JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
मुंबईचा जाव‌ई (चित्रपट)

मुंबईचा जाव‌ई हा इ.स. १९७० मध्ये विमोचित झालेला व राजा ठाकुर यांनी दिग्दर्शित मराठी भाषेतील एक भारतीय वैशिष्ट्यपूर्ण चित्रपट आहे. वसंत काळे यांच्या कथेवर हा चित्रपट आधारित आहे.या चित्रपटाचे दिग्दर्शक हे राजा ठाकूर आहेत.
कथानक

हा चित्रपट एका जोडीदाराच्या समस्यांबद्दल वर्णन करतो. ज्याला राहण्यास वेगळी जागा नाही आणि नातेवाईकांसोबत त्याच खोलीत त्याला राहायला भाग पाडले जाते.
कलाकार

* अरुण सरनाईक
* सुलेखा
* शरद तळवलकर
उल्लेखनीय

१९७१ मध्ये,हा चित्रपट यूएसएसआरमध्ये चित्रपट विक्रीसाठी डब करण्यात आला.
बाह्य दुवे

* इंटरनेट मुव्ही डाटाबेसवर या चित्रपटाचे पान
पिंजरा (चित्रपट)

पिंजरा हा मराठी भाषेतील एक चित्रपट आहे. पिंजरा हा १९७२चा वी. शांताराम दिगदर्शित चित्रपट आहे. या चित्रपटात डॉ. श्रीराम लागू, निळू फुले यांनी मुख्य भूमिका निभावल्या. हा चित्रपट डॉ. श्रीराम लागू यांचा पदार्पणाचा चित्रपट आहे. या चित्रपटात एक मराठी शिक्षक एका तमाशा महिला कलाकाराला सुधारण्याचा प्रयत्न करतो. हा चित्रपट मराठी चित्रपसृष्टीतील प्रथम रंगीत चित्रपट आहे. हा चित्रपट मराठी चित्रपसृष्टीतील मैलाचा दगड मनाला जातो.
कलाकार

* डॉ. श्रीराम लागू - मास्तर
* अभिनेत्री संध्या तमाशवाली बाई.
* निळू फुले - तमाशा ऑनर
* वत्सला देशमुख
निर्माण

व्ही. शांताराम यांनी दिग्दर्शन केलं.
गीते

या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*आली ठुमकत नार लचकत नार... ग साजणी
*कशी नशिबानं थट्टाआज मांडली ..
*छबीदार छबी मी तो-यात उभी ..
*तुम्हांवर केली मी मर्जी बहाल..
*दिसला ग बाई दिसला..
*दे रे कान्हा चोळी लुगडी..
*मला इष्काची इंगळी डसली..
*मला लागली कुणाची उचकी..
कथानक

'पिंजरा' ही एका तत्त्वनिष्ठ व ब्रह्मचारी शिक्षकाची केवळ एका वारांगनेच्या क्षणिक मोहाच्या पिंजऱ्यात अडकून झालेल्या त्याच्या नैतिक, आत्मिक आणि सामाजिक अधःपतनाची कथा आहे.
संदर्भ

वर्ग:व्ही. शांताराम दिग्दर्शित चित्रपट
शापित (हिंदी चित्रपट)

शापित हा २०१० मध्ये प्रदर्शित झालेला बॉलिवूड भयपट चित्रपट आहे. याचे दिग्दर्शन विक्रम भट्टने केले. या चित्रपटाचे प्रमुख कलाकार आदित्य नारायण, श्वेता अगरवाल वे शुभ जोशी आहेत. हा चित्रपट एका कुटुंबाच्या कथेवर आधारित आहे, ज्यामध्ये त्या कुटुंबाच्या सर्व मुलींवर पिढ्यानपिढ्या पासून एक शाप आहे. मुरली शर्मा व निशिगंधा वाड यांच्या चित्रपटात भूमिका आहेत. हा चित्रपट १९ मार्च २०१० रोजी प्रदर्शित झाला व ए.एस.ए प्रॉडक्शन आणि एंटरप्रायजेस प्रा. लि.ने ह्या चित्रपटाचे वितरण केले.
कथानक

पात्र

# अमन भारद्वाजच्या भुमिकेत आदित्य नारायण
# काया शेखावतच्या भुमिकेत श्वेता अग्रवाल
# शुभच्या भुमिकेत शुभ जोशी
# प्राध्यापक पशुपतिच्या भुमिकेत राहुल देव
# कायाच्या वडिलांच्या भुमिकेत मुरली शर्मा
# कायाच्या आईच्या भुमिकेत निशिगंधा वाड
# अमानच्या वडिलांच्या भुमिकेत पृथ्वी झुत्शी
# रानी मोहिनीच्या भुमिकेत नताशा सिन्हा
# रझाच्या भुमिकेत अशोक बेनीवाल, जे संग्रहालयाचे क्युरेटर असतात.
बाह्य दुवे

*

वर्ग:इ.स. २०१० मधील हिंदी चित्रपट
वर्ग:विक्रम भट्ट दिग्दर्शित चित्रपट
सूत्रधार (चित्रपट)

सूत्रधार हा एक हिंदी चित्रपट आहे.हा १९८७ मधील भारतीय रंग नाट्यपट आहे.यातील प्रमुख भूमिकेत स्मिता पाटील, गिरीश कर्नाड आणि नाना पाटेकर हे आहेत.चंद्रकांत जोशी यांनी दिग्दर्शित केलेला हा एक वैशिष्ट्यपूर्ण चित्रपट आहे.हा चित्रपट स्मिता पाटील यांच्या स्मृतीस समर्पित आहे,कारण, चित्रपट विमोचित होण्यापूर्वी त्यांचे निधन झाले.
पार्श्वभूमी

कथानक

उल्लेखनीय

वर्ग:हिंदी भाषेमधील चित्रपट
वर्ग:इ.स. १९८७ मधील हिंदी चित्रपट
जैत रे जैत

जैत रे जैत


300px|center


निर्मिती वर्ष
१९७७


दिग्दर्शक
जब्बार पटेल


कथा लेखक
गो.नी. दांडेकर


पटकथाकार
सतीश आळेकर, अनिल जोगळेकर


संवाद लेखक
सतीश आळेकर, अनिल जोगळेकर


संकलन
एन. एस. वैद्य


छायांकन
विनोद प्रधान


गीतकार
ना.धों. महानोर


संगीत
हृदयनाथ मंगेशकर


ध्वनी दिग्दर्शक


पार्श्वगायन
लता मंगेशकर, आशा भोसले, उषा मंगेशकर, वर्षा भोसले, रविंद्र, चंद्रकांत काळे


वेशभूषा
सुरेश बसाळे


रंगभूषा
निवृत्ती दळवी


प्रमुख अभिनेते
डॉ. मोहन आगाशे, स्मिता पाटील, निळू फ़ुले, सुलभा देशपांडे, नारायण पै, सुशांत रे


जैत रे जैत हा इ.स. १९७७ मधील जब्बार पटेल दिग्दर्शित मराठी चित्रपट आहे.
कथानक

चित्रपटाची कथा ठाकर अदिवासींवर बेतलेली आहे. नाग्या (मोहन आगाशे) हा भगताचा मुलगा असतो. त्याला पुण्यवंत व्हायचे असते. एकदा त्याला मधमाशी चावते आणि त्याचा डोळा निकामी होतो. म्हणून त्याला लिंगोबाच्या डोंगरावर जाऊन तिथली राणी माशी मारायची आहे. चिंधी (स्मिता पाटील) हिचा आधी विवाह झाला असतो. परंतु धाडसी चिंधीचा नवरा दारूबाज आणि भित्रा आहे. त्यामुळे ती माहेरी परत येते. आदिवासी रितीप्रमाणे तिच्या बापाला नवऱ्याला नुकसानभरपाई द्यायला लागते. चिंधी आणि नाग्या प्रेमात पडतात. याला नाग्याच्या आईचा (सुलभा देशपांडे) विरोध असतो. चिंधी नाग्याला सराव करण्यासाठी मदत करते. दरम्यान चिंधी नाग्यापासून गरोदर राहते. शेवटी नाग्या लिंगोबाचा डोंगर सर करतो. चिडलेल्या मधमाश्या चिंधीवर हल्ला करतात व त्यात चिंधी मरते. नाग्या राणी माशीला मारण्यात यशस्वी होतो.

जैत रे जैत झालं (राणी माशी मेली) तरी हाती काहीच लागत नाही कारण त्याच्या आयुष्यातली राणीदेखील मरते.चित्रपट खुप सेंटीमेंटल आहे जरूर पाहावा आपल्या मुलानाही दाखवावा
गीते

या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
* मी रात टाकली
* नभं उतरु आलं
* आम्ही ठाकर ठाकर
* जांभूळ पिकल्या झाडाखाली
* असं एखादं पाखरु वेल्हाळ
* डोंगर काठाडी ठाकरवाडी


वर्ग:इ.स. १९७७ मधील मराठी चित्रपट
दादर रेल्वे स्थानक

दादर हे मुंबई शहरामधील सर्वात वर्दळीचे व एक प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. दादर स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या मध्य व पश्चिम ह्या दोन्ही मार्गांवर असून उपनगरी रेल्वेखेरीज पश्चिम रेल्वे व मध्य रेल्वेवरील अनेक लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्या देखील दादरहून सुटतात. मुंबईहून पुणे, वडोदरा तसेच नाशिककडे जाणाऱ्या बव्हंशी गाड्यांचा तर मुंबईकडे जाणाऱ्या सर्व गाड्यांचा दादरला थांबा आहे.
दादर टर्मिनसहून सुटणाऱ्या गाड्या

पश्चिम रेल्वे
मध्य रेल्वे
जवळचे भाग

* स्वामीनारायण मंदिर, दादर
* शिवाजी पार्क
* प्लाझा चित्रपटगृह
* शिवाजी मंदिर नाट्यगृह
शाळा, महाविद्यालये इत्यादी

* इंडियन एज्युकेशन सोसायटीचे राजा शिवाजी विद्यालय (पूर्वीचे किंग जॉर्ज)
* व्ही.जे.टी.आय. (वीर जिजामाता टेक्निकल इन्स्टिट्यूट, पूर्वीचे व्हिक्टोरिया ज्युबिली टेक्निकल इन्स्टिट्यूट)
* अगरवाल क्लासेस

वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:महाराष्ट्रातील रेल्वे टर्मिनस
वर्ग:दादर
अल्लारखा

thumb|अल्लारखा
अल्लारखा खान अथवा अल्लारखा खान कुरेशी (एप्रिल २९, १९१९ - फेब्रुवारी ३, २०००) हे प्रसिद्‌ध भारतीय तबलावादक होते.
कारकीर्द

उस्ताद अल्लारखा कुरेशी ह्यांनी साथसंगतकार म्हणून लाहोरमध्ये काम करायला सुरुवात केली. त्यानंतर १९३६ साली ते आकाशवाणी, दिल्ली येथे काम करायला लागले. १९४० साली, त्यांनी मुंबई आकाशवाणी स्टेशनचे पहिले तबला एकाल वादन सादर केले.

अल्लारखा प्रसिद्ध तबलावादक तर होतेच, शिवाय त्यांनी अनेक हिंदी चित्रपटांनाही 'अल्ला रखा' आणि 'ए. आर. क़ुरेशी' या नावांनी संगीत दिले होते. माँबाप, सबक़, बेवफ़ा हे त्यांनी संगीत दिलेल्या चित्रपटांपैकी काही चित्रपट होते. माँबाप चित्रपटात त्यांच्या आवाज़ातेले गाणेही ऐकायला मिळते. ते गाणे अनेक संग्राहकांकडे उपलब्ध आहे.

तरीही त्यांनी साथसंगत चालूच ठेवली. त्यांनी बडे गुलाम अली खाँ, विलायत खाँ, वसंत राय, अली अकबर खाँ आणि पंडित रवी शंकर ह्यांना तबल्याची साथ केली.

अल्लारखांची प्रथम पत्नी आणि मुलगी फाळणीनंतर पाकिस्तानात गेली. या मुलीने लाहोर रेडिओवर निवेदिका म्हणून जम बसवला. भारतातले त्यांचे पुत्र झाकिर हुसेन, तौफिक कुरेशी आणि फझल क़ुरेशी यांनी तबलावादनात नाव कमवले.

अल्लारखांकडून काही बंदिशी मिळाल्याचा लाभ भीमसेन जोशी आणि इतर काही दिग्गज गायकांना झालेला आहे. सतारवादक रविशंकर आणि सरोदवादक अली अकबर खान यांच्याबरोबर अल्लारखांची खास जोडी जमली होती.
पुरस्कार

अल्लारखा ह्यांना १९७७ साली पद्मश्री पुरस्कार मिळाला, आणि १९८२ साली संगीत नाटक अकादमी पुरस्काराने सन्मानित केले गेले.
संदर्भ आणि नोंदी
हे सुद्धा पहा

* झाकीर हुसेन


वर्ग:भारतीय संगीतकार
वर्ग:तबलावादक
वर्ग:इ.स. १९१९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू
वर्ग:कालिदास सन्मान पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
आयर्लंडचे प्रजासत्ताक

आयर्लंडचे प्रजासत्ताक (), हा उत्तर युरोपामधील एक देश आहे. हा सार्वभौम देश आयर्लंडच्या बेटाचा पाच षष्ठांश भाग व्यापतो. आयर्लंडच्या बेटाचे आयर्लंडचे प्रजासत्ताक व उत्तर आयर्लंड या दोन भागांत मे ३, इ.स. १९२१ रोजी विभाजन झाले. या देशाच्या उत्तरेस उत्तर आयर्लंड (युनायटेड किंग्डमचे राज्य), पश्चिमेस अटलांटिक महासागर, पूर्वेस आयरिश समुद्र, दक्षिणेस केल्टिक समुद्र, आग्नेयेस सेंट जॉर्ज खाडी आहे. 'आयर्लंडचे प्रजासत्ताक' हे या देशाचे जरी घटनात्मक दृष्ट्या अधिकृत नाव असले तरीही 'आयर्लंड' हे नाव प्रचलित आहे.
इतिहास

नावाची व्युत्पत्ती

प्रागैतिहासिक कालखंड

भूगोल

चतुःसीमा

राजकीय विभाग

मोठी शहरे

* डब्लिन
* कॉर्क
समाजव्यवस्था

वस्तीविभागणी

धर्म

शिक्षण

संस्कृती

राजकारण

अर्थतंत्र

खेळ

* ऑलिंपिक खेळात
संदर्भ


बाह्य दुवे

वर्ग:युरोपातील देश
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
माली

मालीचे प्रजासत्ताक ( हा आफ्रिका खंडाच्या पश्चिम भागातील एक देश आहे. मालीच्या उत्तरेला अल्जीरिया, पूर्वेला सुदान, दक्षिणेला बर्किना फासो व कोत द'ईवोआर, आग्नेयेला गिनी तर पश्चिमेला सेनेगाल व मॉरिटानिया हे देश आहेत. १२,४०,१९२ चौरस किमी क्षेत्रफळ असणाऱ्या मालीची लोकसंख्या सुमारे १.४५ कोटी आहे. बामाको ही मालीची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. मालीमधील बहुतांशी लोकवस्ती दक्षिण भागात नायजर व सेनेगाल नद्यांच्या काठावर वसलेली आहे. मालीचा उत्तर भाग सहारा वाळवंटाने व्यापला आहे

१९व्या शतकाच्या अखेरीस फ्रेंचांनी मालीवर सत्ता प्रस्थापित केली व फ्रेंच सुदान ह्या वसाहतीमध्ये मालीचा समावेश केला. १९६० साली मालीला स्वातंत्र्य मिळाले.

शेती हा मालीमधील सर्वात मोठा उद्योग असून कापसाची निर्यात हा मालीच्या अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे. जगातील सर्वात गरीब व कर्जबाजारी देशांपैकी एक असणाऱ्या मालीमधील ६४ टक्के जनता दारिद्र्य रेषेखाली राहते. युरोपियन संघ, जागतिक बँक इत्यादींकडून मालीला मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक अनुदान मिळते.

फ्रेंच ही मालीची राष्ट्रभाषा असून येथे ४० पेक्षा अधिक स्थानिक भाषा वापरल्या जातात. मालीमधील ९० टक्के जनता मुस्लिम धर्मीय आहे
इतिहास
नावाची व्युत्पत्ती

प्रागैतिहासिक कालखंड

भूगोल

चतु:सीमा

राजकीय विभाग

माली देश एकूण ८ प्रदेशांमध्ये विभागला गेला असून उत्तरेकडील ३ प्रदेशांमध्ये तुरळक वस्ती आहे.
मोठी शहरे

*बामाको
*टिंबक्टू
समाजव्यवस्था

वस्तीविभागणी

धर्म

शिक्षण

संस्कृती

राजकारण

अर्थतंत्र

खेळ

*ऑलिंपिक खेळात
* फुटबॉल संघ
संदर्भ
बाह्य दुवे

बाह्य दुवे

* सरकारी संकेतस्थळ
* माली एन्सायक्लोपेडिया ब्रिटानिकावरील माहिती
*
*


वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:पश्चिम आफ्रिका
सुरिनाम

सुरीनाम हादक्षिण अमेरिकेतील एक देश आहे. सुरीनामच्या पूर्वेला गयाना, पश्चिमेला फ्रेंच गयाना व दक्षिणेला ब्राझील हे देश तर उत्तरेला अटलांटिक महासागर आहे. पारामारिबो ही सुरीनामची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.

सुरीनाम हा दक्षिण अमेरिका खंडात क्षेत्रफळाच्या व लोकसंख्येच्या दृष्टीने सर्वात लहान देश आहे. तसेच जेथे डच ही भाषा राष्ट्रीय भाषा म्हणून वापरली जाते असा सुरीनाम हा नेदरलॅन्ड्जव्यतिरिक्त पश्चिम गोलार्धातील एकमेव देश आहे .

सुरीनामची संस्कृती अत्यंत विभिन्न आहे. सुरीनामच्या जवळजवळ ५ लाख लोकसंख्येपैकी ३७% लोक भारतीय वंशाचे आहेत. १९व्या शतकात उत्तर प्रदेशच्या पूर्व भागातून आणि बिहारमधून आलेले अनेक कामगार येथे स्थायिक झाले. त्यांचे वंशज सुरीनामच्या लोकसंख्येचा मोठा हिस्सा आहेत. सुरीनाममधील २०% लोक मुस्लिम धर्माचे आहेत.
इतिहास

नावाची व्युत्पत्ती

प्रागैतिहासिक कालखंड

भूगोल

चतुःसीमा

राजकीय विभाग

मोठी शहरे

समाजव्यवस्था

वस्तीविभागणी

===धर्म=== Hindu
शिक्षण

संस्कृती

राजकारण

अर्थतंत्र

वर्ग:दक्षिण अमेरिकेतील देश
पलाश सेन

पलाश सेन (बंगाली: পলাশ সেন ; रोमन लिपी: Palash Sen) (२३ सप्टेंबर, इ.स. १९६५ ; वाराणसी, उत्तर प्रदेश - हयात) हा बंगाली-भारतीय गायक, रॉक संगीतकार, अभिनेता, डॉक्टर आहे. हा युफोरिया या भारतीय रॉक बॅंडचमूतील एक गायक आहे. रॉक संगीतासोबतच याने काही चित्रपटांसाठी पार्श्वगायन केले असून काही हिंदी चित्रपटांमध्ये भूमिकाही रंगवल्या आहेत. शिक्षणाने व पेशाने तो वैद्यकशास्त्रातील डॉक्टर आहे.
कारकीर्द

पलाश सेन पेशाने वैद्य असून त्याने दूरदर्शन वरील विविध कार्यक्रमात गुरूंची भूमिका साकार केली आहे.
एक्स फॅक्टर या संगीत गुरुकुल कार्यक्रमात त्याने मुख्य गुरूची भूमिका निभावली आहे.
अभिनय

सेन याने फिलहाल या इ.स. २००२ साली प्रदर्शित झालेल्या हिंदी चित्रपटात नायकाची भूमिका केली. इ.स. २०१० सालातल्या मुंबई कटिंग या हिंदी चित्रपटातही त्याने अभिनय केला.
बाह्य दुवे

*


वर्ग:पार्श्वगायक
वर्ग:बंगाली गायक
वर्ग:बंगाली संगीतकार
वर्ग:रॉक संगीत
वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेते
वर्ग:इ.स. १९६५ मधील जन्म
लेन हटन

सर लियोनार्ड लेन हटन (जून २३, इ.स. १९१६ - सप्टेंबर ६, इ.स. १९९०) हा व यॉर्कशायरकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता. विस्डेन क्रिकेटर्स आल्मानाकने याचे वर्णन क्रिकेटच्या इतिहासातील अत्युत्तम फलंदाजांपैकी एक असे केले होते. हटनचा १९३८मधील कसोटीतील ३६४ धावांचा विक्रम जवळपास २० वर्षे टिकला.

याचा मुलगा रिचर्ड हटन सुद्धा इंग्लंडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळला.


वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९१६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९० मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
एस्टोनिया

एस्टोनिया हा उत्तर युरोपामधील बाल्टिक समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसलेला एक छोटा देश आहे. एस्टोनिया बाल्टिक देशसमूहातील तीन पैकी एक देश आहे. एस्टोनियाच्या उत्तरेला फिनलंडचे आखात, पूर्वेला रशिया, दक्षिणेला लात्व्हिया तर पश्चिमेला बाल्टिक समुद्र आहेत.

इसवी सनाच्या ७ व्या शतकात एस्टोनियातील वायकिंग जमातीच्या लोकांनी स्वीडिश साम्राज्याचा पराभव केला. इसवी सनाच्या १२ व्या शतकात उत्तर एस्टोनियावर डॅनीश साम्राज्याचे निर्माण झाले तर दक्षिण एस्टोनियावर जर्मन पवित्र रोमन साम्राज्याचे अधिपत्य निर्माण झाले. इसवीसनाच्या १६ व्या शतकात एस्टोनियावर स्वीडिश साम्राज्याचे अधिपत्य निर्माण झाले. इसवी सन १७०० ते १७२१ दरम्यान झालेल्या रशियन स्वीडिश युद्धानंतर एस्टोनियावर रशियन साम्राज्याचे अधिपत्य निर्माण झाले. १८१९ साली एस्टोनियन जनतेने रशियन साम्राज्याच्याविरुद्ध उठाव केला पण तो उठाव अयशस्वी झाला. पहिल्या महायुद्धानंतर एस्टोनियन जनतेने रशियन राज्यक्रांतीचा फायदा घेऊन पुन्हा एकदा स्वातंत्र्ययुद्ध सुरू केले. मात्र रशियन साम्यवादी पक्षाच्या जहाल साम्यवादी कम्युनिस्ट बोलशेव्हिक गटाच्या सरकारने एस्टोनियन स्वातंत्र्यसैनिकांचा पराभव केला अणि एस्टोनियाचा सोव्हिएत संघराज्यात समावेश केला. १९९१ सालापर्यंत एस्टोनिया हे सोव्हिएत संघाचे एक प्रजासत्ताक होते. २० ऑगस्ट १९९१ रोजी एस्टोनियाला स्वातंत्र्य मिळाले. तालिन ही एस्टोनियाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे.
इतिहास

नावाची व्युत्पत्ती

प्रागैतिहासिक कालखंड

भूगोल

चतुःसीमा

राजकीय विभाग

मोठी शहरे

समाजव्यवस्था

वस्तीविभागणी

धर्म

शिक्षण

संस्कृती

राजकारण

अर्थतंत्र

खेळ

*ऑलिंपिक खेळात
संदर्भ
बाह्य दुवे

* सरकारी संकेतस्थळ
*


वर्ग:युरोपातील देश
लक्ष्मणशास्त्री बाळाजी जोशी

तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री बाळाजी जोशी (जानेवारी २७, १९०१ - मे २७, १९९४) हे मराठी लेखक, कोशकार व सामाजिक शास्त्रांचे अभ्यासक-संशोधक होते.
शिक्षण व बालपण

जोशींचा जन्म धुळे जिल्ह्यातील पिंपळनेर येथे आणि शिक्षण वाई येथील प्राज्ञ पाठशाळेत झाले. लहानवयात मधुकरी मागून त्यांनी त्यांचे शिक्षण पूर्ण केले. स्वातंत्र्य चळवळीत सक्रिय सहभाग घेतला होता. त्याकरिता इ.स. १९३२ साली त्यांना तुरुंगात जावे लागले.

संस्कृत भाषेवर त्यांचे प्रभुत्व होते हिंदू धर्माचा त्यांनी सखोल अभ्यास केला होता. वेद, उपनिषदे, रामायण, महाभारत इत्यादी शास्त्रांवर ते अधिकारवाणीने बोलू शकत. हिंदू तत्त्वज्ञान त्यांनी चांगल्या प्रकारे अवगत केले होते.वाराणसी येथे जाऊन जोशी यांनी तर्कशास्त्राचे अध्ययन पूर्ण केले. त्यांनी तर्कतीर्थ ही उपाधी प्राप्त केली.
सामाजिक सुधारणा

अस्पृश्यता निवारण, विधवांचे पुनर्विवाह, अशा सामाजिक प्रश्नांवर जोशी यांनी काम केले. महात्मा गांधी यांच्या अस्पृश्यता निवारण चळवळीत त्यांचे वैचारिक योगदान होते.
प्रकाशित साहित्य

* वैदिक संस्कृतीचा विकास
* मराठी विश्वकोश (संपादन)
* धर्मकोश (एकूण १६ खंडांचे संपादन)
* विचारशिल्प
* आधुनिक मराठी साहित्य
* समीक्षा आणि रससिद्धांत
* हिंदू धर्मसमीक्षा
* श्रीदासबोध
* राजवाडे लेख संग्रह (संपादन)
* उपनिषदांचे भाषांतर
* संस्कृत संहितेचे वर्गीकरण (Catalogue of Sanskrit Scripts)
समाजकार्य

* महाराष्ट्र राज्य नाट्यस्पर्धा व राज्य ग्रंथ पुरस्कारांची सुरुवात
पुरस्कार

* पहिला साहित्य अकादमी पुरस्कार (१९५५) - वैदिक संस्कृतीचा विकास
* राष्ट्रीय संस्कृत पंडित पुरस्कार १९७३
* पद्मभूषण पुरस्कार १९७६
* पद्मविभूषण पुरस्कार १९९२
गौरव

* अध्यक्ष, मराठी साहित्य संमेलन दिल्ली १९५४
* प्रथम अध्यक्ष, महाराष्ट्र राज्य साहित्य व सांस्कृतिक महामंडळ १९६० - १९८०
* मराठी विश्वकोशाचे आद्य संपादक
इतर

* प्रा. रा.ग. जाधवांनी शास्त्रीजी हा तर्कतीर्थांच्या कार्याचा परिचय देणारा ग्रंथ लिहिला आहे.
बाह्य दुवे

* तर्कतीर्थांवरील एक लेख
संदर्भ

वर्ग:मराठी कोशकार
वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९०१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९९४ मधील मृत्यू
वर्ग:अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनांचे अध्यक्ष
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:पद्मभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
प्रतिभा निकेतन माध्यमिक विद्यालय (नांदेड)

प्रतिभा निकेतन शिक्षण संस्था, नांदेड ही शिक्षणसंस्था मराठवाडा विभागातील आद्य मराठी शिक्षणसंस्थांपैकी एक आहे. हैदराबाद मुक्तीसंग्रामाचे प्रणेते स्वामी रामानंद तीर्थ यांच्या प्रेरणेने प्रतिभा निकेतन शिक्षण संस्थेची स्थापना झाली. स्वातंत्र्याच्या आकांक्षेने भारावलेल्या शिक्षकांनी या शाळेची १९४१ साली स्थापना केली. एस. आर. गुरुजी, बाबासाहेब परांजपे, श्यामराव बोधनकर, भाऊशास्त्री देव, भा. रू. गांजवे, देवीदास लव्हेकर, केशवराव नागपूरकर, बालचंदसेठ मुसा, इत्यादी हैदराबाद मुक्तीसंग्रामातील कार्यकर्त्यांनी यास सक्रीय पाठबळ दिले.

नांदेडचे तत्कालीन कवी दे. ल. महाजन, दत्तूसिंग गुरुजी, साधू गुरुजी यांनी १०-१२ विद्यार्थी घेउन शाळेची सुरुवात केली. एकीकडे हैदराबादेच्या निजाम शासनाचा ससेमिरा आणि दुसरीकडे कर्मठ असा तत्कालीन समाज अशा बिकट स्थितीत हैदराबाद पोलीस ऍक्शनपूर्वीचे दिवस या शिक्षणसंस्थाचालकांना काढायला लागले.

काशिनाथराव मोहरीर, केशवराव लहाने, सीतारामपंत जोशी, खंडेराव गुरुजी, विनायक द. सर्जे, नरहर कुरुंदकर, वसंत गंगाखेडकर, अच्युतराव खोडवे, जीवनराव बोधनकर इत्यादी शिक्षकांनी ही शाळा नावारूपास आणली. हैदराबाद मुक्तीसंग्रामाकरता कार्यकर्त्यांची फळी निर्माण झाली. या शाळेने साहित्य, संगीत, नाट्य या क्षेत्रांतही भरीव योगदान केले.

विनायक द. सर्जे यांची संस्थेचे मुख्याध्यापक या नात्याने भूमिका महत्त्वपूर्ण होती. विनायक द.सर्जे हे पुण्याच्या अनाथ वसतीगृहाचे विद्यार्थी होते. काँग्रेस व सानेगुरुजींच्या विचारांनी भारावलेले ते शिक्षक होते. त्यांना राष्ट्रपती पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.
संदर्भ

*"समर्पण" लेखसंग्रह: संपादक प्रा. डॉ. ल. का. मोहरीर (इ.स.२००२)

वर्ग:महाराष्ट्रातील शाळा
केन्या राष्ट्रीय क्रिकेट संघ

केन्या क्रिकेट संघ हा आफ्रिकेतील केन्या देशाचा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ आहे. इ.स. १९८१ पासून आय.सी.सी.चा असोसिएट सदस्य असलेल्या केन्याने २००३ क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेत उपांत्य फेरीमध्ये धडक मारून सर्व क्रिकेट जगताला चकित केले होते. २००७ व २०११ सालच्या विश्वचषक स्पर्धांमध्ये पहिल्याच फेरीत पराभूत झालेल्या केन्याला २०१५ स्पर्धेत पात्रता मिळवण्यात अपयश आले. इ.स. २०१४ साली केन्याचा कसोटी क्रिकेट खेळण्याचा दर्जा काढून टाकण्यात आला.
इतिहास

क्रिकेट संघटन

महत्त्वाच्या स्पर्धा

माहिती

प्रमुख क्रिकेट खेळाडू

बाह्य दुवे

*अधिकृत संकेतस्थळ


क्रि
वर्ग:राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
बांगलादेश राष्ट्रीय क्रिकेट संघ

बांगलादेश क्रिकेट संघ हा क्रिकेट खेळणारा एक प्रमुख देश आहे.या संघाचे कर्णधार एकूण तीन आहेत.या संघाला २००० साली आयसीसी ने संपूर्ण दर्जा पारित केला. या संघाने आपला पहिला कसोटी सामना भारताविरुद्ध खेळला आहे.
इतिहास

इवलेसे|१९८६ मधील बांगलादेश क्रिकेट संघ
बांगलादेशला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर पाच वर्षांनी म्हणजेच १९७७ साली क्रिकेटमध्ये या संघाचे पदार्पण झाले. याच वर्षी आयसीसीचे सदस्यत्व मिळवले.१९८६ साली पाकिस्तानविरुद्ध या संघाने आपला पहिला एकदिवसीय सामना खेळला. २००० साली भारताविरुद्ध या संघाने आपला पहिला कसोटी सामना खेळला आणि २००६ साली झिंबाब्वे विरुद्ध या संघाने आपला पहिला टी 20 सामना खेळला.
क्रिकेट संघटन

बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड ह्या संघाची प्रशासकीय संस्था आहे.
महत्त्वाच्या स्पर्धा

माहिती

प्रमुख क्रिकेट खेळाडू

बाह्य दुवे

क्रिकेट
वर्ग:राष्ट्रीय क्रिकेट संघ
क्रिकेट विश्वचषक, १९७९

१९७९ क्रिकेट विश्वचषक (अधिकृत नाव प्रुडंशियल चषक) आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघटन (आयसीसी) आयोजित क्रिकेट विश्वचषकाचे दुसरे आयोजन होते. ही स्पर्धा इंग्लंडमध्ये ९ जून ते २३ जून १९७९ च्या दरम्यान खेळवली गेली. ही स्पर्धा प्रुडंशियल ऍश्युरन्स कंपनी ने प्रायोजित केली व ह्या स्पर्धेत ऑस्ट्रेलिया, इंग्लंड, भारत, न्यू झीलंड, पाकिस्तान, वेस्ट इंडीज तसेच श्रीलंका व कॅनडा या ८ संघांनी सहभाग घेतला. साखळी सामने ४ संघांच्या २ गटात खेळवले गेले. गट फेरीतील प्रमुख दोन संघ बाद फेरीत गेले.

प्रुडेंशियल चषक वेस्ट इंडीज ने अंतिम सामन्यात इंग्लंडला हारवून जिंकला.

वेस्ट इंडीजच्या गॉर्डन ग्रीनिज याने सर्वाधिक धावा केल्या तर इंग्लंडच्या माइक हेंड्रिक्स याने सर्वाधिक गडी बाद केले.
स्पर्धा प्रकार

साखळी सामन्या साठी ४ संघांचा १ गट बनवण्यात आला ज्यात प्रत्येक संघ एकमेकाशी सामने खेळेल व गटातील मुख्य दोन संघ दुसऱ्या गटातील प्रमुख दोन संघासोबत बाद फेरीतील सामने खेळेल
सहभागी देश

या स्पर्धेच्या पात्रता फेरी साठी पहा : १९७९ आय.सी.सी. चषक
मैदान


संघ
साखळी सामने

गट अ

----

----

----

----

----
गट ब

----

----

----

----

----
बाद फेरी
उपांत्य फेरी

उपांत्य फेरीच्या पहिल्या सामन्यात इंग्लंड आणि न्यू झीलंडमध्ये अटीतटीचा सामना झाला. पहिल्यांदा फलंदाजी करत इंग्लंडने ६० षटकात ८ गडी गमावून २२१ धावा केल्या. प्रत्युत्तरादाखल न्यू झीलंडने कडवी झुंज दिली परंतु न्यू झीलंडला ६० षटकात ९ गडी गमावून २१२ धावांपर्यंतच मजल मारता आली. न्यू झीलंडचा ९ धावांनी पराभव करत इंग्लंडने पहिल्यांदाच क्रिकेट विश्वचषकाच्या अंतिम सामन्यात प्रवेश मिळवला.

वेस्ट इंडीजने दुसऱ्या उपांत्य फेरीच्या लढतीत अधिपत्य गाजवत पाकिस्तानचा ४३ धावांनी पराभव करत सलग दुसऱ्यांदा क्रिकेट विश्वचषकाच्या अंतिम सामन्यात प्रवेश मिळवला.


----
अंतिम सामना

लॉर्ड्सवर २३ जून १९७९ रोजी इंग्लंड आणि वेस्ट इंडीज यांच्यात अंतिम सामना झाला. इंग्लंडने नाणेफेक जिंकून प्रथम क्षेत्ररक्षण स्वीकारले. वेस्ट इंडीजच्या डावाची सुरुवात म्हणावी तसी सुलभ झाली नाही. गॉर्डन ग्रीनिज, डेसमंड हेन्स, अल्विन कालिचरण आणि कर्णधार क्लाइव्ह लॉईड हे लवकर बाद झाल्यामुळे वेस्ट इंडीजची सुरुवातीची स्थिती ९९/४ अशी होऊन बसली. परंतु त्यानंतर व्हिव्ह रिचर्ड्स याच्या १३८ धावांच्या शतकी खेळीमुळे वेस्ट इंडीजने ६० षटकांमध्ये २८६ धावांपर्यंत मजल मारली.

वेस्ट इंडीजच्या २८६ धावांचा पाठलाग करताना इंग्लंडचे सलामीवीर माइक ब्रेअर्ली आणि जॉफ्री बॉयकॉट यांनी संथगतीने फलंदाजीला सुरुवात केली. ३८ षटकांपर्यंत इंग्लंड फक्त १२९ धावांपर्यंत पोहोचू शकला. सलामीवीर बाद झाल्यानंतर इंग्लंड १८३/२ वर असताना क्रिकेट इतिहासात केवळ ११ धावात उर्वरीत ८ गडी बाद झाले. इंग्लंडचा डाव १९४ धावात संपुष्टात आला. वेस्ट इंडीजने सलग दुसऱ्यांदा क्रिकेट विश्वचषक जिंकला.
विक्रम

फलंदाजी

सर्वात जास्त धावा
# गॉर्डन ग्रिनीज (वेस्ट इंडीज) - २५३
# विवियन रिचर्ड्स (वेस्ट इंडीज) - २१७
# ग्रहम गुच (इंग्लंड) - २१०
गोलंदाजी

सर्वात जास्त बळी
# एम हेन्ड्रिक्स (इंग्लंड) - १०
# बी जे मॅक्केचिनी (न्यु झीलंड) - ९
# आसिफ इक्बाल (पाकिस्तान) - ९

अधिक माहिती ..
बाह्य दुवे

* क्रिकइन्फो वर वर्ल्डकप


*
*
*
*
*
*
*
वर्ग:क्रिकेट विश्वचषक
वर्ग:इ.स. १९७९ मधील क्रिकेट
क्रिकेट विश्वचषक, १९९६

क्रिकेट विश्वचषक, १९९६ स्पर्धा विल्स विश्वचषक नावाने सुद्धा ओळखली जाते. भारत व पाकिस्तानात झालेली ही दुसरी विश्वचषक स्पर्धा होती. श्रीलंका क्रिकेट संघाने अंतिम सामन्यात ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचा पराभव करत विश्व अजिंक्यपद पटकावले.
यजमानपद

क्रिकेट विश्वचषक, १९९६ भारत, पाकिस्तान व श्रीलंका मध्ये खेळवण्यात आली. तामिल टायगर्सने सेंट्रल बँकेत केलेल्या बॉंब हल्ल्यामुळे ऑस्टेलिया व वेस्ट इंडीज संघाने श्रीलंकेत सामने खेळण्यास नकार दिला. हे दोन्ही सामने विरुद्ध संघांनी सोडून दिल्याचे आयसीसी ने घोषित केले व श्रीलंका संघ एक ही सामना न खेळता उपांत्य पुर्व फेरी साठी पात्र झाला.
मैदान


|}


|}


|}
सहभागी देश

;एसीए (३)
*
*
*

;एसीए (१)
*

;एसीसी (४)
*
*
*
*

;ईएपी (२)
*
*
;ईसीसी (२)
*
*


पात्र असोसिएट देशांच्या माहिती साठी १९९४ आय.सी.सी. चषक पहा.
संघ
सामने

साखळी सामने

गट अ
गट ब
बाद फेरी
उपांत्यपूर्व फेरी
उपांत्य फेरी
अंतिम सामना
विक्रम

फलंदाजी

* अधिक माहिती
गोलंदाजी

* अधिक माहिती ..
बाह्य दुवे

* क्रिकइन्फो वर वर्ल्डकप


वर्ग:क्रिकेट विश्वचषक
वर्ग:इ.स. १९९६ मधील खेळ
क्रिकेट विश्वचषक, १९९९

१९९९चा क्रिकेट विश्वचषक ने आयोजित केला होता. इंग्लंडशिवाय , वेल्स, आणि मध्येही सामने झाले. या स्पर्धेत संघ विजयी ठरला.. ऑस्ट्रेलियाने चा आठ गडी राखून पराभव केला. एकतर्फी झालेली ही अंतिम लढत लंडनच्या लॉर्ड्स मैदानावर झाली. व हे संघ उपांत्य फेरीत पोचले.

या स्पर्धेत १२ देशांना भाग देण्यात आला. हे प्रत्येकी सहा संघांच्या दोन गटांत खेळले. प्रत्येक संघ आपल्या गटातील इतर संघाशी एकदा खेळला. यानंतर प्रत्येक गटातील सर्वोत्तम तीन संघांना सुपर सिक्स फेरीत प्रवेश मिळाला. तेथे प्रत्येक संघ विरुद्ध गटातील संघांशी एकएकदा खेळला. पहिल्या फेरीतील आपल्या गटातील संघांविरुद्धचे गुण या फेरीत वापरले गेले. या सहा संघांपैकी सर्वोच्च् चार संघांना उपांत्य फेरीत प्रवेश मिळाला. त्यातील विजयी संघ अंतिम फेरी खेळले.
संघ

पुढील संघांनी स्पर्धेत भाग घेतला:

;कसोटी & एकदिवसीयचे परिणाम


;विश्वचषक पात्रता सामने पात्रकर्ते
खेळाडू
मैदान
इंग्लंड
इंग्लंडच्या बाहेर

स्कॉटलंडने ब गटातील त्यांचे दोन सामने त्यांच्या मायदेशात खेळले ते विश्वचषक स्पर्धेतील खेळांचे आयोजन करणारे पहिले सहयोगी राष्ट्र बनले. ब गटातील एक सामना अनुक्रमे वेल्स आणि आयर्लंडमध्ये खेळला गेला, तर अ गटाचा एक सामना नेदरलँडमध्ये खेळला गेला.
गट फेरी

गट अ

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----
गट ब

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----
सुपर सिक्स फेरी

जे सहा संघ गट फेरीतून सुपर सिक्स फेरीसाठी पात्र झाले, त्यांचेच गुण पुढे सुपर सिक्स फेरीसाठी मोजण्यात आले. त्यांच्या गटातून पात्र ठरलेल्या संघांविरूद्धचे गुण या फेरीसाठी ग्राह्य धरले गेले. ह्या गुणांमध्ये सुपर सिक्स फेरी दरम्यान काहीही बदल करण्यात आला नाही.


----

----

----

----

----

----

----

----
उपांत्य फेरी

----
अंतिम सामना
आकडेवारी

फलंदाजीची आकडेवारी
गोलंदाजीची आकडेवारी
संदर्भ
बाह्य दुवे

*क्रिकेट विश्वचषक, १९९९ धावफलक क्रिकेटफंडास संकेतस्थळावरून
*क्रिकेट विश्वचषक, १९९९ क्रिकइन्फो संकेतस्थळावरून
*अधिक माहिती ..


वर्ग:क्रिकेट विश्वचषक
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील खेळ