JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
फेब्रुवारी ९

ठळक घटना

सतरावे शतक

* १६२१ - ग्रेगोरी पंधरावा पोपपदी.
एकोणिसावे शतक

* १८२२ - हैतीने डॉमिनिकन प्रजासत्ताकवर हल्ला केला.
विसावे शतक

* १९०० - डेव्हिस करंडक टेनिस स्पर्धा प्रथम सुरू.
* १९३३ - साने गुरुजी यांनी नाशिकच्या कारागृहात असताना श्यामची आई या पुस्तकाच्या लेखनाला सुरुवात केली.
* १९६९ - बोईंग ७४७ विमानाचे सर्वप्रथम उड्डाण.
* १९७१ - कॅलिफोर्नियात रिश्टर मापनपद्धतीनुसार ६.४ तीव्रतेचा भूकंप.
* १९७३ - बिजु पटनायक ओडिशाच्या मुख्यमंत्रीपदी.
* १९८६ - हॅलेचा धूमकेतु सूर्याभोवतीच्या प्रदक्षिणेतील सूर्यापासून सगळ्यात जवळच्या बिंदुला पोचला.
एकविसावे शतक

* २००१ - यू.एस.एस. ग्रीनव्हिल ही अमेरिकेची पाणबुडी जपानच्या एहिमे-मारु या जहाजाला आदळली. १७ ठार.
जन्म

* १४०४ - कॉन्स्टन्टाईन अकरावा, शेवटचा बायझेंटाईन सम्राट.
* १५३३ - शिमाझु योशिहिसा, जपानी सामुराई.
* १८३० - अब्दुल अझीझ, ओस्मानी सम्राट.
* १८५५ - जॉन शुटर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १८५९ - मॉरिस रीड, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १८७४ - कवी गोविंद, स्वातंत्र्यशाहीर.
* १८७८ - लिओनार्ड मून, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १८८२ - टॉम कॅम्पबेल, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९२२ - जिम लेकर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू (मृत्यू: १९८६).
* १९२८ - कृष्णा मेणसे, सीमा लढ्यातील अग्रणी नेते.
* १९२९ - लेनोक्स बटलर, वेस्ट इंडीजचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९६३ - माइक रिंडेल, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९७० - ग्लेन मॅकग्रा, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* १६३४ - मुराद चौथा, ऑटोमन सम्राट.
* १९६६ - दामूअण्णा जोशी, बालमोहन नाटक मंडळीचे संस्थापक
* १९७९ - राजा परांजपे, चित्रपट दिग्दर्शक, निर्माते, अभिनेते.
* १९८१ - न्यायमूर्ती एम.सी. छगला, नामवंत कायदेपंडित
* १९८४ - युरी आन्द्रोपोव्ह, सोवियेत राष्ट्राध्यक्ष.
* १९९६ - सी.चिट्टीबाबू चलापल्ली, ख्यातनाम विचित्रवीणावादक.
* ११९९ - मिनामोटोनो योरिमोटो, जपानी शोगन.
* २००० - शोभना समर्थ, अभिनेत्री.
* २००१ - दिलबागसिंग, भारातचे हवाई दल प्रमुख.
* २००६ - नादिरा, हिंदी अभिनेत्री. (ज. १९३२)
* २०२५ - 'सगरम' या संस्थेचे संस्थापक आणि संगीत तज्ज्ञ अनिल नगरकर
*
प्रतिवार्षिक पालन
बाह्य दुवे

फेब्रुवारी ७ - फेब्रुवारी ८ - फेब्रुवारी ९ - फेब्रुवारी १० - फेब्रुवारी ११ - (फेब्रुवारी महिना)
----


वर्ग:दिवस
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
फेब्रुवारी १०

ठळक घटना

तेरावे शतक

* १२५८ - मोंगोल सरदार हुलागु खानने बगदाद लुटले व तेथील नागरिकांची हत्या केली. अंदाज १०,००० ते ८,००,०००.
एकोणिसावे शतक

* १८४० - इंग्लंडची राणी व्हिक्टोरिया व सॅक्स-कोबर्ग-गोथाच्या राजकुमार आल्बर्टचे लग्न.
* १८४६ - सोब्राओनची लढाई - इंग्लिश सैन्याविरुद्ध शीख सैन्याची हार.
विसावे शतक

* १९३१ - भारताची राजधानी कोलकात्याहुन नवी दिल्ली येथे हलवली.
* १९४८ - पुणे विद्यापीठाची स्थापना.
* १९८१ - लास व्हेगास येथे हॉटेलला आग. ८ ठार, १९८ जखमी.
* १९९६ - महासंगणक डीप ब्ल्युने बुद्धिबळात गॅरी कास्पारोव्हला हरवले.
एकविसावे शतक

* २००६ - इटलीत तोरिनो येथे विसावे हिवाळी ऑलिंपिक खेळ सुरू.
* २०१३ - महाकुंभमेळ्याच्या निमित्ताने जमलेल्या गर्दीमध्ये अलाहाबाद रेल्वेस्थानकात चेंगराचेंगरी होउन ३६ ठार आणि किमान ३९ जखमी.
जन्म

* १६८५ - एरन हिल, इंग्लिश लेखक.
* १८९४ - हॅरोल्ड मॅकमिलन, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.
* १९५० - मार्क स्पित्झ, अमेरिकन तरणपटू.
मृत्यू

* ११६२ - बाल्डविन तिसरा, जेरुसलेमचा राजा.
* १२४२ - शिजो जपानी सम्राट.
* १८२९ - पोप लिओ बारावा.
* १८३७ - अलेक्सांद्र पुश्किन, रशियन लेखक.
* १९१८ - दुसरा अब्दुल हमीद, ओस्मानी सम्राट.
* १९३९ - पोप पायस अकरावा.
* १९९२ - ऍलेक्स हेली, अमेरिकन लेखक.
प्रतिवार्षिक पालन
बाह्य दुवे
संदर्भ आणि नोंदी

फेब्रुवारी ८ - फेब्रुवारी ९ - फेब्रुवारी १० - फेब्रुवारी ११ - फेब्रुवारी १२ - (फेब्रुवारी महिना)
----


वर्ग:दिवस
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
फेब्रुवारी ११

ठळक घटना आणि घडामोडी

इ.स.पू. सातवे शतक

* ६६० - सम्राट जिम्मुने जपानचे राष्ट्र निर्माण केले.
अठरावे शतक

एकोणिसावे शतक

* १८३० - मुंबईचे हंगामी राज्यपाल सर सिडने ब्रेकनिथ यांच्या अध्यक्षतेखाली सभा होऊन ऍग्री हॉर्टिकल्चरल सोसायटी ऑफ इंडिया या संस्थेची स्थापना.
विसावे शतक

* १९११ - डॉ. गोपाळ सदाशिव पळसुले यांनी पुण्यात श्रीकृष्ण होमिओ फार्मसी हा औषधांचा कारखाना सुरू केला.
* १९७५ - ब्रिटनच्या हुजूर पक्षाने संसदीय नेतेपदी मार्गारेट थॅचर यांची निवड केली. त्या ब्रिटनच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान होत.
* १९७९ - पंतप्रधान मोरारजी देसाई यांनी अंदमान निकोबार बेटावरील सेल्युलर जेल राष्ट्रीय स्मारक म्हणून घोषित केले.
* १९३३ - म. गांधी यांच्या हरिजन वीकलीचा पहिला अंक प्रसिद्ध झाला.
* १९९९ - मध्यप्रदेश सरकारतर्फे दिला जाणारा लता मंगेशकर पुरस्कार प्रसिद्ध संगीतकार इलायराजा यांना जाहीर.
एकविसावे शतक

जन्म

* १५३५ - पोप ग्रेगोरी चौदावा.
* १५६८ - ऑनॉरे दुर्फे, फ्रेंच लेखक.
* १७६४ - मरी-जोसेफ दि शेनिये, फ्रेंच कवी.
* १८०० - विल्यम फॉक्स टॅलबॉट. छायाचित्रकलेचे निर्माते.
* १८३९ - जोसियाह विलार्ड गिब्स, अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १८४७ - थॉमस अल्वा एडिसन, अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १८६९ - एल्से लास्कर-श्युलर, जर्मन लेखक.
* १८७४ - एल्सा बेस्को, स्वीडिश लेखक.
* १८८७ - जॉन व्हान मेल, दक्षिण आफ्रिकेचा लेखक.
* १८९४ - जे.डब्ल्यू. हर्न, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १८९८ - लिओ झिलार्ड, हंगेरीचा भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १९०४ - सर कीथ होलियोके, न्यू झीलंडचा पंतप्रधान.
* १९१७ - सिडनी शेल्डन, अमेरिकन लेखक.
* १९२० - फारूक, इजिप्तचा राजा.
* १९२१ - लॉइड बेन्ट्सेन, अमेरिकन सेनेटर.
* १९२८ - पं. अरविंद गजेंद्रगडकर, बासरीवादक
* १९३३ - अनंतराव थोपटे, सहकारतज्ञ व माजी मंत्री
* १९३६ -डॉ. न.म. जोशी, शिक्षणतज्ञ, लेखक
* १९३७ - बिल लॉरी, ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९३८ - बेव्हन कॉॅंग्डन, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९४२ - गौरी देशपांडे, मराठी लेखिका.
* १९५३ - जेब बुश, फ्लोरिडाचा राज्यपाल.
मृत्यू

* ६४१ - हेराक्लियस, बायझेन्टाईन सम्राट.
* ७३१ - पोप ग्रेगोरी दुसरा.
* ८२४ - पोप पास्कल पहिला.
* १६२६ - पियेत्रो कॅताल्डी, इटालियन गणितज्ञ.
* १६५० - रेने देकार्त, फ्रेंच गणितज्ञ व तत्त्वज्ञ.
* १८६८ - लेऑन फोकॉल्ट, फ्रेंच अंतराळशास्त्रज्ञ.
* १९२३ - विल्हेल्म किलिंग, जर्मन गणितज्ञ.
* १९४२ - जमनालाल बजाज, बजाज उद्योगसमूहाचे प्रवर्तक.
*१९६६ - लालबहादूर शास्त्री, भारताचे दुसरे पंतप्रधान
* १९६८ - पंडित दीनदयाळ उपाध्याय, भारतीय जनसंघाचे अध्यक्ष.
* १९७३ - हान्स डी. जेन्सन, नोबेल पारितोषिक विजेता जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १९७६ - फ्रांक अर्नाऊ, जर्मन कवी, लेखक.
* १९७७ - फक्रुद्दीन अली अहमद, भारताचे पाचवे राष्ट्रपती.
* १९७७ - लुई बील, नेदरलॅंड्सचा पंतप्रधान.
* १९७८ - हॅरी मार्टिन्सन, नोबेल पारितोषिक विजेता स्वीडिश लेखक.
* १९९१ - रॉबर्ट डब्ल्यू. हॉली, नोबेल पारितोषिक विजेता अमेरिकन जैवरसायनशास्त्रज्ञ.
* १९९३ - कमाल अमरोही, हिंदी चित्रपट निर्माते, लेखक आणि दिग्दर्शक.
* १९९६ - केबी मुसोकोट्वाने, झाम्बियाचा पंतप्रधान.
* १९९६ - सिरिल पूल, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९९६ - आमेलिया रॉसेली, इटालियन कवियत्री.
* २००० - रॉजर व्हादिम, फ्रेंच चित्रपट दिग्दर्शक.
* २००७ - मॅरियेन फ्रेडरिकसन, स्वीडिश लेखक.
* २००८ - एडमंड हिलरी, गिर्यारोहक.
* २०२५ - रावसाहेब रंगराव बोराडे, मराठी साहित्यिक.
प्रतिवार्षिक पालन
बाह्य दुवे

फेब्रुवारी ९ - फेब्रुवारी १० - फेब्रुवारी ११ - फेब्रुवारी १२ - फेब्रुवारी १३ - (फेब्रुवारी महिना)
----


वर्ग:दिवस
वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
ग्रेगोरीयन दिनदर्शिका

ग्रेगोरीय दिनदर्शिका ही जगातील सध्या सगळ्यात जास्त प्रचलित असलेली दिनदर्शिका आहे. ही कालमापनपद्धती अलोयसियस लिलियस याने प्रस्तावित केली. तेरावा पोप ग्रेगोरीने पोपचा फतवा काढून २४ फेब्रुवारी १५८२ रोजी तिला अधिकृत मान्यता दिली. ही कालगणनापद्धती मुळात ज्युलियन दिनदर्शिकेवर आधारित आहे. पण दोघांमध्ये ११ दिवसांचा फरक आहे. ज्युलियन कॅलेंडरमधील ४ ऑक्टोबर १५८२ च्या पुढच्या दिवशी ग्रेगोरियन कॅलेंडरची १५ ऑक्टोबर १५८२ ही तारीख आली.

एक अधिवेशन म्हणून आणि व्यावहारिक कारणांसाठी, ग्रेगोरियन कॅलेंडर जगभरातील कॅलेंडर वर्ष ठरवण्यासाठी स्वीकारले जाते, जे राष्ट्रांमध्ये संबंध सुलभ करते. हे एकत्रीकरण ऐतिहासिकदृष्ट्या उर्वरित जगात त्याचे मानके निर्यात केले या वस्तुस्थितीवर आधारित आहे.
इतिहास

जगात वेगवेगळ्या भूप्रदेशांमधे कालौघात वेगवेगळ्या दिनदर्शिका वापरण्यात आल्या आहेत. त्यांपैकी ग्रेगरीय दिनदर्शिकेने आंतरराष्ट्रीय कारभारांकरताच नव्हे तर वेगवेगळ्या राष्ट्रांच्या अंतर्गत कारभारांकरताही गेली चारशे वर्षे जगात अधिकाधिक मान्यता मिळवली आहे. निदान गेली शंभर वर्षे सगळे आंतरराष्ट्रीय कारभार ग्रेगरीय दिनदर्शिका वापरून चालत आहेत.

प्रसिद्ध रोमन सम्राट ज्युलियस सीझरने इ.स.पू. ४५ मधे आपल्या नावाने ज्युलियन दिनदर्शिका सुरू केली. त्यापूर्वी रोममधे प्रचलित असलेल्या दिनदर्शिकेप्रमाणेच ती दिनदर्शिका पृथ्वीच्या सूर्यभ्रमणावर अधिष्ठित होती, पण तिच्यातली कालमापनपद्धत सीझरच्या सल्लागारांनी बऱ्यापैकी सुधारलेली होती. पुढे ५७० वर्षांनी डायोनिसीअस एग्झिगस नावाच्या (सध्या रोमेनिया ह्या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या प्रदेशातल्या) एका वजनदार मठवासीने त्यावेळच्या समजूतीनुसार येशू ख्रिस्ताचा जन्म ५२५ वर्षांपूर्वी झाला होता असे धरून तेव्हाचा जू.स. ५७० लोकांनी इ.स. ५२५ मानावा असे सुचवले. ती सूचना हळूहळू युरोपीय लोकांनी स्वीकारली. इ.स. १५८२ पर्यंत ज्युलियन दिनदर्शिकेमागे असलेली कालमापनपद्धतच वापरण्यात येत असे, पण तिच्यात बरेच दोष उरले होते.

तेव्हा इ.स. १५८० मधे रोममधल्या क्रिस्ती धर्मगुरू पोप तेराव्या ग्रेगरींनी विद्वानांचे एक मंडळ स्थापून त्या मंडळावर कालमापनपद्धत निर्दोष करण्याची जबाबदारी सोपवली. त्या मंडळाच्या शिफारसींनुसार इ.स. १५८२ मध्ये सध्याची ग्रेगरीय दिनदर्शिका वापरायला रोममध्ये, हळूहळू युरोप खंडात आणि मग सगळ्या जगात सुरुवात झाली. ग्रेगरीय दिनदर्शिकेनुसारचे एक वर्ष पृथ्वीच्या सूर्यभ्रमणानुसार अचूकपणे असावे त्यापेक्षा सरासरी २६.३ सेकंद अधिक लांबच आहे! म्हणजे ग्रेगरीय दिनदर्शिकेनुसार शतायुषी मानली जाणारी व्यक्ती आपल्या शंभराव्या वर्षी पृथ्वीच्या सूर्यभ्रमणानुसार वास्तविक १०० वर्षे आणि ४३.८३३३३ मिनिटे जगलेली असेल!

पण ४०० वर्षांपूर्वी पोप ग्रेगरींनी नियुक्त केलेले खगोलशास्त्रज्ञ सौरवर्षाचे कालमान केवळ सरासरी २६.३ सेकंदाच्या अगदी किरकोळ फरकाने चुकावेत ह्या गोष्टीत दिसणारे त्यांचे खोल ज्ञान फार कौतुकाचे निःसंशय आहे.
महिने

ग्रेगरी दिनदर्शिकेमध्ये एकूण १२ महिने पुढीलप्रमाणे आहेत.

१. जानेवारी
२. फेब्रुवारी
३. मार्च
४. एप्रिल
५. मे
६. जून
७. जुलै
८. ऑगस्ट
९. सप्टेंबर
१०. ऑक्टोबर
११. नोव्हेंबर
१२. डिसेंबर
संदर्भ

वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका
वर्ग:कालगणना
मराठी दिनदर्शिका

मराठी दिनदर्शिका:-

मराठी दिनदर्शिका ही पंचांगावर आधारित असते.महालक्ष्मी,कालनिर्णय तसेच विविध पतसंस्था,कार्यकारी संस्था यांच्या दिनदर्शिका महाराष्ट्रातील प्रत्येक घरांमध्ये वापरल्या जातात.दिनदर्शिका मराठीत असूनदेखील याचे वर्गीकरण इंग्रजी बारा महिन्यात केलेले आहे.

इंग्रजी महिने -जानेवारी,फेब्रुवारी,मार्च,एप्रिल,मे,जून,जुलै, ऑगस्ट, सप्टेंबर ,ऑक्टोबर,नोव्हेंबर,डिसेंबर.

मराठी महिन्यात येणाऱ्या सणांची माहिती सविस्तर दिलेली असते.

मराठी महिने-चैत्र,वैशाख,जेष्ठ,आषाढ,श्रावण, भाद्रपद,अश्विन, कार्तिक,मार्गशीर्ष,पौष, माघ, फाल्गुन
बाह्य दुवे

*
* कालनिर्णय दिनदर्शिका - लोकप्रिय मराठी दिनदर्शिका
* मराठी सण, उत्सव, दिनविशेष यांची मराठी दिनदर्शिका.
* पंचांग

वर्ग:रिकामी पाने
भारतीय विज्ञान संस्था

right|thumbnail|भारतीय विज्ञान संस्थेची मुख्य इमारत
भारतीय विज्ञान संस्था (इंग्लिश: Indian Institute of Science) ही संशोधन आणि उच्च शिक्षणासाठी असलेली अग्रेसर शिक्षण संस्था बंगळूर, भारत येथे आहे. या संस्थेत पदव्युत्तर तसेच doctoral कार्यक्रम आहेत. ज्यामध्ये २०० पेक्षा अधिक संशोधक ३७ पेक्षा अधिक विभागांमध्ये काम करतात. उदाहरणार्थ: अभियान्त्रिकीमध्ये आंतरिक्ष अभियांत्रिकी, संगणकशास्त्र आणि स्वयंचलन इत्यादी, आणि शास्त्रांमध्ये भौतिकशास्त्र, रसायन शास्त्र इत्यादी. भारतीय विज्ञान संस्था भारतातील संशोधनसंस्थांमध्ये पहिल्या दर्जाची संस्था आहे.
इतिहास

भारतीय विज्ञान संस्था सन १९०९ मध्ये उद्योगपती जमशेदजी टाटा यांच्या दूरदृष्टीतुन जन्माला आली. सन १८९८ मध्ये एक तात्पुरती समिती स्थापन करण्यात आली. नोबेल पारितोषिक विजेते सर विलियम रॅम्से यांनी बंगळूर हे आदर्श ठिकाण सुचवले आणि मॉरिस ट्रॅव्हर्स संस्थेचे पहिले संचालक बनले.
काही प्रसिद्ध माजी विद्यार्थी आणि संस्थेशी निगडित असणाऱ्या व्यक्ती

* ए.पी.जे. अब्दुल कलाम
* जमशेदजी टाटा
* जवाहरलाल नेहरू
* जी.एन. रामचंद्रन
* राजा रामण्णा
* सतीश धवन
* चंद्रशेखर वेंकट रामन
* सी.एन.आर. राव
* विक्रम साराभाई
* मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या
* होमी भाभा
बाह्य दुवे

* भारतीय विज्ञान संस्था
* भारतीय विज्ञान संस्था परिसर


वर्ग:भारतातील शैक्षणिक संस्था
वर्ग:बंगळूर
कालनिर्णय

कालनिर्णय दिनदर्शिका ही महाराष्ट्रातील अतिशय लोकप्रिय दिनदर्शिका आहे. रोजचे पंचांग, महत्त्वाचे दिनविशेष सोप्या भाषेत यात नमूद केलेल्या असतात. या दिनदर्शिकेच्या प्रत्येक मागील पानावर नामांकित लेखकांचे लेख, स्वयंपाक टिप्स, रेल्वे वेळापत्रक, मासिक राशिभविष्य, इत्यादी वाचता येते. वि. वा. शिरवाडकर, पु.ल.देशपांडे, दुर्गा भागवत, जयवंत दळवी, व्यंकटेश माडगूळकर, शान्ता शेळके,वपु काळे इत्यादी सुप्रसिद्ध लेखकांनी तसेच सचिन तेंडुलकर,माधुरी दीक्षित,सुनील गावस्कर, शरद पवार यांसारख्या विविध क्षेत्रांतील मान्यवरांनी या दिनदर्शिकेसाठी लेखन केले आहे.
इतिहास

ज्योतिर्भास्कर जयंत साळगावकर
right|thumb|जयंत साळगावकर
बाह्य दुवे

कालनिर्णयचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:मराठी दिनदर्शिका
वर्ग:भारतीय दिनदर्शिका
वर्ग:खास दिनदर्शिका
भारतीय दिनदर्शिका

भारतीय दिनदर्शिका ही भारताची अधिकृत दिनदर्शिका आहे.

चैत्र - चैत्र शुद्ध प्रथमा चैत्र शुद्ध द्वितीया चैत्र शुद्ध तृतीया चैत्र शुद्ध चतुर्थी चैत्र शुद्ध पंचमी चैत्र शुद्ध षष्ठी चैत्र शुद्ध सप्तमी चैत्र शुद्ध अष्टमी चैत्र शुद्ध नवमी चैत्र शुद्ध दशमी चैत्र शुद्ध एकादशी चैत्र शुद्ध द्वादशी चैत्र शुद्ध त्रयोदशी चैत्र शुद्ध चतुर्दशी चैत्र पौर्णिमा चैत्र वद्य प्रथमा चैत्र वद्य द्वितीया चैत्र वद्य तृतीया चैत्र वद्य चतुर्थी चैत्र वद्य पंचमी चैत्र वद्य षष्ठी चैत्र वद्य सप्तमी चैत्र वद्य अष्टमी चैत्र वद्य नवमी चैत्र वद्य दशमी चैत्र वद्य एकादशी चैत्र वद्य द्वादशी चैत्र वद्य त्रयोदशी चैत्र वद्य चतुर्दशी चैत्र अमावस्या

वैशाख
ज्येष्ठ
आषाढ
श्रावण
भाद्रपद
आश्विन
कार्तीक
मार्गशीर्ष
पौष
माघ
फाल्गुन

*
मे १३

ठळक घटना आणि घडामोडी

एकोणविसावे शतक

विसावे शतक

* १९७० - गायिका, नृत्यदिग्दर्शिका सितारादेवी यांनी बिर्ला मातोश्री सभागृहात सतत अकरा तास पंचेचाळीस मिनिटे नृत्य करण्याचा विक्रम केला.
* १९९६ - अरुण खोपकर दिग्दर्शित सोच समझ के या भारतीय कुटुंबनियोजन संस्थेच्या निर्मितीला कुटुंबकल्याण या विषयावरील सर्वोत्तम चित्रपटाचा राष्ट्रीय पुरस्कार प्राप्त.
एकविसावे शतक

जन्म

* १६५५ - पोप इनोसंट तेरावा.
* १६९९ - मार्क्विस दि पोंबाल, पोर्तुगालचा पंतप्रधान.
* १७३० - चार्ल्स वॅट्सन-वेंटवर्थ, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.
* १७९२ - पोप पायस नववा.
* १८९४ - असेगिर असेगीर्सन, आइसलॅंडचा दुसरा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९०४ - लुईस डुफस, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९०५ - फक्रुद्दीन अली अहमद, भारताचे पाचवे राष्ट्रपती.
* १९१३ - विल्यम आर. टोल्बर्ट, लायबेरियाचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९२२ - मायकेल ऐन्सवर्थ, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९२८ - एन्रिके बोलान्योस, निकाराग्वाचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९३० - होजे हिमेनेझ लोझानो, स्पॅनिश लेखक.
* १९३० - व्हर्नॉन शॉ, डॉमिनिकाचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९३१ - जिम जोन्स, अमेरिकेतील ढोंगी धर्मगुरू.
* १९६३ - वॉली मासुर, ऑस्ट्रेलियाचा टेनिस खेळाडू.
* १९६४ - स्टीवन कोल्बेर, अमेरिकन दूरचित्रवाणी अभिनेता.
* १९७८ - दिलशान वितरणा, श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* १९९६ - भाऊराव ऊर्फ मधुकर दत्तात्रेय देवरस, राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे ज्येष्ठ नेते.
* २००१ - आर.के. नारायण, भारतीय इंग्लिश लेखक.
* २०१६ - हरदेव सिंह महाराज, भारतीय निरंकारी बाबा कारकीर्द १९८० ते २०१६
* २०१८ - जॉर्ज सुदर्शन, पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ
प्रतिवार्षिक पालन

* राष्ट्रीय एकता दिन
बाह्य दुवे

----
मे ११ - मे १२ - मे १३ - मे १४ - मे १५ - (मे महिना)
मे १४

ठळक घटना आणि घडामोडी

सतरावे शतक

* १६४३ - फ्रांसचा राजा लुई तेराव्याच्या मृत्यूपश्चात लुई चौदावा राजा झाला. लई चौदाव्याने पुढील ७२ वर्षे राज्य केले.
अठरावे शतक

* १७९६ - एडवर्ड जेनरने प्रथमतः देवीची लस टोचली.
एकोणिसावे शतक

* १८११ - पेराग्वेला स्पेनपासून स्वातंत्र्य.
विसावे शतक

* १९०० - दुसरे ऑलिंपिक खेळ पॅरिसमध्ये सुरू.
* १९२९ - इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू विल्फ्रेड ऱ्होड्सने आपला ४,०००वा बळी घेतला.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - लुफ्तवाफेने रॉटरडॅम शहरावर तुफान बॉम्बफेक केल्यावर नेदरलॅंड्सने जर्मनीसमोर शरणागती पत्करली.
* १९४८ - इस्रायेल सार्वभौम राष्ट्र असल्याची घोषणा. शेजारी अरब देशांनी लगेच इस्रायेलवर हल्ला चढवला.
* १९५५ - शीत युद्ध - सोवियेत संघ व सात इतर कम्युनिस्ट राष्ट्रांनी वॉर्सोचा तह केला.
* १९७३ - अमेरिकेने स्कायलॅब या आपल्या अवकाशातील प्रयोगशाळेचे प्रक्षेपण केले.
* १९८८ - अमेरिकेतील कॅरल्टन गावाजवळ दारु पिउन वाहन चालविणाऱ्या चालकाने तरुण मुले असलेल्या बसला धडक दिली. पेटलेल्या बसमध्ये २७ ठार.
एकविसावे शतक

* २००२ - तीन काश्मीरी दहशतवाद्यांचा जम्मूजवळील कालूचक येथील लष्करी छावणीवर आत्मघातकी हल्ला. ३१ ठार तर ४८ जखमी.
* २००४ - दक्षिण कोरियाच्या संवैधानिक न्यायालयाने राष्ट्राध्यक्ष रोह मू-ह्युनविरुद्धचा महाभियोगातील निकाल दोषी ठरवला व रोहला निर्दोष ठरवले.
जन्म

* १३१६ - चार्ल्स चौथा, पवित्र रोमन सम्राट.
* १६५७ - छत्रपती संभाजी महाराज.
* १६६६ - व्हिक्टर आमाद्युस, सार्डिनियाचा राजा.
* १७१० - ऍडोल्फ फ्रेडरिक, स्वीडनचा राजा.
* १८१७ - अलेक्झांडर कॉफमन, जर्मन कवी.
* १९०७ - अयुब खान, पाकिस्तानचा राष्ट्राध्यक्ष, हुकुमशहा.
* १९२२ - फ्रान्यो तुडमन, क्रोएशियाचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९२३ - मृणाल सेन, भारतीय चित्रपट दिग्दर्शक.
* १९३६ - वहीदा रेहमान, हिंदी चित्रपट अभिनेत्री.
* १९४३ - ओलाफुर राग्नार ग्रिमसन, आइसलॅंडचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९४८ - बॉब वूल्मर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू, क्रिकेट मार्गदर्शक.
* १९५३ - नोरोदोम सिहामोणी, कंबोडियाचा राजा.
* १९८४ - मार्क झुकरबर्ग, फेसबुकचा संस्थापक
मृत्यू

* ९६४ - पोप जॉन बारावा.
* १४७० - चार्ल्स आठवा, स्वीडनचा राजा.
* १५७४ - गुरू अमरदास, तिसरे शीख गुरू.
* १६१० - चौथा हेन्‍री, फ्रान्सचा राजा.
* १६४३ - लुई तेरावा, फ्रांसचा राजा.
* १९१२ - फ्रेडरिक आठवा, डेन्मार्कचा राजा.
* १९२३ - नारायण गणेश चंदावरकर, अखिल भारतीय काँग्रेसच्या मूळ संस्थापकांपैकी एक, कायदेपंडित व समाजसुधारक.
* १९२३ - चार्ल्स दि फ्रेसिने, फ्रांसचा पंतप्रधान.
* १९६३ - डॉ. रघुवीर, वैदिक, संस्कृत, तिबेटी, चिनी, मंगोलियन इत्यादी भाषांचे जाणकार आणि कोशकार.
* १९७८ - रॉबर्ट मेंझिस, ऑस्ट्रेलियाचा बारावा पंतप्रधान.
* १९८८ - विलेम ड्रीस, नेदरलॅंड्सचा पंतप्रधान.
* २००० - ओबुची कीझो, जपानी पंतप्रधान.
प्रतिवार्षिक पालन
बाह्य दुवे

मे १२ - मे १३ - मे १४ - मे १५ - मे १६ - (मे महिना)
मे १५

ठळक घटना आणि घडामोडी

तेरावे शतक

* १२५२ - पोप इनोसंट चौथ्याने पोपचा फतवा काढून ख्रिश्चन धर्म न पाळणाऱ्यांचा शारीरिक छळ करण्यास मुभा दिली.
सोळावे शतक

* १५२५ - फ्रॅंकेनहाउसेनची लढाई.
सतरावे शतक

* १६०२ - बार्थोलोम्यु गॉस्नॉल्ड हा केप कॉडला पोचणारा प्रथम युरोपीय झाला.
* १६१८ - योहान्स केपलरने आपल्या ग्रहगतीचा तिसरा सिद्धांताला पुष्टी दिली.
अठरावे शतक

* १७१८ - जेम्स पकलने मशीन गनचा पेटंट घेतला.
* १७५६ - इंग्लंडने फ्रांसविरुद्ध युद्ध पुकारले.
* १७९५ - नेपोलियन बोनापार्टने मिलान जिंकले.
एकोणिसावे शतक

* १८११ - पेराग्वेला स्पेनपासून स्वातंत्र्य.
* १८५१ - राम चौथा थायलंडच्या राजेपदी.
* १८९७ - ग्रीस-तुर्कस्तान युद्ध - ग्रीसच्या सैन्याची धूळधाण.
विसावे शतक

* १९०५ - लास व्हेगास शहराची स्थापना.
* १९१८ - फिनलंडचे गृहयुद्ध समाप्त.
* १९१९ - ग्रीसने तुर्कस्तानच्या इझमीर गावावर हल्ला केला.
* १९३२ - जपानमध्ये उठाव. पंतप्रधान इनुकाई त्सुयोशीची हत्या.
* १९३४ - कार्लिस उल्मानिसने लात्व्हियाची सत्ता बळकावली.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - जर्मनीच्या सैन्याने ऍम्स्टरडॅम जिंकले.
* १९४८ - ईजिप्त, ट्रान्सजॉर्डन, सिरिया, इराक व सौदी अरेबियाने इस्रायेलवर हल्ला केला.
* १९५७ - युनायटेड किंग्डमने हायड्रोजन बॉम्बची चाचणी केली.
* १९५८ - सोवियेत संघाने स्पुतनिक ३ या उपग्रहाचे प्रक्षेपण केले.
* १९६० - सोवियेत संघाने स्पुतनिक ४ या उपग्रहाचे प्रक्षेपण केले.
* १९७० - व्हियेतनाम युद्ध - जॅक्सन स्टेट युनिव्हर्सिटीत निदर्शने करणाऱ्या विद्यार्थ्यांवर पोलिसांचा गोळीबार. १ ठार.
* १९७२ - अमेरिकेने जपानचे ओकिनावा बेट परत केले.
* १९७८ - नौरूच्या अध्यक्ष लागुमॉट हॅरिसचा राजीनामा.
* १९९१ - एडिथ क्रेसॉॅं फ्रांसच्या पंतप्रधानपदी.
एकविसावे शतक

जन्म

* १७२० - मॅक्सिमिलियन हेल, स्लोव्हेकियन अंतराळतज्ञ.
* १८१७ - देवेंद्रनाथ टागोर, बंगाली समाजसुधारक.
* १८५७ - विल्यामिना फ्लेमिंग, स्कॉटिश अंतराळतज्ञ.
* १८५९ - पिएर क्युरी, फ्रेंच भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १९०४ - वारकरी संप्रदायातील ज्येष्ठ कीर्तनकार, प्रवचनकार, ह.भ. प. "धुंडा महाराज रामचंद्र महाराज देगलूरकर"
* १९१४ - तेनसिंग नोर्गे, एव्हरेस्ट वर प्रथम चढाई करणाऱ्या एडमंड हिलरी यांचे सहकारी.
* १९३५ - टेड डेक्स्टर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९३७ - मेडेलिन ऑलब्राईट, अमेरिकन परराष्ट्रमंत्री.
मृत्यू

* १०३६ - गो-इचिजो, जपानी सम्राट.
* ११७४ - नुरुद्दीन, सिरीयाचा राजा.
* १४७० - चार्ल्स आठवा, स्वीडनचा राजा.
* १७६० - अलौंगपाया, म्यानमारचा राजा.
* १७८२ - सेबास्टियाव होजे दि कारवाल्हो ई मेलो, पोर्तुगालचा पंतप्रधान.
* १९९३ - फिल्डमार्शल के. एम. करिअप्पा, स्वतंत्र भारताचे पहिले लष्करप्रमुख.
* १९९४ - पी. सरदार, चित्रकार व दिनदर्शिका चित्र निर्माता.
प्रतिवार्षिक पालन

* विश्व कुटुंबसंस्था दिन.
* स्वातंत्र्य दिन - पेराग्वे.
* सेना दिन - स्लोव्हेकिया.
* शिक्षक दिन - मेक्सिको, दक्षिण कोरिया.
बाह्य दुवे

----
मे १३ - मे १४ - मे १५ - मे १६ - मे १७ - (मे महिना)
मे १६

ठळक घटना आणि घडामोडी

तेरावे शतक

* १२०४ - बाल्डविन नववा पहिला लॅटिन सम्राट झाला.
सोळावे शतक

* १५२७ - फ्लोरेन्सच्या जनतेने मेदिची घराण्याची राजवट उलथवली व प्रजासत्ताक राजवट लागू केली.
* १५६८ - मेरी स्टुअर्ट पळून इंग्लंडला आली.
सतरावे शतक

* १६०५ - पॉल पाचवा पोपपदी.
अठरावे शतक

* १७७० - १४ वर्षाच्या मेरी आंत्वानेत व १५ वर्षाच्या लुई ऑगुस्तेचेलग्न.
एकोणिसावे शतक

* १८३६ - २७ वर्षाच्या एडगर ऍलन पोने त्याच्या १३ वर्षाच्या चुलत बहिणीशी लग्न केले.
* १८६८ - अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष अँड्र्यू जॅक्सन महाभियोग खटल्यात १ मताने निर्दोष ठरला.
* १८७४ - मॅसेच्युसेट्समध्ये पूर. १३९ ठार.
विसावे शतक

* १९१८ - अमेरिकेत सरकारवर टीका करणे हा तुरुंगवासास पात्र गुन्हा ठरवण्यात आला.
* १९२० - पोप बेनेडिक्ट पंधराव्याने जोन ऑफ आर्कला संत ठरवले.
* १९२९ - पहिले ऑस्कार पुरस्कार वितरीत.
* १९३८ - अटलांटा येथे एका हॉटेलमध्ये आग. ३५ ठार.
* १९४८ - चैम वाइझमान इस्रायेलच्या पंतप्रधानपदी.
* १९६६ - चीनी कम्युनिस्ट पक्षाने सांस्कृतिक क्रांतीला सुरुवात केली.
* १९६९ - सोवियेत संघाचे अंतराळयान व्हेनेरा ५ शुक्रावर उतरले.
* १९७५ - सिक्कीममधील जनतेने कौल दिल्यावर भारताने सिक्कीमला देशाचा भाग करून घेतले.
* १९७५ - जुन्को ताबेई एव्हरेस्टवर चढणारी प्रथम स्त्री ठरली.
* १९९२ - स्पेस शटल एन्डेव्हरची प्रथम अंतराळयात्रा सफल.
* १९९६ - अटलबिहारी वाजपेयी भारताच्या पंतप्रधानपदी
एकविसावे शतक

* २००३ - कॅसा ब्लांकात अतिरेक्यांचा हल्ला. ३३ नागरिक ठार. १०० जखमी.
* २००५ - कुवैतमध्ये स्त्रीयांना प्रथमच मतदानाचा हक्क.
* २००६ - न्यू झीलंडजवळ रिश्टर मापनपद्धतीनुसार ७.४ तीव्रतेचा भूकंप.
जन्म

* १६११ - पोप इनोसंट अकरावा.
* १९२६ - माणिक वर्मा, शास्त्रीय व सुगम संगीत गायिका.
* १९३१ - के. नटवर सिंग, भारतीय परराष्ट्र मंत्री.
* १९७० - गॅब्रियेला सॅबाटिनी, आर्जेन्टिनाची टेनिस खेळाडू.
* १९७५ - निरोशन बंदरतिलके, श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* १९२६ - महमद सहावा, शेवटचा ओस्मानी सम्राट.
* १९५० - अण्णासाहेब लठ्ठे, कोल्हापूर संस्थानचे दिवाण; अर्थमंत्री, महाराष्ट्र.
* १९९४ - माधव मनोहर, लेखक, समीक्षक.
* २००० - माधव गोविंद काटकर, मराठी कवी.
प्रतिवार्षिक पालन

* शिक्षक दिन - मलेशिया.
बाह्य दुवे

----
मे १४ - मे १५ - मे १६ - मे १७ - मे १८ - (मे महिना)
मे १७

ठळक घटना आणि घडामोडी

सोळावे शतक

* १५९० - डेन्मार्कची ऍन स्कॉटलंडच्या राणीपदी.
सतरावे शतक

* १६७३ - लुई जोलिये व जॉक मार्केटने मिसिसिपी नदीच्या आसपासच्या प्रदेशांचा शोध घेण्यास सुरुवात केली.
अठरावे शतक

* १७७५ - अमेरिकन क्रांती - अमेरिकेने कॅनडाशी व्यापार बंद केला.
* १७९२ - न्यू यॉर्क शेरबाजाराची स्थापना.
एकोणिसावे शतक

* १८०२ - नेपोलियन बोनापार्टने पोपची राष्ट्रे फ्रांसमध्ये समाविष्ट करून घेतली.
* १८१४ - फ्रांसने मोनॅको ऑस्ट्रियाला दिले.
* १८१४ - नॉर्वेने नवीन संविधान अंगिकारले.
* १८६५ - आंतरराष्ट्रीय दूरसंचार संघ (ITU) स्थापन झाला.
विसावे शतक

* १९१५ - युनायटेड किंग्डमचे सरकार अल्पमतात येउन कोसळले.
* १९४० - दुसरे महायुद्ध - जर्मनीचे सैन्य ब्रसेल्समध्ये शिरले.
* १९५४ - अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने ब्राउन वि. टोपेका, कॅन्ससचे शिक्षण मंडळ या खटल्यात एकमताने निर्णय दिला की शाळांमधून वंशभेद करणे असंवैधानिक आहे.
* १९७० - थॉर हायरडाल मोरोक्कोहून अटलांटिक महासागर पार करण्यासाठी रा २ या कागद व वनस्पतींपासून तयार केलेल्या नावेतून निघाला.
* १९७४ - लॉस एंजेल्समध्ये पोलिसांनी सिंबायोनीझ मुक्ति सेनेच्या कार्यालयावर हल्ला केला. ६ ठार.
* १९७४ - आयर्लंडच्या डब्लिन व मोनाघन शहरांत अतिरेक्यांचे बॉम्बहल्ले. ३३ ठार.
* १९८० - विद्यार्थ्यांची निदर्शने रोखण्यासाठी दक्षिण कोरियात लश्करी कायदा लागू.
* १९८७ - इराकच्या लढाउ विमानाने अमेरिकेच्या यु.एस.एस. स्टार्क या जहाजावर अस्त्रहल्ला केला. ३७ सैनिक ठार, २१ जखमी.
* १९९५ - जॉक शिराक फ्रांसच्या राष्ट्राध्यक्षपदी.
* १९९९ - एहूद बराक इस्रायेलच्या पंतप्रधानपदी.
एकविसावे शतक

* २००७ - १९५३नंतर प्रथमतः उत्तर कोरिया व दक्षिण कोरियाच्या रेल्वे गाड्यांनी ३८० अक्षांश ओलांडून एकमेकांच्या देशात प्रवेश केला.
जन्म

* ११५५ - जियेन, जपानी कवी.
* १७४९ - डॉ. एडवर्ड जेन्नर देवीची लस शोधणारे संशोधक
* १८६८ - होरेस एल्गिन डॉज, अमेरिकन उद्योगपती.
* १८८६ - आल्फोन्सो तेरावा, स्पेनचा राजा.
* १८८८ - टिच फ्रीमन, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९४५ - भागवत चंद्रशेखर, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९४७ - जॉन ट्रायकोस, झिम्बाब्वेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९६९ - उजेश रणछोड, झिम्बाब्वेचा क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* १३३६ - गो-फुशिमी, जपानी सम्राट.
* १७२७ - कॅथेरिन पहिली, रशियाची साम्राज्ञी.
* १८८६ - जॉन डियर, अमेरिकन उद्योगपती.
* १९४७ - जॉर्ज विल्यम फोर्ब्स, न्यू झीलंडचा पंतप्रधान.
* १९७२ - रघुनाथ कृष्ण फडके, शिल्पकार.
* २००४ - कमिला तय्यबजी, वकील, समाजसेविका.
* इ.स. २०२३ - एस.पी. हिंदुजा, भारतीय वंशाचे ब्रिटिश व्यावसायिक.
प्रतिवार्षिक पालन

* जागतिक दूरसंचार दिन.
* संविधान दिन - नॉर्वे.
बाह्य दुवे

----
मे १५ - मे १६ - मे १७ - मे १८ - मे १९ - (मे महिना)