JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
ಅಪರ್ಣಾ ವಸ್ತಾರೆ (ನಿರೂಪಕಿ)

ಅಪರ್ಣಾ (೧೯೬೬-೧೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೪) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಪರ್ಣಾ ವಸ್ತಾರೆ, ಅವರು ಭಾರತೀಯ ನಟಿ, ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ಜಾಕಿ ಆಗಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಮುಖವಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಡಿಡಿ ಚಂದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರವಾದ ಮಸಣದ ಹೂವು ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ೨೦೧೫ ಮತ್ತು ೨೦೨೧ರ ನಡುವೆ, ಅವರು ಮಜಾ ಟಾಕೀಸ್ ಎಂಬ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ವರಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ

ಅಪರ್ಣ ಅವರ ತಂದೆ ಕೆ.ಎಸ್‌.ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪುರವಣಿ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಯುವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಹಾಗೂ ಕವಿ ನಾಗರಾಜ ವಸ್ತಾರೆ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಬಾಳ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವೃತ್ತಿಜೀವನ

ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್ ಅವರ ೧೯೮೪ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಸಣದ ಹೂವು ಮೂಲಕ ಅಪರ್ಣಾ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅಂಬರೀಶ್ ಮತ್ತು ಜಯಂತಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆ ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ‌ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ಜಾಕಿ (ಆರ್‌ಜೇ) ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಎಐಆರ್ ಎಫ್ಎಮ್ ರೇನ್ಬೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ನಿರೂಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಕನ್ನಡ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಡಿಡಿ ಚಂದನಾ ದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೨೦೦೦ ರವರೆಗೆ ಅದರ ಬಹುಪಾಲು ನಿರ್ಮಾಣಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಅವರು ಸತತವಾಗಿ ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ಅಪರ್ಣಾ ಮೂಡಲ ಮನೆ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಾದಂತಹ ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಈಟಿವಿ ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಕನ್ನಡ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಶೋ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ನ ಮೊದಲ ಸೀಸನ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ೨೦೧೫ ರಿಂದ, ಅವರು ಸ್ಕೆಚ್ ಹಾಸ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ಮಜಾ ಟಾಕೀಸ್ನಲ್ಲಿ ವರಲಕ್ಷ್ಮಿಯಾಗಿ, ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಮತ್ತು ಸಲ್ಮಾನ್ ಖಾನ್ ಅವರಂತಹ ಜನಪ್ರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇವರ ಸ್ನೇಹಿತರು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಅಪರ್ಣಾ ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ-ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇಳಿಯುವಿಕೆಯ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 20 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದ ನಂತರ, ಇವರು 2024ರಲ್ಲಿ ಬಿಡಗಡೆಗೊಂಡ ಗ್ರೇ ಗೇಮ್ಸ್ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಗೆ ಮರಳಿದರು.

ಸಿನಿಮಾದಿಂದ ಯಾಕೆ ಅಂತರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು, "ನಾನು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದಲ್ಲ; ನನಗೆ ಅವಕಾಶಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಪಾತ್ರದ ಮಹತ್ವ ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆಗಾಗ್ಗೆ, ನಾನು ನಿಖರವಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಪಾತ್ರದ ಅವಧಿಗಿಂತ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ನಾನು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ. ಅನೇಕ ಬಾರಿ, ನನಗೆ ನೀಡಲಾದ ಪಾತ್ರಗಳು ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿ ನೀಡಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಗಂಗಾಧರ್ ಸಾಲಿಮಠ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಗ್ರೇ ಗೇಮ್ಸ್‌ ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆನ್ಲೈನ್ ಗೇಮಿಂಗ್ಗೆ ವ್ಯಸನಿಯಾಗಿರುವ ಹುಡುಗನ ತಾಯಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾವು

೧೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ ರಂದು, ಅಪರ್ಣಾ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತೊಡಕುಗಳಿಂದಾಗಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ದೂರದರ್ಶನ
ಚಿತ್ರಗಳು

* ಮಸಣದ ಹೂವು (1985)
* ಸಂಗ್ರಾಮ (1987)
* ನಮ್ಮೂರ ರಾಜ (1988)
* ಸಾಹಸ ವೀರ (1988)
* ಮಾತೃವತ್ಸಲ್ಯ (1988)
* ಒಲವಿನ ಅಸರೆ (1989)
* ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ವಿಕ್ರಂ (1989)
* ಒಂದಾಗಿ ಬಾಳು (1989)
* ಡಾಕ್ಟರ್ ಕೃಷ್ಣ (1989)
* ಒಂಟಿ ಸಲಗ (1989)
* ಚಕ್ರವರ್ತಿ (1990)
* ಗ್ರೇ ಗೇಮ್ಸ್ (2024)
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:೧೯೬೬ ಜನನ
ವರ್ಗ:೨೦೨೪ ನಿಧನ
ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ

__NOTOC__
ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಆಯ್ದ ತಳಿಗಳ ಶ್ವಾನಗಳನ್ನು ಸಾಕಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಅದೇ ತಳಿಯ ಜೊತೆ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಿಸಿದರೆ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಮಿಶ್ರ ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳ ಜೊತೆ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಈಗಲೂ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದು, ಹಲವು ವೈವಿಧ್ಯ ತಳಿಗಳು, ಮಿಶ್ರ ತಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. "ಚಿಹೋವಾದಿಂದ ಗ್ರೇಟ್‌ ಡೆನ್‌ವರೆಗೆ " ಹಲವು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಏಕಮಾತ್ರ ಪ್ರಾಣಿಯೆಂದರೆ ಶ್ವಾನಗಳು ಮಾತ್ರ. ಶ್ವಾನಗಳ DNAಯು ಮಾನವನಿಗಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಣತಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ, ಅವುಗಳ ಮೈಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು "ತಳಿ"ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನಿಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಳಿಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಳಿಗಳಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿದ್ದು, ಇವುಗಳು ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿವೆ. ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ತಳಿಗಳೆಂದು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ತಳಿಗಳಾಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಳಿಗಳ ಕುರಿತ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಿರಿ. ದೇಶೀಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾದ ತಳಿಗಳನ್ನು ದೇಶೀಯ ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿರಿ.

ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ಕೇವಲ ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ತಳಿ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ತಳಿಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ವಿಧಗಳೆಂದರೆ ಜೊತೆಗಾರ ಶ್ವಾನಜೊತೆಗಾರ ಶ್ವಾನಗಳು, ಕಾವಲು ಶ್ವಾನಗಳು, ಬೇಟೆ ಶ್ವಾನಗಳು, ಹರ್ಡಿಂಗ್ ಶ್ವಾನಗಳು, ಮತ್ತು ಹರ್ಡಿಂಗ್‌ ಶ್ವಾನಸ್ಲೆಡ್ ಶ್ವಾನಗಳು, ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ಉಪವಿಧಗಳಿವೆ; ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಶ್ವಾನ ವಿಧಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಹಾಗೂ ತಳಿ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿರಿ.
ಇತರೆ ವರ್ಗಗಳೆಂದರೆ:

*ಅಳಿದುಹೋದ ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳು
*"ಹೈಪೊಅಲರ್ಜೆನಿಕ್" ತಳಿಗಳು
*ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳು (2006ರಲ್ಲಿ)
*ಪೊಲೀಸ್ ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳು
*ಶ್ವಾನ ಹೋರಾಟದ ತಳಿಗಳು
*ಸ್ಪಿಟ್ಜ್
----


*NR - ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ
*Ex - ಅಳಿದುಹೋದವುಗಳು
ಇದನ್ನು ನೋಡಿರಿ

*ದೇಶೀಯ ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
*ಮಿಶ್ರತಳಿ ಶ್ವಾನಗಳ ಪಟ್ಟಿ
*ಕಾವಲುಗಾರ ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಆಕರಗಳು

*ಎಲ್ಲಾ ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ತಳಿ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಶ್ವಾನ (ಕೆನಲ್‌) ಕ್ಲಬ್‌ಗ‌ಳಿಗಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತಳಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
**ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಕೆನಲ್ ಕ್ಲಬ್
**ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕೆನಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌
**ಕೆನಡಿಯನ್ ಕೆನಲ್ ಕ್ಲಬ್
**ಫೆಡರೇಷನ್ ಸೈನೊಲಾಜಿಕೆ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲೆ
**ದಿ ಕೆನಲ್ ಕ್ಲಬ್
**ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಕೆನಲ್ ಕ್ಲಬ್
**ಯುನೈಟೆಡ್ ಕೆನಲ್ ಕ್ಲಬ್
**ಅಪರೂಪ ತಳಿ ಜಾಲ
**dogsindepth.com - ಅಂತರಜಾಲ ಶ್ವಾನ ವಿಶ್ವಕೋಶ


ವರ್ಗ:ಶ್ವಾನ ವಿಧಗಳು
ವರ್ಗ:ತಳಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಶ್ವಾನ ಪಟ್ಟಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ

cs:Plemena psů
da:Hunderacer
de:Liste der Haushunde
en:List of dog breeds
eo:Listo de hundrasoj
fi:Luettelo koiraroduista
fr:Liste des races de chiens
he:חלוקת גזעי הכלבים לפי FCI
hu:Kutyafajták listája
id:Daftar ras anjing
is:Listi yfir hundategundir
it:Lista di razze canine
ja:犬の品種一覧
lb:Lëscht vun den Hondsrassen
lt:Sąrašas:Šunų veislės
mk:Листа на кучешки раси
nl:Lijst van hondenrassen
no:Liste over hunderaser
pl:Wykaz ras psów
pt:Anexo:Lista de raças de cães
ro:Listă de rase de câini
ru:Породы собак
simple:List of dog breeds
sk:Zoznam psích plemien
sr:Класификација раса по азбучном реду
sv:Alfabetisk lista över hundraser
th:รายชื่อสายพันธุ์สุนัข
tr:Köpek ırkları listesi
zh:犬種列表
ಕೊಂಡಜ್ಜಿ ಕೆರೆ

ಕೊಂಡಜ್ಜಿ ಕೆರೆಯು ದಾವಣಗೆರೆ ಯಿಂದ ೧೩ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗು ಹರಿಹರ ದಿಂದ ಕೂಡ ೧೩ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೊಂಡಜ್ಜಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಎರಡು ಗುಡ್ಡಗಳ ನಡುವೆ ಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಕೆರೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ನಿಸರ್ಗ ರಮಣೀಯ ತಾಣವಾದ ಕೊಂಡಜ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ಪರಿಸರ ಆಹ್ಲಾದಕರವಾಗಿದೆ. ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸರಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ದೋಣಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಿದೆ. ಕೆರೆಯ ಬಲಬಾಗಕ್ಕೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ ಹಾಗು ಇಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯವರು ಅತಿಥಿ ಗೃಹ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅನೆಕ ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇವೆ. ಅದರಲ್ಲು ಇದು ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿ ಪಾತ್ರವಾದ ಸ್ಠಳ. ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಕೌಟ್ ಮತ್ತು ಗೈಡ್ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಕೆರೆಗಳು
ಮಾಕಳಿದುರ್ಗ

ಮಾಕಳಿದುರ್ಗ ಎಂಬುದು ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟ. ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೋಟೆ ಇದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೫೦ ಕಿ.ಮಿ. ಹಾಗು ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರದಿಂದ ೧೦ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರ ಇದೆ, ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಪುರಾತನವಾದ ಶಿವಾಲಯವಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಋಷಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗ:ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೋಟೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ರಾಮನಾಥಪುರ

ರಾಮನಾಥಪುರ ಇದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ ಅರಕಲಗೂಡುತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಪುರಾಣ ಐಹಿತ್ಯವಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದದು.ಇದನ್ನು ದಕ್ಶಿಣಕಾಶಿ ಎ೦ದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿ, ವಹ್ನಿ ಪುಷ್ಕರಣಿ, ಗಾಯತ್ರಿ ಶಿಲೆ, ಗೋಗರ್ಭ, ಕುಮಾರಧಾರಾ ತೀರ್ಥ, ಶ್ರೀ ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಠಾನ, ಶ್ರೀ ಅಗಸ್ತ್ಯೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪ್ರಸನ್ನ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಟಾನ, ಶ್ರೀ ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ದೇವಸ್ಟಾನ,ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿ೦ಹಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಟಾನ, ಶ್ರೀ ಲಕ್ಶ್ಮಣೇಶ್ವರ ಸೇರಿದ೦ತೆ ಹಲವಾರು ದೇವಸ್ಠಾನಗಳವೆ.


೧)ಶ್ರೀ ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ.
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹೊಯ್ಸಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದದ್ದು ಎಂದು ಅಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಗಡೆ ಹಲವಾರು ಶಿವನ ಲಿ೦ಗಗಳಿವೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಳಿ ಹರಿಯುವ ಕಾವೆರಿ ನದಿಗೆ ವಹ್ನಿ ಪುಶ್ಕರಣೀ ಎಂದು ಹೆಸರು.ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಹ್ನೀಪುಶ್ಕರಣೀ, ಅರ್ಕಪುಷ್ಕಣೀ, ಚ೦ದ್ರಪುಶ್ಕರಣೀ ಎ೦ಬ ಮೂರು ಪುಷ್ಕರಣಿಗಳು೦ಟು. ಈ ಮೂರು ಪುಷ್ಕರಣೀಗಳೂ ಕಾವೇರಿಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ರಾಮನಾಥಪುರದಲ್ಲಿ ವಹ್ನಿ ಪುಷ್ಕರಣಿ, ಕೃಷ್ಣರಾಜನಗರದಲ್ಲಿ(ಕೆ ಆರ್ ನಗರ) ಅರ್ಕಪುಷ್ಕರಣಿ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಶ್ರೀರ೦ಗದಲ್ಲಿ ಚ೦ದ್ರಪುಷ್ಕರಣಿ ಇದೆ. ರಾಮನಾಥಪುರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಹ್ನಿಪುಷ್ಕರಣಿ ಯಲ್ಲಿ ಪ೦ಚವರ್ಣಗಳ ಮತ್ಸ್ಯಗಳು ಇವೆ. ಹಿ೦ದೆ ಮೈಸೂರಿನ ಅರಸರಾದ ಶ್ರೀ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಒ೦ದೆರಡು ಮೀನಿಗೆ ಮುತ್ತಿನ ಮೂಗುತಿಯನ್ನು ಅಲ೦ಕರಿಸಿದ್ದರೆ೦ದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.


೨)"""ಶ್ರೀ ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ"""
'ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ' ಎ೦ಬ ನಾಮಾ೦ಕಿತವುಳ್ಳ ಶ್ರೀರಾಮನ ದೇವಾಲಯವು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಪಟ್ಟಾಭಿಷಿಕ್ತನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನು ತನ್ನ ತೊಡೆಯಮೇಲೆ ಸೀತಾದೇವಿಯನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿಕೊ೦ದಿರುವ ಅಪೂರ್ವಭ೦ಗಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಿದೆ. ಆದ್ದರಿ೦ದ ರಾಮನಾಥಪುರದ ಶ್ರೀ ಪಟ್ಟಭಿರಾಮನ ದೇವಾಲಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣವೇಸರಿ. ರಥೋತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಬಹಳ ಚೆನಾಗಿರುತ್ತವೆ. ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ತಿರುನಕ್ಶತ್ರ ಬಹಳ ವಿಜೃ೦ಭಣೆಯಿ೦ದ ಇರುತ್ತದೆ. ರಾಮನವಮಿಯ ಸ೦ಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೂ ಕೂಡ ಬಹಳ ಸೊಗಸಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಶ್ರೀರಾಮನ ರಥೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ತು೦ಬಾ ಜನರು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಬೇಸಿಗೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಈಜಾಡುವುದು ಬಹಳ ಆನ೦ದದಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.


೩)"""ಪ್ರಸನ್ನ ಶ್ರೀಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮೀ ದೇವಸ್ಥಾನ"""
ಶ್ರೀ ಪ್ರಸನ್ನ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡದ ಕುಕ್ಕೇಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಪೂಜವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿರುವ೦ತೇ ಇಲ್ಲೂಕೂಡ ಹೊಸಳೀಗಮ್ಮನ ಗುಡಿ ಇದೆ.ಷಷ್ಟಿಯ೦ದು ನಡೆಯುವ ರಥೋತ್ಸವ ಬಹಳ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ದನಗಳ ಜಾತ್ರೆ ಬಹಳ ಜೋರಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ವೀರೇಶ್ವರನಗರ,ಗದಗ

ವಿರೇಶ್ವರ ನಗರ ಗದಗ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬಡಾವಣೆ.ಇದು ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದಲಿಂಗನಗರಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ ಕಾಲೂನಿ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ.
ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಮುಳಗುಂದ ಬೆಂಗಳೂರ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನರಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೧೯೮೫ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಜನರು ವಾಸಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಅಂಬಾಭವಾನಿ ದೇವಸ್ಥಾ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳು.
ವಿರೇಶ್ವರ ನಗರ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಮುಳಗುಂದ ರಸ್ತೆ ಬೆಂಗಳೂರ ರಸ್ತೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಇದು ನಗರದ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರದೇಶ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ.

ವಿರೇಶ್ವರ ನಗರ ಹೆಸರನ್ನು ಗದುಗಿನ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ ಹೆಸರ ಮೇಲೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ವಿರೇಶ್ವರ ನಗರ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳು
ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಚೌಕಗಳು
ಕಟ್ಟಡಗಳು

* ಸಭಾಭವನ
ದೇವಾಲಯಗಳು

* ಈಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
* ಅಂಬಾಭವಾನಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
* ಹನುಮಾನ್ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಉಪಹಾರ ಗೃಹಗಳು
ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು

*ಜೆ.ಸಿ. ಸ್ಕೂಲ್
ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು

*ಕಣ್ಣು ಆಸ್ಪತ್ರೆ
*ದಂತ ಆಸ್ಪತ್ರೆ
*ಡಾ. ಕೆ.ಕೆ.ಎಮ್.ಬಿ ಬಸಯ್ಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ
*ಖೋನಾ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ಸ್
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು

ಹಿಂದು ದೇವಾಲಯಗಳು

ವರ್ಗ:ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ

en:Gadag
ಕುಮಾರ ಪರ್ವತ

ಕುಮಾರ ಪರ್ವತವು ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹತ್ತಿರ ಇದೆ. ಕುಮಾರ ಪರ್ವತವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೭೧೨ಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೩ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕುಮಾರ ಪರ್ವತವು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ(ಮಂಗಳೂರು) ಮತ್ತು ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ

ಕುಮಾರ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿನ ಬೀದಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಕಡೆಯಿಂದ ದಾರಿಗಳಿವೆ.
ಇತರ ವೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳ

ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯದ ಕಡೆಯಿಂದ ಹೋದರೆ ಮೊದಲು ಸುಮಾರು ೪-೫ ಕಿ.ಮೀಗಳ ದೂರ ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯವಿದೆ. ಇದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ತಪಾಸಣೆ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.

800px|Panoramic view, trek to Kumara Parvatha (ಕುಮಾರ ಪರ್ವತದ ಒಂದು ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ)
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ವರ್ಗ:ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ

en:Kumara Parvata
ತೊಣ್ಣೂರು ಕೆರೆ

ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣತಾಲೂಕಿನ ತೊಂಡನೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ ತೊಣ್ಣೂರು ಕೆರೆ. ಸುಮಾರು ೨೧೫೦ ಎಕರೆಯಷ್ಟು ಜಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿರುವ, ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಬೆಟ್ಟ-ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿರುವ ಈ ಕೆರೆಯನ್ನು ನೋಡುವುದೆ ಒಂದು ಆನಂದ. ಈ ಕೆರೆಯು ಯದುಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ತೊಣ್ಣೂರು ಕೆರೆಯು ಸುಮಾರು ೧೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ವೈಷ್ಣವ ಸಂತರಾದ ಶ್ರೀ ರಾಮಾನುಜಚಾರ್ಯ ಅವರ ಆಶಯದಂತೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು.

ಇದು ಒಂದು ವಾರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದ ಜಾಗ. ಹಾಗು ಮೇಲುಕೋಟೆಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಇದೆ.ದೊಡ್ಡ ತೆಂಗಿನಕಲ್ಲು ಬೆಟ್ಟವು ಸಹ ಇದರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ.

ಕೆರೆಯ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ವೆಂಕಟರಮಣ, ನಂಬಿ ನಾರಾಯಣ, ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ, ವೇಣುಗೋಪಾಲ, ಯೋಗನರಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ರಾಮಾನುಜಚಾರ್ಯರ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಕುಂತಿ ಬೆಟ್ಟವು ಇಲ್ಲಿಂದ ೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಈ ಕೆರೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಪಾಂಡವಪುರದಿಂದ ೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೧೩೦ಕಿ.ಮೀ, ಮೇಲುಕೋಟೆಯಿಂದ ೨೫ ಕಿ.ಮೀ ಹಾಗು ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ೩೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರ. ಈ ಕೆರೆ ೨೧೫೦ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ.

ವರ್ಗ:ಜಲಾಶಯಗಳು
ಬಲ್ಲಾಳ ರಾಯನ ದುರ್ಗ

ಬಲ್ಲಾಳ ರಾಯನ ದುರ್ಗ ಕುದುರೆಮುಖ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪರ್ವತ. ಇದು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳ. ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಮೂಡಿಗೆರೆ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ದುರ್ಗದಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜ ಒಂದನೆಯ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳ ೧೨ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಕೋಟೆ ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಬಲ್ಲಾಳರಾಯನದುರ್ಗ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೧೫೦೯ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಿದ್ದು ಸುತ್ತಲೂ ರಮಣೀಯ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿಂದ ಸುಂದರವಾದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಬಿದನೂರಿನ ಬಸಪ್ಪನಾಯಕನು ೧೭೫೫ ಕಾಲವಾಗಲು ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯೂ ಚನ್ನಬಸವಯ್ಯನೆಂಬ (ಚನ್ನಬಸವ ನಾಯಕ) ಅವನ ಪುತ್ರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಆದರೆ ರಾಣಿ ನಿಂಬಯ್ಯನೆಂಬುವನನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ದುರ್ನಡತೆಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಳು ಇದು ಮಗನಿಗೆ ತಿಳಿದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದನು.ಆದುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕೂಲ್ಲಿಸಿದರು
ಇದನ್ನೇ ನೆವವಾಗಿರಿಸಿ ಹೈದರಾಲಿ ಬಿದನೂರಿಗೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಲು ರಾಣಿಗೂ,ಅವಳ ಇನಿಯನಿಗೂ ಹೆದರಿಕೆ ಉಂಟಾಗಿ ಬಲ್ಲಾಳರಾಯನದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೊಸೆ (ಚನ್ನಬಸವನಾಯಕನ ಹೆಂಡತಿ) ಜೊತೆ ಓಡಿ ಬಂದರು, ಸೊಸೆ ತುಂಬಿದ ಬಸುರಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು ಇದನ್ನೇ ರಾಣಿ ಜರಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ
ಅನಂತರ ಹೈದರಾಲಿ ರಾಣಿ ಮತ್ತು ನಿಂಬಯ್ಯ ಇವರನ್ನು ಮದ್ಧಗಿರಿಯ ದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಿಡಿಸಿದನು.
(Willks ರವರ ಮೈಸೂರು ಚರಿತ್ರೆ---ಮೊದಲನೇ ಬಾಗ,ಪುಟ ೪೪೭ - ೪೫೪)
ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗೆ ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ರ 'ಚೆನ್ನಬಸವನಾಯಕ 'ಕಾದಂಬರಿ ಓದಿ ಮತ್ತು ಕುವೆಂಪು ಅವರ ರಕ್ತಾಕ್ಷಿ ನಾಟಕದ ಮುನ್ನುಡಿ ನೋಡಿ
ಚಾರಣ ಸ್ಥಳ

*ಇದೊಂದು ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ ಚಾರಣ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಂಡಾಜೆಯಿಂದ ಚಾರಣ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಬಂಡಾಜೆ ಅರ್ಬಿ (ಜಲಪಾತ)ಚಾರಣಿಗರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಕರ್ಷಣೆ.
*ಕೊಟ್ಟಿಗೆಹಾರ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಕಳಸಕ್ಕೆ ಸಾಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುಂಕಸಾಲೆ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಒಂದು ರಸ್ತೆ ಎಡಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದರೆ ಬಲ್ಲಾಳರಾಯನ ದುರ್ಗದ ಬುಡ ತಲುಪಬಹುದು. ಬಸ್ ಸೌಕರ್ಯ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಖಾಸಗಿ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಕೋಟೆ ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಾಗಬೇಕಾದರೆ ಸುಮಾರು 3 ಕಿ.ಮಿ ದೂರ ಬೆಟ್ಟಸಾಲುಗಳ ನಡುವೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲೆ ಸಾಗಬೇಕು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೋಟೆಗಳು
ನರಿ ಮಲೆ ಬೆಟ್ಟ

thumb|ನರಿಮಲೆ ಬೆಟ್ಟ
thumb|ನರಿ ಮಲೆ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದ ನೋಟ
thumb|ನರಿಮಲೆ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಇರ್ಪು ಜಲಪಾತ ಮೊದಲನೆ ಹಂತದ ನೋಟ

ನರಿ ಮಲೆ ಬೆಟ್ಟ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇರ್ಪು ಜಲಪಾತದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಸುಮಾರು ೪.೫ ಕಿ.ಮೀಗಳ ನಂತರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತೀರ್ಥ ನದಿಯು ನರಿ ಮಲೆ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಒಂದು ಜಲಪಾತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ನಂತರ ಇದು ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಬಾಗದಲ್ಲಿ ಧುಮುಕಿ ಇರ್ಪು ಜಲಪಾತ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ. ಕೊಡಗಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನರಿ ಎಂದರೆ ಹುಲಿ. ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ನರಿ ಮಲೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ನರಿ ಮಲೆ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯವರು ಕಳ್ಳ ಬೇಟೆ ತಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ತಂಗಲು ಒಂದು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಗೃಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿದೆ ‍ಹಾಗು ಮುನಿಕಲ್ ಗುಹೆ (ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು) ಸುಮಾರು ೩.೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿದೆ.


ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ವರ್ಗ:ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ಮಾಳೇನಹಳ್ಳಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀರಂಗನಾಥ

thumb|right|250px|'ಮಾಳೇನಹಳ್ಳಿ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಗೋಪುರ'

ಮಾಳೇನಹಳ್ಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮ ಆಗಿದೆ. ಮಾಳೇನಹಳ್ಳಿಯು ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. ಅಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ.ಆರನೇಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಇರುವ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಮೊದಲು ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ತಿರುಮಲ ದೇವರೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದರು. ತಿರುಪತಿಯ ವೆಂಕಟೇಶನೇ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವನು ಎಂದು ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಜಾಗ್ರತ ಸ್ಥಾನ. ಅಲ್ಲಿಯ ಜನರು ದೇವರನ್ನು ಹಳ್ಳಿಯ ರಂಗನೆಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ, ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ, ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ, ಶ್ರೀ ಗಣಪತಿ ಇವರ ಸನ್ನಿಧಿ ಇದೆ.

ಇದು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಚಿತ್ರದುರ್ಗಕ್ಕೆ ೩೩ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೨೧೧ ಕಿ.ಮೀ. ಇದೆ.

ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ತಡಿಯಾಂಡಮೋಳ್ ಬೆಟ್ಟ

thumb

ತಡಿಯಂಡಮೋಳ್ ಬೆಟ್ಟವು ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಬೆಟ್ಟ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು ೧೭೪೮ ಮೀಟರ್. ಇದು ಚಾರಣಿಗರ ಪಾಲಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯವಾದ ಜಾಗ. ಇದು ವಿರಾಜಪೇಟೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಇದ್ದು, ಬೆಟ್ಟದ ಸುತ್ತ ಶೋಲ ಅರಣ್ಯವಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನಾಡು ಅರಮನೆ ಇದೆ. ಈ ಅರಮನೆಗೆ ಕೆಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತಡಿಯಂಡಮೋಳ್ ಎಂದರೆ ಎತ್ತರವಾದ ಬೆಟ್ಟ ಎಂದು ಅರ್ಥ.


ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ವರ್ಗ:ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ಬಿಸಿಲೆ ಘಾಟಿ

ಬಿಸಿಲೆ ಘಾಟಿ

ಬಿಸಿಲೆ ಘಾಟಿಯು ಸಕಲೇಶಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೫೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿರುವ ಬಿಸಿಲೆ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯದ ಹತ್ತಿರದವರೆಗೆ ಇದೆ. ಬಿಸಿಲೆ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯವರು ಬಿಸಿಲೆ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಳೆಗಾಲ ಮತ್ತು ಇತರೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೊಬಗು ನೋಡಲು ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರದಿಂದ ನಿಂತು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಕುಮಾರ ಪರ್ವತ, ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟ, ದೊಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟ, ಪಟ್ಲ ಬೆಟ್ಟ, ಏಣಿಕಲ್ಲು ಬೆಟ್ಟ ಹಾಗು ಗಿರಿ ಹೊಳೆಯ ನೋಟ ಬಹು ಸುಂದರ. ಇದು ಹಿಂದೆ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ಹಾಸನ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗಿನಿಂದ ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬರುವವರಿಗೆ ಅತೀ ಹತ್ತಿರದ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.


ಚಿತ್ರ:ಬಿಸಿಲೆ ಘಾಟಿ.jpg

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ವರ್ಗ:ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ವನ್ಯಧಾಮ

}
|-
| ವಿಸ್ತಾರ
| ೧೦೨ ಚ.ಕಿ.ಮೀ
|-
| ಘೋಷಿಸಿದ ದಿನಾಂಕ
| 1987
|-
| Visitation
| ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ
|-
| Governing Body
| ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ
|-
|}


ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ೨೧ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು.

ಈ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಅಪರೂಪದ ಹಾಗು ವಿನಾಶದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಲವಾರು ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಬೇಧಗಳಿಗೆ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟವು ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಬೆಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಕುಮಾರಪರ್ವತವು ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಸನಿಹದಲ್ಲೆ ಇರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಎತ್ತರವಾದ ಬೆಟ್ಟ. ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಬಿಸಿಲೆ ಕಾದಿಟ್ಟ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಅರಣ್ಯ ವಲಯಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ.

ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳುವು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ..
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು


ಕೊಂಡಿಗಳು

* Western Ghats UNESCO World Heritage Centre
* Important Bird Areas of India - Pushpagiri Wildlife Sanctuary
* Link to a map of Pushpagiri Sanctuary and surrounding terrain from google maps
* Some images from Pushpagiri Sanctuary

ವರ್ಗ:ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು
ತ್ರಿಪದಿ

ತ್ರಿಪದಿ
ತ್ರಿಪದಿ ಅಂದರೆ ಮೂರು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ, ಇದು ಅಚ್ಚಕನ್ನಡದೇಸೀಮಟ್ಟಿನ ಛಂದಸ್ಸಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಹಲವಾರು ಪ್ರಬೇಧಗಳಿದ್ದರೂ ಅಂಶಗಣ ಆಧಾರಿತ ತ್ರಿಪದಿಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದಿವೆಸರ್ವಜ್ಞನ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರಾಗಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೂಡ ತ್ರಿಪದಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಐದು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಗಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು
ಅಂಶಗಣ ಆಧಾರಿತ ತ್ರಿಪದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವೈವಿಧ್ಯಗಳಿದ್ದರೂ ಜಾನಪದ ಒನಕೆವಾಡು,ಬೀಸುವಕಲ್ಲಿನ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕಂಡುಬರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ತ್ರಿಪದಿಯ ಲಕ್ಷಣ ಹೀಗಿದೆ.
ತ್ರಿಪದಿ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಷ್ಣುಗಣಗಳು ಹಾಗೇ ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕುಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಗಣ ಬ್ರಹ್ಮಗಣ ಹಾಗೂ ಉಳಿದವು ವಿಷ್ಣುಗಣಗಳು, ಮೂರನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮೂರುಗಣಗಳೂ, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಎರಡನೇ ಗಣ ಬ್ರಹ್ಮಗಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ವಿನ್ಯಾಸ ಹೀಗಿದೆ- ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣು|ಬ್ರಹ್ಮ|ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣು|ಬ್ರಹ್ಮ|ವಿಷ್ಣು| ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನ ಎರಡನೇ ಅಕ್ಷರ ಹಾಗೂ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಮೂರನೇ ಗಣದ ಎರಡನೇ ಅಕ್ಷರ ಪ್ರಾಸದಿಂದಕೂಡಿರುವುದೂ ಇದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನ ಮೊದಲ ಮೂರು ಗಣಗಳ ನಂತರ ಯತಿ ಬರುವಂತೆ ರಚಿಸಿದ ರಚನೆಗಳೂ ಇವೆ.
ನಾಗವರ್ಮನ ತ್ರಿಪದಿಯಲ್ಲೇ ರಚಿತವಾದ ಲಕ್ಷಣ ಪದ್ಯ ಹೀಗಿದೆ-
ಬಿಸುರು ಹೋದ್ಭವಗಣಂ ರಸದಶ ಸ್ಥಾನದೊಳ್ಬಿಸುರುಹ ನೇತ್ರ ಗಣಮೇ ಬರ್ಕುಳಿದವು ಬಿಸುರುಹ ನೇತ್ರೇ|
ತ್ರಿಪದಿ ಇತಿಹಾಸ

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ತ್ರಿಪದಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ರಚನೆ ಸಿಗುವುದು ಬಾದಾಮಿ ಯ ತಟ್ಟುಕೋಟಿ ಶಾಸನದಲ್ಲಿರುವ ಕಪ್ಪೆಅರಭಟ್ಟನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಳುವ ತ್ರಿಪದಿಗಳು(ಮೊದಲ ಪದ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಗಣವಿಂಗಡಿಸಿ ತೋರಿಸಿದೆ) ೧.ಸಾಧುಗೆ| ಸಾಧು ಮಾ|ಧುರ್ಯನ್ಗೆ| ಮಾಧುರ್ಯಂ| ಬಾಧಿಪ್ಪ|ಕಲಿಗೆ | ಕಲಿಯುಗ|ವಿಪರೀತನ್|ಮಾಧವ|ನೀತನ್|ಪೆಱನಲ್ಲ||‌ ೨. ಒಳ್ಳಿತ್ತ ಕೆಯ್ವೊರಾರ್ಪೊಲ್ಲದುಮದರನ್ತೆಬಲ್ಲಿತ್ತು ಕಲಿಗೆ ವಿಪರೀತಾ ಪುರಾಕೃತ|ಮಿಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಕ್ಕುಮದು ಬಂದು|| ೩. ಕಟ್ಟಿದ ಸಿಂಘಮನ್ಕೆಟ್ಟೊಡೇನೆಮಗೆಂದು |ಬಿಟ್ಟವೋಲ್ಕಲಿಗೆ ವಿಪರೀತಂಗಹಿತರ್ಕ್ಕ|ಳ್ಕೆಟ್ಟರ್ಮೇಣ್ಸತ್ತರವಿಚಾರಮ್||
ಜಾನಪದ ತ್ರಿಪದಿಗಳು ನೀತಿ ಪ್ರದಾನ ವಿಚಾರಗಳು


ಕೂಸು ಇದ್ದ ಮನೆಗೆ ಬೀಸಣಿಕೆ ಯಾತಕ್ಕ|ಕೂಸು ಕಂದಯ್ಯ ಒಳಹೊರಗ| ಆಡಿದರೆ|ಬೀಸಣಿಕೆ ಗಾಳಿ ಸುಳಿದಾವು||
ಬ್ಯಾಸಗಿ ದಿವಸಕ ಬೇವಿನ ಮರತಂಪು|ಭೀಮರತಿಯೆಂಪ ಹೊಳಿತಂಪು| ಹಡೆದವ್ವ |ನೀತಂಪು ನನ್ನ ತವರೀಗೆ||

ಸರ್ವಜ್ಞನ ತ್ರಿಪದಿಗಳ ಸ್ವರೂಪ
ಸರ್ವಜ್ಞನ ತ್ರಿಪದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಷ್ಣುಗಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ೫ ಮಾತ್ರೆಗಳ ಒಂದುಗಣವೂ ಹಾಗೆಯೆ ಒಂದು ಬ್ರಹ್ಮ ಗಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಒಂದು ಗಣವೂ ಬರುತ್ತದೆ.ಹಾಗೆಯೇ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ "ಯೋಗಾಂಗ ತ್ರಿವಿಧಿ" "ಶೀಲವಂತಯ್ಯನ ತ್ರಿವಿಧಿ" ಮೊದಲಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ರೀತಿಯ ತ್ರಿಪದಿಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗಿವೆ.
ಸರ್ವಜ್ಞನ ತ್ರಿಪದಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆ

-
ಒಡಲೆಂಬ| ಹುತ್ತಕ್ಕೆ| ನುಡಿ ನಾ|ಲಿಗೆ ಸರ್ಪ|ಕಡುರೋಷ|ವೆಂಬ| ವಿಷವೇರೆ| ಸಮತೆ ಗಾ|ರುಡಿಗನಂ| ತಕ್ಕು| ಸರ್ವಜ್ಞ||
ಸಿರಿಬಂದ| ಕಾಲಕ್ಕೆ| ಕರೆದು ದಾ|ನವ ಮಾಡು|ಪರಿಣಾಮ|ವಕ್ಕು| ಪದವಕ್ಕು| ಕೈಲಾಸ|ನೆರೆಮನೆ|ಯಕ್ಕು| ಸರ್ವಜ್ಞ||
(ಪ್ರಸ್ತುತ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ "ನೆರೆಮನೆ" ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಾಲ್ಕು ಮಾತ್ರೆಗಳ ಗಣ ಬಂದಿದೆ.)
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು

*ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ

ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ
ವರ್ಗ:ಛಂದಸ್ಸು
ನರಸಿಂಹ ಪರ್ವತ

ನರಸಿಂಹ ಪರ್ವತ ಚಾರಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ನ ನಂಬರ್
9448460511(Narashima Parvatha Treak guide)

ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಂದು ಪರ್ವತ. ಇದು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶೃಂಗೇರಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕಿಗ್ಗ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರ ಇದೆ. ಇದು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಗಡಿ ಬಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಚಾರಣ ಸ್ಥಳ. ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕಾಣುವ ಆಗುಂಬೆ ಕಣಿವೆಯ ನೋಟ ಬಹು ಸುಂದರ. ಹಾಗೆಯೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಾಣುವ ಸೂರ್ಯಾಸ್ಥದ ನೋಟ ನಯನ ಮನೋಹರ.

thumb|200px|ನರಸಿಂಹ ಪರ್ವತದಿಂದ ಬರ್ಕಣ ಜಲಪಾತದ ದೃಶ್ಯ

thumb|centre|200px|ನರಸಿಂಹ ಪರ್ವತದಿಂದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ದೃಶ್ಯ

thumb|200px|left|ನರಸಿಂಹ ಪರ್ವತದಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ
ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಲೇಖನಗಳು

*ಶೃಂಗೇರಿ

ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ಎಂ ಎಸ್ ವಿಜಯಾಹರನ್

ಎಂ ಎಸ್ ವಿಜಯಾಹರನ್ ಇವರು ಮೈಸೂರು ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ನಿಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ನಡೆಸಿಕೊಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹಟ್ಟಿಹರಟೆ, ಗಾದೆಗದ್ದುಗೆ ಬಹಳ ಸೊಗಸಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಟ್ಟಿಹರಟೆಯ ಹನುಮಕ್ಕನ ಪಾತ್ರವಂತೂ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯ. ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಎಲೆಅಡಿಕೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡಂತೆ ಮಾತನಾಡುವ ಹನುಮಕ್ಕನ ಪಾತ್ರವಂತೂ ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗಾದೆ ಗದ್ದುಗೆಯ ನಿರೂಪಣೆಯ ಶೈಲಿ ಬಹಳ ಅಧ್ಭುತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಡಾ. ಎಂ ಎಸ್ ವಿಜಯಾಹರನ್ ಮತ್ತು ಕೇಶವಮೂರ್ತಿ ಯವರ ನಿರೂಪಣೆ ಓದು ಬರಹ ಬಲ್ಲದ ಒಬ್ಬ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥನಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಾತಿನಲ್ಲೂ ನಡೆಯಲ್ಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿರುವ ಇವರು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು.


ವರ್ಗ:ಜನ
ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ

ಶ್ರೀ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ ಗದಗ.

ಸ೦ಚಾರಿ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆ ನಾಡಿನುದ್ದಗಲಕ್ಕು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಗದುಗಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.ಎಲ್ಲ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಉಳದುಕೊಂಡಂತೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಾಗ ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಹಿರಿಯರಾದ ರಾವಬಹದ್ದುರ ಮಾನವಿಯವರು ಮಾಳೇಕೊಪ್ಪ ಮ. ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬರಗಾಲ, ಬಗಾಲದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಿಗಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನೆರವು ನೀಡಿದವರು ಗದುಗಿನ ಬಸರಿಗಿಡದ ವೀರಪ್ಪನವರು. ಇವರು ಗವಾಯಿಗಳಿಗಾಗಿ ಗದಗಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಗಡಿನ ಪಾಠಶಾಲೆ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಟ್ಟು, ಧನ-ಧಾನ್ಯದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಸಹ ನೀದಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತಶಾಲೆಗೆ ಗವಾಯಿಗಳು “ ಶ್ರೀ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ” ಎಂದೇ ಹೆಸರಿಟ್ಟರು.
ದಾನಿ

ಗದುಗಿನ ಬಸರಿಗಿಡದ ವೀರಪ್ಪನವರು. ಇವರು ಗವಾಯಿಗಳಿಗಾಗಿ ಗದಗಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ನಗರಒಂದು ತಗಡಿನ ಪಾಠಶಾಲೆ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.
ಪೀಠಾಧಿಪತಿಗಳು

ಪರಂಪರೆ

ಗದುಗಿನ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ ಸುಮಾರು ಆರುವರೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ಆ ನಾಮದ ಬಲದಿಂದಲೇ ಉತ್ತುಂಗ ಸ್ಥಿತಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿತ್ತು, ಅಂಧ-ಅನಾಥರಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ದೊರಕಿತ್ತು. ಅಂತಹ ಚೇತನರಾಗಿದ್ದವರು ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿಗಳು ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳು.
ಈಗ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಏಳು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ವಿಕಲಚೇತನರ ಬಾಳಿಗೆ ಬೆಳಕಾಗಿದೆ.
ಆರಂಭ

೧೯೩೩ ರಲ್ಲಿ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
thumb|೧೯೪೨ ರ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ
thumb|೨೦೧೦ ರ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ
ದಾಸೋಹ ವಸತಿ

ಅಂಧ, ಅನಾಥ, ಅಂಗವಿಕಲರಾದ ಸುಮಾರು ೬೦೦ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಿತ್ಯ ತ್ರಿವಿಧ ದಾಸೋಹ.
ಕಾರ್ಯಗಳು

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ ಸುಮಾರು ೪ ತಾಸು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠ.
ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪುರಾಣ ಪಠಣ, ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಉಕ್ತ ಲೇಖನವಾಗಿಸಲು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ.
ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದ ಭಕ್ತಾದಿಗಳ ಕುಶಲೋಪರಿ ವಿಚಾರಣೆ.
ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮ ಆಸ್ತಿ

ಹಾಗೂ ಹಾನಗಲ್ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಗಳು ನೀಡಿದ ದಂಡ ಮತ್ತು ಜೋಳಿಗೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು, ಸಾವಿರಾರು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು, ಆಶ್ರಮದ ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಲಿತು ಹೋಗಿ ಇಂದು ನಾಡಿನ ರಾಯಭಾರಿಗಳಾಗಿರುವ ಸಂಗೀತ ದಿಗ್ಗಜರು.
ಭಕ್ತರ ಸಹಾಯ
ರೋಟರಿ ಸಹಾಯ
ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಾಯ
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ

ಚಲನಚಿತ್ರ

ಗಾನಯೋಗಿ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ

ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ

Image: Pgyoga1.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: Pharmonium.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: Pmandolin.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: Pviolin.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: Gifputtayya408a.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: p7.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: p8.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: p10.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: Pligapooja.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: P11-kumarshripanchashri.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: p13.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
Image: Puttarajagawai7-2.jpg| ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ


ವರ್ಗ:ವೀರಶೈವ ಮತ