എം.കെ. സാനു

മലയാളത്തിലെ പ്രശസ്ത സാഹിത്യ വിമർശകനാണ് പ്രൊഫ. എം. കെ. സാനു (27 ഒക്ടോബർ 1928 - 2 ഓഗസ്റ്റ് 2025). അധ്യാപകൻ, വാഗ്മി, നിരൂപകൻ, പത്രപ്രവർത്തകൻ എഴുത്തുകാരൻ, ചിന്തകൻ, മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകൻ എന്നീ നിലകളിലും പ്രശസ്തനാണ്. അദ്ദേഹം 36ൽപ്പരം പുസ്തകങ്ങൾ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഇന്റർനാഷണൽ ബോഡി ഫോർ ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്‌സിലെ സ്ഥിരാംഗവും, കേരളത്തിലെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ മുളന്തുരുത്തിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മാനസിക വൈകല്യമുള്ളവർക്കായുള്ള മിത്രം എന്ന വിദ്യാലയത്തിന്റെ സ്ഥാപകാംഗവുമായിരുന്നു. മുമ്പ് വയലാർ രാമവർമ്മ സാഹിത്യ പുരസ്കാരത്തിന്റെ അവാർഡ് സെലക്ഷൻ കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗമായിരുന്ന അദ്ദേഹം 2019 സെപ്റ്റംബറിൽ രാജിവച്ചു. 2011 ൽ അദ്ദേഹത്തിന് പത്മപ്രഭ സാഹിത്യ അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ജീവിതരേഖ

1928 ഒക്ടോബർ 27ന് ആലപ്പുഴയിലെ തുമ്പോളിയിൽ എം സി കേശവന്റെയും കെ പി ഭവാനിയുടെയും മകനായി ജനിച്ചു. അതീവ സമ്പന്നമായ കൂട്ടുകുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച എം.കെ. സാനു, അകാലത്തിൽ അച്ഛൻ മരിച്ചതോടെ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെയും നിസ്സഹായതയുടെയും നിഴലിലായി. അതിന്റെ കയ്പുനീർ കുടിച്ചാണ് യൗവനം പിന്നിട്ട് സാഹിത്യ സാസ്കാരിക മണ്ഡലത്തിൽ നിറഞ്ഞത്. നാലു വർഷത്തോളം സ്കൂളദ്ധ്യാപകൻ. പിന്നീട് വിവിധ ഗവണ്മെന്റ് കോളേജുകളിൽ അദ്ധ്യാപകവൃത്തിയിലേർപ്പെട്ടു. 1958ൽ അഞ്ചു ശാസ്ത്ര നായകന്മാർ എന്ന ആദ്യഗ്രന്ഥം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 1960ൽ വിമർശനഗ്രന്ഥമായ കാറ്റും വെളിച്ചവും പുറത്തിറങ്ങി. 1983ൽ അദ്ധ്യാപനത്തിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചു. 1991-ൽ കൊല്ലത്തെ കുങ്കുമം വാരികയിൽ ചീഫ് എഡിറ്ററായും ജോലിചെയ്തിട്ടുണ്ട്. സ്ഥാപകാധ്യക്ഷനായിരുന്ന മഹാകവി വൈലോപ്പിള്ളിയെ തുടർന്ന് 1986ൽ പുരോഗമന സാഹിത്യസംഘം പ്രസിഡണ്ടായി. കോൺഗ്രസ് നേതാവ് എ എൽ ജേക്കബിനെ പരാജയപ്പെടുത്തി 1987ൽ എറണാകുളം നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ഇടതുപക്ഷ സ്വതന്ത്രസ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചു. 2025 ആഗസ്റ്റ് 02 ന് ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ മൂലം 98-ാം വയസ്സിൽ സാഹിത്യലോകത്തോട് അദ്ദേഹം വിടപറഞ്ഞു. വൈകിട്ട് 5:30ന് എറണാകുളം അമൃതാ ഹോസ്പിറ്റലിൽ വച്ചായിരുന്നു സാനുമാഷിന്റെ അന്ത്യം.

വിമർശനം, വ്യാഖ്യാനം, ബാലസാഹിത്യം, ജീവചരിത്രം തുടങ്ങി വിവിധ സാഹിത്യശാഖകളിലായി നാല്പതോളം കൃതികളുടെ കർത്താവാണ് എം.കെ. സാനു. കർമഗതി എന്നാണ് ആത്മകഥയുടെ പേര്.
വ്യക്തിജീവിതം

1928 ഒക്ടോബർ 27ന് ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ തുമ്പോളിയിൽ എം.സി. കേശവന്റെയും കെ.പി. ഭവാനിയുടെയും മകനായി ജനിച്ച സാനു മാഷ് കുട്ടിക്കാലത്തുതന്നെ ശ്രീനാരായണ ദർശനങ്ങളാൽ ആഴത്തിൽ സ്വാധീനിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ജാതി വിവേചനം നേരിട്ട ഒരു സമൂഹത്തിൽ വളർന്ന എം.കെ. സാനു ഒരു ലിബറൽ ആയി തുടർന്നുകൊണ്ട്, പിന്നോക്ക വിഭാഗങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കും ഉന്നമനത്തിനുമായി നിരന്തരം ശബ്ദമുയർത്തിയിരുന്നു. ചെറുപ്പകാലത്തുതന്നെ വായനയിൽ അദ്ദേഹം അതീവ താല്പര്യം കാണിച്ചിരുന്നു. തിരുവനന്തപുരം യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിൽ നിന്ന് ഒന്നാം റാങ്കോടെ മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ എം.എ.ബിരുദം നേടിയ ശേഷം നാലു വർഷക്കാലം അദ്ധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്തു. പിന്നീട് കൊല്ലം ശ്രീനാരായണ കോളേജ്, എറണാകുളം മഹാജാസ് കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1983-ൽ അദ്ദേഹം അധ്യാപന ജോലിയിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചു. ആദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയായിരുന്ന എൻ രത്നമ്മ 2023 ൽ അന്തരിച്ചു. രഞ്ജിത്ത്, ഹാരിസ്, രേഖ, ഗീത, സീത എന്നിവരാണ് മക്കൾ.
കൃതികൾ

* പ്രഭാതദർശനം
* സഹോദരൻ കെ അയ്യപ്പൻ
*മലയാള സാഹിത്യ നായകന്മാർ - കുമാരനാശാൻ
*ഇവർ ലോകത്തെ സ്നേഹിച്ചവർ
*എം. ഗോവിന്ദൻ
*അശാന്തിയിൽ നിന്ന് ശാന്തിയിലേക്ക് - ആശാൻ പഠനത്തിന് ഒരു മുഖവുര
*മൃത്യുഞ്ജയം കാവ്യജീവിതം
*ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള: നക്ഷത്രങ്ങളുടെ സ്നേഹഭാജനം (ജീവചരിത്രം)
*യുക്തിവാദി എം.സി. ജോസഫ് (ജീവചരിത്രം)
*ബഷീർ: ഏകാന്തവീഥിയിലെ അവധൂതൻ (ജീവചരിത്രം)
*അസ്തമിക്കാത്ത വെളിച്ചം (ആൽബർട്ട് ഷ്വൈറ്റ്സറുടെ ജീവചരിത്രം)
*ഉറങ്ങാത്ത മനീഷി (പി.കെ. ബാലകൃഷ്ണന്റെ ജീവചരിത്രം)
*കുമാരനാശാൻ്റെ നളിനി - വിശുദ്ധാനുരാഗത്തിൽ തെളിയുന്ന ദിവ്യദീപ്തി
*മോഹൻലാൽ - അഭിനയ കലയിലെ ഇതിഹാസം
*നാരായണ ഗുരുസ്വാമി
*അയ്യപ്പപ്പണിക്കരും അയ്യപ്പപ്പണിക്കരും
പുരസ്കാരങ്ങൾ

*കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം(1985) - അവധാരണം
* വയലാർ അവാർഡ്(1992) - ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള: നക്ഷത്രങ്ങളുടെ സ്നേഹഭാജനം
*കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ സമഗ്രസംഭാവനക്കുള്ള പുരസ്കാരം(2002)
*പത്മപ്രഭാ പുരസ്കാരം(2011)
*എൻ.കെ. ശേഖർ പുരസ്കാരം(2011)
*കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം(2011) - ബഷീർ: ഏകാന്തവീഥിയിലെ അവധൂതൻ
* കേരള സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ പുരസ്കാരം - 2010
*എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം (2013)
വിമർശനം

ഹിന്ദുവർഗീയതയെ താലോലിക്കുന്നതാണ് എം.കെ സാനുവിനെ പോലുള്ളവരുടെ നിലപാടുകൾ എന്ന വിമർശനം സാഹിത്യകാരനായ സക്കറിയ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്. എത്രയോ കാലമായി ഹിന്ദുവർഗീയതാവേദികളിലെ സ്ഥിരം അതിഥിയായ എം.കെ സാനു ഇപ്പോഴും ഇടതുപക്ഷക്കാരനായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത് എന്നും സക്കറിയ എഴുതുന്നു.
അവലംബം


പുറം കണ്ണികൾ

വർഗ്ഗം:1928-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 27-ന് ജനിച്ചവർ


വർഗ്ഗം:മലയാളസാഹിത്യനിരൂപകർ
വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ
വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ് ജേതാക്കൾ
വർഗ്ഗം:പത്മപ്രഭാ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:സമഗ്രസംഭാവനക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:കേരള സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:2025-ൽ മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 2-ന് മരിച്ചവർ