சிலி

சிலி (Chile, ) அதிகாரபூர்வமாக சிலி குடியரசு (Republic of Chile) என்பது தென் அமெரிக்காவின் மேற்கே அமைந்துள்ள ஒரு நாடு. இது உலகின் மிகவும் தெற்கே உள்ள நாடும், அந்தாட்டிக்காவிற்கு மிக அருகில் உள்ள நாடும் ஆகும். இது அந்தீசு மலைகளுக்கும் பசிபிக் பெருங்கடலுக்குப் இடையில் ஒரு குறுகிய நிலப்பரப்பில் நீண்டுள்ளது. 756,102 சதுரகிமீ பரப்பளவைக் கொண்ட சிலியின் மக்கள்தொகை 17.5 மில்லியன் (2017-இல்) ஆகும். சிலியின் எல்லைகளாக வடக்கே பெரு, வடகிழக்கே பொலிவியா, கிழக்கே அர்கெந்தீனா நாடுகளும், தெற்கே டிரேக் கடல் பெருவழியும் அமைந்துள்ளன. அத்துடன் இந்நாடு ஈஸ்டர் தீவு, யுவான் பெர்னாண்டசு, சலாசு இ கோமசு, தெசுவென்சுராடசு ஆகிய பசிபிக் தீவுகளையும் தனது கட்டுப்பாட்டில் வைத்துள்ளது. அந்தாட்டிக்காவில் 1,250,000 சதுரகிமீ பரப்பளவு பகுதிக்கும் உரிமை கொண்டாடுகிறது. சிலியின் தலைநகரமும் பெரிய நகரமும் சான் டியேகோ ஆகும். இதன் தேசிய மொழி எசுப்பானியம் ஆகும்.

எசுப்பானியா 16-ஆம் நூற்றாண்டின் நடுப்பகுதியில் இப்பகுதியை இன்காக்களிடம் இருந்து கைப்பற்றித் தனது குடியேற்ற நாடாக்கியது, ஆனால் இப்போது தென்-மத்திய சிலி என அழைக்கப்படும் வசித்த சுதந்திரமான மாப்புச்சி மக்களைக் கைப்பற்றத் தவறிவிட்டது. 1818 ஆம் ஆண்டு எசுப்பானியாவிடம் இருந்து விடுதலையை அறிவித்த பிறகு 1830களில் ஒப்பீட்டளவில் நிலையான சர்வாதிகாரக் குடியரசாக சிலி உருவானது. 19-ஆம் நூற்றாண்டின் போது, சிலி குறிப்பிடத்தக்க பொருளாதார மற்றும் பிராந்திய வளர்ச்சியைப் பெற்றது, 1880-களில் மாப்புச்சி எதிர்ப்புக்கு முற்றுப்புள்ளி வைத்தது, அத்துடன் பெரு, பொலிவியா ஆகிய நாடுகளை பசிபிக் போரில் (1879-83) தோற்கடித்து, தற்போதைய வடக்குப் பகுதியைப் பெற்றது. 20-ஆம் நூற்றாண்டில், 1970கள் வரை, சிலி மக்கள்-மயமாக்கல் செயல்முறைக்கு உட்பட்டது இதன்மூலம், விரைவான மக்கள்தொகை வளர்ச்சி, நகரமயமாக்கல் போன்றவை இடம்பெற்றன. அதே நேரத்தில் அதன் பொருளாதாரத்தை முன்னெடுக்க அதன் செப்புச் சுரங்கங்கள் மூலம் ஏற்றுமதியை அதிகளவில் நம்பியிருந்தது. 1960-70களில், நாடு கடுமையான இடது-வலது அரசியலாலும், கொந்தளிப்பாலும் அல்லலுற்றது, இது 1973-இல் சிலி சதித்திட்டத்தில் உச்சக்கட்டத்தை அடைந்து, சால்வடோர் அயேந்தேயின் மக்களாட்சி இடதுசாரி அரசாங்கத்தை அகற்றியது. இதைத் தொடர்ந்து அகுத்தோ பினோச்செட்டின் கீழ் 16 ஆண்டுகால வலதுசாரி இராணுவ சர்வாதிகார ஆட்சி ஏற்பட்டதின் விளைவாக 3,000 க்கும் மேற்பட்டோர் இறந்தும் காணாமலும் போயினர். 1988 இல் நடந்த வாக்கெடுப்பைத் தொடர்ந்து 1990 இல் பினோச்செட்டின் ஆட்சி முடிவுக்கு வந்து, ஒரு மைய-இடது கூட்டணியால் 2010 வரை ஆட்சி செய்யப்பட்டது.

சிலி அதிக வருமானம் கொண்ட பொருளாதாரத்தைக் கொண்டுள்ளது, அத்துடன் தென் அமெரிக்காவில் பொருளாதார ரீதியாகவும் சமூக ரீதியாகவும் நிலையான நாடுகளில் ஒன்றாகும். இது இலத்தீன் அமெரிக்காவை போட்டித்தன்மை, தனிநபர் வருமானம், உலகமயமாக்கல், அமைதி, பொருளாதார சுதந்திரம் ஆகியவற்றில் முன்னணிக்குக் கொண்டு சென்றுள்ளது. நாட்டின் நிலைத்தன்மை, மக்களாட்சி வளர்ச்சி ஆகியவற்றின் அடிப்படையில் சிலி, இப்பிராந்தியத்ல் சிறப்பாக செயல்படுகிறது, மேலும் கனடாவைத் தொடர்ந்து, அமெரிக்கக் கண்டத்தில் இரண்டாவது மிகக் குறைந்த மனிதக்கொலை விகிதத்தைப் பெற்றுள்ளது. சிலி ஐக்கிய நாடுகள் அவை, இலத்தீன் அமெரிக்க, கரிபியன் சமூகம், பசிபிக் கூட்டமைப்பு ஆகியவற்றின் நிறுவன உறுப்பு நாடாகும். 2010 இல் இது பொருளியல் கூட்டுறவு மற்றும் வளர்ச்சிக்கான அமைப்பில் இணைந்தது.
குறிப்புகள்
மேற்கோள்கள்
வெளி இணைப்புகள்

*Official Chile Government website
*ThisIsChile Tourism & Commerce Website
*Chile. த வேர்ல்டு ஃபக்ட்புக். நடுவண் ஒற்று முகமை.
* Chile from UCB Libraries GovPubs
*
* Chile profile from the BBC News
* Road maps of Chile, interactive
*World Bank Summary Trade Statistics Chile
*
* Key Development Forecasts for Chile from International Futures
* Chile Cultural Society



பகுப்பு:முன்னாள் எசுப்பானியக் குடியேற்றங்கள்
பகுப்பு:குடியரசுகள்
பகுப்பு:தென் அமெரிக்க நாடுகள்
பகுப்பு:ஐக்கிய நாடுகள் சபையின் உறுப்பு நாடுகள்
பகுப்பு:எசுப்பானிய மொழி பேசும் நாடுகளும் ஆள்புலங்களும்