JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
यक्ष

यक्ष (स्त्रीलिंग -यक्षी किंवा यक्षिणी) ही हिंदू पुराणांतील अप्सरा, किन्नर, गंधर्व आणि विद्याधर यांजप्रमाणे, कनिष्ठ देवता असून काही ठिकाणी यक्षांचा वनचर असाही उल्लेख होतो. धन-संपत्तीचे रक्षण करण्यासाठी यक्षांची नेमणूक होत असे. हिंदू पुराणांनुसार वैश्रवण कुबेर हा यक्षाधिपती मानला जातो. अनेक देवळांवरील यक्षांच्या प्रतिमा पाहिल्या तर, ही मंडळी ढेरपोटी आणि आखूड पायाची असावीत, असा समज होतो. यक्ष ही एक अतिमानवी योनी असावी.

कुबेराने नेमून दिलेल्या कामात चूक केल्यामुळे एक वर्षाची शिक्षा भोगणारा एक यक्ष हा कालिदासाच्या मेघदूताचा नायक आहे.
पांडवांच्या अज्ञातवासाच्या काळात त्यांना एका तळ्याचे रक्षण करणारा एक यक्ष भेटतो. त्याने विचारलेल्या अवघड प्रश्नांची उत्तरे भीम अर्जुन, नकुल, सहदेव या चौघांना येत नाहीत. केवळ धर्म (युधिष्ठिर) त्या प्रश्नांची उत्तरे देऊ शकतो. आजही सहजासहजी न सुटणाऱ्या अवघड प्रश्नाला यक्षप्रश्न म्हणतात.
पंचतंत्रातल्या एका गोष्टीत झाडावर बसलेल्या एका यक्षाला एका विणकराने स्वतःसाठी आणखी एक डोके आणि अधिकचे दोन हात मागितल्याची गोष्ट आहे.
महाभारतातल्या शिखंडी नावाच्या स्त्रीने स्थूणाकर्ण नावाच्या एका यक्षाला आपला स्त्रीपणा देऊन त्याचे पुरुष असणे थोड्या दिवसापुरते घेतले होते. हे जेव्हा यक्षराज कुबेराला समजले तेव्हा त्याने स्थूणाकर्णाला शिखंडीच्या मृत्यूपर्यंत तो स्त्रीच राहील असा शाप दिला.
पुराणातल्या एका कथेत ब्रह्मदेवाने यक्षाचे रूप घेऊन देवांचे गर्वहरण केले होते.
कुरुक्षेत्राच्या चारही बाजूंना अरंतुक, तरंतुक, मचकुक आणि रामहृद नावाचे यक्ष आहेत, असे महाभारतात सांगितले आहे.
तरंतुकारंतुकयो: यदंतरं रामहृदानांच मचकुकस्यच ।...महाभारत वनपर्व ८३.२०८; शल्यपर्व ५३.२४
रामायण-महाभारत, पुराणे आणि जैन-बौद्ध कथांत आलेल्या काही यक्षांची नावे

अरंतुक, आसारण, करतु, तरंतुक, ताक्ष्य, मचकुक, मणिभद्र (दशकुमारचरितात आलेले नाव), मानस, रथकृत, रामहृद, शतजित, श्रोतायक्ष, सत्यजित्‌, सुप्रतीक (याचे नाव कथासरित्सागरात आले आहे. कुबेराच्या शापाने याचे रूपांतर कारणभूति नावाच्या एका पिशाच्चात झाले होते), सुरूचि, स्थूणाकर्ण.

महाकवी दंडी याने लिहिलेल्या 'दशकुमारचरिता'त दिल्याप्रमाणे मणिभद्र नावाच्या यक्षाला तारावली नावाची मुलगी होती. तिच्या नवऱ्याचे नाव कामपाल.
यक्षिणी

‘उड्डामरेश्वरतन्त्र ’ हे तंत्रशास्त्रातील अत्यंत दुर्मीळ आणि गुप्त तंत्र आहे, साधक याचा उपयोग अतिशय निर्वाणीच्या क्षणी करतात. या तंत्रात यक्षिणींची संख्या ३६ असल्याचे सांगितले आहे.

या छत्तिसांमध्ये ८ प्रमुख यक्षिणी आहेत, त्या अशा :

१. अनुरागिणी २, कनकावती ३. कामेश्वरी ४. नटी ५. पद्मिनी ६. मनोहारिणी ७. रतिप्रिया ८. सुरसुंदरी
८ प्रमुख यक्षिणी धरून एकूण ३६ यक्षिणींची नावे

१. अनुरागिणी, कनकावती, कपालिनी, कलाकर्णी, कामेश्वरी, घंटा,
७. चंद्री, जनरंजिका, नखकेशी, नटी, पद्मिनी, प्रमोदा,
१३. भामिनी, भीषणी, मदना, मनोहरा, महाभया, महेंद्री,
१९. मालिनी, मेखला, रतिप्रिया, लक्ष्मी, वटयक्षिणी, वरयक्षिणी,
२५. विकला, विचित्रा, विभ्रमा, विशालाक्षी, शंखिणी, शतपत्रिका,
३१. शोभा, सुरसुंदरी, सुलोचना, स्मशाना, स्वर्णावती, हंसी (एकूण ३६),








----
कुबेर

कुबेर (संस्कृत : कुबेर ,इंग्रजी : Kubera ) हा हिंदू पुराणांप्रमाणे देवांचा खजिनदार आणि त्याचवेळी उत्तर दिशेचा दिक्पाल देव समजला जातो. तो विश्रवस्‌ ऋषींचा पुत्र होता तसेच लंकाधिपती रावणाचा सावत्र भाऊही होता. पित्याचे नाव 'विश्रवस्‌' असल्याने कुबेर वैश्रवण या पैतृक नावाने आणि मातेचे नाव इडविडा असल्याने कुबेर ऐडविड या मातृक नावानेदेखील तो ओळखला जातो. हिंदू पुराणांनुसार कुबेर हा यक्षांचा अधिपति समजला जातो.

बौद्ध धर्मातही वैश्रवण या नावाने ओळखला जाणारा कुबेर उत्तर दिशेचा दिक्पाल व यक्षांचा अधिपति मानला जातो.

ब्रह्मदेवाची वर्षनुवर्षे उपासना केल्याने प्रसन्न होऊन ब्रह्मदेवाने त्याला अमरत्व, लंकेचे राज्य आणि पुष्पक विमान बहाल केले. पुढे रावणाने त्याच्यावर स्वारी करून लंका आणि पुष्पक विमान यावर कब्जा केला. कुबेराने पळून जाऊन अलकापुरी येथे आपले नवे राज्य प्रस्थापित केले.


भद्रा

हिंदू धर्मात, भद्रा ही शिकारीची देवी आहे. भगवान कुबेराची पत्नी असलेली भद्रा भगवान सूर्यदेव व देवीछाया यांची कन्या आणि शनीची बहीण लागते.

भद्रा देवी ही मणिभद्र व नलकुबेराची माता आहे.
कुबेराची मंदिरे

* महाराष्ट्रातल्या नाशिक शहरातले ७०७, गोरखे वस्ती येथील सरूळ - बेळगावढगा रोडवर असलेले देऊळ.
* महाराष्ट्रातल्या औरंगाबाद शहराला खेटून असलेल्या पळशी रस्त्यावर पारदेश्वर महादेव मंदिराच्या बाजूलाच लक्ष्मी कुबेराचे मंदिर आहे.
कुबेराची आणखी मंदिरे

* श्री कुबेर गणपति मंदिर, भोसरी (पुणे)
* कुबेराचे स्वतंत्र मंदिर, जागेश्वर धाम (अल्मोडा, उत्तराखंड)
* कुबेर मंदिर, मंदसौर (मध्य प्रदेश)
* कुबेर भंडारी मंदिर, करनाली (बडोदा)
* श्री लक्ष्मी कुबेरार मंदिर, रत्‍नमंगलम्‌ (मद्रास)

इवलेसे|कुबेर
संदर्भ यादी


वर्ग:हिंदू दैवते
वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती
वर्ग:हिंदू यक्ष
कोबे

कोबे (जपानी: 青森市) ही जपान देशाच्या नैऋत्य भागातील ह्योगो प्रांताची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. २०१८ साली सुमारे १५ लाख लोकसंख्या असलेले कोबे हे जपानमधील ७व्या क्रमांकाचे शहर आहे. ओसाकाच्या ३० किमी पश्चिमेला समुद्र किनाऱ्यावर वसलेले कोबे हे ओसाका-क्योतो-कोबे महानगराचा एक भाग आहे.

जपानच्या शिनकान्सेन रेल्वे जाळ्यावरील कोबे हे एक महत्त्वाचे स्थानक आहे. सॅन्यो शिनकान्सेन कोबेला फुकुओका व तोक्यो सोबत जोडते.
बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ
*


वर्ग:जपानमधील शहरे

वर्ग:ह्योगो प्रांत
मालवणी (निःसंदिग्धीकरण)

मालवणी शब्द अनेक अर्थांनी वापरला जातो.

* मालवणी बोलीभाषा - मालवणी ही एक बोली भाषा आहे.
* मालवणी जेवण - मालवणी जेवण हे अतिशय रुचकर आणि विशेष प्रकारचा जेवणाचा प्रकार आहे.
*मालवण लगतच्या गोव्याचीही विशुष्ट खाद्य संस्कृती आहे. अनेक भाज्या एकत्र करून विशिष्ट्य मसाल्यातील खतखते हा पदार्थ मात्र गोमंतकीयांचा खूप आवडीचा.
* मालवणी, मुंबई - मुंबईतील एक भाग.
* मालवणी लोक - मालवण परिसरातील रहिवासी

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
इंग्लिश लोक

इंग्लिश लोक हे एक वांशिक गट आणि राष्ट्र आहेत जे इंग्लंडचे मूळ आहेत , जे इंग्रजी भाषा बोलतात , एक पश्चिम जर्मनिक भाषा आणि एक समान इतिहास आणि संस्कृती सामायिक करतात. इंग्रजी ओळख एंग्लो-सॅक्सन मूळची आहे, जेव्हा त्यांना जुन्या इंग्रजीमध्ये एंजलसीन ('वंश किंवा कोनांची टोळी ' ) म्हणून ओळखले जात असे . त्यांचे वांशिक नाव अँगल या जर्मन लोकांपैकी एक आहे जे 5 व्या शतकाच्या आसपास ग्रेट ब्रिटनमध्ये स्थलांतरित झाले.

इंग्रज मुख्यत्वे दोन मुख्य ऐतिहासिक लोकसंख्येच्या गटांमधून आले आहेत - पश्चिम जर्मनिक जमाती (अँगल्स , सॅक्सन , ज्यूट आणि फ्रिसियन) जे रोमन्सच्या माघारीनंतर दक्षिण ब्रिटनमध्ये स्थायिक झाले आणि अर्धवट रोमनीकृत सेल्टिक ब्रिटन आधीच तेथे राहतात. एकत्रितपणे अँग्लो-सॅक्सन म्हणून ओळखले जाणारे, त्यांनी 10 व्या शतकाच्या सुरुवातीस जे इंग्लंडचे राज्य बनणार होते त्याची स्थापना केली, डेनिसच्या आक्रमणाला आणि व्यापक सेटलमेंटला प्रतिसाद म्हणून ज्याची सुरुवात झाली. 9व्या शतकाच्या उत्तरार्धात. यानंतर११ व्या शतकात नॉर्मन विजय आणि इंग्लंडमध्ये नॉर्मनची मर्यादित वसाहत झाली. इंग्रजी लोकांच्या काही व्याख्येमध्ये समावेश होतो, तर इतर वगळून, लोक नंतरच्या स्थलांतरातून इंग्लंडमध्ये आले.

इंग्लंड हा ग्रेट ब्रिटन आणि उत्तर आयर्लंडच्या युनायटेड किंगडममधील सर्वात मोठा आणि सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला देश आहे . 1707 च्या अॅक्ट्स ऑफ युनियनमध्ये , इंग्लंडचे राज्य आणि स्कॉटलंडचे राज्य ग्रेट ब्रिटनचे राज्य बनण्यासाठी विलीन झाले . वर्षानुवर्षे, इंग्रजी रीतिरिवाज आणि ओळख ब्रिटिश रीतिरिवाज आणि सामान्यत: ओळख यांच्याशी अगदी जवळून जुळले आहे . इंग्लंडमध्ये राहणारे बहुसंख्य लोक ब्रिटिश नागरिक आहेत .


वर्ग:इंग्लंड
वर्ग:वांशिक समूह
चालुक्य राजघराणे

चाळुक्य दक्षिण भारत आणि महाराष्ट्राच्या काही भागांवर राज्य केले. पट्टदकल किंवा वातापी (बदामी) ही तत्कालीन राज्यकर्ते चालुक्यांची राजधानी होती. लाल दगडांच्या डोंगराच्या चोहीकडे रांगा असलेले पट्टदकल एकेकाळी रक्तपुरा म्हणजे लाल शहर म्हणून ओळखले जात होते. कन्नड साहित्यातील सिंगीराज पुराणातील उल्लेखानुसार तत्कालीन पुराणकालीन निग्रा, नहुष, नल, पुरुष, वसु, सागर, नंद आणि मौर्यकालीन राजे इत्यादींनी त्यांचा ‘पट्टबंध’ महोत्सव म्हणजे राज्याभिषेक करण्यासाठी या ठिकाणाची निवड केली होती.

"ए गाइड टू जियोग्राफी" या २ऱ्या शतकाच्या मध्यावरील संशोधन पुस्तकात या शहराचा रोमन साम्राज्याशी व्यापार उदीम होता याचा उल्लेख आहे.
दरवर्षी जानेवारी- फेब्रुवारीत वार्षिक नृत्य महोत्सव, ज्याला चालुक्य महोत्सवही म्हणतात- होतो त्याला पर्यटक खूप मोठय़ा प्रमाणात येतात.
बादामीच्या चालुक्यांची वंशावळ

महत्त्वाच्या घटना

राज्य विस्तार

महाराष्ट्र, कर्नाटक, आंध्रप्रदेश, तेलंगणा (आत्ताचे).

# कल्याणीचे चालुक्य
# वातापीचे चालुक्य
# वेंगीचे चालुक्य
बाह्य दुवे

* पट्टदकल विषयक लोकसत्ता मधील लेख.
हे सुद्धा पहा

*भारतातील सर्वात मोठ्या साम्राज्यांची यादी
*मौर्य साम्राज्य
*मुघल साम्राज्य
* वेंगीचे चालुक्य घराणे


वर्ग:भारतीय राजवंश

वर्ग:भारतीय साम्राज्ये
मौर्य (निःसंदिग्धीकरण)

* मौर्य साम्राज्य — एक प्राचीन भारतीय साम्राज्य.
मौर्य राजवंश

राज्यकर्ते

* चंद्रगुप्त मौर्य
* बिंदुसार मौर्य
* सम्राट अशोक
* दशरथ मौर्य
* शतधंवन मौर्य
* बृहद्रथ मौर्य
* देववर्मन मौर्य
* शालिसुक मौर्य
इतर वंशज

* महेंद्र
* संघमित्रा
* कुणाल
जैन धर्मीय गणधर

#सुधर्म अग्निवेश्यायन कोल्लक (सन्निवेश)
#मंडिकपुत्र वाशिष्ठ मौर्य (सन्निवेश)
#भौमपुत्र कासव मौर्य (सन्निवेश)
स्थळ नाम

* मौर्य नगर
अर्वाचीन (?) व्यक्ति

लेखक

* सुधीर मौर्य — हिंदी भाषी लेखक
* नरेंद्र मौर्य — हिंदी भाषी लेखक
* विजयगुप्त मौर्य — गुजराती लेखक
* मौर्या सायमन — अमेरिकन कवयित्री
खासदार

* बि.पी. मौर्य — १९७१ हापूर लोकसभा मतदारसंघ
* केशव प्रसाद मौर्य — फुलपूर मतदारसंघ उत्तरप्रदेश १६ वी लोकसभा
आमदार

* उदयलाल मौर्य — उत्तरप्रदेश ‌- १५वी, १६वी विधान सभा
* नीरज (कुशवाहा) मौर्य — उत्तरप्रदेश ‌- १६वी विधान सभा
* आशुतोष मौर्य — उत्तरप्रदेश ‌- १६वी विधान सभा
* गुरू प्रसाद मौर्य — उत्तरप्रदेश ‌- १५वी, विधान सभा
* अनिल कुमार मौर्य — उत्तरप्रदेश ‌- १५वी, विधान सभा
* द्वारिका प्रसाद मौर्य — उत्तर प्रदेश १ली विधान सभा 1952
* स्वामी प्रसाद मौर्य — उत्तरप्रदेश ‌- १६वी विधान सभा
रेल्वे

* मौर्य एक्स्प्रेस — ५०२७/५०२८ हटिया स्टेशन ते गोरखपूर जंक्शन दरम्यान धावणारी रेल्वे आहे.
माध्यम

* मौर्य टिव्ही
हॉटेल्स

* मौर्य शेरेटन
हे सुद्धा पहा

* कुशवाहा

वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
उत्तर महाराष्ट्र

उत्तर महाराष्ट्र हा महाराष्ट्र राज्याच्या उत्तरे कडील एक भौगोलिक भाग आहे. यात नाशिक, नंदुरबार, धुळे, जळगाव जिल्ह्याचा समावेश होतो.
इतिहास

१३ मार्च १७९५ला मराठ्यांनी अहमदनगर येथिल निझामचा पराभव केला आणि आताच्या जळगाव जिल्हातील भूभाग मराठा राज्याच्यत आला.
या विभागाच्या दक्षिणेकडील भागवर चालुक्य राज्यांनी राज्य केले होते. पारोळा येथील १६० चौरस फूट एवढा विस्तारलेला किल्ला एकेकाळी राणी लक्ष्मीबाईच्या वडिलांच्या आधिपत्य खाली होता असे मानले जाते.
१९५६ला जळगाव जिल्ह्य नवीन तायार झालेल्या बॉम्बे राज्याचा भाग बनला. १९६० नंतर महाराष्ट्रा राज्य निर्माण झाले आणि पूर्व खान्देश जिल्हा माहृष्ट्रचा भाग बनला. त्यावेळेला जळगाव जिल्ह्याच नाव हे पूर्व खान्देश जिल्हा असे होते.
भूगोल

उन्हाळ्यामध्ये या विभागातील जळगाव जिल्हाच तापमान ४४° से पेक्षा वर जाते.
नद्या

या विभागातील नाशिक जिल्हात गोदावरी नदी आगे. तापी, पांझरा नद्या धुळे, नंदुरबार जिल्हात आहेत.
पर्यटन स्थळे

या जिल्ह्यात अनेक प्रसिद्ध पर्यटन स्थळे आहेत. मुक्ताईनगर तालुक्यात शिरसाळा गावातील हनुमान मंदिर खूप प्रसिद्ध मंदीर आहे, तेथे भाविक नेहमी मोठ्या संख्येने येतात, हनुमान जयंती, शनी अमावस्या, प्रतेक मंगळवार - शनिवारला जास्त गर्दी असते. मुक्ताईनगर गावातील संत मुक्ताबाई मंदीर प्रसिद्ध आहे, तेथे भाविक - पर्यटक मोठ्या संख्येने येतात. वारकरी संप्रदायातील लोक आषाढी कार्तिकीला मंदिरात जास्त येतात.

एरंडोल जवळील पद्मालय गणपती मंदीर खूप लोकप्रिय आहे, तेथे मोठ्या संख्येने भाविक येतात.
उल्लेखनीय व्यक्ती

• संजु राठोड (मराठी पॉप स्टार, संगीत निर्माता, गायक, गीतकार) - रा. धानवड, ता. जळगाव

• भालचंद्र नेमाडे (प्रसिद्ध लेखक) - रा. सांगवी, ता. यावल

• बहिणाबाई चौधरी (कवयित्री) - रा. आसोदा भादली, ता-जी. जळगाव

• साचिन कुमावत (आहिराणी गायक, संगीतकार, निर्माते) - रा. शेंदुर्णी, ता. जामनेर

• विनायक दामोदर सावरकर ( नाशिक कटातअंदमानला शिक्षा भोगली) - रा. नाशिक

• विर बापू गायधनी - रा. नाशिक

• गिरीष महाजन (माजी जलसंपदा मंत्री महाराष्ट्र राज्य, जमानेर चे आमदार) - रा. जामनेर

• बालकवी ठोंबरे (कवी) - रा. धरणगाव, ता. धुळे
संदर्भ

वर्ग:महाराष्ट्र
कानन कौशल

कानन कौशल तथा इंदुमती पैंगणकर ही चित्रपट अभिनेत्री आहे. हीने १९७५मध्ये प्रदर्शित जय संतोषी मा या चित्रपटात अभिनय केला होता. याशिवाय हिने पाहुणी, भोळी भाबडी, मान अपमान, एकटी, कार्तिकी, मामा भाचे, चंद्र आहे साक्षीला, लक्ष्मणरेखा, इ. मराठी चित्रपटांत तसेच १६ गुजराती, ४ भोजपुरी आणि अनेक हिंदी चित्रपटांतून अभिनय केला आहे.


वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:मराठी अभिनेत्री
वर्ग:गुजराती चित्रपट अभिनेत्री
महाराष्ट्र पर्यटन विकास महामंडळ

महाराष्ट्र पर्यटन विकास महामंडळ () ही महाराष्ट्र राज्यातील एक सरकारी संस्था आहे. महाराष्ट्रामधील पर्यटन उद्योगाचा विकास करण्याचे कार्य ही संस्था करते. या संस्थेची स्थापना १९५६ च्या कंपनी कायद्यातह करण्यात आली असून याचे भागभांडवल २५ कोटी रुपये निश्चित करण्यात आले आहे.या महामंडळाच्या माध्यमातून सरकारने महाराष्ट्रात पर्यटन विकासासाठी विषेश प्रयत्न केले आहेत.विदभ,मराठवाडा,कोकण या भागाचा विकास करण्यासाठी गुंतवणूक केली आहे.
हे सुद्धा पहा

* डेक्कन ओडिसी
बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:महाराष्ट्रातील महामंडळे
वर्ग:महाराष्ट्रामधील पर्यटन
डेक्कन ओडिसी

डेक्कन ओडिसी ही महाराष्ट्रातील पर्यटनविकासाकरता भारतीय रेल्वे व महाराष्ट्र राज्य पर्यटन विकास मंडळ, महाराष्ट्र शासन यांनी कार्यान्वित केलेली आलिशान रेल्वे आहे. पॅलेस ऑन व्हील्सच्या धर्तीवर आधारलेली ही रेल्वेगाडी जानेवारी २००४ मध्ये सुरू झाली.
मार्ग

मुंबई छत्रपती शिवाजी टर्मिनस येथून सुरू होणाऱ्या डेक्कन ओडिसीच्या २४०० कि.मी. अंतर कापणाऱ्या ८ दिवसांच्या प्रवासात रत्‍नागिरी, सिंधुदुर्ग, गोवा, कोल्हापूर, पुणे, औरंगाबाद, अजिंठा-वेरूळ, जळगाव, नाशिक व परत मुंबई अशी पर्यटनस्थळे समाविष्ट आहेत.
सोयी-सुविधा

महाराष्ट्रातील पर्यटनस्थळे पाहताना पर्यटकांना महाराष्ट्राच्या वैभवशाली परंपरेला साजेसा राजेशाही प्रवास अनुभवता यावा याकरता डेक्कन ओडिसीमध्ये इंटरकॉम, म्युझिक सिस्टम, उंची फर्निचर, पलंग, वातानुकूलन यंत्रना असलेले ११ डिलक्स डबे व २ लक्झरी डबे आहेत. आलिशान रेल्वेगाडीपेक्षाही ही गाडी 'चाकावरचे पंचतारांकित हॉटेल' वाटावे यादृष्टीने गाडीमध्ये दोन शाही रेस्टॉरेंट, बार, सॉना, जिम्नॅशियम, कॉन्फरन्स रूम अश्या सुविधादेखील आहेत.
बाह्य दुवे

* डेक्कन ओडिसी.कॉम - डेक्कन ओडिसीचे अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:भारतातील नामांकित रेल्वेगाड्या‎
वर्ग:महाराष्ट्रामधील पर्यटन
अपोलो

अपोलो किंवा ॲपोलो हा ग्रीक तसेच रोमन संस्कृतीतील एक महत्त्वाचा देव आहे. हा फीबस, लॉक्झिआस इत्यादी नाचांनीही ओळखला जातो. ग्रीक दंतकथेनुसार ऑलिंपस पर्वतावर राहणाऱ्या बारा दैवतांपैकी हा एक होता.

ॲपोलो हा वडील झ्यूस अणि आई लीटो यांचा पुत्र आणि आर्टेमिसचा भाऊ होता.

ॲपोलो हा औषधी, संगीत, धनुर्विद्या, भविष्यकथन, प्रकाश आणि तारुण्य यांचाही देव होय. मेंढ्या-गुरे यांच्या कळपाची काळजी घेणारा देव.

स्वतःच्या निवासाठी त्याने डेल्फी हे ठिकाण जिंकून घेतले. त्यासाठी डेल्फीचा संरक्षक व नरकपुरीच्या आसुरी शक्तीचे प्रतीक असलेल्या पायथॉन हा अग्निसर्प अपोलोने ठार केला.

सूर्यालाही काही वेळा ॲपोलो म्हणतात.


वर्ग:ग्रीक देव
वर्ग:रोमन देव
खाजकुयली

तीव्र कंड उत्पन्न करणारी म्हणून सर्वसाधारणपणे परिचित असलेली खाजकुयली/खाजकुयरी वास्तविक खूप उत्तम शक्तिवर्धक वनस्पती आहे. खाजकुयली/खाजकुयरीला कपिकच्छू पण म्हणतात. कपिकच्छू हे नाव अंगाला शेंगेचा स्पर्श झाल्यास मनुष्य माकडाप्रमाणे खाजवत राहतो या अर्थाने आलेले आहे. याखेरीज याला क्रौंच, कवच, आत्मगुप्ता, वानरी, दुःस्पर्शा, स्वयंगुप्ता, गुप्ता, रोमवल्ली, बृंहणी वगैरे पर्यायी नावे आहेत. मराठीत हिला खाजकुयली म्हणतात. हिचे लॅटिन नाव मुकुना प्रूरिएन्स Mucuna pruriens असे आहे.

क्रौंच/कवच बिजांचा वापर वाजीकरण म्हणून केला जाऊ शकतो, तसेच यकृत आणि प्लिहेच्या रोगांवर प्रभावी ठरणारी शरपुंखा हीसुद्धा एक विशेष वनस्पती आहे.

शक्‍तिवर्धक द्रव्यांपैकी एक सहज उपलब्ध द्रव्य म्हणजे कपिकच्छू. हिची वेल असते व पानांवर बारीक लव असते. कपिकच्छूची शेंग ६ ते ७ सेंमी. लांब असून खालच्या टोकाला थोडीशी वाकलेली असते. शेंगेवर बारीक पण दाट कुसळ असते. हे कुसळ अंगाला लागल्यास तीव्र कंड, आग व सूज उत्पन्न होते. प्रत्येक शेंगेत पाच ते सहा चपट्या बिया असतात. कपिकच्छूची वेल पावसाळ्यात उगवते. शरद-हेमंतात फुले-फळे येतात. कपिकच्छू संपूर्ण भारतात, उष्ण प्रदेशात अधिक होते. औषधात कपिकच्छूच्या बिया, तसेच मूळ वापरले जाते. कपिकच्छूच्या बियांना कवचबीज म्हणले जाते.

कवचबीज चवीला मधुर, थोडेसे कडू, विपाकाने मधुर व गुणाने गुरू असते. तिन्ही दोषांना संतुलित करते. शुक्रधातूची शक्‍ती वाढवते. वाजीकर म्हणून बियांचा वापर केला जातो.

कवचबीज हे एक उत्तम पौष्टिक द्रव्य आहे. विशेषतः मांसधातू, शुक्रधातूची ताकद वाढवण्यासाठी कवचबीजापासून बनविलेला कल्प उपयुक्‍त असतो.

कपिकच्छूच्या मुळाचा काढा वातविकारांसाठी, विशेषतः अर्धांगवात, अर्दित (चेहऱ्यावरचा लकवा) वगैरे व्याधींवर उत्तम उपयुक्‍त असतो.

कपिकच्छूचे मूळ लघवी साफ होण्यासाठी वापरले जाते. शुक्रधातू अशक्‍त झाल्याने डोके दुखणे, डोळे दुखणे, चक्कर येणे, थकवा जाणवणे वगैरे अनेक त्रास होतात. अशा वेळी कवचबीजाचे चूर्ण दूध-साखरेबरोबर घेतल्यास त्याचा चांगला उपयोग होतो.

शुक्रक्षयामुळे शरीर सुकत चालले असेल, तर कवचबीजसिद्ध धृत घेण्याचा उपयोग होतो.

कवचबीजामुळे स्तन्यवर्धन होण्यासही मदत मिळते.

कपिकच्छूच्या मुळाच्या काढ्याने योनिधावन केले असता, तसेच काढ्यात भिजवलेला पिचू योनिमार्गात ठेवला असता योनीचे शिथिलत्व कमी व्हायला मदत होते.

शेंगेवरील कुसळ जंतावरचे उत्तम औषध समजले जाते.

"गोक्षुरादि चूर्ण', "संतुलन चूर्ण', "चैतन्य कल्प' वगैरे औषधांमध्ये कवचबीजाचा समावेश असतो.

पर्यावरणातील स्थान:

ही वनस्पती कॉमन सेलर किंवा भटक्या तांडेल (Neptis hylas) ह्या फुलपाखरांची भक्ष्य वनस्पती आहे.

वर्ग:आयुर्वेद
वर्ग:वनस्पती
गरुड वैनतेय

thumb|right|250px|'राष्ट्रीय वस्तुसंग्रहालय, दिल्ली' येथील गरुडाचे काष्ठशिल्प


गरुड वैनतेय(संस्कृत: गरुड, रोमनीकृत: Garuḍa; पाली: गरुळ Garuḷa; वैदिक संस्कृत: गरुळ Garuḷa) हा एक हिंदू देवता आहे जी प्रामुख्याने हिंदू देव विष्णूचे वाहन म्हणून चित्रित केली जाते. हिंदू, बौद्ध आणि जैन धर्मात या दैवी प्राण्याचा उल्लेख आहे. गरुड हा देव, गंधर्व, दैत्य, दानव, नाग, वानर आणि यक्षांचा सावत्र भाऊ आहे. तो ऋषी कश्यप आणि विनता यांचा मुलगा आहे. तो सूर्याचा सारथी अरुणाचा धाकटा भाऊ आहे. पुराण आणि वेद यांसारख्या इतर अनेक ग्रंथांमध्ये गरुडाचा उल्लेख आढळतो.


हा विष्णूचे वाहन असणारा पक्षिराज होता. कश्यप व विनता यांचा कनिष्ठ पुत्र असलेला गरुड सूर्यसारथी अरुणाचा धाकटा भाऊ होता.
बौद्ध धर्माच्या पुस्तकांमध्येही गरुडाचे संदर्भ सापडतात.


वर्ग:हिंदू पौराणिक व्यक्ती
इ.स. ७८

महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी

* इंडोनेशियामध्ये राजा अजी साका याने संस्कृत भाषा आणि पल्लव लिपी प्रचलीत केली. काही काळाने ही लिपी स्थानिक भाषांकरिताही वापरली जाऊ लागली.
* सम्राट कनिष्क कुषाण साम्राज्याचा अधिपती झाला. हे साम्राज्य अफगाणिस्तानपासून उत्तर भारतापर्यंत विस्तारलेले होते.
* शक कालगणनेला सुरुवात झाली
जन्म

मृत्यू

शोध

निर्मिती

समाप्ती

वर्ग:इ.स. ७८
वर्ग:इ.स.च्या ७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १ ल्या सहस्रकातील वर्षे

als:70er#Johr 78
दे दणादण

दे दना दन हा १९८७चा महेश कोठारे दिग्दर्शित चित्रपट आहे. या चित्रपटात लक्ष्मीकांत बेर्डे , महेश कोठारे यांनी प्रमुख भूमिका निभावल्या आहेत. एका विस्फोटातून वाचल्यानंतर लक्ष्याला (ल. बेर्डे)ला अद्भुत शक्ती प्राप्त होते , तो अतिवेगाने धाऊ शकतो , उंचावरून उडी घेऊ शकतो. पण फक्त लाल रंग त्याला दिस्तक्षणी त्याची सर्व शक्ती जोपर्यंत लाल रंग त्याच्या समोर आहे तोपर्यंत नाहीशी होते.तो आपल्या शक्तीन बजारंगाच नाव घेऊन वाईट लोकांशी कसा लढतो ते या चित्रपटात गमतीदार पद्धतीने दर्शविलेले आहे.
कलाकार

* लक्ष्मीकांत बेर्डे - हवालदार लक्ष्मण टांगमोडे (लक्ष्या)
* महेश कोठारे - सब-इन्स्पेक्टर महेश दणके
* निवेदिता जोशी - गौरी धोईपोडे
* प्रेमा किरण - आवडक्का रेडे
* जयराम कुलकर्णी - डी.एस.पी. के.आर. धोईपोडे
* अंबर कोठारे - रावबहादूर बापूसाहेब वाटलावे
* दीपक शिर्के - दगड्या रामूशी
* प्रकाश फडतारे - इन्स्पेक्टर गो.रा. काळे
* अलका इनामदार - पारुबाई टांगमेडे
* सरोज सुखतांकर - गोपिकाबाई दणके
* बाबासाहेब गावडे - टोणगे उस्ताद
* दिनकर इनामदार - गूडाप्पा रेडे
* अशा पाटील - श्रीमती. धोईपोडे
* विजय कदम - पत्रकार
* बिपीन वर्टी - गुंडप्पा डाकू
निर्मिती

या चित्रपटाचे दिग्दर्शन महेश कोठारे यांनी केले होते.
संगित

ह्या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.

* पोलीसवाल्या सायकलवाल्या ब्रेक लाऊन थांब
* माझ्या उरात होतय धक धक रं
* एकमुखानं करू गर्जना जय जय जय हनुमान
* दिलाचा तोफा माझा दिला हाय गं मी तुला

वर्ग:इ.स. १९८७ मधील मराठी चित्रपट
कथानक

महेश कोठारे (महेश दनके) आणि लक्ष्या (लक्ष्या टांगमोडे) हे दोघे मावसभाऊ असतात . ते पोलिसात भरती होतात.त्याची नियुक्ती श्रीरंगपुरला होते. त्यांना महेश आणि लक्ष्याच्या घरासेजारी प्रेमाकिरण (आवडाक्का ) राहत असते. महेश त्याची ओळख करून देतो. पोलीस अधिकारीची मुलगी गौरी (निवेदिता जोशी) यांना महेश चित्रपटाचे तिकीट ब्लॉक ने घेतानी पकडतो. त्यांची तेथे ओळख होते. दगड्या रामोशी (दीपक शिर्के) हा एक डकू आहे.
संदर्भ
नारायण उपनिषद

नारायण उपनिषद हे लघु उपनिषदांपैकी एक आहे, जे हिंदू साहित्यात रामाने हनुमानाला वाचलेल्या १०८ उपनिषदांच्या विस्तारित संग्रहात १८ व्या क्रमांकावर आहे. १९ व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या हेन्री थॉमस कोलब्रुक यांच्या संग्रहात ते ३३ व्या क्रमांकावर आहे. हे संस्कृत भाषेत लिहिलेले आहे, जे कृष्ण यजुर्वेदाशी जोडलेले आहे. हे १४ वैष्णव उपनिषदांपैकी एक आहे, आणि ते नारायण (विष्णू) यांच्या भक्तीबद्दल सांगते.
संदर्भ

वर्ग:उपनिषदे
चौथा मेहमेद

इवलेसे|चौथा मेहमेद
महमद चौथा (ऑट्टोमन तुर्की भाषा:رابع महमद-इ रबी) (जानेवारी २, इ.स. १६४२ - जानेवारी ६, इ.स. १६९३) हा इ.स. १६४८ ते इ.स. १६८७ दरम्यान ऑट्टोमन साम्राज्याचा सम्राट होता.

वयाच्या सातव्या वर्षी सत्तेवर आलेल्या महमदने आपल्या राज्यकालात सम्राटपदाची बरीचशी सत्ता पंतप्रधानपदाच्या हवाली केली.

हा अव्हकल (शिकारी) या उपनावानेही ओळखला जायचा.


वर्ग:ओस्मानी सम्राट
वर्ग:इ.स. १६४२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६९३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अगं बाई अरेच्चा!

कलाकार

*संजय नार्वेकर = श्रीरंग देशमुख
*दिलीप प्रभावळकर = आण्णा देशमुख
*प्रियंका यादव = श्रीरंग चि पत्नी
*रेखा कामत = श्रीरंगची आजी
*भारती आचरेकर = डॉ. सुहास फडके
*सुहास जोशी = सुमनची आई
*शुभांगी गोखले = बेणारे बाई
*रसिका जोशी = टॅक्सीवाली
*विमल म्हात्रे = श्रीरंगाची आई
*विजय चव्हाण = मंत्रालय कर्मचारी
*विनय येडेकर = विश्वास
पार्श्वभूमी

समस्त महिला वर्गावर कायमचाच वैतागलेला श्रीरंग देशमुख एक दिवस देवीकडे 'बायकांच्या मनातले विचार ऐकू येण्याची' इच्छा बोलून दाखवतो आणि देवी त्याची ती इच्छा पूर्ण करतेही. अकस्मात लाभलेल्या या दैवी शक्तीने सुरुवातीस श्रीरंग अगदी त्रस्त होतो, पण नंतर या शक्तीमुळे त्याच्या हातून पराक्रमही घडतात. त्याची गोष्ट म्हणजे अगं बाई अरेच्चा!

हा चित्रपट २००० साली प्रदर्शित व्हॉट वुमन वॉन्ट्स या मेल गिब्सन अभिनीत व नॅन्सी मेयर द्वारा दिग्दर्शीत हॉलिवूड चित्रपटा वरून प्रेरणा घेउन बनवण्यात आलेला आहे.
कथानक
उल्लेखनीय

या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*मायेच्य हळव्या
*दुर्गे दुर्घट भारी
*कुंजवनात सुंदर राणी
*मल्हार वारी
*चमचम करता

वर्ग:इ.स. २००४ मधील मराठी चित्रपट
वर्ग:भारतीय स्त्रीवादी चित्रपट
भंडारा डोंगर

भांबनाथाचा डोंगर

वयाच्या विशीत असलेल्या तुकारामांना भांबनाथाच्या डोंगरावर साक्षात्कार झाला ,हे खरे आहे. पण हा साक्षात्कार आध्यात्मिकस्वरूपाचा नव्हता तर सामाजिक न्यायाच्या स्वरूपाचा होता.या साक्षात्कारानंतर त्यांनी पहिले पाऊल उचलले ,ते वडिलांनी लोकांना दिलेल्या कर्जाची कागदपत्रे इंद्रायणीच्या डोहात बुडावण्याचे होय.

तुकाराम महाराजांचे वसतीस्थान असलेल्या देहू जवळ भांबनाथ डोंगर आहे. संत तुकारामांना या ठिकाणी साक्षात्कार झाला सोबत तुकाराम मंदिर - गाथा मंदिर अशी काही प्रेक्षणीय ठिकाणेही आहेत.
कसे जाल

पुणे - चिंचवड रस्ता - नाशिक फाटा - चाकण - उजव्या हाताला जाणारा मुख्य रस्ता.
पुण्याहून अंतर: अंदाजे - ५० किमी
आसपास

देहू , आळंदी
बाह्य दुवे
संदर्भ

वर्ग:पुणे जिल्हा
ज्योतिबाचा डोंगर

left|thumb|ज्योतिबा डोंगर

ज्योतिबाचा डोंगर हे महाराष्ट्रातील कोल्हापूर जिल्ह्यात असलेले हिंदू तीर्थक्षेत्र आहे. डोंगरावर ज्योतिबाचे मंदिर आहे. ज्योतिबास ज्योतिर्लिंग, केदारलिंग, रवळनाथ, सौदागर अशा विविध नावांनीही उल्लेखतात.श्री ज्योतिबा अथवा केदारेश्वर हे बद्रिकेदारचेचे रूप आहे. ब्रह्मा, विष्णू, महेश आणि जमदग्नी या सर्वाचा मिळून एक तेजःपुंज अवतार म्हणजेच ज्योतिबा किंवा केदारनाथ
हे सुद्धा पहा

*ज्योतिबा मंदिर
*ज्योतिबा

right|thumb|मंदीर
बाहय दुवे

*महाराष्ट्र राज्य पर्यटन मंडळाच्या इंग्रजी व जापानी संकेतस्थळावरील माहीती.

वर्ग:कोल्हापूर जिल्हा
वर्ग:महाराष्ट्रातील तीर्थक्षेत्रे
पक पक पकाऽऽऽक

पक पक पकाऽऽक हा 2005 चा भारतीय मराठी भाषेतील मुलांचा साहसी विनोदी-नाट्यपट आहे जो गौतम जोगळेकर दिग्दर्शित आहे आणि एसओसी फिल्म्सच्या बॅनरखाली आशिष रेगो निर्मित आहे.
कलाकार

* नाना पाटेकर - डॉ. गणपत काळभोर (भूत्या)
* सक्षम कुलकर्णी - ओमकार शिंदे (चिखलू)
* नारायणी शास्त्री - सायली दळवी (साळू)
* ज्योती सुभाष - शांता शिंदे (आजी)
* विजय पटवर्धन - मास्तर रमेश सुळे (गुरुजी)
* आनंद इंगळे
* उषा नाडकर्णी
यशालेख

* एशियन फेस्टिव्हल ऑफ फर्स्ट फिल्म्स (२००५) सिंगापूर येथे सक्षम कुलकर्णी यास 'सर्वोत्कृष्ट अभिनेता' हा पुरस्कार प्राप्त.
पार्श्वभूमी

अख्ख्या गावाला ज्याची भिती आहे अश्या 'भुत्या'रुपी वैद्याशी खट्याळ 'चिखलू'ची मैत्री होते आणि एरव्ही आपल्या वात्रट कृत्यांनी गावाला भंडावून सोडणारा चिखलू भुत्याचा संगतीने सुधारून गावकऱ्यांना कसा मदत करतो त्याची गंमतीशीर कथा म्हणजे 'पक पक पकाऽऽक'.
कथानक

एक तरुण खोडकर मुलगा चिखलू/चिकलू (शक्षम) एका मोठ्या जंगलात जातो ज्याला भुत्या (नाना) नावाच्या राक्षसाने पछाडले आहे. अनेक चकमकींमधून, चिकलूने एका भूताशी मैत्री केली आणि त्यांचे आयुष्य कायमचे बदलून जाते.
उल्लेखनीय

या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*भुत्याचे नमन
*तुझं लगीन साळू
*सकाळ झाली चिखलू उठला
*डिपारी डिपांग अडाणीपणाच्या नानाची टांग
संदर्भ

*एशियन फेस्टिव्हल ऑफ फर्स्ट फिल्म्स(२००५)
*'एशियन फेस्टिव्हल ऑफ फर्स्ट फिल्म्स'चे अधिकृत संकेतस्थळ