जेम्स अँडरसन

जेम्स मायकेल जिमी अँडरसन (जुलै ३०, इ.स. १९८२:बर्नली, लॅंकेशायर, इंग्लंड - ) हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा २००३ पासून इंग्लंडसाठी सतत खेळत आहे. अँडरसन काउंटी क्रिकेटमध्ये लँकेशायरकडून खेळतो.

अँडरसन क्रिकेटमधील सर्वोत्तम गोलंदाजांपैकी एक मानला जातो. याने जलदगती गोलंदाजांमध्ये सर्वाधिक तर एकूण गोलंदाजांमध्ये (मुतिया मुरलीधरन नंतर) दुसऱ्या क्रमांकाने सर्वाधिक बळी घेतले आहेत.

फेब्रुवारी २०२३मध्ये हा आयसीसी गोलंदाज क्रमवारीत हा पहिल्या क्रमांकावर होता. त्यावेळी त्याने सर्वाधिक वयाच्या गोलंदाजाने पहिला क्रमांक मिळविण्याचा विक्रम रचला. २०२४मध्ये निवृत्तीच्या आधी अँडरसन ७व्या क्रमांकावर होता. वयाची चाळिशी ओलांडल्यानंतर कसोटी क्रिकेट खेळलेल्या मोजक्या जलदगती गोलंदाजांत अँडरसन एक आहे.

अँडरसन आपला पहिला कसोटी सामना २००३मध्ये आणि शेवटचा २०२४मध्ये खेळला. हा इंग्लंडकडून २००२-१५ दरम्यान एकदिवसीय आणि २००७-०९ दरम्यान टी२० सामने खेळला.. २०१८मध्ये इंग्लंडच्या १,०००व्या कसोटी सामन्याच्या निमित्ताने इंग्लंड आणि वेल्स क्रिकेट बोर्डाने आपल्या सर्वोत्तम संघामध्ये त्याची निवड केली होती.

अँडरसन जलदगती गोलंदाजांमध्ये कसोट्यांमधून सर्वाधिक बळी (७०४) घेणारा आहे. हा ६०० आणि ७०० बळी घेणारा पहिला जलदगती गोलंदाज आहे. इंग्लंडकडून अँडरसनने सर्वाधिक बळी घेतलेले आहेत. हा इंग्लंडकडून सर्वाधिक आणि सचिन तेंडुलकरनंतर जगात दुसऱ्या क्रमांकावर सगळ्यात जास्त कसोटी सामने खेळलेला आहे. याने इंग्लंडसाठी एकदिवसीय सामन्यांमध्येही सर्वाधिक (२६९) बळी घेतलेले आहेत. अँडरसन आणि ज्यो रूटची १९८ धावांची भागीदारी इंग्लंडसाठी शेवटच्या विकेटसाठीची विक्रमी भागीदारी आहे. अँडरसन कसोट्यांमध्ये फलंदाजी करीत असताना विक्रमी ११४ वेळा नाबाद राहिला आहे.

उच्च फॉर्ममध्ये असतानाही २०२४मध्ये इंग्लंडच्या संघ व्यवस्थापनाने अँडरसनला लॉर्ड्स कसोटी सामन्यानंतर निवृत्त करण्याची घोषणा केली
सुरुवातीचे आणि खाजगी जीवन

अँडरसनचा जन्म इंग्लंडच्या लँकेशायर काउंटीतील बर्नली शहरात झाला व त्याचे लहानपण येथेच गेले. याने सेंट मेरीज आणि सेंट थियोडोर आरसी हायस्कूलमध्ये शिक्षण घेतले. हा अगदी लहानपणापासून बर्नली क्रिकेट क्लबमध्ये खेळत असे. शाळांना सुट्या असताना आणि वीकांतात ह क्लबच्या दुसऱ्या दर्जाच्या संघाचा स्कोरर असे. त्याचे वडील मायकेल या संघाचे नायक होते. जेम्सला लहापणापासूनच क्रिकेट खेळाडू व्हायचे होते. वयाच्या १७व्या वर्षी हा लँकेशायर लीगमधील सर्वात वेगवान गोलंदाजांपैकी एक होता. त्याने म्हणले आहे की "मी नेहमीच सीम बोलिंग करीत असे परंतु १७व्या वर्षी काय झाले माहिती नाही पण अचानक मी जलदगतीने गोलंदाजी करू लागलो." अँडरसन फुटबॉलचा चाहता असून बर्नली एफ.सी.चा समर्थक आहे.

२००४मध्ये इंग्लंडकडून आंतरराष्ट्रीय सामने खेळत असताना अँडरसनची ओळख डॅनियेला लॉइडशी झाली. त्यांनी २००६मध्ये लग्न केले. त्यांना दोन मुली आहेत.
काउंटी क्रिकेट

अँडरसन आपला पहिला लिस्ट अ काउंटी सामना २००० नॅटवेस्ट चषक स्पर्धेत लँकेशायर क्रिकेट बोर्ड कडून सफोक काउंटी विरुद्ध खेळला. यात त्याने रसेल केटलीचा पहिला बळी घेतला.

२००२मथ्ये अँडरसन पहिला प्रथम वर्गीय सामना लँकेशायरकडून खेळला. या हंगामात त्याने १३ सामन्यांमध्ये प्रत्येकी २२.२८ धावा देत ५० बळी घेतले. यात तीन वेळा एकाच डावात ५ बळी होते. इंग्लंडकडून कसोटी सामने खेळलेला इयान वॉर्ड अँडरसनचा पहिला प्रथम वर्गीय बळी होता. याच वर्षी त्याला लँकेशायरचा सर्वोत्तम नवोदित खेळाडू पुरस्कार दिला गेला. २००३मध्ये अँडरसन लँकेशायरकडून हॅटट्रिक घेणारा वयाने सगळ्यात लहान खेळाडू झाला. ही हॅटट्रिक त्याने ओल्ड ट्रॅफर्ड मैदानावर आपल्या कसोटी पदार्पणाआधी आठवडाभर घेतली होती. मे २००४ मध्ये अँडरसनने वूस्टरशायरविरुद्ध पहिल्यांदा एकाच सामन्या १० बळी घेतले.

अँडरसन २००५ च्या हंगामात लँकेशायरकडून पूर्ण वेळ खेळला. याच वेळी त्याला राष्ट्रीय संघात घेण्यात आले होते परंतु आंतरराष्ट्रीय सामन्यांमध्ये त्याला फारशी संधी मिळाली नाही. हिवाळ्यातील आंतरराष्ट्रीय दौरे संपल्यावर अँडरसन परत लँकेशायरकडून खेळायला लागला परंतु सामन्यांमध्ये खेळण्याचा सराव नसल्याने त्याची कामगिरी फारशी प्रभावशाली नव्हती. २००५ च्या काउंटी मोसमात त्याने ३०.२१ सरासरीने ६० प्रथम वर्गीय आणि २२.०० सरासरीने २७ एकदिवसीय बळी घेतले.

२००६ च्या मे महिन्यात अँडरसनच्या पाठीत अस्थिभंग झाल्याने त्याला लँकेशायरकडून खेळता आले नाही. या वर्षी तो फक्त दोन सामने खेळला आणि त्यातही त्याने फक्त प्रत्येकी ४ षटके तीन वेळा टाकली. इंग्लड राष्ट्रीय संघाने त्याला अधिक दुखापत होऊ नये म्हणून हे बंधन घातले होते. लँकेशायरने आपल्याकडून खेळू न शकणाऱ्या अँडरसनला ग्लॅमॉर्गन संघात पाठविण्याचाही विचार केला परंतु शेवटी खेळता आले नाही तरी त्याला आपल्याच संघात ठेवून घेतले.

२००८चा दक्षिण आफ्रिकेचा इंग्लंड दौरा आटोपल्यानंतर अँडरसन लँकेशायरकडून खेळला नाही.. या मोसमात त्याने लँकेशायरसाठी ७.७५ धावांच्या सरासीने २० प्रथम वर्गीय बळी घेतले.

२००९ मोसमाच्या पहिल्याच सामन्यात अँडरसनने ससेक्सविरुद्ध प्रथम वर्गीय क्रिकेटमधील सर्वोत्तम कामगिरी करीत १०९ धावांत ११ बळी घेतले. त्यानंतर लगेचच त्याला वेस्ट इंडीजविरुद्ध मालिका खेळण्याची संधी दिली गेली. २६ एप्रिल २००९ पर्यंत अँडरसनने लँकेशायरसाठी ४८ सामन्यांमध्ये २४.३७ च्या सरासरीने १८८ बळी आणि ४४ लिस्ट अ सामन्यांमध्ये २१.७८ च्या सरासरीने ६६ बळी घेतले होते.
आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट

अँडरसनची कडून आंतरराष्ट्रीय सामने खेळण्यासाठी २००२मध्ये पहिल्यांदा निवड झाली तेव्हा त्याने अजून लँकेशायरकडून काउंटी सामना सुद्धा खेळलेला नव्हता. निवडीच्या वेळी त्याने २६.७५ च्या सरासरीने ५ लिस्ट अ सामन्यांमध्ये २३ बळी घेतलेले होते.

अँडरसनची गोलंदाजीची पद्धत निराळी आहे. चेंडू टाकतानाच्या क्षणी त्याचे डोके खाली झुकलेले असते आणि त्यानी डोळे मिटलेले असतात. इंग्लंडच्या क्रीडा मार्गदर्शकांच्या सल्ल्याने त्याने काही काळ डोके न झुकवता चेंडू टाकण्याचा प्रयत्न केला परंतु असे करताना त्याचा वेग कमी होत असे. अँडरसनने पुन्हा आपली पहिलीच पद्धत अवलंबिली.. २००३ साली इंग्लंडच्या वेगवान गोलंदाज बॉब विलिसने भाकित केले होते की अँडरसनच्या या पद्धतीमुळे त्याला फारतर ५ वर्षे खेळता येईल परंतु अँडरसन २१ वर्षे कसोटी क्रिकेट खेळला.
२००२-०३: विश्वचषक, झिम्बाब्वे, दक्षिण आफ्रिका

१५ डिसेंबर, २००२ रोजी वयाच्या २०व्या वर्षी अँडरसन आपला पहिला एकदिवसीय सामना विरुद्ध मेलबोर्न येथे खेळला. सलामीला गोलंदाजी करीत त्याने ६ षटकांमध्ये १/४६ अशी कामगिरी केली. शामिल असलेल्या या तिरंगी स्पर्धेतील कामगिरीच्या आधारावर त्याची २००३ च्या विश्वचषक खेळणाऱ्या इंग्लंडच्या संघात निवड झाली. या स्पर्धेत त्याने विरुद्ध दिवस-रात्रीच्या सामन्यात ४ बळी घेउन इंग्लंडला विजय मिळवून दिला व स्वतः मॅन ऑफ द मॅच पुरस्कार मिळवला. याच स्पर्धेतील विरुद्धच्या सामन्यात आपल्या शेवटच्या षटकात त्याने १२ धावा दिल्या व नंतर इंग्लंडचा संघ हा सामना हरला व स्पर्धेबाहेर पडला.

२००३ च्या मोसमात अँडरसन आपला पहिला कसोटी सामना खेळला. लॉर्ड्स मैदानावर विरुद्ध त्याने पदार्पणातच एका डावात ५ बळी मिळविले. इंग्लंडकडून आपल्या पहिल्याच कसोटीमध्ये ही कामगिरी करणारा हा ४२वा खेळाडू आहे. यानंतरच्या लगेचच्या पाकिस्तानविरुद्धच्या मालिकेतील एकदिवसीय सामन्यात त्याने ओव्हल मैदानावर हॅटट्रिक घेतली. इंग्लंडकडून एकदिवसीय क्रिकेटमध्ये हॅटट्रिक घेणारा अँडरसन पहिलाच खेळाडू होय.

दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या मालिकेत अँडरसनला अपेक्षित इतके यश मिळाले नाही. यात त्याने ३९.८६ च्या सरासरीने १५ बळी घेतले. यातील ५ बळी त्याने पाचव्या सामन्यात एकाच डावात १०२ धावा देउन घेतले. या सामन्यांमध्ये विशेषतः ग्रॅम स्मिथने त्यला चांगलेच झोडपले. त्याने अँडरसनच्या गोलंदाजीवर १७२ बॉलमध्ये १५७ धावा काढल्या आणि फक्त एकदाच अँडरसनकडून बाद झाला.

अँडरसनला या वर्षीचा क्रिकेट राइटर्स यंग क्रिकेटर ऑफ द इयर पुरस्कार एकमुखाने मिळाला होता. त्याच सुमारास त्याला इंग्लंड बोर्डाने मध्यवर्ती कंत्राट देऊ केले. यानंतर लगेचच डाव्या गुडघ्याला दुखात झाल्याने त्याने बांगलादेश दौऱ्यातून माघार घेतली.

श्रीलंकेच्या दौऱ्यासाठी अँडरसनची निवड झाली परंतु दुखातपींमुळे त्याला फक्त एक कसोटी सामना खेळता आला. यात त्याने ०/८५ अशी कामगिरी केली.
२००४-०५: वेस्ट इंडीज, झिम्बाब्वे, पाकिस्तान

ॲडलेड ओव्हल मैदानावर सराव करताना अँडरसन]]
दुखापतीतून बरे झालेल्या अँडरसनला वेस्ट इंडीजच्या दौऱ्यावर कसोटी आणि एकदिवसीय मालिकांसाठी निवडले गेले होते परंतु कसोटी सामन्यांसाठी जेम्स कर्टली व इतर गोलंदाजांना कौल देत अँडरसनला राखून ठेवण्यात आले. एकदिवसीय सामन्यांमध्ये अँडरसनने प्रत्येकी ३७ धावा देत ४ बळी घेतले. या मालिकेच्या शेवटच्या सामन्यात क्रिस गेलला बाद करून त्याने आपला ५०वा एकदिवसीय बळी मिळवला. यावेळी अँडरसनची एकूण बळींची संख्या २३.७८ च्या सरासरीने ५० इतकी होती.

२००४मध्ये वेस्ट इंडीजचा संघ परतीच्या दौऱ्यावर आला असताना सायमन जोन्सला झालेल्या दुखापतीमुळे अँडरसनला पुन्हा एकदा खेळण्याची संधी मिळाली पण त्याने फारशी गोलंदाजी केली नाही. त्याचा आत्मविश्वास जणू हरविला होता असे वाटत असताना शेवटच्या सामन्यातील कामगिरीने तो पु्न्हा एकदा फॉर्ममध्ये येत असल्याचे दिसले. त्याला झिम्बाब्वे आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या दौऱ्यावर संघात स्थान मिळाले. झिम्बाब्वेमध्येही त्याची कामगिरी फारशी चमकून उठली नाही.

यानंतरच्या दक्षिण आफ्रिका दौऱ्यावर अँडरसन मुख्यत्वे राखीव खेळाडू होता. तिसऱ्या कसोटीमध्ये मिळालेल्या संधीचा त्याला फायदा घेता आला नाही व २/१४९ अशी कामगिरी केली. उरलेल्या मोसमात अँडरसन लँकेशायरकडून खेळला आणि २००५ अॅशेसच्या शेवटच्या सामन्यात त्याला संघात घेतले परंतु पॉल कॉलिंगवूडला खेळणाऱ्या ११मध्ये स्थान मिळाले.

पाकिस्तानच्या दौऱ्यावर गेलेल्या अँडरसनला पुन्हा एकदा डावलून शॉन उडॉल आणि ॲशली गाइल्स यांना खेळणाऱ्या संघात स्थान दिले गेले. अँडरसन या दौऱ्यावर एकही कसोटी सामना खेळला नाही. अँडरसनने पाच एकदिवसीय सामन्यांमध्ये २५.५७ सरासरीने इंग्लंडकडून सर्वाधिक (अँड्रु फ्लिन्टॉफशी बरोबरी करीत ७ बळी घेतले.
२००६: भारत, ऑस्ट्रेलिया

दुखापतीतून बरा झालेला सायमन जोन्सचा समावेश भारताच्या २००६ दौऱ्यावर केला गेल्यामुळे अँडरसनला संघातून वगळण्यात आले. अँडरसनला वेस्ट इंडीजला जाणाऱ्या इंग्लंड अ संघात स्थान मिळाले. दौरा सुरू होण्याआधी काही दिवसांत इंग्लंडच्या भारतातील खेळाडूंना (सायमन जोन्स, मायकेल वॉन आणि मार्कस ट्रेस्कोथिक) झालेल्या दुखापतीमुळे अँडरसन, अॅलास्टेर कूक आणि ओवैस शाह यांना भारतात पाठविण्यात आले. अँडरसनला शेवटच्या कसोटी सामन्यात लियाम प्लंकेटच्या जागी घेण्यात आले. त्याने पहिल्या डावात ४० धावा देत ४ बळी घेतले.

या सामन्यानंतरच्या पाकिस्तान आणि श्रीलंका दौऱ्यांवर अँडरसनची निवड निश्चित होती परंतु पाठीमध्ये सूक्ष्म अस्थिभंग झाल्याने अँडरसनला पूर्ण मोसमातून माघार घ्यावी लागली. त्याच्या ऐवजी साजिद महमूदची वर्णी लागली. सगळ्या उन्हाळ्यात तो फक्त दोन काउंटी सामने खेळला.

या दुखापतीमुळे जवळजवळ सहा महिने प्रथमश्रेणी क्रिकेट खेळलेले नसताना सुद्धा अँडरसनची निवड २००६ अॅशेस आणि चँपियन्स चषकासाठी करण्यात आली. इंग्लंड ही कसोटी मालिका ०-५ अशी सडकून हरला. एकदविसीय मालिका सुरू असताना पुन्हा एकदा पाठीचे बारीक दुखणे सुरू झाल्याने अँडरसनला माघारी पाठविण्यात आले. त्याआधी ४ सामन्यांत त्याने २०.६२ च्या सरासरीने ८ बळी घेतले होते.
२००७: विश्वचषक, वेस्ट इंडीज, भारत, श्रीलंका

ऑस्ट्रेलियाचा दौरा संपायच्या आधीच परतलेल्या अँडरसनला २००७ विश्वचषक संघात स्थान मिळाले. स्पर्धा सुरू होण्याआधी काही दिवस सराव करीत असताना अँडरसनचे बोट मोडले. दुखऱ्या हातानेही खेळत अँडरसनने इंग्लंडसाठी विश्वचषकात गोलंदाजी केली व ४१.१२ सरासरीने ८ बळी घेतले.

विश्वचषकानंतर डंकन फ्लेचरच्या जागी पीटर मूर्सची इंग्लंडच्या प्रशिक्षकपदी निवड झाल्यावर त्याने अँडरसनसह इतर इंग्लंडच्या खेळाडूंना इंग्लंडसाठी खेळत नसताना आपआपल्या काउंटीसाठी खेळण्याची मुभा दिली. अँडरसन वेस्ट इंडीजविरुद्ध कसोटी सामने खेळला नाही परंतु एकदविसीय सामन्यांमध्ये त्याला स्थान मिळाले. यातील दुसऱ्या सामन्यात रुनाको मॉर्टनशी टक्कर झाल्यावर त्यांच्यात बाचाबाची झाली. यामुळे अँडरसनला त्याच्या सामन्याच्या मानधनापैकी ५०% रकमेचा दंड केला गेला. अँडरसनने या मालिकेत ३०.४० च्या सरासरीने ५ बळी घेतले.


२००७ च्या भारतीय संघाच्या इंग्लंड दौऱ्यावर मॅथ्यू हॉगार्डच्या जागी अँडरसनला स्थान मिळाले. अँडरसन या दौऱ्यावरील तीनही कसोटी सामने खेळला. रायन साइडबॉटम आणि क्रिस ट्रेमलेट हे इतर दोन जलदगती गोलंदाज होते. पहिल्याच कसोटीत त्याने आपला ५०वा कसोटी बळी (महेंद्रसिंग धोणी) मिळविला. अँडरसनचा हा १७वा कसोटी सामना होता. एकाच डावात सचिन तेंडुलकर, राहुल द्रविड आणि सौरव गांगुली यांचा बळी घेणारा अँडरसन पहिला इंग्लिश गोलंदाज होता. या दौऱ्यावर अँडरसने ३५.५७ च्या सरासरीने १४ बळी घेतले. यातील ५/४२ हे लॉर्ड्स सामन्यात होते. इंग्लंड ही मालिका हरला असतानाही त्याला मालिकावीर पुरस्कार दिला गेला.

यानंतरच्या एकदिवसीय मालिकेत अँडरसनने सर्वाधिक १४ बळी २२.५७ च्या सरासरीने घेतले. यांमध्ये गौतम गंभीरचा बळी त्याचा १००वा एकदिवसीय बळी होता.

सप्टेंबर २००७मध्ये झालेल्या विश्वचषक स्पर्धेत रवी बोपारा ऐवजी अँडरसनची निवड करण्यात आली. इंग्लड साखळी सामन्यांच्या पहिल्या फेरीनंतर बाहेर पडला. अँडरसनने चार सामन्यात ३४.०० सरासरीने फक्त ३ बळी घेतले.

श्रीलंकेच्या दौऱ्यावर अँडरसनने ५ एकदिवसीय सामन्यांमध्ये ४८.२५ सरासरीने ४ बळी घेतले. दौऱ्यावर असताना डाव्या घोट्याला दुखापत झालेली असतानाही त्याने कसोटी सामन्यांत भाग घेतला. पहिल्या कसोटीतील दुसऱ्या डावात त्याच्या एका षटकात ६ चौकार मारले गेले होते., या सामन्यात १६७ धावा देउन फक्त दोन बळी मिळवल्यावर उरलेल्या सामन्यांतून अँडरसनला वगळण्यात आले व त्याच्याऐवजी स्टुअर्ट ब्रॉडने कसोट्यांमध्ये पदार्पण केले.
२००८: न्यू झीलंड, दक्षिण आफ्रिका, भारत

२००८ च्या न्यू झीलंड दौऱ्यावर अँडरसन २ टी२० आणि ५ एकदिवसीय सामने खेळला. एकदीवसीय सामन्यांमध्ये अँडरसन निष्प्रभ होता. ६७.५० सरासरीने फक्त ४ बळी घेतल्यावर त्याला स्थानिक ऑकलंड एसेस संघासाठी खेळण्यास पाठविले गेले.. याला न्यू झीलंडमधील अनेकांनी विरोध केला. त्यांना वाटले की अँडरसन न्यू झीलंडमध्ये खेळून आपले गमावलेले फॉर्म परत मिळवेल.

दौऱ्यातील दुसऱ्या कसोटीत मॅथ्यू हॉगार्डला अनपेक्षितपणे वगळले जाउन त्याच्याऐवजी अँडरसनला संघात स्थान मिळाले. याच वेळी स्टीव हार्मिसनच्या जागी ब्रॉडला घेतले गेले. हा दुहेरी बदल म्हणजे इंग्लंडच्या गोलंदाजीच्या एक युगाचा अंत आणि दुसऱ्या युगाची नांदी समजला जातो. या सामन्यात अँडरसनने ५/७३ आणि २/५७ अशी कामगिरी करीत इंग्लंडला १२६ धावांचा विजय मिळवून दिला.. शेवटच्या सामन्यात मात्र त्याने फलंदाजांकडून १/१५३ असा चोप खाल्ला.


बेभरवशाची कामगिरी टाळण्यासाठी अँडरसनने आपल्या गोलंदाजीच्या पवित्र्यात बदल करून पुन्हा एकदा २००३ च्या सुमारासचा पवित्रा अवलंबिला.

न्यू झीलंडच्या इंग्लंड दौऱ्यासाठी अँडरसनला संघात राखले गेले. यात त्याने १९.३१ च्या सरासरीने १९ बळी घेतले. एक मालिकेच हे अँडरसनचे सर्वाधिक बळी होते.. त्याने पहिल्या दोन कसोट्यांमध्ये ५/१३० आणि ५/१३९ अशी कामगिरी केली. दुसऱ्या सामन्यात अँडरसनचा चेंडू डॅरिल फ्लिनच्या तोंडावर लागून त्याचा एक दात पडला. अँडरसनच्या आक्रमक गोलंदाजीत जेकब ओरामच्या शिरस्त्राणावर चेंडू लागला होता. असा मार दिल्याने आपल्याला फारसा आनंद झाला नाही असे अँडरसन म्हणला होता.. शेवटच्या सामन्यात अँडरसनने स्टुअर्ट ब्रॉडसोबत ७६ घावांच्या भागीदारीत २८ धावा केल्या. याच बरोबर त्याने ९/९८ अशी गोलंदाजी करीत सामनावीर खिताब मिळवला. ही कामगिरी पाहून इंग्लंडच्या गोलंदाजी मार्गदर्शक ओटिस गिब्सन यांनी अँडरसनने आपला आत्मविश्वास वाढवला तर तो जागतिक दर्जाचा गोलंदाज होईल असे भाकित केले, यानंतरच्या एकदिवसीय मालिकेत मात्र अँडरसन निष्प्रभ ठरला.

कारकीर्दीच्या या टप्प्यावर अँडरसनच्या आकडेवारीचा आढावा घेतल्यास आढळून येते की त्याला डावखुऱ्या फलंदाजांविरुद्ध सीमित यश मिळालेले होते. तोपर्यंत त्याने उजखोऱ्या फलंदाजांना सरासरी २९.११ धावा देउन ७० वेळा आउट केले होते परंतु डावखोऱ्या फलंदाजांविरुद्ध हे आकडे ५४.९४ आणि १९ असे फिके होते. यात २००३ च्या एका सामन्यात ग्रॅम स्मिथ आणि गॅरी कर्स्टेन या दोघांनी अँडरसनकडून २७६ धावा लुटल्या होत्या न्यू झीलँडच्या या दौऱ्यात यामध्ये काही प्रगती होउन त्याने २२ उजखोरे बळी २०.७७ आणि ५ डावखोरे बळी ३८.६० च्या सरासरीने घेतले होते. या दौऱ्याच्या शेवटी अँडरसनची एकूण आकडेवारी पाहता जुलै २००७ पूर्वीच्या १६ कसोट्यांमध्ये ४६ बळी ३८.३९ सरासरीने तर नंतरच्या ९ कसोट्यांमध्ये ४३ बळी ३०.५८ सरासरीने घेेत त्याने आपली प्रगती सुरू ठेवली होती.

या वर्षीच्या दक्षिण आफ्रिकेच्या इंग्लंड दौऱ्यादरम्यान अँडरसनने आपल्या फलंदाजीची चुणुक दाखवली. हेडिंग्ले मैदानावरील दुसऱ्या कसोटी सामन्यातत्याने तिसऱ्या दिवशी नाइट वॉचमन म्हणून ३४ धावा केल्या. या दरम्यान डेल स्टाइनचे चेंडू त्याच्या मनगटावर आणि हेलमेटवर आदळले होते.

या दौऱ्याच्या शेवटच्या कसोटीत अँडरसनने जॉक कॅलिसला २ धावांवर पायचीत करून आपला १०० वा कसोटी बळी मिळवला. या सामन्या अंती अँडरसनने एकूण १०४ बळी ३४.५१ च्या सरासरीने मिळवले होते.

यानंतरचा इंग्लंडच्या भारत दौरा पूर्ण होऊ शकला नाही. पाकिस्तानातून आलेल्या दहशतवाद्यांनी मुंबईवर चढवलेल्या भीषण हल्ल्यानंतर हा दौरा अर्धवट सोडून देण्यात आला. यापूर्वी खेळल्या गेलेल्या पाच सामन्यांत अँडरसनला एकही बळी मिळवता आला नाही.
२००९: वेस्ट इंडीज आणि दक्षिण आफ्रिका

यानंतरच्या वेस्ट इंडीज दौऱ्याआधी मार्गदर्शक पीटर मूर्सची हकालपट्टी झाली आणि कर्णधारपदी केव्हिन पीटरसन ऐवजी अँड्रु स्ट्रॉसची निवड झाली.

सेंट किट्समधील दोन सराव सामन्यांमध्ये अँडरसनची कामगिरी चमकली नाही व त्याला पहिल्या सामन्यातून वगळण्यात आले.I या सामन्यात इंग्लंडचा सडकून पराभव झाला. रायन साइडबॉटमचे फॉर्म घसरत असल्याचे पाहून अँडरसनला पुन्हा एकदा संघात त्याच्याऐवजी स्थान मिळाले. अँटिगामध्ये सर व्हिवियन रिचर्ड्स मैदानावर खेळला जाणारा हा सामना दुसऱ्याच षटकात थांबविण्यात आला. निकृष्ट दर्जाच्या मैदानावरून हा सामना दोन दिवसांनी अँटिगा रिक्रिएशन मैदानावर खेळवला गेला. येथे दोन्ही डावांत नाइट वॉचमन म्हणून अँडरसनने दिवस वाचवला परंतु पहिल्या डावात त्याला एकही बळी मिळाला नाही आणि दुसऱ्या डावात इंग्लंडला शेवटचा बळी न मिळवता आल्याने वेस्ट इंडीजने हा सामना अनिर्णित ठेवण्यात यश मिळवले.
२०१०: बांगलादेश आणि पाकिस्तान

टी२० क्रिकेटमध्ये यश मिळत नसून सुद्धा २०१० आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० स्पर्धेत अँडरसनला इंग्लंडच्या संघात स्थान मिळाले. स्टुअर्ट ब्रॉड, टिम ब्रेस्नन आणि रायन साइडबॉटम यांच्या कामगिरीपुढे त्याला संघात शिरकाव करता आला नाही. इंग्लंडने ही स्पर्धा अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलियाला हरवून जिंकली.

त्यानंतर इंग्लंडचा संघ बांगलादेशमध्ये २ कसोटी सामने खेळला. पहिल्या सामन्यात अँडरसनने ४/७८ आणि १/८४ अशी कामगिरी केली. दुसऱ्या सामन्यात अँडरसनने १/४५ आणि ३/१६ असे ३ बळी घेतले. इंग्लंड दोन्ही कसोटी सामने जिंकला. अँडरसन पहिल्या सामन्यात ७४ धावा देत ३ बळी घेतले तर दुसऱ्यात एकही बळी मिळवला नाही. तिसऱ्या सामन्यात अँडरसन खेळला नाही. इंग्लंडने ही मालिका २-१ अशी जिंकली.

बांगलादेशमधून इंग्लंडचा संघ परतल्यावर पाकिस्तान संघाने इंग्लंडचा दौरा केला. या मालिकेतील कामगिरीमुळे अँडरसनला जगातील सर्वोत्तम जलदगती गोलंदाज म्हणून ओळख मिळाली. पहिल्या कसोटीमध्ये त्याने ५/५४ आणि ६/१७ असे बळी घेत पाकिस्तानच्या फलंदाजीचे कंबरडे मोडले. दुसऱ्या कसोटीच्या पहिल्या डावात त्याने ४/२० असे बळी घेतले. इंग्लंडने हे दोन्ही सामने जिंकले. अँडरसन पहिला एकदिवसीय सामना खेळला नाही. दुसऱ्या आणि तिसऱ्या सामन्यात त्याने १/३६ आणि ३/२६ अशी कामगिरी केली. त्याला जास्त बळी जरीर मिळाले नाही तरी कमी धावा देउन त्याने एक बाजू दाबून धरली होती.
२०१०-११: ऑस्ट्रेलिया

पाकिस्तानविरुद्धच्या कामगिरीमुळे ऑस्ट्रेलियाच्या इंग्लंड दौऱ्या दरम्यान अँडरसनची निवड निश्चित होती. या मालिकेत वारला गेलेला कूकाबुरा चेंडू हवेत जास्त स्विंग होत नसल्याने अँडरसने लटपटणारा चेंडू (वॉबल सीम) शिकून घेतला. मालिकेतील दुसऱ्या कसोटीमध्ये अँडरसनने ४/५१ बळी घेतले आणि इंग्लंडला १ डाव आणि ७१ धावांनी सामना जिंकून दिला. तिसऱ्या आणि चौथ्या सामन्यांमध्ये त्याने प्रत्येकी ४ बळी घेतले तर पाचव्या सामन्यात त्याने एकूण १२७ धावा देत ७ बळी घेतले. या मालिके दरम्यान अँडरसन इंग्लंडकडून २०० कसोटी बळी घेणारा सर्वात लहान खेळाडू झाला.

अँडरसन पहिले दोन एकदिवसीय सामने खेळला नाही परंतु उरलेल्या पाच सामन्यांमध्ये त्याने एकूण ६ बळी घेतले.
२०११: विश्वचषक, श्रीलंका आणि भारत

२०११ विश्वचषकात अँडरसन इंग्लंडकडून सहा पैकी चार सामने खेळला. भारताविरुद्धचा समसमान झालेला सामना आणि आयर्लंडविरुद्धचा पराभव यांसह जवळजवळ सगळ्याच सामन्यात तो निष्प्रभ होता. दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धची २/१६ सोडता त्याला यश मिळाले नाही.

श्रीलंकेच्या इंग्लंड दौऱ्यात अँडरसनने पहिल्या कसोटीत ३/६६ घेतले परंतु दुखापती मुळे दुसऱ्या डावात आणि दुसऱ्या कसोटीत तो खेळू शकला नाहीत. तिसऱ्या सामन्यात त्याने एकूण १३७ धावा देत ४ बळी मिळवले. त्याने पहिल्या एकदिवसीय सामन्यात ४/१८ अशी कामगिरी केली परंतु दुसऱ्या सामन्यात त्याला एकही बळी मिळाला नाही. चौथ्या आणि पाचव्या सामन्यात त्याने ३/२४ आणि २/५५ बळी मिळवत इंग्लंडला ही मालिका जिंकण्यास मदत केली.

तुलनेने भारताविरुद्ध अँडरसनची कामगिरी चांगली होती. चार कसोटी सामन्यांमध्ये दोन जिंकले तर इंग्लंडला जागतिक क्रमवारीत भारताला मागे टाकले असते. पहिल्या कसोटीत त्याने ५/६५ बळी घेतले व इंग्लंडने हा सामना जिंकला. दुसऱ्या, तिसऱ्या आणि चौथ्या सामन्यांत त्याने अनुक्रमे ५, ६ आणि बळी मिळवले व इंग्लंडने ही कसोटी मालिका ४-० अशी जिंकली. एकदिवसीय मालिकेत त्याने तिसऱ्या सामन्यात ४८ धावा देत ३ बळी घेतले परंतु त्याला चौथ्या सामन्यात संघात स्थान नव्हते.
२०११-१२: पाकिस्तान आणि श्रीलंका

२०१२ च्या शेवटी इंग्लंडने संयुक्त अरब अमीरातीमध्ये पाकिस्तानविरुद्ध दौरा केला. यातील पहिल्या कसोटीत अँडरसन पूर्णतः निष्प्रभ होता आणि सामन्यात इंग्लंडने मोठी हार पत्करली. उरलेल्या दोन्ही कसोट्यांमध्येही इंग्लंड हरले. अँडरसनने तिसऱ्या कसोटीत ३/३५ बळी मिळवले.

इंग्लंडचा संघ येथून श्रीलंकेला गेला. पहिल्या कसोटीत अँडरसनने ५/७२ अशी कामगिरी केली परंतु इंग्लंडला सतत चौथी हार पत्कराववी लागली. दुसऱ्या कसोटीमध्ये अँडरसनच्या ४/९८सह इंग्लंडने हा सामना जिंकून मालिका बरोबरीत सोडवली.

वर्षभरात इंग्लंडच्या संघाला यश मिळाले नसले तरी त्यातल्या त्यात केलेल्या कामगिरीबद्दल अँडरसनला इंग्लंडचा सर्वात प्रभावी क्रिकेट खेळाडू जाहीर केले गेले.
२०१२: वेस्ट इंडीज आणि दक्षिण आफ्रिका

२०१२मध्ये इंग्लंडला आलेल्या वेस्ट इंडीज संघाविरुद्ध अँडरसनने ट्रेंट ब्रिज येथील दमट आणि थंड हवेचा स्विंग गोलंदाजीला होणारा फायदा घेत ४/३२ बळी घेतले. पहिल्या दोन्ही कसोट्या जिंकल्यावर तिसऱ्या कसोटीत अँडरसनला आराम देण्यात आला. त्यानंतरच्या एकदिवसीय मालिकेतील दुसऱ्या सामन्यात त्याने २/३८ बळी घेतले.

यानंतर ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या एकदिवसीय मालिकेत अँडरसनला वगळण्यात यावे, जेणे करून ऑस्ट्रेलियाला पुढील वर्षी होणाऱ्या अॅशेस मालिकेसाठी त्याच्या गोलंदाजीचा अंदाज येऊ नये, असे सुचविण्यात आले होते. तरीही अँडरसनला यात खेळवण्यात आले. त्याने पहिल्या सामन्यात २/५५ आणि दुसऱ्या सामन्यात २/३४ अशी कामगिरी केली.

या उन्हाळ्याच्या शेवटी दक्षिण आफ्रिकेचा संघ इंग्लंडमध्ये आला होता. या मालिकेत अँडरसन आणि डेल स्टाइन अशा दोन सर्वोत्तम गोलंदाजाची बरोबरी होणार होती. पहिल्या कसोटीत अँडरसनने ११६ धावा देउन फक्त १ बळी घेतला. यात इंग्लंडचा पराभव झाला. दुसरा सामना अनिर्णित राहिला. यात अँडरसनला ३ बळी मिळाले. तिसरा कसोटी सामना हरून इंग्लंडने आपले जागतिक पहिला क्रमांकही घालवला. या नंतरच्या एकदिवसीय मालिकेतील तिसऱ्या सामन्यात अँडरसनने ४/४४ तर पाचव्यामध्ये २/४१ कामगिरी केली.
२०१२-१३: भारत, न्यू झीलँड आणि चँपियन्स चषक

200px|इवलेसे|उजवे|चँपियन्स चषक स्पर्धे दरम्यान गोलंदाजी करताना अँडरसन
दक्षिण आफ्रिकेविरुद्धच्या पराभवानंतर इंग्लंडचे नेतृत्त्व अँड्रु स्ट्रॉसकडून ॲलास्टेर कूककडे गेले. भारताविरुद्धच्या पहिल्या कसोटीमध्ये अँडरसनने फक्त एक बळी घेतला व भारताने हा सामना ९ गडी राखून जिंकला. दुसऱ्या सामन्यातही अँडरसनला यश मिळाले नाही परंतु इंग्लंडचा विजय झाला. तिसऱ्या कसोटीत अँडरसनने ६ बळी घेतले. या दरम्यान त्याने तेंडुलकरला आठव्यांदा टिपले. तिसऱ्या सामन्यात अँडरसनने ८१ धावा देत ४ बळी घेत सामना अनिर्णित ठेवण्यास मदत केली.
२०१३-१४: ऑस्ट्रेलिया
२०१४: श्रीलंका आणि भारत
२०१५: त्रिकोणी मालिका
२०१५: विश्वचषक, वेस्ट इंडीज, न्यू झीलँड, ऑस्ट्रेलिया आणि पाकिस्तान
२०१५-१६: दक्षिण आफ्रिका
२०१६: श्रीलंका, पाकिस्तान आणि भारत
२०१७-१८: ऑस्ट्रेलिया
२०१८: न्यू झीलँड, पाकिस्तान आणि भारत

200px|इवलेसे|उजवे|२०१८मध्ये भारतातील सामन्यात क्षेत्ररक्षण करीत असताना अँडरसन
२०१८-१९: श्रीलंका आणि वेस्ट इंडीज
२०२०: वेस्ट इंडीज आणि पाकिस्तान
२०२१: ऑस्ट्रेलिया

२०२१ अॅशेस मालिकेमधील अँडरसनची कामगिरी कमी दर्जाची होती. इंग्लंडने ४-० अशी हरलेल्या या ५ कसोट्यांचा मालिकेत अँडरसनने फक्त एकदा ४/३३ अशी चमकदार कामगिरी केली.
२०२२: न्यू झीलँड, दक्षिण आफ्रिका आणि भारत

२०२२मध्ये इंग्लंडला आलेल्या न्यू झीलँड विरुद्ध अँडरसन ३ पैकी २ कसोट्या खेळला आणि सरासी १८.६३ धावा देत ११ बळी घेतले.
२०२३: ऑस्ट्रेलिया

२०२३ अॅशेसमध्ये अँडरसन निष्प्रभ होता. संपूर्ण मालिकेत त्याना ४२७ धावा देत फक्त ५ बळी घेतले. ४ किंवा अधिक कसोटी असलेल्या मालिकांमध्ये हे त्याचे सगळ्यात कमी बळी होते. मालिका संपल्यानंतर मायकेल वॉनने अँडरसनची निवड भावनिक होती व त्याने इंग्लंडचा काहीही फायदा करून दिला नाही अशी टीका केली. नासिर हुसेनने अँडरसनच्या निवडीचे समर्थन केले. अँडरसन मालिकेआधी चारच महिने जगातील गोलंदाजांपैकी सर्वश्रेष्ठ स्थानावर होता याकडे लक्ष वेधले आणि गोलंदाज म्हणजे यंत्रे नसून अँडरसन फॉर्ममध्ये नसल्याचा निर्वाळा दिला.
२०२४: भारत, वेस्ट इंडीज आणि निवृत्ती

भारताच्या दौऱ्यातील पाचव्या सामन्याच्या पहिल्या डावात अँडरसनने कुलदीप यादवला यष्टिरक्षकाकरवे बाद करून आपला ७०० कसोटी क्रिकेट बळी घेतला. असे करणारा हा फक्त तिसरा गोलंदाज आणि पहिला जलदगती गोलंदाज आहे. त्यावेळी इंग्लंडच्या भूतपूर्व संघनायक मायकेल आथरटनने सांगितले की पूर्ण खात्रीपूर्वक असे म्हणता येईल की कोणताही जलदगती गोलंदाज अँडरसनच्या विक्रमाच्या जवळही येऊ शकणार नाही. त्याचा हा विक्रम अनंत काळासाठी अबाधित राहील.

याच सुमारास इंग्लंडच्या मार्गदर्शक ब्रेंडन मॅककुलम, नायक बेन स्टोक्स आणि व्यवस्थापक रॉब की यांनी ठरविले की अँडरसनला यापुढील कसोटी दौऱ्यांमध्ये खेळवले जाणार नाही. हे कळल्यावर अँडरसनने आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून आपली निवृत्ती जाहीर केली. बीबीसीला दिलेल्या मुलाखतीत त्याने म्हणले की अजून दीड वर्षांनी ४३ वर्षांचा मी, त्यावेळे खेळल्या जाणाऱ्या अॅशेस मालिकेमध्ये प्रभावीपणे खेळू शकेल का? बहुतेक नाही. असा विचार करून मी हा निर्णय घेतला आहे. (निवृत्त होण्यासाठी) ही वेळ चांगली वाटते आहे.

१२ जुलै, २०२४ रोजी अँडरसनने कसोटी क्रिकेटमधील आपला ४०,०३७ आणि शेवटचा चेंडू टाकला. या सामन्यात त्याने ४ बळी मिळवत आपली कसोटी कारकीर्द ७०४ बळींनिशी संपवली

उरलेल्या दोन कसोट्यांमध्ये आणि त्यानंतरच्या श्रीलंकेविरुद्धच्या मालिकेत त्याने इंग्लंडच्या गोलंदाजांसाठी गुरु/पथदर्शकाची भूमिका निभावली. मार्क वूड आणि क्रिस वोक्स यांनी इंग्लंडच्या संघातील वरिष्ठ गोलंदाजाची जागा घेतली.

अँडरसनने त्यानंतरही काउंटी क्रिकेटमध्ये लँकेशायरकडून खेळणे सुरू ठेवलेले आहे.
विक्रम

२०१६मध्ये पाकिस्तानविरुद्धच्या मालिकेतील दुसऱ्या कसोटीत अँडरसन ओल्ड ट्रॅफर्ड येथे बळी घेउन जगातील कसोटी खेळणाऱ्या सात प्रमुख देशांविरुद्ध बळी घेणारा पहिला जलदगती गोलंदाज झाला.

२०१९मध्ये अँडरसन १५० कसोटी सामने खेळणारा नववा खेळाडू झाला. याच मालिकेतील दुसऱ्या कसोटीत त्याने घेतलेले पाच बळी त्याच्या कारकीर्दीतील २८वी अशी कामगिरी होती. ही इंग्लंडसाठी एका खेळाडूने केलेली सर्वाधिक वेळा केलेली कामगिरी होती.

अँडरसन स्वतःच्या देशात ३०० कसोटी बळी घेणारा एकमेव जलदगती गोलंदाज आहे. एकाच मैदानावर (लॉर्ड्स) १०० बळी घेणारा हा पहिला जलदगती गोलंदाज आहे. जलदगती गोलंदाजांमध्ये याने सर्वाधिक गोलंदाजी (४०,०३७ बॉल) केलेली आहे. २०२४मध्ये हा ७०० बळी घेणारा तिसरा गोलंदाज आणि पहिला जलदगती गोलंदाज झाला.

अँडरसनने इंग्लंडकडून एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये सर्वाधिक (२६९) बळी घेतलेले आहेत.

२०२१ च्या काउंटी अजिंक्यपद स्पर्धेत अँडरसनने केंटविरुद्ध १९ धावा देत ७ बळी घेउन स्पर्धेतील नवीन विक्रम रचला. याचबरोबर त्याने आपले १,००० प्रथम वर्गीय बळी पूर्ण केले.

२०२१ अॅशेस मालिकेतील दुसऱ्या कसोटीत नाबाद राहिलेला अँडरसन कसोटी डावांमध्ये १०० वेळा नाबाद राहिला. हा कसोटी क्रिकेटमध्ये फलंदाजी करताना सर्वाधिक वेळा नाबाद राहिलेला खेळाडू आहे.
पुरस्कार आणि बहुमान

८ डिसेंबर, २०११ रोजी अँडरसनला बर्नली या त्याच्या राहत्या शहराने आपला फ्रीडम ऑफ द सिटी हा बहुमान दिला. २०१५ साली त्याला इंग्लंडच्या राणीने ऑफिसर ऑफ द ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर (ओबीई) हा खिताब दिला. एप्रिल २०२५मध्ये अँडरसनला पंतप्रधान ऋषी सुनकद्वारे नाइटहूड प्रदान केले गेलेे.
इतर व्यवसाय आणि छंद
संदर्भ आणि नोंदी

वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:लँकेशायरचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८२ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख