JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
कांदेपात

उजवे|350px|कांदेपात

कांदेपात म्हणजे पाने असलेला कोवळा कांदा. त्याची पूर्ण वाढ होण्यापूर्वीच त्यास काढून खातात. कांद्याची पूर्ण वाढ झाल्यावर त्याची पाने पिवळी पडतात व वाळतात.त्यामुळे खाणे शक्य होत नाही.

कांदेपात अनेक पदार्थात वापरतात व खाद्यपदार्थाच्या सजावटीसाठीपण याचा वापर होतो. याची बेसन पेरून भाजीही करतात. कोणी त्यास झुणका म्हणतात.झुणका-भाकर हा खाद्यपदार्थ प्रसिद्ध आहे.

वर्ग:पालेभाज्या
वर्ग:वनस्पती
बाळा गाऊ कशी अंगाई

बाळा गाऊ कशी अंगाई


छायाचित्र


निर्मिती वर्ष
१९७७


भाषा
मराठी


देश
भारत


निर्मिती
एम.एस. साळवी


दिग्दर्शन
कमलाकर तोरणे


कथा
मधुसूदन कालेलकर


पटकथा
मधुसूदन कालेलकर


संवाद
मधुसूदन कालेलकर


संकलन
भानुदास दिवकर


छाया
रत्नाकर लाड


कला
के.द. महाजनी


गीते
जगदीश खेबुडकर, मधुसूदन कालेलकर


संगीत
एन. दत्ता


ध्वनी
माधव पाताडे


पार्श्वगायन
आशा भोसले, सुमन कल्याणपूर, उषा मंगेशकर, जयवंत कुलकर्णी, महेंद्र कपूर


नृत्यदिग्दर्शन
सोहनलाल


वेशभूषा
वसंत पेडणेकर, रजनी चंद्रचूड


रंगभूषा
एस.डी. जोशी, जगत कुमार, पंढरी जूकर


स्पेशल इफेक्ट्स
डाह्याभाई पटेल


प्रमुख कलाकार
विक्रम गोखले, आशा काळे, मधुकर तोरडमल, वत्सला देशमुख, राजा बापट, दत्ता भट, सरस्वती बोडस, नयनतारा

यशालेख

कलाकार

*विक्रम गोखले = वसंत
*आशा काळे = माधुरी
*मधुकर तोरडमल
*नयनतारा = अलका
पार्श्वभूमी

कथानक

उल्लेखनीय

या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*संसार मांडते
*धुंदीत राहू
*अरे मनमोहना
*निंबोणीच्या झाडामागे
*हलके हलके जोजवा
संदर्भ

वर्ग:इ.स. १९७७ मधील मराठी चित्रपट
सप्तर्षी

सप्तर्षी म्हणजे हे हिंदू पौराणिक कथा आणि वेद यांत उल्लेखलेले सात प्रमुख ऋषी. सप्तर्षींच्या नावांबाबत पुराणांत मतभेद आहेत. आकाशात सध्या जे सप्तर्षी नावाचे सात तारे दिसतात त्यांची नावे - अकारविल्हे :
* अंगिरस (Epsilon of Ursa Major)
* अत्रि (Delta Ursae Majoris)
* क्रतु (Dubhe; Alpha of Ursae Majoris)
* पुलस्त्य (Gamma Ursae Majoris)
* पुलह (Merak; Beta Ursae Mejoris)
* मरीचि (Alkaid; Benetnasch; Eta Ursae Majoris)
* वसिष्ठ (Mizar; Zeta Ursae Majoris).
वसिष्ठ ताऱ्याजवळ अरुंधतीचा तारा (Alcor) असतो.

सप्तर्षींमधील ताऱ्यांचा आकाशातला (घड्याळ्याच्या काट्याच्या फिरण्याच्या दिशेनुसार-clockwise-सव्य)क्रम (α) क्रतु (β) पुलह (γ) पुलस्त्य (δ) अत्रि (ε) अंगिरस) (ζ) वसिष्ठ (शेजारी अरुंधती) आणि (η) मरीचि असा आहे.

;मन्वंतरे आणि त्यांतील सप्तर्षी :
* स्वायंभुव मन्वंतर : अंगिरस्‌(भृगु), अत्रि, क्रतु, पुलस्त्य, पुलह, मरीचि, वसिष्ठ.
* स्वारोचिष मन्वंतर : और्व, कश्यप, अत्रि, निश्‍च्यवन, प्राण, अग्नि, स्तंब.
* उत्तम मन्वंतर : अनघ, ऊर्ध्वबाहु, गात्र, रज, शुक्ल, सचन, सुतपस्‌.
* तामस मन्वंतर : अकपि, अग्नि, कपि, काव्य, चैत्र(जन्हु), ज्योतिर्धर्मन्‌, धातृ, पृथु.
* रैवत मन्वंतर : ऊर्धबाहु(सोमप), देवबाहु, पर्जन्य, वसिष्ठ, यदुघ्र, वेदशिरस्‌, हिरण्यरोमन्‌.
* चाक्षुष मन्वंतर : अतिनामन्‌, भृगु, मधु, विरजस्‌, हविष्मत्‌, सहिष्णु, सुधामन्‌, सुमेधस्‌.
* वैवस्वत मन्वंतर : अत्रि, कश्यप, गौतम, जमदग्नि, भारद्वाज, वसिष्ठ, विश्वामित्र.

या मन्वंतरानंतर सावर्णि, दक्षसावर्णि, ब्रह्मसावर्णि, धर्मसावर्णि, रुद्रसावर्णि, रौच्य(देवसावर्णि) आणि भौत्य(इंद्रसावर्णि) अशी आणखी सात मन्वंतरे अजून सुरू व्हावयाची आहेत. त्यांचे सप्तर्षी अर्थात वेगळेच असतील.
हे सुद्धा पहा

चांदण्यांची नावे
संदर्भ

वर्ग:सप्तर्षी
वर्ग:भारतातील प्राचीन ऋषी
वर्ग:तारकासमूह
खडकवासला धरण

खडकवासला धरण हे भारतातील महाराष्ट्रातील पुणे शहराच्या मध्यभागी 21 किमी (13 मैल) मुठा नदीवरील धरण आहे. धरणामुळे खडकवासला तलाव म्हणून ओळखला जाणारा एक जलाशय निर्माण झाला जो पुणे आणि त्याच्या उपनगरांसाठी पाण्याचा मुख्य स्रोत आहे. पुणे शहराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या धरणा पैकी एक प्रमुख धरण आहे.
धरणाची माहिती

बांधण्याचा प्रकार : दगडी बांधकामास मातीचा आधार
उंची : ३२.९० मी (सर्वोच्च)
लांबी : १५३९ मी
दरवाजे

प्रकार : S - आकार, अर्धवर्तुळाकृती रचना
लांबी : २७७५ मी.
सर्वोच्च विसर्ग : १७७८ घनमीटर / सेकंद
संख्या व आकार : ११, (१२ X ५ मी)
पाणीसाठा

क्षेत्रफळ : १४.९० वर्ग कि.मी.
क्षमता : ८६ दशलक्ष घनमीटर
वापरण्यायोग्य क्षमता : ५६ दशलक्ष घनमीटर
ओलिताखालील क्षेत्र : १४८० हेक्टर
कालवा
डावा कालवा

लांबी : २८ कि.मी.
क्षमता : १.१० घनमीटर / सेकंद
उजवा कालवा

लांबी : २४३ कि.मी.
क्षमता : ५८ घनमीटर / सेकंद
ओलिताखालील क्षेत्र : ११६८३७ हेक्टर
ओलिताखालील शेतजमीन : १०१६८८ हेक्टर


वर्ग:महाराष्ट्रातील धरणे
वर्ग:पुणे जिल्हा
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील धरणे
वर्ग:पश्चिम घाट
वर्ग:पश्चिम घाटातील धरणे
पानशेत धरण

thumb|right|250px|
पानशेत धरण हे महाराष्ट्रातील पुणे जिल्ह्यात आंबी नदीवरील धरण आहे. हे धरण पुण्यापासून आग्नेयेला अंदाजे ५० कि.मी. अंतरावर आहे. हे धरण मातीचे आहे. ता धरणामुळे बनलेल्या पाण्याच्या साठ्याला तानाजीसागर असे नाव देण्यात आले आहे.
पानशेत पूर

१२ जुलै, इ.स. १९६१ या दिवशी भा.प्र.वे.नुसार सकाळी ७ वाजून १० मिनिटांनी पानशेत धरण फुटून पुणे व परिसरात पूर आला. हा आपत्प्रसंग पानशेत पूर म्हणून ओळखला जातो.
पानशेत पूरग्रस्तांची कहाणी

पानशेत पुरामुळे अफाट नुकसान झाले शनिवार पेठेत राहणाऱ्या अनेक विद्वानांची पुस्तके आणि हस्तलिखिते वाहून गेली. लोक नदीपासून दूर दूर रहायला गेले आणि संपूर्ण पुण्याचा नकाशाच बदलून गेला. पानशेत पूरग्रस्त समितीने बरीच माहिती जमा करून आणि अनेकांच्या मुलाखती घेऊन ‘पानशेत पूरग्रस्तांची कहाणी’ नावाचे पुस्तक प्रकाशित केले आहे.


वर्ग:महाराष्ट्रातील धरणे
वर्ग:पुणे जिल्हा
वर्ग:पश्चिम घाट
वर्ग:पश्चिम घाटातील धरणे
भाटघर धरण

भाटघर धरण हे महाराष्ट्रात येळवंडी नदीवर आहे. येळवंडी नदी ही बोपे या गावातून सुरू झाली आहे. भाटघर धरण हे ब्रिटिश सरकारने बांधले आहे व ते पुणे जिल्ह्यात आहे.

उद्देश : शेतीला पाणी पुरविणे व जलविद्युतनिर्मिती.

येथे विद्युत केंद्र आहे.
या धरणाचे दरवाजे स्वयंचलित आहेत

भाटघर धरण हे महाराष्ट्रात येळवंडी नदीवर आहे .
भाटघर धरण हे ब्रिटिश सरकारने बांधले होते .
हे धरण 1928 साली बांधण्यात आले . हे धरण नीरा नदीची उपनदी येळवंडी नदीवर बांधण्यात आले
आहे .या धरणाची उंची 57.92 मीटर आहे. या धरणाची लांबी 1625 मीटर आहे . भाटघर धरणाची पाणी साठवण क्षमता जवळपास 23 tmc आहे. भाटघर धरणाला 81 दरवाजे आहेत . हे धरण पुणे शहराच्या दक्षिण दिशेला आहे ,पुणे शहरापासून 52
कि.मी. अंतरावर आहे.
बाह्य दुवे

* या धरणाबाबत माहिती देणारे इंडियाव्रिस हे संकेतस्थळ (इंग्रजी मजकूर)
* https://jkutimes.in/mallumv-2020-categories-and-description/


वर्ग:महाराष्ट्रातील धरणे
वर्ग:पश्चिम घाट
वर्ग:पश्चिम घाटातील धरणे
चांदोली धरण

*उखळू(म्हातारकडा)धबधबा*
-------------------
_*चांदोली परिसरात मुसळधार पर्जन्यवृष्टी सुरू असते. त्यामुळे ओढे, नदी, नाले, तुडुंब वाहत असतात. ठिकठिकाणी कोसणारे धबधबे, उडणारे तुशार, पावसाच्या हलक्या सरी यामुळे परिसर नयनरम्य दिसू लागतो.*_
_सुमारे तीनशे फूट उंचीवरून फेसाळत कोसळणारा हा धबधबा अत्यंत मनमोहक आहे. आजूबाजूची हिरवीगार वनराई. अल्हादायक वातावरण येथील निसर्ग सौंदर्यात भर टाकत आहे. मात्र घनदाट जंगलात असल्याने आणि इथपर्यंत पोहचण्यासाठी मार्गच नसल्यामुळे तो पर्यटकांच्या नजरेपासून वंचित होता. त्यातूनही या धबधब्यापर्यंत पोचायचचं म्हटलं तर चांदोली धरणाच्या पायथ्याला असणाऱ्या उखळू गावापासून पश्चिमेला साधारण तीन ते चार किलोमीटर अंतर जंगलात जावे लागते. जाताना पायवाट निर्माण करावी लागते._
_नवीन पर्यटकांना जंगलात चुकण्याचा धोकाही संभवतो त्यासाठी स्थानिकांना सोबत घेऊन जावे लागते. घनदाट जंगलातून जाताना रक्त शोषणाऱ्या जळूंचा (कानिट) सामना करत करत इथपर्यंत पोहोचावं लागते. हा अत्यंत खडतर प्रवास करताना पर्यटक पुन्हा इथपर्यंत येण्याचं धाडस करत नाही. मात्र इथे पोहोचल्यानंतर या धबधब्याचे मनमोहक रूप पाहिल्यानंतर केलेला खडतर प्रवास तो विसरून जातो. डोळ्यांत साठवून ठेवावं असं येथील सौंदर्य पाहिल्यावर पर्यटकांचा थकवा निघून जातो.
_पावसाळ्यात पूर्ण क्षमतेने हा धबधबा कोसळत असल्यामुळे तो अत्यंत मनमोहक वाटतो. गेल्या चार वर्षांपासून या धबधब्याचं सौंदर्य येथील दुरावस्था, इथपर्यंत पोहोचण्यासाठी येणाऱ्या अडचणी प्रसारमाध्यमांनी शासन तसेच प्रशासनापुढे मांडल्या आहेत. मात्र याची कोणीही दखल घेतलेली नाही आहे. महाराष्ट्र पर्यटन विकास महामंडळाने याकडे लक्ष देऊन या धबधब्यापर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग केला तर अनेक पर्यटक या धबधब्यापर्यंत पोहोचतील एकूणच चांदोलीच्या वैभवात भर पडेल._

*कसे जाल?*
_मुंबई वरून येताना पुणेमार्गे कराड ते उखळू ५७ किमी. अंतर आहे._
_सांगली वरून येताना शिराळा ते उखळू ५० किमी. अंतर आहे._
_कोल्हापूर वरून येताना शिराळा ते उखळू ५० किमी.अंतर आहे._
_रत्‍नागिरी वरून येताना आंबा घाट मार्गे मलकापूर ते उखळू ४७ किमी अंतर आहे._

*राहण्याची सोय*
_उखळू गावच्या अलीकडे वारणावती वसाहत मध्ये शासकीय विश्रामगृह आहे,तिथे राहण्याची सोय आहे_

*हे पण बघा*
_धबधब्याच्या शेजारी चांदोली धरण आहे
चांदोली अभयारण्य ही आहे... त्यामुळे चांदोलीचा निसर्गरम्य परिसर देखील पाहायला मिळतो._

*स्थानिकांच्या मदतीनेच धबधब्यापर्यंत पोहोचायला हवा*
_गेल्या दोन वर्षांपूर्वी बागणी येथील काही तरुण या धबधब्यापर्यंत पोहोचले होते. येथील परिस्थितीचा त्यांना अंदाज नसल्यामुळे यातील एक पर्यटक येथील पाण्यात वाहून गेला होता त्यामुळे त्याचा मृत्यू झाला होता. त्यामुळे येणाऱ्या पर्यटकांनी येथील स्थानिक नागरिकांच्या मदतीनेच या धबधब्यापर्यंत पोहोचायला हवा._

_शिराळा तालुक्याच्या पश्चिमेला असणाऱ्या उखळू धबधबा,चांदोली धरण, चांदोली राष्ट्रीय उद्यानाला एकवेळ अवश्य द्या भेट_
धोम धरण

धोम धरण हे कृष्णा नदीवर महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यातल्या धोम गावाजवळ बांधलेले धरण आहे. हे धरण इ.स. १९६८ ते इ.स. १९७७ सालांदरम्यान बांधण्यात आले.
धरणाची माहिती

बांधण्याचा प्रकार : मातीचा भराव व दगडी बांधकाम
उंची : ६२.१८ मी (सर्
कृष्णा व्हॅली मधून सुंदर देखावा दिसतो
दरवाजे

प्रकार : S - आकार
लांबी : ७१ मी.
सर्वोच्च विसर्ग : १७७८.२९ घनमीटर / सेकंद
संख्या व आकार : ५, ( १२ X ६.५ मी)
पाणीसाठा

क्षेत्रफळ : २४.९८ वर्ग कि.मी.
क्षमता : ३८२.३२ दशलक्ष घनमीटर
वापरण्यायोग्य क्षमता : ३३१.०५ दशलक्ष घनमीटर
ओलिताखालील क्षेत्र : २४९८ हेक्टर
कालवा

डावा कालवा

लांबी : ११३ कि.मी.
क्षमता : २१.२० घनमीटर / सेकंद
ओलिताखालील क्षेत्र : ३८४३९ हेक्टर
ओलिताखालील शेतजमीन : २७५६० हेक्टर
उजवा कालवा

लांबी : ५८ कि.मी.
क्षमता : ५.८१ घनमीटर / सेकंद
ओलिताखालील क्षेत्र : १०४६० हेक्टर
ओलिताखालील शेतजमीन : ९१०० हेक्टर
वीज उत्पादन

जलप्रपाताची उंची : १८ मी
जास्तीतजास्त विसर्ग : १४ क्यूमेक्स
निर्मिती क्षमता : २ मेगा वॅट
विद्युत जनित्र : २ X १ मेगा वॅट


वर्ग:कृष्णा नदी
वर्ग:महाराष्ट्रातील धरणे
वर्ग:सातारा जिल्ह्यातील धरणे
वर्ग:पश्चिम घाट
वर्ग:पश्चिम घाटातील धरणे
विष्णू विनायक बोकील

साहित्यकृती
कादंबऱ्या

* कुबेर की रंक?
* ठिगळ
* तू तिथं मी
* द्वंद्व
* फोल आशा (१९३०)
नाटके

* मीना-नीना
* लगीनघाई
* माहेरघर
* गुडघ्याला बाशिंग
चित्रपट संवादलेखन

* पहिली मंगळागौर (कथा व संवाद)
* चिमुकला संसार (संवाद)
* जरा जपून (संवाद)
* गळ्याची शपथ
* बेबी
* याला जीवन ऐसे नाव
* सप्तपदी
* वाट चुकलेले नवरे


बोकील, विष्णू विनायक
बोकील, विष्णू विनायक
वर्ग:इ.स. १९०७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७३ मधील मृत्यू
खंडू रांगणेकर

खंडेराव मोरेश्वर रांगणेकर (जन्म : २७ जून १९१७; - ११ ऑक्टोबर १९८४) हे एक भारतीय क्रिकेट खेळाडू होते. ते डाव्या हाताने फलंदाजी व उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करीत. त्यांना दोन्ही हाताने क्षेत्ररक्षण व चेडूफेक करता येत होती आणि झेल घेता येत होते. रांगणेकर हे एक उत्तम बॅडमिंटनपटूही होते. त्यांचे सुरुवातीपासून ते शेवटपर्यंतचे आयुष्य महाराष्ट्राच्या ठाणे शहरात गेले. वयाच्या ४२ पर्यंत खंडू रांगणेकरांनी ४६०२ धावा जमवल्या. रांगणेकर आस्ट्रेलियात १९४७ च्या सुमारास तीन कसोटी सामने खेळले होते.
कारकीर्द

त्यांच्या कारकिर्दीत खालील प्रमाणे बदल झाले.
#इसवी सन १९३९-४० - रणजी पदार्पण.शतकी खेळी.
#इसवी सन १९५८-५९ -रणजी निवृत्ती. शतकी खेळी.
#सर्वोत्तम डावखुरा फलंदाज व सर्वोत्कृष्ट बँडमिंटन खेळाडू एकाचवेळी सन्मान.
#२० वर्षे प्रथमश्रेणी क्रिकेट.
#प्रथमश्रेणी क्रिकेट - ८५ सामने,४६०२ धावा.
#रणजी - ८ शतके.
#राष्ट्रीय स्तरावर बँडमिंटन दुहेरी विजेतेपदक, एकेरी उपविजेतेपदक.
#इसवी सन १९६० ठाणे नगरपालिका - नगरसेवक.
#इसवी सन १९६०-६५ बोर्ड ऑफ कंट्रोल फॉर क्रिकेट - उपाध्यक्ष.
#त्यांच्या स्मरणार्थ ठाणे येथे त्यांच्या बंगल्यासमोर असलेल्या चौकाला क्रिकेटपटू खंडू रांगणेकर चौक असे नाव दिलेले आहे.
#दादोजी कोंडदेव स्टेडियम मधील बँडमिंटन हॉलला त्यांचे नाव दिलेले आहे.
खंडू रांगणेकरांना मिळालेले सन्मान

* ठाणे नगरपालिकेचे नगराध्यक्षपद
* ते मुंबई क्रिकेट असोसिएशनचे अध्यक्ष व बोर्ड ऑफ कंट्रोल फाॅर क्रिकेट इन इंडिया (BCCI)चे उपाध्यक्ष होते.
* ठाण्याच्या दादोजी कोंडदेव स्टेडियममध्ये रांगणेकरांच्या नावाचा हाॅल आहे. तेथे बॅडमिंटन खेळायची सोय आहे.
* ठाण्याच्या सुधाकर प्रधान मार्गावर खंडू रांगणेकर यांच्या नावाचे सभागृह आहे. सामाजिक समारंभांना तो हाॅल भाड्याने मिळू शकतो.
ठाण्यातील एका चौकाला क्रिकेटपटू खंडू रांगणेकर चौक असे नाव दिलेले आहे.
संदर्भ व नोंदी

वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सरस्वती-पूजन

सरस्वती पूजन हा एक हिंदू धार्मिक आचार आहे.वसंत पंचमी आणि विजयादशमी या दोन दिवशी सरस्वती पूजन केले जाते. उत्तर भारतात सरस्वतीची पूजा वसंत पंचमीच्या दिवशी करतात, तर महाराष्ट्रात दसऱ्याच्या दिवशी ही पूजा केली जाते.
स्वरूप

दस-याच्या दिवशी लहान मुले शाळेत अथवा घरात अभ्यासाच्या पाटीवर सरस्वतीचे प्रतीकरूप चित्र काढतात. झेंडूची फुले वाहून, उदबत्ती ओवाळून त्याची पूजा करतात. अभ्यासाची पुस्तके, ग्रंथ यांचेही पूजन या दिवशी केले जाते.
वसंत पंचमीच्या दिवशी लहान मुलांचा शाळेत प्रवेश होतो आणि अक्षर ओळख करून देत त्यांची अभ्यासाची सुरुवात या दिवशी होते.
इवलेसे|Saraswati Print
सरस्वतीपूजन

सरस्वती (बुद्धि) स्तोत्र
या कुन्देन्दुतुषारहारधवला या शुभ्रवस्त्रावृता
या वीणावरदण्डमण्डितकरा या श्वेतपद्मासना।
या ब्रह्माच्युतशंकरप्रभृतिभिर्देवैः सदा वन्दिता
सा मां पातु सरस्वती भगवती निःशेषजाड्यापहा ॥
हेदेखील पाहा

वैदिक प्रतीक-दर्शन

वसंत पंचमी

विजयादशमी
संदर्भ

वर्ग:हिंदू संस्कृती
वर्ग:हिंदू दैवते
वर्ग:हिंदू धर्म उपासना पद्धती
तुळापूर

तुळापूर पुणे जिल्ह्यातील एक गाव आहे. या गावाचे पूर्वीचे नाव 'नांगरवास'असे होते. हे गाव भीमा, भामा आणि इंद्रायणी नद्यांच्या त्रिवेणी संगमावर वसले आहे.
येथे संगमेश्वराचे प्राचीन मंदिर तसेच स्वराज्य रक्षक श्री छत्रपती संभाजी महाराजांची समाधी आहे.
भौगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या

तुळापूर हे पुणे जिल्ह्यातल्या हवेली तालुक्यातील ८१९ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात गावात ५१० कुटुंबे असून गावाची एकूण लोकसंख्या २६८६ आहे त्यांपैकी १४१० पुरुष आणि १२७६ स्त्रिया आहेत. यांमध्ये अनुसूचित जातीचे लोक २२२ असून अनुसूचित जमातीचे १३६ लोक आहेत. तुळापूरच्या सर्वात जवळचे शहर पुणे हे २४ किलोमीटर अंतरावर आहे. तुळापूरचा जनगणना स्थल निर्देशांक ५५६२१० आहे.
साक्षरता

* एकूण साक्षर लोकसंख्या: १८३२ (६८.२१%)
* साक्षर पुरुष लोकसंख्या: १०५० (७४.४७%)
* साक्षर स्त्री लोकसंख्या: ७८२ (६१.२९%)
हवामान

येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ६१० मिमी पर्यंत असते.
इतिहास

शहाजी राजे आणि आदिलशाही सरदार मुरार जगदेव यांचा तळ इंद्रायणी आणि भीमा यांच्या काठावर नांगरवासगावी पडला होता. मुरार जगदेवास आपल्या बैठकीच्या हत्तीची तुला करण्याची इच्छा झाली पण एवढा थोर बच्चा कसा जोखावा याची त्याला काही केल्या उकल होईना. मग शहाजीराजांनी पुढे होऊन त्याला तोड सांगितली. हत्तीचा बच्चा भीमा आणि इंद्रायणी यांच्या संगमातील डोहातल्या एका नावेत चढविण्यात आला. त्या वजनाने नाव जेवढी डुबली तेवढ्या जागेवर खूण करून घेतली. मग बच्चा उतरवून त्या खुणेपर्यंत नाव डुबेल एवढे दगडधोंडे नावेत चढविले आणि त्या दगडांच्या भाराइतके सोनेनाणे दान करण्यात आले. तेव्हापासून त्या 'नांगरवासास' 'तुळापूर' म्हणू लागले.
वीज

प्रतिदिवस १६ तासांचा वीजपुरवठा सर्व प्रकारच्या वापरासाठी उपलब्ध आहे.
जमिनीचा वापर

तुळापूर ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
* वन: २९.७२
* बिगरशेती वापरात असलेली जमीन: ११०
* लागवडीयोग्य पडीक जमीन: १९८
* पिकांखालची जमीन: ४८१.२८
* एकूण कोरडवाहू जमीन: ६०.५४
* एकूण बागायती जमीन: ४२०.७४
सिंचन सुविधा

सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):
* विहिरी / कूप नलिका: १४.३
* तलाव / तळी: ४५
* इतर: १.२४
उत्पादन

तुळापूर या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते:
संदर्भ आणि नोंदी

वर्ग:पुणे
वर्ग:हवेली तालुक्यातील गावे
वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
सह्याद्री एक्सप्रेस

250 px|इवलेसे|चा फलक
250 px|इवलेसे|चा मार्ग
सह्याद्री एक्‍स्प्रेस ही महाराष्ट्राची राजधानी मुंबई व पश्चिम महाराष्ट्रामधील कोल्हापूर ह्या शहरांना जोडणारी एक प्रवासी रेल्वेगाडी आहे. ही गाडी मुंबईच्या छत्रपती शिवाजी टर्मिनस ते कोल्हापूरच्या छत्रपती शाहू महाराज टर्मिनस ह्या स्थानकांदरम्यान रोज धावते. महालक्ष्मी एक्सप्रेस व कोयना एक्सप्रेस ह्या दोन गाड्या देखील मुंबई ते कोल्हापूर दरम्यान रोज धावतात.

सह्याद्री एक्सप्रेस महालक्ष्मीच्या तुलनेत संथ गतीची असून तिला ५१९ किमी अंतर काटायला १२ तास १५ मिनिटे लागतात. छ.शि.ट. ते कोल्हापूरदरम्यान सह्याद्रीचे २६ थांबे आहेत. मुंबई-पुणे दरम्यानचा मार्ग विद्युत असल्यामुळे ह्या मार्गावर विजेचे इंजिन तर पुणे ते कोल्हापूर दरम्यान डिझेल इंजिन वापरून ह्या गाडीची वाहतूक केली जाते. ही ट्रेन कायमची बंद करण्यात आली आहे
थांबे

#छत्रपती शिवाजी टर्मिनस
#दादर रेल्वे स्थानक
#कल्याण रेल्वे स्थानक
#कर्जत रेल्वे स्थानक
#खंडाळा
#लोणावळा रेल्वे स्थानक
#तळेगाव रेल्वे स्थानक
#देहू रोड
#पिंपरी रेल्वे स्थानक
#खडकी रेल्वे स्थानक
#शिवाजीनगर रेल्वे स्थानक
#पुणे रेल्वे स्थानक
#जेजुरी
#नीरा
#लोणंद
#वाठार
#सातारा रेल्वे स्थानक
#कोरेगांव
#कराड रेल्वे स्थानक
#किर्लोस्करवाडी
#भिलवडी
#सांगली रेल्वे स्थानक
#मिरज रेल्वे स्थानक
#जयसिंगपूर
#हातकणंगले
#रूकडी
#वळिवडे
#कोल्हापूर

वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या
वर्ग:मध्य रेल्वे
वर्ग:कोल्हापूरमधील वाहतूक
वर्ग:महाराष्ट्रामधील रेल्वे वाहतूक
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वास्तुकला

इवलेसे|वास्तुशास्त्र

वास्तुशास्त्र हे वास्तू बांधण्याचे व वास्तूच्या आजूबाजूला व आतल्या भागात करावयाच्या रचनांचे शास्त्र आहे.
वास्तुकला ललितकलाची एक शाखा असून ज्याचे उद्देश्य औद्योगिकीचे सहयोग घेऊन उपयोगिताच्या दृष्टि ने उत्तम भवननिर्माण करने हे आहे.


वास्तु शास्त्राचा उपयोग हा संपूर्ण मानव जातीच्या फायद्या साठी आहे.
या वर अनेक अभ्यास करणारे विद्वान आहेत .
ह्या शास्त्राचा अभ्यास असतो.
यात दिशा

मृदा परीक्षण
वास्तु परीक्षण असे प्रकार येतात
आजकालच्या आधुनिक जीवनशैलीत ही
फ्लॅट आणि बंगला पद्धती मध्ये हे शास्र लाभदायक ठरते व तसे अनेक अनुभव ही आहेत
तसेच नियमांचे पालन करून मन्युषाने जर वास्तु राहणी मान ठेवले तर त्याला लाभदायक ठरते

वास्तुशास्त्र हा वास्तु विद्याचा मजकूर भाग आहे - प्राचीन भारतातील वास्तुकला आणि डिझाइन सिद्धांतांबद्दल व्यापक ज्ञान. वास्तु विद्या ज्ञान आणि संकल्पनांचा संग्रह आहे ज्यात कठोर नसलेल्या लेआउट आकृत्यांसह किंवा त्याशिवाय समर्थन दिले जाते. त्याऐवजी, या कल्पना आणि संकल्पना इमारतींच्या इमारतीत किंवा संग्रहात जागा आणि फॉर्मच्या संस्थेसाठी मॉडेल आहेत, त्यांच्या एकमेकांच्या संबंधातील त्यांच्या कार्ये, त्यांचा वापर आणि वास्तूच्या एकूण फॅब्रिकच्या आधारे. बहुतेक विशाल शास्त्र ग्रंथांमध्ये हिंदू मंदिर आर्किटेक्चरचा समावेश आहे, परंतु घरे, शहरे, शहरे, गार्डन्स, रस्ते, वॉटर वर्क्स, दुकाने आणि अन्य सार्वजनिक भागांची रचना आणि आराखडेदेखील कव्हर केले आहेत.
इतिहास

वास्तुशास्त्र आणि सिंधू घाटी सभ्यता या रचनांच्या सिद्धांतांचा दुवा साधणारे सिद्धांत तयार केले गेले आहेत, परंतु सिंधू व्हॅली लिपी अस्पष्ट राहिल्यामुळे विद्वान कपिला वात्स्यायन अशा संबंधांवर अनुमान लावण्यास टाळाटाळ करतात. चक्रवर्तींच्या मते वास्तु विद्या इतकी जुनी वैदिक काळाची आहे आणि ती विधी वास्तूशी जोडली गेली आहे. मायकेल डब्ल्यू. मेस्टर यांच्यानुसार, अथर्ववेदात रहस्यमय कॉसमोगोनी असलेले श्लोक आहेत जे वैश्विक नियोजनासाठी एक नमुना प्रदान करतात, परंतु ते वास्तुशास्त्र किंवा प्रगतीचे प्रतिनिधित्व करीत नाहीत. सराव. वराहिहिराची बृहत संहिता सहावी शतकातील इ.स. रोजी लिहिली गेली आहे, असे मेस्टर यांनी म्हणले आहे की, "शहरे व इमारती आखण्यासाठी विशालपुरुषमंडळासारखे काहीतरी" असे वर्णन करणारे पहिले भारतीय मजकूर आहे. शास्त्राचे विशेष क्षेत्र म्हणून वास्तू विद्याचा उदय हा पहिल्या शतकातील महत्त्वपूर्ण शतकाच्या आधीपासूनच झाला असावा असा अंदाज आहे.
किल बिल भाग १

किल बिल भाग १ हा २००३ साली प्रदर्शित झालेला एक हॉलिवूड चित्रपट आहे. क्वेंटिन टारान्टिनोचे दिग्दर्शन असलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये उमा थर्मन नायिकेच्या भूमिकेमध्ये आहे. ह्या चित्रपटाचे कथानक लांब बनल्यामुळे तो २ भागांमध्ये प्रदर्शित करण्यात आला. किल बिलचा दुसरा भाग किल बिल भाग २ २००४ साली प्रदर्शित केला गेला.

किल बिलचे कथानक सूड ह्या विषयावर आधारित असून वधूच्या वेषामध्ये उमा थर्मन लग्नाच्या तयारीमध्ये असताना तिच्या भूतपूर्व गॅंगमधील माजी सहकारी व त्यांचा म्होरक्या बिल तिला गोळ्या घालतात. ह्या हल्ल्यामधून ती बचावते व सूडाने पेटून बिल व इतर सर्व सहकाऱ्यांसोबत बदला घेते. ह्या चित्रपटाचे पुष्कळसे चित्रण जपानमध्ये झाले.

किल बिलला टीकाकारांनी व प्रेक्षकांनी पसंद केले व हा चित्रपट यशस्वी ठरला.
बाह्य दुवे

*अधिकृत संकेतस्थळ
*

वर्ग:इ.स. २००३ मधील इंग्लिश चित्रपट
किल बिल भाग २

किल बिल भाग २ हा २००४ साली प्रदर्शित झालेला एक हॉलिवूड चित्रपट आहे. क्वेंटिन टारान्टिनोचे दिग्दर्शन असलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये उमा थर्मन नायिकेच्या भूमिकेमध्ये आहे. ह्या चित्रपटाचे कथानक लांब बनल्यामुळे तो २ भागांमध्ये प्रदर्शित करण्यात आला. किल बिलचा पहिला भाग किल बिल भाग १ २००३ साली प्रदर्शित केला गेला होता.

किल बिलचे कथानक सूड ह्या विषयावर आधारित असून वधूच्या वेषामध्ये उमा थर्मन लग्नाच्या तयारीमध्ये असताना तिच्या भूतपूर्व गॅंगमधील माजी सहकारी व त्यांचा म्होरक्या बिल तिला गोळ्या घालतात. ह्या हल्ल्यामधून ती बचावते व सूडाने पेटून बिल व इतर सर्व सहकाऱ्यांसोबत बदला घेते. ह्या चित्रपटाचे पुष्कळसे चित्रण जपान व चीनमध्ये झाले.

किल बिलला टीकाकारांनी व प्रेक्षकांनी पसंत केले व हा चित्रपट यशस्वी ठरला. ह्या चित्रपटामधील भूमिकेसाठी उमा थर्मनला गोल्डन ग्लोब पुरस्कार मिळाला.
बाह्य दुवे

*अधिकृत संकेतस्थळ
*
गुर्जर

गुर्जर ही जमात राजस्थान, गुजरात व महाराष्ट्रात आढळते.

गुर्जर समाज हा एक प्राचीन आणि प्रतिष्ठित समाज आहे. हा समुदाय गुर्जर, गुर्जर, गूजर, गुर्जर, गुर्जर आणि वीर गुर्जर या नावानेही ओळखला जातो. गुर्जर हे मुख्यतः उत्तर भारत, पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानात स्थायिक आहेत. अफगाणिस्तानाच्या राष्ट्रगीतातही या जातीचे नाव दिसते.

भारतातील गुर्जरची लोकसंख्या किती आहे?

गुर्जर किंवा गुर्जर गोत्र

गुर्जर विकास संघटनेचा दावा आहे की गुर्जरांची लोकसंख्या भारतात 13 कोटी आणि पाकिस्तानमध्ये 2 कोटी आहे.

गुर्जरांचे प्रकार

योगपाल : लोर गुर्जर

नरपाल : खारी गुर्जर

मोरपाल :मेवडा गुर्जर

गदीतपाल :बुन्देला गुर्जर

मुदीतपाल :मेवाती गुर्जर

देवपाल : गायरी गुर्जर

गदरपाल :कामलिया गुर्जर

महीपाल :मेरठा गुर्जर


वर्ग:राजस्थान
वर्ग:गुजरात
वर्ग:महाराष्ट्र
अंकशास्त्र

संख्या सिद्धान्त अर्थात अंकशास्त्र (अन्य मराठी नावे: अंक सैद्धान्तिकी, अंक प्रवाद; इंग्रजीत: Number Therory, नंबर थियरी) म्हणजे प्रामुख्याने पूर्णांकांचा अभ्यास करणारी शुद्ध गणिताची एक शाखा होय. या शाखेत ज्यांच्या गुणाकाराने इतर सर्व पूर्णांक मिळतात असे अविभाज्य अंक, अशा पूर्णांकांपासून मिळणारे परिमेय अंक व तशाच काही बैजिक पूर्णांकांप्रमाणेच अन्य गोष्टी, आणि त्यांच्या गुणधर्मांचा अभ्यास केला जातो.
हे सुद्धा पहा

* नैसर्गिक संख्या1 ,2,3,4,
* पूर्ण संख्या
* अपूर्णांक संख्या
संदभ व नोंदी

वर्ग:अंकगणित
जगावेगळी पैज

जगावेगळी पैज


छायाचित्र


निर्मिती वर्ष
१९९२


भाषा
मराठी


देश
भारत


निर्मिती
ए.व्ही.ए. फिल्म्स


दिग्दर्शन
विजय वर्गीस


कथा
विजय वर्गीस


पटकथा
प्रमोद कर्नाड


संवाद
अशोक समेळ


संकलन
विजय खोचीकर


छाया
शरद चव्हाण


कला
सुधीर ससे


गीते
अशोक बागवे, उषा खाडिलकर, विवेक आपटे


संगीत
अनिल मोहिले


ध्वनी
प्रकाश निकम


पार्श्वगायन
सुरेश वाडकर, प्रमोद कर्नाड, उत्तरा केळकर, ज्योत्स्ना हर्डीकर, देवकी पंडित


नृत्यदिग्दर्शन
सुबल सरकार, हेम सुवर्णा


वेशभूषा
सुभाष कांबळे


रंगभूषा
ज्ञानू मोरे


साहस दृष्ये
अशोक पैलवान


प्रमुख कलाकार
अजिंक्य देव, सुकन्या कुलकर्णी, सचिन खेडेकर, रवींद्र महाजनी, सुलभा देशपांडे, नंदा शिंदे

जगावेगळी पैज हा १९९२ मध्ये निर्मित एक मराठी चित्रपट आहे.यातील कलाकार अजिंक्य देव, सुकन्या कुलकर्णी, सचिन खेडेकर, रवींद्र महाजनी, सुलभा देशपांडे, नंदा शिंदे हे आहेत.ए.व्ही.ए. फिल्म्स या संस्थेतर्फे तो निर्मित करण्यात आलेला आहे.या चित्रपटास विजय वर्गीस यांनी दिग्दर्शित केले आहे व तसेच विजय वर्गीस यांनी याचे कथालेखनही केले आहे.या चित्रपटाचे संवाद अशोक समेळ यांचे आहेत. याचे छायांकन शरद चव्हाण यांनी केले आहे. या चित्रपटातील साहसदृश्ये अशोक पैलवान यांची आहेत.
यशालेख
कलाकार

*अजिंक्य देव = रोहित
*सुकन्या कुलकर्णी = विद्या
*सचिन खेडेकर = ऋतुराज
*रवींद्र महाजनी = रावबहाद्दूर राजवाडे
*नंदा शिंदे = पुष्पा
पार्श्वभूमी
कथानक
उल्लेखनीय

या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
* ये साजणी
* हॅपी बर्थडे टू यू
* हात तुझा दे हाती
संदर्भ

बाह्य दुवे

वर्ग:इ.स. १९९२ मधील मराठी चित्रपट
नवरी मिळे नवऱ्याला (चित्रपट)

नवरी मिळे नवऱ्याला


छायाचित्र


निर्मिती वर्ष
१९८४


निर्मिती
सतीश कुलकर्णी


दिग्दर्शन
सचिन पिळगांवकर


कथा
सचिन पिळगांवकर


पटकथा
वसंत सबनीस


संवाद
वसंत सबनीस


संकलन
अविनाश ठाकूरचिंटू ढवळे


छाया
सूर्यकांत लवंदे


कला
शरद पोळ


गीते
शांताराम नांदगावकर


संगीत
अनिल-अरुण


ध्वनी
मनोहर आंबेरकर


पार्श्वगायन
शैलेंद्र सिंगराणी वर्माकविता कृष्णमूर्तीअनुराधा पौडवालसचिन पिळगांवकर


नृत्यदिग्दर्शन
मनोहर नायडूप्रमोद नायडू


वेशभूषा
दामोदर जाधवलक्ष्मी


रंगभूषा
मोहन पाठारे


साहस दृष्ये
राम शेट्टी


प्रमुख कलाकार
सचिन पिळगांवकरसुप्रिया पिळगांवकरअशोक सराफनिवेदिता सराफश्रीकांत मोघेदया डोंगरेजयराम कुलकर्णीसंजय जोगनीलिमा परांडेकरआशालता वाबगांवकर

यशालेख

कलाकार

* सचिन पिळगांवकर - जयराम देशमुख
* सुप्रिया पिळगांवकर - चमेली इनामदार
* अशोक सराफ - बाळासाहेब इनामदार
* निवेदिता सराफ - कलादेवी इनामदार
* श्रीकांत मोघे - भाऊराव देशमुख
* दया डोंगरे - मासाहेब इनामदार
* जयराम कुलकर्णी - नानासाहेब इनामदार
* संजय जोग - रमेश देशमुख
* नीलिमा परांडेकर - रश्मी देशमुख
* आशालता वाबगांवकर - श्रीमती. देशमुख
पार्श्वभूमी

कथानक

उल्लेखनीय

या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*अलबेला आला जयराम आला
*सजणी मोहिनी
*निशाणा तुला दिसला ना
*ही नवरी असली
संदर्भ

बाह्य दुवे

वर्ग:इ.स. १९८४ मधील मराठी चित्रपट