JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
आर्तुर दा सिल्वा बर्नार्देस

thumb|right|आर्तुर दा सिल्वा बर्नार्देस
आर्तुर दा सिल्वा बर्नार्देस ( ८ ऑगस्ट १८७५, मृत्यु:२३ मार्च १९५५) हा एक ब्राझिलियन राजकारणी होता.ब्राझिलच्या प्रजासत्ताकाचे दरम्यान, तो ब्राझिलचा १२ वा राष्ट्राध्यक्ष होता. मिनास जेराईस या राज्यामधील व्होकोसा या गावात जन्मलेला 'आर्तुर दा सिल्वा बर्नार्देस' हा सन १९१८ मध्ये मिनास जेराईसचा गव्हर्नर झाला. सन १९२२मध्ये त्याला ब्राझिलचा राष्ट्राध्यक्ष म्हणून निवडण्यात आले. तो त्या पदावर १९२६ पर्यंत होता.


बर्नार्देस, आर्तुर दा सिल्वा
वर्ग:इ.स. १८७५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
हर्बर्ट हूवर

thumb|right|250px|
हर्बर्ट क्लार्क हूवर (इंग्लिश: Herbert Clark Hoover) (ऑगस्ट १०, इ.स. १८७४ - ऑक्टोबर २०, इ.स. १९६४) हा अमेरिकेचा ३१वा राष्ट्राध्यक्ष होता. याने ४ मार्च, इ.स. १९२९ ते ४ मार्च, इ.स. १९३३ या कालखंडात राष्ट्राध्यक्षपदाची सूत्रे सांभाळली.

हूवर पेशाने खाण-अभियंता व लेखक होता. इ.स. १९२० च्या दशकामधल्या वॉरेन हार्डिंग व कॅल्विन कूलिज यांच्या अध्यक्षीय राजवटींमध्ये त्याने वाणिज्यसचिवाचा पदभार वाहिला होता. हूवराला अध्यक्षीय निवडणूकमोहिमांचा काहीही अनुभव नसतानादेखील रिपब्लिकन पक्षाने इ.स. १९२८ च्या अध्यक्षीय निवडणुकींसाठी त्याचे नामांकन जाहीर केले. या निवडणुकीत डेमोक्रॅटिक पक्षाचा उमेदवार अल स्मिथ याच्यावर त्याने घवघवीत मताधिक्याने विजय मिळवला. निवडणुकांचा किंवा सैनिकी पेशातील उच्चपदांवरचा अनुभव नसतानाही अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदावर निवडून आलेल्या दोन व्यक्तींपैकी हा एक (दुसरा म्हणजे विल्यम हॉवार्ड टाफ्ट) आहे.

इ.स. १९३० च्या दशकाच्या आरंभी पसरू लागलेल्या महामंदीचा हूवर प्रशासनाला सामना करावा लागला. त्यासाठी हूवर प्रशासनाने हूवर धरणप्रकल्पासारखे मोठे प्रकल्प हाती घेतले, स्मूट-हॉली टॅरिफ योजनेअंतर्गत कररचनेतील सर्वाधिक करचौकट २५%पासून ६३%पर्यंत पुढे रेटली; मात्र आर्थिक घडी पुन्हा बसवण्यासाठी हे प्रयत्न फारसे यशस्वी ठरले नाहीत. परिणामी इ.स. १९३२ च्या अध्यक्षीय निवडणुकींत हूवर पराभूत झाला.
बाह्य दुवे

*
*
*


वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १८७४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६४ मधील मृत्यू
वर्ग:रिपब्लिकन पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
याह्या खान

thumb|right|250px|
जनरल आगा मुहम्मद याह्या खान (उर्दू: آغا محمد یحیی خان , रोमन लिपी: Agha Mohammad Yahya Khan) (फेब्रुवारी ४, इ.स. १९१७ - ऑगस्ट १०, इ.स. १९८०) हा पाकिस्तानी भूदलातील वरिष्ठ अधिकारी व इ.स. १९६९ ते इ.स. १९७१ या कालखंडात अधिकारावर असलेला पाकिस्तानचा तिसरा राष्ट्राध्यक्ष होता.
बाह्य दुवे

*


वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८० मधील मृत्यू
वर्ग:पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:सैनिकी पेशातील पाकिस्तानी व्यक्ती
थानोम कित्तिकाचोर्ण

थानोम कित्तिकाचोर्ण (थाई: ถนอม กิตติขจร ; रोमन लिपी: Thanom Kittikachorn ; ) (ऑगस्ट ११, इ.स. १९११ - जून १६, इ.स. २००४) हा थायलंडाचा साम्यवाद-विरोधक लष्करी हुकुमशहा होता. इ.स. १९६३ ते इ.स. १९७३ या कालखंडात पंतप्रधान असलेल्या कित्तिकाचोर्णाने दशकभर लष्करी राजवट चालवली. अखेरीस जनक्षोभामुळे इ.स. १९७३ साली त्याला पायउतार व्हावे लागले. इ.स. १९७६ साली कित्तिकाचोर्ण अज्ञातवासातून मायदेशी परतल्यावर त्या विरोधातील निदर्शनांचा भडका उडाला. निदर्शनांच्या लाटांमुळे तंग बनलेल्या वातावरणात थायलंडात पुन्हा एकवार लष्कराने उठाव केला.
बाह्य दुवे

*


वर्ग:थायलंडचे पंतप्रधान
वर्ग:हुकूमशाह
वर्ग:इ.स. १९११ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००४ मधील मृत्यू
वर्ग:थाई बौद्ध
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
परवेझ मुशर्रफ

परवेझ मुशर्रफ (उर्दू: پرویز مشرف; ११ ऑगस्ट १९४३ - ०५ फेब्रुवारी २०२३) हे एक निवृत्त पाकिस्तानी लष्करी अधिकारी (जनरल), पाकिस्तानचे माजी लष्करप्रमुख व माजी राष्ट्राध्यक्ष होते.

१९९९ साली पाकिस्तानचा लष्करप्रमुख असताना मुशर्रफच्या सैन्याला कारगील युद्धामध्ये भारताकडून पराभूत व्हावे लागले. ह्यावरून मुशर्रफ व तत्कालीन पंतप्रधान नवाझ शरीफ ह्यांच्या दरम्यान पराकोटीचे मतभेद निर्माण झाले होते. १२ ऑक्टोबर १९९९ रोजी नवाझ शरीफने मुशर्रफला लष्करप्रमुख पदावरून काढल्याचे वृत्त कळताच मुशर्रफने नवाझ शरीफ विरुद्ध लष्करी बंड पुकारले व देशाची सत्ता हातात घेतली. १५ ऑक्टोबर १९९९ रोजी मुशर्रफने पाकिस्तानचे संविधान निलंबित केले, देशामध्ये आणीबाणी जाहीर केली व स्वतःला पाकिस्तानच्या राष्ट्रप्रमुखपदावर नियुक्त केले. त्याने नवाझ शरीफला अटकेत टाकून नंतर देश सोडण्यास भाग पाडले.

२००१ साली घेण्यात आलेल्या एका बनावटी जनमतामध्ये विजय मिळवून मुशर्रफ अधिकृतपणे पाकिस्तानचा राष्ट्राध्यक्ष बनले. २००७ सालापर्यंत पाकिस्तानमधील जनतेचे मत त्याच्याबद्दल प्रतिकूल बनले होते. डिसेंबर २००७ मध्ये बेनझीर भुट्टोची हत्या झाल्यानंतर अखेर १८ ऑगस्ट २००८ रोजी मुशर्रफने राष्ट्राध्यक्षपदाचा राजीनामा दिला व लंडनकडे पळ काढला. पुढील ४ वर्षे लंडनमध्ये राहिल्यानंतर २४ मार्च २०१३ रोजी तो पाकिस्तानात परतला. तालिबान ह्या अतिरेकी संघटनेने मुशर्रला ठार मारण्याची धमकी दिली होती. पाकिस्तानात परतल्यानंतर सर्वोच्च न्यायालयाने त्याला अटक करून त्याच्यावर देशद्रोह, खून इत्यादी आरोपांवरून खटला भरला.
बाह्य दुवे

*व्यक्तिचित्र


वर्ग:पाकिस्तानचे राष्ट्राध्यक्ष
खालेदा झिया

thumb|right|खालेदा झिया
बेगम खालेदा झिया (बंगाली:খালেদা জিয়া) (ऑगस्ट १५, १९४५ - हयात) या बांगलादेशातील नेत्या व माजी पंतप्रधान आहेत. इ.स. १९९१ साली पंतप्रधानपदी नेमणूक होताना त्या बांगलादेशाच्या इतिहासातील पहिल्या महिला पंतप्रधान ठरल्या. खालेदा झियांचा पंतप्रधानपदाचा पहिला कार्यकाळ इ.स. १९९१-९६ दरम्यान होता. इ.स. २००१ - २००६ दरम्यान त्या दुसऱ्यांदा पंतप्रधानपदी बसल्या.


वर्ग:बांगलादेशचे पंतप्रधान
वर्ग:इ.स. १९४५ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
शेख मुजिबुर रहमान

इवलेसे|शेख मुजिबुर रहमान (1972)
शेख मुजिबुर रहमान (मार्च १७, इ.स. १९२० - ऑगस्ट १५, इ.स. १९७५) हा पूर्व पाकिस्तानचा राजकारणी व बांगलादेशच्या निर्मितीस कारणीभूत असलेल्या नेत्यांपैकी एक होता.

मुजिबुर रहमान बांगलादेशचा प्रथम राष्ट्राध्यक्ष व नंतर प्रथम पंतप्रधान होता. मुजिबुर रहमानला बंगबंधू नावानेही संबोधतात.

मुजिबुर रहमानची मुलगी शेख हसीना वाजेद बांगलादेशच्या पंतप्रधानपदी होती.


मुजिबुर रहमान, शेख
वर्ग:इ.स. १९२० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७५ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वर्ग:बांगलादेशचे पंतप्रधान
मेनाकेम बेगिन

मेनाकेम बेगिन (हिब्रू: יִצְחָק רַבִּין; १६ ऑगस्ट १९१३ - ९ मार्च १९९२) हा १९७७ ते १९८३ दरम्यान इस्रायल देशाचा पंतप्रधान होता. इ.स. १९७९ मध्ये बेगिनला इजिप्तच्या अन्वर अल सादात ह्याच्यासोबत नोबेल शांतता पुरस्कार मिळाला होता.

बेगिनचे शिक्षण पोलंडच्या वर्झावा येथे झाले. त्याचे वडील कट्टर ज्यू धर्मीय होते. तरुण वयात बेगिन स्वतः अनेक ज्यू संस्थांमध्ये कार्यरत होता. वर्झावामध्ये बेगिनला वाढता ज्यूविरोध जाणवू लागला व त्याने अनेक ज्यूंना बाहेर पडण्यात मदत केली. नाझी जर्मनीच्या पोलंडवरील आक्रमणानंतर त्याने वर्झावामधून पळ काढला व तो व्हिल्नियस शहरात पोचला. त्याच्या ज्यू धर्मप्रसारवादी कामांमुळे त्याला सोव्हिएत संघाने इ.स. १९४० मध्ये त्याला अटक केली व तुरुंगात डांबले. १९४२ मध्ये सुटकेनंतर पोलिश सैन्यातर्फे लढताना तो पॅलेस्टाईनमध्ये पोचला. त्याचे वडील, आई व भाऊ होलोकॉस्टमध्ये मारले गेले. पॅलेस्टाइनमध्ये त्याने स्वतंत्र इस्रायल देशासाठी लढा दिला.
बाह्य दुवे

* क्नेसेटवरील अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:इस्रायलचे पंतप्रधान
च्यांग झमिन

thumb| (इ.स. १९९७)

च्यांग झमिन (मराठी लेखनभेद: च्यांग झ-मिन, ज्यांग झेमिन, जियांग झेमिन ; चिनी: 江泽民 ; फीनयीन: Jiang Zemin ; ) (ऑगस्ट १७, इ.स. १९२६; यांग्चौ, च्यांग्सू - नोव्हेंबर ३०, इ.स. २०२२) हा चिनी साम्यवादी पक्षातील "तिसऱ्या पिढीतला" आघाडीचा राजकारणी होता. तो इ.स. १९९३ ते इ.स. २००३ या कालखंडात चिनाच्या जनता-प्रजासत्ताकाचा राष्ट्राध्यक्ष होता. त्याआधी इ.स. १९८९ ते इ.स. २००२ या काळात तो चिनी साम्यवादी पक्षाचा सर्वसाधारण सचिव होता.


वर्ग:चीनचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९२६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०२२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
उर्हो केक्कोनेन

250 px|इवलेसे|उर्हो केक्कोनेन
उर्हो केक्कोनेन (; ३ सप्टेंबर १९००, पियेलावेसी - ३१ ऑगस्ट १९८६, हेलसिंकी) हा फिनलंड देशाचा राष्ट्राध्यक्ष व पंतप्रधान होता. तो १९५०-५३ व १९५४-५६ दरम्यान दोन वेळा पंतप्रधान तर मार्च १९५६ ते जानेवारी १९८२ ह्या प्रदीर्घ काळादरम्यान राष्ट्राध्यक्ष पदावर होता. शीत युद्धादरम्यान केक्कोनेनने तटस्थतेचे धोरण अवलंबले व नाटो आणि सोव्हिएत संघ ह्या दोन्ही बाजूंसोबत चांगले संबंध कायम ठेवले.
बाह्य दुवे

*केक्कोनेन संग्रहालय


वर्ग:इ.स. १९०० मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील मृत्यू
वर्ग:फिनलंडचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:फिनलंडचे पंतप्रधान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
माझे सत्याचे प्रयोग

माझे सत्याचे प्रयोग ही महात्मा गांधींची आत्मकथा आहे.
गांधीजींनी जीवनभर कशी वाटचाल केली ह्याचा मागोवा या पुस्तकामध्ये घेतला आहे.
हे पुस्तक मराठी, हिंदी, गुजराती व इंग्रजीमध्ये उपलब्ध आहे तसेच जगभरातील अनेक भाषांमध्ये त्यांचे अनुवाद झालेले आहेत.

या पुस्तकात लहानपणापासून १९२१ पर्यंतचे गांधीजींचे आयुष्य रेखाटले गेले आहे. दर आठवड्याला थोडे थोडे याप्रमाणे हे पुस्तक लिहिले गेले आणि १९२५ ते १९२९ या काळात ते त्यांच्या नवजीवन या नियतकालिकात प्रसिद्ध केले गेले. 'यंग इंडिया' मध्ये त्याचे इंग्रजी भाषांतर छापले जायचे. स्वामी आनंद यांनी या प्रकल्पाला चालना दिली आणि गांधीजींच्या इतर सहकाऱ्यांनी त्यांच्या सार्वजनिक लढायांची पार्श्वभूमी कळावी म्हणून हे प्रसिद्ध करावे असे त्यांना भरीस घातले. जागतिक आध्यात्मिक व धार्मिक अधिकार असलेल्या तज्ञांच्या समितीने, १९९९ मध्ये '१०० आध्यात्मिक पुस्तकातील एक' असा या पुस्तकाचा गौरव केला.

हा भाग महादेव देसाई यांनी लिहिला आहे. त्यांनी १९४० मध्ये या पुस्तकाचे गुजरातीमधून इंग्रजीत भाषांतर केले. या प्रस्तावनेत देसाई म्हणतात की मुळात हे पुस्तक दोन भागात लिहिले गेले होते, पहिला भाग १९२७ मध्ये आणि दुसरा १९२९ मध्ये! ते असाही उल्लेख करतात की मूळ पुस्तकाची किमात रु.१ होती आणि ही प्रस्तावना लिहीपर्यंत पाच आवृत्तींचे प्रकाशन झाले होते. गुजरातीमधील ५०००० पुस्तकांची विक्री झाली होती परंतु इंग्रजी पुस्तक महाग असल्याने लोक विकत घेत नव्हते. इंग्रजी पुस्तक स्वस्तात उपलब्ध करून दिले पाहिजे असे देसाई म्हणतात. ते हाही उल्लेख करतात की एका इंग्रज विद्वानाने संपूर्ण भाषांतराचे संस्करण केले आहे परंतु त्यांना नामोल्लेख नको होता. पाचव्या भागातील प्रकरण २९-४० चे भाषांतर देसाई यांचे सुहृद प्यारेलाल यांनी केले आहे.
प्रस्तावना

या पुस्तकाची प्रस्तावना खुद्द गांधीजी यांनी लिहिली आहे आणि यात उल्लेख केला आहे की कसे येरवडा कारागृहातील सह-कैदी जेरमदास यांच्या आग्रहामुळे त्यांनी परत आत्मचरीत्र लिहायला सुरुवात केली. त्यांचा एक मित्र त्यांना म्हणाला होता की आत्मचरित्र लिहिणे ही पाश्चात्य लोकांची खासियत आहे. पूर्वेकडे कोणी असे करत नाही. गांधीजी स्वतःच कबूल करतात की पुढे मागे त्यांचे विचार बदलू शकतात पण ही गोष्ट सांगण्यामागचा त्यांचा एकमेव उद्देश आहे, सत्याचे प्रयोग लोकांना सांगणे. ते असेही म्हणतात की या पुस्तकात त्यांना राजकीय प्रयोगांविषयी न लिहिता आध्यात्मिक आणि मूल्यविषयक प्रयोगांबद्दल लिहायची इच्छा आहे.

भाग १

पहिल्या भागात गांधीजींच्या बालपणातील प्रसंग आहेत, मांस खाण्याचे, धूम्रपान, मद्यपान, चोरी करणे आणि त्याचे प्रायश्चित्त अशा प्रयोगांबद्दल कथन केले आहे. त्यांनी बालपणात वाचलेल्या दोन पुस्तकांचा त्यांच्यावर खूप प्रभाव होता. 'हरिश्चंद्र' नाटकाच्या प्रभावाबद्दल ते लिहितात की ते नाटक त्यांनी अतिशय मनापासून वाचले. ते सतत त्यांच्या मनात असे व स्वतःला हरिश्चंद्र समजून त्यांनी अनेक वेळा कल्पनारंजन केले होते. दुसरे प्रभाव पडणारे पुस्तक म्हणजे श्रवण पितृभक्ती नाटक, श्रवण बाळाच्या आई-वडिलांवरील भक्तीविषयीचे नाटक! गांधींचा विवाह १३ व्या वर्षी झाला. त्यांच्याच शब्दात सांगायचे तर, "१३ व्या वर्षी झालेल्या माझ्या विवाहाबद्दल मी इथे सांगणे माझे कर्तव्य आहे. इतक्या लवकर विवाह करण्यामागील मौलिक विचार मला कधी कळू शकला नाही." या भागातील आणखी एक महत्त्वाची घटना म्हणजे गांधीजींचे वडील करमचंद गांधी यांचे निधन. गांधीजींनी त्यांचे सत्याचे प्रयोग मांडण्याकरता हे पुस्तक लिहिले. या भागात त्यांना शाळेत असणारा व्यायामाच्या कंटाळ्याविषयी, विशेषतः जिमनॅॅसटिक्सच्या कंटाळ्याविषयी लिहिले आहे.
संदर्भ

वर्ग:आत्मचरित्रे
वर्ग:महात्मा गांधी
ऑक्टोबर १८

ठळक घटना आणि घडामोडी

अठरावे शतक

एकोणिसावे शतक

* १८७९ - थिऑसॉफिकल सोसायटीची पहिली शाखा मुंबईत स्थापन झाली.
विसावे शतक

* १९०६ - महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे यांनी मुंबईत डिप्रेस्ड क्लास मिशनची स्थापना केली.
* १९२२ - ब्रिटिश ब्रॉडकास्टिंग कॉर्पोरेशन(बीबीसी)ची अधिकृतरीत्या स्थापना.
* १९६७ - परग्रहावर उतरणारे पहिले यान- रशियन अंतराळयान व्हेनेरा-४, शुक्रावर उतरले.
* १९७७ - जर्मन कमान्डोंनी मोगादिशू विमानतळावर अतिरेक्यांना मारून लुफ्तहंसाच्या विमानाची प्रवाशांसह सुटका केली.
एकविसावे शतक

* २००३ - बोलिव्हियाच्या राष्ट्राध्यक्ष गोंझालो सांचेझ दि लोझादाने पदत्याग करून देशाबाहेर पळ काढला.
* २००७ - आठ वर्षे देशाबाहेर घालवल्यावर बेनझीर भुट्टो पाकिस्तानला परतली. त्या रात्री आत्मघातकी हल्लेखोरांनी तिच्या मोटारकाफिल्यावर हल्ला चढवला. या हल्ल्यात २० पोलीस अधिकाऱ्यांसह १०० व्यक्ती ठार झाले.
जन्म

* ११२७ - गो-शिरिकावा, जपानी सम्राट.
* १४०५ - पोप पायस दुसरा.
* १८५४ - बिली मर्डॉक, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १८७३ - इव्हानो बोनोमी, इटलीचा पंतप्रधान.
* १८७५ - लेन ब्रॉॅंड, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९१९ - पिएर इलियट त्रुदू, कॅनडाचा पंधरावा पंतप्रधान.
* १९२७ - बक दिवेचा, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९२८ - दीपक शोधन, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९२९ - व्हायोलेटा चमोरो, निकाराग्वाची राष्ट्राध्यक्ष.
* १९३९ - ली हार्वे ऑस्वाल्ड, जॉन एफ. केनेडीचा मारेकरी.
* १९५० - ओम पुरी, भारतीय अभिनेता.
* १९५२ - रॉय डायस, श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* १९५४ - आमेर हमीद, पाकिस्तानी क्रिकेट खेळाडू.
* १९५६ - मार्टिना नवरातिलोव्हा, अमेरिकन टेनिस खेळाडू.
* १९६१ - ग्लॅड्स्टन स्मॉल, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* १९६१ - स्टीव स्मिथ, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९६८ - नरेंद्र हिरवाणी, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९६८ - स्टुअर्ट लॉ, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* १९८० - रितींदरसिंग सोधी, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १९८१ - नेथन हॉरित्झ, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* ७०७ - पोप जॉन सातवा.
* १०३५ - सांचो तिसरा, नव्हारेचा राजा.
* १४१७ - पोप ग्रेगरी बारावा.
* १५०३ - पोप पायस तिसरा.
* १६६७ - फॅसिलिदेस, इथियोपियाचा सम्राट.
* १८७१ - चार्ल्स बॅबेज,इंग्लिश गणितज्ञ व संशोधक.
* १९२१ - लुडविग तिसरा, बव्हारियाचा राजा.
* १९३१ - थॉमस अल्वा एडिसन, अमेरिकन संशोधक.
* १९६६ - सेबास्टियन क्रेस्गि, अमेरिकन उद्योगपती.
* १९८७ - वसंतराव तुळपुळे, कम्युनिस्ट नेता.
* १९९३ - मंदाकिनी विश्वनाथ आठवले, पहिली मराठी बाल अभिनेत्री.
* १९९८ - शंकर पाटील, मराठी ग्रामीण कथाकार.
* २००५ - वीरप्पन, भारतीय चंदनचोर व तस्कर.
प्रतिवार्षिक पालन

* अलास्का दिन - अमेरिका.
बाह्य दुवे

----
ऑक्टोबर १६ - ऑक्टोबर १७ - ऑक्टोबर १८ - ऑक्टोबर १९ - ऑक्टोबर २० - ऑक्टोबर महिना
महापौर

महापौर हा मराठी शब्द स्वातंत्र्यवीर सावरकरांनी सुचवला आहे. त्‍यापूर्वी किंवा त्याआधी महाराष्ट्रात महानगरपालिकेच्या सभागृहाच्या नेत्याला "Mayor/ मेयर" असे म्हणत असत. इतर राज्यांत अजूनही मेयर असे म्हणतात. पाश्चात्य देशांमध्ये महापौराला प्रथम नागरिक असे म्हणून मान देतात किंवा देण्यात आला आहे.

भारतांतील शहरांमधले महापौर हे पद केवळ शोभेचे असते. या पदाला कोणतेही खास अधिकार नसतात. केवळ सरकारी समारंभांना हजेरी लावणे, छोट्याछोट्या समारंभांचे किंवा स्पर्धांचे उद्घाटन करणे आणि नगरपालिकेच्या शाळांत वह्या-पुस्तके किंवा बक्षिसे वाटणे या पलीकडे त्याचा उपयोग करून घेतला जात नाही.

महाराष्ट्रातील महापालिकेत निवडून आलेले सभासद आपल्यातल्या एका सभासदाला नेता म्हणून निवडतात. या नेत्याला शहराचा 'महापौर' असे म्हणतात. महापौर हा सभासदांमधून मतदानानेच निवडला गेला पाहिजे आणि त्याचा कार्यकाळ महापालिका सभागृहाच्या कार्यकालाइतकाच असायला हवा.
परंतु, सध्या महाराष्ट्रात, राज्याच्या राजकीय पक्षाचा एखादा मोठा नेता आपल्या मर्जीतल्या माणसाची महापौर म्हणून नेमणूक करतो आणि त्याचा कार्यकाल एक वर्ष, दीड वर्ष, किंवा आणखी किती कमी किंवा जास्त असावा ते ठरवतो.

भारतातील इतर महापालिकांत महापौराची निवड वेगवेगळ्या पद्धतीने होते.
* उत्तर प्रदेशात आणि आणखी काही राज्यांत महापौर हा शहराच्या सर्व नागरिकांकडून थेट निवडणूक पद्धतीने निर्वाचित केला जातो.
लंडन आणि न्यू यॉर्कमध्येही महापौरासाठी थेट निवडणूक होते किंवा होत असते. मात्र इंग्लंडमध्ये नुकत्याच झालेल्या सर्वेक्षणानुसार एकूण अकरा शहरांपैकी नऊ शहरांतील नागरिकांनी महापौराची थेट निवडणूक नसावी, असा कौल दिला आहे.
फक्त ब्रिस्टॉल आणि डोनकॅस्टर हा दोनच शहरांतील नागरिकांना महापौराची थेट निवडणूक हवी आहे.

वर्ग:नागरिकशास्त्र
किल्ले धारूर

किल्ले धारूर हे बीड जिल्ह्यातील किल्ले धारूर तालुक्याचे मुख्यालय आहे. किल्ले धारूर बाजारपेठ येथील सोन्याची बाजार पेठ फार पुर्वीपासुन प्रसिद्द आहे. तसेच सीताफळे व खव्याच्या निर्यातीत किल्ले धारूर अग्रेसर आहे. किल्ले धारुर येथील सराफा बाजारपेठ फार पूर्वीपासून प्रसिद्ध आहे. सीताफळांसाठी धारुरचे नाव प्रसिद्ध आहे. मुंबई-पुण्यालासुद्धा येथील सीताफळांना मागणी असते. तसेच खवा उत्पादन ही येथे बऱ्याच प्रमाणात होत असते. सोमवार व शुक्रवार या दोन दिवशी येथे आठवडी बाजार भरतो. तालुक्यातील शेतकरी भाजी-पाला, खवा, धान्य आणून येथे बाजार भरवतात. शेतमालासाठी येथे कृषी-उत्पन्न बाजार समिती असून ती शेतकऱ्यांना सेवा पुरवते.


वर्ग:बीड जिल्ह्यातील गावे
वर्ग:किल्ले
ऑक्टोबर २६

ठळक घटना आणि घडामोडी

अठरावे शतक

एकोणिसावे शतक

विसावे शतक

*१९३६ - हूव्हर धरण मधील पहीला जलविद्युत जनित्र कार्यरत झाला
*१९४७ - जम्मू आणि काश्मीरचे राजा हरी सिंग यांनी आपल्या राज्याची भारतीय गणराज्यात विलनीकरणास् मान्यता दिली
*२००१ - अमेरिकेने पॅट्रीयट ॲक्ट पारित केला
एकविसावे शतक

* २००० - कोट दि'आयव्होरमध्ये उठाव होउन सरकार गडगडले.
जन्म

* १४९१ - झेंग्डे, चीनी सम्राट
* १८०२ - मिगेल, पोर्तुगालचा राजा
* १८६९ - वॉशिंग्टन लुइस परेरा दि सूसा, ब्राझिलचा राष्ट्राध्यक्ष
* १८७३ - थॉरवाल्ड स्टॉनिंग, डेन्मार्कचा पंतप्रधान
* १८९० - गणेश शंकर विद्यार्थी, भारतीय पत्रकार व भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक
* १८९० - हॅरी ली, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू
* १९१६ - फ्रांस्वा मित्तरॉॅं, फ्रांसचा राष्ट्राध्यक्ष
* १९१९ - मोहम्मद रझा पहलवी, इराणचा शहा
* १९४७ - हिलरी क्लिंटन, अमेरिकन राजकारणी
* १९५० - तिरुमलै श्रीनिवासन, भारतीय क्रिकेट खेळाडू
* १९५९ - एड मोरालेस, बोलिव्हियाचा राष्ट्राध्यक्ष
* १९६५ - केन रदरफोर्ड, न्यू झीलंडचा क्रिकेट खेळाडू
* १९७० - रवीना टंडन, भारतीय अभिनेत्री
* १९७१ - रॉनी इरानी, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू
* १९७८ - फैसल होसेन, बांगलादेशी क्रिकेट खेळाडू
* १९८५ - असिन तोट्टुंकल, दक्षिण भारतीय अभिनेत्री
* १९९१ - अमाला पॉल, दक्षिण भारतीय अभिनेत्री
मृत्यू

* ८९९ - वेसेक्सचा आल्फ्रेड, वेसेक्सचा राजा.
* १२३५ - अँड्रु दुसरा, हंगेरीचा राजा.
* १९०९ - हिरोबुमी इतो, जपानचा पंतप्रधान.
* १९७९ - पार्क चुंग-ही, दक्षिण कोरियाचा राष्ट्राध्यक्ष.
* २०२३ - बाबा महाराज सातारकर, कीर्तनकार
प्रतिवार्षिक पालन
बाह्य दुवे

----
ऑक्टोबर २४ - ऑक्टोबर २५ - ऑक्टोबर २६ - ऑक्टोबर २७ - ऑक्टोबर २८ - ऑक्टोबर महिना
----
सम्राट चंग्-द

सम्राट चंग्-द (सोपी चिनी लिपी: 正德; पारंपरिक चिनी लिपी: 正德; फीनयीन: Zhèngdé ;) (ऑक्टोबर २६, इ.स. १४९१ - एप्रिल २०, इ.स. १५२१), जातनाम चू हौचाओ हा चिनावर राज्य करणारा मिंगवंशीय सम्राट होता. तो सम्राट हाँगचीचा थोरला पुत्र होता. त्याने जून १९, इ.स. १५०५ - एप्रिल २०, इ.स. १५२१ या कालखंडात राज्य केले. चंग्-द याच्या कारकिर्दीत चिनाचे एखाद्या युरोपीय सत्तेशी पहिल्यांदा राजकीय सबंध प्रस्थापित झाले. इ.स. १५१३ सालात पोर्तुगालाचा राजा पहिला मानुएल याने फेर्नाव पीरेस दि आंद्रादे व तोमे पीरेस यांना बैजिंग व लिस्बन दरबारांदरम्यान राजकीय सबंध प्रस्थापित करायला वकील म्हणून पाठवले.


वर्ग:चिनी सम्राट
वर्ग:मिंग राजवंश
वर्ग:इ.स. १४९१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५२१ मधील मृत्यू
फ्रांस्वा मित्तराँ

फ्रांस्वा मॉरिस एड्रियें मरी मित्तरॉं (फ्रेंच: François Maurice Adrien Marie Mitterrand; ऑक्टोबर २५, इ.स. १९१६ - जानेवारी ८, इ.स. १९९६) हा इ.स. १९८१ ते १९९५ दरम्यान फ्रान्स देशाचा राष्ट्राध्यक्ष होता. पाचव्या फ्रेंच प्रजासत्ताकामधील समाजवादी पक्षातर्फे निवडुन आलेला तो प्रथम राष्ट्राध्यक्ष होता.
बाह्य दुवे

*फ्रांस्वा मितरॉं संस्था


वर्ग:फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९१६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एव्हो मोरालेस

हुआन एव्हो मोरालेस आय्मा (; २६ ऑक्टोबर १९५९) हा दक्षिण अमेरिकेमधील बोलिव्हिया देशाचा विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहे. २००६ साली सत्तेवर आलेला मोरालेस अनेक इतिहासकारांच्या मते लोकशाही मार्गाने निवडून आलेला व स्थानिक आदिवासी वंशाचा असलेला बोलिव्हियाचा पहिलाच राष्ट्राध्यक्ष मानला जातो. मोरालेसने सत्तेवर आल्यानंतर बोलिव्हियामध्ये अनेक आर्थिक सुधारणा हाती घेतल्या व देशाची धोरणे समाजवादी विचारांच्या दिशेने वळवली. लॅटिन अमेरिकेमध्ये अमेरिकेच्या वाढत्या हस्तक्षेपाला मोरालेसचा तीव्र विरोध आहे.

मोरालेस बोलिव्हियामध्ये अत्यंत लोकप्रिय आहे. २००९ व २०१४ सालच्या अध्यक्षीय निवडणुकांमध्ये तो प्रचंड बहुमताने विजयी झाला आहे. त्याच्या प्रशासनाने बोलिव्हियामधील गरिबी व निरक्षरता मोठ्या प्रमाणावर कमी केली आहे. परंतु जागतिक स्तरावर वादग्रस्त नेता मानला जातो. अनेक साम्यवादी टीकाकारांच्या मते मोरालेसला बोलिव्हियाची अर्थव्यवस्था संपूर्णपणे साम्यवादी स्वरूपाची करण्यात अपयश आले आहे.
हे सुद्धा पहा

*जगातील देशांच्या राष्ट्रप्रमुख व सरकारप्रमुखांची यादी
बाह्य दुवे

*व्यक्तिचित्र


वर्ग:बोलिव्हियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पार्क चुंग-ही

पार्क चुंग-ही (कोरियन: 박정희; ३ मार्च १९३० - २६ ऑक्टोबर १९७९) हा पूर्व आशियामधील दक्षिण कोरिया देशाचा लष्करी अधिकारी व राष्ट्राध्यक्ष होता. १९६१ सालच्या लष्करी बंडादरम्यान त्याने दक्षिण कोरियाची सत्ता बळकावली. १९६३ मधील निवडणुकीत विजय मिळवुन तो अधिकृतपणे देशाचा राष्ट्राध्यक्ष बनला. त्यापुढील त्याच्या १६ वर्षांच्या कार्यकाळात चुंग-हीने युद्धात उध्वस्त झालेल्या दक्षिण कोरियाला प्रगतीपथावर नेले व देशाचे झपाट्याने उद्योगीकरण केले. परंतु त्याचबरोबर एका हुकुमशहाच्या थाटात सत्ता गाजवण्याच्या त्याच्या शैलीवरून त्याच्यावर मोठ्या प्रमाणावर टीका देखील झाली.

२६ ऑक्टोबर १९७९ रोजी चुंग-हीची त्याच्याच एका सुरक्षा अधिकाऱ्याने हत्या केली.

२५ फेब्रुवारी २०१३ रोजी चुंग-हीची मुलगी पार्क ग्युन-हे ही राष्ट्रीय अध्यक्षीय निवडणुकीत विजय मिळवून दक्षिण कोरियाची पहिली महिला राष्ट्राध्यक्ष बनली.
बाह्य दुवे

*व्यक्तिचित्र (जपानी)


वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील मृत्यू
वर्ग:दक्षिण कोरियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पिएर त्रूदो

पियेर एलियट त्रूदो (; १८ ऑक्टोबर १९१९ - २८ सप्टेंबर २०००) हा कॅनडा देशाचा १५वा पंतप्रधान होता. तो एप्रिल १९६८ ते जून १९७९ व मार्च १९८० ते जून १९८४ ह्या दोन काळांदरम्यान पंतप्रधानपदावर होता. सुमारे २० वर्षे तो कॅनडामधील सर्वात लोकप्रिय राजकारणी होता.

मॉंत्रियालमधील मॉंत्रियाल-पियेर एलियट त्रूदो आंतरराष्ट्रीय विमानतळाला त्याचे नाव दिले गेले आहे.
बाह्य दुवे

* अधिकृत व्यक्तिचित्र


वर्ग:कॅनडाचे पंतप्रधान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
डेव्हिड बेन-गुरियन

डेव्हिड बेन-गुरियन (हिब्रू: דָּוִד בֶּן-גּוּרִיּוֹן; १६ ऑक्टोबर, १८८६ - १ डिसेंबर, १९७३) हा इस्रायल देशाचा संस्थापक व पहिला पंतप्रधान होता. बेन-गुरियन कट्टर ज्यू राष्ट्रीयवादी होता व त्याने १४ मे १९४८ रोजी पॅलेस्टाइन भूभागावर स्वतंत्र इस्रायल देशाची घोषणा केली.

विसाव्या शतकात कार्यरत असलेल्या जगातील १०० सर्वात महत्त्वाच्या व्यक्तींमध्ये त्याची गणना केली जाते. बेन-गुरियनच्या स्मरणार्थ तेल अवीवमधील बेन गुरियन विमानतळ तसेच इस्रायलमधील असंख्य महत्त्वाच्या इमारती व वास्तूंना त्याचे नाव दिले गेले आहे.
बाह्य दुवे

* क्नेसेटवरील अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:इस्रायलचे पंतप्रधान
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोप जॉन चौथा

पोप जॉन चौथा (-ऑक्टोबर १२, इ.स. ६४२:रोम) हा सातव्या शतकातील पोप होता.

जॉन डाल्मेशियाचा वतनी होता. याचे वडील व्हेनान्शियस हे वकील होते. रोमन चर्चच्या आर्चडीकनपदी असताना डिसेंबर २४, इ.स. ६४० रोजी जॉनची पोपपदी निवड झाली. पोपपदी राज्याभिषेक होण्याआधीच जॉनने रोमन चर्चच्या इतर सत्ताधाऱ्यांशी संगनमत करून आयरिश धर्मगुरूंना त्यांच्या कालगणनेतील व इतर चुकांबद्दल कानउघाडणी करणारी पत्रे पाठवली. तसेच त्याने ख्रिश्चन धर्मातील अद्वैतवादाचा धिक्कार केला. हे पाहताच रोमन सम्राट हेराक्लियसनेही देखील तसेच मत जाहीर केले.

पोपपदी आल्यावर जॉनने आपले लक्ष स्वतःच्या मातृभूमीतील गडबडीकडे केंद्रित केले. या सुमारास डाल्मेशियावर स्लाव्ह लोकांनी आक्रमण केले होते. डाल्मेशियन लोकांची त्यांच्यापासून सुटका करण्यासाठी जॉनने ऍबट मार्टिनला डाल्मेशिया व इस्ट्रियामध्ये मोठा खजिना घेउन पाठवले. स्लाव्हांनी मोडतोड केलेली चर्च मार्टिनला परत बांधून घेणे अशक्य होते त्यामुळे त्याने डाल्मेशियातील ख्रिश्चन संतांचे अवशेष रोममध्ये आणले. जॉनने हे अवशेष जपण्यासाठी रोममध्ये एक ओरेटरी बांधली, जी आजपर्यंत शाबूत आहे. जॉनने स्लाव्हांपासून ख्रिश्चनांचा बचाव करतानाच त्यांचे धर्मपरिवर्तन करण्याचाही प्रयत्न केला.


जॉन ०४
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोप क्लेमेंट दुसरा

पोप क्लेमेंट दुसरा (इ.स. १००५:हॉर्नबर्ग, लोअर सॅक्सनी, जर्मनी - ऑक्टोबर ९, इ.स. १०४७:रोम) हा अकराव्या शतकातील पोप होता. हा जेमतेम एक वर्ष पोपपदावर होता.

याचे मूळ नाव मॉर्स्लेबेनचा स्विदगर असे होते. हा काउंट कॉन्राड व त्याची पत्नी अमुलराडचा मुलगा होता. पोपपदी निवड होण्याआधी स्विदगर १०४०त १०४६ पर्यंत बॅम्बर्गचा बिशप होता.


क्लेमेंट ०२
क्लेमेंट ०२
वर्ग:इ.स. १००५ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १०४७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पोप पायस बारावा

इवलेसे|पोप पायस बारावा
पोप पायस बारावा (मार्च २, इ.स. १८७६ - ऑक्टोबर ९, इ.स. १९५८:व्हॅटिकन सिटी) हा २६०वा पोप होता.

याचे मूळ नाव युजेनियो मरिया जियोव्हानी पसेली असे होते. हा मार्च २, इ.स. १९३९ ते मृत्यूपर्यंत पोप होता.
बाह्य दुवे

*Critical Online Edition of the Nuncial Reports of Eugenio Pacelli (1917–1929)


पायस १२
पायस १२
वर्ग:इ.स. १८७६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५८ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
चेस्टर ए. आर्थर

चेस्टर अ‍ॅलन आर्थर (इंग्लिश: Chester Alan Arthur), (ऑक्टोबर ५, इ.स. १८२९ - नोव्हेंबर १८, इ.स. १८८६) हा अमेरिकेचा २१वा राष्ट्राध्यक्ष होता. आर्थराच्या आधीचा अध्यक्ष जेम्स गारफील्ड याची हत्या झाल्यानंतर १९ सप्टेंबर, इ.स. १८८१ रोजी अध्यक्षपदाची सूत्रे हाती घेतलेला आर्थर ४ मार्च, इ.स. १८८५पर्यंत अध्यक्षपदावर होता. त्याच्या अध्यक्षीय कारकिर्दीत मुलकी सेवा सुधारण्याविषयीचा पेंडल्टन सिव्हिल सर्व्हिस रिफॉर्म अ‍ॅक्ट हा कायदा संमत होऊन लागू झाला. पेशाने वकील असलेला आर्थर अध्यक्ष बनण्याअगोदर जेम्स गारफील्ड याच्या अध्यक्षीय राजवटीत उपराष्ट्राध्यक्षपदाची धुरा वाहत होता.
बाह्य दुवे

*
*
*


वर्ग:अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १८२९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १८८६ मधील मृत्यू
वर्ग:रिपब्लिकन पक्ष (अमेरिका) मधील राजकारणी
वर्ग:अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
व्हात्स्लाफ हावेल

व्हात्स्लाफ हावेल (चेक: Václav Havel, ५ ऑक्टोबर १९३६ - १८ डिसेंबर २०११) हा एक चेक लेखक, कवी, विचारवंता व राजकारणी होता. तो चेकोस्लोव्हाकिया देशाचा नववा व अखेरचा राष्ट्राध्यक्ष तसेच चेक प्रजासत्ताक देशाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष होता.

हावेलच्या कारकिर्दीमध्ये चेकोस्लोव्हाकियाची शांततापूर्वक फाळणी होऊन चेक प्रजासत्ताक व स्लोव्हाकिया हे दोन नवे देश निर्माण झाले. त्याला अनेक आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले होते. २००३ साली भारत सरकारने हावेलला गांधी शांतता पारितोषिक देऊन गौरवले.
बाह्य दुवे

*अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:चेक प्रजासत्ताकाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:चेकोस्लोव्हाकियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:प्रेसिडेन्शियल मेडल ऑफ फ्रीडम विजेते
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख