JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
डिसेंबर १४

ठळक घटना आणि घडामोडी

* १९२९ :’प्रभात’चा ’गोपालकृष्ण’ हा चित्रपट मुंबईच्या ’मॅजेस्टिक’ चित्रपटगृहात प्रदर्शित झाला.
नववे शतक

* ८६७ - एड्रियन दुसरा पोपपदी.
* ८७२ - जॉन आठवा पोपपदी.
तेरावे शतक

* १२८७ - सेंट लुशियाचा पूर - नेदरलॅंड्समधील झुइडर झी समुद्री भिंत कोसळली. ५०,००० ठार.
सोळावे शतक

* १५४२ - मेरी स्टुअर्ट (मेरी क्वीन ऑफ स्कॉट्स) राणीपदी.
एकोणिसावे शतक

* १८१९ - अलाबामा अमेरिकेचे २२वे राज्य झाले.
विसावे शतक

* १९११ - रोआल्ड अमुंडसेनच्या नेतृत्वाखाली ओलाव ब्यालॅंड, हेल्मर हान्सेन, स्वेर्र हॅसेल आणि ऑस्कार विस्टिंग दक्षिण ध्रुवावर पोचले.
* १९३९ - हिवाळी युद्ध - लीग ऑफ नेशन्समधून रशियाची हकालपट्टी.
* १९४६ - संयुक्त राष्ट्रसंघाने आपले मुख्य कार्यालय न्यू यॉर्कमध्ये उभारण्याचा ठराव संमत केला.
* १९६२ - नासाचे मरिनर २ शुक्राच्या जवळून जाणारे पहिले मानवनिर्मित यान.
* १९८९ - पॅट्रिशियो एल्विन चिलीच्या राष्ट्राध्यक्षपदी.
एकविसावे शतक

* २०१२ - अमेरिकेच्या कनेटिकट राज्यातील न्यूटाउन शहरातील प्राथमिक शाळेत माथेफिरूने केलेल्या अंदाधुंद गोळीबारात २० लहान मुले व ८ इतर व्यक्ती मृत्युमुखी.
जन्म

* १००९ - गो-सुझाकु, जपानी सम्राट.
* १५०३ - नोस्ट्राडॅमस, फ्रांसचा गणितज्ञ व भविष्यवेत्ता.
* १५४६ - टायको ब्राहे, डेन्मार्कचा अवकाशशास्त्रज्ञ.
* १८९५ - जॉर्ज सहावा, इंग्लंडचा राजा.
* १९१८ - बी. के. एस.आय्यंगार, भारतीय योगतज्ञ.
* १९२४ - राज कपूर, भारतीय अभिनेता, चित्रपट निर्माता व दिग्दर्शक.
* १९२८ - प्रसाद सावकार – गायक व नट
* १९३४ - श्याम बेनेगल, हिंदी चित्रपटदिग्दर्शक व पटकथालेखक.
* १९३९ - सतीश दुभाषी, मराठी चित्रपट व नाट्यअभिनेते.
* १९४६ - संजय गांधी – राजकारणी व इंदिरा गांधी यांचे पुत्र.
* १९५३ - विजय अमृतराज – भारतीय टेनिस खेळाडू.
मृत्यू

* १५४२ - जेम्स पाचवा, स्कॉटलंडचा राजा.
* १७८८ - चार्ल्स तिसरा, स्पेनचा राजा.
* १७९९ - जॉर्ज वॉशिंग्टन, अमेरिकेचा पहिला अध्यक्ष.
* १९६६ - शंकरदास केसरीलाल ऊर्फ शैलेन्द्र, हिंदी गीतकार .
* १९७७ - ग.दि. माडगूळकर, मराठी कवी.गजानन दिगंबर तथा ग. दि. माडगूळकर – गीतकार, कवी, लेखक, पटकथाकार, अभिनेते. गीतरामायणामुळे त्यांना ’महाराष्ट्राचे वाल्मिकी’ म्हणून ओळखले जाते.
प्रतिवार्षिक पालन

* शहीद बुद्धीजीवी दिन - बांगलादेश
* राज्य दिन - अमेरिका-अलाबामा
* राष्ट्रीय ऊर्जा संरक्षण दिन
बाह्य दुवे

----
डिसेंबर १२ - डिसेंबर १३ - डिसेंबर १४ - डिसेंबर १५ - डिसेंबर १६ - (डिसेंबर महिना)


वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
डिसेंबर १५

ठळक घटना आणि घडामोडी

सहावे शतक

* ५३३ - टिकामेरोनची लढाई - व्हॅन्डाल राजा जेलिमर आणि रोमन सेनापति बेलिसारियस यांच्या सैन्यात.
सातवे शतक

* ६८७ - संत सर्जियस पहिला पोपपदी.
तेरावे शतक

* १२५६ - मोंगोल सेनानी हुलागु खानने ईराणमधील अलामतचा बालेकिल्ला हश्शाशिन काबीज करून ऊध्वस्त केले. मोंगोलांची ईशान्य आशियातील आगेकूच सुरू.
अठरावे शतक

* १७९१ - व्हर्जिनीयाच्या विधानसभेने मान्य केल्यावर अमेरिकन नागरिकांचा हक्कनामा कायदा म्हणून अस्तित्वात आला.
विसावे शतक

* १९११ - नवी दिल्लीचा पायाभरणी समारंभ सम्राट पंचम जॉर्जच्या हस्ते झाला.
* १९४५ - दुसरे महायुद्ध - जनरल डग्लस मॅकआर्थरने हुकुमनाम्याद्वारे जपानमधील शिंटो धर्माची राज्यधर्म म्हणूनची मान्यता काढूल घेतली.
* १९६१ - ऍडोल्फ ऐकमनला पंधरा आरोपांखाली मृत्युदंड. आरोपांमध्ये ज्यूंचे शिरकाण, मानवतेविरूद्ध गुन्हे आणि बेकायदा संस्थाचे सदस्यत्व, वगैरेची गणना.
* १९७० - व्हेनेरा - ७ हे सोवियेत संघाचे अंतराळयान यशस्वीपणे शुक्र ग्रहावर उतरले. पृथ्वी सोडुन इतर कुठल्याही ग्रहावर उतरणारे हे पहिलेच यान होते.
* १९७६ - सामोआला संयुक्त राष्ट्रसंघाचे सदस्यत्व.
* १९९१ - चित्रपट दिग्दर्शक सत्यजित रे यांना ऑस्कर पारितोषिक जाहीर
* १९९४ - नेटस्केप नॅव्हिगेटर या आंतरजाल न्याहाळकाची पहिली आवृत्ती प्रकाशित.
* १९९४ - पलाउला संयुक्त राष्ट्रसंघाचे सदस्यत्व.
* १९९७ - शारजाजवळील वाळवंटात ताजिकीस्तानचे टी.यु.१५४ जातीचे विमान कोसळले. ८५ ठार.
* १९९८ - बँकॉक येथील आशियाई क्रीडा स्पर्धेत भारताला कबड्डीमधे सलग तिसऱ्यांदा सुवर्णपदक
* २००० - चेर्नोबिलची अणुभट्टी अखेर कायमस्वरूपी बंद.
जन्म

* ३७ - नीरो, रोमन सम्राट.
* १३० - लुसियस व्हेरस, रोमन सम्राट.
* १२४२ - राजकुमार मुनेताका, जपानी शोगन.
* १९०३ - स्वामी स्वरूपानंद, रत्‍नागिरीजवळच्या पावस गावातील गुरू.
* १९०५ - इरावती कर्वे, साहित्य अकादमी व महाराष्ट्र शासन पुरस्कार विजेत्या मानववंशशास्त्रज्ञ, समाजशास्त्रज्ञ व शिक्षणतज्ञ .
* १९३२ - टी.एन. शेषन, भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्त.
* १९३५ - उषा मंगेशकर, भारतीय पार्श्वगायिका व संगीतकार.
* १९७६ - बैचुंग भुतिया, भारतीय फुटबॉल खेळाडू.
मृत्यू

* १०२५ - बेसिल दुसरा, बायझेन्टाईन सम्राट.
* १०७२ - आल्प अर्स्लान, तुर्कीचा राजा, पर्शिया (ईराण) मध्ये.
* १२६३ - हाकोन चौथा, नॉर्वेचा राजा.
* १७४९ - छत्रपती शाहू महाराज.
* १९५० - वल्लभभाई पटेल, भारतीय स्वातंत्र्य सेनानी, स्वतंत्र भारताचे पहिले उपपंतप्रधान व पहिले गृहमंत्री, भारतरत्‍न.
प्रतिवार्षिक पालन

* जागतिक चहा दिन
बाह्य दुवे

डिसेंबर १३ - डिसेंबर १४ - डिसेंबर १५ - डिसेंबर १६ - डिसेंबर १७ - (डिसेंबर महिना)


वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
डिसेंबर १९

ठळक घटना आणि घडामोडी

चौथे शतक

* ३२४ - रोमन सम्राट लिसिनीयसने पदत्याग केला
बारावे शतक

* ११८७ - क्लेमेंट तिसरा याची पोपपदी निवड
अठरावे शतक

* १७७७ - अमेरिकन क्रांती - जॉर्ज वॉशिंग्टनच्या कॉंटिनेन्टल आर्मीने व्हॅली फोर्ज येथे हिवाळी मुक्काम केला
विसावे शतक

* १९०५ - लंडनमध्ये पहिली रुग्णवाहिका सेवा सुरू झाली
* १९२७ - राम प्रसाद बिस्मिल, रोशन सिंग आणि अश्फाकुल्लाह खान या क्रांतिकारकांना ब्रिटिश सरकारने फाशी दिले.
* १९१६ - पहिले महायुद्ध-व्हर्दुनची लढाई - फ्रांसच्या सैन्याने चढाई करणाऱया जर्मन सैन्यास माघार घेण्यास भाग पाडले
* १९४१ - दुसरे महायुद्ध - अ‍ॅडॉल्फ हिटलर हा जर्मन सैन्याचा सरसेनापती बनला.
* १९६१ - भारताने दमण आणि दीवचा ताबा घेतला.गोवा मुक्ती दिन
* १९६३ - झांझिबारला युनायटेड किंग्डम पासून स्वातंत्र्य. सुलतान हमुद बिन मोहम्मद राजेपदी
* १९७२ - अपोलो १७, चंद्रावर पोचलेले शेवटचे समानव अंतराळयान युजीन सेमन, रॉन एव्हान्स व हॅरिसन श्मिट यांसह पृथ्वीवर परतले
* १९९७ - सिल्क एरची फ्लाइट १८५ हे बोईंग ७३७-३०० जातीचे विमान इंडोनेशियात पालेम्बॅंग जवळ मुसी नदीत कोसळले. १०४ ठार
एकविसावे शतक

* २००१ - व्यंगचित्रकार आर.के. लक्ष्मण यांच्या 'कॉमन मॅन'च्या पुतळ्याचे पुणे येथे अनावरण
* २००२ - व्ही.एन. खरे यांनी भारताचे ३३ वे सरन्यायाधीश म्हणुन कार्यभार सांभाळला.
* २०१० - सचिन तेंडुलकरने कसोटी सामन्यातील विक्रमी ५० वे शतक केले. हा विक्रम त्याने दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध सेंच्युरियन येथील सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क या मैदानावर खेळल्या गेलेल्या कसोटी सामन्यामध्ये केला
* २०१० - राहुल द्रविडने कसोटी सामन्यातील १२,००० धावांचा टप्पा पार केला. हा विक्रम त्याने दक्षिण आफ्रिका विरुद्ध सेंच्युरियन येथील सुपरस्पोर्ट्‌स पार्क या मैदानावर खेळल्या गेलेल्या कसोटी सामन्यामध्ये केला
जन्म

* १५५४ - फिलिप विल्यम, ऑरेंजचा राजकुमार.
* १६८३ - फिलिप पाचवा, स्पेनचा राजा.
* १८९४ - कस्तुरभाई लालभाई, भारतीय दानशूर व उद्योगपती.
* १८९९ - मार्टिन ल्यूथर किंग – मानवाधिकारांसाठी आजीवन संघर्ष करणारे नेते.
* १९१९ - ओमप्रकाश बक्षी ऊर्फ ’’ओमप्रकाश’’, हिंदी चित्रपटांतील चरित्र अभिनेते.
* १९२७ - वसंत वऱ्हाडपांडे, मराठी समीक्षक व भाषाअभ्यासक
* १९४० - गोविंद निहलानी, हिंदी चित्रपट दिग्दर्शक.
* १९६९ - नयन मोंगिया भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* १७७८ - मरी तेरीस शार्लट, फ्रांसचा राजा लुई सोळावा व मरी आंत्वानेतची पहिली मुलगी
* १९३४ - प्रतिभा पाटील, भारतीय राजकारणी, भारताच्या पहिल्या महिला व १२व्या राष्ट्रपती.
* १९७४ - रिकी पॉंटिंग, ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* ४०१ - पोप अनास्तासियस पहिला
* १३७० - पोप अर्बन पाचवा
* १७३७ - जेम्स सोबेस्की, पोलंडचा युवराज
* १७४१ - व्हिटस बेरिंग, नेदरलॅंड्सचा शोधक
* १९२७ - अशफाक उल्ला खान - भारतीय स्वातंत्र सेनानी (ज. १९००)
* १९२७ - राम प्रसाद बिस्मिल - भारतीय स्वातंत्र सेनानी (ज. १८९७)
* १९२७ - रोशन सिंग - भारतीय स्वातंत्र सेनानी (ज. १८९२)
* १९३९ - हान्स लॅंगडोर्फ, जर्मन आरमारी अधिकारी
* १९५३ - रॉबर्ट अँड्रुझ मिलिकन, नोबेल पारितोषिक विजेता
* १९९७ - सुरेन्द्र बारलिंगे, भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक, तत्त्वज्ञानाचे अभ्यासक, महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळाचे अध्यक्ष.
* १९९८ - छ्यान चोंग्शू, चिनी भाषेमधील लेखक, अनुवादक
* १९९९ - हेमचंद्र तुकाराम तथा बाळ दाणी, रणजी व कसोटी क्रिकेट खेळाडू, क्रीडा संघटक.
* २०१० - गिरीधारीलाल केडिया, भारतीय उद्योगपती
प्रतिवार्षिक पालन

* स्वातंत्र्य दिन - झांझिबार
* गोवा मुक्ती दिन
बाह्य दुवे

डिसेंबर १७ - डिसेंबर १८ - डिसेंबर १९ - डिसेंबर २० - डिसेंबर २१ - (डिसेंबर महिना)


वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
डिसेंबर २०

ठळक घटना आणि घडामोडी

सोळावे शतक

* १५२२ - नाइट्स ऑफ ऱहोड्सची सुलेमान द मॅग्निफिसन्टपुढे शरणागति. जीवनदान मिळालेले हे सरदार माल्टात वसले व नाइट्स ऑफ माल्टा म्हणून प्रसिद्ध झाले.
एकोणिसावे शतक

* १८०३ - लुईझियाना खरेदी पूर्ण.
* १८६० - दक्षिण कॅरोलिना युनायटेड स्टेट्सपासून फुटून निघाले.
विसावे शतक

* १९१७ - रशियात पहिल्या गुप्त पोलीस संस्थेची (चेका) स्थापना.
* १९५२ - अमेरिकन हवाई दलाचे सी.१२४ जातीचे विमान वॉशिंग्टन राज्यात मोझेस लेक येथे कोसळले. ८७ ठार
* १९७३ - स्पेनच्या पंतप्रधान ॲडमिरल लुइस कारेरो ब्लांकोचा माद्रिदमध्ये कार बॉम्बने खून.
* १९८९ - ऑपरेशन जस्ट कॉझ - अमेरिकेने पनामातील मनुएल नोरिगाचे सरकार उलथविण्यासाठी सैन्य पाठविले.
* १९९५ - नाटोचे शांतिसैन्य बॉस्नियामध्ये दाखल.
* १९९५ - अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ९६५ हे बोईंग ७५७ जातीचे विमान कोलंबियात कालीजवळ कोसळले. १६० ठार.
* १९९९ - पोर्तुगालने मकाउचे बेट चीनला परत केले.

* १९४५ - मुंबई - बंगलोर प्रवासी विमानसेवा सुरू
* १९७१ - झुल्फिकार अली भूट्टो हे पाकिस्तानचे चौथे राष्ट्राध्यक्ष बनले.
* १९८८ - मतदानाचे किमान वय २१वरून १८वर आणणारी ६१वी घटनादुरुस्ती संसदेत मंजूर.
* १९९४ - राष्ट्रपती डॉ. शंकरदयाळ शर्मा यांच्या हस्ते मलेशियाचे पंतप्रधान डॉ. महाथीर मोहम्मद यांना आंतरराष्ट्रीय सामंजस्यासाठीचा ’जवाहरलाल नेहरू पुरस्कार’ प्रदान
एकविसावे शतक

* २००१ - आर्थिक अडचणीत सापडलेल्या आर्जेन्टिनाच्या राष्ट्राध्यक्ष फर्नान्डो दिला रुआला राजीनामा देणे भाग पडले.
जन्म

* १५३७ - जॉन तिसरा, स्वीडनचा राजा.
* १९४० - यामिनी कृष्णमूर्ती, भरतनाट्यम व कथ्थक नर्तिका.
* १९४२ - राणा भगवानदास, पाकिस्तानचे मुख्य न्यायाधीश.
मृत्यू

* २१७ - पोप झेफिरिनस.
प्रतिवार्षिक पालन

* मानवी ऐक्यभाव दिन.
बाह्य दुवे

डिसेंबर १८ - डिसेंबर १९ - डिसेंबर २० - डिसेंबर २१ - डिसेंबर २२ - (डिसेंबर महिना)


वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
इ.स. १९३५

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी २८ - वॉलेस केरोथर्सने नायलॉनचा शोध लावला.
* एप्रिल १ - भारतीय रिझर्व बँकेची स्थापना.
* एप्रिल १७ - सन म्युंग मूनला येशू ख्रिस्ताने स्वप्नात साक्षात्कार दिला व आपण सुरू केलेले कार्य पुढे नेण्याची आज्ञा केली.
* मे २५ - जेसी ओवेन्सने ४५ मिनिटात वेगवेकळ्या शर्यतींमध्ये चार विश्वविक्रम नोंदवले.
* जून ९ - चीनने ईशान्य चीन मधील जपानची घुसखोरी मान्य केली.
* जून ९ - आल्कोहोलिक्स ऍनोनिमस या संस्थेची स्थापना.
* जुलै २० - रॉयल डच एरलाइन्सचे विमान स्वित्झर्लंडमध्ये कोसळले. १३ ठार.
* जुलै २० - लाहोरमध्ये मुस्लिम व शिख धर्मियांमध्ये मारामारी. ११ ठार.
जन्म

* मे २ - फैसल दुसरा, इराकचा राजा.
* मे १५ - टेड डेक्स्टर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* मे ३१ - जिम बॉल्जर, न्यू झीलंडचा पंतप्रधान.
* जून ८ - डेरेक अंडरवूड, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* जून २२ - वामन कुमार, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* जुलै ६ - दलाई लामा, चौदावा अवतार.
* ऑगस्ट १ - जॉफ पुलर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* सप्टेंबर २६ - बॉब बार्बर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर ५ - जिमी बिंक्स, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर २९ - डेव्हिड ऍलन, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* नोव्हेंबर ३० - आनंद यादव, मराठी लेखक.
* डिसेंबर ३० - ओमार बॉन्गो, गॅबनचा अध्यक्ष.
मृत्यू

* मे १९ - टी.ई. लॉरेन्स तथा लॉरेन्स ऑफ अरेबिया, ब्रिटिश सैनिक.
* जुलै ३ - आंद्रे सिट्रोएन, फ्रेंच अभियंता.
* ऑगस्ट १५ - विल रॉजर्स, अमेरिकन अभिनेता.
* ऑगस्ट २९ - ऍस्ट्रीड, बेल्जियमची राणी.

वर्ग:इ.स. १९३५
वर्ग:इ.स.च्या १९३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
कामसूत्र

महर्षी वात्सायन यांनी स्त्री-पुरुषांमधील लैंगिक व इतर संबंधावर लिहिलेला कामसूत्र हा एक प्राचीन ग्रंथ आहे. माणसाच्या कामजीवनावर लिहिलेला हा ग्रंथ जगभर प्रसिद्ध आहे. वात्सायनांनी या विषयाच्या संदर्भात विचारात घेण्यासारख्या विविध बाबींचा ऊहापोह या ग्रंथात केला आहे. त्यांनी गुप्त साम्राज्याच्या काळात हा ग्रंथ लिहिला.
भाषांतरे

ब्रिटिश संशोधक व भाषांतरकार सर रिचर्ड बर्टन यांनी १८५५- १८६० मधील भारतातील वास्तव्यात या ग्रंथाचा अभ्यास केला व नंतर १८७० च्या दशकात त्यांनी या ग्रंथाचे इंग्रजी भाषांतर प्रकाशित करून हा ग्रंथ संपूर्ण जगात प्रसिद्ध केला.
मराठीत

कथाकार दि.बा. मोकाशी (१९१५-१९८१) यांची १९७८ मध्ये ‘वात्स्यायन’ ही चरित्रात्मक कादंबरी प्रकाशित झाली. अतिशय रोचक व उद्बोधक अशी कादंबरी असूनही तिची दखल घेतली गेली नाही. अलीकडच्या काळातील नैतिक-अनैतिक या वादात सापडलेल्या समाजाला वैचारिक दिशा देणारी हे अभिजात साहित्य आहे. दि.बा. मोकाशी यांची कन्या ज्योती कानिटकर यांनी या पुस्तकाचे इंग्रजी भाषांतर -कामसूत्रकार वात्सायन- जानेवारी २०१४ मध्ये अमेझॉनवर टाकले आहे. त्यांच्या २०१५ या जन्मशताब्दी वर्षानिमित्त अनेक कार्यक्रमांमधून साहित्याचा आढावा घेण्यात आला.
हे सुद्धा पहा

* कामजीवन
* रतिरहस्य
संदर्भ
बाह्य दुवे

* संस्कृतमध्ये कामसूत्र (टायटस प्रकल्प)
* सर रिचर्ड बर्टन यांचे इंग्रजी भाषांतर
* दृकश्राव्य कामसूत्र

वर्ग:लैंगिकता
वर्ग:लैंगिक शिक्षण
डिसेंबर २२

ठळक घटना आणि घडामोडी

सतरावे शतक

* १६०३ - ऑट्टोमन साम्राज्याचा सुलतान महमद तिसरा याचा मृत्यू. अहमद पहिला सुलतानपदी.
एकोणिसावे शतक

* १८०७ - अमेरिकन काँग्रेसने एम्बार्गो ऍक्ट केला. अमेरिकेचे बाहेरच्या जगाशी व्यापारी संबंध संपुष्टात.
* १८०९ - अमेरिकन काँग्रेसने नॉन इंटरकोर्स ऍक्ट केला. एम्बार्गो ऍक्ट रद्द. युनायटेड किंग्डम व फ्रांस शिवाय अमेरिकेचे बाहेरच्या जगाशी व्यापारी संबंध परत सुरू.
* १८५१ - जगातील पहिली मालगाडी भारतात रूडकी येथे चालविली गेली.
* १८६४ - विल्यम टेकुमेश शेर्मनची समुद्रास कूच समाप्त. सवाना, जॉर्जिया युनियन सैन्याने काबीज केले.
* १८८५ - इटो हिरोबुमी जपानचा पहिला सामुराई पंतप्रधान झाला.
विसावे शतक

* १९०९ - भारतीय क्रांतिकारी अनंत कान्हेरेनी नासिकचा जिल्हाधिकारी जॅक्सनची गोळ्या घालून हत्या केली.
* १९३७ - न्यू यॉर्कमध्ये लिंकन टनेल वाहतुकीसाठी खुली.
* १९६३ - क्रुझ शिप लाकोनिया मडेरापासून २९० कि.मी. उत्तरेस जळाली. १२८ ठार.

* १९८४ - न्यू यॉर्कच्या भुयारी रेल्वेत बर्नार्ड ह्युगो गोत्झने चार गुंडांना गोळ्या घातल्या.
* १९८९ - आठवडाभर चाललेल्या दंगल व जाळपोळीनंतर निकोलाइ चाउसेस्क्युने रोमेनियाचे अध्यक्षपद सोडले. इयोन इलेस्क्यु अध्यक्षपदी.
* १९८९ - बर्लिनचे ब्रांडेनबर्ग गेट ३० वर्षांनी खुले. पूर्व आणि पश्चिम जर्मनीची फाळणी संपुष्टात.
* १९९० - लेक वालेंसा पोलंडच्या अध्यक्षपदी.
* १९९९ - स्पेनच्या नागरी रक्षकांनी ७५० कि.ग्रॅ. वजनाची विस्फोटके असलेली अजुन एक गाडी पकडली. (पहा डिसेंबर २१)
* १९९९ - तांद्जा ममदु नायजरच्या राष्ट्राध्यक्षपदी.
एकविसावे शतक

* २००१ - काबुल, अफगाणिस्तानमध्ये बुरहानुद्दीन रब्बानीने सत्तेची सूत्रे हमीद करझाईला दिली.
* २००१ - रिचार्ड रीड या दहशतवाद्याने अमेरिकन एरलाइन्स फ्लाइट ६३मध्ये आपल्या बुटात लपविलेली स्फोटके उडविण्याचा प्रयत्न केला.
जन्म

* ११७८ - अंतोकु, जपानी सम्राट.
* १६६६ - गुरू गोबिंद सिंघ, शिख धर्मगुरू.शिखांचे १० वे गुरू
* १८८७ - श्रीनिवास रामानुजन, भारतीय गणितज्ञ.’पार्टिशन फंक्शन’च्या रचनेवर त्यांनी मूलभूत संशोधन केले.
* १९०३ - आबासाहेब तथा भालचंद्र दिगंबर गरवारे, भारतीय उद्योगपती.
* १९१२ - लेडी बर्ड जॉन्सन, अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष लिंडन बी. जॉन्सनची पत्नी.
* १९७२ - व्हेनेसा पॅरेडिस, फ्रेंच गायिका.
मृत्यू

* १६०३ - महमद तिसरा, ऑट्टोमन सुलतान.
* १८८० - जॉर्ज इलियट, ब्रिटिश लेखिका(टोपण नाव).
* १९४५ - श्रीधर कृष्णाजी कुलकर्णी तथा ’’पठ्ठे बापूराव’’, मराठी लावणीलेखख.
* १९७५ - वसंत देसाई, भारतीय संगीतकार.
* १९७९ - नरहर रघुनाथ फाटक, भारतीय ईतिहास संशोधक, संत साहित्याचे अभ्यासक.
* १९९५ - जेम्स मीड, अर्थशास्त्रातील नोबेल पारितोषिकविजेता
* १९९७ - पी. सावळाराम, भावगीतकार, ठाण्याचे नगराध्यक्ष.
* १९९७ - पंडित प्रभाशंकर गायकवाड, सनईवादक.
प्रतिवार्षिक पालन

* तोजी - जपान.
* मातृदिन - इंडोनेशिया.
* गणित दिन (भारत).
* सूर्याच्या उत्तरायणास प्रारंभ
* उत्तर गोलार्धात वर्षातील सर्वात छोटा दिवस
बाह्य दुवे

----
डिसेंबर २० - डिसेंबर २१ - डिसेंबर २२ - डिसेंबर २३ - डिसेंबर २४ - (डिसेंबर महिना)


वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
इ.स. १९८९

ठळक घटना आणि घडामोडी

जानेवारी-मार्च

* जानेवारी ४ - अमेरिकन नौदलाच्या २ एफ.१४टॉमकॅट विमानांनी लिब्याच्या २ मिग २३ फ्लॉगर विमाने पाडली.
* जानेवारी १० - क्युबाने ॲंगोलातून सैन्य मागे घेण्यास सुरुवात केली.
* जानेवारी ३० - अमेरिकेने अफगाणिस्तानमधील आपला राजदूतावास बंद केला.
* फेब्रुवारी २ - अफगाणिस्तानमधून शेवटचे सोवियेत सैनिक परतले.
* फेब्रुवारी ३ - दक्षिण आफ्रिकेच्या अध्यक्ष पी.डब्ल्यु.बोथाने राजीनामा दिला.
* फेब्रुवारी ८ - इंडिपेंडंट एरचे बोईंग ७०७ जातीचे विमान एझोर्स बेटावरील सांता मरिया डोंगरावर कोसळले. १४४ ठार.
* फेब्रुवारी १४ - भोपाळ दुर्घटना - युनियन कार्बाइडने भारत सरकारला ४७,००,००,००० अमेरिकन डॉलर नुकसान भरपाई देण्याचे कबूल केले.
* फेब्रुवारी १४ - ईराणच्या रुहोल्ला खोमेनीने ब्रिटिश लेखक सलमान रश्दीच्या खुनाचा फतवा काढला.
* फेब्रुवारी २४ - रुहोल्ला खोमेनीने सलमान रश्दीला ठार करण्याबद्दल ३०,००,००० अमेरिकन डॉलरचे बक्षीस जाहीर केले.
* फेब्रुवारी २४ - युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट ८११ या विमानास हवेत असताना भगदाड पडले. ९ प्रवासी खाली फेकले गेले.
* फेब्रुवारी २७ - व्हेनेझुएलामध्ये जनक्षोभ.
* मार्च ७ - चीनने तिबेटची राजधानी ल्हासामध्ये लश्करी कायदा लागु केला.
एप्रिल-जून

* एप्रिल १९ - यु.एस.एस. आयोवा या अमेरिकेच्या युद्धनौकेवर स्फोट. ४७ ठार.
* एप्रिल २१ - चीनची राजधानी बैजिंगच्या त्येनानमेन चौकात १,००,००० विद्यार्थी जमण्यास सुरुवात झाली.
* जून ५ - चीनची राजधानी बिजींगच्या त्येनानमेन चौकातील चळवळीदरम्यान एका अज्ञात निःशस्त्र व्यक्तीने रणगाड्यासमोर उभे राहून रणगाडा थांबवला. हे छायाचित्र या चळवळीचा मानबिंदू ठरले.
* जून ७ - सुरिनामची राजधानी पारामारिबो येथे डी.सी.८ प्रकारचे विमान कोसळले. १६८ ठार.
* जून २१ - अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने देशाचा ध्वज जाळण्याची कृती ही वाचास्वातंत्र्याची अभिव्यक्ती असल्यामुळे वैध ठरवली.
जुलै-सप्टेंबर

* जुलै १९ - युनायटेड एरलाइन्स फ्लाइट २३२ हे डी.सी. १० प्रकारचे विमान अमेरिकेतील सू सिटी शहराजवळ कोसळले. वैमानिकांच्या कौशल्यामुळे १८४ प्रवासी वाचले परंतु ११२ अन्य प्रवासी मृत्युमुखी.
* जुलै २० - म्यानमारच्या सरकारने ऑॅंग सान सू कीला नजरकैदेत टाकले.
* ऑगस्ट ९ - कैफु तोशिकी जपानच्या पंतप्रधानपदी.
ऑक्टोबर-डिसेंबर

* डिसेंबर २ - भारताच्या पंतप्रधानपदी विश्वनाथ प्रताप सिंग यांचा शपथविधी.
* डिसेंबर १४ - पॅट्रिशियो एल्विन चिलीच्या अध्यक्षपदी.
* डिसेंबर १६ - रोमेनियातील क्रांति - हंगेरीच्या पास्टर लास्लो तोकेसला देशनिकाल देण्याविरूद्ध तिमिसोआरा मध्ये नागरिकांनी सरकारचा निषेध केला.
* डिसेंबर २२ - आठवडाभर चाललेल्या दंगल व जाळपोळीनंतर निकोलाइ चाउसेस्क्युने रोमेनियाचे अध्यक्षपद सोडले. इयोन इलेस्क्यु अध्यक्षपदी.
* डिसेंबर २२ - बर्लिनचे ब्रांडेनबर्ग गेट ३० वर्षांनी खुले. पूर्व आणि पश्चिम जर्मनीची फाळणी संपुष्टात.
* डिसेंबर २९ - वाक्लाव हावेल झेकोस्लोव्हेकियाच्या अध्यक्षपदी.
जन्म

मृत्यू

* फेब्रुवारी ६ - चार्ल्स गुफ्फ्रोय, बर्लिनची भिंत ओलांडताना मृत्यु पत्करणारा शेवटचा माणूस.
* फेब्रुवारी १४ - जेम्स बॉन्ड, अमेरिकन पक्षीशास्त्रज्ञ.
* जुलै ११ - सर लॉरेंस ऑलिव्हिये, ब्रिटिश अभिनेता.
* सप्टेंबर १६ - हेमंत कुमार मुखोपाध्याय, प्रसिद्ध गायक, संगीतकार.
* सप्टेंबर २८ - फर्डिनांड मार्कोस, फिलिपाईन्सचा राष्ट्राध्यक्ष.

वर्ग:इ.स. १९८९
वर्ग:इ.स.च्या १९८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
संत्रे

thumb|संत्र्याची फळे
इवलेसे|संत्रे
संत्रे (शास्त्रीय नाव:सिट्रस सिनेन्सिस) हे नारिंगी रंगाचे, आंबट-गोड लिंबू वर्गातील एक फळ आहे.
घटक

रसदार संत्र्यात अनेक पोषक घटक असतात. संत्रे रुचकर आणि पौष्टिक आहे. त्यात अ, ब आणि क जीवनसत्त्वे तसेच कॅल्शियम असते. शिवाय सोडियम, पोटॅशियम, मॅग्नेशियम, तांबे, सल्फर आणि क्लोरीन असते. संत्र्यावरच्या आवरणात अधिक कॅल्शियम असते. संत्र्यात ९७ टक्के पाणी, ११ टक्के साखर आणि कार्बोहायड्रेड व प्रथिने असतात. या सर्व खनिजांमुळे संत्रे शरीरातल्या रक्ताला क्षारमय बनवते.

वर्ग:फळे
लेखन पद्धती

*लेखन पद्धतीचा उल्लेख लिपी असा सुद्धा केला जातो. भाषा/भाषेने व्यक्त होणाऱ्या घटकास आणि बोलण्यास संकेतचिन्हाद्वारे अभिव्यक्त/निर्देशित करण्यास लेखन पद्धतीअसे म्हणतात. लेखन पद्धती विविध लिपींचा, भाषा , भाषा शास्त्र, व्याकरण यांचा सातत्याने विचार करते.

*छापलेला उतारा वहीत पाहून लिहिणे याला अनुलेखन म्हणतात.
*श्रुतलेखन : ऐकलेला मजकूर जश्याच्या तसा सुवाच्य अक्षरात बिनचूक लिहिणे याला श्रुतलेखन असे म्हणतात.
सर्वसाधारण माहिती

यशस्वीपणे वाचण्याकरिता अथवा समजण्याकरिता लेखन पद्धतीस संबंधित भाषां/भाषेचा आधार असावा लागतो या अर्थाने लेखन पद्धती इतर संकेतचिन्हपेक्षा वेगळी असते. जसे गणिती संकेतचिन्हास,माहिती संकेतचिन्ह,नकाशे संकेतचिन्ह भाषां/भाषेचा आधार आवश्यक नाही.

भाषा हा मानवी समुदायाचा अंगभूत घटक आहे. परंतु सबंध मानवी इतिहासात लेखन पद्धतीचा विकास आणि वापर ही तुरळक प्रमाणातच झाला.

लेखन पद्धतीचा एकदा वापर सुरू झाला कि मात्र संबंधित भाषेतील बदलापेक्षा लेखन पद्धती सावकाश बदलते. त्यामुळे लेखनपद्धती कालांतराने भाषेच्या वापरातून गेलेल्या पद्धती व नियमांचा, चिन्हांना बाळगून ठेवते. लेखन पद्धतीचा मोठा फायदा म्हणजे माहितीचे जतन होते.

सर्व लेखन पद्धतीत खालील घटकांचा आधार लागतो:-

*सुसंबद्ध मूळ घटक चिन्हे जसे की अक्षर आणि आकारविल्हे

*सुसंबद्ध मूळ घटक चिन्हांचे क्रमास, त्यांच्या परस्परातील संबंधास, अर्थ देणारे नियम व परंपरांचा भाषा समुदायाचा वापर,

*सुसंबद्ध मूळ घटक चिन्हांचे क्रमास, त्यांच्या परस्परातील संबंधास नियमांना अर्थ देऊन भाषा (साधारणतः बोलली जाणारी/गेलेली) अभिव्यक्त होणे.
*स्थायी अथवा तात्पुरत्या प्रत्यक्ष (मुख्यत्वे दृष्य) माध्यमांचा वापर(कागद,वृक्षपाने,पाटी इ.).[ब्रेल हे दृष्य माध्यम नाही]

वर्ग:भाषा
वर्ग:लेखन
वर्ग:भाषाशास्त्र
कन्नड भाषा

इवलेसे| इसवी सनाच्या सहाव्या शतकात बदामी येथील मंदिरामध्ये लिहिला गेलेला कन्नड मजकूर
कन्नड (किंवा कानडी) ही भारतातील कर्नाटक राज्यामधील प्रमुख व अधिकृत भाषा आहे. ही भाषा सुमारे ३.८ कोटी लोक बोलतात. भाषिक संख्येच्या बाबतीत कन्नडचा जगातील ४० आघाडीच्या भाषांमध्ये क्रमांक लागतो.
राजभाषा

कन्‍नड किंवा कानडी भाषा (ಕನ್ನಡ) ही कर्नाटक राज्याची राजभाषा आहे ही एक द्रविड भाषाकुळातील भाषा आहे.
कन्नड लिपी
अंक
कन्नड-मराठी शब्दसंग्रह


ಕನ್ನಡ ಶಬ್ದ (कन्‍नड शब्द)
कन्नड शब्दाचा उच्चार
ಮರಾಠೀ ಅರ್ಥ (मराठी अर्थवाचक शब्दाचे कन्नड लिपीत लिखाण)
मराठीत अर्थ


ಮಾಡು
माडु
ಕರಾ
करा


ಮೇಳ
मेळा
ಮೇಳ
मेळा


ಮೇಲೆ
मेले
ವರ್
वर


ಕೆಳಗೆ
केळगे
ಖಾಲೀ
खाली


ಪ್ರಾಣ
प्राण
ಜೀವ್
जीव


ಹಾಲು
हालू
ದೂಧ್
दूध


ಮೊಸರು
मोसरु
ದಹಿ
दही


ಬೆಣ್ಣೆ
बेण्णे
ಲೋಣಿ
लोणी


ತುಪ್ಪ
तुप्पा
ತೂಪ್
तूप


ನೀರು
नीरु
ಪಾಣಿ
पाणी


ಮನೆ
मने
ಘರ್
घर


ಅಂಗಡಿ
अंगडी
ದುಕಾನ್
दु्कान


ಸಂತೆ
संते
ಬಾಜಾರ್
बाजार


ತಾಯಿ
तायि
ಆಈ
आई


ಅಕ್ಕ
अक्क
ತಾಯಿ
ताई


ಅಣ್ಣ
अण्णा
ದಾದಾ
दादा


ಅಪ್ಪ
अप्पा
ಬಾಬಾ
बाबा


ತಲೆ
तले
ಡೊಕ
डोके


ಕಣ್ಣುಗಳು
कण्णुगळु
ಡೊಳೆ
डोळे


ನಾಲಿಗೆ
नालिगे
ಜೀಭ (ಜೀಭ್)
जीभ


ಕೈ
कै
ಹಾತ್
हात


ಕಾಲು
कालु
ಪಾಯ
पाय


ಜ್ವರ
ज्वर
ತಾಪ್
ताप


ಯಾರು?
यारु
ಕೊಣ್
कोण?


ಅನ್ನ
अन्ना
ಭಾತ್
भात


ಅಕ್ಕಿ
अक्की
ತಾಂದುಳ್
तांदूळ


ತೊಂದರೆ/ಸಂಕಟ
तोंदरे/संकटा
ಸಂಕಟ್
संकट


ನಾಳೆ
नाळे
ಉದ್ಯಾ
उद्या


ನಿನ್ನೆ
निन्ने
ಕಾಲ್
काल


ಆಮೇಲೆ/ನಂತರ
आमेले/नंतरा
ನಂತರ್
नंतर


ಅವಲಕ್ಕಿ
अवलक्कि
ಪೋಹೆ
पोहे


ಜೋಳ
जोळा
ಜೊಂಧಳೆ
जोंधळे


ಗೋಧಿ
गोधि
ಗಹು
गहू


ತೊಗರಿ ಬೇಳೆ
तोगरी बेळे
ತುರಿಚಿ ಡಾಳ್
तुरीची डाळ


ಹೆಸರು ಬೇಳೆ
हेसरु बेळे
ಮುಗಾಚಿ ಡಾಳ್
मुगाची डाळ्


ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ
उद्दिन बेळे
ಉಡದಾಚಿ ಡಾಳ್
उडदाची डाळ


ಕಡಲೇ ಬೇಳೆ
कडले बेळे
ಚಣ್ಯಾಚಿ ಡಾಳ್
चण्याची डाळ


हे सुद्धा पहा

* जगातील भाषांची यादी



वर्ग:भारतामधील भाषा
वर्ग:कर्नाटक
वर्ग:द्राविड भाषा
वर्ग:अभिजात भाषा
डिसेंबर २७

ठळक घटना आणि घडामोडी

अठरावे शतक

* १७०३ - पोर्तुगाल व इंग्लंडने मेथुएनच्या तहावर सही केली. पोर्तुगालहून आयात केलेल्या मद्याला (वाइनला) इंग्लंडमध्ये प्राधान्य.
एकोणिसावे शतक

* १८३१ - चार्ल्स डार्विन एच.एम.एस. बीगल या जहाजातून गॅलापागोसला जाण्यास निघाला.
विसावे शतक

* १९११ - भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोलकाता येथील अधिवेशनात जन गण मन हे रविंद्रनाथ टागोर यांनी रचलेले गीत प्रथमच म्हणण्यात आले. २४ जानेवारी १९५० रोजी या गीताला हे भारताचे राष्ट्रगीत म्हणून मान्यता मिळाली.
* १९१८ - बृहद् पोलंड (ग्रांड डची ऑफ पोझ्नान)मध्ये पोलिश लोकांचे जर्मन सत्तेविरूद्ध बंड
* १९४५ - २९ देशांनी केलेल्या करारानुसार जागतिक बँक (World Bank) आणि आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (International Monetary Fund) यांची स्थापना करण्यात आली.
* १९४५ - कोरियाची फाळणी.
* १९४९ - इंडोनेशियाला नेदरलॅंड्सपासून स्वातंत्र्य.
* १९७८ - ४० वर्षांच्या हुकुमशाहीनंतर स्पेन प्रजासत्ताक.
* १९७५ - बिहारमधील (आताचे झारखंड) चासनाला येथे कोळशाच्या खाणीत अचानक पाणी शिरून झालेल्या दुर्घटनेत ३७२ कामगार काही मिनिटांत ठार झाले.
* १९७९ - अफगाणिस्तानमध्ये सोवियेत संघराज्याने बब्रक कर्मालला अध्यक्षपदी बसविले.
* १९८५ - पॅलेस्टाईनच्या अतिरेक्यांनी रोम व व्हियेनाच्या विमानतळावर २० प्रवाश्यांना ठार मारले.
* १९८६ - अफगाणिस्तानमध्ये तालिबानने बाग्रामचा विमानतळ काबीज केला.
एकविसावे शतक

* २००७ - पाकिस्तानच्या माजी पंतप्रधान बेनझीर भुत्तो यांची गोळ्या घालून हत्या.
जन्म

* १५७१ - योहान्स केप्लर, जर्मन खगोलशास्त्रज्ञ, गणितज्ञ.
* १६५४ - जेकब बर्नोली, स्विस गणितज्ञ.
* १७१७ - पोप पायस सहावा.
* १७७३ - जॉर्ज केली, इंग्लंडचा शास्त्रज्ञ, शोधक व राजकारणी.
* १७९७ - मिर्झा गालिब, उर्दू कवी.
* १८२२ - लुई पास्चर, फ्रांसचा शास्त्रज्ञ.
* १८७६ - भास्कर वामन भट, इतिहास संशोधक.
* १८९८ - पंजाबराव देशमुख, स्वतंत्र भारताचे पहिले कृषी मंत्री, विदर्भात त्यांनी केलेले शिक्षणप्रसाराचे कार्य कर्मवीर भाऊराव पाटलांच्या तोडीचे मानले जाते.
* १९०१ - मार्लिन डीट्रीच, जर्मन अभिनेत्री.
* १९२३ - श्री. पु. भागवत, प्रकाशक, समीक्षक, संपादक, लेखक व प्राध्यापक.
* १९२४ - सुमती देवस्थळे, मराठी लेखिका.
* १९४४ - विजय अरोरा – हिंदी चित्रपट आणि टीव्ही अभिनेता.
* १९६५ - सलमान खान, भारतीय चित्रपट अभिनेता.
मृत्यू

* ४१८ - पोप झोसिमस.
* १९०० - विल्यम जॉर्ज आर्मस्ट्रॉंग, ब्रिटिश स्थापत्यशास्त्री.
* १९६५ - देवदत्त नारायण टिळक, मराठी साहित्यिक, संपादक, ज्ञानोदय.
* १९९७ - मालती पांडे-बर्वे, मराठी भावगीत गायिका.
* २००२ - प्रतिमा बरुआ-पांडे, असमी लोकगीत गायिका.
* २००५ - केरी पॅकर, ऑस्ट्रेलियाचा उद्योगपती आणि क्रिकेट प्रायोजक.
* २००७ - बेनझीर भुट्टो, पाकिस्तानी पंतप्रधान.
प्रतिवार्षिक पालन

* जागतिक बँक वर्धापन दिन
बाह्य दुवे

डिसेंबर २५ - डिसेंबर २६ - डिसेंबर २७ - डिसेंबर २८ - डिसेंबर २९ - (डिसेंबर महिना)


वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख