंद्र मानले जाते.

अंदाजे पहिल्या शतकादरम्यान वसवल्या गेलेल्या क्योल्नवर इतिहासामध्ये अनेकदा फ्रेंचांनी व ब्रिटिशांनी सत्ता गाजवली. मध्य युगादरम्यान आल्प्स पर्वतरांगेच्या उत्तरेकडील सर्वात महत्त्वाच्या व्यापारी व वाहतूक केंद्रांपैकी एक असलेले क्योल्न हान्से संघामधील आघाडीचे शहर होते. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान दोस्त राष्ट्रांकडून केल्या गेलेल्या असंख्य बॉंबहल्ल्यांदरम्यान क्योल्नची मोठ्या प्रमाणावर पडझड झाली. युद्ध संपल्यानंतर जर्मन सरकारने येथील अनेक ऐतिहासिक वास्तू पुन्हा बांधण्याचे प्रयत्न केले.

सध्या क्योल्न जर्मनीमधील एक आघाडीचे आर्थिक, सांस्कृतिक व शैक्षणिक केंद्र आहे.
भौगोलिक रचना

क्योल्न शहर जर्मनीच्या ऱ्हाइनलॅंड भागात ऱ्हाइन नदीच्या किनाऱ्यांवर सुमारे ४०० चौरस किमी क्षेत्रफळाच्या भूभागावर वसले आहे.
हवामान

क्योल्न जर्मनीमधील सर्वात उबदार शहरांपैकी एक आहे. परंतु येथील हवामान वर्षामधील बराच काळ ढगाळ असते,
अर्थव्यवस्था

क्योल्न शहरामध्ये लुफ्तान्सा कंपनीचे मुख्यालय तसेच फोर्ड, टोयोटा इत्यादी वाहन उत्पादक कंपन्यांची युरोपीय मुख्यालये आहेत. क्योल्नमधील उद्योग बहुरंगी असून माहिती तंत्रज्ञान, विमा, मनोरंजन इत्यदी क्षेत्रांशी निगडीत अनेक कंपन्यांची कार्यालये येथे आहेत.
खेळ

फुटबॉल हा क्योल्नमधील सर्वात लोकप्रिय खेळ असून १. एफ.सी. क्योल्न हा फुसबॉल-बुंडेसलीगा मध्ये खेळलेला येथील प्रमुख क्लब आहे. ऱ्हाईनएनर्जीस्टेडियोन हे २००६ फिफा विश्वचषकासाठी वापरले गेलेले स्टेडियम क्योल्नमध्ये सर्वात मोठे आहे.
प्रसिद्ध रहिवासी

*कोन्राड आडेनाउअर - १९१७-३३ दरम्यान क्योल्नचा महापौर व पश्चिम जर्मनीचा पहिला चान्सेलर
जुळी शहरे

क्योल्नचे जगातील खालील शहरांसोबत व्यापारी व सांस्कृतिक संबंध आहेत.
बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ

*
संदर्भ

वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
*
फ्रांकफुर्ट

फ़्रांकफुर्ट आम माइन हे जर्मनीच्या हेसेन राज्यातील सर्वात मोठे शहर असून बर्लिन, हांबुर्ग, म्युन्शेन, क्यॉल्न या शहरांनंतर जर्मनीतले पाचवे मोठे शहर आहे.

माइन नदीकाठावर वसलेले फ्रांकफुर्ट जर्मनीतील आर्थिक व दळणवळण-वाहतुकीचे केंद्र आहे. युरोपीय केंद्रीय बँक, फ्रांकफुर्ट स्टॉक एक्स्चेंज फ्रांकफुर्टमध्येच असल्यामुळे हे शहर युरोपाच्या मुख्यभूमीवरील महत्त्वाच्या दोन आर्थिक केंद्रांपैकी(दुसरे केंद्र पॅरिस) एक मानले जाते.
हे सुद्धा पहा

* फ्रांकफुर्ट आम मेन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ

वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
वर्ग:फ्रांकफुर्ट
वर्ग:विकिमेनिया यजमान शहरे
डॉर्टमुंड

डॉर्टमुंड () हे जर्मनी देशाच्या नोर्डऱ्हाइन-वेस्टफालन या राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर रुहर परिसरातील एक महत्त्वाचे शहर आहे. ५.८ लाख लोकसंख्या असलेले डॉर्टमुंड जर्मनीतील सातव्या तर युरोपियन संघातील ३४व्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.
जुळी शहरे

डॉर्टमुंडचे जगातील खालील शहरांसोबत सांस्कृतिक व व्यापारी संबंध आहेत.
* रोस्तोव-ऑन-दॉन
* आमियां
* लीड्स
* बफेलो
* नेतान्या
* नोव्ही साद
* शीआन
* काठमांडू, Nepal
चित्रदालन


चित्र:Reinoldikirche.jpg|डॉर्टमुंडमधील सर्वात जुने चर्च
चित्र:Westfalenstadion von oben.jpg|जर्मनीमधील सर्वात मोठे स्टेडियम वेस्टफालेनस्टेडियॉन
चित्र:IMG 2104-Altes-Rathaus-Dortmund.jpg|जुने नगर भवन
चित्र:Dortmund-Oper 2502.JPG|ओपेरा हाउस

संदर्भ
बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ
*


वर्ग:जर्मनीमधील शहरे
वर्ग:डॉर्टमुंड
शोधयंत्र

इंटरनेटावर/महाजालात माहितीचा शोध घेण्यास मदत करणाऱ्या संकेतस्थळांना 'शोध यंत्र' (इंग्लिश:Search Engine) असे म्हणतात. एखादा कोणताही विशिष्ट शब्द किंवा शब्दसमूह ज्या-ज्या वेबपानांवरील मजकुरात असेल, अशी सर्व वेबपाने दाखवण्याचे काम शोधयंत्र करते. बहुतांश आधुनिक लोकप्रिय शोधयंत्रे ही केवळ मजकूरच नव्हे तर, एखाद्या शब्दासंबंधित चित्रे, चलचित्रे व इतर माहिती शोधण्यास मदत करतात. सर्वसाधारणपणे 'शोधयंत्र' ही संज्ञा फक्त इंटरनेटावरील माहिती शोधण्यासंदर्भात वापरली जाते; संगणकावर साठवलेल्या माहितीमध्ये शोध घेण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या सॉफ्टवेअरांना 'शोधयंत्र' म्हणले जात नाही.

महाजालात विविध प्रकारांची शोधयंत्रे वापरली जातात. अधिकाधिक लोक आपल्या वेबपानावर येणे हे शोधयंत्राने दिलेल्या स्थानांकनावर अवलंबून आहे; तसेच ते वेबपानाच्या शोधयंत्र मैत्रीपूर्णतेवरही अप्रत्यक्षपणे अवलंबून आहे.
गूगल

गूगल शोधयंत्राचे महत्त्व आणि वापर २००१ सालापासून वाढला. गूगल शोधयंत्राचे यश दुव्याच्या उपयोगाचे प्रमाण व त्या-त्या वेबपानाच्या स्थानांकनाच्या संकल्पनेत आहे. एखाद्या वेबपानाचा दुवा इतर किती आणि किती महत्त्वाच्या वेबपानांनी दिला आहे यावर त्या वेबपानाचे स्थानांकन निश्चित होते. याकरिता संबंधित वेबपानावर योग्य आणि जास्तीत जास्त लोकांकडून शोधले जाणारे संदर्भशब्द असणे खूप उपयुक्त ठरते.
मराठी विकिपीडियाचे शोधयंत्रांतील स्थान

मराठी विकिपीडियाचे संदर्भ गूगल शोधयंत्राच्या मराठी आवृत्तीत सहज मिळतात; पण मराठी विकिपीडियाचे संदर्भ गूगल शोधयंत्राच्या इंग्रजी आवृत्तीत उशिरा मिळतात. मराठी विकिपीडियातील सुयोग्य शब्दांचे मराठीबरोबरच रोमन लिपीतील पर्यायही उपलब्ध झाल्यास मराठी विकिपीडिया शोध यंत्र मैत्रीपूर्ण होण्यास मदत होईल.
याहू बझ इंडेक्स

याहू इंडिया 'याहू बझ इंडेक्स'चा वापर करून सर्वांत जास्त शोधल्या जाणाऱ्या शब्दांची माहिती देते. अशा शब्दांचा योग्य वापर वेबपानाची शोधयंत्र मैत्रीपूर्णता वाढवण्यास मदत करतो.
मर्यादा

शोधयंत्र डायनॅमिक फाँट वापरणाऱ्या वेबपानांचे स्थानांकन करू शकत नाही. फक्त युनिकोड चालते. उदाहरणार्थ महाराष्ट्र टाइम्स शोधयंत्रांमार्फत शोधता येतो; पण ई-सकाळ शोधता येत नाही.
शोधयंत्रांमध्ये वेबपानाची नोंदणी

* गूगल
* याहू used by AlltheWeb, AltaVista
* एम्‌.ए‍स्‌.ए‍न्‌.
* मुक्त कोश

* ऑड
* फ्री वेब सबमिशन
* विकिसीक
.
* गूगल संकेतस्थळावरील 'विकिसर्च'
* गूगल - मराठी भाषेत
* गूगल - मराठी भाषेत
कालरेषा

वर्ग:माहिती तंत्रज्ञान

वर्ग:संकेतस्थळे
गॉन विथ द विंड (चित्रपट)

गॉन विथ द विंड () हा १५ डिसेंबर इ.स. १९३९ रोजी प्रदर्शित झालेला एक हॉलिवूड चित्रपट आहे. या चित्रपटाची कथा मार्गारेट मिशेल यांच्या गॉन विद द विंड ह्याच नावाच्या कादंबरीवर आधारित आहे. ह्या चित्रपटात १९व्या शतकामधील अमेरिकेच्या दक्षिण भागातील संस्कृती व अमेरिकन यादवी युद्ध स्कारलेट ओ'हॅरा ह्या एका गोऱ्या वर्णाच्या श्रीमंत मुलीच्या दृष्टीकोनातून दाखवली आहे.

जगभर प्रचंड गाजलेल्या ह्या चित्रपटाला विक्रमी १० ऑस्कर पुरस्कार मिळाले होते.
बाह्य दुवे

वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते चित्रपट
आं ली

आं ली (ऑक्टोबर २३, इ.स. १९५४ - हयात) हे ऑस्कर विजेते चित्रपट अभिनेते, निर्माते आणि दिग्दर्शक आहेत. प्राचीन संस्कृती आणि आधुनिकता यांचा सुरेख संगम हे त्यांच्या चित्रपटांचे वैशिष्ट्य म्हणावे लागेल. त्यांच्या चित्रपटांमुळे पाश्चात्य प्रेक्षकांना चिनी संस्कृतीचे एक वेगळे दर्शन घडले.
जीवन

आं ली यांचा जन्म तैवानमध्ये झाला. इ.स. १९७५ मध्ये नॅशनल तैवान कॉलेज ऑफ आर्ट्स मधून पदवी घेतल्यानंतर ते उच्च शिक्षणासाठी अमेरिकेत गेले. तेथे उरबाना-शॅंपेन विद्यापीठात नाट्यदिग्दर्शनाची पदवी आणि न्यू यॉर्क विद्यापीठात चित्रपट निर्माणासंबंधी पदवी प्राप्त केली. नंतर त्यांनी काही पटकथा लिहील्या आणि एका चित्रपटात सहाय्यक दिग्दर्शक म्हणून काम केले. इ.स. १९९३ मध्ये द वेडींग बँक्वेट या चित्रपटाच्या दिग्दर्शनाबद्दल आं ली यांना ऑस्कर आणि गोल्डन ग्लोब पुरस्कारांचे नामांकन मिळाले आणि बर्लिन आंतरराष्ट्रीय चित्रपटात गोल्डन ग्लोब पुरस्कार मिळाला. इथून त्यांच्या कारकीर्दीला खऱ्या अर्थाने सुरुवात झाली.
प्रवास

इ.स. १९९२ मध्ये आं ली यांनी पुशिंग हॅंड्स हा चित्रपट तायवानमध्ये दिग्दर्शित केला. या चित्रपटाची प्रशंसा आंतरराष्ट्रीय पातळीवर झाली. यानंतरचा इ.स. १९९३मधला द वेडींग बँक्वेटही यशस्वी ठरला. हे दोन्ही चित्रपट अमेरिकेत स्थायिक झालेल्या तायवानवासियांवर होते. यानंतर इ.स. १९९५ मध्ये आं ली यांचा पुढचा चित्रपट प्रसिद्ध ब्रिटिश लेखिका जेन ऑस्टीन यांच्या सेन्स अँड सेन्सिबिलिटी या कादंबरीवर आधारित होता. अस्सल ब्रिटिश मातीतला हा चित्रपट दिग्दर्शित करणे म्हणजे आं ली यांच्यासाठी एक आव्हानच होते आणि ते त्यांनी यशस्वीपणे पेलले. या चित्रपटाला सात ऑस्कर नामांकने मिळाली आणि या चित्रपटातील नायिका एम्मा थॉम्पसन यांना सर्वोत्कृष्ट पटकथेबद्दल ऑस्कर पारितोषिक मिळाले. इ.स. १९९९ मध्ये आं ली यांनी जुन्या चिनी संस्कृतीचे दर्शन घडवणारा क्राउचिंग टायगर, हिडन ड्रॅगन दिग्दर्शित केला. उत्कृष्ट छायाचित्रण आणि थक्क करायला लावणारे विशेष दृक्परिणाम ही या चित्रपटाची वैशिष्ट्ये होती. हा चित्रपट जगभर गाजला आणि याला चार ऑस्कर पारितोषिके मिळाली.

इ.स. २००५ मध्ये ब्रोबॅक माउंटन या चित्रपटाबद्दल आं ली यांना सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शनाबद्दल पुन्हा ऑस्कर मिळाले. इ.स. २००७ मधला त्यांचा लस्ट, कॉशन हा चित्रपटही समीक्षकांची दाद मिळवतो आहे.
कारकीर्द

* आयएमडीबीवरील लीची कारकीर्द
नोंद: ही सूची सर्वसमावेशक नाही
चित्रपट दिग्दर्शन

* अ लिटल गेम (२००८)
* लस्ट, कॉशन
* ब्रोबॅक माउंटन
* हल्क
* सेन्स अँड सेन्सिबिलिटी
* क्राउचिंग टायगर, हिडन ड्रॅगन
* लाईफ ऑफ पाय(चित्रपट)(२०१२)
पटकथा लेखन

* पुशिंग हॅंड्स
* द वेडींग बँक्वेट
अभिनय

* पुशिंग हॅंड्स
* हल्क
निर्मिती

* क्राउचिंग टायगर, हिडन ड्रॅगन
* लाईफ ऑफ पाय(चित्रपट)(२०१२)
संदर्भ

वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
क्लिंट ईस्टवूड

इवलेसे|right|180px|अ फिस्टफुल ऑफ डॉलर्समध्ये ईस्टवूड
क्लिंटन ईस्टवुड जूनियर (जन्म 31 मे 1930) एक अमेरिकन अभिनेता आणि चित्रपट दिग्दर्शक आहे. वेस्टर्न टीव्ही मालिका रॉहाइड मध्ये यश मिळाल्यानंतर, 1960 च्या दशकात Sergio Leone च्या डॉलर ट्रायोलॉजी मधील स्पॅगेटी वेस्टर्नमधील "मॅन विथ नो नेम" च्या भूमिकेतून आणि 1970 व 1980 च्या दशकात पाच डर्टी हॅरी चित्रपटांमधील अँटीहिरो पोलीस हॅरी कॅलाहनच्या भूमिकेतून ईस्टवुडला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ओळख मिळाली. या आणि इतर भूमिकांनी ईस्टवुडला पुरुषत्वाचे एक चिरस्थायी सांस्कृतिक प्रतीक बनवले आहे. 1986 मध्ये ईस्टवुडने कार्मेल-बाय-द-सी चे महापौर म्हणून दोन वर्षे काम केले.

ईस्टवुडचे सर्वात मोठे व्यावसायिक यश म्हणजे साहसी विनोदी चित्रपट Every Which Way but Loose (1978) आणि त्याचा ॲक्शन विनोदी सिक्वेल Any Which Way You Can (1980) हे आहेत. ईस्टवुडचे इतर लोकप्रिय चित्रपट वेस्टर्न श्रेणीतील Hang 'Em High (1968), The Outlaw Josey Wales (1976) आणि Pale Rider (1985), ॲक्शन-वॉर चित्रपट Where Eagles Dare (1968), तुरुंग चित्रपट एस्केप फ्रॉम अल्काट्राझ (1979), वॉर चित्रपट Heartbreak Ridge (1986), ॲक्शन चित्रपट In the Line of Fire (1993), आणि रोमँटिक ड्रामा द ब्रिजेस ऑफ मॅडिसन काउंटी (1995) यांचा समावेश आहे. त्याच्या अलीकडील कामांमध्ये Gran Torino (2008), द म्युएल (2018), आणि क्राय माचो (2021) यांचा समावेश आहे. 1967 पासून, ईस्टवुडच्या माल्पासो प्रॉडक्शन्स कंपनीने त्याच्या अमेरिकन चित्रपटांपैकी चार वगळता सर्व चित्रपटांची निर्मिती केली आहे.

सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यासाठी अकादमी पुरस्कार नामांकित असलेल्या ईस्टवुडने त्याच्या वेस्टर्न चित्रपट Unforgiven (1992) आणि स्पोर्ट्स ड्रामा Million Dollar Baby (2004) साठी सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक आणि सर्वोत्कृष्ट चित्रपट पुरस्कार जिंकले. स्वतःच्या अनेक स्टार व्हेइकल्स दिग्दर्शित करण्याव्यतिरिक्त, ईस्टवुडने अशा चित्रपटांचेही दिग्दर्शन केले ज्यात त्याने अभिनय केला नाही, जसे की रहस्यमय ड्रामा मिस्टिक रिव्हर (2003) आणि युद्ध चित्रपट Letters from Iwo Jima (2006), ज्यासाठी त्याला अकादमी पुरस्कार नामांकन मिळाले, तसेच कायदेशीर थ्रिलर ज्युरर #2 (2024). त्याने चरित्रात्मक चित्रपट चेंजलिंग (2008), इन्व्हिक्टस (2009), American Sniper (2014), सली (2016), आणि रिचर्ड ज्युवेल (2019) यांचेही दिग्दर्शन केले.


वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रॉन हॉवर्ड

रॉनाल्ड विल्यम हॉवर्ड (१ मार्च, इ.स. १९५४:डंकन, ओक्लाहोमा, अमेरिका - ) हे अमेरिकन चित्रपट निर्माता, दिग्दर्शक आणि अभिनेता आहेत. त्यांना दोन अकॅडेमी पुरस्कार, सहा एमी पुरस्कार, दोन गोल्डन ग्लोब पुरस्कार आणि एक ग्रॅमी पुरस्कार यांसह अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत.


वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९५४ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:गोल्डन ग्लोब पुरस्कारविजेते
वर्ग:एमी पुरस्कारविजेते
वर्ग:ग्रॅमी पुरस्कारविजेते
स्टीवन सॉडरबर्ग

स्टीवन अँड्रु सॉडरबर्ग (१४ जानेवारी, १९६३ - ) हे अमेरिकन चित्रपट दिग्दर्शक, निर्माता, पटकथा लेखक, छायाचित्रकार आणि संपादक आहेत.

यांनी ओशन्स इलेव्हन, ओशन्स ट्वेल्व, ओशन्स थर्टीन, (२००१-१८), कंटेजियन (२०११), मॅजिक माइक (२०१२), साइड इफेक्ट्स (२०१३), लोगन लकी (२०१७) आणि अनसेन (२०१८) यांसह अनेक चित्रपट दिग्दर्शित केलेले आहेत.


वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रॉबर्ट झेमेकिस

इवलेसे
रॉबर्ट ली झेमेकिस (१४ मे, १९५२ - ) हे अमेरिकन चित्रपट दिग्दर्शक, निर्माता आणि पटकथा लेखक आहेत. यांनी रोमांसिंग द स्टोन, बॅक टू द फ्युचर १, २, ३ तसेच हू फ्रेम्ड रॉजर रॅबिट सह अनेक चित्रपटांचे दिग्दर्शन केले. त्यांना फॉरेस्ट गम्प या चित्रपटासाठी सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शनाचा ऑस्कर पुरस्कार मिळाला.


वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते दिग्दर्शक
वर्ग:इंग्लिश भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९५२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सिडनी पोलाक

इवलेसे
सिडनी अर्विन पोलाक (१ जुलै, १९३४ - २६ मे, २००८) हे अमेरिकन चित्रपट दिग्दर्शक, निर्माता आणि अभिनेते होते. पोलाक यांनी २० पेक्षा अधिक चित्रपट आणि १० दूरचित्रवाणीमालिकांचे दिग्दर्शन केले. त्यांनी ४४ चित्रपटांचे निर्माण केले. याशिवाय त्यांनी अंदाजे ३० चित्रपट आणि दूरचित्रवाणीमालिकांमध्ये अभिनयही केला. त्यांना आउट ऑफ आफ्रिका या चित्रपटासाठी सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शन आणि निर्माणासाठी १९८५चा अकॅडेमी पुरस्कार देण्यात आला. त्यांच्या दे शूट हॉर्सेस, डोन्ट दे? (१९६९) आणि टूट्सी (१९८२) या चित्रपटांना सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शनासाठीचे नामांकन मिळाले होते.
संदर्भ आणि नोंदी

वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते दिग्दर्शक
वर्ग:इंग्लिश भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
टॉम क्लॅन्सी

इवलेसे
थॉमस लिओ टॉम क्लॅन्सी, जुनियर (१२ एप्रिल, १९४७ - १ ऑक्टोबर, २०१३) हे अमेरिकन लेखक होते. यांनी शीतयुद्ध काळातील कथानक असलेल्या अनेक कादंबऱ्या लिहिल्या. त्यांच्या लिखाणात हेरगिरी आणि युद्धशास्त्राचे विस्तृत लिखाण आहे. त्यांच्या कादंबऱ्यांपैकी १७ बेस्ट सेलर यादीत आल्या. त्यांच्या पुस्तकांच्या १० कोटींपेक्षा अधिक प्रती विकल्या गेल्या आहेत.

क्लॅन्सी मेजर लीग बेसबॉलच्या बाल्टिमोर ओरियोल्स या संघाचे सहमालक होते.


वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:बाल्टिमोर ओरियोल्स
वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
*
चार्ल्स डिकन्स

इवलेसे|उजवे|200px| (इ.स. १८५८)
चार्ल्स जॉन हफाम डिकन्स (इंग्लिश: Charles John Huffam Dickens ;) (फेब्रुवारी ७, इ.स. १८१२ - जून ९, इ.स. १८७०) हा इंग्रजी भाषेतील सर्वाधिक लोकप्रिय कादंबरीकारांपैकी एक होता.

त्याने आपल्या साहित्यिक कारकिर्दीत डझनभराहून अधिक कादंबऱ्या, अनेक लघुकथा, काही नाटके व अनेक ललितेतर पुस्तके लिहिली. साप्ताहिकांमधून व मासिकांमधून सुरुवातीला मालिकेच्या स्वरूपात प्रकाशित झालेल्या त्याच्या कादंबऱ्या नंतर पुस्तकरूपाने प्रकाशित झाल्या. ओघवती भाषा, अनेकपदरी कथानके तसेच विलक्षण, बहुआयामी व्यक्तिमत्त्वे ही डिकन्सच्या लेखनशैलीची खासियत होती. आपल्या अनेक प्रसिद्ध कादंबऱ्यांनी डिकन्सला जगभर अमाप प्रसिद्धी मिळवून दिली. आपल्या लेखनातून तसेच इतर कामातून डिकन्सने समाजसुधारणेचा जीवनभर पुरस्कार केला.

त्याने बॉझ या टोपणनावानेही लिखाण केले होते.
बाह्य दुवे

*
*


वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १८१२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८७० मधील मृत्यू
*
मार्क ट्वेन

मार्क ट्वेन (नोव्हेंबर ३०, इ.स. १८३५ - एप्रिल २१, इ.स. १९१०) हा एक अमेरिकन लेखक होता.
जीवन

* The Adventures of Tom Sawyer‎ हे मार्क ट्वेनचे मुलांसाठी लिहिलेले प्रसिद्ध पुस्तक. या पुस्तकाचे 'टाॅम सायरची साहसं' या नावाचे मराठी भाषांतर अवधूत डोंगरे यांनी केले आहे.
* The Adventures of Huckleberry Finn हे मार्क ट्वेनचे मुलांसाठी लिहिलेले दुसरे प्रसिद्ध पुस्तक. या पुस्तकाचे 'हकलबरी फिनची साहसं' या नावाचे मराठी भाषांतरही अवधूत डोंगरे यांनी केले आहे.
इंग्रजी लिपीतील सुधारणा

मार्क ट्वेनने इंग्रजी लिपीतल्या सुधारणांबद्दल गमतीदार सूचनांचा एक परिच्छेद लिहिला आहे, तो असा :

"In Year 1 that useless letter 'c' would be dropped to be replased either by 'k' or 's', and likewise 'x' would no longer be part of the alphabet. The only kase in which 'c' would be retained would be the 'ch' formation, which will be dealt with later. Year 2 might reform 'w' spelling, so that 'which' and 'one' would take the same konsonant, wile Year 3 might well abolish 'y', replasing it with 'i', and Iear 4 might fiks the 'g/j' anomali wonse and for all. Jenerally, then, the improvement would kontinue iear bai iear with Iear 5 doing awai with useless double konsonants, and Iears 6 and 12 or so modifaiing vowlz and the rimeining voist and unvoist konsonants. Bai Iear 15 or sou, it wud fainali bi posibl tu meik ius ov thi ridandant letez 'c', 'y', and 'x' -bai now jast a memori in the maindz ov ould doderez- tu riplais 'ch', 'sh', and 'th' rispektivli. Fainali, xen, aafte sam 20 iers ov orxogrefkl riform, wi wud hev a lojikl, kohirnt speling in ius xrewawt xe Ingliy-spiking werld"
स्वामित्वधनाचा प्रश्न

त्या काळी लेखकांच्या स्वामित्वधनाचा प्रश्न अमेरिकेत गाजत होता. अनेक प्रकाशक लेखकाला न विचारता त्याची पुस्तके प्रसिद्ध करत. त्यामुळे प्रकाशकांचा चांगलाच फायदा होत असे तर लेखकाला काहीच मिळत नसे. अमेरिकी सरकारचे स्वामित्वधनविषयक कायदे लेखकांच्या साठी सोयीचे नव्हते. तत्कालीन कायद्याने पुस्तकाच्या प्रसिद्धीनंतर ४२ वर्षे लेखकाचा त्यावर हक्क मानला जात होता. ट्वेनने या कायद्याच्या विरोधात अनेक लेख लिहिले व भाषणे केली. डिसेंबर १९०६ मध्ये ‘लायब्ररी ऑफ अमेरिकन काँग्रेस’च्या सभेत लेखकांच्या स्वामित्वधनाच्या मुद्द्यावर ट्वेन यांना साक्ष देण्यासाठी बोलावले होते. लेखकाच्या मृत्यूनंतर किमान ५० वर्षे पुस्तकाच्या स्वामित्वाचे हक्क त्याच्या वारसाकडे राहिले पाहिजेत, अशी मागणी त्यांनी तिथे केली.


वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १८३५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१० मधील मृत्यू
आयन रँड

आयन रँड (इंग्लिश: Ayn Rand ;), जन्मनाव अलिसा झिनोव्येव्ना रोझेनबाउम (रशियन: Алиса Зиновьевна Розенбаум ; रोमन लिपी: Alisa Zinov'yevna Rosenbaum ;), (फेब्रुवारी २, इ.स. १९०५; सेंट पीटर्सबर्ग, रशिया - मार्च ६, इ.स. १९८२; न्यू यॉर्क, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने) ही रशियन-अमेरिकन लेखिका, तत्त्वज्ञ, नाटककार आणि पटकथाकार होती. तिने विकसवलेली वस्तुनिष्ठतावाद् ही तात्त्विक विचारप्रणाली प्रसिद्ध आहे. रशियात जन्मलेली व शिकलेली आयन रँड इ.स. १९२६ साली अमेरिकेला स्थलांतरित झाली. तिने पटकथाकार म्हणून हॉलीवुडात काम केले व इ.स. १९३५-३६ या काळात ब्रॉडवेसाठी एक नाटक निर्मिले. द फाउंटनहेड या इ.स. १९४३ साली प्रकाशित झालेल्या कादंबरीने ती पहिल्यांदा प्रसिद्धीझोतात आली. इ.स. १९५३ साली तिची दुसरी प्रसिद्ध महाकादंबरी अ‍ॅटलास श्रग्ड प्रकाशित झाली.
बाह्य दुवे

*
*
*


वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९०५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
आयझॅक आसिमॉव्ह

thumb|right|200px|
आयझॅक आसिमॉव्ह (रशियन: Айзек Азимов, Исаак Юдович Озимов ; इंग्रजी: Isaac Asimov, Isaak Yudovich Ozimov ;) (जानेवारी २, इ.स. १९२० - एप्रिल ६, इ.स. १९९२) हा इंग्लिश भाषेत विज्ञान कथा लिहिणारे अमेरिकन लेखक व बॉस्टन विद्यापीठात जीवरसायनशास्त्राचे प्राध्यापक होते.
चरित्र

आसिमॉव्ह यांचा जन्म ४ ऑक्टोबर इ.स. १९१९ आणि २ जानेवारी इ.स. १९२० दरम्यान रशियातील एका ज्यू कुटुंबात झाला. त्यांच्या जन्मतारखेबद्दल ग्रेगरियन आणि हिब्रू कॅंलेंडर यातील वादामुळे निश्चित माहिती नाही. आयझॅक स्वतः त्यांचा जन्म २ जानेवारीचा मानून त्या दिवशी वाढदिवस साजरा करीत. आई-वडील नेहमी इंग्लिश आणि यिडीश भाषेत बोलत असल्याने आयझॅक यांना रशियन भाषा येत नव्हती.

आयझॅक ३ वर्षांचे असतांना आसिमॉव्ह कुटुंब अमेरिकेत स्थाईक झाले. वयाच्या ५ व्या वर्षी आयझॅकने शिकण्यास सुरुवात केली. तसेच त्यांनी इंग्लिश आणि यिडीश भाषांवर प्रभुत्व मिळविले. लहान वयातच आयझॅक यांना विज्ञान विषयाची आवड निर्माण झाली. या विषयाचे पुस्तके मिळवून ते वडिलांच्या मनाविरूद्ध वाचीत असत. वयाचा ११व्या वर्षी आयझॅकने लिखाण सुरू केले तर वयाच्या १९व्या वर्षापर्यंत त्यांचे लिखाण मासिकांमध्ये छापून येण्यास सुरुवात झाली. त्यांचे शालेय शिक्षण न्यू यॉर्क पब्लिक स्कूलमध्ये झाले.. १९३९ साली त्यांनी पदवीपर्यंतचे शिक्षण कोलंबिया विद्यापीठातून पूर्ण केले. आसिमॉव्ह हे जीवरसायनशास्त्र आणि भौतिकरसायन या दोन विषयात पीएच.डी. होते तर १४ विविध विद्यापीठांनी त्यांना सन्माननीय डॉक्टरेट बहाल केली होती. त्याशिवाय अनेक मान्यवर संस्थांनी त्यांचा वेळोवेळी पुरस्कार देऊन सत्कार केला होता. नुकतेच (इ.स. २००९ साली) आसिमॉव्ह यांच्या सन्मानार्थ मंगळ ग्रहावरील एका विवराला त्यांचे नाव देण्यात आले आहे.

असामान्य बुद्धिमत्ता लाभलेल्या आसिमॉव्ह यांनी खगोलशास्त्र, जीवशास्त्र, गणित, अमेरिकेचा इतिहास, पुराणकथा, भयकथा, गूढकथा, लघुकथा, निबंध अशा विविध विषयांवर ५१५हून अधिक पुस्तके लिहिली. त्यांच्या १९ पुस्तकांची सुजाता गोडबोले यांनी केलेली मराठी भाषांतरे www.arvindguptatoys.com या संकेतस्थळावर आहेत.

एप्रिल ६ इ.स. १९९२ रोजी आयझॅक आसिमॉव्ह यांचे हृदयविकाराने आणि मूत्रपिंडातील दोषामुळे निधन झाले.
बाह्य दुवे

*
*
* असिमॉव्ह यांच्या पुस्तकांची मराठी भाषांतरे
* आसिमॉव्ह यांच्या पुस्तकांची मराठी भाषांतरे


वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील मृत्यू
अमिताभ घोष

अमिताभ घोष हे भारतातील इंग्लिश भाषेचे साहित्यिक आहेत. त्यांनी लिहिलेल्या 'द शॅडो लाईन्स' या कादंबरीला १९८९ साली 'साहित्य अकॅडमी पुरस्कारा'ने गौरविण्यात आले होते.


अमिताभ घोष (११ जुलै १९५६ कोलकाता, पश्चिम बंगाल) हे एक भारतीय लेखक आणि ५४ वा ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेता आहे. इंग्रजी कल्पित पुस्तकांमध्ये त्यांच्या कार्यासाठी ओळखले जातात.
मागील जीवन

अमिताव घोष यांचा जन्म ११ जुलै १९५६ रोजी कलकत्ता येथे झाला आणि त्याचे शिक्षण देहरादून येथील द दून स्कूलमध्ये झाले. दिल्ली विद्यापीठाच्या सेंट स्टीफन कॉलेज व दिल्ली स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स या पदवी त्यांनी मिळवल्या. १९९९ मध्ये, घोष तुलनात्मक साहित्यातील विशिष्ट प्रोफेसर म्हणून न्यू यॉर्कच्या क्वीन्स कॉलेज, विद्याविध्यामध्ये दाखल झाले. २००७ मध्ये त्यांना भारत सरकारने पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित केले. २००९ मध्ये ते रॉयल सोसायटी ऑफ लिटरेचरचे फेलो म्हणून निवडले गेले.
कादंबऱ्या

* द दसर्कल ऑफ रिझॉन (१९८६)
* द शॅडो लाइन्स (१९८८)
* द कलकत्ता क्रोमोसोम (१९९५)
* द ग्लास पॅलेस (२०००)
* द हंगरी टाइड (२००४)
* सी ऑफ पॉपीज (२००८)
* रिव्हर ऑफ स्मोक (२०११)
* फ्लड ऑफ फायर (२०१५)
* गन आयलँड (२०१९)
संदर्भ

वर्ग:इंग्लिश लेखक
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील जन्म
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
तोलुई खान

चंगीझ खानचा चौथा पुत्र, हुलागु खान व कुब्लाई खानचे वडील. राज्याच्या वाटणीत याच्या वाट्याला मंगोलियाच्या दक्षिणेकडील व चीनचा काही भूभाग आला. अतिमद्यपानाच्या व्यसनापायी वयाच्या अवघ्या ४०व्या वर्षी त्याचे निधन झाले. त्याच्या पश्चात त्याच्या बायकोने राज्य सांभाळले व आपल्या ४ मुलांना मोठे केले. तुलोईची चारही मुले पराक्रमी निघाली व त्यांनी पुढे मंगोल साम्राज्यावर आपला हक्क प्रस्थापित केला.
हे लेख देखील पहा

*चंगीझ खान

वर्ग:मंगोलियाचा इतिहास
वर्ग:इ.स. ११९१ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख