JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
हवामान

मराठी मध्ये हवामान हा एखाद्या जागेचं किंवा प्रदेशाचं वातावरण दर्शविण्यासाठी वापरण्यात येणारा शब्द आहे. इंग्रजी मध्ये हवामान ह्या शब्दाची Weather आणि Climate अशी दोन वेगवेगळी भाषांतर करता येतील. ह्या दोन्ही भाषांतराचा अर्थ ही तितकाच भिन्न आहे.

Weather ह्या अर्थी वापरण्यात येणाऱ्या हवामान हा शब्द "वातावरणाची सद्य स्थिती" दर्शवितो. तर Climate ह्या अर्थी वापरण्यात येणारा हवामान हा शब्द "वातावरणाची किमान ३० वर्षे असलेली सरासरी स्थिती" दर्शवितो.

वातावरण म्हणजे, पृथ्वीच्या भोवती असणारे रंगहीन, गंधहीन, चवहीन वायूचे आवरण होय. एखाद्या प्रदेशाच्या हवामानाचा अभ्यास करावयाचा झाल्यास, त्या प्रदेशाचा ३२ ते ३५ वर्ष तेथील प्रदेशाचे निरीक्षण करावे लागते.

नायट्रोजन आणि ऑक्सिजन आतापर्यंत सर्वात सामान्य आहेत; कोरडी हवा सुमारे ७८ % नायट्रोजन (n२) आणि सुमारे २१ % ऑक्सिजन (o२) असते. आर्गॉन, कार्बन डाय ऑक्साईड (co२) आणि इतर बऱ्याच वायू देखील कमी प्रमाणात उपलब्ध आहेत; वातावरणातील वायूंचे मिश्रण 1% पेक्षा कमी बनवते. वातावरणात पाण्याची वाफ देखील समाविष्ट आहे. पाण्याच्या वाष्पाचे प्रमाण बरेच बदलते, परंतु सरासरी सुमारे १ % आहे. बरेच छोटे कण देखील आहेत - घन आणि द्रव - वातावरणात "फ्लोटिंग". या कणांना, ज्यांना शास्त्रज्ञ "एरोसोल" म्हणतात, त्यात धूळ, बीजाणू आणि परागकण, समुद्राच्या फवारण्यातील मीठ, ज्वालामुखीची राख, धूर आणि बरेच काही समाविष्ट आहे.
हवामान (Climate):

Climate ह्या अर्थी वापरल्या जाणारे जागतिक हवामान हे ५ प्रकारात विभागले जाऊ शकते.

* उष्णकटिबंधीय
* कोरडे
* समशीतोष्ण
* थंड
* ध्रुवीय
हवामान (Weather):

-
देश

इवलेसे
देश हे राजकीय विभागणी केलेले जगातील भौगोलिक प्रदेश आहेत. अनेक देश हे सार्वभौम भूभाग आहेत तर काही देश इतर देशांचे भाग आहेत. अनेक देशांना गुंतागुंतीचे अस्तित्त्व आहे तर जगातील काही देश अमान्य स्थितीत आहेत.
वैशिष्ट्यपूर्ण देश

* भारत हा क्षेत्रफळाच्या दृषीने जगातील सातव्या क्रमांकाचा देश आहे.
* भारत हा लोकसंख्येच्या दृष्टीने जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा देश आहे.
हे सुद्धा पहा

*जगातील देशांची यादी
*जगातील देशांची यादी (क्षेत्रफळानुसार)
*जगातील देशांची यादी (लोकसंख्येनुसार)
*जगातील देशांची यादी (लोकसंख्या घनतेनुसार)
*जगातील देशांची यादी (मानवी विकास निर्देशांकानुसार)
*जगातील अमान्य व अंशतः मान्य देशांची यादी
असा मी असामी

असा मी असामी मध्ये पु.ल. एका मध्यमवर्गीय माणसाचे व आजूबाजूच्या परिस्थितीचे चित्र रेखाटतात.

धोंडो भिकाजी कडमडेकर जोशी नावाच्या गिरगावात रहायला असणाय्रा एका सामान्य कारकुनाचे हे खास पु. लं. च्या शैलीतले "आत्मचरित्र" आहे. गिरगावातील चाळीतले प्रसंग, लग्नाचा प्रसंग आणि त्यातला उखाणा घ्यायचा किस्सा, पार्ल्याच्या मावशीचे घर शोधणे, ठिगळ्याचे टेलरिंग शिकवणे, एकत्र नानू सरंजाम्याच्या नाटकाला जाणे, सांताक्रूझच्या गुरुदेवांचे प्रवचन अशा अगदी साध्या प्रसंगांतून हसता हसता पुरेवाट होते. नंतर आधुनिक परिस्थिती प्रमाणे राहणीमान व एकंदर जीवनात झालेल्या बदलांचे चित्रण करण्यासाठी मुख्याध्यापिका सरोज खरे यांची भेट तर केवळ अप्रतिम.

शेवटी पु.ल. म्हणतात, "त्यावेळचा तो धोतरवाला धोंड्या जोशी तो तसा मी होतो आजचा डी.बी. जोशी हा असा मी आहे. ह्यापुढला कसा मी होईन हे मी आजच काय सांगू? हे इतकं पुराण सांगायचा उद्देश केवळ आज आपला जसा मी आहे ते कळावे......"


वर्ग:मराठी साहित्य यादी
वर्ग:पु.ल. देशपांडे यांचे साहित्य
मार्च २८

ठळक घटना आणि घडामोडी

नववे शतक

* ८४५ - व्हायकिंग सरदार राग्नार लोडब्रोकने पॅरिस शहर लुटले.
अठरावे शतक

* १७७६ - हुआन बॉतिस्ता दि आन्झाने सान फ्रांसिस्कोचा किल्ला बांधायला सुरुवात केली.
एकोणिसावे शतक

* १८५४ - क्रिमियन युद्ध - फ्रान्सने रशियाविरुद्ध युद्ध पुकारले.
* १८६२ - अमेरिकन यादवी युद्ध-ग्लोरियेटा पासची लढाई - उत्तरेच्या सैन्याने दक्षिणेचे न्यू मेक्सिकोवरील आक्रमण रोखले.
विसावे शतक

* १९३० - तुर्कस्तानमधील कॉॅंस्टेन्टिनोपल व अंगोरा शहरांनी आपली नावे बदलून अनुक्रमे इस्तंबूल व अंकारा अशी ठेवली.
* १९३९ - स्पॅनिश गृहयुद्ध - जनरलास्सिमो फ्रांसिस्को फ्रॅंकोनो माद्रिद शहर जिंकले.
* १९४१ - दुसरे महायुद्ध-केप माटापानची लढाई - ॲन्ड्ऱ्यू ब्राऊन कनिंगहॅमच्या नेतृत्वाखाली रॉयल नेव्हीने तीन इटालियन युद्धनौका व दोन विनाशिकांचा धुव्वा उडवला.
* १९७९ - अमेरिकेच्या पेनसिल्व्हेनिया राज्यातील थ्री माइल आयलंड अणुशक्ती केंद्रातील शीतक बंद पडला व त्यामुळे किरणोत्सर्गी पाणी वाफरुपे हवेतून पसरले.
* १९७९ - युनायटेड किंग्डमच्या पंतप्रधान जेम्स कॅलाहानविरुद्ध अविश्वासाचा ठराव एका मताने मान्य झाल्यावर सरकार कोसळले व संसद विसर्जित केली गेली.
* १९९२ - भारतीय उद्योगाचे अध्वर्यू जे.आर.डी. टाटा यांना भारतरत्‍न हा सर्वोच्च भारतीय सन्मान तत्कालीन राष्ट्रपती रामस्वामी वेंकटरमण यांच्या हस्ते प्रदान करण्यात आला.
* १९९८ - भारतीय कंपनी सी-डॅकने पूर्णपणे स्वदेशी बनावटीचा परम १०००० हा महासंगणक देशाला अर्पण केला.
एकविसावे शतक

* २००५ - सुमात्रा बेटावर रिश्टर मापनपद्धतीनुसार ८.७ तीव्रतेचा भूकंप.
* २००६ - फ्रान्समधील नवीन कामगार कायद्याविरुद्ध १०,००,००पेक्षा अधिक युनियन सदस्यांचे अनेक शहरात मोर्चे.
* २००८ - भारतीय फलंदाज वीरेंद्र सेहवागने विरुद्ध कसोटी क्रिकेट सामन्यात ३०९ धावांची नाबाद खेळी केली व सर डॉन ब्रॅडमन व ब्रायन लारानंतर दोन त्रिशतके फटकावणारा तिसरा फलंदाज झाला. चार वर्षांपूर्वी मार्च २९ला सेहवागने विरुद्ध ३०९ धावांची खेळी केली होती.
* २०२५ - म्यानमारच्या मंडाले शहराजवळ रिश्टर मापनपद्धतीनुसार ७.७ तीव्रतेचा भूकंप होउन म्यानमार आणि थायलंडमध्ये ४,४०० पेक्षा अधिक लोक मृत्यू पावले.
जन्म

* १६०९ - फ्रेडरिक तिसरा, डेन्मार्कचा राजा.
* १८५१ - बर्नार्दिनो माचादो, पोर्तुगालचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १८६८ - मॅक्झिम गॉर्की, :वर्ग:रशियन लेखक.
* १८९२ - कार्नेली हेमन्स, फ्रेंच-बेल्जियन शरीरशास्त्रज्ञ आणि नोबेल पुरस्कार विजेता.
* १९१० - इंग्रीड, डेन्मार्कची राणी.
* १९३० - जेरोम फ्रीडमन, अमेरिकन :वर्ग:भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १९४६ - अलेहांद्रो टोलेडो, पेरूचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९५३ - मेल्चियोर न्डाडाये, बुरुंडीचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९६० - होजे मरिया नीव्ह्स, केप व्हर्देचा पंतप्रधान.
* १९६८ - नासीर हुसेन, :वर्ग:इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* १९३ - पर्टिनॅक्स, रोमन सम्राट.
* १२३९ - गो-तोबा, जपानी सम्राट.
* १२८५ - पोप मार्टिन चौथा.
* १९४१ - व्हर्जिनिया वूल्फ, इंग्लिश लेखिका.
* १९४२ - मिगेल हर्नान्देझ, स्पॅनिश कवी.
* १९६९ - ड्वाइट डी. आयझेनहॉवर, अमेरिकेचा ३४वा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९९२ - आचार्य आनंद ऋषीजी, स्थानकवासी जैन धर्मगुरू.
* २००० - शांताराम द्वारकानाथ देशमुख उर्फ राम द्वारकानाथ देशमुख, नामवंत अर्थतज्‍ज्ञ आणि लेखक.
* २००६ - पीटर उस्तिनोव, ब्रिटिश अभिनेता.
* २०१७ - थेम्प्टन रुस्तमजी अंध्यारुजिना, भारतीय वकील आणि घटनातज्ज्ञ.
प्रतिवार्षिक पालन

* शिक्षक दिन - चेक प्रजासत्ताक, स्लोव्हेकिया.
बाह्य दुवे

----
मार्च २६ - मार्च २७ - मार्च २८ - मार्च २९ - मार्च ३० - (मार्च महिना)


वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
मार्च ३०

ठळक घटना आणि घडामोडी

सतरावे शतक

* १६९९ - शिख धर्मगुरू श्री.गुरू गोबिंद सिंघ यांनी खालसा पंथची स्थापना केली.
एकोणिसावे शतक

विसावे शतक

एकविसावे शतक

* २००९ - बारा दहशतवाद्यांनी पाकिस्तानच्या लाहोर शहरातील मनावन पोलीस अकादमीवर हल्ला केला. सहा हल्लेखोरांसह १८ ठार.
जन्म

* १७४६ - फ्रांसिस गोया, स्पॅनिश चित्रकार.
* १८३२ - व्हिंसेंट व्हान गॉ, डच चित्रकार.
मृत्यू

* १६६५ - मुरारबाजी देशपांडे, छत्रपती शिवाजी महाराज यांचे विश्वासू सरदार(रणमरण).
* १९४४ - सर चार्ल्स व्हर्नान बॉयस, विख्यात ब्रिटिश पदार्थविज्ञानशास्त्रज्ञ.
* १९७६ - रंगसम्राट रघुवीर शंकर मुळगावकर, भारतीय चित्रकार.
* १९९३ - एस. एम. पंडित, भारतीय चित्रकार.
* १९९८ - फर्डिनंड पोर्श, पोर्श, ए.जी. या जर्मन कंपनीचा संस्थापक.
* २००२ - आनंद बक्षी, हिंदी चित्रपटगीतकार.
* २००२ - क्वीन मदर एलिझाबेथ, इंग्लंडची राणी एलिझाबेथ दुसरीची आई.
प्रतिवार्षिक पालन
बाह्य दुवे

मार्च २८ - मार्च २९ - मार्च ३० - मार्च ३१ - एप्रिल १ - (मार्च महिना)


वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
मार्च २९

ठळक घटना आणि घडामोडी

सहावे शतक

* ५३७ - व्हिजिलियस पोपपदी.
सतरावे शतक

* १६३२ - सेंट जर्मेनचा तह - इंग्लंडने तीन वर्षांपूर्वी जिंकलेला कॅनडाचा क्वेबेक प्रांत फ्रांसला परत केला.
अठरावे शतक

* १७९२ - स्वीडनचा राजा गुस्ताव तिसऱ्याचा मृत्यू. गुस्ताव चौथा एडोल्फ राजेपदी.
एकोणिसावे शतक

* १८०९ - स्वीडनमध्ये राजा गुस्ताव चौथ्या एडोल्फविरुद्ध उठाव. स्वीडनचा भाग असलेल्या फिनलंडने रशियाशी संधान बांधले.
* १८४७ - मेक्सिकन-अमेरिकन युद्ध - जनरल विनफील्ड स्कॉटच्या नेतृत्वाखाली अमेरिकेच्या सैन्याने बेराक्रुथ शहर जिंकले.
* १८४९ - ब्रिटिश ईस्ट ईंडिया कंपनीने पंजाब खालसा केले.
* १८५७ - मंगल पांडे या ब्रिटिशांच्या बंगाल पलटणीतील शिपायाने बराकपूर छावणीत अधिकाऱ्यांवर गोळ्या झाडल्या. हा १८५७ च्या स्वातंत्र्ययुद्धाचा प्रारंभ मानला जातो.
* १८८२ - नाइट्स ऑफ कोलंबस या संस्थेची स्थापना.
विसावे शतक

* १९३६ - जर्मनीत एडॉल्फ हिटलरने जनतेकडे ऱ्हाइनलॅंड बळकावण्यासाठी कौल मागितला. याला ९९.५% मतदारांनी उजवा कौल दिला.
* १९६२ - भारताचे तत्कालीन पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरु यांच्या हस्ते पिंपरी येथील हिंदुस्थान ॲंटिबायोटिक्सच्या पेनिसिलिन कारखान्यातील स्ट्रेप्टोमायसिनच्या उत्पादन प्रकल्पाचे अनावरण झाले.
* १९४२ - दुसरे महायुद्ध - रॉयल एर फोर्सने जर्मनीतील लुबेक गावावर बॉम्बफेक केली.
* १९४५ - दुसरे महायुद्ध - इंग्लंडवर व्ही-१ या उडत्या बॉम्बचा शेवटचा हल्ला.
* १९७१ - व्हियेतनाम युद्ध-माय लाईची कत्तल - निरपराध व निःशस्त्र नागरिकांची हत्या करणाऱ्या अमेरिकन सैनिक लेफ्टनंट विल्यम कॅलीला जन्मठेपेची शिक्षा सुनावण्यात आली.
* १९७३ - व्हियेतनाम युद्ध - शेवटच्या अमेरिकन सैनिकांनी दक्षिण व्हियेतनाममधून माघार घेतली.
* १९८२ - एन.टी. रामाराव यांनी तेलुगू देसम पक्षाची स्थापना केली.
* १९९३ - एदुआर्द बॅलादुर फ्रांसच्या पंतप्रधानपदी.
एकविसावे शतक

* २००३ - बल्गेरिया, एस्टोनिया, लात्व्हिया, लिथुएनिया, रोमेनिया, स्लोव्हाकिया व स्लोव्हेनियाला नाटोचे सभासदत्त्व.
* २००४ - भारतीय फलंदाज वीरेंद्र सेहवाग याने पाकिस्तान विरुद्ध कसोटी क्रिकेट सामन्यात ३०९ धावांची खेळी केली व त्रिशतक झळकवणारा पहिला भारतीय फलंदाज झाला.
* २०१० - दोन आत्मघातकी स्त्री दहशतवाद्यांनी मॉस्कोच्या उपनगरी रेल्वेत सकाळच्या गर्दीत स्फोट घडवले. ४० ठार.
जन्म

* १५५३ - व्हित्सेंत्झोस कोमारोस, ग्रीक कवी.
* १७९० - जॉन टायलर, अमेरिकेचा दहावा राष्ट्राध्यक्ष.
* १७९९ - एडवर्ड स्मिथ-स्टॅन्ली, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.
* १९०० - जॉन मॅकइवेन, ऑस्ट्रेलियाचा १८वा पंतप्रधान.
* १९२९ - उत्पल दत्त, हिंदी चित्रपट अभिनेता (मृत्यु:१९९३)
* १९२९ - लेनार्ट मेरी, एस्टोनियाचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९३९ - जगदीप, हास्य अभिनेते
* १९४३ - जॉन मेजर, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.
* १९६८ - ल्युसी लॉलेस, न्यू झीलंडची अभिनेत्री.
मृत्यू

* १०५८ - पोप स्टीवन नववा.
* १३६८ - गो-मुराकामी, जपानी सम्राट.
* १९५९ - बार्थेलेमी बोगांडा, मध्य आफ्रिकेच्या प्रजासत्ताकचा राष्ट्राध्यक्ष.
* १९६२ - करमचंद थापर, भारतीय उद्योगपती.
* १९६४ - शंकर नारायण जोशी, भारतीय इतिहाससंशोधक.
* १९९७ - श्रीमती पुपुल जयकर, सामाजिक कार्यकर्ता.
* २०२३ - गिरीश बापट, भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी
प्रतिवार्षिक पालन

* बोगांडा दिन - मध्य आफ्रिकेचे प्रजासत्ताक.
* युवा दिन - तैवान.
बाह्य दुवे

----
मार्च २७ - मार्च २८ - मार्च २९ - मार्च ३० - मार्च ३१ - (मार्च महिना)
मार्च ३१

ग्रेगोरियन कॅलेंडरमध्ये ३१ मार्च हा वर्षाचा ९० व्या दिवस आहे (लीप वर्षात ९१ अंशांचा). वर्ष संपेपर्यंत २७५ दिवस बाकी असतात. रविवार किंवा सोमवार (५७) पेक्षा मंगळवार, गुरुवार किंवा शनिवार (प्रत्येकी ४०० वर्षांमध्ये प्रत्येक ५८ वर्षांत) पडण्याची शक्यता अधिक आहे, आणि बुधवार किंवा शुक्रवार (५६) रोजी होण्याची शक्यता कमी आहे.
ठळक घटना आणि घडामोडी

एकोणिसावे शतक

* १८६७ - प्रार्थना समाजची स्थापना.
विसावे शतक

* १९२७ - डॉ. श्रीधर व्यंकटेश केतकर यांनी महाराष्ट्रीय ज्ञानकोश हा महाप्रचंड ज्ञानकोश प्रकल्प पूर्ण केला.
* १९९७ - भारतीय शास्त्रज्ञ डॉ. जयंत विष्णू नारळीकर आणि चेक शास्त्रज्ञ डॉ. निरी ग्रायगर यांना विज्ञान लोकप्रिय करण्याच्या कार्याबद्दल युनेस्कोतर्फे दिला जाणारा कलिंग पुरस्कार प्रदान.
एकविसावे शतक

* २००१ - भारतीय फलंदाज सचिन तेंडुलकर याने एकदिवसीय क्रिकेट प्रकारामध्ये १०,००० धावा पूर्ण केल्या.
जन्म

* १८४३ - बळवंत पांडुरंग किर्लोस्कर, मराठी रंगभूमीचे जनक.
* १८६५ - आनंदीबाई गोपाळराव जोशी, पहिल्या भारतीय महिला वैद्यकीय चिकित्सक.
* १९०६ - जनरल के. एस. थिमय्या, भारतीय सरसेनापती.
मृत्यू

* १७२७ - सर आयझेक न्यूटन, इंग्लिश शास्त्रज्ञ व तत्त्वज्ञानी.
* १९२६ - दत्तात्रय बळवंत पारसनीस, इतिहास संशोधक.
* १९४५ - फ्रेडरिक बर्गियस, जर्मन रसायनशास्त्रज्ञ, नोबेल पुरस्कार विजेता.
* १९७२ - मीनाकुमारी, हिंदी चित्रपट अभिनेत्री.
* २००० - डॉ. हरदेव बहारी, हिंदी लेखक आणि शब्दकोशकार.
* २००४ - गुरूचरणसिंग तोहरा, अकाली दलाचे नेते आणि शिरोमणी गुरुद्वारा प्रबंधक समितीचे अध्यक्ष.
* २००४ - गणपतराव वडणगेकर गुरुजी, कोल्हापूरचे चित्रकार,कलादिग्दर्शक.
प्रतिवार्षिक पालन

* मुक्ती दिन - माल्टा.
बाह्य दुवे

मार्च २९ - मार्च ३० - मार्च ३१ - एप्रिल १ - एप्रिल २ - (मार्च महिना)


वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:मार्च महिना
भालजी पेंढारकर

भालचंद्र गोपाळ पेंढारकर ऊर्फ चित्रतपस्वी भालजी पेंढारकर (मे २, १८९८ - नोव्हेंबर २६, १९९४) हे मराठी चित्रपट दिग्दर्शक, निर्माते, पटकथालेखक, संवादलेखक होते.

भालजींच्या “महारथी कर्ण” व “वाल्मिकी” या सिनेमातून भूमिका साकारत असतानाच अभिनेत्री लीलाबाईचे व त्यांचे प्रेम जुळले आणि त्याचे रूपांतर विवाहात झाले व लीला चंद्रगिरीच्या त्या लीला पेंढारकर झाल्या.
चित्रपट निर्मिती

भारताला स्वातंत्र्य मिळाले होते. गुलामगिरीच्या जोखडातून मुक्त झाल्याच्या भावनेचा व स्वातंत्र्याचा दिव्य संदेश भालजींनी आपल्या चित्रपटांतून दिला. बहिर्जी नाईक, नेताजी पालकर, मोहित्यांची मंजुळा यांतील संवादांमधून भालजींनी दुबळेपणा व लाचारीविरुद्ध शाद्बिक आसूड ओढले. स्वातंत्र्य मिळाले तरी सुराज्य निर्माण करण्यासाठी त्याग, निष्ठा, औदार्य व संयमी असा खंबीरपणा आणि आत्मविश्वास असलेली तरुण पिढी तयार व्हावी यासाठी त्यांनी समृद्ध आशयासह कला व तंत्र या दोन्ही दृष्टिकोनातून उत्कृष्ट अशा चित्रपटांची निर्मिती केली.

भालजींचे चित्रपट किंवा त्यांची निर्मिती संस्था म्हणजे कलाकार व तंत्रज्ञ घडवणारी एक मोठी कार्यशाळाच होती. तसेच त्यांचा संच म्हणजे कुटुंबच होते. शिस्तबद्धता, वेळापत्रकानुसार काम, कामांचे नेटके वाटप, स्तोत्रपठण, प्रार्थना, रेखीव दिनक्रम, वगैरे... चित्रपटाच्या माध्यमातून भालजींनी सुलोचनादीदी, चंद्रकांत मांडरे, सूर्यकांत मांडरे, जयश्री गडकर असे असंख्य कलाकार घडवले. शिवाजीचा काळ आणि त्या काळातील व्यक्तिरेखा व प्रसंग ही भालजींच्या चित्रपटांची प्रमुख वैशिष्ट्ये होती. त्यांच्या युगप्रवर्तक अशा कारकिर्दीमुळे भालजींना यथार्थतेने चित्रतपस्वी असे म्हणले जाते.

१९४८ मध्ये गांधीजींची हत्या झाल्यानंतरच्या दंगलीमध्ये भालजींचा कोल्हापूर येथील जयप्रभा स्टुडिओ जाळला गेला. नुकताच तयार झालेला मीठभाकर व बाळ गजबरांचा मेरे लाल हे चित्रपट आगीत भक्षस्थानी पडले. दीडशे ते दोनशे कामगार बेकार झाले. भालजींनी पुन्हा लाखो रुपये खर्चून जयप्रभास परत उभे केले. जिद्दीतून मीठभाकर व मेरे लालची पुनर्निर्मिती केली. मीठभाकरने चांगला व्यवसाय केला. भालजींनी कोल्हापुरात मराठी चित्रनिर्मितीस पुन्हा एकदा वेग मिळवून दिला.
भालजी पेंढारकर याचे चित्रपट

* आकाशवाणी
* कान्होपात्रा
* कालियामर्दन
* गनिमी कावा
* गोरखनाथ
* छत्रपती शिवाजी
* नेताजी पालकर
* बहिर्जी नाईक
* भक्त दामाजी
* मराठी तितुका मेळवावा
* महारथी कर्ण
* मीठभाकर
* मोहित्यांची मंजुळा
* राजा गोपीचंद
* वाल्मिकी
* साधा माणूस (आत्मचरित्र). (संदर्भ-संशोधन-लेखनसाहाय्य : अर्जुन नलवडे. मधुकर पातकर, अनंत भगवान, प्रभाकर पेंढारकर)
* साधी माणसं
* सावित्री
* सुवर्णभूमी
बाह्य दुवे

* आयएमडीबी संकेतस्थळावरील भालजी पेंढारकरांबद्दलचे पान


वर्ग:मराठी भाषेमधील चित्रपट दिग्दर्शक
वर्ग:इ.स. १८९८ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
धनंजय रामचंद्र गाडगीळ

इवलेसे|धनंजय रामचंद्र गाडगीळ
धनंजय रामचंद्र गाडगीळ (एप्रिल १०, इ.स. १९०१ - मे २४, इ.स. १९७१) हे भारतीय अर्थतज्ज्ञ होते.


गाडगीळ,धनंजय रामचंद्र
गाडगीळ, धनंजय रामचंद्र
गाडगीळ, धनंजय रामचंद्र
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:पुणे विद्यापीठाचे कुलगुरू
धनंजय गाडगीळ हे अर्थतज्ञ होते.त्यांनी भारतात आर्थिक क्षेत्रातील महत्त्वपूर्ण संस्थांची उभारणी केली होती आणि गाडगीळ हे नियोजन मंडळाचे उपाध्यक्ष देखील होते
इ.स. १९६२

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी ३ - जॉन तेविसाव्याने फिदेल कास्त्रोला वाळीत टाकले.
* जानेवारी ४ - न्यू यॉर्कमध्ये चालकरहित रेल्वे सुरू झाली.
* फेब्रुवारी २ - प्लुटो व नेपच्यून ग्रह ४०० वर्षांनी एका रेषेत.
* फेब्रुवारी ७ - अमेरिकेने क्युबाशी व्यापारी संबंध तोडले.
* फेब्रुवारी १७ - जर्मनीत हांबुर्ग येथे हिमवादळ. ३०० ठार.
* फेब्रुवारी २० - जॉन ग्लेनने फ्रेंडशिप ७ या उपग्रहातून पृथ्वीप्रदक्षिणा केली व हे करणारा प्रथम अमेरिकन ठरला.
* मार्च १ - अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट १ हे विमान न्यू यॉर्कजवळ कोसळले.
* मार्च २ - म्यानमारमध्ये लश्करी उठाव.
* एप्रिल १४ - जॉर्जेस पॉम्पिदु फ्रांसच्या पंतप्रधानपदी.
* एप्रिल २६ - नासाचे रेंजर ४ हे चांद्रयान चंद्रावर कोसळले.
* मे २२ - कॉन्टिनेन्टल एरलाइन्स फ्लाइट ११ या बोईंग ७०७ प्रकारच्या विमानात बॉम्बस्फोट. ४५ ठार.
* मे ३१ - वेस्ट इंडीज संघाचे विघटन.
* जून २२ - एर फ्रांसचे बोईंग ७०७ जातीचे विमान वेस्ट इंडीजमधील ग्वादालुपे बेटाजवळ कोसळले.
* जुलै ५ - अल्जीरियाला फ्रांसपासून स्वातंत्र्य.
* जुलै १० - टेलस्टार या जगातील पहिल्या संदेशवाहक उपग्रहाचे प्रक्षेपण.
* जुलै २० - कोलंबियात भूकंप. ४० ठार.
* डिसेंबर १४ - नासाचे मरिनर २ शुक्राच्या जवळून जाणारे पहिले मानवनिर्मित यान.
जन्म

* जानेवारी ३० - अब्दुल्ला दुसरा, जॉर्डनचा राजा.
* मार्च २ - जॉन बॉन जोव्ही, अमेरिकन रॉक संगीतकार.
* मार्च ११ - पीटर बर्ग, अभिनेता.
* एप्रिल ३ - जयाप्रदा, प्रसिद्ध हिंदी चित्रपट अभिनेत्री व संसद सदस्य.
* मे १२ - एमिलियो एस्तेवेझ, अमेरिकन अभिनेता.
* सप्टेंबर २५ - राजू कुलकर्णी, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* सप्टेंबर २७ - गॅव्हिन लार्सन, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर ३० - कोर्टनी वॉल्श, वेस्ट इंडीजचा क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* एप्रिल १२ - सर मोक्षगुंडम् विश्वेश्वरैया, भारतीय अभियंता.
* मे ३ - नजीर अहमद, उर्दू कादंबरीचे जनक आणि उर्दू लेखक
* मे ५ - अर्नेस्ट टिल्डेस्ली, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* मे ३१ - एडॉल्फ आइकमन, नाझी अधिकारी.
* नोव्हेंबर १८ - नील्स बोर, वर्ग:डॅनिश भौतिकशास्त्रज्ञ.


वर्ग:इ.स.च्या १९६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १९७७

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी ७ - सोवियेत संघाने सोयुझ २४ हे अंतराळयान प्रक्षेपित केले.
* मार्च २४ - भारताचे चौथे पंतप्रधान म्हणून मोरारजी देसाई यांचा शपथविधी
* मे २३ - नेदरलॅंड्समध्ये अतिरेक्यांनी रेल्वे गाडीतील प्रवाशांना धरले. अजुन एका गटाने शाळेतील १०० विद्यार्थ्यांना धरले.
* जून ५ - सेशेल्समध्ये उठाव.
* जून २६ - एल्व्हिस प्रेस्लीचा शेवटचा जाहीर कार्यक्रम.
* जून २७ - जिबुटीला फ्रांसपासून स्वातंत्र्य.
lol
* जुलै ५ - पाकिस्तानमध्ये लश्करी उठाव. झुल्फिकारअली भुट्टो तुरुंगात.
* जुलै १३ - न्यू यॉर्कमधील वीजपुरवठा २५ तास खंडित. अंधारपटात लुटालुट, मारामारी व गुंडगिरीचा सुकाळ.
* जुलै १८ - व्हियेतनामला संयुक्त राष्ट्रांत प्रवेश.
* जुलै २० - पेनसिल्व्हेनियातील जॉन्सटाउन शहरात पूर. ८० ठार, कोट्यावधी डॉलरचे नुकसान.
* डिसेंबर १३ - अमेरिकन सरकारचे डी.सी.३ जातीचे विमान एव्हान्सव्हिल प्रादेशिक विमानतळाजवळ कोसळले. २९ ठार. मृतांमध्ये युनिव्हर्सिटी ऑफ एव्हान्सव्हिलचा बास्केटबॉल संघ.
जन्म

* मार्च २ - अँड्रु स्ट्रॉस, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* मार्च ३ - अभिजित कुंटे - भारतीय ग्रॅंडमास्टर.
* जुलै ६ - मखाया एन्टिनी, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* ऑगस्ट ८ - मोहम्मद वासिम, पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू.
* सप्टेंबर १२ - नेथन ब्रॅकेन, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर २ - जस्टीन केम्प, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* फेब्रुवारी ११ - फक्रुद्दीन अली अहमद, भारताचे पाचवे राष्ट्रपती.
* मे ३ - हमीद दलवाई, संस्थापक, मुस्लिम सत्यशोधक मंडळ
* मे ५ - लुडविग एर्हार्ड, जर्मनीचे चान्सेलर.
* ऑगस्ट ३ - मकारियोस तिसरा, सायप्रसचा धर्मगुरू व राष्ट्राध्यक्ष.
* ऑगस्ट १६ - एल्विस प्रेसली, अमेरिकन गायक, अभिनेता.
* सप्टेंबर २६ - उदयशंकर, भारतीय नर्तक.
* डिसेंबर १४ - ग.दि. माडगूळकर, मराठी कवी.
* डिसेंबर २८ - सुमित्रानंदन पंत, हिंदी कवि.

वर्ग:इ.स. १९७७
वर्ग:इ.स.च्या १९७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
फक्रुद्दीन अली अहमद

फक्रुद्दीन अली अहमद (मे १३,इ.स. १९०५ - फेब्रुवारी ११ इ.स. १९७७) हे भारताचे पाचवे राष्ट्रपती होते.ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार म्हणून इ.स. १९६७ आणि इ.स. १९७१च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये आसाम राज्यातील बारपेटा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले.
फेब्रुवारी ११ इ.स. १९७७ रोजी दिल्लीत त्यांचे निधन झाले.
संदर्भ आणि नोंदी

वर्ग:भारताचे राष्ट्रपती
वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:आसामी राजकारणी
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:५ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:बारपेटाचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९०५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७७ मधील मृत्यू
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
के.आर. नारायणन

कोचेरिल रामन नारायणन (मल्याळम: കോച്ചേരില്‍ രാമന്‍ നാരായണന്‍) (फेब्रुवारी ४, इ.स. १९२१ - नोव्हेंबर ९, इ.स. २००५) हे जुलै इ.स. १९९७ ते जुलै इ.स. २००२ काळादरम्यान भारतीय प्रजासत्ताकाचे दहावे राष्ट्रपती होते. भारतीय प्रजासत्ताकाच्या राष्ट्रपतीपदावर आरूढ होणारे ते पहिले दलित व पहिले मल्याळी व्यक्ती होते.
संदर्भ आणि नोंदी

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:दलित राजकारणी
वर्ग:मल्याळी राजकारणी
वर्ग:भारताचे राष्ट्रपती
वर्ग:भारताचे उपराष्ट्रपती
वर्ग:८ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:९ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:१० वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:ओट्टापलमचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू
वर्ग:आंबेडकरवादी
नीलम संजीव रेड्डी

नीलम संजीव रेड्डी हे भारतीय राजकारणी होते. हे भारताचे राष्ट्रपती तसेच दोन वेळा आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री होते.
संदर्भ

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:तेलुगू राजकारणी
रेड्डी, नीलम संजीव
रेड्डी, नीलम संजीव
वर्ग:आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री
वर्ग:४ थी लोकसभा सदस्य
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:नंद्यालचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९१३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील मृत्यू
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
रामस्वामी वेंकटरामन

हे भारतीय राजकारणी होते. त्यांनी भारताचे आठवे राष्ट्रपती आणि भारताचे सातवे उपराष्ट्रपती म्हणून काम केले आहे.
संदर्भ आणि नोंदी

वर्ग:भारतीय राजकारणी
वर्ग:भारतीय संविधान सभेचे सदस्य
वेंकटरमण,रामास्वामी
वेंकटरमण,रामास्वामी
वर्ग:भारतीय अर्थमंत्री
वर्ग:भारतीय संरक्षणमंत्री
वर्ग:१ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:२ री लोकसभा सदस्य
वर्ग:६ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:७ वी लोकसभा सदस्य
वर्ग:तंजावूरचे खासदार
वर्ग:दक्षिण चेन्नईचे खासदार
वर्ग:इ.स. १९१० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००९ मधील मृत्यू
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
इ.स. १९६९

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मार्च २ - फ्रांसच्या तुलु शहरात स्वनातीत प्रवासी विमान कॉॅंकॉर्डची पहिली चाचणी.
* मार्च २ - उस्सुरी नदीच्या काठी चीन व सोवियेत संघाच्या सैन्यात चकमक.
* एप्रिल २८ - चार्ल्स दि गॉलने फ्रांसच्या राष्ट्राध्यक्षपदाचा राजीनामा दिला.
* मे २ - क्वीन एलेझाबेथ सेकंड या राजेशाही जहाजाची पहिली सफर सुरू.
* मे १० - व्हियेतनाम युद्ध - हॅम्बर्गर हिलची लढाई.
* मे १६ - सोवियेत संघाचे अंतराळयान व्हेनेरा ५ शुक्रावर उतरले.
* मे १८ - अपोलो १०चे प्रक्षेपण.
* जून २० - जॉक शबान-देल्मास फ्रांसच्या पंतप्रधानपदी.
* जुलै ७ - कॅनडाने सरकारी कामकाजात फ्रेंच भाषेला इंग्लिश भाषेच्या समान स्थान दिले.
* जुलै ९ - वाघाला भारताचा राष्ट्रीय प्राणी घोषित करण्यात आले.
* जुलै १८ - अमेरिकेन सेनेटर एडवर्ड केनेडीच्या गाडीला अपघात. सहप्रवासी ठार. ही घटना केनेडीच्या राष्ट्राध्यक्षपदाच्या महत्त्वाकांक्षेच्या पूर्तीतील प्रमुख अडसर आहे.
* जुलै २० - अपोलो ११ चंद्रावर उतरले.
* जुलै २० - होन्डुरास व एल साल्वाडोरमध्ये शस्त्रसंधी.
* जुलै २१ - नील आर्मस्ट्रॉॅंग व एडविन आल्ड्रिन हे चंद्रावर पाउल ठेवणारे पहिले मानव झाले.
* जुलै २४ - सफल चांद्रमोहिमेनंतर अपोलो ११ हे अंतराळयान पॅसिफिक समुद्रात सुखरूप उतरले.
* ऑगस्ट १७ - कॅटेगरी ५ हरिकेन कॅमिल मिसिसिपीच्या किनाऱ्यावर आले. २४८ मृत, १,५०,००,००,००० डॉलरचे नुकसान.
जन्म

* मे २ - ब्रायन लारा, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू.
* मे १७ - उजेश रणछोड, झिम्बाब्वेचा क्रिकेट खेळाडू.
* जून ६ - सुनील जोशी, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* जुलै १२ - ऍलन मुल्लाली, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* जुलै २४ - जेनिफर लोपेझ, अमेरिकन गायिका.
* जुलै २६ - जॉॅंटी ऱ्होड्स दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* ऑगस्ट १ - ग्रॅहाम थोर्प, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* डिसेंबर २८ - लिनस तोरवाल्ड्स, फिनलंडचा प्रोग्रॅमर, लिनक्स या गणकयंत्रप्रणालीचा जनक.
* ऑगस्ट २८ - रावसाहेब पटवर्धन, भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक, विचारवंत.
* ऑगस्ट ३१ - जवागल श्रीनाथ,भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* सप्टेंबर १३ - शेन वॉर्न, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* सप्टेंबर २५ - हान्सी क्रोन्ये, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* सप्टेंबर २५ - कॅथरीन झेटा-जोन्स, इंग्लिश अभिनेत्री.
* ऑक्टोबर २९ - डगी ब्राउन, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* फेब्रुवारी २३ - सौद, सौदी अरेबियाचा राजा.
* मे २ - फ्रांझ फोन पापेन, जर्मन चान्सेलर.
* मे ३ - झाकीर हुसेन, भारताचे तिसरे राष्ट्रपती आणि शिक्षणतज्ञ.
* जून १३ - प्रल्हाद केशव अत्रे, मराठी लेखक, पत्रकार, राजकारणी.
* जुलै १० - डॉ. पांडुरंग सखाराम पिसुर्लेकर, गोव्याचे इतिहास संशोधक.
* ऑगस्ट २९ - शाहीर अमर शेख, मराठी शाहीर.

वर्ग:इ.स. १९६९
वर्ग:इ.स.च्या १९६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे