JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
मोदक

thumb|right|250px|खव्याचे मोदक
मोदक हा महाराष्ट्रात व दक्षिण भारतात प्रचलित असलेला गोड खाद्यपदार्थ आहे. महाराष्ट्रामधे विशेष पूजाप्रसंगी गणपतीला मोदकांचा नैवेद्य दाखविला जातो. उकडीच्या आणि तळणीच्या मोदकांखेरीज खवा, सुकामेवा, चॉकलेट, विविध रंगांचा वापर करून केलेल्या पारीचे मोदक असे साहित्य वापरून तयार केलेले मोदक विशेष लोकप्रिय आहेत.
अर्थ

मोदक यामध्ये मोद असा शब्द आहे. जो पदार्थ खाऊन आनंद मिळतो त्याला "मोदक" असे म्हणले जाते. गणपतीला हा पदार्थ विशेष प्रिय असल्याचे संदर्भ पुराण साहित्यात सापडतात.
उकडीचे मोदक

भाद्रपद शुक्ल चतुर्थी म्हणजे गणेश चतुर्थीला गणपतीच्या नैवेद्यासाठी उकडीचे मोदक करण्याची परंपरा आहे. महाराष्ट्रात कोकण विभागात उकडीचे मोदक या प्रकारास महत्त्व असते. हे मोदक तांदळाच्या पिठापासून केले जातात.

पाककृती-
साहित्य- तांदुळाची पिठी, मैदा, मीठ, तेल, सारणासाठी - खोबरे, गूळ, जायफळ पूड इ.

आवश्यक प्रमाणात पाणी घेऊन (साधारण पिठीच्या निम्म्या प्रमाणात) ते उकळवतात. उकळी आल्यावर त्यात पिठी, आवश्यक वाटल्यास मैदा आणि किंचित मीठ व तेल घालून एकजीव करतात. गुठळ्या राहू देत नाहीत. हे मिश्रण थंड झाल्यावर मळून घेतात. खोबरे आणि गूळ यांचे सारण शिजवून थंड होऊ देतात. (सुकामेवा किंवा अन्य पौष्टिक पदार्थही या सारणात मिसळता येतात.) पिठाच्या गोळ्याची पारी करून तिला पाकळ्या करतात. पारीच्या आत खोबऱ्याचे सारण भरतात. हा कच्चा मोदक पाकळ्या बंद करून असे सर्व मोदक भांड्यात किंवा कुकरमध्ये चाळणी ठेवून त्यावर वाफवून घेतात. मोदकपात्र असल्यास त्याचा वापर करता येतो. हा पदार्थ तुपासह खाण्याची रीत आहे.
तळणीचे मोदक

अनंत चतुर्दशीला किंवा संकष्टी चतुर्थीला तळणीचे मोदक करण्याची प्रथा आहे. याचप्रमाणे खव्याचे, सुकामेव्याचे, पुरणाचे सारण भरूनसुद्धा मोदक तयार केले जातात. तळणीच्या मोदकांना उकडीच्या मोदकाला असते तसे सारण करतात. हे सारण काही वेळा सुके खोबरे आणि गूळ यांचेही मिश्रण असते. तांदळाच्या पिठाऐवजी हे मोदक कणकेचे करतात आणि सारण भरून मोदक तयार केल्यावर ते तळून घेतात.
चित्रदालन


File:ModakSL370103.JPG|मोदक
File:ModakSL370105.JPG|मोदक
File:ModakSL370104.JPG|मोदक
File:ModakSL370112.JPG|मोदक उभा काप
File:ModakSL370115.JPG|मोदक उभा काप
File:Modak.JPG|तळलेले मोदक
File:काजू मोदक.jpg|काजू मोदक
File:गणपतीच्या नैवेद्यासाठी उकडीचे मोदक.jpg|गणपतीच्या नैवेद्यासाठी उकडीचे मोदक

हे सुद्धा पहा

*गणपती
*अष्टविनायक
*अंगारकी चतुर्थी
बाह्य दुवे

*
* Ukdiche Modak
* खव्याचे मोदक
* आंब्याचे मोदक
*
संदर्भ

वर्ग:भारतातील खाद्यपदार्थ
वर्ग:गणपती
वर्ग:महाराष्ट्रातील सण आणि उत्सव
वर्ग:महाराष्ट्रातील नैवेद्याचे खाद्यपदार्थ
वर्ग:पाककृती
वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
डीट्रॉइट

डीट्रॉइट (; स्थानिक प्रचलित उच्चार : डेट्रॉईट) हे अमेरिकेच्या मिशिगन राज्यातील सर्वात मोठे शहर आहे. डीट्रॉइट शहर मिशिगनच्या आग्नेय भागातील वेन काउंटीमध्ये डीट्रॉइट नदीच्या काठावर वसले असून नदीच्या पलिकडील बाजूस कॅनडातील विंडसर हे शहर आहे.

डीट्रॉइट शहर येथील मोटारवाहन उद्योगासाठी जगप्रसिद्ध आहे. फोर्ड, जनरल मोटर्स तसेच क्रायस्लर ह्या जगप्रसिद्ध मोटार कंपन्यांची मुख्यालये डीट्रॉइट आणि त्याच्या उपनगरांत असल्याने हे शहर जगाची मोटारवाहन राजधानी (Automobile Capital of World) ह्या नावाने तसेच मोटर सिटी व मोटाऊन ह्या टोपणनावांनीदेखील ओळखले जाते.

२४ जुलै १७०१ रोजी ॲंतोइन देला मोथा कादिलाक ह्या फ्रेंच शोधकाने डीट्रॉइटची स्थापना केली. विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीला हेन्री फोर्ड व इतर उद्योगपतींनी येथे मोटार कारखाने उघडले व अमेरिकन मोटार उद्योगाचे डीट्रॉइट हे सर्वात मोठे केंद्र बनले ज्यामुळे ह्या भागाचा झपाट्याने विकास झाला. प्रगतीच्या अत्युच्च शिखरावर असताना १९५० च्या दशकामध्ये डीट्रॉइट हे अमेरिकेतील पाचवे मोठे शहर होते. तेव्हापासून येथील मोटार उद्योगाची अधोगती, शहरातील रहिवाशांचे उपनगरांमध्ये स्थलांतर इत्यादी विविध कारणांमुळे डीट्रॉइट शहराची लोकसंख्या घटत आहे. २००० ते २०१० ह्या १० वर्षांदरम्यान डीट्रॉइटची लोकसंख्या २५ टक्के घसरली आहे. आजच्या घडिला ७.१३ लाख लोकसंख्या असलेले डीट्रॉइट शहर अमेरिकेतील १८व्या क्रमांकाचे शहर आहे तर ४३ लाख वस्ती असलेले डीट्रॉइट महानगर क्षेत्र अमेरिकेत ११व्या स्थानावर आहे.
इतिहास

भूगोल

डेट्रॉईट शहर डीट्रॉइट नदीच्या काठावर वसले असून कॅनडा देशाच्या सीमेवरील ते सर्वात मोठे शहर आहे. शहर परिसराचे क्षेत्रफळ इतके असून त्यापैकी एवढा भाग जलव्याप्त आहे.
हवामान

ग्रेट लेक्स परिसरात स्थित असल्यामुळे डीट्रॉइटचे हवामान दमट आहे. येथील हिवाळे अतिथंड तर उन्हाळे उष्ण व दमट असतात.
जनसांख्यिकी

एकोणिसाव्या व विसाव्या शतकांदरम्यान झपाट्याने वाढणाऱ्या डीट्रॉइटची लोकसंख्या १९५० साली सर्वाधिक होती व ते अमेरिकेमधील पाचवे मोठे शहर होते. तेव्हापासून अमेरिकेमधील इतर शहरांप्रमाणे येथील जनता देखील शहरामधून बाहेर पडून उपनगरांमध्ये स्थायिक झाली आहे. त्याचबरोबर येथील मोटार उद्योगाची अधोगती होत असल्यामुळे अनेक लोक इतरत्र स्थानांतरित झाले आहेत. ह्यामुळे गेल्या ६० वर्षांदरम्यान डीट्रॉइटची लोकसंख्या मोठ्या प्रमाणावर घटली आहे. २०१० साली ७,१३,७७७ लोकसंख्या असलेल्या डीट्रॉइटमधील ८२.७ टक्के लोक आफ्रिकन अमेरिकन वंशाचे आहेत. आजच्या घडीला डीट्रॉइट शहरामध्ये मोठ्या प्रमाणावर बेरोजगारी व दारिद्र्य आहे तर डीट्रॉइटची अनेक उपनगरे उच्चभ्रू व श्रीमंत आहेत.
अर्थव्यवस्था

वाहतूक

खेळ

खालील चार व्यावसायिक संघ डीट्रॉइट महानगरामध्ये स्थित आहेत. अमेरिकेमधील चारही मोठ्या खेळांमधील व्यावसायिक संघ असलेले डीट्रॉइट हे १२ पैकी एक शहर आहे.
शहर रचना
डीट्रॉइटची काही उपनगरे

# डिअरबॉर्न
# लिव्होनिया
# वॉरन
# कॅंटन
# ट्रॉय
# फार्मिंग्टन हिल्स
बाह्य दुवे

*अधिकृत संकेतस्थळ
*वाणिज्य भवन
*
संदर्भ

वर्ग:मिशिगनमधील शहरे
वर्ग:वेन काउंटी (मिशिगन)
बेलारूस

बेलारूसचे प्रजासत्ताक (; ) हा पूर्व युरोपामधील एक भूपरिवेष्टित देश आहे. बेलारूसच्या पूर्वेला रशिया, दक्षिणेला युक्रेन, पश्चिमेला पोलंड, उत्तरेला लात्व्हिया तर वायव्येला लिथुएनिया हे देश आहेत. मिन्स्क ही बेलारूसची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे.

सोव्हिएत संघाच्या मूळ घटक गणराज्यांपैकी एक असलेल्या बेलारूसची १/३ लोकसंख्या व अर्धी आर्थिक व्यवस्था दुसऱ्या महायुद्धात नष्ट झाली होती. २५ ऑगस्ट १९९१ रोजी बेलारूसने स्वातंत्र्याची घोषणा केली. सध्या येथे अध्यक्षीय लोकशाही असून शेती व उत्पादन हे दोन प्रमुख उद्योग आहेत. बेलारूसचा मानवी विकास निर्देशांक स्वतंत्र राज्यांच्या राष्ट्रसंघाच्या सदस्य देशांमध्ये प्रथम स्थानावर आहे.
इतिहास

नावाची व्युत्पत्ती

प्रागैतिहासिक कालखंड

भूगोल

चतुःसीमा

राजकीय विभाग
मोठी शहरे

समाजव्यवस्था

वस्तीविभागणी

धर्म

शिक्षण

संस्कृती

राजकारण

अर्थतंत्र

खेळ

* ऑलिंपिक खेळात
संदर्भ
बाह्य दुवे

* सरकारी संकेतस्थळ
* परराष्ट्रमंत्रालय
* राष्ट्राध्यक्ष
*
*


वर्ग:युरोपातील देश
मुक्त आज्ञावली

'मुक्त' आज्ञावली अर्थात 'फ्री सॉफ्टवेर' (Free Software)

'फ्री सॉफ्टवेर' मधील 'फ्री'चा अर्थ 'फुकट' असा नसून, 'मुक्त' असा आहे. एखादी आज्ञावली फ्री सॉफ्टवेर असणे हे त्या सॉफ्टवेरबाबत लोकांना देण्यात आलेल्या काही मूलभूत हक्कांवर अवलंबून आहे.
फ्री सॉफ्टवेर ही संकल्पना सॉफ्टवेयर जगतात आमूलाग्र बदल घडवून आणत आहे. अधिक माहितीसाठी फ्री सॉफ्टवेरची अधिकृत वेबसाईट पहा : http://www.fsf.org/

फ्री सॉफ्टवेरची व्याख्या (अधिकृत वेबसाईटनुसार) पुढीलप्रमाणे आहे :
एखादे सॉफ्टवेर फ्री सॉफ्टवेर म्हणवण्यासाठी, पुढील बाबींमध्ये सॉफ्टवेरच्या वापरकर्त्यांना मुक्तता दिली असली पाहिजे. :

* कोणत्याही उद्दीष्टासाठी सॉफ्टवेर प्रोग्रॅम 'रन' करणे, म्हणजे वापरणे ह्यास मुक्त परवानगी (मुक्ततेची मूलभूत - शून्य - पातळी)
* सॉफ्टवेरचा, त्याच्या अंर्तगत रचनेचा अभ्यास करणे आणि आपल्या गरजेनुसार त्यात बदल करणे ह्यास परवानगी. (मुक्तता पातळी एक) - ह्यासाठी सॉफ्टवेरचा 'सोर्स कोड' म्हणजेच मूळ प्रोग्रॅम उपलब्ध असणे अनिवार्य आहे.
* सॉफ्टवेरच्या कॉपी इतरांस देण्यास मुक्त परवानगी. (मुक्तता पातळी दोन )
* सॉफ्टवेरमध्ये सुधारणा करणे व त्या लोकांच्या उपयोगासाठी प्रसिद्ध करण्यास मुक्त परवानगी - ह्यासाठी सॉफ्टवेरचा 'सोर्स कोड' म्हणजेच मूळ प्रोग्रॅम उपलब्ध असणे अनिवार्य आहे.(मुक्तता पातळी तीन)
बाह्य दुवे

* विंडोज एक्सपी तसेच विस्टा प्रणालींसाठी मुक्त सॉफ्टवेर
* https://khandbahale.com/ वैश्विक राजभाषा सॉफ्टवेर
* https://www.ildc.in/Marathi/mdownload.html मराठी भाषेकरीता लागणारे मुक्त सॉफ्टवेर (भारत सरकार)

वर्ग:संगणकशास्त्र
आज्ञावली भाषा

प्रोग्रॅमिंग लॅंग्वेज, अर्थात 'संगणक भाषा' ही संगणकाशी संवाद साधण्यासाठी तसेच संगणकाला करावयाच्या कामासंबंधी सूचना देण्यासाठी प्रमाण पद्धत आहे. सूचनांच्या एका संचाला 'प्रोग्रॅम' असे म्हणतात. 'प्रोग्रॅमिंग लॅंग्वेज'ला 'कॉंप्युटर लॅंग्वेज' म्हणूनही संबोधले जाते.
विस्तृत माहिती

संगणक फक्त ० व १ हे आकडे ओळखतो. हे आकडे वापरून काम कसे करावे हे संगणकाला त्याच्याच म्हणजे आकड्यांच्या भाषेत सांगावे लागते. या आकड्यांच्या भाषेला "machine language" किंवा "machine code" असे म्हणतात. परंतु ही भाषा लिहायला व वाचायला अत्यंत क्लिष्ट असते, व यामुळे मोठ्या प्रमाणावर ही भाषा वापरण्यास अनेक मर्यादा येतात. म्हणूनच माणसांना लिहिता-वाचता याव्या अशा भाषा विकसित केल्या गेल्या.

संगणकीय भाषांचे वर्गीकरण अनेक प्रकारे केले जाते. मुख्यत: भाषेचे उद्दिष्ट्य(Procedural/Functional/Visual), क्लिष्टता पातळी (low/high level), भाषा रचना (Object oriented / procedural / block oriented) असे विविध वर्गीकरण प्रकार प्रचलित आहेत.

क्लिष्टता (संगणकाच्या भौतिक रचनेशी साधर्म्य) परिमाणाचा विचार केला असता, संगणक भाषा उच्चस्तरीय (high-level) व निम्नस्तरीय (low-level) ह्या ढोबळ वर्गांमध्ये विभाजिल्या जातात.

उच्चस्तरीय भाषा वापरण्यास सोप्या असतात कारण त्या एकाच प्रकारच्या प्रोसेसरवर (संगणकाचा मेंदू) अवलंबून नसतात. यामुळे आज्ञावली लिहिताना त्या प्रोसेसरच्या अंतर्गत रचनेच्या व कार्याच्या सविस्तर माहितीची आवश्यकता सहसा भासत नाही. याखेरीज उच्चस्तरीय भाषांमध्ये इंग्रजीसदृश्य शब्दांचा वापर करता येतो. आज्ञावली लिहिण्याचे काम याने बरेच सुकर होते. अर्थात, या भाषेतील आज्ञांचे आधी आकड्यांच्या भाषेत रूपांतर करावे लागते व नंतरच संगणक त्यावर प्रक्रिया करू शकतो. हे रूपांतर संकलक (compiler) करतो.

सूक्ष्मस्तरीय भाषा या संगणकाच्या कार्यावर जास्त चांगल्या प्रकारे नियंत्रण देऊ शकतात. त्या प्रोसेसर नुसार वेगवेगळ्या असतात. या भाषा वापरायला प्रोसेसरच्या अंतर्गत रचनेची व कार्याची माहिती असावी लागते.

सूक्ष्मस्तरीय भाषेत आज्ञावली लिहिणे हे उच्चस्तरीय भाषेत आज्ञावली लिहिण्यापेक्षा सर्वसाधारणपणे अवघड असते. परंतु शेवटी दोन्ही भाषा आकड्यांच्या भाषेत रूपांतरीत होतात व त्यातील आज्ञा संगणकाच्या सी. पी. यु.ला मुख्य प्रक्रियेसाठी पाठविल्या जातात.
काही लोकप्रिय उच्चस्तरीय प्रोग्रॅमिंग लॅंग्वेज

पायथॉन आज्ञावली भाषा

सी (C)

सी# (C#)

सी प्लस प्लस(C++)

जावा (Java)

ए.बी.ए.पी. (ऍडव्हान्स्ड बिझिनेस ऍप्लीकेशन प्रोग्रामींग) लॅंग्वेज
बाह्य दुवे

* मराठी बेसिक (विदागार)

वर्ग:आज्ञावली भाषा
अनरसा

अनरसा हा एक भारतीय खाद्यपदार्थ आहे. पाण्यात पाच-सहा दिवस भिजवून आंबवलेले तांदूळ व गूळ यांपासून हा बनतो. त्यासाठी साजूक तूप, वेलदोडा, खसखस यांचाही वापर होतो. अनारसांच्या ओलसर पिठाच्या चकत्या तुपात तळण्यापूर्वी त्यांच्यावर खसखस पसरण्याची रीत आहे. हा विशेषतः दिवाळीत आणि अधिक महिन्यात जावयाला वाण देण्यासाठी बनवतात. हा पदार्थ महाराष्ट्राप्रमाणे पंजाबमध्येही लोकप्रिय आहे. पंजाबमध्ये बहुधा खसखस वापरत नाहीत. संस्कृतमध्ये अनरश्याला अपूप म्हणतात. सामान्यपणे दीपावलीच्या सणात महाराष्ट्रात आणि बिहारमध्ये बनविल्या जाणाऱ्या विविध उपहारांतील हा एक पदार्थ आहे. महाराष्ट्रात विशेषकरून अधिक मास काळात जावयाला ३३ अनारसे भेट देण्याची पद्धती आहे.
संदर्भ

वर्ग:महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ
वर्ग:मराठी विकिबुक्स बंधूप्रकल्पात स्थानांतरित करावयाचे लेख
सुनील गावसकर

सुनील मनोहर गावसकर यांचा जन्म (जुलै १०, १९४९ - हयात) हा भारतीय पुरुष क्रिकेट संघाकडून आंतरराष्ट्रीय सामने खेळलेला फलंदाज आहे. कसोटी सामन्यांमध्ये भारतीय क्रिकेट संघाच्या इतिहासातील सर्वोत्तम आघाडीचा फलंदाज म्हणून त्यांना गणले जाते. भारतीय संघातर्फे त्यांनी १२५ कसोटी सामने खेळून ५१.१२ धावांच्या सरासरीने एकूण १०,१२२ धावा काढल्या. गावस्कर हे दोन दशकांदरम्यान आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळताना ५० पेक्षा जास्त फलंदाजी सरासरी असलेल्या कसोटी क्रिकेटमधील फक्त सहा फलंदाजांपैकी एक होते, आणि कसोटी पदार्पणापासून त्यांची फलंदाजीची सरासरी कधीही ५० च्या खाली गेली नाही. इंग्लंड च्या 'लिस्टेल क्रिकेट मैदानाला' सुनील गावस्करांचे नाव देण्यात आले आहे.
पुरस्कार

* मुंबई क्रीडा पत्रकार संघटनेतर्फे क्रिकेट खेळाडू सुनील गावसकर यांना ११ डिसॆंबर २०१६ रोजी जीवनगौरव पुरस्कार देण्यात आलेला आहे.
संदर्भ
बाह्य दुवे

* क्रिकइन्फो.कॉम - यांची प्रोफाइल (इंग्लिश मजकूर)


वर्ग:भारतीय क्रिकेट संघाचे नायक
वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:मुंबईचे नगरपाल
वर्ग:भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाचे अध्यक्ष
वर्ग:अर्जुन पुरस्कारविजेते
मिसिसिपी नदी

right|thumb|300 px|उगमापासून मुखापर्यंत मिसिसिपी नदीचा मार्ग व प्रमुख उपनद्या
मिसिसिपी नदी () ही उत्तर अमेरिका खंडातील सर्वात मोठी नदी आहे. मिसिसिपी नदीचा उगम मिनेसोटा राज्यातील इटास्का सरोवरामध्ये होतो. येथून ही नदी दक्षिण दिशेला ३,७३० किमी (२,३२० मैल) वाहते व लुईझियानातील न्यू ऑर्लिन्स शहराच्या १५३ किमी दक्षिणेला मेक्सिकोच्या आखाताला मिळते. ही नदी मिनेसोटा व लुईझियाना ह्या राज्यांमधून वाहते तर विस्कॉन्सिन, इलिनॉय, केंटकी, टेनेसी व मिसिसिपी ह्या राज्यांच्या पश्चिम सीमा व आयोवा, मिसूरी व आर्कान्सा ह्या राज्यांच्या पूर्व सीमा मिसिसिपी नदीने आखल्या गेल्या आहेत.


मिसिसिपी ही लांबीने जगातील चौथ्या क्रमांकाची नदी आहे. मिसूरी व ओहायो ह्या दोन मिसिसिपीच्या सर्वात मोठ्या उपनद्या आहेत.
मोठी शहरे

* मिनियापोलिस-सेंट पॉल
* बेट्टेनडॉर्फ, आयोवा
* सेंट लुईस
* मेम्फिस, टेनेसी
* बॅटन रूज
* न्यू ऑर्लिन्स


वर्ग:अमेरिकेतील नद्या
वर्ग:मिनेसोटामधील नद्या
वर्ग:आयोवामधील नद्या
वर्ग:इलिनॉयमधील नद्या
वर्ग:विस्कॉन्सिनमधील नद्या
वर्ग:मिसूरीमधील नद्या
वर्ग:केंटकीमधील नद्या
वर्ग:टेनेसीमधील नद्या
वर्ग:आर्कान्सामधील नद्या
वर्ग:मिसिसिपीमधील नद्या
वर्ग:लुईझियानामधील नद्या
तालुका

दक्षिण आशिया खंडातल्या काही देशात प्रामुख्याने भारत या देशातल्या महाराष्ट्र व गुजरात या राज्यात जिल्हा प्रशासनाच्या उप-विभागास तालुका असे संबोधले जाते. तालुका या प्रशासनाचा मामलेदार (हिंदीत-तहसीलदार) हा प्रमुख असतो. तो तालुक्याअंतर्गत सर्व गावे-खेडी व तालुक्याचे ठिकाण यांच्या प्रशासकीय जबाबदाऱ्या पार पडत असतो.

गुजराती-हिंदी-बंगाली-पंजाबी प्रदेशांत तालुक्याला तहसील, आंध्र प्रदेशात मंडल तर केरळ-तमिळनाडूमध्ये तालुक्क असे म्हणतात.

वर्ग:जिल्हा
वर्ग:नागरिकशास्त्र
कॉलोराडो

कॉलोराडो हे अमेरिकेचे एक राज्य आहे. कोलोराडो हे नाव स्पॅनिश भाषोत्पन्न आहे. या भाषेत कोलोराडोचा अर्थ लाल नदी असा होतो.

कोलोराडो साधारणपणे अमेरिकेच्या मध्य-पश्चिम भागात आहे. कोलोराडोला रॉकी पर्वताचे घर मानतात.

२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ५९,५७,४९३ इतकी होती.
महत्त्वाची शहरे

* डेन्व्हर - राजधानी
* कॉलोराडो स्प्रिंग्ज
* पेब्लो
* बोल्डर
* फोर्ट कॉलिन्स
* ॲस्पेन
इतिहास

कोलोराडो हे जुलै ४, इ.स. १८७६ रोजी अधिकृतपणे संयुक्त संस्थानात समाविष्ट झाले. याच दिवशी अमेरिकेच्या स्वातंत्र्याला शंभर वर्षे पूर्ण झाली असल्यामुळे कोलोराडोला शतकी राज्य (सेन्टेनियल स्टेट) असे म्हणले जाते.
भूगोल

कोलोराडो राज्याचे दोन मुख्य भौगोलिक प्रदेश आहेत. राज्याच्या पूर्व भागात सपाट प्रेअरी मैदाने आहेत तर पश्चिम भाग हा अर्ध पर्वतीय प्रदेश आहे.
पूर्व
पश्चिम

रॉकी माऊंटन पर्वतरांगांतील मुख्य रांग राज्याच्या मध्यातून उत्तरदक्षिण गेलेली आहे, तर इतर पर्वतरांगा पश्चिमेस आहेत. अमेरिकेतील १०,०००फुटापेक्षा जास्त उंची असलेल्या जमिनीपैकी अर्ध्याहून अधिक जमीन कोलोराडोत आहे. हीत १४,००० फुटांपेक्षा जास्त उंचीच्या ५३ शिखरांचा समावेश होतो.
नद्या

कोलोराडोमध्ये चार मोठ्या नद्या उगम पावतात.
* कोलोराडो नदी - रॉकी माउंटन नॅशनल पार्कमध्ये उगम पावून राज्याचा पश्चिम भागातून वाहत पुढे ग्रँड कॅन्यन मधून जाऊन बाहा कॅलिफोर्नियाद्वारे प्रशांत महासागरास मिळते.
* आर्कान्सा नदी - राज्याच्या मध्यात उगम पावून पूर्वेस वाहते. मिसिसिपी नदीस मिळते.
* रियो ग्रांदे नदी - सान लुइस खोरे|सान लुइस खोऱ्यात]] उगम असलेली ही नदी दक्षिणेस वाहते व टेक्सास आणि मेक्सिकोच्या सीमेवरून वाहत मेक्सिकोच्या अखातास मिळते.
* साऊथ प्लॅट नदी - डेन्व्हरच्या पश्चिमेस उगम पावून ईशान्येस वाहते व मिसूरी नदीस मिळते.
प्रशासन व राजकारण

कोलोराडोचे प्रशासन अमेरिकेतील इतर राज्यांप्रमाणे आहे. कोलोराडोचा गव्हर्नर राज्याचा मुख्याधिकारी असतो. याची निवडणूक थेट मतदानाने होते. कोलोराडोचे प्रतिनिधीगृह व सेनेट ही दोन सभागृहे राज्यातील कायदे करण्याचे तसेच अंदाजपत्रक पारित करण्याचे काम करतात.

कोलोराडो राज्य ६४ काऊंट्यांमध्ये विभागलेले आहे. प्रत्येक काऊंटीचे स्वतंत्र प्रशासन असते. डेन्व्हर, ब्रूमफील्ड आणि बोल्डर या काऊंट्यांचे प्रशासन त्या त्या शहराच्या प्रशासनाद्वारे चालते.
संदर्भ आणि नोंदी

वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
श्रीसूक्त

इवलेसे|उजवे|राजा रवी वर्मा यांनी काढलेले देवी लक्ष्मीचे चित्र

श्रीसूक्त, श्री सूक्त किंवा श्री सूक्तम् हे लक्ष्मीची स्तुती व आराधना करण्यासाठीचे वैदिक स्तोत्र आहे.

छंदोबद्ध लयीत म्हणले जाणारे हे स्तोत्र ऋग्वेदात आहे.

श्री सूक्त हे हिंदू धर्मातील ऋग्वेदातील संस्कृत भाषेतील एक सूक्त आहे.या सुक्तामध्ये देवी लक्ष्मीची आराधना केलेली आहे.

हिंदू धर्मात षोडशोपचार पूजा करताना पुरुष सुक्ताप्रमाणे श्री सूक्त म्हणले जाते.
हे सुद्धा पहा

* श्रीसूक्त


वर्ग:स्तोत्रे
वर्ग:लक्ष्मी
मीटर

मीटर (meter or metre) (चिन्ह: m) हे आंतरराष्ट्रीय प्रमाण पद्धतीतील अंतर मोजण्याचे मूलभूत एकक आहे. मीटरचे सुरुवातीचे माप हे पृथ्वीचे धृव आणि विषुववृत्त यातील अंतराच्या एवढे अंतर असे मानले जात असे. आता मीटरची व्याख्या "एका प्रकाश-सेकंदाचा एवढा भाग" अशी केली जाते. भौतिकशास्त्रात प्रकाशाचा वेग हा स्थिर मानला गेल्याने या व्याख्येत प्रकाशाचा वेग हा प्रमाण म्हणून मानतात, त्यामुळे मीटरची निःसंदिग्ध अशी व्याख्या करता येते.

१ मीटर = १०० सेंटीमीटर

१००० मीटर = १ किलोमीटर


वर्ग:लांबीची एकके
साखर

साखर अन्न म्हणून वापरले जाते. जे गोड, लहान, विद्रव्य कर्बोदकांमधे, बनलेले आहे. ते आहेत. साखरेचे विविध प्रकार आहेत. साधी साखर, फळांपासून तयार केलेली साखर. दाणेदार साखर सर्वात जास्त वापरली जाते. इतर पदार्थ देखील गोड असू शकतात, पण साखर म्हणून वर्गीकृत केलेले नाही.
सर्व झाडांच्या उतित साखर आढळते, ऊस आणि बीट मद्धे साखर मोठ्या प्रमाणात आढळते. ऊस ही गवताची एक जात असून ती उष्ण कटिबंधीय हवामानामध्ये लागवड केली जाते. दक्षिण आशिया आणि आग्नेय आशिया मध्ये प्राचीन काळापासून मोठ्या प्रमाणात उत्पादन घेतले जाते.
१८ व्या शतकात वेस्ट इंडीज आणि अमेरिकेमधील साखर उत्पादनात एक महान लागवड स्थापना घडली. या पूर्वी गोड पदार्थ तयार करणे किंवा होणे मध्ये अवलंबून राहावे लागत होते. सामान्य लोकांना गोड पदार्थ उपलब्ध झालेलि ही पहिलीच वेळ होती. १९ व्या शतकात साखर एक थंड हवामानात मूळ पीक म्हणून घेतले जाऊ लागले आणि साखर काढण्यासाठी पद्धती उपलब्ध झाल्याने तेव्हापासून आजपर्यंत साखर उत्पादन हा प्रमुख उपजीविकेचा स्रोत बनला आहे.साखर उत्पादन व्यवसायामुळे व्यापारी वसाहती निर्मिती झाल्या, कामगार संक्रमण, लोक स्थलांतर, असे अनेक बदल घडले.
A
रासायनिक गुणधर्म

250px|right|thumb|साखरेच्या रेणूचा आकार
साखर हा डायसॅकेराइड प्रकारातील पिष्टमय पदार्थ आहे. तिचे रासायनिक नाव सुक्रोज असे आहे.

दाणेदार साखरेचे पोषक तत्त्व (१०० ग्रॅम मध्ये)
प्रकार

* ऊस
* बीट
* अन्य
इतिहास
शरीर व आरोग्यावर परिणाम

साखर जेव्हा ऊसात असते, तेव्हा स्युक्रोजबरोबर त्यांत मॅग्नेशिअम, कॅल्शिअम आणि फॉस्फरस हे ३ महत्त्वाचे घटक असतात. ऊस पिळून रस काढल्यावरही हे घटक त्यांत शाबूत असतात. जेव्हा त्याचं शुद्ध स्फटिकांत रिफाईंड साखरेमध्ये रूपांतर होते, तेव्हा हे ३ घटक त्यांतून नष्ट होतात. या ३ घटकांची मानवी शरीराला साखरेच्या पचनासाठी नितांत आवश्यकता असते. आपण ही साखर जेव्हा खातो तेव्हा हे ३ घटक शरीरातील राखीव साठ्यातून शोषले जातात - उदा. कॅल्शिअम दातांतून/ हाडांतून वगैरे. यामुळे हाडे ठिसूळ होणे, दात खराब होणे, यांचे प्रमाण वाढते. स्नायूंच्या निर्मितीसाठी प्रथिनांची गरज असते; पण स्नायूंच्या हालचालींसाठी कॅल्शिअमची गरज असते. हे क्षार जर साखरेच्या पचनासाठी सतत वापरले गेले, तर त्यांच्या मुख्य कार्यावर परिणाम झाल्याने आरोग्य बिघडत..
कृत्रिम साखर

न्यूट्रासीट

ॲस्पार्टेम

सूक्रॅलोज

स्टिव्हिया

वर्ग:अन्न
वर्ग:रसायनशास्त्र
वर्ग:पाककलेमध्ये वापरले जाणारे पदार्थ
वर्ग:खाद्यपदार्थ
मनमोहन सिंग

डॉ. मनमोहनसिंह गुरुमुखसिंह कोहली (२६ सप्टेंबर, १९३२ - २६ डिसेंबर, २०२४) हे २२ मे २००४ पासून २६ मे २०१४पर्यन्त भारताचे पंतप्रधान होते. हे १४वे पंतप्रधान होते. ते काँग्रेस पक्षाचे सदस्य असून राज्यसभेत आसामचे प्रतिनिधित्व करत होते. यापूर्वी ते इ.स. १९९१ साली पी.व्ही. नरसिंहराव मंत्रिमंडळात केंद्रीय अर्थमंत्री होते. त्या काळात त्यांनी केलेल्या आर्थिक सुधारणा आणि त्यानंतर झालेल्या आर्थिक प्रगतीमुळे त्यांची कार्यक्षम राजकारणी म्हणून प्रतिमा बनली.
आरंभिक जीवन

मनमोहनसिंहांच्या वडिलांचे नाव गुरुमुखसिंह आणि आईचे नाव अमृतकौर. मनमोहन सिंह हे अर्थशास्त्रात उच्चशिक्षित आहेत. त्यांनी पंजाब विद्यापीठ, केंब्रिज विद्यापीठ आणि ऑक्सफर्ड विद्यापीठ येथून शिक्षण घेतले आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या व्यापार आणि विकास विभागात काम करीत असताना, भारताचे तत्कालीन विदेश व्यापारमन्त्री ललित नारायण मिश्रा यांनी मनमोहनसिंहांची आपल्या खात्यात सचिव म्हणून नियुक्ती केली.
जीवनक्रम

* सन १९५७ ते १९६५ - चन्दीगडमधील पंजाब विद्यापिठ प्राध्यापक.
* इ.स. १९६९-१९७१ - दिल्ली स्कूल ऑफ इकाॅनॉमिक्स या संस्थेत आन्तरराष्ट्रीय व्यापार विषयाचे प्राध्यापक.
* इ.स. १९७६ - दिल्लीमधील जवाहरलाल नेहरू विद्यापिठात मानद प्राध्यापक.
* इ.स. १९८२ से १९८५ भारतीय रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर.
* इ.स. १९८५ से १९८७ – भारताचा योजना आयोगाचे उपाध्यक्ष.
* इ.स. १९९० से १९९१ - भारतीय पन्तप्रधानाचे आर्थिक सल्लागार.
* इ.स. १९९१ - नरसिंह राव यांच्या नेतृत्वातील काँग्रेस सरकारमध्ये अर्थमन्त्री.
* इ.स. १९९१ – आसाममधून राज्यसभेचे सदस्य म्हणून निवडले गेले.
* इ.स. १९९५ – दुसऱ्या वेळी राज्यसभा सदस्य
* इ.स. १९९६ - दिल्ली स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्समध्ये मानद प्राध्यापक
* इ.स. १९९९ - दक्षिण दिल्लीमधून लोकसभा निवडणूक लढले पण त्यात हरले.
* इ.स. २००१ – तिसऱ्या वेळी राज्यसभा सदस्य आणि विरोधी पक्ष नेता
* इ.स. २००४ – भारताचे पन्तप्रधान

या शिवाय त्यांनी आन्तरराष्ट्रीय नाणेनिधी आणि आशियायी विकास बँक यांच्या विकासांत महत्त्वाचे योगदान दिले आहे.

पहा : भारताचे अर्थमंत्री

भारताचे परराष्ट्रमंत्री
मनमोहन सिंह यांच्यावर लिहिली गेलेली पुस्तके

* The Accidental Prime Minister : मेकिंग अँड अनमेकिंग ऑफ मनमोहन सिंह’ (मूळ लेखक : संजय बारू. The Accidental Prime Minister याच नावाने पुस्तकाचा मराठी अनुवाद लीना सोहोनी यांनी केला आहे.)
* अर्थतज्ज्ञ डॉ. मनमोहनसिंह : प्रशासक ते पंतप्रधान ... एक वाटचाल (अनुवादित, अविनाश कोल्हे)
* डॉ. मनमोहनसिंह - एक वादळी पर्व (लेखक : सुजय शास्त्री; ग्रंथाली प्रकाशन)
चित्रपट व मालिका

* द ॲक्सिडेन्टल प्राइम मिनिस्टर : या चित्रपटात अनुपम खेर यांनी मनमोहनसिंहांची भूमिका केली आहे. ह्या सिनेमात काँग्रेसवर आणि गान्धी घराण्यावर टीका केलेली असल्याने या सिनेमाच्या प्रदर्शनाला काँग्रेस पक्षाने विरोध केला होता. ११ जानेवारी २०१९ रोजी हा चित्रपट प्रदर्शित झाला व ५ मे २०१९ रोजी दूरचित्रवाणीवर आला.
* प्रधानमंत्री : या नावाची एक मालिका एबीपी माझावर प्रसारित झाली होती. त्यातील काही भागात मनमोहन सिंग यांची देखील कथा चित्रित केली गेली.
संदर्भ

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारताचे पंतप्रधान
वर्ग:भारतीय परराष्ट्रमंत्री
वर्ग:भारतीय अर्थमंत्री
वर्ग:भारतीय रिझर्व बँकेचे गव्हर्नर
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:राज्यसभेतील विरोधीपक्ष नेते
वर्ग:इ.स. १९३२ मधील जन्म
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १९४७

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी २१ - एडविन लॅंडने पोलेरॉईड कॅमेऱ्याचे प्रात्यक्षिक दाखवले.
* फेब्रुवारी २३ - आंतरराष्ट्रीय प्रमाण संस्था (ISO)ची स्थापना.
* फेब्रुवारी २८ - तैवानमध्ये आंदोलकांवर पोलिसांचा गोळीबार. शेकडो व्यक्ति ठार.
* एप्रिल २८ - पाच मदतनीसांसह थॉर हायरडाल पेरूच्या किनाऱ्यावरून पॉलिनेशियाकडे कॉन-टिकी नावाच्या तराफ्यावर निघाला.
* मे ३ - जपानने नवीन संविधान अंगिकारले.
* जुलै १० - मोहम्मद अली झीणा पाकिस्तानच्या गव्हर्नर-जनरलपदी.
* जुलै १९ - म्यानमारच्या सरकारचा योजित पंतप्रधान ऑॅंग सान व ६ मंत्र्यांची हत्या.
* जुलै २० - म्यानमारमध्ये ऑॅंग सानच्या खुना बद्दल भूतपूर्व पंतप्रधान उ सॉ व १९ इतरांना अटक.
* जुलै २० - भारतीय व्हाइसरॉय लुई माउंटबॅटनने जाहीर वक्तव्य दिले की वायव्य सरहद्दी प्रांतातील निवडणुकीत जनतेने पाकिस्तानात विलीन होण्याचा कौल दिला आहे.
* जुलै २६ - अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष हॅरी ट्रुमनने सी.आय.ए., संरक्षणखाते व राष्ट्रीय सुरक्षा समितीची स्थापना केली.
* ऑगस्ट ७ - थॉर हायरडाल व त्याच्या चमूने बाल्सा लाकडाच्या तराफ्यातून १०१ दिवसात पॅसिफिक समुद्र पार केला.
* ऑगस्ट ७ - मुंबई महापालिकेने बेस्ट कंपनी आपल्या अधिकारात घेतली.
* ऑगस्ट १४ - अखंड भारतातून पाकिस्तानची निर्मिर्ती, पाकिस्तान दिन.
* ऑगस्ट १५ - भारताचा स्वातंत्र्य दिन.
* ऑगस्ट १५ - मोहम्मद अली झीणा पाकिस्तानच्या गव्हर्नर-जनरलपदी.
* डिसेंबर २३ - बेल लॅबमध्ये प्रथमत: ट्रांझिस्टरचे प्रदर्शन.
* डिसेंबर ३० - रोमेनियाचा राजा मायकेलने राज्य सोडले.
जन्म

* मार्च १ - बशीर मोमीन (कवठेकर) भारतीय लेखक व कवी.
* मार्च ११ - डॉमिनिक सॅंडा, फ्रेंच अभिनेत्री.
* मार्च ११ - जेफ्री हंट, ऑस्ट्रेलियन स्क्वॅश जगज्जेता.
* एप्रिल १८ - जेम्स वूड्स, अमेरिकन अभिनेता.
* मे १७ - जॉन ट्रायकोस, झिम्बाब्वेचा क्रिकेट खेळाडू.
* जून ९ - किरण बेदी, भारतातील सर्वप्रथम स्त्री आय.पी.एस. अधिकारी.
* जून १९ - सलमान रश्दी, ब्रिटिश लेखक.
* जुलै १२ - पूचिया कृष्णमुर्ती, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* जुलै १५ - बकुळ ढोलकिया, आय.आय.एम अहमदाबादचे माजी संचालक
* जुलै २१ - चेतन चौहान, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* जुलै २४ - झहीर अब्बास, पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू.
* ऑगस्ट १५ - राखी गुलझार, भारतीय अभिनेत्री.
* सप्टेंबर २१ - स्टीवन किंग, अमेरिकन लेखक.
* सप्टेंबर २५ - ब्रजकिशोर त्रिपाठी, भारतीय राजकारणी आणि लोकसभेचे सदस्य.
* सप्टेंबर २८ - शेख हसीना वाजेद, बांगलादेशची पंतप्रधान.
मृत्यू

* एप्रिल २० - क्रिस्चियन दहावा, डेन्मार्कचा राजा.
* मे १७ - जॉर्ज विल्यम फोर्ब्स, न्यू झीलंडचा पंतप्रधान.
* जुलै १९ - ऑॅंग सान, म्यानमारचा स्वातंत्र्यसैनिक.
* ऑगस्ट १९ - मास्टर विनायक, मराठी चित्रपट दिग्दर्शक, अभिनेते, निर्माते.
* ऑक्टोबर ४ - मॅक्स प्लॅंक, जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* जानेवारी १८ - के.एल्. सैगल, पार्श्वगायक.

वर्ग:इ.स. १९४७
वर्ग:इ.स.च्या १९४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
गहू

200px|right|thumb|शेतातील गव्हाचे पिक
right|thumb|200px|गव्हाच्या वाळलेल्या ओंब्या
right|thumb|200px|वाळलेला गहू पोत्यात भरतांना
right|thumb|200px|गव्हाची मळणी
गहू एक पिष्ठमय एकदल धान्य आहे. याचे पीठ करून पोळ्या, ब्रेड इत्यादी खाद्यपदार्थ बनवण्यासाठी वापरतात. ताजा गव्हांकुराचा रस हा पौष्टिक असतो. भारतात गव्हाचे सर्वाधिक उत्पादन पंजाब व मध्यप्रदेश या राज्यांत होते. गव्हाचा जागतिक व्यापार इतर सर्व एकत्रित पिकांच्या तुलनेत जास्त आहे. अन्न उद्योगासाठी ग्लूटेनच्या उपयुक्ततेमुळे गव्हाची जागतिक मागणी वाढत आहे.
गव्हाच्या जाती

लोकवन, सिहोर,सोनालिका,डोगरी, कल्याण सोना , चंदापिसा,सरबती, लोकवन.
खप्पली
वर्ग:औषधी वनस्पती
वर्ग:धान्ये
वर्ग:तृणधान्ये

* संशोधन केंद्र कर्नेल येथे आहे.