JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ಸೌರ ಮಾರುತ

right|thumb|350px|ಸೌರಮಾರುತದಲ್ಲಿನ ಪ್ಲಾಸ್ಮ (ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ)|ಪ್ಲಾಸ್ಮ [[ಸೌರವಿರಾಮವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿರುವುದು.]]
ಸೌರ ಮಾರುತವು ಸೂರ್ಯನ ಹೊರ ವಾಯುಮಂಡಲದಿಂದ ಹೊರಚಿಮ್ಮಿದ ಆವಿಷ್ಟ ಕಣಗಳ (ಅಂದರೆ, ಪ್ಲಾಸ್ಮ) ಧಾರೆ. ಸೌರಮಾರುತವು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಉನ್ನತಶಕ್ತಿ (ಸುಮಾರು ೧ keV) ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟಾನ್ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಭಾವಲಯದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚು ತಾಪಮಾನದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಈ ಕಣಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಗುರುತ್ವದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಚಿಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಈ ಕಣಗಳು ಉನ್ನತ ಚಲನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಇನ್ನೂ ವಿಷದವಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.

ಸೌರಮಂಡಲದಲ್ಲಿನ ಹಲವು ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಸೌರಮಾರುತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ: ಭೂಮಿಯ ವಿದ್ಯುತ್-ಜಾಲಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲ ಭೂಕಾಂತೀಯ ಮಾರುತಗಳು, ಧ್ರುವಾರುಣ ಜ್ಯೋತಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿಗೇ ತೋರುವ ಧೂಮಕೇತುವಿನ ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಬಾಲ.

ಸೌರಮಾರುತದ ಕಾರಣ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸೂರ್ಯವು ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಸುಮಾರು ೩.೩೩•೧೦೧೩ನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ..
ಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ

ಬುಧ

ಬುಧವು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅತಿ ಸಮೀಪದ ಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ಸೌರಮಾರುತದಿಂದ ತೀವ್ರ ಧಾಳಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಮೈಯು ಸೌರ ವಿಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಮಿಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಶುಕ್ರ

ಭೂಮಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಶುಕ್ರವು ಭೂಮಿಗಿಂತ ೧೦೦ ಪಟ್ಟು ಸಾಂದ್ರವಾದ ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಶುಕ್ರ ಗ್ರಹದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಸುಮಾರು ಭೂಮಿಯ ಕಕ್ಷೆಯವರೆಗೆ ಚಾಚಿರುವ ಧೂಮಕೇತುವಿನಂತಹ ಬಾಲವನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಗಗನ ಶೋಧಕಗಳು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿವೆ.
ಭೂಮಿ

ಭೂಮಿಯು ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ, ಸೌರಮಾರುತದಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಸೌರಮಾರತವು ಧ್ರುವಾರುಣ ಜ್ಯೋತಿ ಮತ್ತು ಭೂಕಾಂತೀಯ ಮಾರುತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಚಂದ್ರ

ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ವಾಯುಮಂಡಲ ಅಥವಾ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈಯು ಸೌರಮಾರುತದ ಧಾಳಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪೋಲೋ ಯಾತ್ರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಸೌರ ಮಾರುತದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ವಿಶಾಲವಾದ ಅಲ್ಯುಮಿನಂ ಗ್ರಾಹಕಗಳನ್ನು ನಿಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಚಂದ್ರನ ಆವರಣ ಪ್ರಸ್ತರವು ಸೌರಮಾರುತದಿಂದ ಸಂಚಯಿತ ಪರಮಾಣು ಕೋಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಚಂದ್ರನ ಮಣ್ಣಿನ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿತು. ಈ ಮೂಲಧಾತುಗಳು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿನ ವಸಾಹತುಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವವು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿವೆ.
ಮಂಗಳ

ಮಂಗಳವು ಬುಧಕ್ಕಿಂದ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಬುಧವಿರುವ ನಾಲ್ಕರಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೂ, ಸೌರಮಾರುತವು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಭೂಮಿಯ ವಾಯುಮಂಡಲದ ೧೦೦ನೇ ೧ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ದಪ್ಪವಿರುವ ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹೊರ ಸೀಮೆ

ಸೌರಮಾರುತವು ಅಂತರನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುವ ವಿರಳವಾದ ಜಲಜನಕ ಮತ್ತು ಹೀಲಿಯಂ ಅನಿಲಗಳು) ಒಂದು "ಗುಳ್ಳೆ"ಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಸೌರಮಾರುತದ ಶಕ್ತಿಯು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ದೂರ ಸರಿದಂತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸೌರಮಾರುತವು ಅಂತರನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಹಿಂದೆ ತಳ್ಳಲಾಗದಷ್ಟು ದುರ್ಬಲವಾಗುವ ಬಿಂದುವಿಗೆ ಸೌರವಿರಾಮ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಬಿಂದುವನ್ನು ಹಲವೊಮ್ಮೆ ಸೌರಮಂಡಲದ ಹೊರ "ಗಡಿ" ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಸೌರವಿರಾಮದವರೆಗಿನ ದೂರವು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಇದು ಪ್ಲುಟೊದ ಕಕ್ಷೆಯಿಂದಾಚೆ ಇದೆಯೆಂದು ತಿಳಿದಿದೆ. ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಉಡಾಯಿಸಲಾಗುವ ಅಂತರನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಸೀಮಾನ್ವೇಷಕ (IBEX) ಯಾತ್ರೆಯು ಒದಗಿಸುವ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ಸೌರವಿರಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಳಿವಳಿಕೆಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆಯನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು


ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

* Sun|trek website ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ - ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನ

ವರ್ಗ:ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಸೌರಮಂಡಲ
ಪ್ಲಾಸ್ಮ (ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ)

thumb|300px|right|:en:Current filament|ತಂತುಗಳಂಥ ಜಟಿಲವಾದ ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತೋರುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಪ್ಲಾಸ್ಮ ದೀಪ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಅಯಾನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮರುಸೇರಿದಮೇಲೆ ಮೇಲಿನ ಕಕ್ಷೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ಕಕ್ಷೆಗೆ ನೆಗೆಯುವ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಈ ಬಣ್ಣಗಳು ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಒಂದು ಅನಿಲಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ [[ರೋಹಿತದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತವೆ.]]

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಯಾನೀಕೃತ ಅನಿಲವನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ, ಪ್ಲಾಸ್ಮಗಳನ್ನು ಅನಿಲಗಳೆಂದಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆಯದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಒಂದು ದ್ರವ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಯಾನೀಕೃತ ಎಂದರೆ - ಪರಮಾಣು ಅಥವಾ ಅಣುವಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ. ಈ ಸ್ವತಂತ್ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ, ಪ್ಲಾಸ್ಮ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕವಾಗಿದ್ದು, ವಿದ್ಯುತ್‌ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ.


ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ದ್ರವ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳು
ಸರ್. ಕವಾಸ್ ಜಿ ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ರೆಡಿಮನಿ

thumb|right|250px|'ಸರ್. ಕವಾಸ್ ಜಿ ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ರೆಡಿಮನಿ'
(೧೮೧೨-೧೮೭೮ )
'ಕವಾಸ್ ಜಿ', ನವ್ ಸಾರಿ ಯಿಂದ ಬೊಂಬಾಯಿಗೆ

'ಸರ್. ಕವಾಸ್ ಜಿ ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ರೆಡಿಮನಿ,ರವರು, ಅಂದಿನ ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಪಾರ್ಸಿ ಸಮಾಜದ ಬಹುಮುಖ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇವರ ಪರಿವಾರದ ಸದಸ್ಯರುಗಳು ಬಹಳ ಸಾಹುಕಾರರು, ಮತ್ತು ಅವರೆಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ-ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. 'ಕವಾಸ್ ಜಿ' ಯವರ ಅಜ್ಜ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡಪ್ಪಂದಿರು ನವ್ ಸಾರಿ ಯಿಂದ ಬೊಂಬಾಯಿಗೆ ವಲಸೆಬಂದು ವಾಸ್ತವ್ಯಹೂಡಿದಾಗ ಅವರು ೧೫ ವರ್ಷದ ಬಾಲಕ. ಚೈನದೇಷದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯೋಗದಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಣಗಳಿಸಿದ್ದರು. 'ಕವಾಸ್ ಜಿ'ಯವರಿಗೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ವಿದ್ಯೆ ಕೇವಲ ನೆಪಮಾತ್ರ. ಅನುಭವ ಮತ್ತು ನುರಿತ ವ್ಯಾಪಾರಗಾರರ ಸಹವಾಸದಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರಿಂದ ತಿಳಿದಿದ್ದು, ಕಲಿತಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚು.
'ಸರ್.ಕವಾಸ್ ಜಿ'ಯವರ ಬಳಿ ಸದಾಹಣವಿರುತ್ತಿತ್ತು

ಬೊಂಬಾಯಿನ ಕೋಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ 'ಮಿ.ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ ಸೈಕ್ಸ್' ಎಂಬುವರು'ಸರ್. ಕವಾಸ್ ಜಿ ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ರೆಡಿಮನಿ'ಯವರಿಗೆ, ಓದು ಬರಹವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟರು. ಇದಾದಮೇಲೆ 'ಡನ್ಕನ್ ಗಿಟ್ಸ್' ಎಂಬ 'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಫರ್ಮ್' ನಲ್ಲಿ 'ಗೋಡೋನ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ'ರಾಗಿ, ನಂತರ, ಗೋಡೋನ್ ಕಾರಕೂನರಾಗಿ, ತದನಂತರ ೧೮೩೭ ರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕಸ್ತ 'ಬ್ರೋಕರ್' ಆಗಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೨ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕವಾಸ್ ಜಿ ಯವರು, ಕ್ರಮೇಣ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಸನ್, ೧೮೪೬ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆದರು. ಸನ್, ೧೮೬೬ ರಲ್ಲಿ, 'ಇನ್ ಕಮ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಕಮೀಶನರ್' ಆದರು. 'ಲಂಡನ್ ನ ರೀಜೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್' ನಲ್ಲಿ 'ಅವರ ಪುತಲಿಯೊಂದನ್ನು ಅನಾವರಣ' ಮಾಡಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. 'Justice of Peace,' ಆಗಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಬೊಂಬಾಯಿನಗರ ಮತ್ತು ದ್ವೀಪದ ಹಿತಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದರು. 'Conservancy Board', ಗೆ ಸದಸ್ಯರಾದರು. 'ಕವಾಸ್ ಜಿ'ಯವರ ಹತ್ತಿರ ಯಾವಾಗಲೂ ಹಣವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಇವರಬಳಿ ಹಣವನ್ನು ಉಧಾರಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ 'ರೆಡಿಮನಿ'ಯೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಅದೇ ಹೆಸರನ್ನು 'ಕವಾಸ್ ಜಿ' ಯವರು, ತಮ್ಮ 'ಸರ್ ನೇಮ್',ಆಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು.
thumb|right|250px|'ಮುಂಬಯಿನ ಕೋಟೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಮುಂಬಯಿ ವಿ. ವಿ. ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೆಡಿಮನಿಯವರ-ಪುಥಳಿ ಇದೆ'
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

* ಸನ್, 1871 ರಲ್ಲಿ 'CSI ಪ್ರಶಸ್ತಿ'.
* ಸನ್, 1872 ರಲ್ಲಿ 'Kt ಪದವಿ'.
ಸಮಾಜಸೇವಕ

* ಲಂಡನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ 'ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಲಂಡನ್' ಗೆ ಧನಸಹಾಯಮಾಡಿದರು.
* ೨ ಲಕ್ಷಪೌಂಡ್ ಹಣವನ್ನು ಬೊಂಬಾಯಿನಗರದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಕಾಲೇಜ್, ಸ್ಕೂಲ್ ಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ್ದರು.
* ಹಿಂದೂ, ಪಾರ್ಸಿ,'ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ' ಗಳಿಗೂ ದ್ರವ್ಯಸಹಾಯ ನೀಡಿದ್ದರು.
* 'ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ' ದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ,'ಭವ್ಯ ಕಾನ್ವೊಕೇಷನ್ ಹಾಲ್',ನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಧನವನ್ನು ನೀಡಿದರು.
* 'ಪೀಬಾಡಿ ಟ್ರಸ್ಟ್' ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.
ನಿಧನ

ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹಾಸಿಗೆಹಿಡಿದಿದ್ದ 'ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ಕವಾಸ್ ಜಿ ರೆಡಿಮನಿ'ಯವರು, ಸನ್, ೧೮೭೮ ರಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿದರು. 'ರೆಡಿಮನಿ'ಯವರಿಗೆ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಅಣ್ಣನಮಗನನ್ನು 'ದತ್ತು' ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು


ವರ್ಗ:ಬೊಂಬಾಯಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾರ್ಸಿಗಳು
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್

ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಅಥವಾ ಋಣವಿದ್ಯುತ್ಕಣ - ಇದು ಋಣ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಮೂಲ ಉಪಪರಮಾಣು ಕಣ. ಗಿರಕಿ-½ ಲೆಪ್ಟಾನ್ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿದ್ದು ವಿದ್ಯುತ್‌ಕಾಂತೀಯ ಒಡನಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಈ ಕಣವು ಪ್ರೋಟಾನ್ ಅಥವಾ ಧನವಿದ್ಯುತ್ ಕಣದ ೧೮೩೬ನೇ ೧ರಷ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪರಮಾಣು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿನ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ನೆರೆಯ ಪರಮಾಣು ಕೇಂದ್ರಗಳೊಂದಿಗಿನ ಒಡನಾಟದಿಂದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಂಧಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಈ ಕಣಗಳೇ ಕಾರಣ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನನ್ನು e− ಅಥವಾ β− ಚಿನ್ಹೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಅನೇಕ ಭೌತಿಕ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಯತೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಾಹಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಗುರುತ್ವ (gravitational), ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತಿಯ (electromagnetic) ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ (weak) ಪರಸ್ಪರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಬಾಹ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ

ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್(electric) ಹಾಗು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ(electricity) ಎಂಬ ಎರಡೂ ಪದಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಮ್ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಎಂಬ ಪದವು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿ‍ಕ್ ಹಾಗೂ ಅಯಾನ್ ಎರಡು ಪದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
೧೮೯೭ನಲ್ಲಿ ಜೆ.ಜೆ ಥಾಮ್ಸನ್ ಎಂಬ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಪ್ರಯೊಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾತೋಡ್ ಕಿರಣಗಳ ಅಲೆಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬದಲಿಗೆ ಅನನ್ಯವಾದ ಕಣಗಳು ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಇದನ್ನು ಅವರು ತನ್ನ cathode ray tube ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.
ಪರಮಾಣು ಸಿದ್ದಾಂತ

ಸರಿಸುಮಾರು ೧೯೧೪ರಲ್ಲಿ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ರುದರ್ ರ್ಫೊಡ್, ಹೆನ್ರಿ ಮೊಸಲೆನು, ಜೆಮ್ಸ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಮತು ಗುಸ್ತವ್ ಹೆರ್ಟ್ಶ್ರಾರವರ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಪರಮಾಣುವಿನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ದನಾತ್ಮಕ ಚಾರ್ಜ್ ಉಳ್ಳ ಬೀಜಕೇಂದ್ರ (ನ್ಯುಕ್ಲಿಯಸ್ಸ್) ಸುತ್ತ ಕಡಿಮೆ ತೂಕ ಉಳ್ಳ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನಿಷ್ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿ ನೀಲ್ಸ್ ಬೋರ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಕ್ವಾಂಟೈಸ್ ಶಕ್ತಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಂಡಿಸಿದನು.
೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ವುಲ್ಫ್ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಪಾಲಿ ಕವಚ ಅಥವಾ ಶೆಲ್ (shell) ಮಾದರಿಯ ರಚನೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ನಿಯತಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲಿ ಹೊರಗಿಡುವ ನಿಯಮ (pauli exclusion principle)ದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದನು.
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿನ ತೂಕವು \textstyle 9.1\times 10^{-31}ಕಿಲೊಗ್ರಾಮ್. ಐನ್ ಸ್ಟೀನ್ ತತ್ವದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತೂಕವು ೦.೫೧೧ MeV ಅಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಗೆ -೧.೬೦೨^-೧೯ ಕೂಲಂಬಷ್ಟು ಎಲೆಟ್ರಿಕ್ ಚಾರ್ಜ್ ಹೊಂದಿದೆ. e-ಎಂಬ ಚಿನ್ಹೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.ಋಣ ಚಿನ್ಹೆ ಋಣ ಚಾರ್ಜ್ ಅನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಪರಮಾಣುವಿನ ಬೀಜಕೇಂದ್ರ ಆಕರ್ಷ್ಕ ಮದುವಿನಲ್ಲಿ ಲಗತ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.ಒಂದು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ಗೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಲಗತ್ತಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಂದು ಪರಮಾಣು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಅನ್ವಯಗಳು

ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು 10^{11} W cm^{-2} ವರೆಗಿನ ಶಕ್ತಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯುಳ್ಳ ೦.೧ ರಿಂದ ೧,೩ಮಿ.ಮಿ ಪರಿಮಿತ ಕೆಂದ್ರೀಕರಣವು ವ್ಯಾಸದ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಸುಗೆಯ ತಂತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಾತದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು.ಏಕೆಂದರೆ ತಮ್ಮ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲಪುವ ಮೊದಲೇ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಗಳು ಅನಿಲ ಗೊಂಡು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಬೀಮ್ ಲಿತಿಯೊಗ್ರಾಫಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಅರೆವಾಹಕಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮ್ಯೆಕ್ರೊಸ್ಕೋಪ್ ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
Notes

ವರ್ಗ:ಉಪಪರಮಾಣು ಕಣಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ
ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಕಣ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
|ಮಿಲಿ:ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್
ಪ್ರೋಟಾನ್

ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಅಥವಾ ಧನವಿದ್ಯುತ್ಕಣವು (ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ πρώτον / ಪ್ರೋಟಾನ್ = ಮೊದಲನೆಯ) ಒಂದು ಮೂಲ ಆವೇಶದಷ್ಟು (೧.೬೦೨ × ೧೦−೧೯ coulomb) ಧನ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಉಪಪರಮಾಣು ಕಣ. ಇದರ ವ್ಯಾಸವು ೧.೬ ರಿಂದ ೧.೭×೧೦−೧೫ ಮೀ.ನಷ್ಟು ಇದ್ದು, ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ೯೩೮.೨೭೨೩೧(೨೮) MeV/c2 (೧.೬೭೨೬ × ೧೦−೨೭ ಕಿ.ಗ್ರಾಂ.), ೧.೦೦೭ ೨೭೬ ೪೬೬ ೮೮(೧೩) u ಅಥವಾಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ನ ೧೮೩೬ ಪಟ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳು ಗಿರಕಿ-1/2 ಫರ್ಮಿಯಾನ್ಗಳಾಗಿದ್ದು, ಮೂರು ಕ್ವಾರ್ಕ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ, ಬೇರಿಯಾನ್ಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರೋಟಾನ್‌ನ ಒಂದು ಕೆಳ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಎರಡು ಮೇಲು ಕ್ವಾರ್ಕ್ಗಳು ಸಬಲ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಗ್ಲುಆನ್‌ಗಳ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಕೆಯಿಂದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.
ಸ್ಥಿರತೆ

೧×೧೦೩೬ ವರ್ಷಗಳ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಅರ್ಧಾಯುವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಿರ ಕಣಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹತ್ ಏಕೀಕೃತ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ನುಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಕ್ಷಯವು ಉಂಟಾಗಬೇಕಾದರೂ, ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಪ್ರೋಟಾನ್‌ನ ಜೀವಮಾನವು ಕಡೇಪಕ್ಷ ೧೦೩೫ ವರ್ಷಗಳಿರಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪ್ರೊಟಾನ್ ಕ್ಷಯವನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ಯಾರೂ ಗಮನಿಸಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಈಗಾಲಲೇ ತಿಳಿದಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಲ್ಲದೆ, ಶಕ್ತಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸಮೀಕರಣವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

: \mathrm{p}^+ + \mathrm{e}^- \rightarrow\mathrm{n} + {\nu}_e \,
ಇಲ್ಲಿ
:p - ಪ್ರೋಟಾನ್
:e - ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್,
:n - ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್, ಮತ್ತು
:\nu_e - ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ

ಇದು ಒಂದು ವಿಪರ್ಯಯಶೀಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ವಿಕಿರಣ ಕ್ಷಯದ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪವಾದ ಬೀಟಾ ಕ್ಷಯದ ಮೂಲಕ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಮರಳಿ ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಬಹುದು. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ಗಳು ಸುಮಾರು ೧೫ ನಿಮಿಷಗಳ ಸರಾಸರಿ ಜೀವಾವಧಿಯ ನಂತರ ಕ್ಷಯಿಸುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಉಪಪರಮಾಣು ಕಣಗಳು
ಖಗೋಳ ಮಾನ

ಖಗೋಳ ಮಾನ (AU ಅಥವಾ au ಅಥವಾ ಖ.ಮಾ.) - ಒಂದು ಉದ್ದದ ಅಳತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸುಮಾರು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯರ ನಡುವಿನ ದೂರಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿದೆ. ಇದು ಸೌರವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶಕಾಯಗಳ ದೂರಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಮಾನದಂಡ (ಅಸ್ಟ್ರಾನಾಮಿಕಲ್ ಯೂನಿಟ್). ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ಖ.ಮಾ.ದ ಮೌಲ್ಯವು ೧೪೯,೫೯೭,೮೭೦,೭೦೦ ಮೀಟರ್‌ಗಳು (ಸುಮಾರು ೧೫ ಕೋಟಿ ಕಿ.ಮೀ. ಅಥವಾ ೯.೩ ಕೋಟಿ ಮೈಲಿಗಳು). ಇದು ಖಗೋಳ ದೂರಮಾನಗಳ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇತರೆರಡು ಮಾನದಂಡಗಳೆಂದರೆ ಜ್ಯೋತಿರ್ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಸೆಕ್.
ಉದಾಹರಣೆಗಳು

ಕೆಳಗಿನ ದೂರಗಳು ಅಂದಾಜಿನ ಸರಾಸರಿ ದೂರಗಳು. ಖಗೋಳಕಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ದೂರವು ಅವುಗಳ ಕಕ್ಷೆ ಮತ್ತಿತರ ಅಂಶಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ, ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನದಲ್ಲಿಡಬೇಕು.

* ಭೂಮಿಯು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ೧.೦೦ ± ೦.೦೨ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
* ಬುಧ - 0.39
* ಶುಕ್ರ - 0.72
* ಚಂದ್ರವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ೦.೦೦೨೬ ± ೦.೦೦೦೧ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
* ಮಂಗಳ ಗ್ರಹವು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ೧.೫೨ ± ೦.೧೪ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
* ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹಗಳು - 2.70
* ಗುರು ಗ್ರಹವು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ೫.೨೦ ± ೦.೦೫ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
* ಶನಿ - 9.5
* ಯುರೇನಸ್ - 19.2
* ನೆಪ್ಚೂನ್ - 30.0
* ಪ್ಲುಟೊ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ೩೯.೫ ± ೯.೮ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
* ಕೈಪರ್ ಪಟ್ಟಿಯು ಸುಮಾರು ೩೫ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ
* ೪೫ ಖ.ಮಾ. - ಚದರಿದ ತಟ್ಟೆಯ ಪ್ರಾರಂಭ (ಇದರಲ್ಲಿ ೧೦ ಖ.ಮಾ. ಕೈಪರ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲೆ ಚಾಚಿದೆ)
* ೫೦-೫೫ ಖ.ಮಾ. - ಕೈಪರ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಕೊನೆ
* ೯೦೩೭೭ ಸೆಡ್ನಾದ ಕಕ್ಷೆಯು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ೭೬-೯೪೨ ಖ.ಮಾ. ದೂರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ; ೨೦೦೬ರ ಪ್ರಕಾರ ಸೆಡ್ನಾ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ೯೦ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
* ೯೪ ಖ.ಮಾ.: ಸೌರ ಮಾರುತ/ಅಂತರನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಮಾರುತ/ಅಂತರ ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ನಡುವೆ ಆಘಾತ ತರಂಗ
* ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೬ರ ಪ್ರಕಾರ, ಸೂರ್ಯನಿಂದ ೧೦೦ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ವಾಯೇಜರ್ ೧ ಗಗನ ನೌಕೆಯು ಅತಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ.
* ೧೦೦ ಖ.ಮಾ.: ಸೌರವೇಷ್ಟನ
* ೧೦೦-೧೫೦ ಖ.ಮಾ.: ಚದರಿದ ತಟ್ಟೆಯ ಕೊನೆ
* ೫೦೦-೩೦೦೦ ಖ.ಮಾ.: ಹಿಲ್ಸ್ ಮೋಡ/"ಒಳ ಊರ್ಟ್ ಮೋಡಗಳ ಪ್ರಾರಂಭ
* ೨೦,೦೦೦ ಖ.ಮಾ: ಹಿಲ್ಸ್ ಮೋಡ/"ಒಳ ಊರ್ಟ್ ಮೋಡ"ಗಳ ಕೊನೆ, ಮತ್ತು "ಹೊರ ಊರ್ಟ್ ಮೋಡ"ದ ಪ್ರಾರಂಭ
* ೫೦,೦೦೦ ಖ.ಮಾ.: "ಹೊರ ಊರ್ಟ್ ಮೋಡ"ದ ಹೊರ ಸೀಮೆಯ ಅಂದಾಜು ದೂರ (೧.೦ LY)
* ೧೦೦,೦೦೦ ಖ.ಮಾ.: "ಹೊರ ಊರ್ಟ್ ಮೋಡ"ದ ಹೊರ ಸೀಮೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಭಾವ್ಯ ದೂರ (೧.೬ LY).
* ೧೨೫,೦೦೦ ಖ.ಮಾ.: ಸೂರ್ಯನ ಗುರುತ್ವ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಭಾವದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕೊನೆ (ಹಿಲ್/ರೋಶೆ ಗೋಳ). ಇದರಾಚೆಗಿರುವುದು ಅಂತರನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಆಕಾಶ
* ಪ್ರಾಕ್ಸಿಮಾ ಸೆಂಟಾರಿಯು (ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ ನಕ್ಷತ್ರ) ಸೂರ್ಯನಿಂದ ~೨೬೮ ೦೦೦ ಖ.ಮಾ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
* ಬೆಟಲ್‌ಗೀಸ್ ನಕ್ಷತ್ರದ ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಸ ೨.೫೭ ಖ.ಮಾ..
* ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಕ್ಷೀರಪಥದ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕಿರುವ ದೂರವು ಸುಮಾರು ೧.೭×೧೦೯ ಖ.ಮಾ.

ಕೆಲವು ಪರಿವರ್ತನಾ ಅಪವರ್ತನಗಳು:
* ೧ ಖ.ಮಾ. = ೧೪೯ ೫೯೭ ೮೭೦.೬೯೧ ± ೦.೦೩೦ ಕಿ.ಮೀ. ≈ ೯೨ ೯೫೫ ೮೦೭ ಮೈಲಿಗಳು ≈ ೮.೩೧೭ ಜ್ಯೋತಿ ನಿಮಿಷಗಳು ≈ ೪೯೯ ಜ್ಯೋತಿ ಕ್ಷಣಗಳು
* ೧ ಜ್ಯೋತಿಕ್ಷಣ ≈ ೦.೦೦೨ ಖ.ಮಾ.
* ೧ ಗಿಗಾ ಮೀಟರ್ ≈ ೦.೦೦೭ ಖ.ಮಾ.
* ೧ ಜ್ಯೋತಿನಿಮಿಷ ≈ ೦.೧೨೦ ಖ.ಮಾ.
* ೧ ಮೈಕ್ರೊ ಪಾರ್ಸೆಕ್ ≈ ೦.೨೦೬ ಖ.ಮಾ.
* ೧ ಟೆರಾ ಮೀಟರ್ ≈ ೬.೬೮೫ ಖ.ಮಾ.
* ೧ ಜ್ಯೋತಿಘಂಟೆ ≈ ೭.೨೧೪ ಖ.ಮಾ.
* ೧ ಜ್ಯೋತಿದಿನ ≈ ೧೭೩.೨೬೩ ಖ.ಮಾ.
* ೧ ಮಿಲಿ ಪಾರ್ಸೆಕ್ ≈ ೨೦೬.೨೬೫ ಖ.ಮಾ.
* ೧ ಜ್ಯೋತಿಸಪ್ತಾಹ ≈ ೧೨೧೨.೮೪ ಖ.ಮಾ.
* ೧ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಾಸ ≈ ೫೧೯೭.೯ ಖ.ಮಾ.
* ೧ ಜ್ಯೋತಿರ್ವರ್ಷ ≈ ೬೩,೨೪೧ ಖ.ಮಾ.
* ೧ ಪಾರ್ಸೆಕ್ ≈ ೨೦೬,೨೬೫ ಖ.ಮಾ.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ

* ಉದ್ದದ ಅಳತೆಗಳು
ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

* E. Myles Standish. "Report of the IAU WGAS Sub-group on Numerical Standards". In Highlights of Astronomy, I. Appenzeller, ed. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, 1995. (Complete report available online: PostScript . Tables from the report also available: Astrodynamic Constants and Parameters)
* D. D. McCarthy ed., IERS Conventions (1996), IERS Technical Note 21, Observatoire de Paris, July 1996

ವರ್ಗ:ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ವರ್ಗ:ಅಳತೆಗಳು
ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾ

(೨೨, ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೮- ೧೯, ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೨೦೧೨)–

thumb|right|150px|'ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾ'
100px|thumb|right|'Creation of Weath'- A Tata story-1981
ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾ ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ೧೯ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನಾಲಯದ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ, ಲಂಡನ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಭಾರತೀಯ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟನಾಲಯದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರಾದರು. ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಜ್ ಮೋಹನ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ, ಹಿಮ್ಮತ್ ಎಂಬ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ, ಸುಮಾರು ೧೦ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡುಬಂದರು. 'ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾ'ರವರ ಪ್ರಥಮ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ 'The creation of Wealth' : 'A Tata story to critical and Commercial acclaim -1981'
ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾರವರ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು

* 'Creation of Weath'- 'A Tata story'-೧೯೮೧
* 'Encounters with the eminent'-೧೯೮೧
* 'The Heartbeat of a Trust'-೧೯೮೪
* 'In Search of Leadership'-೧೯೮೬
* 'A Book of JRD Tata's Speeches', edited with 'shrI. S. A. Sabavala'.
* 'Keynote Address'-೧೯೮೬
* 'Beyond The Last Blue Mountain'-'A Life of JRD Tata'-(೧೯೦೪-೧೯೯೩)
ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾರವರು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಪೀಡಿತರು

thumb|left|100px|'Beyond The Last Blue Mountain'-A Life of JRD Tata-(1904-1993)
ಲೇಖಕ ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾರವರು ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಟಾಟ ಪರಿವಾರದ ಹಲವು ಮುಖಗಳನ್ನು ಸೊಗಸಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ ಪಾರ್ಸಿಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರಹಿತ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮಯವರಿತು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಭಾಷೆ, ಉತ್ತಮ ವಿವರಣೆ ಹಾಗೂ ಸಮರ್ಥ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಹೆಣೆದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹಳ ಮಾಹಿತಿಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ. ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾರವರು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಪೀಡಿತರು. ಆದರೆ ಅವರ ಜೀವನೋತ್ಸಾಹ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾರವರು, ಜೆ.ಆರ್.ಡಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ, ಖ್ಯಾತಪತ್ರಿಕಾಕರ್ತ, ಶ್ರೀ.ಎಮ್. ವಿ. ಕಾಮತ್ ರವರು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ. "ಜೆ.ಆರ್.ಡಿಯವರು, ತಮ್ಮ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಯಾವ ಯಾತ್ರಿಕನಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಯ ನೀಲಪರ್ವತದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯುವ ಕುತೂಹಲ ಅವರಿಗೆ ಸದಾಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಇನ್ನೂ ಮುಂದಿನ ಪಯಣನ್ನು ಅವರು ಅರಸಿಕೊಂಡು ಮುನ್ನುಗ್ಗಲು ತವಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರು".
ರುಸ್ಸಿ ಲಾಲಾರವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ

೮೧ ವರ್ಷದ, ಆರ್. ಎಮ್. ಲಾಲ ರವರ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾದಂಬರಿ, The Thread of God in my life ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಲಾಲಾರವರು, ಸುಮಾರು ೧೮ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ. ಸರ್ ದೊರಾಬ್ಜಿ ಟಾಟ ಟ್ರಸ್ಟ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು, ೧೯೮೭-೯೧ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು 'ಜೆ. ಆರ್. ಡಿ ರವರ ಆತ್ಮ ಕಥೆ' ಯನ್ನು ಹೆಣೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲ. ದಿನದ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವನ್ನು 'ಜೆ'ರವರ ಛೇಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಿಯಾಂಡ್ ದ ಲಾಸ್ಟ್ ಬ್ಲೂ ಮೌಂಟೈನ್ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸುಂದರ ಪುಸ್ತಕವೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಧನ

ರುಸ್ಸಿಯವರು, ೨೦೧೨ ರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೧೯ ರಂದು ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು.


ವರ್ಗ:ಪತ್ರಕರ್ತರು
ಗಿರ್ಗಾಂವ್

ಗಿರ್ ಗಾಂವ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ದಕ್ಷಿಣ ಬೊಂಬಾಯಿನ ಒಂದು ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇಲ್ಲಿನ ವಾಸಿಸುವ ಜನಗಳು ಹಲವು ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ, ಪಂಥ, ಆಚಾರ-ವ್ಯವಹಾರ, ಮಾತು-ಕತೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಉಡುಪು, ಬಟ್ಟೆಬರೆ, ತಿಂಡಿ ತಿನಸು, ಹಬ್ಬಗಳ ಆಚರಣೆ, ಮತ್ತು ನಡವಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತವಾದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯು, ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ, ಎಲ್ಲಾ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲೂ ಸಹಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸಹಬಾಳ್ವೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಗಿರ್ ಗಾಂವ್ ನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಸುತ್ತುಹಾಕಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಚಂಡ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಅರಿವಾಗುತ್ತಾಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿ, ಗುಜರಾತಿಗಳು, ಕೊಂಕಣಿಗಳು, ಜೈನರು, ಮಾರ್ವಾಡಿಗಳು, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು, ಮುಸಲ್ಮಾನರು, ಹಿಂದುಗಳು, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಚಾರಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಿರ್ಗಾಮ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಹತ್ತಿಗಿರಣಿಗಳ ಸಮೂಹವಿತ್ತು.
ಗಿರ್ ಗಾಂವ್, ಗಿರ್ಗಾಮ್

ಗಿರ್ಗಾಮ್, ದಕ್ಷಿಣ ಬೊಂಬಾಯಿನ ಹತ್ತಿ-ಬಟ್ಟೆ ಗಿರಣಿಗಳ ಸಮೂಹತಾಣ, ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿತ್ತು. ಗಣೇಶ್ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರು ಒಂದುಗೂಡಿ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಗಣೇಶೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚೌಪಾತಿ ಬೀಚ್ ಕಿಕ್ಕಿರುದು ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿನ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗದ ಜನರೂ ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ. 'ಗಿರ್ಗಾಮ್ ಚೌಪಾತಿ', ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾದ ಸಮುದ್ರ ದಂಡೆ, ಮೆರಿನ್ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ಸೇರಿದಂತ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಗಣೇಶವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಲು, ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಆ ಚೌಪಾತಿಗೆ ಬರುತ್ತರೆ. ದಾದರ್ ಚೌಪಾತಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲವರು ಚಿಕ್ಕ-ಚಿಕ್ಕ ಗಣಪತಿಗಳನ್ನು ತಂದು ವಿಸರ್ಜನೆಮಾಡಲು ಬರುತ್ತಾರೆ. [ಗಿರ್ ಗಾಂವ್ ಚೌಪಾತಿ ಬೀಚ್ ] ನ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ ಈ ಬೀಚಿನಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಬಹಳಷ್ಟು ಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜನೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಿರ್ಗಾಮ್ ಎಂದರೆ ಗಿರಣಿಗಳ ಹಳ್ಳಿಯೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಿನೋಡಿದರಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆಳ ದೊಡ್ಡ ಊದು ಕುಲುಮೆಗಳ ಕೊಳವೆಗಳು, ಕಪ್ಪು ಹೊಗೆಯನ್ನು ಮುಗಿಲಿಗೆ ಉಗುಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಗ ಗಿರ್ಗಾಮ್ ನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಧಾವಂತವಿಲ್ಲ, ನೈಟ್ ಶಿಫ್ಟ್, ಎಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಓಡುವ ಕಾರ್ಮಿಕರೆಲ್ಲ ಚದುರಿಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರು ತರಕಾರಿಮಾರಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ದಿನಗೂಲಿ ಮಾಡಿ ಬದುಕನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಜನ, ಕೊಂಕಣದಲ್ಲಿ ಜಮೀನು-ಕಾಣಿ ಇರುವವರು, ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಬೇಸಾಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅವಲಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯು. ಪಿ. ಮತ್ತು ಬಿಹಾರ, ಅಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ್, ಒರಿಸ್ಸ ಗಳಿಂದ ಬಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ತಮ್ಮ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.ಗಿರ್ಗಾಮ್ , ಹಲವರಿಗೆ ಹಲವುರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹಾಯಹಸ್ತವನ್ನು ಚಾಚಿದೆ.
ಗಿರ್ ಗಾಂವ್ ನ ಪ್ರದೇಶಗಳು

* Giawadi (ಗಿಯವಾಡಿ)
* Angrewadi(ಅಂಗ್ರೆವಾಡಿ)
* Opera House(ಒಪೇರ ಹೌಸ್)
* Bhatwadi(ಭಟ್ ವಾಡಿ)
* Benham hall (Banama lane),(ಬೆನ್ ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಲ್)
* Bhuleshwar (ಭುಲೇಶ್ವರ್)
* CP Tank (ಸಿ.ಪಿ ಟ್ಯಾಂಕ್)
* Kotachiwadi (ಕೊಟ್ಯಾಚಿವಾಡಿ)
* Nikadwari lane (ನಿಕಾಡ್ ವಾರಿ ಗಲ್ಲಿ)
* Kandewadi (ಕಾಂಡೆವಾಡಿ)
* Sadashiv lane (ಸದಾಶಿವ್ ಗಲ್ಲಿ)
* Khadilkar Road (ಖಾಡಿಲ್ ಕರ್ ರಸ್ತೆ)
* Khattar Galli (ಖಟ್ಟರ್ ಗಲ್ಲಿ)
* Kakadwadi (ಕಾಕವಾಡಿ)
* Fanaswadi (ಫನಸ್ ವಾಡಿ)
* Mugbhat (ಮುಂಗ್ ಭಾತ್)
* Borbhat lane (ಬೊರ್ ಭಾತ್ ಗಲ್ಲಿ
* Mangalwadi (ಮಂಗಳ್ ವಾಡಿ)
* Krantinagar (ಕ್ರಾಂತಿನಗರ್)
* Prathna Samaj (ಪ್ರಾರ್ಥನ ಸಮಾಜ್)
* Pimpalwadi (ಪಿಂಪಲ್ ವಾಡಿ)
* Thakurdwar (ಠಾಕುರ್ ದ್ವಾರ್)
* Koliwadi (ಕೋಳಿವಾಡಿ)
* Dhobiwadi (ಧೋಭಿವಾಡಿ)
* Vaidyawadi( ವೈದ್ಯವಾಡಿ)
* Zawbachi Wadi (ಝಬಾಚಿ ವಾಡಿ)
* Dhaswadi (ಧಾಸ್ ವಾಡಿ
* Gaiwadi (ಗಾಯ್ ವಾಡಿ)
* Dominic House (ಡಾಮ್ನಿಕ್ ಹೌಸ್)
* Shenviwadi (ಶೆನ್ವಿ ವಾಡಿ)
ಛಾಯಾಂಕನ


File:Girgaum Chowpatty.jpg|ಮಲಬಾರ್ ಹಿಲ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಗಿರ್ಗಾಂವ್ ನ ದೃಶ್ಯ
File:Girgaum with Marine Drive in the background.jpg| ಗಿರ್ಗಾಂವ್ ಮರೈನ್ ಡ್ರೈವ್‍ನ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ
ಎಂ.ರಂಗರಾವ್

ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮಧುರಗೀತೆಗಳ ಪರಂಪರೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಕಿದವರು ಎಂ.ರಂಗರಾವ್.(ಜನನ : ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೫,೧೯೩೨ - ಮರಣ : ೧೯೯೧)
ಹಿನ್ನೆಲೆ

ರಂಗರಾವ್ ಜನಿಸಿದ್ದು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಕವಲೇರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ. ತಾಯಿ ರಂಗಮ್ಮನವರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಸಂಗೀತಾಭಿರುಚಿ ಬೆಳೆದು ಬಂತು.ವೀಣೆಯನ್ನು ಕಲಿತರು.ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‍‍ನಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.
ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶ

ತೆಲುಗಿನ 'ಸ್ವರ್ಗ ಸೀಮಾ ಯೋಗಿ ವೇಮನ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರವೇಶ.'ತ್ಯಾಗಯ್ಯ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ವೀಣೆ ನುಡಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿ ಬಂತು.
ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ

ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಂ.ಆರ್.ವಿಠಲ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ನಕ್ಕರೆ ಅದೇ ಸ್ವರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಸುಶ್ರಾವ್ಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ರಂಗರಾವ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖರು. ಅವರ "ಒಲವೇ ಜೀವನ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ..." "ಬಾಳೊಂದು ಭಾವಗೀತೆ..." "ಬಣ್ಣಾ ಬಣ್ಣಾ.." "ನೂರೊಂದು ನೆನಪು ಎದೆಯಾಳದಿಂದ..." "ಈ ಬಂಧನಾ.." "ನಮ್ಮೀ ಬಾಳೇ..." "ಓ ಪ್ರಿಯತಮಾ.." "ಸದಾ ಕಣ್ಣಲಿ..." "ಕೋಗಿಲೆ ಹಾಡಿದೆ.." "ತೆರೆದಿದೆ ಮನೆ ಓ ಬಾ ಅಥಿತಿ.." "ಬೆಳ್ಳಿ ಮೂಡಿತು..." "ಅರಳಿದೆ..ಅರಳಿದೆ.." ಹೀಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕ ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಕೂಡ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಇವರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳು

* ನಕ್ಕರೆ ಅದೇ ಸ್ವರ್ಗ
* ಮನಸ್ಸಿದ್ದರೆ ಮಾರ್ಗ
* ಹಣ್ಣೆಲೆ ಚಿಗುರಿದಾಗ
* ಕರುಳಿನ ಕರೆ
* ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ
* ಎಡಕಲ್ಲು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ
* ಹುಡುಗಾಟದ ಹುಡುಗಿ
* ಬಹದ್ದೂರ್ ಗಂಡು
* ಬಂಧನ
* ಒಲವಿನ ಉಡುಗೊರೆ
* ಗಾನಯೋಗಿ ರಾಮಣ್ಣ - ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.
* ಹೊಸಬೆಳಕು
* ಶ್ರಾವಣ ಬಂತು
* ಕಲ್ಲು ವೀಣೆ ನುಡಿಯಿತು
* ನಾಗ ಕಾಳ ಬೈರವ
* ರಂಗನಾಯಕಿ
* ಹೃದಯ ಪಲ್ಲವಿ
* ಮನೆಯೇ ಮಂತ್ರಾಲಯ
* ಸಮಯದ ಗೊಂಬೆ
* ಕವಿರತ್ನ ಕಾಳಿದಾಸ
* ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿತು
* ಶುಭ ಮಿಲನ
* ಇತ್ಯಾದಿ....
ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳ ಹರಿಕಾರ

ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಮಾಧುರ್ಯದ ಹೊಳೆಯನ್ನೇ ಹರಿಸಿದ ರಂಗರಾವ್, ಅನೇಕ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳ ರಾಗ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದಲೂ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗಿ ದಾಖಲೆಯಾಗಿರುವ ಹಾಗೂ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಕೇಳಿರುವ, ಬಹುಶಃ ಕನ್ನಡವೆನ್ನುವ ನುಡಿ ಇರುವರೆಗೂ, ಭಾದ್ರಪದದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಬರುವ ಗಣೇಶನ ಹಬ್ಬದಲ್ಷ್ಪ್ನಅಲ್ಲದೆ "ಮುಂಜಾನೆ ಮೂಡು"ತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೇ ನಮ್ಮ ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಲಿದಾಡುವ "ಶರಣು ಶರಣಯ್ಯ ಶರಣು ಬೆನಕ" "ಭಾದ್ರಪದ ಶುಕ್ಲದ ಚೌತಿಯಂದು" "ಮಲೆನಾಡಿನ ಐಸಿರಿ ಚೆಲುವಿನ ವರ ಶೃಂಗೇರಿ" "ಎದ್ದೇಳು ಮಂಜುನಾಥ, ಏಳು ಬೆಳಗಾಯಿತು" "ಇವಳೇ ವೀಣಾಪಾಣಿ", "ನಂಬಿದೆ ನಿನ್ನಾ ನಾಗಭರಣ" "ವಾರ ಬಂತಮ್ಮ" ಮುಂತಾದ ಭಕ್ತಿರಸರಾಗಗಳ ಮಾಣಿಕ್ಯವನ್ನು ನಮಗೆ ಕೊಟ್ಟವರು ಎಂ.ರಂಗರಾವ್... "ನಮನ"
ಪ್ರಶಸ್ತಿ/ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು

೧. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಚಿತ್ರಗಳು:
* ಹಣ್ಣೆಲೆ ಚಿಗುರಿದಾಗ
* ಹೊಸಬೆಳಕು
* ಬಂಧನ
೨.ರಾಷ್ತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಚಿತ್ರ:
* ಅಮೃತ ವರ್ಷಿಣಿ
ರಂಗರಾವ್ ಸುಮಾರು ೧೧೦ ಚಿತ್ರಗಳ ೮೦೦ ಸುಮಧುರ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಮರೆಯಲಾರದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಪಿತ್ತಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಿಂದ ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದರು.


ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ
ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಕೆರೆಗಳು

thumb|right|300px|'ಮುಂಬಯಿಯ ಒಂದು ಅಳಿದುಳಿದ ಕೆರೆ'-'ಬಾಣಗಂಗಾ ಕೆರೆ'
ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಕೆರೆಗಳ ಇತಿಹಾಸ, ಬಹಳ ಪುರಾತನವಾದದ್ದು. ಈಗ್ಗೆ ಸುಮಾರು, ೨೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಬೊಂಬಾಯಿನಗರದಲ್ಲೂ|ಮುಂಬಯಿನಗರದಲ್ಲೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ, ಜನರು ಕೆರೆ, ಬಾವಿ, ಕುಂಟೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಭಿಸಿದ್ದರು. ವಿಶಾಲ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಊರಿನ ದಕ್ಷಿಣತುದಿಗೆ ಅತಿ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಸಿಹಿನೀರಿಗೆ ಸೌಕರ್ಯವೆಂದರೆ ಕೆರೆಗಳೆ. ಆಗ ಅನೇಕ ಸಾಹುಕಾರರು, ಹಣವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ದ್ರವ್ಯ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ’ಕವಾಸ್ ಜಿ ರುಸ್ತುಂ ಜಿ ಪಟೇಲ್’ ಅವರ ಹೆಸರು ಮೊದಲನೆಯದು. ೧೮ ಮತ್ತು ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕೆರೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೦ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹತ್ತು ಕೆರೆಗಳು

# ಸಿ.ಪಿ.ಟ್ಯಾಂಕ್- ಮುಂಬಯಿ ನಗರದ ಗಿರಿಗಾಂವ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ 'ಮೆಟ್ರೊ ಸಿನಿಮಾ'ದ ಎದುರಿಗೆ, ೧೮೭೫ ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದರು. 'ಕವಾಸ್ ಜಿ ರುಸ್ತುಂ ಜೀ ಪಟೇಲ್' ರವರು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದು. ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಕೆರೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಅದನ್ನು ತಲುಪುವ ರಸ್ತೆಯ ಫಲಕವಿನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ. ಅದನ್ನು ಸಿ.ಪಿ ಟ್ಯಾಂಕ್ ರಸ್ತೆ ಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
# ಗೋವಾಲಿಯ ಕೆರೆ.
# ಖಾರ್ ಕೆರೆ.
# ೨ ಕೆರೆಗಳು.
# ಬಬುಲ ಕೆರೆ.
# ನವಾಬ್ ಕೆರೆ.
# 'ಫ್ರಾಮ್ ಜಿ ಕವಾಸ್ ಜಿ ಕೆರೆ', ೧೮೩೧ ರಲ್ಲಿ 'ಎಸ್ ಪ್ಲನೇಡ್' ನ ಹತ್ತಿರ, ಈಗಲೂ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಫಲಕವಿದೆ. 'ಫ್ರಾಮ್ ಜಿ ಕವಾಸ್ ಜಿ' ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಈ ಕೆರೆಯಿದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
# ಮುಂಬಾದೇವಿ ಕೆರೆ. ಇದನ್ನು 'ಪುತ್ಲಿಬಾಯಿ' ಎಂಬ ಅಜ್ಜಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದರು.
# ಬಾಂದ್ರ ಕೆರೆ. ಇದನ್ನು ಒಬ್ಬ 'ನವ್ ಪಾಡ'ದ ಕೊಂಕಣಿ ಮುಸಲ್ಮಾನ್ ಕಟ್ಟಿಸಿದರು.
#. *ಬಾಣಗಂಗ ಕೆರೆ.
ಇದು ಮುಂಬಯಿಯ ಮಲಬಾರ್ ಹಿಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ 'ವಾಲ್ಕೇಶ್ವರ್ ದೇವಾಲಯ'ದ ಬಳಿ ಇರುವ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಕೆರೆಯೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಬಹುಶಃ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರಜಿ ಕಾಲದ್ದೆಂದು ತಿಳಿದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬಾಣಗಂಗಾ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಕೆರೆಯ ಹೆಸರು. ರಾಮಾಯಣದ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಬಾಣ ಹೊಡೆದು ಗಂಗೆಯನ್ನು ತರಿಸಿದ ಎಂದು ಪುರಾಣ ಕಥೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕಾಣಬಹುದು

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೈ ತೊಳೆಯಲು ಹಾಗೂ ಬಟ್ಟೆಒಗೆಯಲು, ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ಪರಿಸರ ಮಾಲೀನ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಂತಹ ಪ್ರದೇಶದ ನೀರು ಅಶುದ್ಧಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಬಳಸಲು ಕಷ್ಟ ವಾಯಿತು. ಬಾಂಬೆ ಗೆಝೆಟಿಯರ್ ತಿಳಿಸುವಂತೆ, ೧೯೦೯ ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಕೆರೆಗಳು ಆಳವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ನೀರು ಬೇಗ ಖರ್ಚಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಬರುವಮುನ್ನ ಒಂದೆರಡು ಬಾವಿಗಳನ್ನು ತೋಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆಗಿನ ಸರ್ಕಾರದವರು, ಎತ್ತಿನ ಬಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಡಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ದೂರಪ್ರದೇಶದಿಂದ ತಂದು ಬೋರಿಬಂದರ್ ನ ಹಲವು ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಜನರು ನೀರಿನ ಗಾಡಿಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ನಿಂತ ದೃಶ್ಯ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ತುಳಸಿ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ನಂತರ ಬೊಂಬಾಯಿಗೆ ಕೊಳವೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನಂತರ ಕೆರೆ ಬಾವಿಗಳ ಉಪಯೋಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಬಂತು. ಈಗ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮುಂಬಯಿನಗರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೨ ಕೆರೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.
# ಬಾಂದ್ರ ಕೆರೆ
# ಬಾಣಗಂಗ ಕೆರೆ
ಇವೆರಡೂ ಕಲುಷಿತವಾಗಿದ್ದು ಕುಡಿಯಲು ಅರ್ಹವಾಗಿಲ್ಲ. ಬಾವಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವೆಡೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಕೆಲವು ಕೆರೆ-ಬಾವಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳು

# 'ಮಾಹಿಮ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ, ಮನಮಾಲಾ ಟ್ಯಾಂಕ್ ರೋಡ್' ನಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿ.
# 'ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದಿರುವ ಬಾವಿ'.
# 'ಬೆಹ್ರಾಂ ಪಾರ್ಸಿ-ಬಾವಿ ಕ್ರಾಸ್ ಮೈದಾನ್'
# 'ಮಾಹಿಮ್ ನಲ್ಲಿ ಕಟಾರಿಯರೋಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿ'.
# 'ಅಂಧೇರಿಯ ಗಣೇಶ್ ಮಂದಿರ ಹಾಗೂ ಅಸಾಲ್ಫಾ, ಘಾಟ್ಕೋಪರ್, ಹನುಮಾನ್ ಮಂದಿರಗಳ ಬಾವಿಗಳು'.
# 'ಮಾಹಿಮ್ ನ ಸಿತ್ಲಾದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿ'.
# 'ಥಾನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕೆರೆ-ಬಾವಿಗಳಿವೆ'.
# ಘಾಟ್ಕೋಪರ್ (ಪ) ದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಮಾಲಯ ಹೌಸಿಂಗ್ ಕೋ.ಆಪ್. ಸೊಸೈಟಿಯ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಸಂಕಟ ವಿಮೋಚನ್ ಹನುಮಾನ್ ಮಂದಿರ್, ಘಾಟ್ಕೋಪರ್ (ಪ), ಮುಂಬಯಿ ನ ಪರಿರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾವಿ ಈಗಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು


ವರ್ಗ :ಮುಂಬೈನ ಕೆರೆಗಳು