రామదాసు

భద్రాచల రామదాసు గా ప్రసిద్ధి పొందిన ఇతని అసలు పేరు కంచెర్ల గోపన్న. 1620 లో, ఖమ్మం జిల్లా నేలకొండపల్లిలో లింగన్నమూర్తి, కామాంబ దంపతులకు జన్మించాడు. వీరి భార్య కమలమ్మ. ఈయన శ్రీరాముని కొలిచి, కీర్తించి, భక్త రామదాసుగా గా సుప్రసిద్ధుడైనాడు. భద్రాచల దేవస్థానమునకు, ఇతని జీవిత కథకు అవినాభావ సంబంధం. తెలుగులో కీర్తనలకు ఆద్యుడు. దాశరథీ శతకము, ఎన్నో రామ సంకీర్తనలు, భద్రాచలం దేవస్థానము - ఇవన్నీ రామదాసు నుండి తెలుగు వారికి సంక్రమించిన పెన్నిధులు. ఇతని గురువు శ్రీ రఘునాథ భట్టాచార్యులు. (కబీరుదాసు రామదాసునకు తారక మంత్రముపదేశించిరని కూడా ఒక కథ ఉంది).
ఉద్యోగమునకై మేనమామల సహాయం

గోపన్న మేనమామ మాదన్న అప్పటి గోల్కొండ నవాబు తానీషాగారి కొలువులో పెద్ద ఉద్యోగి. మేనమామ సిఫారసుతో గోపన్నకు పాల్వంచ పరగణా తహసిల్దారు పని లభించింది. గోదావరి తీరములోని భద్రాచల గ్రామం ఈ పరగణాలోనిదే. వనవాసకాలమున సీతా లక్ష్మణులతో శ్రీరాముడు ఇక్కడే పర్ణశాలలో నివసించెననీ, భక్తురాలైన శబరి ఆతిథ్యము స్వీకరించెననీ స్థలపురాణము.
ఆలయ నిర్మాణం

పోకల దమ్మక్క అనే భక్తురాలు అక్కడి జీర్ణదశలోనున్న మందిరమును పునరుద్ధరింపవలెనని గోపన్నను కోరగా, స్వతహాగా హరి భక్తులైన గోపన్న అందుకు అంగీకరించాడు. ఆలయనిర్మాణానికి ధనం సేకరించాడు గాని, అది చాలలేదు. జనులు తమ పంటలు పండగానే మరింత విరాళములిచ్చెదమని, గుడి కట్టే పని ఆపవద్దనీ కోరినారు. అప్పుడు అతను తాను వసూలు చేసిన శిస్తు నుండి కొంతసొమ్ము మందిర నిర్మాణ కార్యమునకు వినియోగించెను.
గోపన్నకు జైలు శిక్ష

ఈ విషయం తెలిసి కోపించిన నవాబుగారు గోపన్నకు 12 ఏండ్ల చెరసాల శిక్ష విధించాడు. గోల్కొండ కోటలో ఆయన ఉన్న చెరసాలను ఇప్పటికీ చూడవచ్చును. ఖైదులో నున్న రామదాసు గోడపై సీతారామలక్ష్మణాంజనేయులను చిత్రంచుకొని, వారిని కీర్తించుచూ, ఆ కరుణా పయోనిధి శ్రీ రాముని కటాక్షమునకు ఆక్రోశించుచూ కాలము గడిపినాడు. రామదాసు యొక్క మార్దవభరితమైన ఎన్నో ప్రసిద్ధ సంకీర్తనలు ఈ కాలములోనే వెలువడినాయి. "నన్ను బ్రోవమని చెప్పవే సీతమ్మ తల్లి", "పలుకే బంగారమాయెనా", "అబ్బబ్బో దెబ్బలకునోర్వలేనురా" వంటివి. అతని బాధను వెళ్ళగక్కిన "ఇక్ష్వాకు కులతిలక, ఇకనైన పలుకవే రామచంద్రా", కీర్తన బాగా ప్రసిద్ధి చెందినది- "నీకోసము ఇంతింత ఖర్చు పెట్టాను. ఎవడబ్బ సొమ్మని కులుకుచున్నావు? నీబాబిచ్చాడా? నీ మామిచ్చాడా?" - అని వాపోయి, మరలా - "ఈ దెబ్బలకోర్వలేక తిట్టాను. ఏమీ అనుకోవద్దు. నా బ్రతుకిలాగయ్యింది. నీవే నాకు దిక్కు" - అని వేడుకొన్నాడు. అతను సీతమ్మ వారికి చేయించిన చింతాకు పతకము, లక్ష్మణునకు చేయంచిన హారము, సీతారాముల కళ్యాణమునకు చేయించిన తాళి వంటి ఆభరణాలు ఇప్పటికీ దేవస్థానములోని నగలలో ఉన్నాయి.
రామ లక్ష్మణుల తిరిగి చెల్లింపు

అతని కర్మశేషము పరిసమాప్తి కాగానే, రామ లక్ష్మణులు తానీషా గారి వద్దకు వెళ్ళి, ఆరు లక్షల వరహాలు శిస్తు సొమ్ము చెల్లించి, రామదాసు విడుదల పత్రము తీసుకొన్నారని ప్రతీతి. ఆప్పుడిచ్చిన నాణెములను రామటంకా నాణెములని అంటారు. వీటికి ఒకవైపు శ్రీరామ పట్టాభిషేకం ముద్ర, మరొకవైపు రామభక్తుడు హనుని ముద్ర ఉన్నాయి. ఇవి ఇప్పుడు కూడా ఉన్నాయి. రామదాసు గొప్పతనము తెలిసుకున్న నవాబు వెంటనే ఆయనను విడుదల చేయించి, భద్రాచల రాముని సేవా నిమిత్తమై భూమిని ఇచ్చారు. శ్రీ సీతారామ కళ్యాణ సమయంలో గోల్కొండ దర్బారు నుండి ముత్యాల తలంబ్రాలను పంపే సంప్రదాయం అప్పుడే మొదలయ్యింది. 2014 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ద్వారా ఈ ఆనవాయితీ కొనసాగింది.ఇప్పుడు తెలంగాణ ప్రభుత్వం ద్వారా ఈ ఆనవాయితీ కొనసాగుతుంది..
వాగ్గేయకారులలో ఆధ్యుడు

శ్రీ రాముని సేవలో, సంకీర్తనలో రామదాసు తమ శేషజీవితమును గడిపాడు. త్యాగరాజాదులకు ఇతను ఆద్యుడు, పూజ్యుడు. త్యాగరాజు కీర్తన - "ధీరుడౌ రామదాసుని బంధము దీర్చినది విన్నానురా రామా?" - ఇంకా ప్రహ్లాదవిజయములో "కలియుగమున వర భద్రాచలమున నెలకొన్న రామచంద్రుని పాదభక్తులకెల్ల వరుడనందగి వెలసిన శ్రీరామదాసు వినుతింతు మదిన్" - అన్నాడు

మరో కధనం :
భక్త రామదాసు కాలం నాటి పాలకుడు అబుల్ హసన్ తానా షా (తానా షా). భద్రాచల రామదాసు తహశీల్దారుగా పనిచేసిన కాలంలో, కుతుబ్ షాహీ సుల్తాన్ అయిన తానా షా పాలనలో ఉన్నాడు
కంచెర్ల గోపన్న, అంటే రామదాసు, కుతుబ్ షాహీ సుల్తాన్ అయిన అబుల్ హసన్ తానా షా ఆస్థానంలో మంత్రిగా, పరిపాలనా అధిపతిగా ఉన్న అక్కన్న చేత పాల్వొంచ పరగణ తహశీల్దార్‌గా నియమించబడ్డాడు.
రామదాసు 1672 తర్వాత, తన 50వ ఏట ఈ పదవిని స్వీకరించాడు.
ఈ కాలంలో కుతుబ్ షాహీ సామ్రాజ్యం పాలకుడు తానా షా.
తెలుగులో కీర్తనలకు ఆద్యుడు. "దాశరథీ శతకం" వంటి మహత్తర రచనలు, అనేక రామ సంకీర్తనలు, భద్రాచల దేవస్థానము వంటివి రామదాసు నుండి తెలుగు వారికి సంక్రమించినవని చెప్పబడింది.

1672 తానిషా గోల్కొండ ప్రభువు గా ఉన్నకాలములో ఫ్రెంచ్ వారు పులికాట్ లేక్ ఐలాండ్ పై దాడి చేయగా తుపాకీ కృష్ణ అనే స్థానిక సైనికుడు ఎదుర్కొని ఫ్రెంచ్ వారిని పారద్రోలి శాంతోమ్ కోట ను కూడా ఆక్రమించిన సమయములో ఫ్రెంచ్ వారు గోల్కొండ నౌకలు ఫై దాడి చేసి నాశనం చేసినప్పుడు గోల్కొండ ఆర్మీ చీఫ్ నవాబ్ కు అనుమతి లేకుండా పెట్టిన ఖర్చు వివాదం లో రామ దాసు మేమమామలు అక్కన్న మాదన్న లు ప్రధాన మంత్రి /రెవిన్యూ మంత్రులుగా నియామకం పొందుతారు .
అక్కన్న మాదన్నలు హనుమకొండలోని బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించారు. వీరి తల్లిదండ్రులు భానుజయ్య, భాగ్యమ్మ. భానుజయ్య హనుమకొండలో ఆమిల్ (గోల్కొండ ప్రభుత్వాధికారి) దగ్గర ఉద్యోగం చేసేవాడు.
తరువాతి కాలం న ప్రభుత్వ పన్ను వసూలు బాకీ ని రామదాసు తరపున చెల్లించి విడుదల చేయిస్తారు.

అప్పటికే అక్కన్న మాదన్నలపై హిందూ వ్యతిరేకత కారణమున, రామోజీ లక్ష్మోజీ రూపములో రామ లక్ష్మణులు తానిషా కు మొత్తం బాకీ వడ్డీతో సహా చెల్లించారని ఒక కధ అల్లిన వైనం. (1674 ).

జైలు నుండి విడుదలైన పిమ్మట రామదాసు భద్రాచలం చేరుకొని ఆరు సంవత్సరాలు జీవించి మరణించాడు. అయన సమాధి అంటూ లిఖితం కాలేదు.1685 అక్టోబరు నెలలో వారు మరణించే వరకు గోల్కొండ రాజ్యంలోని అన్ని వ్యవహారాలు తమ ఆధీనంలో ఉంచుకోగలిగారు.

మరణం:
రామదాసు 1688లో భద్రాచలంలో 68 ఏళ్ల వయసులో మరణించాడు.
ఇది మరో కధ ఇది స్వీకరణ నుండి రచన కొమర్రాజు భరద్వాజ్ శర్మ

.
పూర్తి రామదాసు కీర్తనలు విక్కీసోర్స్ లో

* [Https://en.wikisource.org/wiki/te:రామదాసు రామదాసు కీర్తనలు వికీసోర్స్ లో]
చిత్రమాలిక


దస్త్రం:Raamadaasu.jpg|హైదరాబాదు లోని ట్యాంక్ బండ్ పై ఉన్న రామదాసు విగ్రహం
దస్త్రం:Raamadaasu text.jpg|రామదాసు - భద్రాచల రామన్నకు గుడికట్టిన గోపన్న, రామదాసై తెలుగు హృదికెక్కిన భక్తులమిన్న (విగ్రహం క్రింది శిలాఫలకం)
దస్త్రం:800px-Ramadasu prison temple in Golconda.jpg|గోల్కొండ కోటలో రామదాసును బంధించిన చెరశాల. గోడకు ఆయన చెక్కిన సీతారామలక్ష్మణాంజనేయులు చూడవచ్చు
దస్త్రం:Ornaments-by-ramadasu.jpg|రామదాసు సీతారామలక్ష్మణులకు చేయించిన ఆభరణములు

ఇవి కూడా చూడండి

* రామదాసు కీర్తనలు వికీసోర్సులో ఉన్నాయి.
* భద్రాచలం
* దాశరధీ శతకము
* రామాయణం
* రామదాసు(సినిమా)
* శ్రీరామదాసు (సినిమా)
బయటి లింకులు

*భద్రాచలము శ్రీ సీతారామ చంద్రస్వామి వారి దేవస్థానము
* భక్తరామదాసు ప్రాజెక్టు వెబ్ సైటు
మూలాలు


వర్గం:ప్రాచీన తెలుగు కవులు
వర్గం:కవులు
వర్గం:వాగ్గేయ కారులు
వర్గం:శతక కవులు
వర్గం:భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా ఆధ్యాత్మిక వ్యక్తులు
వర్గం:భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా కవులు
వర్గం:తెలంగాణ చారిత్రిక వ్యక్తులు