JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
माहिम

माहीम हा मुंबई शहराचा एक भाग आहे. हे मुंबई शहराचे एक उपनगर आहे. ह्या भागांना मुंबईतील तालुका म्हणतात. माहीम रेल्वे स्थानक हे मुंबई उपनगरी रेल्वेवरील मुंबई शहरातले शेवटचे स्थानक आहे. त्यानंतर मुंबईची वांद्रे आदी उपनगरे सुरू होतात.
इतिहास

मुंबई शहर ज्या सात बेटांनी बनलेले आहे, त्यापैकी एक म्हणजे माहीम. जुने माहीम किंवा महिकावती ही राजा भीमदेवाची राजधानी होती. त्याने तेराव्या शतकात ह्या भागावर आपले वर्चस्व प्रस्थापित केले आणि एक राजवाडा बांधला. प्रभादेवी येथील एका न्यायालयाचे आणि बाबुलनाथ देवळाचेही बांधकाम त्याच्या कारकिर्दीत झाले. हे जुने माहीम उर्फ केळवा माहीम उर्फ के.माहीम उर्फ महिकावती शहर मुंबईपासून ६० किलोमीटरवर पालघर जवळ आहे. महिकावती देवीचे प्राचीन मंदिर अजूनही तेथे आहे. रामाला आणि लक्ष्मणाला अभिरावण आणि महिरावण या दोघांनी ह्या देवळात बंदी केले होते असा उल्लेख रामायणात आहे, असे म्हणतात. हनुमानाने त्यांची येथून सुटका केली होती. जेव्हा राजा भीमदेव युद्धात पराजित झाला तेव्हा त्याने मुंबई जवळ आपली नवीन राजधानी बनवून तिचेसुद्धा नाव माहीम ठेवले, असे जुन्या माहीमकरांचे म्हणणे आहे.

माहीम हे मुंबईमधील सात बेटांमध्ये मोडत असून येथे कोळी लोकांचे कोळीवाडे आहेत. येथील समुद्र किनाऱ्यावर माहीम कॉजवे (कोळीवाडा), माहीम किल्ला, माहीम रेती बंदर, माहीमची खाडी, सेंट मायकल चर्च (माहीम चर्च), मखदूम शाह बाबा दर्गा, माहीम पोलीस ठाणे आणि त्यांची वसाहत, शिवाजी पार्क, दादर चौपाटी, महापौर निवास, स्वातंत्र्यवीर सावरकर स्मारक, शितळादेवी मंदिर, हिंदुजा रुग्णालय, रहेजा रुग्णालय, सेंट झेवियर कॉलेज आणि कापड बाजार (माहीम बाजार) आहेत. माहीम वांद्रे भागाला माहीमच्या काॅजवेने जोडले आहे.
प्रेक्षणीय स्थळे

माहीम येथील प्रेक्षणीय स्थळांमध्ये जुन्या वास्तुशैलीत असणारे मुंबईतील सर्वात जुने शितळादेवीचे मंदिर अंदाजे सन १५३४ मध्ये पोर्तुगीजांनी बांधले. माहीमध्ये सेंट मायकल चर्च नावाचे एक कॅथॉलिक चर्च आहे, माहीम चर्च म्हणून ते ओळखले जाते. माहीममध्ये बाबा मखदूम शाह दर्गा (माहीमचा दर्गा) आहे हे तिन्ही प्रार्थनास्थळे एका त्रिकोणाच्या टोकांवर येतात. माहीम कॉजवेच्या जवळ स्वामी विवेकानंद उद्यान आहे. संयुक्त महाराष्ट्र कलादालन आणि महात्मा गांधी राष्ट्रीय जलतरण तलाव येथेच आहे, आणि त्याचबरोबर मनमाला देवीचे मंदिर आहे. ज्याला माहीम निसर्ग उद्यान या नावाने ओळखले जाते, ते महाराष्ट्र निसर्ग उद्यान धारावी-शींव (सायन) येथे माहीमच्या पूर्वेला आहे.
प्रसिद्ध लोकवस्ती

वीर सावरकर मार्ग,

तायाप्पा हरी (हरिश्चंद्र) सोनवणे चौक

माहीम चर्च,

शितळादेवी मंदिर,

सिटी लाईट सिनेमा,

माहीम कॉजवे कोळीवाडा,

सागर सानिध्य चाळ,

माहीम मच्छिमार वसाहत,

माहीम पोलीस वसाहत,

मोहंमद छोटानी मार्ग,

मोगल लेन,

भांडार गल्ली,

मोठा दर्गा,

छोटा दर्गा,

मोरी रोड,

नथुसेठ वाडी,

कापड बाजार (माहीम बाजार),

मखदूम शाह बाबा दर्गा: माहीमचा दर्गा (मोठा दर्गा),

माहिम किल्ला,

भागोजी कीर मार्ग,

टायकल वाडी.


वर्ग:मुंबईची उपनगरे
ॲरिझोना

अ‍ॅरिझोना (, ) हे अमेरिकेचे एक राज्य आहे. अमेरिकेच्या नैऋत्य भागात वसलेले अ‍ॅरिझोना क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील सहावे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने १६व्या क्रमांकाचे राज्य आहे.

अ‍ॅरिझोनाच्या दक्षिणेला मेक्सिकोची सोनोरा व बाहा कॅलिफोर्निया ही राज्ये, पश्चिमेला कॅलिफोर्निया, वायव्येला नेव्हाडा, पूर्वेला न्यू मेक्सिको, उत्तरेला युटा तर ईशान्येला कॉलोराडो ही राज्ये आहेत. फीनिक्स ही अ‍ॅरिझोनाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

अ‍ॅरिझोना १९१२ साली अमेरिकेचे ४८वे राज्य बनले. अमेरिकन संघात सामील झालेले संलग्न ४८ राज्यांमधील ते सर्वात शेवटचे राज्य आहे. सोनोराच्या वाळवंटात वसलेले हे राज्य आपल्या रुक्ष व उष्ण हवामानासाठी तसेच ग्रँड कॅन्यन व इतर अनेक राष्ट्रीय उद्याने, जंगले व वास्तूंकरिता प्रसिद्ध आहे.
मोठी शहरे

*फीनिक्स महानगर - ४० लाख
*तुसॉन - ५,२०,११६
*युमा - ९०,०४१
गॅलरी


चित्र:Saguaro Sunset.jpg|तुसॉनजवळील वाळवंटात आढळणारे निवडुंग.
चित्र:USA 09847 Grand Canyon Luca Galuzzi 2007.jpg|ग्रँड कॅन्यन.
चित्र:Grand Canyon Horse Shoe Bend MC.jpg|कॉलोराडो नदीने घेतलेले घोड्याच्या नालेच्या आकाराचे वळण.
चित्र:Map of Arizona NA.png|अ‍ॅरिझोनामधील प्रमुख रस्ते.
चित्र:Azcap.jpg|अ‍ॅरिझोनाचे विधानभवन.
चित्र:2008 AZ Proof.png|नेव्हाडाचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

संदर्भ
बाह्य दुवे

*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
र्‍होड आयलंड

ऱ्होड आयलंड (; ) हे अमेरिका देशामधील आकाराने सर्वात लहान राज्य आहे. अमेरिकेच्या ईशान्य भागातील न्यू इंग्लंड प्रदेशात वसलेले ऱ्होड आयलंड लोकसंख्येच्या दृष्टीने देशातील ४३व्या क्रमांकाचे व दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वाधिक लोकसंख्या घनतेचे राज्य आहे.

ऱ्होड आयलंडच्या दक्षिणेला अटलांटिक महासागर, पश्चिमेला कनेटिकट, उत्तरेला व पूर्वेला मॅसेच्युसेट्स ही राज्ये आहेत. राज्याच्या नैऋत्येला खाडीपलिकडे न्यू यॉर्क शहराचे लाँग आयलंड हे बेट आहे. प्रॉव्हिडन्स ही ऱ्होड आयलंडची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. ऱ्होड आयलंडच्या एकूण क्षेत्रफळाच्या १४ टक्के भाग पाण्याने व्यापला आहे.
मोठी शहरे

*प्रॉव्हिडन्स - १,७८,०४२
*वॉरविक - ८२,६७२
*क्रॅन्स्टन - ८०,३८७
गॅलरी


चित्र:N3419822 37931820 6163Providence.jpg|प्रॉव्हिडन्स.
चित्र:BrownUniversity-UniversityHall.jpg|१७६४ सालापासून कार्यरत असलेले ब्राउन विद्यापीठ हे न्यू इंग्लंडमधील सर्वात जुन्या विद्यापीठांपैकी एक आहे.
चित्र:Map of Rhode Island NA.png|ऱ्होड आयलंडमधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग.
चित्र:Rhode Island State Capitol (north facade).jpg|ऱ्होड आयलंड राज्य विधान भवन.
चित्र:2001 RI Proof.png|ऱ्होड आयलंडचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

बाह्य दुवे

*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
आर्कान्सा

आर्कान्सा () हे अमेरिकेचे एक राज्य आहे. अमेरिकेच्या दक्षिण भागात वसलेले आर्कान्सा क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील २९वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने ३२व्या क्रमांकाचे राज्य आहे.

आर्कान्साच्या उत्तरेला मिसूरी, पूर्वेला टेनेसी व मिसिसिपी, पश्चिमेला ओक्लाहोमा, नैऋत्येला टेक्सास, तर दक्षिणेला लुईझियाना ही राज्ये आहेत. लिटल रॉक ही आर्कान्साची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
गॅलरी


चित्र:William_J._Clinton_Presidential_Library,_Little_Rock,_Arkansas_(exterior_view_-_2007).jpg|लिटल रॉक येथील राष्ट्राध्यक्ष बिल क्लिंटन अध्यक्षीय वाचनालय.
चित्र:Walmart Visitors Center in Bentonville, Arkansas.jpg|वॉल-मार्टचे बेंटनव्हिलमधील मुख्यालय.
चित्र:National-atlas-arkansas.PNG|आर्कान्सामधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग.
चित्र:Arkansas State Capitol, Little Rock.jpg|आर्कान्सा राज्य संसद भवन
चित्र:2003 AR Proof.png|आर्कान्साचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे

बाह्य दुवे

*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
हरितगृह परिणाम

;ग्रीन हाऊस इफेक्ट:
पृथ्वीलगतच्या वातावरणामध्ये कर्ब द्वी प्राणीद (कार्बन-डाय-ऑक्साईड) व अशाच काही अन्य घातक वायूंचे प्रमाण वाढले की हरितगृह परिणाम होतो. हरितगृह परिणामामुळे पृथ्वीच्या तापमानात वाढ होण्याचा संभव असतो.
विवरण

दुपारी सूर्यप्रकाश पृथ्वीवर पडल्यावर ती तापते व नंतर रात्री ती उष्णता उत्सर्जित होऊन ती आकाशाकडे जात असते. या क्रियेस उष्णतेचे प्रारण असे म्हणतात. पृथ्वीस वातावरण असल्याने ही उष्णता नाहीशी होत नाही तर, वातावरणात असलेला कर्ब-द्वी-प्राणीद ((कार्बन-डाय-ऑक्साईड) वायूचे रेणू या कामात महत्त्वाची भूमिका बजावतात असे निदर्शनास आले आहे. हे रेणू अवरक्त प्रारणाने उत्तेजित होऊन ते त्यास ग्रहण करतात,व ते प्रारण पुन्हा भूपृष्ठाकडे पाठवितात.याने पृथ्वीवरील वातावरण रात्रीदेखील उबदार राहते.हा निसर्गतः घडणारा एक 'नैसर्गिक हरितगृह परिणाम' आहे.

कर्ब-द्वी-प्राणीद हा वायू पृथ्वीवरील सर्व जीवांसाठी मदतनीसाचे काम करतो.परंतू तो अल्प प्रमाणात किंवा संतुलित असल्यावरच त्याचे या गुणधर्माचा फायदा होतो. त्यास 'संतुलित हरितगृह परिणाम' असे म्हणतात.
वाईट परिणाम

या कर्ब-द्वी-प्राणीद वायूचे तसेच मीथेन, नायट्रस ऑक्साईड व बाष्प या हरितगृह वायूचे वातावरणातील प्रमाण संतुलित असेपर्यंतच याची पृथ्वीवरील जीवांना मदत होते. या वायूचे वातावरणातील प्रमाण भरमसाठ वाढल्यास याचे खूपच तोटे आहेत.याचे जीवनावर अत्यंत वाईट परिणाम होतात. हे सर्व वायू सूर्यप्रकाशातील अवरक्त प्रारणे शोषून त्यास पृथ्वीवर मोठ्या प्रमाणात परावर्तित करतात.या वायूच्या दाट थारांमुळे ही अवरक्त प्रारणे परावर्तित होऊन अंतराळात जात नाहीत. त्यामूळे वैश्विक तापमानवाढ (ग्लोबल वार्मिंग) होत असते.या परिणामास 'असंतुलित हरितगृह परिणाम' म्हणतात. तापमानवाढीमुळे ध्रुवीय प्रदेशांतील बर्फ वितळते आहे. त्यामुळे महासागरांची पातळी वाढते, व किनारपट्ट्या पाण्याखाली जातात. त्याचप्रमाणे महासागरांचे तापमानही वाढते, व त्याचा परिणाम म्हणून जगभरातील पर्जन्यचक्र बिनसले आहे. याचे अनेक स्थानिक परिणाम दिसतात. काही ठिकाणी अतिवृष्टी होते, तर काही ठिकाणी दुष्काळ पडतात. काही ठिकाणी समुद्री वादळांची वारंवारिता व तीव्रता वाढते. थंड प्रदेशातील हिमवर्षावांची तीव्रता वाढते. या सर्व बदलांमुळे मनुष्यहानी व वित्तहानी होते आहे.

जागतिक तापमानातवाढ होत आहे यामुळेच आरोग्यावर परिणाम होत आहेत
हरित गृह वायू मुळे आपल्या पृथ्वी भोवतालचे ओझोनचे आवरण पातळ होत चालले आहे. यातच भर म्हणून क्लोरो फ्लुरो कार्बन ( सी एफ सी ) मुळे या ओझोनच्या आवरणाला छिद्रे पडत आहेत. या छिद्रांमुळे सूर्यप्रकाशातील अतिनील प्रारणे अधिक प्रमाणात पृथ्वीवर पोहोचतात. गोऱ्या कातडीच्या लोकांमध्ये यामुळे त्वचेच्या कर्करोगाचे प्रमाण वाढले आहे.

या परिणामास नियंत्रणात ठेवणे गरजेचे आहे.
हरित गृह वाढण्याचे उद्दिष्टे

यासाठी हरितगृह वायूंचे प्रमाण नियंत्रणात ठेवणे व पृथ्वीतर्फे होणारे अवरक्त प्रारणांचे प्रमाण अत्यल्प ठेवणे असा आहे.
हे सुद्धा पहा

* जागतिक तापमानवाढ
* हरितगृह
* हरितगृह वायू


वर्ग:हवामानशास्त्र
वर्ग:वातावरण
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
कुर्दी भाषा

कुर्दी ह्या इराणी भाषासमूहामधील भाषा पश्चिम आशियामधील कुर्दिस्तान प्रदेशामधील कुर्दी लोक वापरतात. कुर्दी गटामध्ये सोरानी, कुमांजी, लाकी व दक्षिणी कुर्दी चार भिन्न बोलीभाषांचा समावेश केला जातो. कुर्दी ही इराक देशाच्या दोन राजकीय भाषांपैकी एक आहे परंतु सिरिया देशामध्ये कुर्दीच्या वापरावर संपूर्ण तर तुर्कस्तानमध्ये अंशतः बंदी आहे.
हे सुद्धा पहा

* जगातील भाषांची यादी
बाह्य दुवे

* इंग्लिश-कुर्दी शब्दकोश


वर्ग:इराणी भाषासमूह
वर्ग:भाषा
भाषा,कुर्दी
भाषा
ब्राह्मी

250px|right|thumb|ब्राम्हीची पाने
*संस्कृत नावः मण्डुकपर्णी, माण्डुकी
*लॅटिन नावः Centella asiatica, Hydrocotyle asiatica
*कूळः Apiaceae, Umbelliferae
भाषिक नावे:
*मराठी- ब्राम्ही, कारिवणा,
*हिंदी- ब्रम्हमाण्डुकी, ब्राम्हीभेद, ब्रम्हो, ब्रम्ही,
*गुजराती- ब्राम्हो, खडब्राम्ही, ब्राम्ही,
*इंग्रजी- इंडियन पेनीवर्ट
लागवड

*ब्राम्ही पसरत वाढते.
*ज्या भागात ऊन असेल तिथे ब्राम्ही लावतात.
*संपूर्ण वाफा थोडेच दिवसात हिरवा गार दिसतो.
*ब्राम्हीच्या झाडाला भरपूर पाणी लागते.
*ब्राम्हीची पाने किडनीच्या आकाराची, हृदयाकृती असतात.
उपयोग

*याचा जत्रुवर (मानेच्या वरील रोग) फारच उपयोग होतो.
*मेंदुला शांत ठेवायचे कार्य ब्राम्ही कडून फार चांगल्या तऱ्हेने होते.
* ब्राम्ही मेंदुसाठी पुष्टीदायक आहे.डोक्यास लावावयाचे तेलात याचा वापर करतात.
*केंसांच्या वाढीसाठी ब्राम्हीचा उपयोग होतो.पानांचा रस तेलात घालून लावल्यास** केसांना चमक येते, केस वाढतात.
*स्मरणशक्ती सुधारण्यासाठी रोज पाच-सहा पाने खावीत. अपस्मार, फिट्स येणे किंवा झोप येत नसेल तर ब्राम्हीची पाने किंवा रस घ्यावा.

वर्ग:औषधी वनस्पती
कनेटिकट

कनेटिकट(अमेरिकन उच्चार) किंवा कनेटिकट(मराठी उच्चार) (; ) हे अमेरिका देशामधील आकाराने तिसऱ्या क्रमांकाचे सर्वात लहान राज्य आहे. अमेरिकेच्या ईशान्य भागातील न्यू इंग्लंड प्रदेशात वसलेले कनेटिकट लोकसंख्येच्या दृष्टीने देशातील २९व्या क्रमांकाचे व चौथ्या क्रमांकाचे सर्वाधिक लोकसंख्या घनतेचे राज्य आहे.

कनेटिकटच्या दक्षिणेला अटलांटिक महासागर, पश्चिमेला न्यू यॉर्क, उत्तरेला मॅसेच्युसेट्स व पूर्वेला ऱ्होड आयलंड ही राज्ये आहेत. राज्याच्या दक्षिणेला खाडीपलीकडे न्यू यॉर्क शहराचे लॉंग आयलंड हे बेट आहे. हार्टफर्ड ही कनेटिकटची राजधानी तर ब्रिजपोर्ट हे सर्वात मोठे शहर आहे. कनेक्टिकचा राज्याचा दक्षिण व पश्चिमेकडील मोठा भाग न्यू यॉर्क महानगरामध्ये गणला जातो.

कनेटिकट हे अमेरिकेमधील एक प्रगत व श्रीमंत राज्य आहे. दरडोई उत्पन्न, कौटुंबिक उत्पन्न व मानवी विकास निर्देशांक ह्या बाबतीत कनेटिकटचा देशात प्रथम क्रमांक लागतो. परंतु येथील श्रीमंत व गरीब लोकांच्या मिळकतीत फार मोठी तफावत आहे. बँकिंग व इतर आर्थिक सेवा हा येथील सर्वात मोठा उद्योग आहे.

न्यू इंग्लंडमधील इतर राज्यांप्रमाणे येथे युरोपियन वंशाचे अनेक लोक स्थायिक झाले आहेत.
मोठी शहरे

* ब्रिजपोर्ट - १,४४,२२९
* न्यू हेवन - १,२९,७७९
* हार्टफर्ड - १,२४,५१२
* स्टॅमफर्ड - १,२२,६४३
इतर शहरे

*अनसोनिया
*ग्रोटॉन शहर
*टॉरिंग्टन
*डर्बी
*डॅनबरी
*नॉर्विक
*नॉर्वोक
*न्यू कनान
*न्यू ब्रिटन
*न्यू लंडन
*ब्रिस्टल
*मिडलटाउन
*मिलफोर्ड
*मेरिडेन
*वेस्ट हेवन
*वॉटरबरी
*शेल्टन
गॅलरी


चित्र:Nhskyline eastshore.jpg|न्यू हेवन.
चित्र:Map of Connecticut NA.png|कनेटिकटमधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग.
चित्र:Connecticut State Capitol, February 24, 2008.jpg|कनेटिकट राज्य विधान भवन.
चित्र:Connecticut quarter, reverse side, 1999.jpg|कनेटिकटचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

बाह्य दुवे

* अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
* पर्यटन


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
डेलावेर

डेलावेर (; ) हे अमेरिका देशामधील आकाराने दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वात लहान राज्य आहे. अमेरिकेच्या पूर्व भागात वसलेले डेलावेर लोकसंख्येच्या दृष्टीने देशातील ४५व्या क्रमांकाचे व सहाव्या क्रमांकाचे सर्वाधिक लोकसंख्या घनतेचे राज्य आहे.

डेलावेरच्या पूर्वेला अटलांटिक महासागर व न्यू जर्सी, पश्चिमेला व दक्षिणेला मेरीलॅंड व उत्तरेला पेनसिल्व्हेनिया ही राज्ये आहेत. डोव्हर ही डेलावेरची राजधानी तर विल्मिंग्टन हे सर्वात मोठे शहर आहे. डेलावेरच्या एकूण क्षेत्रफळाच्या २२ टक्के भाग पाण्याने व्यापला आहे.


७ डिसेंबर १७८७ रोजी अमेरिकेची स्थापना करणारे डेलावेर हे पहिले राज्य होते.
मोठी शहरे

*विल्मिंग्टन - ७०,८५१
*डोव्हर - ३६,०४७
गॅलरी


चित्र:Wilmington Delaware skyline.jpg|विल्मिंग्टन.
चित्र:Map of Delaware NA.png|डेलावेरमधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग.
चित्र:Delaware State Capitol.jpg|डेलावेर राज्य विधान भवन.
चित्र:1999 DE Proof.png|डेलावेरचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

बाह्य दुवे

*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
हवाई

हवाई हे अमेरिकेच्या ५०पैकी एक राज्य आहे. अमेरिकेच्या राज्यांपैकी हे एकमेव राज्य उत्तर अमेरिका खंडाच्या भूभागाशी जोडलेले नाही. हवाई प्रशांत महासागरामध्ये उत्तर अमेरिका खंडाच्या नैऋत्येला, जपानच्या आग्नेयेला व ऑस्ट्रेलियाच्या ईशान्येला पॉलिनेशिया उपखंडात मोठ्या द्वीपसमूहावर वसले आहे. हवाई हे अमेरिकेचे ५०वे व सर्वात नवे राज्य आहे.१८९८पूर्वी हवाई हा स्वतंत्र देश होता.१८९८ सालापासून अमेरिकेचा भूभाग असलेल्या हवाईला २५ ऑगस्ट १९५९ रोजी राज्याचा दर्जा देण्यात आला.

प्रशांत महासागरात १,५०० मैल पट्ट्यात पसरलेल्या हवाई द्वीपसमूहामधील हवाई, नीहाऊ, काऊई, ओहाऊ, मोलोकाई, लानाई, काहूलावी व माऊई ही आठ प्रमुख बेटे आहेत.


File:Niihau sep 2007.jpg|नीहाऊ (७० वर्ग मैल)
File:Kauai from space oriented.jpg|काऊई (५५२.३ वर्ग मैल)
File:Oahu SRTM.JPG|ओहाऊ (५९८ वर्ग मैल)
File:Maui Landsat Photo.jpg|माऊई (७२७.३ वर्ग मैल)

File:LanaiLandsat.jpg|लानाई (१४०.५ वर्ग मैल)
File:KahoolaweLandsat.jpg|काहूलावी (४४.६ वर्ग मैल)
File:Island of Hawai'i - Landsat mosaic.jpg|हवाई (४,०२८ वर्ग मैल)


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये

वर्ग:पॉलिनेशिया
इलिनॉय

इलिनॉय () हे अमेरिकेचे एक राज्य आहे. अमेरिकेच्या उत्तर-मध्य भागात वसलेले इलिनॉय हे लोकसंख्येच्या दृष्टीने अमेरिकेत पाचव्या क्रमांकावर असून देशातील तिसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर शिकागो ह्याच राज्यात आहे. राज्याच्या एकूण १.२८ कोटी लोकसंख्येच्या ६५ टक्के रहिवासी शिकागो महानगर परिसरात वास्तव्यास आहेत. राज्यातील शिकागो वगळता जवळजवळ इतर सर्व भाग ग्रामीण वा अर्ध-शहरी स्वरूपाचा आहे.

इलिनॉयच्या उत्तरेला विस्कॉन्सिन, ईशान्येला मिशिगन सरोवर, पूर्वेला इंडियाना, आग्नेयेला व दक्षिणेला केंटकी, तर पश्चिमेला आयोवा व मिसूरी ही राज्ये आहेत. स्प्रिंगफील्ड ही इलिनॉयची राजधानी आहे.

अमेरिकेच्या राजकीय पटलावर इलिनॉयला विशेष महत्त्व आहे. अब्राहम लिंकन, युलिसिस एस. ग्रँट व बराक ओबामा हे तीन अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष इलिनॉयचे राज्यातून निवडून आले आहेत तर रोनाल्ड रेगन ह्यांचा जन्म ह्याच राज्यात झाला.
गॅलरी


चित्र:Chicago3 SvG.jpg|शिकागो.
चित्र:ChicagoFedblgd.JPG|फेडरल रिझर्व्ह बँक ऑफ शिकागो.
चित्र:Byron Nuclear Generating Station.jpg|बायरन अणुशक्तीकेंद्र.
चित्र:Illinoiscapitol.jpg|इलिनॉय राज्य संसद भवन
चित्र:Illinois quarter, reverse side, 2003.jpg|इलिनॉयचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

बाह्य दुवे

* अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
* पर्यटन


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
इंडियाना

इंडियाना () हे अमेरिकेचे एक राज्य आहे. अमेरिकेच्या मध्य-उत्तर भागात वसलेले इंडियाना हे क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील ३८वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने १५व्या क्रमांकाचे राज्य आहे.

इंडियानाच्या उत्तरेला मिशिगन, वायव्येला मिशिगन सरोवर, पश्चिमेला इलिनॉय, दक्षिणेला केंटकी व पूर्वेला ओहायो ही राज्ये आहेत. इंडियानापोलिस ही इंडियानाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
गॅलरी


चित्र:Downtown indy from parking garage zoom.JPG|इंडियानापोलिस.
चित्र:Indy farmland.jpg|मध्य इंडियानामधील चौरसाकृती शेते.
चित्र:Map of Indiana NA.png|इंडियानामधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग.
चित्र:StateCapitolIndiana.jpg|इंडियाना राज्य संसद भवन
चित्र:2002 IN Proof.png|इंडियानाचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे

बाह्य दुवे

*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
आयोवा

आयोवा () हे अमेरिकेचे एक राज्य आहे. अमेरिकेच्या उत्तर-मध्य भागात वसलेले आयोवा हे एक कृषीप्रधान राज्य असून येथे मोठ्या प्रमाणावर मक्याची शेती होते. आयोवा हे क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील २६वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने ३०व्या क्रमांकाचे राज्य आहे.

आयोवाच्या उत्तरेला मिनेसोटा, वायव्येला साउथ डकोटा, पश्चिमेला नेब्रास्का, दक्षिणेला मिसूरी, ईशान्येला विस्कॉन्सिन तर पूर्वेला इलिनॉय ही राज्ये आहेत. दे मॉईन ही आयोवाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
शहरे

*आयोवा सिटी
*एम्स
*काउन्सिल ब्लफ्स
*चार्ल्स सिटी
*डॅव्हेनपोर्ट
*डेटन
*दे मॉईन
*बेट्टेनडॉर्फ
*मेसन सिटी
*वॉटर्लू
*सीडार रॅपिड्स
*सू सिटी
गॅलरी


चित्र:Des Moines skyline.jpg|दे मॉईन.
चित्र:Maytag.jpg|पूर्व आयोवामधील मक्याचे शेत.
चित्र:Iowa State Capitol April 2010.jpg|१८८६ साली बांधलेले आयोवा राज्य संसद भवन
चित्र:Iowa quarter, reverse side, 2004.jpg|आयोवाचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे

बाह्य दुवे

*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
कलि युग

हिंदू धर्मातील कालगणनेनुसार काळ हा चार युगांत विभागलेला आहे. त्यातील चौथा भाग म्हणजे कलि युग. चैत्र शुद्ध प्रतिपदा, प्रमाथी नाम संवत्सर, शुक्रवार दि. १८ फेब्रुवारी इ.स.पु. ३१०२ ला दुपारी २ वाजुन २७ मिनिटे आणि ३० सेकंद ला कलियुगाला सुरुवात झाली.
नवीन युगाची कल्पनाच

वैश्विक संदर्भात काळ हा चक्राकार मानला गेलेला आहे. या चक्राकार काळाबद्दल दोन कल्पना मांडण्यात आल्या आहेत त्यापैकी एक म्हणजे महायुग कल्पना व दुसरी मन्वंतर कल्पना. पहिल्या महायुग कल्पनेत एका चक्राचा काळ हा ४,३२,००० मानवी वर्षे इतका आहे. दुसऱ्या कल्पनेत चौदा मन्वंतरे येतात. प्रत्येक दोन मन्वंतरांमध्ये मोठे मध्यंतर असते. प्रत्येक मन्वंतराच्या शेवटी विश्वाची पुनर्निर्मिती होते आणि त्यावर एक मनू (आदिपुरूष) अधिराज्य करतो. सध्या आपण चौदापैकी ८ व्या मन्वंतरात आहोत. प्रत्येक मन्वंतरात ७१ महायुगे येतात. प्रत्येक महायुग हे चार युगात (कालखंडात) विभागले जाते. सध्याची ही चार युगे म्हणजे कृत, त्रेता, द्वापार आणि कली. या युगात अनुक्रमे ४८००, ३६००, २४०० आणि १२०० वर्षे येतात. मानवी वर्षात त्यांची संख्या काढताना त्यांना प्रत्येकी ३६० ने गुणावे लागते. यापैकी आपण सध्या चौथ्या म्हणजे कलीयुगात आहोत आणि याचा प्रारंभ इ.स.पू. ३१०२ मध्ये झाला असे मानले जाते.
कलियुग लक्षणे

नारद म्हणाले पृथ्वी सर्वोत्तम आहे, असे समजून मी येथे आलो. पृथ्वीवरील पुष्कर, प्रयाग, काशी, गोदावरी, हरिद्वार, कुरुक्षेत्र, श्रीरंगम, रामेश्वरम (सेतुबंध) इत्यादी अनेक तीर्थक्षेत्री मी संचार केला. परंतु मला कोठेही मनःशांती प्राप्ती झाली नाही. सध्या अधर्माला साहाय्य करणाऱ्या कलियुगाने सर्व पृथ्वी दुःखित झाली आहे. येथे आता सत्य, तप, पावित्र्य, दया, दान राहिलेले नाही. मनुष्यप्राणी केवळ उपजीविकेत व्यग्र आहेत. ते असत्य भाषण करणारे, आळशी, मंदबुद्धी, भाग्यहीन आणि उपद्रवग्रस्त झालेले आहेत. संत म्हणविणारे दांभिक आहेत, वरकरणी विरक्त दिसणारे संचय करीत आहेत. घराघरात स्त्रियांची सत्ता चालते. पत्‍नीचा भाऊ सल्लागार झाला आहे. लोक धनलोभाने कन्याविक्रय करू लागले आहेत आणि नवरा-बायकोमध्ये कलह होत आहे. महात्मा पुरुषांचे आश्रम, तीर्थक्षेत्रे, नद्या इत्यादींवर परधर्मीयांचा अधिकार आहे. येथे दुष्टांनी बरीचशी देवालये नष्ट केली आहेत. यावेळी इथे कोणी योगी नाही, सिद्धपुरुष नाही, ज्ञानी नाही की सत्कर्म करणारा नाही. सर्व पुण्य साधने यावेळी कलिरूपी वणव्याने भस्मसात करून टाकली आहेत. या कलियुगात बहुतेक देशवासी बाजारात अन्न विकू लागले आहेत. ब्राह्मण द्रव्य घेऊन वेद शिकवीत आहेत आणि स्त्रिया सदाचारहीन झाल्या आहेत. (२८-३६)

संदर्भ

श्रीमद् भागवत महापुराण

श्रीमद्भागवत महात्म्य (पहिले )प्रारंभ
माहात्म्य-अध्याय १ला (२८-३६)
संदर्भ आणि नोंदी

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
कॅन्सस

कॅन्सस () हे अमेरिकेचे एक राज्य आहे. अमेरिकेच्या दक्षिण भागात वसलेले कॅन्सस क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील १५ वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने ३४ व्या क्रमांकाचे राज्य आहे.

कॅन्ससच्या उत्तरेला नेब्रास्का, पूर्वेला मिसूरी, पश्चिमेला कॉलोराडो, तर दक्षिणेला ओक्लाहोमा ही राज्ये आहेत. टोपेका ही कॅन्ससची राजधानी तर विचिटा हे येथील सर्वात मोठे शहर आहे. कॅन्सस सिटी ह्या नावाचे मोठे शहर वास्तविकपणे मिसूरी राज्यात असून त्याची अनेक उपनगरे कॅन्ससमध्ये मोडतात.

ऐतिहासिक काळापासून इंडियन अदिवासी समाजातील असंख्य जातींचे कॅन्सस भागात वास्तव्य राहिले आहे. सध्या कॅन्सस हे अमेरिकेमधील सर्वात मोठ्या कृषीप्रधान राज्यांपैकी एक आहे. येथे गहू, ज्वारी व सूर्यफूल ह्या पिकांची मोठ्या प्रमाणावर शेती होते.
गॅलरी


चित्र:Kansas City Kansas aerial view.jpg|कॅन्सस सिटीचे कॅन्ससमधील एक उपनगर.
चित्र:Spring River 2006-07-03 2104.jpg|कॅन्ससमधील स्प्रिंग नदी.
चित्र:National-atlas-kansas.PNG|कॅन्ससमधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग.
चित्र:Topeka Capitol 01.jpg|कॅन्सस राज्य संसद भवन.
चित्र:2005 KS Proof.png|कॅन्ससचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

बाह्य दुवे

*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
केंटकी

केंटकी () हे अमेरिकेच्या मध्य-दक्षिण भागातील एक राज्य आहे. केंटकी हे क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील ३७वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने २६व्या क्रमांकाचे राज्य आहे.

केंटकीच्या उत्तरेला ओहायो व इंडियाना, वायव्येला इलिनॉय, दक्षिणेला टेनेसी, नैऋत्येला मिसूरी तर पूर्वेला व्हर्जिनिया व वेस्ट व्हर्जिनिया ही राज्ये आहेत. फ्रॅंकफोर्ट ही केंटकीची राजधानी असून लुईव्हिल हे सर्वात मोठे शहर आहे. लेक्सिंग्टन हे देखील येथील एक मोठे शहर आहे.

जगातील सर्वात जास्त लांबीच्या गुहांचे जाळे असलेले मॅमथ केव्ह राष्ट्रीय उद्यान केंटकी राज्यातच आहे. येथील घोड्यांच्या शर्यती तसेच ब्लूग्रास नावाचे एक विशिष्ट प्रकारचे गवत प्रसिद्ध आहेत.
गॅलरी


चित्र:Khp.jpg|केंटकीमधील एक घोड्यांचा तबेला.
चित्र:LincolnBirthplaceJBM82908.jpg|अब्राहम लिंकनचे जन्मस्थान.
चित्र:Map of Kentucky NA.png|केंटकीमधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग
चित्र:KY State Capitol.jpg|केंटकी राज्य संसद भवन
चित्र:Kentucky quarter, reverse side, 2001.jpg|केंटकीचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

बाह्य दुवे

*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
मेरीलँड

मेरीलॅंड (, ) हे अमेरिकेचे एक राज्य आहे. अमेरिकेच्या पूर्व किनाऱ्यावर वसलेले मेरीलॅंड क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील ४२वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने १९व्या क्रमांकाचे राज्य आहे.

मेरीलॅंडच्या आग्नेयेला अटलांटिक महासागर, नैऋत्येला वॉशिंग्टन डी.सी., पूर्वेला डेलावेर, पश्चिमेला व दक्षिणेला व्हर्जिनिया, वायव्येला वेस्ट व्हर्जिनिया व उत्तरेला पेनसिल्व्हेनिया ही राज्ये आहेत. अ‍ॅनापोलिस ही मेरीलॅंडची राजधानी तर बाल्टिमोर हे सर्वात मोठे शहर आहे. मेरीलॅंडच्या क्षेत्रफळाच्या २१ टक्के भाग पाण्याने (चेसापीकचा उपसागर) व्यापला आहे. मेरीलॅंडच्या लोकसंख्येचा मोठा हिस्सा वॉशिंग्टन-बाल्टिमोर महानगर क्षेत्रात वसला आहे.

दरडोई उत्पन्नाच्या बाबतीत मेरीलॅंडचा देशात पहिला क्रमांक लागतो. शेती, जीवशास्त्र संशोधन, बँकिंग, माहिती तंत्रज्ञान हे येथील प्रमुख उद्योग आहेत.
मोठी शहरे

* बाल्टिमोर - ६,२०,९६१
* फ्रेडरिक - ६५,२३९
* रॉकव्हिल - ६१,२०९
गॅलरी


चित्र:Baltimore City Hall from Northeast.jpg|बाल्टिमोर.
चित्र:Chesapeake Bay Bridge.jpg|चेसापीकच्या उपसागरावरील चेसापीक बे ब्रिज.
चित्र:Map of Maryland NA.png|मेरीलॅंडमधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग
चित्र:MarylandStateHouse (side).jpg|मेरीलॅंडचे विधानभवन.
चित्र:Maryland quarter, reverse side, 2000.jpg|मेरीलॅंडचे २५ सेंट्सचे नाणे.

बाह्य दुवे

* अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
* पर्यटन


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
मॅसेच्युसेट्स

कॉमनवेल्थ ऑफ मॅसेच्युसेट्स (; ) हे अमेरिकेचे एक राज्य आहे. अमेरिकेच्या ईशान्य भागातील न्यू इंग्लंड ह्या भौगोलिक प्रदेशामध्ये वसलेले मॅसेच्युसेट्स क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील ४४वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने १४व्या क्रमांकाचे राज्य आहे.

मॅसेच्युसेट्सच्या पूर्वेला अटलांटिक महासागर असून उत्तरेला व्हरमॉंट व न्यू हॅम्पशायर, दक्षिणेला कनेटिकट व ऱ्होड आयलंड तर पश्चिमेला न्यू यॉर्क ही राज्ये आहेत. २०१० साली मॅसेच्युसेट्सची लोकसंख्या ६५,४७,६२९ इतकी होती व ह्यांमधील दोन तृतियांश रहिवासी बॉस्टन महानगर क्षेत्रामध्ये स्थायिक आहेत.

अमेरिकेच्या इतिहासामध्ये मॅसेच्युसेट्सला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. इ.स. १६२० साली स्थापन झालेली प्लिमथ ही अमेरिकेमधील दुसरी कायमस्वरूपी ब्रिटिश वसाहत होती. १६३६ साली उघडलेले हार्वर्ड विद्यापीठ हे उत्तर अमेरिकेमधील सर्वात जुने विद्यापीठ आहे. अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात घडलेल्या अमेरिकन क्रांतीचे बॉस्टन हे सर्वात मोठे केंद्र होते.

सध्या मॅसेच्युसेट्स अमेरिकेतील एक प्रगत राज्य असून संस्कृती, कला, शिक्षण इत्यादींबाबतीत अग्रेसर आहे. येथील वार्षिक दरडोई उत्पन्न अमेरिकेमध्ये सहाव्या क्रमांकावर आहे.
मोठी शहरे

*बॉस्टन महानगर क्षेत्र - ४५,२२,८५८
*वूस्टर - १,८१,०४५
*स्प्रिंगफील्ड - १,५३,०६०
*लॉवेल - १,०६,५१९
*केंब्रिज - १,०५,१६२
शिक्षण

एम.आय.टी व हार्वर्ड विद्यापीठ ह्या जगातील सर्वोत्कृष्ट शैक्षणिक संस्थांपैकी दोन विद्यापीठे मॅसेच्युसेट्सच्या केंब्रिज शहरात स्थित आहेत.
खेळ

बास्केटबॉल व व्हॉलीबॉल ह्या दोन जागतिक खेळांची निर्मिती पश्चिम मॅसेच्युसेट्समध्येच झाली. सध्या अमेरिकेमधील काही सर्वात यशस्वी व्यावसायिक संघ मॅसेच्युसेट्स राज्यात स्थित आहेत. ह्यांमध्ये बॉस्टन सेल्टिक्स, बॉस्टन रेड सॉक्स, न्यू इंग्लंड पेट्रियट्स, बॉस्टन ब्रुइन्स व बॉस्टन ब्रेव्ह्ज ह्यांचा समावेश होतो.
गॅलरी


चित्र:DowntownBoston.jpg|बॉस्टन ही मॅसेच्युसेट्सची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
चित्र:MIT Building 10 and the Great Dome, Cambridge MA.jpg|एम.आय.टी.
चित्र:Map of Massachusetts NA.png|मॅसेच्युसेट्समधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग.
चित्र:Mass statehouse eb1.jpg|मॅसेच्युसेट्स राज्य विधान भवन.
चित्र:2000 MA Proof.png|मॅसेच्युसेट्सचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

बाह्य दुवे

*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये