JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
कपुरथळा

कपुरथळा हे भारताच्या पंजाब राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर कपुरथळा जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. कपुरथळा येथे रेल्वेचे डबे तयार करण्याचा कारखाना आहे.
कपुरथळा संस्थान

भारतातील सध्याच्या पंजाब राज्याच्या उत्तरेकडील कपूरथाळा हे ‘शीख राज्यसंघा’तील महत्त्वाचे संस्थान होते. लाहोरजवळच्या अहलु येथील जस्सासिंगचे वडील त्याच्या वयाच्या पाचव्या वर्षी निधन पावल्यामुळे शिखांचे दहावे गुरू गोविंदसिंग यांची विधवा पत्‍नी मातासुंदरीने जस्साचे पालनपोषण केले. पुढे नवाब कपूरसिंग याने त्याचे पालकत्व स्वीकारले. पुढे सैन्याचा एक गटप्रमुख झालेल्या जस्साने खालसा संघाला लाहोर मिळवून देण्याची मोठी कामगिरी केल्यामुळे खालसा संघाने त्याला सुलतान-उल-अवाम हा किताब दिला.

१७५३ साली कपूरसिंगाने जस्साला जरी आपले वारस नेमले होते तरी जस्साने १७७२ साली कपूरसिंगाच्या नावाने कपूरथाळा हे राज्य स्थापन केले. जस्सासिंग हा अहलुवालिया किंवा वालिया हे आडनाव लावणारी पहिली व्यक्ती होती. जस्साचे पुढील वारस महाराजा रणजीतसिंगच्या उदयापर्यंत प्रबळ होते. कपूरथाळा राजघराण्यातले लोक व बहुसंख्य नागरिकदेखील त्यांच्यातल्या लष्करी कौशल्यामुळे प्रसिद्ध होते.

जस्सासिंगनंतर त्याच्या वारसांपकी बाघसिंग, फतेहसिंग, निहालसिंग, रणधीरसिंग, जगतजीतसिंग या शासकांनी कपूरथाळा संस्थानाला उत्तम प्रशासन देऊन एक वैभवसंपन्न राज्य म्हणून प्रसिद्धीस आणले. राजा फतेहसिंग याने १८०६ साली ईस्ट इंडिया कंपनीशी संरक्षण करार करून त्यांची तनाती फौज राखणे सुरू केले. १५५० किमी२ राज्य क्षेत्र असलेल्या कपूरथाळा संस्थानात १६७ खेडी आणि दोन शहरे अंतर्भूत होती. १९०१ च्या जनगणनेनुसार संस्थानाची लोकसंख्या ३,१५,००० होती, तर महसुली उत्पन्न वीस लाख रुपयांचे होते. ब्रिटिशांशी चांगले संबंध व उत्तम प्रशासन यामुळे संस्थानाला १३, तर शासकाला व्यक्तिशः १५ तोफांच्या सलामींचा बहुमान मिळाला होता. शालेय आणि महाविद्यालयीन शिक्षण, सनिकी शिक्षण, संगीताच्या शिक्षण क्षेत्रात भरीव कामगिरी केलेल्या कपूरथाळा शासकांनी औद्योगिक विकासातही लक्ष घातले. परंतु काही महाराजांचे बडेजाव, रंगेल-विलासी खासगी जीवन, यांबाबतही कपूरथाळा प्रसिद्ध आहे.
चित्रदालन


File:Kapurthala Sainik School, Punjab, India 01.jpg|
File:Kapurthala Sainik School, Punjab, India 02.jpg|
File:Kapurthala Sainik School, Punjab, India 03.jpg|
File:Entrancd of Kapurthala Sainik School, Punjab, India 04.jpg|
File:Entrancd of Kapurthala Sainik School, Punjab, India 05.jpg|
File:Artwork on bulilding of Kapurthala Sainik School, Punjab, India 06.jpg|

Guest house building of Kapurthala


File:Guest house building of Kapurthala 01.jpg|
File:Foundation stone of Guest house building of Kapurthala 02.jpg|

NAWAB JASSA SINGH AHLUWALIA GOVERNMENT COLLEGE


File:NAWAB JASSA SINGH AHLUWALIA GOVERNMENT COLLEGE - KAPURTHALA 01.jpg|
File:NAWAB JASSA SINGH AHLUWALIA GOVERNMENT COLLEGE - KAPURTHALA 02.jpg|

Moorish Mosque of Kapurthala


File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 01.jpg|
File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 03.jpg|
File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 04.jpg|
File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 05.jpg|
File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 06.jpg|
File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 07.jpg|


वर्ग:कपुरथळा
वर्ग:पंजाबमधील शहरे
वर्ग:कपुरथळा जिल्हा
लुधियाना

लुधियाना (पंजाबी: ਲੁਧਿਆਣਾ) हे भारताच्या पंजाब राज्यामधील सर्वाधिक लोकसंख्येचे शहर आहे. लुधियाना शहर पंजाबच्या पूर्व भागात सतलज नदीच्या जुन्या काठावर राजधानी चंदिगढच्या ९८ किमी पश्चिमेस वसले आहे. लुधियाना दिल्लीच्या उत्तरेकडील भारताचे सर्वात मोठे शहर असून ते उत्तर भारतातील एक प्रमुख औद्योगिक केंद्र मानले जाते. जागतिक बँकेनुसार २००९ व २०१३ साली वाणिज्य व व्यापारासाठी लुधियाना भारतातील सर्वोत्तम शहर होते. २०११ साली लुधियानाची लोकसंख्या १६.१९ लाख होती.

नवी दिल्ली ते अमृतसर दरम्यान धावणारा राष्ट्रीय महामार्ग १ लुधियानामधून जातो. तसेच लुधियाना रेल्वे स्थानक हे भारतीय रेल्वेचे एक वर्दळीचे जंक्शन आहे.
बाह्य दुवे

*अधिकृत संकेतस्थळ

*
पतियाळा

पातियाळा (पंजाबी: ਪਟਿਆਲਾ, स्थानिक उच्चार: पटियाला) हे भारताच्या पंजाब राज्यामधील एक प्रमुख शहर आहे. पातियाळा शहर पंजाबच्या आग्नेय भागात राजधानी चंदिगढपासून ७० किमी तर दिल्लीहून २७० किमी अंतरावर वसले आहे. १७५४ साली स्थापन झालेले पातियाळा भारताच्या स्वातंत्र्यापर्यंत पातियाळा संस्थानाचे केंद्र होते. येथील किला मुबारक हा शीख वास्तूशास्त्राचा सर्वोत्तम नमुना मानला जातो.


वर्ग:पंजाबमधील शहरे
वर्ग:पतियाळा जिल्हा
वर्ग:पतियाळा
मधुबनी जिल्हा

250 px|इवलेसे|मधुबनी चित्रशैलीचा एक नमुना
मधुबनी जिल्हा हा बिहारच्या ३८ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. १९७२ साली शेजारील दरभंगा जिल्ह्याचे विभाजन करून हा जिल्हा निर्माण करण्यात आला. मधुबनी जिल्हा बिहारच्या उत्तर भागात भारत-नेपाळच्या सीमेलगत वसला असून मधुबनी येथे त्याचे मुख्यालय आहे. २०११ साली मधुबनी जिल्ह्याची लोकसंख्या सुमारे ४५ लाख होती. मधुबनी हा भारतामधील सर्वात अविकसित २५० जिल्ह्यांपैकी एक असून ह्या जिल्ह्याला केंद्र सरकारकडून मदत मिळत आहे.

मधुबनी चित्रशैली ह्या जगप्रसिद्ध चित्रकलेचा उगम मधुबनी परिसरामध्येच झाला. आजच्या घडीला मधुबनी चित्रांची विक्री व निर्यात हा येथील एक प्रमुख व्यवसाय आहे. राष्ट्रीय महामार्ग २७ हा येथून धावणारा प्रमुख महामार्ग आहे. जयनगर हे भारत-नेपाळ सीमेजवळील एक नगर रेल्वेचे टर्मिनस आहे.
बाह्य दुवे

*अधिकृत संकेतस्थळ



वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
सीतामढी जिल्हा

250 px|इवलेसे|सीतामढी येथील जानकी कुंड
सीतामढी जिल्हा हा बिहारच्या ३८ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. १९७२ साली शेजारील मुझफ्फरपूर जिल्ह्याचे विभाजन करून हा जिल्हा निर्माण करण्यात आला. सीतामढी जिल्हा बिहारच्या उत्तर भागात भारत-नेपाळच्या सीमेलगत वसला असून सीतामढी येथे त्याचे मुख्यालय आहे. रामायणामधील सीतेचा जन्म ह्या स्थळी झाला असे मानण्यात येते.

२०११ साली सीतामढी जिल्ह्याची लोकसंख्या सुमारे ३४ लाख होती. बज्जिका ही मैथिलीची एक बोली ह्या भागात वापरली जाते. सीतामढी हा भारतामधील सर्वात अविकसित २५० जिल्ह्यांपैकी एक असून ह्या जिल्ह्याला केंद्र सरकारकडून मदत मिळत आहे.
बाह्य दुवे

*अधिकृत संकेतस्थळ



वर्ग:बिहारमधील जिल्हे
दरभंगा

दरभंगा हे भारताच्या बिहार राज्याच्या दरभंगा ह्याच नावाच्या जिल्ह्याचे मुख्यालय व उत्तर बिहारमधील एक प्रमुख शहर आहे. जगातील सर्वात प्राचीन शहरांपैकी एक मानले जाणारे दरभंगा ऐतिहासिक मिथिला राज्याचे राजधानीचे शहर होते. आजच्या घडीला दरभंगाला बिहारचे सांस्कृतिक केंद्र मानण्यात येते. २०११ साली दरभंगाची लोकसंख्या सुमारे ३.८ लाख होती.

दरभंगा उत्तर बिहारमधील सर्वात मोठे वाहतूककेंद्र आहे. भारतीय रेल्वेच्या पूर्व मध्य रेल्वे क्षेत्राच्या अखत्यारीखालील दरभंगा जंक्शन रेल्वे स्थानक येथील मुख्य रेल्वे स्थानक असून येथून दिल्ली, कोलकाता, पाटणा तसेच इतर अनेक प्रमुख शहरांसाठी रेल्वेगाड्या सुटतात. दरभंगा विमानतळ २०२० साली खुला करण्यात आला व आजच्या घडीला इंडिगो व स्पाईसजेट मार्फत येथून हैद्राबाद, मुंबई, बंगळूर, कोलकाता इत्यादी शहरांना जोडणारी थेट विमानसेवा चालू आहे. राष्ट्रीय महामार्ग २७ हा भारतामधील एक प्रमुख महामार्ग दरभंगामधून धावतो.

वर्ग:बिहारमधील शहरे
वर्ग:दरभंगा जिल्हा
*
गया

गया हे भारत देशाच्या बिहार राज्यामधील गया जिल्ह्याचे मुख्यालय व पाटणा खालोखाल राज्यातील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. गया शहर पाटणाच्या १०० किमी दक्षिणेस फल्गू नदीच्या काठावर वसले असून ते हिंदू, बौद्ध व जैन धर्मीयांसाठी एक पवित्र स्थान आहे. इ.स.२०११ साली येथील लोकसंख्या सुमारे ४.६८ लाख होती. हिंदीसोबतच येथे मगधी ही भाषा देखील वापरली जाते.

बोधगया हे स्थान गयाच्या ११ किमी दक्षिणेस स्थित असून ते बौद्ध धर्मातील सर्वात महत्त्वाच्या ४ स्थळांपैकी एक आहे. येथील बोधी वृक्षाखाली बसून गौतम बुद्धांना ज्ञानप्राप्ती झाली होती असे मानण्यात येते. ऐतिहासिक काळात मगध प्रांतामध्ये पाटलीपुत्रपासून जवळ स्थित असल्यामुळे गया हे एक मोठे शैक्षणिक केंद्र होते.

गया विमानतळ बिहारमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे वर्दळीचे विमानतळ आहे. येथून यांगून, भूतान, बँकॉक इत्यादी अनेक आंतरराष्ट्रीय स्थानांसाठी थेट विमानसेवा उपलब्ध आहे. गया रेल्वे स्थानक हावडा-मुंबई व दिल्ली-गया-हावडा रेल्वेमार्गावर स्थित असून येथे दररोज राजधानी एक्सप्रेससह सुमारे १०० गाड्या थांबतात.
बाह्य दुवे

*


वर्ग:बिहारमधील शहरे
वर्ग:गया जिल्हा
*
जबलपूर

जबलपूर हे भारताच्या मध्यप्रदेश राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर जबलपूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. या शहरास संस्कारधानी असेही म्हणतात. याचे जुने नाव जाबालीपुरम असे होते. हे महर्षि जाबालीच्या नावावरून पडले होते. जबलपूर जवळच भेडाघाट हे प्रेक्षणीय स्थान आहे. तसेच नजीक मदन-महालचा किल्ला व चोसष्ठ योगिनी मंदिरही आहे. विंध्य पर्वतरांगेत असलेले जबलपूर हे नर्मदा नदीच्या काठावर वसले आहे.
इतिहास

पुराण आणि पौराणिक कथेनुसार या शहराचे नाव पूर्वी जबालीपुरम होते, कारण ते महर्षि जबालीशी संबंधित आहे. त्यांचे येथे वास्तव्य होते असे म्हणतात. १७८१ नंतरच जेव्हा मराठ्यांचे मुख्यालय म्हणून निवडले गेले, तेव्हा या शहराची ख्याती वाढली, नंतर ते सागर आणि नर्मदा प्रांताच्या ब्रिटिश कमिशनचे मुख्यालय बनले. येथे १८६४ साली नगरपालिका स्थापन झाली. एका टेकडीवर मदन महलचा किल्ला आहे. राजा गोविंद किल्लेदार राजा मदनसिंग यांनी सुमारे ११०० इ. स. मध्ये रणनीतिक उद्देशाने बांधलेला हा किल्ला आहे. त्यात राहण्याची व्यवस्था नव्हती. याच्या पश्चिमेस हा किल्ला आहे, जे चौदाव्या शतकातील चार स्वतंत्र गोंड राज्यांचे प्रमुख शहर होते. भेडाघाट, ग्वारीघाट आणि जबलपूर येथून मिळालेल्या जीवाश्मांवरून असे दिसून येते की तो प्रागैतिहासिक काळातील पुरापाषाणीक माणसाचा वास होता. मदन महल, शहरातील अनेक तळे आणि गोंड राजांनी बांधलेली अनेक मंदिरे या ठिकाणच्या प्राचीन वैभवाची साक्ष आहेत. या प्रदेशात बौद्ध, हिंदू आणि जैन यांचेही अवशेष आहेत. असे म्हणले जाते की जबलपूरमध्ये असलेल्या ५२ पुरातन तलावांनी त्यांची ओळख वाढविली आहे, त्यापैकी केवळ काही तलाव बाकी आहेत परंतु त्या प्राचीन ताल-तलावांची नावे अजूनही प्रचलित आहेत. त्यापैकी काही आहेत; आधारताल, रनिताल, चेरीताल, हनुमानताल, फुटाताल, माथाताल, हथिताल, सुपुटाला, देवताल, कोतालल, बघताल, ठाकुरताला, गुलाआऊ ता, माधोटल, माथाताल, सुताल, खंबाताल, गोकलपूर तलाव, शहातीलब, महानदाडा तलाव, उखारीया तैलैया, टिळक भूमि तैलैया, बैनसिंह तलैया, तीर्थलैया, लोको तलैया, काकरैय तलैय्या, जुडितालैया, गंगासागर, संग्रामसागर. जबलपूर भेडाघाट मार्गावरील त्रिपुरा सुंदरी मंदिर हथियागार संस्कृत कवी राजशेखर यांच्याशी संबंधित आहे.
भौगोलिक स्थिती

विंध्या पर्वत रांगेत हे शहर पवित्र नर्मदा नदीच्या काठी वसलेले आहे. जबलपूर हे शहर दिल्ली हैदराबाद अहमदाबाद पुणे कोलकाता आणि मुंबईशी हवाई मार्गाने जोडले गेले आहे.
शेती आणि खनिजे

त्याच्या आसपासच्या भागात अत्यंत सुपीक, नर्मदा नदीच्या खोऱ्याच्या पश्चिमेला गव्हाच्या लागवडीचा क्षेत्र आहे. भात, ज्वारी हरभरा आणि तेलबिया ही आसपासच्या भागातील इतर महत्त्वाची पिके आहेत. लोह धातू, चुनखडी बॉक्साइट, चिकणमाती, अग्निस चिकणमाती, शेल, फेलस्पर, मॅंगनीज आणि जेर येथे मोठ्या प्रमाणात खाणकाम केले जाते.
प्रसिद्ध स्थळ

राणी दुर्गावतीचा मदन महल - मदन महलचा किल्ला राजा मदन शाह यांनी १११६ मध्ये बांधला होता. आचार्य विनोबा भावे यांनी जबलपूरचे नाव 'संस्कारधानी' ठेवले.

भेडाघाट - भारतीय पुरातत्त्व विभागाने संरक्षित चौसठ योगिनी मंदिर जवळच आहे - धुवाधार धबधबा, भेडाघाट हे एक आकर्षक पर्यटन स्थळ आहे. thumb|right|जबलपूर येथील 'कचनार सिटी' या वसाहतीतील भव्य शिवमूर्ती

वर्ग:जबलपूर जिल्हा
वर्ग:मध्य प्रदेशमधील शहरे
*
उख्रुल

उख्रुल हे भारताच्या मणिपुर राज्यातील एक शहर आहे.

हे शहर उख्रुल जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
शिरुई लिली उत्सव

भारतातील मणिपूर राज्यातील उखरुल जिल्ह्यात शिरुई लिली उत्सव साजरा करतात. शिरुई लिली हे मणिपूर राज्याचे राज्य फूल आहे.ह्या फुलांचे सौंदर्य छान असते व ते साजरे करण्यासाठी हा उत्सव दरवर्षी उखरुल जिल्ह्यात होतो. ह्या उत्सवात कलाकार स्थानिक कला सादर करतात.


वर्ग:मणिपूरमधील शहरे
वर्ग:उख्रुल जिल्हा
ऐझॉल

ऐझॉल हे भारत देशाच्या मिझोरम राज्याच्या राजधानीचे शहर व ईशान्य भारतामधील एक प्रमुख शहर आहे. ऐझॉल शहर मिझोरमच्या मध्य भागात समुद्रसपाटीपासून ३,७१५ फूट इतक्या उंचीवर वसले आहे. २०११ साली सुमारे ३ लाख इतकी लोकसंख्या असलेले ऐझॉल मिझोरमचे आर्थिक, सांस्कृतिक व राजकीय केंद्र आहे. ऐझॉलमध्ये मिझोरम राज्य सरकारचे कार्यालय, विधानसभा व ऐझॉल उच्च न्यायालय स्थित आहेत. येथे प्रामुख्याने मिझो वंशाच्या लोकांचे वास्तव्य असून मिझो ही मिझोरमची एक राजकीय भाषा आहे.
इतिहास

ऐझॉल गावाची स्थापना ब्रिटिशांच्या काळात केली गेली व येथे १८९० च्या दशकात ब्रिटिशांनी एक किल्ला बांधला. भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर ऐझॉल व जवळची खेडी एकत्रित करून ऐझोल शहराची निर्मिती झाली. ब्रिटिश काळापासूनच येथे ख्रिस्ती धर्माचा मोठ्या प्रमाणावर प्रसार झाला होता. आजच्या घडीला ऐझॉलमधील ९० टक्क्याहून अधिक रहिवासी ख्रिस्ती धर्मीय आहेत.
वाहतूक

लेंगपुई विमानतळ हा ऐझॉल व मिझोरमला उर्वरित भारतासोबत जोडणारा सर्वात महत्त्वाचा दुवा आहे. येथून दिल्ली, कोलकाता व गुवाहाटी ह्या प्रमुख शहरांसाठी थेट प्रवासी विमानसेवा उपलब्ध आहे. राष्ट्रीय महामार्ग ऐझॉलला आगरताळा, इम्फाळ व सिलचरसोबत जोडतात. बैराबी हे मिझोरममधील एकमेव रेल्वे स्थानक ऐझॉलच्या ८० किमी उत्तरेस स्थित आहे. बैराबी ते ऐझॉल रेल्वेमार्गाचे काम प्रस्तावित आहे.
बाह्य दुवे

*अधिकृत संकेतस्थळ
*



वर्ग:मिझोरममधील शहरे
वर्ग:कामरूप जिल्हा
वर्ग:ईशान्य भारत
लुंग्लेइ

लुंग्लेइ हे भारताच्या मिझोरम राज्यातील एक शहर आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ५७,०११ होती.

हे शहर लुंग्लेइ जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.
संदर्भ आणि नोंदी

वर्ग:मिझोरममधील शहरे
वर्ग:लुंग्लेइ जिल्हा
बाह्य दुवे

* moviesverse Official Website
* vegamovies Official Website
* isaimini Official Website
* 9xmovies Official Website
* downloadhub Official Website
* extramovies Official Website
* moviesda Official Website
* moviezwap Official Website
* tamilplay Official Website
* movie4me Official Website
रोहिणी (नक्षत्र)

रोहिणी नक्षत्र हे आकाशात दिसणाऱ्या २७ नक्षत्रांपैकी (तारकापुंजांपैकी) एक आहे.
हे सुद्धा पहा

* चांदण्यांची नावे
* नक्षत्र


भारतीय २७ नक्षत्रांपैकी चवथे नक्षत्र. यातील पाच तारे मिळून इंग्रजी V (व्ही) सारखा वा समद्विभुज त्रिकोणासारखा आकार दिसतो. या त्रिकोणाचा शिरोबिंदू पश्चिमेस असून दक्षिणेकडील भुजेच्या टोकास रोहिणी (आल्डेबरन) हा तेजस्वी तारा आहे. मृगाचे तोंड व कृत्तिका यांना जोडणारी रेषा या नक्षत्रातून जाते. याचा समावेश वृषभ व मिथुन राशींत केला असून आल्डेबरन हा योग तारा या वृषभाचा तांबूस डोळा आहे, असे मानलेले आहे. या ताऱ्याचे शास्त्रीय नाव आल्फा टौरी असून तो होरा ४ ता. ३२ मि. ५६ से. आणि क्रांती उ. १६० २४' २३” [⟶ ज्योतिषशास्त्रीय सहनिर्देशक पद्धति] येथे दिसतो. याची ⇨ प्रत ०.८७ वर्णपटीय प्रकार K5, दीप्ति-प्रकार III असून हा ताबंडा महातारा आहे [⟶ तारा]. ६८ प्रकाशवर्षे अंतरावर असलेल्या या ताऱ्याची दीप्ती सूर्याच्या दीप्तीच्या ४०० पट व त्याचे पृष्ठीय तापमान ३,६००० के. (सूर्यापेक्षा कमी) आढळले आहे. हा युग्मतारा असून याचा सहचर १३ प्रतीचा व याच्यापासून ३१” दूर आहे. याच्या दृश्य बिबांचा व्यास ०'.२३ असून तो सूर्याच्या व्यासाच्या ५६ पट असल्याचे आढळले आहे. आल्डेबरन या अरबी शब्दाचा अर्थ अनुचर (मागून जाणारा) असा असून हा कृत्तिकेमागून उगवत असल्याने याला कृत्तिकेचा अनुचर मानतात. आकाशातील १५ तेजस्वी ताऱ्यांपैकी हा एक असून दृष्टिरेषेशी काटकोन करणाऱ्या दिशेत याची वार्षिक गती ०”.२० येते. चंद्र मधून मधून याचे पिधान करतो. मघा, ज्येष्ठ, चित्रा या ताऱ्यांप्रमाणे तेजस्वी असल्याने चंद्र अगदी जवळ येईपर्यंत हा दिसत असतो. पिधानाच्या क्षणी चंद्राची पूर्वेकडील कडा याला अगदी टेकल्यासारखी दिसते व पुढच्याच क्षणी तो चंद्रबिंबाआड जाऊन दिसेनासा होतो. यामुळे पिधानाचा हा देखावा सुंदर असतो. असे पिधान तासभर चालते. ५ सप्टेंबर १४९७ रोजी कोपर्निकस यांनी असे विधान पाहिल्याचा उल्लेख आढळतो. रोहिणीचे पिधान वरचेवर होते. त्यामुळे सत्तावीसपैकी या पत्नीवर चंद्राचे विशेष प्रेम असून त्याबद्दल दक्षप्रजापतीने चंद्राला क्षयाचा शाप व नंतर त्यावरील उःशापही दिला, अशी पुराणकथा आहे.

यातील उरलेले शकटावे चार तारे हायडीझ या खुल्या तारकागुच्छात येतात. या तारकागुच्छात शेकडो तारे असून त्याचा व्यास १६ प्रकाशवर्षे आहे. यातील तारे सु. १३० प्रकाशवर्षे दूर असून ते सेकंदाला ४५ किमी. एवढ्या वेगाने मृगाकडे जात आहेत. रोहिणी नक्षत्र ऑक्टोबरात दिसू लागते व मार्चमध्ये मावळते. म्हणून याचा पावसाळ्याशी संबंध जोडला जातो आणि यावरून पावसाळी अर्थाचे हायडीझ हे नाव आले असावे. हे नक्षत्र फेब्रुवारीच्या सुरुवातीस रात्री नऊच्या सुमारास मध्यमंडळावर येते.ब्रह्मा किंवा प्रजापती हा या नक्षत्राचा स्वामी तर शकट किंवा देवालय ही याची आकृती मानली आहे. चंद्र हा रोहिणीचा पती आणि बुध हा रोहिणीचा मुलगा मानला आहे. फलज्योतिषशास्त्राच्या दृष्टीने हे नक्षत्र ध्रुव, स्थिर, ऊर्ध्वमुख व अंधलोचन मानले असून ते शुक्राचे स्वगृह व चंद्राचे उच्च स्थानही मानतात.
जैंतिया हिल्स जिल्हा

जैंतिया हिल्स हा भारताच्या मेघालय राज्यातील एक भूतपूर्व जिल्हा आहे. प्रामुख्याने जैंतिया लोकांचे स्थान असलेला हा जिल्हा मेघालय राज्याच्या पूर्व भागात स्थित होता. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र जोवाई येथे होते.

२०१२ साली जैंतिया हिल्स जिल्ह्याचे दोन नव्या जिल्ह्यांमध्ये विभाजन करण्यात आले:

* पूर्व जैंतिया हिल्स जिल्हा: ह्या जिल्ह्याचे मुख्यालय ख्लिरियात येथे आहे.
* पश्चिम जैंतिया हिल्स जिल्हा: ह्या जिल्ह्याचे मुख्यालय जोवई येथे आहे.
चतुःसीमा

वर्ग:मेघालयमधील जिल्हे
पश्चिम गारो हिल्स जिल्हा

पश्चिम गारो हिल्स हा भारताच्या मेघालय राज्यामधील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा मेघालय राज्याच्या पश्चिम भागात स्थित असून त्याच्या दक्षिणेस बांगलादेशचा मयमनसिंह हा विभाग तर उत्तरेला आसाम राज्याचा गोलपारा जिल्हा आहेत. २०११ साली पश्चिम गारो हिल्स जिल्ह्याची लोकसंख्या सुमारे ४.७ लाख इतकी होती. लोकसंख्येच्या बाबतीत पश्चिम गारो हिल्स जिल्हा मेघालयमध्ये दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. तुरा नावाचे नगर पश्चिम गारो हिल्स जिल्ह्याचे मुख्यालय असून ते मेघालयमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.

प्रामुख्याने ग्रामीण स्वरूपाच्या असणाऱ्या पश्चिम गारो हिल्स जिल्ह्यामधील बहुसंख्य रहिवासी गारो जमातीचे असून ख्रिश्चन हा येथील प्रमुख धर्म आहे. गारो ही येथील प्र्मुख भाषा आहे.
बाह्य दुवे

*अधिकृत संकेतस्थळ



वर्ग:मेघालयमधील जिल्हे
पश्चिम खासी हिल्स जिल्हा

250 px|इवलेसे|येथील लांगशियांग धबधबा भारतामधील तिसरा सर्वात उंच धबधबा आहे.
पश्चिम खासी हिल्स हा भारताच्या मेघालय राज्यामधील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा मेघालय राज्याच्या मध्य भागात स्थित असून त्याच्या उत्तरेस आसाम राज्याचा गोलपारा जिल्हा आहेत. २०११ साली पश्चिम खासी हिल्स जिल्ह्याची लोकसंख्या सुमारे २.८८ लाख इतकी होती. नाँगस्टॉइन नावाचे नगर पश्चिम खासी हिल्स जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे.

प्रामुख्याने ग्रामीण स्वरूपाच्या असणाऱ्या पश्चिम खासी हिल्स जिल्ह्यामधील बहुसंख्य रहिवासी खासी जमातीचे असून ख्रिश्चन हा येथील प्रमुख धर्म आहे. खासी ही येथील प्रमुख भाषा आहे.
बाह्य दुवे

*अधिकृत संकेतस्थळ



वर्ग:मेघालयमधील जिल्हे
संयुक्त राष्ट्रे

संयुक्त राष्ट्रसंघ किंवा संयुक्त राष्ट्रे (संरा) (इंग्रजी: United Nations) ही आंतरराष्ट्रीय विधी, आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा, आर्थिक विकास, सामाजिक प्रगती, मानवाधिकार या बाबींमध्ये सहकार्य सुलभ करणे आणि विश्वशांती प्राप्त करणे अशी घोषित उद्दिष्टे असलेली एक आंतरराष्ट्रीय संस्था आहे. 'संरा'ची स्थापना दुसऱ्या महायुद्धानंतर राष्ट्रसंघाच्या जागी देशा-देशांमधील युद्धे थांबविण्यासाठी आणि संवादासाठी अधिष्ठान पुरविण्याच्या उद्देशाने झाली होती. ही संस्था स्थापन करण्यासाठी भारताने पुढाकार घेतला होता, पण भारताचे या संस्थेच्या कामापासून नेहमी अलिप्त राहण्याचे धोरण राहिले आहे. आपले कार्यक्रम रावबिण्यासाठी संयुक्त राष्ट्र संघटनेच्या अनेक दुय्यम संस्था आहेत.

जगातील बहुतांश सर्व सार्वभौम राज्यांचा समावेश असणारी १९३ राष्ट्रे सांप्रत तिची सदस्य आहेत. जगभरात असलेल्या कार्यालयांमधून वर्षभरात होणाऱ्या नियमित बैठकांमधून ’संरा’ आणि तिच्या खास संस्था सारलक्षी आणि प्रशासकीय बाबींवर निर्णय घेतात. संस्थेची सहा मुख्य उपांगे आहेत : आमसभा (मुख्य चर्चाकारी सभा); सुरक्षा परिषद (शांती आणि सुरक्षेसाठीचे विवक्षित ठराव करणारी); आर्थिक व सामाजिक परिषद (आंतरराष्ट्रीय आर्थिक आणि सामाजिक सहकार्य व विकासास चालना देण्यात सहकार्यासाठी); सचिवालय (’संरा’ला आवश्यक अभ्यासकार्ये, माहिती आणि सुविधा देण्यासाठी); आंतरराष्ट्रीय न्यायालय (प्रमुख न्यायिक अंग) आणि ’संरा’ विश्वस्त संस्था (सध्या अक्रिय). ’संरा’ व्यवस्थेतील इतर प्रमुख संस्थांमध्ये विश्व स्वास्थ्य संघटना, विश्व अन्न कार्यक्रम आणि युनिसेफ यांचा समावेश *होतो. महासचिव ही ’संरा’ची सर्वात ठळक व्यक्ती असते आणि २००७ मध्ये हे पद दक्षिण कोरियाचे बान की-मून यांनी मिळविले. सदस्य राष्ट्रांकडून मिळणाऱ्या निर्धारित आणि ऐच्छिक देणग्यांमधून संस्थेला वित्तपुरवठा होतो आणि अरेबिक, चिनी, इंग्रजी, फ्रेंच, रशियन आणि स्पॅनिश या तिच्या सहा अधिकृत भाषा आहेत. ही विश्वसंघटना आहे. सचिवालयातील मुख्य हा महासचिव आहेसयुक राज्यशांतता प्रशापित करतात.
राष्ट्रसंघाची उद्दीष्टे

राष्ट्रसंघ कशासाठी स्थापन झाला, त्याचे हेतू व उद्दिष्टे काय आहेत हे राष्ट्रसंघाच्या घटनेत स्पष्ट केले आहे. त्यानुसार त्यांची प्रमुख उद्दिष्टे पुढीलप्रमाणे-

* जागतिक शांतता व सुरक्षितता प्रस्थापित करणे
* राष्ट्राराष्ट्रांत मैत्रीचे व सहकार्याचे संबंध प्रस्थापित करणे.
* आंतरराष्ट्रीय प्रश्न युद्धाच्या मार्गाने न सोडविता ते शांततेच्या मार्गाने सोडविणे.
* राष्ट्रसंघातील सर्व राष्ट्रे सार्वभौम व स्वतंत्र आहेत आणि त्यांनी सामुदायिक सुरक्षिततेसाठी राष्ट्रसंघाचे नियम पाळावेत.
* आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे पालन करावे. ांतता प्रस्थापित करणे. श
२०१५ला या संघटनेला ७० वर्ष पूर्ण झाले
विशेष संस्था

खालील १७ संयुक्त राष्ट्रांच्या विशेष समित्या आहेत.
संयुक्त राष्ट्रे खालील संस्थांमार्फत मानव विकासाचे कार्य बघतात:

* युनिसेफ
* यू.एन.एच.सी.आर.
हे सुद्धा पहा

* जी ४ देश
बाह्य दुवे

*



वर्ग:बहुराष्ट्रीय संघटना
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
जम्मू

जम्मू ही भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्याची हिवाळी राजधानी व जम्मू जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. जम्मू शहर दिल्लीच्या ६०० किमी उत्तरेस तावी नदीच्या काठावर वसले आहे. २०११ साली जम्मूची लोकसंख्या सुमारे ५ लाख होती.

दरवर्षी नोव्हेंबर ते एप्रिल ह्या हिवाळी महिन्यांदरम्यान जम्मू आणि काश्मीर राज्याचे सर्व कामकाज जम्मूमधून चालते व उर्वरित काळाकरिता राज्याची राजधानी श्रीनगरमध्ये असते. जम्मू रस्ते, रेल्वे व हवाई मार्गांद्वारे उर्वरित भारतासोबत जोडले गेले आहे. जम्मू तावी रेल्वे स्थानक हे भारतीय रेल्वेचे एक प्रमुख स्थानक असून येथून दिल्ली, मुंबई व कोलकातासह बहुतेक सर्व मोठ्या शहरांसाठी थेट सेवा उपलब्ध आहे. जम्मू–बारामुल्ला रेल्वेमार्ग बांधून पूर्ण झाल्यानंतर जम्मूहून श्रीनगरमार्गे थेट बारामुल्लापर्यंत रेल्वेसेवा शक्य होईल. राष्ट्रीय महामार्ग १ ए जम्मूला दिल्लीसोबत व काश्मीर खोऱ्यासोबत जोडतो. जम्मू विमानतळ शहराच्या मधोमध स्थित असून येथून रोज अनेक प्रवासी सेवा पुरवल्या जातात.

वैष्णोदेवी हे पवित्र हिंदू मंदिर जम्मूपासून ५० किमी अंतरावर स्थित आहे.

वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील शहरे
वर्ग:जम्मू जिल्हा
*
लेह

लेह हे भारताच्या लडाख ह्या केंद्रशासित प्रदेशाचे मुख्यालय व सर्वात मोठे शहर आहे. लेह शहर हिमालय पर्वतरांगेत सिंधू नदीच्या काथावर समुद्रसपाटीपासून ११,५०० फूट उंचीवर वसले आहे. लेहच्या पूर्वेला तिबेटचे पठार तर पश्चिमेला काश्मीरचे खोरे आहेत. ऐतिहासिक काळापासून लडखच्या राजतंत्राच्या राजधानीचे शहर असलेले लेह सिंधू नदीच्या खोऱ्यामधील एक प्रमुख वाणिज्य व व्यापार केंद्र राहिलेले आहे.

इ.स. २०११ साली लेह शहराची लोकसंख्या सुमारे ३०,००० होती. लडाखी, बाल्टी व हिंदी ह्या येथील प्रमुख भाषा आहेत. लेहमधील बहुसंख्य रहिवासी बौद्ध अथवा हिंदू धर्मीय आहेत.

लेह शहर जम्मू आणि काश्मीरची राजधानी श्रीनगरसोबत ५३४ किमी लांबीच्या राष्ट्रीय महामार्ग १ द्वारे जोडले गेले आहे. तसेच उत्तर-दक्षिण धावणारा ४२८ किमी लांबीचा लेह–मनाली महामार्ग लेहला हिमाचल प्रदेशमधील मनाली शहरासोबत जोडतो. लेह येथील लेह कुशोक बकुला रिम्पोचे विमानतळावरून एर इंडिया व इतर विमान कंपन्या दिल्ली, श्रीनगर, चंदीगढ इत्यादी शहरांसोबत थेट प्रवासी विमानसेवा पुरवतात.
बाह्य दुवे

*लेह येथील बातम्या


वर्ग:लडाखमधील शहरे
वर्ग:लेह जिल्हा
श्रीनगर

श्रीनगर ही भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्याची उन्हाळी राजधानी व राज्यातील सर्वाधिक लोकसंख्येचे शहर आहे. श्रीनगर शहर काश्मीर खोऱ्यात झेलम नदीच्या काठावर वसले असून ते जम्मूच्या २५० किमी उत्तरेस व दिल्लीच्या सुमारे ८०० किमी उत्तरेस स्थित आहे. २०११ साली श्रीनगरची लोकसंख्या सुमारे १२ लाख होती. श्रीनगर ऐतिहासिक काळापासून येथील रम्य हवामान, अनेक सरोवरे इत्यादींसाठी एक लोकप्रिय पर्यटनस्थळ राहिले आहे.

काश्मीर संस्थानाचे मुख्यालय राहिलेले श्रीनगर भारताच्या फाळणीनंतर वादाच्या भोवऱ्यात सापडले. पाकिस्तानच्या आगळिकीला घाबरलेल्या राजा हरी सिंगने २६ ऑक्टोबर १९४७ रोजी आपला तटस्थपणा संपुष्टात आणून काश्मीर संस्थानाला भारतात विलीन करण्याचा निर्णय घेतला व श्रीनगर भारताच्या जम्मू आणि काश्मीर राज्याचा भाग बनले. परंतु १९९० नंतर येथे सातत्याने फुटीरवादी व दहशतवादी संघटना कार्यरत आहेत ज्यामुळे येथील कायदा व सुव्यवस्था कमकूवत बनली आहे. २०१६ साली बुरहान वाणी नावाच्या लोकप्रिय फुटीरवादी नेत्याची भारतीय लष्कराने हत्या केली ज्यामुळे काश्मीर खोऱ्यात असंतोषाची प्रचंड लाट उसळली ती आजवर कायम आहे. त्यामुळे श्रीनगर येथील पर्यटन व्यवसाय बंद पडला आहे.

दरवर्षी मे ते ऑक्टोबर ह्या उन्हाळी महिन्यांदरम्यान जम्मू आणि काश्मीर राज्याचे सर्व कामकाज श्रीनगरमधून चालते व उर्वरित काळाकरिता राज्याची राजधानी जम्मूमध्ये असते. श्रीनगर रस्ते व हवाई मार्गांद्वारे उर्वरित भारतासोबत जोडले गेले आहे. श्रीनगर रेल्वे स्थानक हे भारतीय रेल्वेच्या बारामुल्ला-बनिहाल ह्या ११९ किमी लांबीच्या रेल्वेमार्गावर स्थित असून येथून सध्या केवळ डेमू प्रकारच्या गाड्या धावतात. ह्या मार्गावरील पीर पंजाल रेल्वे बोगदा हा भारताम्धील सर्वाधिक लांबीचा रेल्वे बोगदा आहे. जम्मू–बारामुल्ला रेल्वेमार्ग बांधून पूर्ण झाल्यानंतर श्रीनगरहून जम्मूमार्गे उर्वरित भारतापर्यंत रेल्वेसेवा शक्य होईल. राष्ट्रीय महामार्ग १ ए श्रीनगरला दिल्लीसोबत व कारगिल तसेच लेहसोबत जोडतो. श्रीनगर विमानतळ शहराच्या १२ किमी दक्षिणेस स्थित असून येथून देशाच्या बहुतेक सर्व प्रमुख शहरांसाठी थेट प्रवासी विमानसेवा उपलब्ध आहे.

राष्ट्रीय प्रौद्योगिकी संस्थान, श्रीनगर ही एन.आय.टी.पैकी एक असलेली तंत्रज्ञान शिक्षणसंस्था तसेच काश्मीर विद्यापीठ येथील प्रमुख शैक्षणिक संस्था आहेत.
बाह्य दुवे

*

*
वर्ग:जम्मू आणि काश्मीरमधील शहरे
वर्ग:श्रीनगर जिल्हा
*
मुंबई रोखे बाजार

250 px|इवलेसे|बी.एस.ई.चा लोगो
200 px|इवलेसे|मुंबई रोखे बाजाराची मुंबईमधील दलाल रस्त्त्यावरील इमारत

मुंबई रोखे बाजार (Bombay Stock Exchange, संक्षेप: बी.एस.ई.) हा भारत देशाच्या मुंबई शहरामधील एक रोखे बाजार आहे. १९७५ साली स्थापन झालेल्या बी.एस.ई.चा बाजार मुल्याबाबतीत भारतामध्ये अव्वल तर जगात ११वा क्रमांक लागतो. सध्या सुमारे ५००० पेक्षा अधिक कंपन्यांच्या समभागांच्या खरेदी-विक्री चे व्यवहार या रोखे बाजारात केले जातात. ऑक्टोबर २०१२ मध्ये ह्या कंपन्यांचे एकत्रित बाजार मूल्य अंदाजे १,२०३ अब्ज अमेरिकन डॉलर इतके होते.
हे सुद्धा पहा

*राष्ट्रीय रोखे बाजार
बाह्य दुवे

*
* बी.एस.ई. स्टॉक बातम्या व विश्लेषण




वर्ग:मुंबई
वर्ग:भारतातील रोखे बाजार
वर्ग:मुंबईमधील इमारती व वास्तू