JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
शिवराज पाटील

शिवराज विश्वनाथ पाटील (१२ ऑक्टोबर १९३५ - १२ डिसेंबर २०२५)ते महाराष्ट्रातील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे ज्येष्ठ नेते, विधानसभेचे माजी अध्यक्ष, भारताचे माजी गृहमंत्री आणि १० व्या लोकसभेचे सदस्य होते.
* २०१० ते २०१५ दरम्यान ते पंजाब राज्याचे राज्यपाल व चंदिगढ केंद्रशासित प्रदेशाचे प्रचालक होते.

१९७३ साली लातूर ग्रामीण विधानसभा मतदारसंघामधून विधानसभेवर प्रथम निवडून आलेल्या पाटील ह्यांनी महाराष्ट्र शासनामध्ये अनेक मंत्रीपदे भुषवली.
* १९८० साली ते प्रथम लातूर लोकसभा मतदारसंघामधून लोकसभेवर निवडून गेले, पुढे सलग ६ निवडणुकांमध्ये त्यांनी येथून विजय मिळवला.
* २००४ साली राज्यसभेचे सदस्यत्व मिळालेले पाटील २००४ ते २००८ दरम्यान मनमोहन सिंग मंत्रीमंडळामध्ये गृहमंत्रीपदावर होते.
२६ नोव्हेंबर २००८ च्या मुंबईवरील दहशतवादी हल्ल्यानंतर भारतामधील कायदा व सुव्यवस्था राखण्यास अपयश आल्याच्या टीकेवरून पाटीलांनी गृहमंत्रीपदाचा राजीनामा दिला.
संदर्भ

वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:लोकसभेचे अध्यक्ष
वर्ग:भारतीय गृहमंत्री
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:लातूरचे खासदार
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:लोकसभेचे उपाध्यक्ष
वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी
वर्ग:पंजाबचे राज्यपाल
वर्ग:राजस्थानचे राज्यपाल
वर्ग:चंदिगढचे राज्यपाल
वर्ग:महाराष्ट्राच्या ५ व्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राच्या ४ थ्या विधानसभेचे सदस्य
वर्ग:महाराष्ट्राचे खासदार
वर्ग:लातूर शहरचे आमदार
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रवी रे

रवी रे ( २६ नोव्हेंबर १९२६) हे जनता दल (धर्मनिरपेक्ष) पक्षाचे ओडिशामधील वरिष्ठ नेते, ९वे लोकसभा सभापती व माजी राज्यसभा सदस्य आहेत.

१९६७ साली प्रथम लोकसभेवर निवडून आलेले रे १९७४ ते १९८० दरम्यान राज्यसभा सदस्य् होते. १९८९ साली केंद्रापरा मतदारसंघामधून निवडून आलेल्या रे ह्यांना नवव्या लोकसभेच्या सभापतीपदावर निवडण्यात आले.


वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:लोकसभेचे अध्यक्ष
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:राज्यसभा सदस्य
वर्ग:पुरीचे खासदार
बलराम जाखड

इवलेसे|बलराम जाखड (2007)
डॉ. बलराम जाखड (ऑगस्ट २३, इ.स. १९२३-फेब्रुवारी ३, २०१६):पंचकोसी, पंजाब - ) हे भारतीय राजकारणी होते.

जाखड भारताच्या लोकसभेचे अध्यक्ष व मध्य प्रदेशचे राज्यपाल होते.


जाखड ,बलराम
जाखड, बलराम
जाखड, बलराम
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:फिरोजपूरचे खासदार
वर्ग:सिकरचे खासदार
वर्ग:बिकानेरचे खासदार
जाखड, बलराम
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
बळीराम भगत

बलीराम भगत (ऑक्टोबर ७, इ.स. १९२२-जानेवारी २, इ.स. २०११) या काँग्रेस पक्षाचे नेते होते. ते इ.स. १९५२, इ.स. १९५७,इ.स. १९६२,इ.स. १९६७,इ.स. १९७१,इ.स. १९८० आणि इ.स. १९८४च्या लोकसभा निवडणुकीत बिहार राज्यातील आरा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. त्यांनी केंद्र सरकारमध्ये पोलादमंत्री आणि परराष्ट्रमंत्री ही पदे सांभाळली. ते इ.स. १९७६ ते इ.स. १९७७ या काळात लोकसभेचे अध्यक्ष होते.तर इ.स. १९९३ ते इ.स. १९९८ या काळात ते राजस्थान राज्याचे राज्यपाल होते.


वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:भारतीय पोलादमंत्री
वर्ग:भारतीय परराष्ट्रमंत्री
भगत, बलीराम
वर्ग:राजस्थानचे राज्यपाल
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:आराचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०११ मधील मृत्यू
हुकम सिंह (पंजाब राजकारणी)

सरदार हुकम सिंग (३० ऑगस्ट १८९५ - २७ मे १९८३) हे भारतामधील राजस्थान राज्याचे राज्यपाल, तीन वेळा लोकसभा सदस्य व लोकसभेचे तिसरे अध्यक्ष होते.
बाह्य दुवे

* व्यक्तिचित्र


वर्ग:इ.स. १८९५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८३ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:पंजाबी राजकारणी
वर्ग:लोकसभेचे अध्यक्ष
वर्ग:लोकसभेचे उपाध्यक्ष
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:३ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:पतियाळाचे खासदार
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
वर्ग:राजस्थानचे राज्यपाल
एम.ए. अय्यंगार

एम.ए. अय्यंगार (మాడభూషి అనంతశయనం అయ్యంగారు; ४ फेब्रुवारी १८९१ - १९ मार्च १९७८) हे एक भारतीय राजकारणी; काँग्रेस पक्षाचे आंध्र प्रदेशमधील नेते व लोकसभेचे दुसरे अध्यक्ष होते. अय्यंगार १९५२ साली तिरुपती तर १९५७ साली चित्तूर ह्या लोकसभा मतदारसंघांमधून निवडून आले होते.


वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:लोकसभेचे अध्यक्ष
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
ग.वा. मावळणकर

गणेश वासुदेव मावळणकर हे इ.स. १९५२ साली स्वतंत्र भारतात झालेल्या पहिल्या सार्वत्रिक निवडणुकीद्वारे, तत्कालीन मुंबई प्रांतात असलेल्या अमदाबादमधून लोकसभेवर निवडून गेलेले संसद सदस्य होते. निवडणुकीनंतर बनलेल्या पहिल्या लोकसभेचे ते पहिले अध्यक्ष झाले.
पूर्व जीवन

ग.वा. मावळंकर हे मराठी कुटुंबातील असून त्यांचे मूळ गाव हे तत्कालीन ब्रिटिश भारतातील मुंबई प्रांताच्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील संगमेश्वर जवळचे मावळंगे हे होय. त्यांचे प्राथमिक शिक्षण राजापूर येथे आणि उच्च शिक्षण अहमदाबाद येथे झाले.


मावळणकर, ग.वा.
मावळणकर, ग.वा.
मावळणकर, ग.वा.
वर्ग:अहमदाबादचे खासदार
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
यशवंत सिन्हा

thumb|right|यशवंत सिन्हा
यशवंत सिन्हा ( नोव्हेंबर ६, इ.स. १९३७) हे भारतीय जनता पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आहेत.त्यांनी इ.स. १९६० मध्ये भारतीय प्रशासनीय सेवेत (आय.ए.एस) प्रवेश केला आणि ते इ.स. १९८४ पर्यंत सेवेत होते. त्यानंतर त्यांनी सेवेचा राजीनामा देऊन जनता पक्षात प्रवेश केला. इ.स. १९८६ मध्ये त्यांची जनता पक्षाचे सरचिटणिस म्हणून नियुक्ती झाली. इ.स. १९८८ मध्ये जनता दलाची स्थापना झाल्यानंतर त्यांनी त्या पक्षात प्रवेश केला.तसेच त्याच वर्षी ते राज्यसभेवर निवडून गेले. इ.स. १९९० मध्ये जनता दलात फूट पडल्यानंतर त्यांनी चंद्रशेखर यांच्या समाजवादी जनता दलात प्रवेश केला.त्यांनी चंद्रशेखर यांच्या मंत्रीमंडळात अर्थमंत्री म्हणून कार्यभार सांभाळला. इ.स. १९९३ मध्ये त्यांनी भारतीय जनता पक्षात प्रवेश केला. ते इ.स. १९९५-इ.स. १९९६ या काळात बिहार विधानसभेत विरोधी पक्षनेते होते. इ.स. १९९८,इ.स. १९९९ आणि इ.स. २००९च्या लोकसभा निवडणुकींमध्ये त्यांनी झारखंड राज्यातील हजारीबाग लोकसभा मतदारसंघातून विजय मिळवला. अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या मंत्रीमंडळात त्यांनी अर्थमंत्री आणि परराष्ट्रमंत्री म्हणून काम बघितले. जून इ.स. २००९ मध्ये पंधराव्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये झालेल्या भारतीय जनता पक्षाच्या पराभवाला पक्षाच्या केंद्रिय नेतृत्वाला जबाबदार ठरवत पक्षाच्या उपाध्यक्षपदाचा त्यांनी राजीनामा दिला.


वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय अर्थमंत्री
वर्ग:भारतीय परराष्ट्रमंत्री
वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवेतील अधिकारी
वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१५ वी लोकसभा सदस्य
सिन्हा,यशवंत
वर्ग:हजारीबागचे खासदार
वर्ग:बिहार विधानसभेतील विरोधी पक्षनेते
वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
के.बी. कुलकर्णी

के.बी. कुलकर्णी (?? - मार्च ९, २००७) हे व्यक्तिचित्रणाकरता नावाजलेले विसाव्या शतकातील मराठी चित्रकार होते.
जीवन

के.बी.कुलकर्णी यांचा जन्म हिंडलगा या बेळगाव नजीकच्या गावी झाला. ते 'केबी' या नावाने प्रसिद्ध होते. शालेय शिक्षणानंतर चित्रकला प्रशिक्षणाकरता ते मुंबईच्या ’जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट’मध्ये दाखल झाले. १९३७ साली जे.जे.मधून त्यांनी पदविका अभ्यासक्रम पूर्ण केला. मुंबईतील वास्तव्यात त्यांना चित्रकार जी.एस्‌. हळदणकरांचा सहवास व मार्गदर्शन लाभले.

पदविका अभ्यासक्रम पूर्ण झाल्यावर केबी मुंबईहून बेळगावला परतले. तेथील सेंट पॉल्स हायस्कुलात ते कलाशिक्षक म्हणून रुजू झाले. त्याच काळात त्यांनी बेळगावातील संयुक्त महाराष्ट्र चौकात ’चित्रमंदिर’ नावाची चित्रकला प्रशिक्षणसंस्था सुरू केली. या संस्थेतून रवी परांजपे, जॉन फर्नांडिस, मारुती पाटील, विकास पाटणेकर, किरण हणमशेट आदी चित्रकार घडले. याखेरीज बेळगाव जिल्हा प्राथमिक शिक्षण संस्थेच्या शिनोळी येथील जे.एन्‌. भंडारी आर्ट स्कूलमध्ये त्यांनी अनेक वर्षे मानद प्राचार्यपद सांभाळले.

केबी चित्रकलेच्या सर्व प्रकारांमध्ये सिद्धहस्त होते. तैलरंग, जलरंग, ऍक्रेलिक या सर्व माध्यमांमध्ये त्यांचा हातखंडा होता. पेन्सिल रेखाटन या त्यांच्या आवडत्या प्रकारात तर त्यांची विशेष ख्याती होती.

मार्च ९, २००७ रोजी कुलकर्ण्यांचे बेळगावातील राहत्या घरी कर्करोगाने निधन झाले.


कुलकर्णी, के.बी.
वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
सोमनाथ चॅटर्जी

सोमनाथ चॅटर्जी (जन्म : तेजपूर-आसाम, २५ जुलै १९२९; - कलकत्ता, १३ ऑगस्ट २०१८) हे मुळात कम्युनिस्ट पक्षाचे (CPIचे)नेते होते. १९६८ साली ते मार्क्सवादी कम्यनिस्ट पक्षात गेले. ते १४ व्या लोकसभेचे सभापती होते. मार्क्सावादी कम्युनिस्ट पक्षाचे उमेदवार (CPI-Mचे उमेदवार) म्हणून इ.स. १९७१च्या लोकसभा निवडणुकीत पश्चिम बंगाल राज्यातील बरद्वान मतदारसंघातून आणि इ.स. १९७७ आणि इ.स. १९८०च्या लोकसभा निवडणुकांत पश्चिम बंगाल राज्यातील जादवपूर मतदारसंघातून ते लोकसभेवर निवडून गेले होते.

इ.स. १९८४च्या लोकसभा निवडणुकीत त्यांचा काँग्रेस पक्षाच्या उमेदवार ममता बॅनर्जी यांनी जादवपूर लोकसभा मतदारसंघात पराभव केला. त्यानंतर ते इ.स. १९८५ मध्ये पश्चिम बंगाल राज्यातील बोलपूर लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. पुढे, इ.स. १९८९, इ.स. १९९१, इ.स. १९९६, इ.स. १९९८, इ.स. १९९९ आणि इ.स. २००४च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये त्यांनी त्याच मतदारसंघातून विजय मिळवला.

अभ्यासू वृत्ती, आपला मुद्दा कौशल्याने मांडायची हातोटी आणि इंग्रजी भाषेवरील प्रभुत्व, यामुळे त्यांनी लोकसभेच्या कामकाजावर आपला प्रभाव पाडला.. जुलै इ.स. २००८ मध्ये मनमोहन सिंह सरकारवरील विश्वासदर्शक ठरावादरम्यान त्यांनी लोकसभा अध्यक्षपदाचा राजीनामा न देता सभाध्यक्षपदाची जबाबदारी पार पाडली. त्या कारणावरून त्यांचे मार्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाच्या केंद्रीय नेतृत्वाशी मतभेद झाले आणि त्यांची पक्षातून हकालपट्टी करण्यात आली. त्यानंतर त्यांनी इ.स. २००९ची लोकसभा निवडणूक न लढवता सक्रिय राजकारणातून निवृत्ती घेतली.
बालपण

सोमनाथ चॅटर्जी यांच्या कुटुंबाची आर्थिक स्थिती वाईट नव्हती, पण आईमुळे सबंध कुटुंबात ’साधी राहणी’ हे तत्त्व सहजपणे रुजले होते. सोमनाथांच्या आईचे नाव वीणापाणिदेवी. सोमनाथांचे वडील निर्मलचंद्र चॅटर्जी बंगाल हिंदू महासभेचे एक संस्थापक व अध्यक्ष होते. त्यामुळे घरात राजकारणाचा वारसा होता. वडील मानवाधिकाराच्या क्षेत्रात काम करीत असल्याने त्यांच्याकडे राजकीय-सामाजिक क्षेत्रातले बरेच कार्यकर्ते येत. सिटूचे (सेंटर ऑफ इंडियन ट्रेड युनियनचे) कार्यकर्तेही येत. त्यांच्यामुळेच सोमनाथ चॅटर्जी कम्युनिस्ट पक्षाकडे ओढले गेले. सन १९६८मध्ये ते कम्युनिस्ट पक्षात दाखल झाले.
मृत्यू

सोमनाथ चॅटर्जींचे १३ ऑगस्ट २०१८ रोजी कोलकातातील राहत्या घरी वयाच्या ८९व्या वर्षी निधन झाले.
सोमनाथ चॅटर्जी यांनी लिहिलेली पुस्तके

* Collected Speeches Of Somnath Chatterjee (२०१२)
* Keeping The Faith : Memoirs Of A Parliamentarian (प्रकाशनाची तारीख - ऑगस्ट २०१४). (मराठी अनुवाद - तपनिष्ठेची जपणूक. अनुवादक - शारदा साठे, राजहंस प्रकाशन - २०१५)


वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:बंगाली राजकारणी
वर्ग:भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी)
वर्ग:लोकसभेचे अध्यक्ष
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:११ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:बरद्वानचे खासदार
वर्ग:जादवपूरचे खासदार
वर्ग:बोलपूरचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१८ मधील मृत्यू
एन. जनार्दन रेड्डी

नेदुरूमल्ली जनार्दन रेड्डी ( फेब्रुवारी २०,इ.स. १९३५) हे काँग्रेस पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आहेत.ते इ.स. १९९० ते इ.स. १९९२ या काळात आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री होते.ते १४व्या लोकसभेत विशाखापट्टणम मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व करत आहेत.
संदर्भ

*लोकसभेच्या अधिकृत संकेतस्थळावरील व्यक्तिचित्र विदागारातील आवृत्ती


वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी
वर्ग:१२ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१३ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१४ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री
फ्योदर दस्तयेवस्की

रशियन लेखक फ्योदर मिखालोविच दस्तयेवस्की (११ नोव्हेंबर १८२१ - ९ फेब्रुवारी १८८१) हे आपल्या क्राईम अँड पनिशमेंट (गुन्हा आणि शिक्षा) या कादंबरीसाठी ओळखले जातात. त्यातील पात्रे तीव्र भावना असणारी, गुन्ह्यातून वाट शोधणारी, स्वातंत्र्याचा अर्थ शोधणारी, तात्त्विक प्रश्न मांडणारी असल्याने दस्तयेवस्की हे जगभरातील सामान्य लोकांचे प्रतिनिधित्व करणारे लेखक ठरतात. त्यांच्या पुस्तकांचे अनेक भाषांमध्ये भाषांतरे झालेली आहेत.

त्यांनी त्यांचे लिखान विसावित सुरू केले, आणि त्यांची पहिली कादंबरी, पूअर फोक (गरीब लोक) ही 1846 मध्ये प्रकाशीत केली तेव्हा त्यांचे वय 25 होते.
बालपण, शिक्षण

फ्योदर हे वडील मिखाईल आणि आई मारीया यांच्या सहा मुलांपैकी दुसरे अपत्य. वडील मिखाईल हे एक सर्जन होते, मॉस्को शहरातील गरिबांसाठी चालविण्यात येणाऱ्या इस्पितळात ते काम करीत असत. फ्योदरला लहानपणी त्या इस्पितळातील गरीब रुग्णांच्या गोष्टी ऐकण्यात स्वारस्य असल्याने ते तेथील लोकांची चौकशी करीत, त्यांच्याजवळ बसून त्यांच्याविषयी जाणून घेत.

आई मारीयाचे निधन झाल्यावर (१८३७) फ्योदर आणि त्यांच्या भावाला शिक्षणासाठी सेंट पीटर्सबर्ग येथील Military Engineering Academy मध्ये पाठविण्यात आले. लवकरच (१८३९) वडील मिखाईल यांचेही निधन जाले. आपले Military Engineering Academy मधील शिक्षण पूर्ण (१८४२) करून फ्योदर दस्तयेवस्की लेफ्टनंट पदावर सैन्यात दाखल झाले. सैन्यात सुमारे २ वर्षे नोकरी करून दस्तयेवस्कीने ती नोकरी सोडून दिली आणि ते गंभीरपणे लिखाणाकडे वळले.
तुरुंगवास

सैन्यातून निवृत्ती पत्करून दस्तयेवस्की एका बंडखोर गटाचे सदस्य झाले. त्या गटासाठी जहाल मतांची पत्रके काढून त्यांनी ती वाटल्याने १८४९ साली त्यांना अटक करण्यात आली. त्यांना शिक्षा म्हणून इतर कैद्यांसह सेमेनोव्ह चौकात उभे करून गोळ्या झाडून मारण्याची शिक्षा सुनाविण्यात आली. शिक्षेच्या दिवशी एका अधिकाऱ्याने त्यांचे शिक्षा कमी होण्याचे पत्र आणल्याने दस्तयेवस्की यांना सायबेरियात तुरुंगवासासाठी पाठविण्यात आले. ४ वर्षे कारावास भोगल्यानंतर सायबेरियातच त्यांना सामान्य सैनिक म्हणून काम करण्याची शिक्षा देण्यात आली. तुरूंगातील गलिच्छ वातावरण, तेथील कैदी, सश्रम कारावास हे पाहून दस्तयेवस्की यांचा एक वैचारिक लेखक म्हणून उदय झाला.
साहित्य

१८४५-४६ मध्ये दस्तयेवस्की यांची पहिली कादंबरी पुअर पोक प्रकाशीत झाली. यात दरिद्री कारकुनाच्या मनोविकारांचे वित्रण दस्तयेवस्की यांनी केले आहे. याच वर्षी दस्तयेवस्की यांची दुसरी कादंबरी द डबल प्रकाशीत झाली. यात दोन व्यक्तिमत्त्व असलेल्या एका कारकुनाची गोष्ट आहे. हा नायक अपयशी ठरतो तर त्याचे प्रतिरूप यशस्वी ठरते. शेवटी नायक आपल्यावरील ताणामुळे वेडा होतो. १८६१ साली प्रकाशीत द हाऊस ऑफ द डेड या कादंबरीत दस्तयेवस्की यांनी आपल्या सायबेरियातील अनुभवांबद्दल लिहिले आहे. त्यांच्या क्राईम अँड पनिशमेंट (१८६६), द इडियट (१८६८), द पझेस्ड (१८८०), द ब्रदर्स करमाझोव्ह (१८८०) या कादंबऱ्या गाजलेल्या आहेत. आपल्या कादंबऱ्यातून दस्तयेवस्की यांनी लोकांना राष्ट्रवाद शिकविला. लोकांकडून त्यांना खूप प्रेम मिळाले. दस्तयेवस्की यांनी मांडलेली वास्तववाद हा लिओ टॉल्स्टॉय यांच्या वास्तववादापेक्षा वेगळा आहे.

वर्ग:रशियन लेखक
वर्ग:इ.स. १८२१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८८१ मधील मृत्यू
रुसी मोदी

रुस्तोमजी शेरियार मोदी ऊर्फ रुसी मोदी (नोव्हेंबर ११, १९२४ - मे १७, १९९६) हा भारतीय पुरुष क्रिकेट संघाकडून आंतरराष्ट्रीय कसोटी सामने खेळलेला फलंदाज होता. भारतीय संघातर्फे त्यांनी १० कसोटी सामने खेळून ४६ धावांच्या सरासरीने एकूण ७३६ धावा काढल्या.
बाह्य दुवे

* क्रिकइन्फो.कॉम - यांची प्रोफाइल (इंग्लिश मजकूर)


वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९२४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील मृत्यू
उस्मानिया विद्यापीठ

उस्मानिया विद्यापीठ हे हैदराबादमधील विद्यापीठ आहे. 1918 मध्ये हैदराबादच्या निजाम, मीर उस्मान अली खान यांनी याची स्थापना केली.

उस्मानिया विद्यापीठ हे भारतीय उपमहाद्वीपमधील सर्वात मोठे विद्यापीठ सिस्टीम आहे आणि तिचे परिसर, घटक आणि संलग्न महाविद्यालयांमधील 300,000 पेक्षा अधिक विद्यार्थी आहेत.

विद्यापीठात 1600 एकर (6 किमी²) एक परिसर आहे.
मान्यताप्राप्त महाविद्यालये

ओस्मानिया विद्यापीठाशी संबंधित चारशे महाविद्यालये आहेत.

वर्ग:आंध्र प्रदेशातील विद्यापीठे
वर्ग:उस्मानिया विद्यापीठ
हू चिंताओ

हू चिंताओ (मराठी लेखनभेद: हू जिंताओ ; चिनी: 胡锦涛 ; फीनयीन: Hú Jǐntāo ;) (डिसेंबर २१, इ.स. १९४२; थायचौ, च्यांग्सू, चीन - हयात) हा चिनाच्या जनता-प्रजासत्ताकाचा भूतपूर्व राष्ट्राध्यक्ष आहे. इ.स. २००२ साली त्यांची चिनी साम्यवादी पक्षाच्या सर्वसाधारण सचिवपदी नेमणूक करण्यात आली. त्यानंतर इ.स. २००३ साली चिनाच्या जनता-प्रजासत्ताकाच्या अध्यक्षपदी, तर इ.स. २००४ साली चीनच्या केंद्रीय सैन्य आयोगाच्या अध्यक्षपदी नेमणूक झाली.
thumb|left|250px|
बाह्य दुवे

*


वर्ग:चीनचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील जन्म
बॉब वूल्मर

बॉब वूल्मर हा माजी इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू आणि क्रिकेटप्रशिक्षक होता. प्रशिक्षक म्हणून गाजलेल्या वूल्मरने दक्षिण आफ्रिका आणि पाकिस्तान क्रिकेटसंघांचे प्रशिक्षकपद भूषविले होते.

बॉब वूल्मर याचा जन्म भारतात कानपूर शहरात मे १४, १९४८ रोजी झाला होता. १९७५ मध्ये त्याने इंग्लंडकडून कसोटीत पदार्पण केले.

18 मार्च 2007 रोजी, वूल्मरचे जमैकामध्ये अचानक निधन झाले, 2007 क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत आयर्लंडकडून पाकिस्तान संघाचा अनपेक्षितपणे पराभव झाल्यानंतर काही तासांनी .


वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९४८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
ओतूर

ओतूर हे पुणे जिल्ह्यातल्या जुन्नर तालुक्यातील मांडवी नदीकाठी असलेले एक गाव आहे. या गावाचे जुने नाव उत्तमापूर असे होते. या गावाजवळून राष्ट्रीय महामार्ग २२२ जातो. येथे कपर्दिकेश्वराचे मंदिर व चैतन्य स्वामी समाधी मंदिर आहे. येथून अष्टविनायकांपैकी लेण्याद्री हे मंदिर ९ किलोमीटरवर, तर ओझरचे विघ्नेश्वर मंदिर ८ किलोमीटरवर आहे. शिवनेरी किल्ला ओतूरहून २० किलोमीटर दूर आहे. माळशेज घाटाचे अंतर सुमारे १२ किमी आहे. ओतूरपासून जवळ डुंबरवाडी व खामुंडीच्या शीवेवर सोमनाथाचे प्राचीन देउळ आहे.
कपर्दिकेश्वराचे मंदिर

कपर्दिकेश्वराची यात्रा श्रावण महिन्यात दर सोमवारी भरते. या दिवशी सकाळी गावातील सर्व घरांतून तांदूळ घेऊन शेजारच्या मांडवी नदीत ते धुऊन घेतले जातात आणि मंदिराच्या गाभाऱ्यात त्या तांदळापासून तीन घड्यां(घडा)ची पिंड तयार करतात. दोन घड्यांमध्ये एक लिंबू ठेवले जाते आणि क्रमांक दोन आणि तीनचा घडा एका लिंबावर तयार होतो. हे करणाऱ्या मंदिराच्या पुजाऱ्याच्या डोळ्यावर पट्टी बांधलेली असते. अशी तांदळाच्या पिंडीची निर्मिती अद्‌भुत समजली जाते. दर सोमवारी पिडींची संख्या वाढत जाते.

यात्रेच्या दिवशी इनामी कुस्त्यांचे जंगी आखाडे भरतात यासाठी राज्यभरातून मल्ल ओतूरला येतात.
प्रसिद्ध व्यक्ती

* संन्यासी केशव तथा बाबाजी चैतन्य महाराज
ओतूर येथे, संत तुकाराम महाराजांचे गुरू असलेले काशी क्षेत्रीचे ब्राह्मण संन्यासी केशव तथा बाबाजी चैतन्य महाराज, हे त्या काळच्या उत्तमापूर (सध्याचे ओतूर) येथील मांडवी नदीच्या तीरी कपर्दिकेश्वर मंदिराच्या सान्निध्यात सन १५७१ मध्ये, म्हणजे ४४० वर्षांपूर्वी समाधिस्त झाले होते.

श्री चैतन्य महाराजांनी समाधीनंतर साठ वर्षांनी, देहूच्या तुकाराम महाराजांना स्वप्नात दृष्टांत देऊन उत्तमापुरीस भेटीस बोलावले व राम-कृष्ण-हरी हा मंत्र देऊन वारकरी पंथाची पताका घेऊन पंथाचा प्रचार महाराष्ट्रातच नव्हे तर सर्वदूर करण्याचा उपदेश केला. त्यांच्या कृपेमुळे श्रीसंत तुकाराम महाराजांना संत शिरोमणी जगदगुरू ही ख्याती मिळवून दिल्याची कथा सांगितली जाते.

* अनिल अवचट
मराठी पत्रकार व साहित्यिक अनिल अवचट यांचे हे जन्मगाव आहे.

* शंकर वैद्य यांचे जन्मगांव
* सुमंत महाराज नलावडे यांची कर्मभूमी
* मुक्ता पुणतांबेकर
मुक्तांगण व्यसनमुक्ती केंद्राच्या संचालिका मुक्ता पुणतांबेकर यांचे हे आजोळ आहे. प्रसिद्ध साहित्यिक अनिल अवचट व मुक्तांगण व्यसनमुक्ती केंद्राच्या संस्थापिका अनिता अवचट यांच्या त्या सुकन्या आहेत.
शैक्षणिक संस्था

* चैतन्य विद्यालय
* सावित्रीबाई फुले कन्या शाळा
* श्री गाडगे महाराज संस्थानचे गाडगे महाराज विद्यालय
* अण्णासाहेब वाघिरे कला विज्ञान आणि वाणीज्य महाविद्यालय
* शरदचंद्र पवार अभियांत्रिकी महाविद्यालय
* शरदचंद्र पवार फार्मसी महाविद्यालय
शेती

ओतूर गावाच्या परिसरात आधुनिक पद्धतीने कांद्याचे उत्पादन आणि साठवणूक केली जाते. केळी, ऊस इत्यादी बागायती पिके घेतली जातात. येथे पंचायत समितीचा बाजार असून २५ किलोमीटर परिसरातील शेतकरी मालाची विक्री करण्यासाठी येथे येतात.
पुस्तके

ओतूर गावाची माहिती अनेक मराठी पुस्तकांत आली आहे; त्यांपैकी काही प्रसिद्ध पुस्तके अशी:-
* एक होतं गाव (सुधाकर घोडेकर, पुरंदरे प्रकाशन)
* चैतन्य चरित्र- वामनराव ओतूरकर
संदर्भ

वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे
टक्का

टक्का हे एखाद्या संख्येच्या १००शी गुणोत्तराचे मानक आहे.

* १ टक्का = १/१०० = ०.०१ = १%
* २ टक्के = २/१०० = ०.०२ = २%
* १०० टक्के = १००/१०० = १.०० = १००%

प्रमाण किंवा टक्केवारी(percentage). गणितात, टक्केवारी ही एक संख्या किंवा गुणोत्तर १०० च्या अपूर्णांकात व्यक्त केली जाते. हे सहसा टक्के चिन्ह, "%",वापरून दर्शविले जाते,टक्केवारी ही परिमाण नसलेली संख्या आहे (शुद्ध संख्या); त्याला मोजण्याचे एकक नाही.गुणोत्तराला एकक नसते.
गुणोत्तराला १०० ने गुणाकार करून टक्केवारी काढली जाते. उदाहरणार्थ, १२५० सफरचंदांची टक्केवारी म्हणून ५० सफरचंद शोधण्यासाठी, एक प्रथम गुणोत्तर मोजतो. ५०/१२५० = ०.०४
आणि नंतर १०० ने गुणाकार केल्यास ४% मिळते. टक्केवारी प्रथम गुणाकार करून देखील शोधले जाऊ शकते, म्हणजे जर या उदाहरणामध्ये, ५०चा १०० ने गुणाकार केला तर ५००० येईल आणि १२५० ने भागल्यास हा परिणाम ४% होईल.

टक्केवारीची टक्केवारी काढण्यासाठी, दोन्ही टक्केवारी 100च्या अपूर्णांकांमध्ये किंवा दशांशांमध्ये रूपांतरित करा आणि त्यांचा गुणाकार करा. उदाहरणार्थ, ४०%च्या ५०% काढण्यासाठी:
*(५०/१००)×(४०/१००)= ०.५० × ०.४० = ०.२० == २०%.
इवलेसे

वर्ग:अंकगणित
आस्वान धरण

आस्वान धरण हे इजिप्त देशामधील आस्वान ह्या शहराजवळ नाईल नदीवरचे एक मोठे धरण आहे. इ.स. १९६० साली बांधण्यात आलेल्या ह्या धरणाचे उद्देश पूरनियंत्रण, जलसिंचन तसेच विद्युतनिर्मिती हे होते. हे जगातील सर्वात लांब असणा-या नाईल नदीवर बांधलेले आहे. या धरणामुळे नाईल नदीचे पाणी वर्षभर अडवले जाते. तसेच निर्माण होणारी वीज इजिप्त मधील उद्योग व शहरांना पुरविली जाते. प्राचीन काळापासून नाईल नदीला दरवर्षी पूर येतो. वाहून येणा-या गाळामुळे येथील जमीन सुपीक बनलेली आहे. १९०२ मध्ये आस्वान गावच्या दक्षिणेला नाईल नदीवर धरण बांधण्यात आले. १९१२ व १९३३ या साली या धरणाची उंची वाढविली गेली. १९६० मध्ये या धरणाच्या वरील भागात ६ कि. मी. अंतरावर आस्वान हाय धरणचे काम नव्याने सुरू केले गेले. हे धरण माती, ग्रानाईट,दगड व सिमेंटचा वापर करून बांधलेले आहे. या धरणाची रुंदी ३.६ कि. मी. व उंची १११ मी. इतकी आहे.
बाह्य दुवे

*आस्वान धरणाचा उद्घाटन समारंभ

वर्ग:इजिप्तमधील धरणे
वर्ग:इ.स. १९६० मधील निर्मिती
डच ईस्ट इंडिया कंपनी

वेरीनिग्ड ऊस्टइंडिश कोंपान्ये ऊर्फ डच ईस्ट इंडिया कंपनी (डच: Vereenigde Oost-Indische Compagnie; अर्थ: संयुक्त पूर्व भारतीय कंपनी ;) ही इ.स. १६०२ साली स्थापन झालेली नेदरलँड्सस्थित व्यापारी कंपनी होती.

इ.स. १६०२ साली नेदरलँड्सने या कंपनीला आशियामध्ये वसाहती निर्माण करण्याचा २१ वर्षांचा मक्ता दिला. ही जगातील सर्वप्रथम बहुराष्ट्रीय कंपनी होती. डच ईस्ट इंडिया कंपनी रोखे विकणारी जगातील सर्वप्रथम कंपनी होती. कंपनीला वसाहती वसवणे, युद्ध करणे, तह अथवा करार करणे, अपराध्यांना कारावास अथवा देहदंडाच्या शिक्षा ठोठावणे, स्वतःच्या टांकसाळी उघडून नाणी पाडणे यांसारखे एखाद्या सार्वभौम शासनाच्या तोडीचे अधिकार होते.

आकडेवारीच्या दृष्टीने पाहता, आशियातील व्यापारात डच ईस्ट इंडिया कंपनीने इतर प्रतिस्पर्धी कंपन्यांना मागे टाकले होते. इ.स. १६०२ ते इ.स. १७९६ या काळात कंपनीने जवळपास दहा लाख युरोपीय लोकांना आशियातल्या व्यापारासाठी ४, ७८५ जहाजांमध्ये धाडले आणि २५ लाख टनांपेक्षा जास्त आशियाई व्यापारी मालाचा व्यवहार त्यांच्यामार्फत झाला. त्या तुलनेत पाहता, उर्वरित युरोपातून सर्व मिळून केवळ ८८२, ४१२ लोक इ.स. १५०० ते इ.स. १७९५ यादरम्यान व्यापारासाठी पाठवले. डच ईस्ट इंडिया कंपनीची मुख्य प्रतिस्पर्धी असलेल्या ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीच्या जहाजांच्या ताफ्यात केवळ् २,६९० जहाजे होती आणि एकंदरीत व्यापारी माल डच ईस्ट इंडिया कंपनीच्या मालाच्या एक पंचमांश होता. सतराव्या शतकात आपल्या मसाल्यांच्या व्यापारातील एकाधिकारशाहीमुळे डच ईस्ट इंडिया कंपनीने भरपूर नफा कमावला.

बटाव्हिया प्रांतातील एका बंदरात (आजचे जकार्ता) कंपनीने इ.स. १६१९ साली मालुकु बेटांवरील मसाल्याच्या व्यापारातून फायदा मिळवण्यासाठी राजधानी स्थापन केली. पुढील दोन शतकांत कंपनीने आणखी बंदरे व्यापारी तळ म्हणून ताब्यात घेतली व त्या बंदरांच्या आसपासचा भूभाग स्वतःच्या आधिपत्याखाली आणून स्वतःचे स्थान बळकट केले. हा व्यापारातला महत्त्वाचा भाग होता आणि दरवर्षी १८ टक्के दराने लाभांश कंपनीला यातून जवळपास २०० वर्षे मिळत होता. अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात, भ्रष्टाचारामुळे पोखरल्याने कंपनीचे दिवाळे निघाले आणि इ.स. १८०० साली कंपनी विसर्जित झाली. तिचे कर्ज आणि मालकीहक्क डच बटाव्हियन रिपब्लिकाच्या सरकारकडे गेले. डच ईस्ट इंडिया कंपनीच्या ताब्यातील भूभाग पुढे डच ईस्ट इंडीज म्हणून ओळखला जाऊ लागला. इ.स.च्या १९व्या शतकात इंडोनेशिया द्वीपसमूहाला सामावून घेत हा भाग विस्तारला आणि इ.स.च्या २०व्या शतकात यातूनच इंडोनेशिया निर्माण झाला.
हे सुद्धा पहा

* ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनी
बाह्य दुवे

*
*

वर्ग:इंडोनेशियाचा इतिहास
वर्ग:डच साम्राज्ये
वर्ग:नेदरलँड्सचा इतिहास
वर्ग:भारताचा इतिहास
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
जॉन प्रेस्कॉट

250 px|इवलेसे|जॉन प्रेस्कॉट
जॉन लेस्ली प्रेस्कॉट, बॅरन प्रेस्कॉट (इंग्लिश: John Leslie Prescott, Baron Prescott; ३१ मे १९३८) हा एक ब्रिटिश राजकारणी आहे. वेल्समध्ये जन्मलेला प्रेस्कॉट १९७० ते २०१० ह्या प्रदीर्घ काळादरम्यान किंग्स्टन अपॉन हल ह्या मतदारसंघामधून ब्रिटिश संसदेवर निवडून आला होता. १९९७ ते २००७ दरम्यान तो टोनी ब्लेअरच्या प्रशासनामध्ये उप-पंतप्रधान ह्या पदावर होता.
बाह्य दुवे

*ब्रिटिश संसदेच्या संकेतस्थळावरील व्यक्तिचित्र


वर्ग:इ.स. १९३८ मधील जन्म
वर्ग:युनायटेड किंग्डमचे उपपंतप्रधान
आल्बेर्तो फुहिमोरी

आल्बेर्तो फुहिमोरी फुहिमोरी (; २८ जुलै १९३८:लिमा, पेरू - ११ सप्टेंबर, २०२४:लिमा, पेरू) हा दक्षिण अमेरिकेमधील पेरू देशाचा माजी राष्ट्राध्यक्ष होता. जपानी वंशाचा असलेला फुहिमोरी १९९० ते २००० दरम्यान राष्ट्राध्यक्षपदावर होता. त्याला पेरूची अर्थव्यवस्था सुधारण्याचे व पेरूमधील माओवादी अतिरेकी संघटनेला पराभूत करण्याचे श्रेय दिले जाते. त्याचबरोबर फुहिमोरीवर हुकुमशाही गाजवण्याचे व मानवी हक्कांची मोठ्या प्रमाणावर पायमल्ली करण्याचे आरोप देखील झाले.

ह्या आरोपांवरून खटला भरला जाण्याच्या भितीने फुहिमोरीने पेरूमधून पळ काढला व तो जपानमध्ये दाखल झाला. तेथूनच त्याने राष्ट्राध्यक्षपदाचा राजीनामा पाठवला परंतु पेरूच्या संसदेने तो नामंजूर करून फुहिमोरीला निलंबित करून त्याच्याविरुद्ध अटकपत्र जाहीर केले. २००५ साली फुहिमोरीला चिली देशाच्या सान्तियागो शहरामध्ये अटक करण्यात आले. २००९ साली पेरूच्या सर्वोच्च न्यायालयाने फुहिमोरीला भ्रष्टाचार, कत्तल, मारहाण, अपहरण इत्यादी अनेक आरोपांसाठी दोषी ठरवून २५ वर्षांची शिक्षा सुनावली.
बाह्य दुवे

*व्यक्तिचित्र


वर्ग:पेरूचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख