JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳು

ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳು ( ಮೂಲ ಮರಾಠಿ ಹೆಸರು ವೆರುಳ್ ) ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಔರಂಗಾಬಾದ್ ನಗರದಿಂದ ೩೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಅರಸರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹಾಂತರ್ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಘೋಷಿಸಿತು.

ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರೆದು ಮಾಡುವ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಾರತೀಯ ಶೈಲಿಯ ಮಹಾನ್ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ, ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಧರ್ಮಶಾಲೆಗಳು ಸಹ ಇರುವ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ೫ ರಿಂದ ೧೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಒಟ್ಟು ೧೨ ಬೌದ್ಧ, ೧೭ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ೫ ಜಿನಾಲಯಗಳು ಒತ್ತೊತ್ತಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಇದು ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಧರ್ಮ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಮಹೋನ್ನತ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಎಲ್ಲೋರಾದಿಂದ ೩ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ದೇವಸರೋವರ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಗೃಷ್ಣೇಶ್ವರ ಮಂದಿರವಿದೆ.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

ಅಜಂತಾ ಗುಹೆಗಳು

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

* ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ವಿಡಿಯೋ ಚಿತ್ರ
*ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳು
*ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳ ಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ
*ಎಲ್ಲೋರಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಹಾಂತರ್ದೇವಾಲಯಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು
*ಗುಹೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು


ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ

thumb|right|200px|ಐಐಟಿ ಖರಗ್ಪುರ್
ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಥವಾ ಐಐಟಿ (Indian Institutes of Technology) ಭಾರತದ ೨೩ ಸ್ವತಂತ್ರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಆದೇಶದ ಮೇಲೆ ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವ್ಯಾಸಂಗ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆದಿರುವ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.

ಐಐಟಿಗಳು, ಐಐಟಿ-ಜೆಇಇ ಎಂಬ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಪ್ರವೇಶಾತಿ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೊಂದಿವೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ಜಂಟಿ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬದಲಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮಟ್ಟದ ಪದವಿಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯತ್ತಮ ಅಭಿಯಂತ್ರ ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೩ ಐಐಟಿಗಳಿವೆ. ಆವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಖರಗ್ಪುರ, ಮುಂಬಯಿ, ಮದ್ರಾಸ್, ಕಾನ್ಪುರ್, ದೆಹಲಿ, ಧನ್ಬಾದ್, ರೂರ್ಕಿ, ವಾರಾಣಸಿ, ಗೌಹಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ

ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ಸಿಲಿಗುರಿಯಿಂದ ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್‌ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹಾಸಲಾಗಿರುವ ನ್ಯಾರೋ ಗೇಜ್ ರೈಲುಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದ ಹಳಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಕೇವಲ ಎರಡು ಅಡಿಗಳಿದ್ದು ಇದರ ಮೇಲೆ ಸಾಗುವ ರೈಲನ್ನು ಆಟಿಗೆ ರೈಲು ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗವನ್ನು ೧೮೭೯ ರಿಂದ ೧೮೮೧ರ ಮಧ್ಯೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೧೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಲಿಗುರಿಯಿಂದ ಹೊರಡುವ ಈ ಮಾರ್ಗವು ೨೨೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್‌ಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಸಹ ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಉಗಿ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಚೆ ಸಾಗಿಸುವ ರೈಲಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಡೀಸೆಲ್ ಇಂಜಿನ್‌ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಮುಂದೆ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ನೀಲಗಿರಿ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಹ ಈ ಮೂಲ ಘೋಷಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ

ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

* ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿತಾಣ
* ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೇಯ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ
* ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಆಟಿಗೆ ರೈಲಿನ ಚಿತ್ರಗಳು
* ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿರುವ ಉಗಿ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ
* ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತ ರೈಲಿನ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ


ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ನೀಲಗಿರಿ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ

ನೀಲಗಿರಿ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗವು ಭಾರತದ ತಮಿಳು ನಾಡು ರಾಜ್ಯದ ಮೆಟ್ಟುಪಾಳಯಮ್‌ ಇಂದ ಉದಕಮಂಡಲ ಗಿರಿಧಾಮಕ್ಕೆ ಹಾಸಲಾಗಿರುವ ನ್ಯಾರೋ ಗೇಜ್ ರೈಲುಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
.]]
The NMR track is gauge and the railway is isolated from other metre gauge lines.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

* Nilgiri Mountain Railway Tour Guide and Photos
* Indian railways site on the NMR
* Images and info
* Toy train chugs on
* Ooty train Photographs
* 20 photos between Ooty and Coonoor
* The toy train chugs on
* International Working Steam


ವರ್ಗ: ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು

ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಜಿಲ್ಲೆ (ಜಿಲಾ) ಎನ್ನುವುದು ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಪವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇಂತಹವುಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ 'ತಹಸಿಲ್' ಅಥವಾ 'ತಾಲ್ಲೂಕು'ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. 2020 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಒಟ್ಟು 736 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ, 2011 ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ 640 ಮತ್ತು 2001 ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ 593 ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು- ಅದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ

;*ಕೊನೆಯ 'ಎ' ಯಿಂದ 'ಎಚ್ |' ವರೆಗೆ ಕೇಂದ್ರಾಡಲಿತ ಪ್ದೇಶಗಳು:
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಭಾರತ
ಸಾಂಚಿಯ ಬೌದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕಗಳು

ಸಾಂಚಿಯ ಬೌದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ರಾಯ್‌ಸೇನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಭೋಪಾಲದಿಂದ ೪೬ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಚಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬೌದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕಗಳಿದ್ದು ಇವುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕಾಲವು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨ನೆಯ ಶತನಮಾನದವರೆಗೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ತೂಪಗಳಿಗೆ ಶಿಲಾತೋರಣಗಳಿದ್ದು ಅವು ಪ್ರೇಮ, ಶಾಂತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಂಚಿಯ ಮಹಾಸ್ತೂಪವನ್ನು ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. 'ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ತೂಪ' ಸಾಂಚಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಚೀನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕ ಅವರು ೩ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ

ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ


ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಮಹಾಬಲಿಪುರಂನ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಮೂಹ

ಮಹಾಬಲಿಪುರಂನ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಮೂಹವು ಭಾರತದ ತಮಿಳು ನಾಡು ರಾಜ್ಯದ ಕೋರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈ ನಗರದಿಂದ ೬೫ ಕಿ.ಮೀ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿದೆ. ಪಲ್ಲವ ಅರಸರಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇವುಗಳ ಕಾಲ ೭ರಿಂದ ೮ನೆಯ ಶತಮಾನ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಇಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಮಂಟಪಗಳು ಮತ್ತು ರಥಗಳಿಗೆ ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ಹೆಸರಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗುಡಿಗಳನ್ನು ರಥದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.


File:Mahabalipuram elephant statue.jpg|Mahabalipuram elephant statue
File:Mahabalipuram Shore Temples.JPG|ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು
File:Shore Temple Mahabalipuram.jpg|ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು
File:GraniteElephant.jpg|ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಕಲ್ಲಿನ ಆನೆ.
File:Mahab1.JPG|ಗುಹಾಲಯ: ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
File:Shore Temple 01.jpg|ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ದೇವಾಲಯಗಳು
File:Submerged Temple at Mahabalipuram.jpg|ಅರ್ದ ಮುಳುಗಿರುವ ದೇವಾಲಯ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
File:01MamallapuramBeachView.jpg|ಕಡಲ ಕಿನಾರೆ:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ
ಚಿತ್ರ:Pancha rathas-Mahabalipuram.jpeg|ಪಂಚ ರಥಗಳು:ಮಹಾಬಲಿಪುರಂ

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಮಹಾ ಚೋಳ ದೇವಾಲಯಗಳು

ಮಹಾ ಚೋಳ ದೇವಾಲಯಗಳು ಭಾರತದ ತಮಿಳು ನಾಡು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿವೆ. ಚೋಳ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ತಂಜಾವೂರಿನ ಬೃಹದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಗಂಗೈಕೊಂಡ ಚೋಳಪುರಮ್‍‍ನ ಗಂಗೈಕೊಂಡ ಚೋಳೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ದಾರಾಸುರಂನ ಐರಾವತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಹಾ ಚೋಳ ದೇವಾಲಯಗಳೆನಿಸಿವೆ. ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಬೃಹದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿದ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಮುಂದೆ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಉಳಿದೆರಡನ್ನು ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದೆ.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

* ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರ್ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಚೋಳ ದೇವಾಲಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ


ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಕಾಲ್ಕಾ-ಶಿಮ್ಲಾ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ

ಕಾಲ್ಕಾ-ಶಿಮ್ಲಾ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗವು ಭಾರತದ ಉತ್ತರಭಾಗದ ಪರ್ವತ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನ್ಯಾರೋಗೇಜ್ ರೈಲುಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಬಯಲುಪ್ರದೇಶದ ಹರ್ಯಾಣಾದ ಕಾಲ್ಕಾದಿಂದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಶಿಮ್ಲಾದವರೆಗೆ ಸಾಗುವ ೯೬ ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ಈ ರೈಲುಮಾರ್ಗವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿದಾದ ರೈಲುಹಾದಿಯೆನಿಸಿದೆ. ೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಜುಲೈ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಭಾರತದ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳು ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಈ ಮಾರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ನೀಲಗಿರಿ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳು ಸಹ ಸೇರಿವೆ. ತನ್ನ ಹಾದಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
thumb|200px|ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ರೈಲು
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ

ದಾರ್ಜೀಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ

ನೀಲಗಿರಿ ಪರ್ವತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು

* http://hill-stations-india.com/hill-trains-india/kalka-shimla-railway.html
* http://www.tribuneindia.com/2003/20031104/himachal.htm#1
* http://www.shimla-travel.com/shimla_railway.shtml
* http://www.indianadventureportal.com/trains/kalka-shimla-toy-train.html
* http://www.outlooktraveller.com/aspscripts/mag_art.asp?magid=214&page=1
* http://www.pearcedale.com/c&b/DL.html#indi
* http://mikes.railhistory.railfan.net/r019.html
* Article in The Tribune
* Article on Kalka Shimla Rail
* International Working Steam


ವರ್ಗ: ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ಹುಮಾಯೂನನ ಸಮಾಧಿ

ಹುಮಾಯೂನನ ಸಮಾಧಿ ಭಾರತದ ದೆಹಲಿ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. ಮುಘಲ್ ಸಮ್ರಾಟ ಹುಮಾಯೂನನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮುಘಲ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರ ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಮುಘಲ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತೀಕವೆನಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸಮಾಧಿಯ ವಿನ್ಯಾಸವು ತಾಜ್ ಮಹಲ್‍‍ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ

ತಾಜ್ ಮಹಲ್

ದೆಹಲಿ

ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು

* ಹುಮಾಯೂನನ ಸಮಾಧಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು
* ಹುಮಾಯೂನನ ಸಮಾಧಿಯ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು
* ದೆಹಲಿ ಸರಕಾರದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಹಿತಿತಾಣ


ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ದೆಹಲಿ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್

thumb|ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ
ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಭಾರತದ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಂಗವೆಂದರೆ ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್ ಗೋಪುರ. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಗುಲಾಮ ಸಂತತಿಯ ಮೊದಲ ಸುಲ್ತಾನ ಕುತ್ಬುದ್ದೀನ್ ಐಬಕ್‌ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.ಆದರೆ ಗೋಪುರದ ರಚನೆಯನ್ನು ಇಲ್ತಾಮಿಷ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು ನಂತರ ಅಲ್ತ್‌ಮಷ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಾ ಉದ್ದೀನ್ ಖಿಲ್ಜಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳೆಂದರೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಂಬ, ಅಲಾಯ್ ದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಖುವ್ವತ್‌-ಅಲ್‌-ಇಸ್ಲಾಮ್ ಮಸೀದಿ. ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್ ಸಂಕೀರ್ಣಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ ಎಂಬ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿತು.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ

ದೆಹಲಿ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು

* ಯುನೆಸ್ಕೋ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ
* ಖುವ್ವತ್‌-ಅಲ್‌-ಇಸ್ಲಾಮ್ ಮಸೀದಿ
* ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಂಬ
* ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು


de:Qutb-Komplex
es:Complejo Qutb
hi:कुतुब इमारत समूह
hu:Kutub épületegyüttes
ja:アショーカ王の柱
sv:Qutb

ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಡಯಾಟಮ್

ಡಯಾಟಮ್ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಯುಕಾರ್ಯೊಟ (ಕೋಶಬೀಜ ಇರುವ ಜೀವ) ಶೈವಲ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಸ್ಯ ಪ್ಲವಕ ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಧ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಡಯಾಟಮ್‍ಗಳು ಏಕಕೋಶ ಜೀವಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ತಾಮ್ಡೆಯಲಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತಾಮ್ಡಯ ಆಕಾರವು ಎಳೆ ಅಥವಾ ಪಟ್ಟಿ (ಉ.ಹ. Fragillaria), ಬೀಸಣಿಗೆ (Meridion), ವಕ್ರವಾದ (Tabellaria), ಅಥವಾ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ (Asterionella) ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಸ್ಯಗಳು ದ್ಯುತಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತವೆ. ಡಯಾಟಮ್ ಕೋಶಬಿತ್ತಿಯು ಎರಡು ಕವಾಟಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕವಾಟಗಳು ಸಿಲಿಕಾದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಒಂದು ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ಡಬ್ಬಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.ಈ ಕವಾಟಗಳಿಗೆ ಪ್ರೊಸ್ಥುಲ್ ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಡಯಾಟಮ್ ಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸಿಹಿನೀರು ಮತ್ತು ಸಾಗರ ವ್ಯೆವಸ್ಥೆಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ.
ಡಯಾಟಮ್ ಗಳು ಜಲ ಆಹಾರ ಸರಪಣಿಯ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು.

thumb|300px|right|Several species of fresh-water diatoms.
ನೋಡಿ

---------------------------
*ಜೀವ ವಿಕಾಸವಾದ

ವರ್ಗ:ಯುಕರಯೋಟ್ ವರ್ಗದ ಜೀವಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಕರ್ನಾಟಕ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಕರ್ನಾಟಕ (ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕರ್ನಾಟಕ - ಎನ್.ಐ.ಟಿ.ಕೆ ) ಕರ್ನಾಟಕದ ಸುರತ್ಕಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ವಿದ್ಯಾಲಯ. ಇದು ಮುಂಚೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರೀಜನಲ್ ಎಂಜಿನೀರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್ (ಕೆ.ಆರ್.ಇ.ಸಿ.) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಸ್ಥಾಪನೆ

೧೯೬೦ ಜುಲೈ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಭಾರತ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಒಂದುಗೂಡಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು

*ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ಪುಟ


ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು‏‎
ತಾವರಗೇರಾ

ತಾವರಗೇರಾ ( ಅಥವಾ ತಾವರಗೇರಿ) ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಷ್ಟಗಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಊರು. ಇದು ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರ ಕೊಪ್ಪಳ ಯಿಂದ ಸುಮಾರು 65 ಕಿ. ಮೀ. ಇದೆ ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಕೇಂದ್ರ ಕುಷ್ಟಗಿಯಿಂದ 24 ಕಿ. ಮೀ. ಇದೆ ಕುಷ್ಟಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯಾವುದೇ ಗ್ರಾಮ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ

ತಾವರಗೇರಾ ದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಓಂ ನಾಥ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ನಿಜಾಮರ ಆಳ್ವಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಜಾಕರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಪಟ್ಟಣವಿದು. ಇಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ವಿದೆ

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ಜಾತ್ರೆ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉರುಸು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಇದೆ ತಾವರಗೇರಾ ದಿಂದ ಸುಮಾರು 11ಕಿ. ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಕೋಟಿ ಲಿಂಗಗಳ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪುರ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮವಿದೆ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಎಂಬ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಲಿಂಗಗಳು ಇದ್ದು 7 ಬಾವಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ ಇದರ ಒಂದು ಪ್ರತಿತಿ ಏನಂದರೆ ಏಳು ಬಾವಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಾರದು ನೋಡಿದ ಮರುದಿನವೇ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹಿರಿಯರ ಪ್ರತಿತಿಯಿದೆ..

ಶಿಕ್ಷಣ
ಈ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಪಾರವಾದ

ಹಲವಾರು ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು, ಪದವೀಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ಕೂಡ ಇದೆ..

ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿ,
ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂಧನೂರು ತಾಲೂಕು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಲಿಂಗಸಗೂರು ತಾಲೂಕು ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಕುಷ್ಟಗಿ ತಾಲೂಕು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಗಂಗಾವತಿ ತಾಲೂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಈ ಪಟ್ಟಣವೂ ಸುಮಾರು 5 ಪಥಗಳನ್ನುಹೊಂದಿದೆ ಸಿಂಧನೂರು, ಕಲಬುರಗಿ, ಮುದೇನೂರು, ಕುಷ್ಟಗಿ, ಗಂಗಾವತಿ ಮುಂತಾದ ನಗರಗಳ ಪಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ

ಹಲವಾರು ಸೌಕರ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯತ್, ನಾಢಕಚೇರಿ, ಸರಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, SBI BANK, ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ, APMC YARD, ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ

ಈ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ತಾವರಗೇರಾ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ಈ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ರಾಯನ ಕೆರೆ ಅಂತ ಒಂದು ಕೆರೆ ಇದೆ ಈ ಕೆರೆಯು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆಯಾದ 2ನೇ ಪ್ರೌಢದೇವರಾಯ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ಧನಂತೆ ಮತ್ತು ಆವಾಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ತಾವರೆ ಹುವು (ಕಮಲದ ಹೂವು) ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯವಾದ ಶ್ರೀ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪೂಜೆಗೆ ಇಲ್ಲಿರುವ ತಾವರೆ ಹೂಗಳನ್ನೇ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ ವಿಷಯವೇನಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ದೇವಸ್ಥಾನವೆಂದರೆ ಶ್ರೀ ಜಗದ್ಗುರು ತಿಂತಣಿ ಮೌನೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ ಅದರ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಹಂಪಿಗೆ ದಾರಿಯಿದೆಯೆಂದು ಹಿರಿಯರ ಒಂದು ನಂಬಿಕೆ ಈ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ಮೂಲಕವೇ ಆ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವರಿಗೆ ತಾವರೆ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತಿದ್ದರೆಂದು ಹಿರಿಯರ ಒಂದು ಮಾತಿನಂತೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ... ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾನೆ ಈ ಊರಿಗೆ ಮುಂಚೆ ತಾವರೆಕೆರೆ ಅಂತ ಇದ್ದ ಹೆಸರನ್ನು ಜನರ ರೂಢಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತಾವರಗೇರಾ ಅಂತ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ

ವರ್ಗ:ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆ
ತಿರುಮಕೂಡಲು ಚೌಡಯ್ಯ

ಮೈಸೂರ್ ಪಿಟೀಲು ಚೌಡಯ್ಯ, (ಜನವರಿ ೧.೧೮೯೫ - ಜನವರಿ ೧೯, ೧೯೬೭) ಖ್ಯಾತರಾಗಿರುವ ಪಿಟೀಲ್ ವಾದಕರು, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯವಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹೆಸರಾದವರು. ಇಂದಿಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪಿಟೀಲಿನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಹೆಸರೆಂದರೆ ಚೌಡಯ್ಯನವರದ್ದೇ.'ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವೈಯಾಲಿಕಾವಲ್‌'ನಲ್ಲಿರುವ ಚೌಡಯ್ಯ ಸ್ಮಾರಕ ಭವನ “ಪಿಟೀಲಿನ’ ಆಕಾರದಲ್ಲೇ ಇದೆ.
ಜನನ, ಬಾಲ್ಯ

'ತಿರುಮಕೂಡಲು ಚೌಡಯ್ಯ' ಆಗತ್ಸ್ಯ ಗೌಡ, ಹಾಗೂ ಸುಂದರಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಬಾಲಕ ಚೌಡಯ್ಯನಿಗೆ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅಪರಿಮಿತ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು.ಬಿಡಾರಮ್ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪನವರಲ್ಲಿ ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷ ಸಂಗೀತಾಬ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಚೌಡಯ್ಯನವರು ಅಸಾಧಾರಣ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಪಡೆದರು. ತಿರುಚಿ ಗೋವಿಂದ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಹಿನ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದರು.ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರಾಗಿದ್ದವರು. ಪಿಟೀಲು ಟಿ.ಚೌಡಯ್ಯನವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಚಿತ್ರದ ಹೆಸರು “ವಾಣಿ”. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರೇ ನಾಯಕ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಪಂಡರೀಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಮುಸುರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವೂ ಅದೇ.
ವಾಣಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು

ಇಂಥ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. 'ನಟ ಅಂಬರೀಷನ ತಾತ'ನವರಾದ ಚೌಡಯ್ಯನವರು ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ “ವಾಣಿ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗನಾಗಿ ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು, ಅದರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನ ಟೈಟಲ್ “violinist’. ಸಂಗೀತ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಚಿತ್ರ. ಇದರಲ್ಲಿನ ಹಾಡಿಗೆ ಸ್ವತಃ ಅವರೇ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಇಡೀ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಹಾಯಕನೊಂದಿಗೆ ಪೂರೈಸಿದ್ದರು. ಚೌಡಯ್ಯನವರು, ೧೯೫೨-೧೯೫೮ ರವರೆಗೆ 'ವಿದಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯ'ರಾಗಿದ್ದರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು

* ಚೌಡಯ್ಯನವರಿಗೆ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ನೀಡಿದ "ಸಂಗೀತ ರತ್ನ'(೧೯೪೧)
* ಮದ್ರಾಸ್ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡಿದ "ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿದಿ"
* ಮೈಸೂರ್ ಸಂಗೀತ ಪರಿಷತ್ ನೀಡಿದ "ಗಾನ ಕಲಾ ಸಿಂಧು" ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ.


ಚೌಡಯ್ಯ
ತುಂಗನಾಥ

ತುಂಗನಾಥ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ. ತುಂಗನಾಥ ಪಂಚ ಕೇದಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೩೬೮೦ ಮೀಟರ್‌ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ತುಂಗನಾಥ ದೇವಾಲಯವು ಹಿಮಾಲಯದ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಶಿವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯವು ಸಹ ಆಗಿದೆ. ತುಂಗನಾಥ ಶಿಖರದಿಂದ ಉಗಮಿಸುವ ಮೂರು ಝರಿಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಮುಂದೆ ಆಕಾಶಕಾಮಿನಿ ನದಿಯಾಗುವುದು. ಚೋಪ್ಟಾ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ೩ ಕಿ.ಮೀ. ಗಳಷ್ಟು ಪರ್ವತದ ಏರುದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಲುನಡೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸಿ ತುಂಗನಾಥವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಚಂದ್ರಶಿಲಾ ಶಿಖರದ ಕೊಂಚ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ತುಂಗನಾಥ ದೇವಾಲಯವು ಕರಿಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು ಪ್ರಾಚೀನ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತೀಕವೆನಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹಿಮಾಲಯದ ಶಿಖರಮಾಲೆಗಳ ಸುಂದರ ನೋಟ ಲಭ್ಯ. ತುಂಗನಾಥಕ್ಕೆ ೨೩೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಅತಿ ಸಮೀಪದ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದರೆ ೨೧೫ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದ ರಿಷಿಕೇಶ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ

thumb
ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ ಪಂಚ ಕೇದಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ರಿಷಿಕೇಶ ದಿಂದ ಬದರಿನಾಥಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಲಾಂಗ್ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೧೧ ಕಿ.ಮೀ. ಗಳಷ್ಟು ಏರುದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಲ್ನಡೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸಿ ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ ಮಂದಿರವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನಾಥ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಸುಂದರ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ ಒಂದು ರಮ್ಯ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಗ್ಯಾಲರಿ


File:Himalayas at dusk from Mussoorie, Uttarakhand.jpg|An evening view of snow peaks seen in Garhwal Himalayas
File:Nanda devi.jpg|View of nanda devi Peak
File:Nanda devi.jpg|View of nanda devi Peak

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು


ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಾಖಂಡ
ಮಧ್ಯಮಾಹೇಶ್ವರ

thumb

ಮಧ್ಯಮಾಹೇಶ್ವರ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಶಿವಕ್ಷೇತ್ರ. ಮಧ್ಯಮಾಹೇಶ್ವರ ಪಂಚ ಕೇದಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಪಾಂಡವರಿಗೆ ದರ್ಶನವೀಯಲೊಲ್ಲದ ಶಿವನು ಎತ್ತಿನ ರೂಪದಿಂದ ಭೂಗತನಾದ ತರುವಾಯ ಇಲ್ಲಿ ಆ ಎತ್ತಿನ ನಾಭಿಯ ಭಾಗವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಶಿವನ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಯಿತು. ರುದ್ರಪ್ರಯಾಗದಿಂದ ಕೇದಾರನಾಥಕ್ಕೆ ಸಾಗುವ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತಕಾಶಿ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ೩೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ಯಮಾಹೇಶ್ವರವನ್ನು ತಲುಪಲು ಕೊನೆಯ ೨೪ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸವೆಸಬೇಕಾಗುವುದು. ಚೌಖಂಬಾ, ನೀಲಕಂಠ ಮತ್ತು ಕೇದಾರನಾಥ ಶಿಖರಗಳ ಭವ್ಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮಧ್ಯಮಾಹೇಶ್ವರ ಅತಿ ಪವಿತ್ರ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ರಮ್ಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

*Madhyamaheshwar
*Panch Kedar, trek map, page 78

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಪಂಚ ಕೇದಾರ

ಪಂಚ ಕೇದಾರ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಐದು ಅತಿ ಪಾವನ ಶಿವಕ್ಷೇತ್ರಗಳು. ಈ ಐದು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆಂದರೆ :
# ಕೇದಾರನಾಥ
# ರುದ್ರನಾಥ
# ತುಂಗನಾಥ
# ಮಧ್ಯಮಾಹೇಶ್ವರ
# ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ

ಹಿಮಾಲಯದ ಉನ್ನತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಮ್ಯ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಐದೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ತಲುಪಬೇಕಾದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರವನ್ನು ಪರ್ವತದ ಏರುದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸಬೇಕಾದುದು ಕಡ್ಡಾಯ.

ಐತಿಹ್ಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಬಂಧುಹತ್ಯಾ ಪಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಂಡರು. ಶಿವನು ಇವರಿಗೆ ದರ್ಶನವೀಯಲು ಇಚ್ಛಿಸದೆ ಎತ್ತಿನ ರೂಪ ತಳೆದು ನೆಲದೊಳಗೆ ಮರೆಯಾದನು. ನಂತರ ಹಿಮಾಲಯದ ಈ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ರುದ್ರನು ಎತ್ತಿನ ಐದು ಅಂಗಗಳ ರೂಪದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.
ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 2680 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ, ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ರುದ್ರಪ್ರಯಾಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚೋಪ್ಟಾ ಒಂದು ಸುಂದರ ಗಿರಿಧಾಮ. ಇಲ್ಲಿನ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು "ಬುಗ್ಯಾಲ್ಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಮೃದ್ಧ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಗಿರಿಧಾಮವನ್ನು 'ಮಿನಿ ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್' ಎಂದೂ ಸಹ ಸಂಭೋದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೋಪ್ಟಾ ಗಿರಿಧಾಮವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರಶಾಂತತೆಯ ಅನುಭವದ ಜೊತೆಗೆ ಚೌಖಂಬಾ, ತ್ರಿಶೂಲ್ ಮತ್ತು ನಂದಾ ದೇವಿ ಪರ್ವತಗಳ ಭವ್ಯ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಆನಂದವನ್ನೆ ಉಣಬಡಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಸ್ಥಳವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 3680 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ, ತುಂಗ್ನಾಥ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ತುಂಗ್ನಾಥ್ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾಯಣದ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನಾಗಿದ್ದ ರಾವಣನು, ತನ್ನ ಪಾಪಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಸುಕ್ಷೇತ್ರವಿದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ತುಂಗ್ನಾಥ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತಲುಪಬೇಕಾದರೆ ಚೋಪ್ಟಾದಿಂದ 3.5 ಕಿ.ಮೀ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೆರಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿಯ ಸಾನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಕೇದಾರನಾಥ ಮಂದಿರ. ಪಂಚ ಕೇದಾರಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹಿಂದೂಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾಗಿರುವ ಶಿವ ಲಿಂಗವು12 ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಸುಮಾರು 200 ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ.
ಮಧ್ಯಮಹೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಕಂಛುಲಾ ಕೊರಕ್ ಕಸ್ತೂರಿ ಮೃಗಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ,ಇವು ಇಲ್ಲಿನ ಇತರ ಹೆಸರಾಂತ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು.
ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ತನಿಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಚೋಪ್ಟಾವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿಸರ್ಗ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿನ ಪಂಚ ಕೇದಾರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಚಾರಣಿಗರಿಗೆ ಆರಂಭಿಕ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ವಿಮಾನ, ರೈಲು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಚೋಪ್ಟಾವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ದಲ್ಲಿನ ಜಾಲಿ ಗ್ರಾಂಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಚೋಪ್ಟಾದ ಹತ್ತಿರದ ವಾಯುನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಗಿರಿಧಾಮದಿಂದ 226 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ದೆಹಲಿಯ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ರಿಷಿಕೇಶ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವು ಚೋಪ್ಟಾದ ಹತ್ತಿರದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹರಿದ್ವಾರ, ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಮತ್ತು ರಿಷಿಕೇಶ ಗಳಿಂದ ಬಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಚೋಪ್ಟಾಕ್ಕೆ ತೆರಳಬಹುದು.
ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಗಾಲಗಳು ಈ ಸುಂದರ ಗಿರಿಧಾಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಲು ಉತ್ತಮ ಕಾಲಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಹಿಮಪಾತವಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಕಾಲವು ಚೋಪ್ಟಾ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಹಿತಕರವಲ್ಲ.

ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಸಿಂಧೂ ಗಂಗಾ ಬಯಲು

300px|right|thumb|ಸಿಂಧೂ ಗಾಂಗಾ ಬಯಲಿನ ನಕಾಶೆ

ಸಿಂಧೂ ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತಾದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸಿಂಧೂ ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಿಬಿಡ ಜನವಸತಿಯುಳ್ಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಿಂಧೂ ನದಿ ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ನದಿ ಮತ್ತವುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಉಪನದಿಗಳು ಈ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರುಣಿಸುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಿಂಧೂ ಗಂಗಾ ಬಯಲಿನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಸಾಲಿದೆ. ಈ ಪರ್ವತಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚಯವಾಗಿರುವ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೆಕ್ಕಲುಮಣ್ಣಿಗೆ ಆಕರವಾಗಿವೆ. ಸಿಂಧೂ ಗಂಗಾ ಬಯಲಿನ ದಕ್ಷಿಣದಂಚಿನಲ್ಲಿ ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಸಾತ್ಪುರ ಪರ್ವತಗಳು ಹಾಗೂ ಛೋಟಾ ನಾಗ್ಪುರ್ ಪೀಠಭೂಮಿಗಳಿವೆ. ಬಯಲಿನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ಪೀಠಭೂಮಿಯಿರುತ್ತದೆ. ಸಿಂಧೂ ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೯೦ ಕೋಟಿ ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಏಳನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು.

ಸಿಂಧೂ ಗಂಗಾ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲ ಮುಖ್ಯ ನಗರಗಳೆಂದರೆ ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಲೂಧಿಯಾನಾ, ದೆಹಲಿ, ಕಾನ್ಪುರ, ಪಾಟ್ನಾ, ಕೋಲ್ಕಾಟಾ, ಢಾಕಾ, ಲಾಹೋರ್‍‍, ಕರಾಚಿ ಮತ್ತು ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು


ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ
ತುಕ್ಕು

thumb|258px|right|ಕಬ್ಬಿಣದ ಸರಪಳಿಯ ಮೇಲೆ ತುಕ್ಕು
thumb|258px|ತುಕ್ಕು ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುವುದು.

ತುಕ್ಕು ಕಬ್ಬಿಣದ ಹಲವು ಆಕ್ಸೈಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ. ಕಬ್ಬಿಣವು ನೀರು ಅಥವಾ ತೇವಾಂಶವಿರುವ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕದೊಂದಿಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸುವುದರ ಫಲಸ್ವರೂಪವೇ ತುಕ್ಕು. ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ತುಕ್ಕು Fe2O3·nH2O ಮತ್ತು (FeO(OH), Fe(OH)3. ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳು ( ಉದಾ. ಉಕ್ಕು) ಈ ರಾಸಾಯನಿಕೆ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ನಶಿಸಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಇತರ ಕೆಲ ಲೋಹಗಳು ಸಹ ಇಂತಹ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರೂ ಅದನ್ನು ತುಕ್ಕು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕವಿರುವ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಯಾವ ರಾಶಿಯಾದರೂ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನ ಅಂಶವಿದ್ದರೆ (ಉದಾ. ಸಮುದ್ರದ ನೀರು) ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯ ಕ್ರಿಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿತಯುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ಉಕ್ಕನ್ನು ಸ್ಟೈನ್‌ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಒಂದು ಉಪಾಯ. ಉಳಿದಂತೆ ಸತುವಿನ ಲೇಪನ ( ಗ್ಯಾಲ್ವನೈಸೇಷನ್ ) ಕೂಡ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯದಂತೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗೋಪಾಯವಾಗಿದೆ.
thumb|right|ತುಕ್ಕಿನಿಂದಾಗಿ ಶಕ್ತಿಹೀನವಾಗಿ ಮುರಿದುಬಿದ್ದ ಒಂದು ಕಬ್ಬಿಣದ ಸೇತುವೆ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು

* Corrosion Cost ತುಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ
* corrosion case studies ತುಕ್ಕಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
* Corrosion Doctors ತುಕ್ಕು
* Metal Corrosion Rust ತುಕ್ಕು ಎಂದರೇನು?

ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ಸೋಮಚಾಪ

thumb|right|300px|ಸೋಮಚಾಪದ ಒಂದು ಸುಂದರ ನೋಟ.
ಸೋಮಚಾಪ ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು. ಇದನ್ನು ಬಿಳಿ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕು ಮಂದವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸೋಮಚಾಪದ ಹೊಳಪು ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ತುಸು ತ್ರಾಸದಾಯಕ ಕೂಡ. ಸೋಮಚಾಪವು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಗಸದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಘಟಿಸುತ್ತದೆ. ಸೋಮಚಾಪದ ಹೊಳಪು ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿನ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಷ್ಟಕರ. ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸೋಮಚಾಪ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವುದು.

ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಆಸುಪಾಸಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಮಚಾಪವನ್ನು ಕಾಣುವ ಸಂಭವ ಹೆಚ್ಚು. ಚಂದ್ರನು ಕೆಳ ಆಗಸದಲ್ಲಿದ್ದು ರಾತ್ರಿಯ ಆಗಸವು ಕಪ್ಪಾಗಿರುವಾಗ ಚಂದ್ರನ ಸ್ಥಾನದ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸೋಮಚಾಪ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸೋಮಚಾಪದ ಘಟಿಸುವಿಕೆಗೆ ಇಷ್ಟು ಬಗೆಯ ಪೂರ್ವಾವಶ್ಯಕತೆಗಳಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಇದು ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಜಲಪಾತಗಳ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಸೋಮಚಾಪದ ಸಂಭವನೀಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅತಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಮಂಜುಮುಸುಕಿದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಸುತ್ತಲೂ ಸೋಮಚಾಪ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಸೋಮಚಾಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಘಟಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುವ ತಾಣಗಳು ಬಲು ಕಡಿಮೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕದ ಕಂಬರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜಲಪಾತ, ಹವಾಯ್‌ನ ವೈಮಿಯಾ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

200px|thumb|ಕೆಳಗಣ ಯೋಸೆಮೈಟ್ ಜಲಪಾತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೋಮಚಾಪ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

* ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತದಲ್ಲಿ ಸೋಮಚಾಪದ ಚಿತ್ರಗಳು
* ಸೋಮಚಾಪದ ಚಿತ್ರಗಳು
* ಕಂಬರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜಲಪಾತ ರಾಷ್ಟ್ರೋದ್ಯಾನ
* ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋಮಚಾಪ
* ಕೆಳಗಣ ಯೋಸೆಮೈಟ್ ಜಲಪಾತದಲ್ಲಿ ಸೋಮಚಾಪದ ಚಿತ್ರ

ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ಮಣಿಕರಣ್

ಮಣಿಕರಣ್ ಭಾರತದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಕುಲು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳ. ಇದು ವ್ಯಾಸ್ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಪಾರ್ವತಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಣಿಕರಣ್ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಧರ್ಮೀಯರಿಗೆ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಮಹಾಪ್ರಳಯದ ನಂತರ ಮನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಜೀವಸೃಷ್ಟಿ ಆರಂಭಿಸಿದನೆಂದು ಒಂದು ನಂಬಿಕೆ. ಮಣಿಕರಣ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಗುರುದ್ವಾರ ಇವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಮಣಿಕರಣ್ ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳಿಗೆ ಸಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

* ಮಣಿಕರಣ್
* ಮಣಿಕರಣ್ ನ ಐತಿಹ್ಯಗಳು
* ಪ್ರಶಾಂತ ತಾಣ ಮಣಿಕರಣ್


ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಜೋಷಿಮಠ

ಜೋಷಿಮಠ ಅಥವಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಠ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಚಮೋಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಜೋಷಿಮಠವು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲ ಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಶೃಂಗೇರಿ, ಪುರಿ ಮತ್ತು ದ್ವಾರಕಾ ಉಳಿದ ಮೂರು ಪೀಠಗಳು. ಜೋಷಿಮಠವು ಉತ್ತರಾಮ್ನಾಯ ಪೀಠವೆನಿಸಿದೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಠದ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಅಥರ್ವ ವೇದದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿದರೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಬದರಿನಾಥಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಜೋಷಿಮಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಉತ್ತರಾಮ್ನಾಯ ಮಠವು ಬದರಿಕಾಶ್ರಮವೆಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಚಲಿತ ಮಾಹಿತಿ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ಮಠವು ಜೋಷಿಮಠದಲ್ಲಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು

*ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು
*ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಠದ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಪರಂಪರೆ
*ಚತುರಾಮ್ನಾಯ ಮಠಗಳು


ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು