JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
त्रेता युग

हिंदू धर्मातील कालगणनेनुसार काळ (वेळ, समय) हा चार भागांत अथवा युगांत विभागलेला आहे. त्रेता युग हा त्यातील दुसरा भाग आहे. वैशाख शुद्ध तृतीया (अक्षय्य तृतीया) दिवशी या युगाचा आरंभ झाला असे मानले जाते. या युगाच्या आरंभी वर्णाश्रम व्यवस्था अस्तित्वात आली असे मानले जाते.
युगाची कल्पना

वैश्विक संदर्भात काळ हा चक्राकार मानला गेलेला आहे. या चक्राकार काळाबद्दल दोन कल्पना मांडण्यात आल्या आहेत त्यापैकी एक म्हणजे महायुग कल्पना व दुसरी मन्वंतर कल्पना. पहिल्या महायुग कल्पनेत एका चक्राचा काळ हा ४३,२०,००० मानवी वर्षे इतका आहे. दुसऱ्या कल्पनेत चौदा मन्वंतरे येतात. प्रत्येक दोन मन्वंतरांमध्ये मोठे मध्यांतर असते. प्रत्येक मन्वंतराच्या शेवटी विश्वाची पुनर्निर्मिती होते आणि त्यावर एक मनू (आदिपुरुष) अधिराज्य करतो. सध्या आपण चौदापैकी सातव्या मन्वंतरात आहोत. प्रत्येक मन्वंतरात ७१ महायुगे येतात. प्रत्येक महायुग हे चार युगात (कालखंडात) विभागले जाते. सध्याची ही चार युगे म्हणजे कृत, त्रेता, द्वापर आणि कली. या युगात अनुक्रमे ४८००, ३६००, २४०० आणि १२०० वर्षे येतात. मानवी वर्षात त्यांची संख्या काढताना त्यांना प्रत्येकी ३६० ने गुणावे लागते. यापैकी आपण सध्या चौथ्या म्हणजे कलीयुगात आहोत आणि याचा प्रारंभ इ.स.पू. ३१०२ मध्ये झाला असे मानले जाते.
हे सुद्धा पहा

* हिंदू कालमापन
संदर्भ

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
सत्य युग

हिंदू धर्मातील कालगणनेनुसार काळ (वेळ, समय) हा चार भागांत अथवा युगांत विभागलेला आहे. त्यातील पहिला भाग म्हणजे कृतयुग किंवा सत्य युग. सत्ययुगाची सुरुवात कार्तिक शुद्ध नवमीला झाली अशी पुराणात नोंद आहे.
युगाची कल्पना

वैश्विक संदर्भात काळ हा चक्राकार मानला गेलेला आहे. या चक्राकार काळाबद्दल दोन कल्पना मांडण्यात आल्या आहेत. त्यापैकी एक म्हणजे महायुग कल्पना व दुसरी मन्वंतर कल्पना. महायुग कल्पनेत एका चक्राचा काळ हा ४३,२०,००० मानवी वर्षे इतका आहे. दुसऱ्या कल्पनेत चौदा मन्वंतरे येतात. प्रत्येक दोन मन्वंतरांमध्ये मोठे मध्यंतर असते. प्रत्येक मन्वंतराच्या शेवटी विश्वाची पुनर्निर्मिती होते आणि त्यावर एक मनू (आदिपुरुष) अधिराज्य करतो. सध्या आपण चौदांपैकी सातव्या मन्वंतरात आहोत. प्रत्येक मन्वंतरात ७१ महायुगे येतात. प्रत्येक महायुग हे चार युगात (कालखंडात) विभागले जाते. सध्याची ही चार युगे म्हणजे कृत, त्रेता, द्वापर आणि कली. या युगांत अनुक्रमे ४८००, ३६००, २४०० आणि १२०० वर्षे येतात. मानवी वर्षात त्यांची संख्या काढताना त्यांना प्रत्येकी ३६० ने गुणावे लागते. यापैकी आपण सध्या चौथ्या म्हणजे कलियुगात आहोत आणि या युगाचा प्रारंभ भाद्रपद वद्य त्रयोदशी, प्रमादी नाम संवत्सर, मंगळवार दिनांक १६ जुलै इ.स.पू. -३१०१ मध्ये झाला.
वर्णन

कृतयुग किंवा सत्य युग हे युग स्वर्गासारखे होते. त्यात सर्व पक्षी-प्राणी, झाडे, फुले ,निसर्गरम्य होती. देव आणि प्रत्यक्ष श्रीविष्णूनारायण-श्रीलक्ष्मी ह्या युगात राहत होते.
जैन धर्म

इवलेसे|388x388अंश|जैन कालचक्र
ब्रह्माण्ड (जैन धर्म) मध्ये वर्णन केले आहे .अनंत वेळीचे चक्र दोन भागात विभाजित आहे.

* उत्सर्पणि (प्रगतिशील चक्र).

* अवसर्पणी (प्रतिगामी चक्र)
जैन कालचक्र

हे सहा आरांचे चक्र आहे.

सुखम-सुखम (खूप चांगले)

सुखम (चांगले )

सुखम-दुखम (चांगले वाईट)

दुखम-सुखम (वाईट चांगले ) - २४ तीर्थंकरांचे युग

दुखम (वाईट) - आजचे युग

दुखम-दुखम (खूप वाईट)
हे सुद्धा पहा

सात्त्विक आहार

श्रीलक्ष्मीनारायण

कल्की आवतार
संदर्भ आणि नोंदी

वर्ग:हिंदू कालमापन
वर्ग:हिंदू पंचांग
वर्ग:ज्योतिष
के.एस. सुदर्शन

कुप्पली सीतारामय्या ऊर्फ के. एस. सुदर्शन हे राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे २००० ते २००९ या कालावधीत सरसंघचालक होते. सरसंघचालक होण्यापूर्वी त्यांनी संघाच्या महत्त्वाच्या विभागांचे प्रमुखपद भूषविले. हृदयविकाराच्या झटक्‍याने रायपूर येथे १५ सप्टेंबर २०१२ रोजी त्यांचे निधन झाले.
बाह्य दुवे

* आरएसएस.ऑर्ग - राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे अधिकृत संकेतस्थळ


सुदर्शन, के.एस.
वर्ग:इ.स. १९३१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २०१२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
राजेंद्रसिंह

प्रा. राजेंद्रसिंह ऊर्फ रज्जू भैय्या ( २९ जानेवारी १९२२; मृत्यु : १४ जुलै २००३) हे राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे चौथे सरसंघचालक हो्ते. राजेंद्रसिंह हे अलाहाबाद विद्यापीठाचे इ.स.१९३९ पासून ते १९४३ पर्यंत विद्यार्थी होते. पुढे इ.स. १९४३ ते १९६७ या काळात ते पदार्थविज्ञानशास्त्राचे प्राध्यापक होते. त्याच शाखेतून ते शाखाप्रमुख म्हणून निवृत्त झाले.
बाह्य दुवे

* आरएसएस.ऑर्ग - राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे अधिकृत संकेतस्थळ


राजेंद्रसिंह
वर्ग:इ.स. १९२२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू
मस्ती वेंकटेश अय्यंगार

मस्ती वेंकटेश अय्यंगार हे साहित्यकार आहेत.
प्रमुख साहित्य

लघुकथा संग्रह

* केलवु सण्ण कतेगळु (१९२०)
* सण्ण कतेगळ (१५ संपुट १९३०-१९८४)
दीर्घकथा

* सुब्बण्ण (१९२८)
* शेषम्मा(१९७६)
काव्य संकलन

* बिन्नह(१९२२)
* अरुण(१९२४)
* तावरे(१९३०)
* संक्रांति(१९६९)
* नवरात्रि(५ भाग १९४४-१९५३)
जीवन चरित्रे

* रवींद्रनाथ ठाकूर(१९३५)
* रामकृष्ण परमहंस(१९३६)
निबंध

* कन्नडद सेवे(१९३०)
* विमर्शे (४ संपुट १९२८-१९३९)
* जनतेय संस्कृति(१९३१)
* जनपद साहित्य(१९३७)
* आरंभद आंग्ल साहित्य(१९७९)
नाटके

* शांता(१९२३)
* ताळीकोटे(१९२९)
* शिवछत्रपति(१९३२)
* यशोधरा(१९३३)
* काकनकोटे(१९३८)
कादंब-या

* चेन्नबसव नायक(१९५०)
* चिकवीर राजेंद्र(१९५६)


वर्ग:कन्नड साहित्यिक
वर्ग:ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १८९१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील मृत्यू
वर्ग:साहित्य अकादमी फेलोशिप विजेते
सुकर्णो

150px|thumbnail|सुकर्णो कुटुंब आणि जवाहरलाल नेहरू

अचमद सुकर्णो (६ जून १९०१ - २१ जून १९७०) हे इंडोनेशियाचे पहिले राष्ट्राध्यक्ष होते. त्यांचा जन्म ०६ जून १९०१ या दिवशी जावा बेटावरील सुरावाया येथे झाला. त्यांनी बांडुंगमध्ये अभियांत्रिकीचे शिक्षण घेऊन आपली पदवी संपादन केल्यावर सुकर्णो राजकारणात सक्रीय झाले आणि इंडोनेशियाच्या स्वातंत्र्य लढ्यात भाग घेतला. त्यावेळी तेथे डच लोकांचे राज्य असल्याने सत्ताधाऱ्यांनी १९२९ साली सुकर्णो यांना अटक करून त्यांची रवानगी तुरूंगात करण्यात आली. अटकेत असतांनाही सुकर्णो यांनी गुप्तपणे आपले कार्य सुरूच ठेवले. राज्यकर्ते डचांना या कारवाया समजल्यावर त्यांनी सुकर्णो यांना हद्दपार करून सुमात्रा बेटावर नजरकैदेत ठेवले.

दुसऱ्या महायुद्धात जपानी सेनेने सुकर्णो यांची सुटका केली. १९४५ साली इंडोनेशियाला स्वातंत्र्य मिळाले आणि सुकर्णो देशाचे पहिले राष्ट्राध्यक्ष झाले. सुकर्णो साम्यवादी विचारांचे समर्थन करीत. मार्क्सचा साम्यवाद आणि स्थानिक रीतिरिवाज यांचा मेळ घालून सुकर्णो यांनी मरहेनिझम नावाची स्वतंत्र प्रणाली विकासीत केली. त्याचेच पुढचे पाऊल म्हणून सुकर्णो यांनी १९५६ साली गाईडेड डेमॉक्रसी नावाची नवीन पद्धत रुजविण्यास सुरुवात केली. यानुसार देशात सर्वसमावेशक एकच पक्ष राहू देण्याचा नवा पायंडा त्यांनी पाडला. परिणामतः सुकर्णो हे स्वतःच १९६६ पर्यंत इंडोनेशियाच्या राष्ट्राध्यक्ष पदावर विराजमान राहिले.

लोकशाही स्वीकारलेल्या देशात सुकर्णो एकछत्री हुकुमशाही पद्धतीने राज्य कारभार चालवू लागल्याचे लक्षात येताच इंडोनेशियाच्या सैन्याने त्यांचा विरोध करण्यास सुरुवात केली. अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने, इंग्लंड या देशांनी सुकर्णो विरोधी लोकांना बाहेरून मदत देणे सुरू केले. १९६५ मध्ये संयुक्त राष्ट्र संघटनेने इंडोनेशियाचा बहिष्कार केला. त्याच वर्षी इंडोनेशिया मधल्या सैन्यात बंडाळी माजली, बंडखोर सैन्याने लाखावर कम्युनिस्टांचे शिरकाण करून सुकर्णो यांची सत्तेवरील पकड सैल केली. राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय दबावामुळे सुकर्णो यांनी अखेर ११ मार्च १९६६ रोजी आपल्या पदाचा राजिनामा दिला. जनरल सुहार्तो यांनी इंडोनेशियाची सत्ता आपल्या हातात घेतली. सुकर्णो यांना नजरकैदेत ठेवण्यात आले. नजरकैदेत असतांनाच २१ जून १९७० रोजी सुकर्णो यांचे निधन झाले.


वर्ग:इंडोनेशियाचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १९०१ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९७० मधील मृत्यू
वर्ग:हुकूमशाह
गुस्ताव क्लिम्ट

गुस्ताव क्लिम्ट (जर्मन: Gustav Klimt) (जुलै १४, इ.स. १८६२; बाउमगार्टन, ऑस्ट्रियन साम्राज्य - फेब्रुवारी ६, इ.स. १९१८; व्हिएन्ना, ऑस्ट्रिया-हंगेरी) ऑस्ट्रियन प्रतीकात्मतावादी चित्रकार व "व्हिएन्ना आर्ट नूव्होचा" (व्हिएन्ना सिसेशनचा) अध्वर्यू होता. याने चित्रे, भित्तिचित्रे, रेखाचित्रे अशा प्रकारच्या कलाकृती निर्मिल्या. याच्या कलाकृतींमधून मोकळ्याढाकळ्या प्रणयवादाचा आविष्कार आढळतो .
चित्रदालन


चित्र:Gustav Klimt 046.jpg|आदेला ब्लोख-बाउअर हिचे व्यक्तिचित्र (इ.स. १९०७)
चित्र:The Kiss - Gustav Klimt - Google Cultural Institute.jpg|"चुंबन" (इ.स. १९०७-१९०८)
चित्र:Gustav Klimt 010.jpg|"दानाए" (इ.स. १९०७)

संदर्भ
बाह्य दुवे

*


वर्ग:ऑस्ट्रियन चित्रकार
वर्ग:इ.स. १८६२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९१८ मधील मृत्यू
जहाँआरा बेगम

जहॉंआरा बेगम (२३ मार्च, १६१४ - १६ सप्टेंबर, १६८१) ही मुघल सम्राट शाह जहान आणि मुमताज महल यांची कन्या होती. ही औरंगजेबाची थोरली बहीण होती. दिसायला अतिशय सुंदर असलेल्या जहानआराला अरबी व फारसी भाषा येत होत्या. वडिलांची ती अतिशय लाडकी होती. ती वडिलांची देखभाल करीत असे, राज्याविषयी सल्लेही देत असे.शाह जहानला ती विशेष प्रिय असल्याचे सांगितले जाते.

सम्राट अकबराने राजकन्यांविषयी केलेल्या नियमांनुसार तिचे लग्न झालेले नव्हते.


औरंगजेब व तिचे संबंध कधीच सौहार्दाचे नव्हते. तिचा जीव दाराशुकोहवर जास्त होता. शाहाजहाननंतर तो मोगल साम्राज्याचा वारस बनावा, यासाठी तिचा प्रयत्‍न होता; पण औरंगजेबाने दाराशुकोहचा काटा काढला आणि मोगल बादशहा बनण्याचा मार्ग मोकळा केला.

जहानआराने आयुष्यात अनेक दुःखे भोगली. जवळच्या माणसांचे मृत्यू पाहिले; पण मोगल साम्राज्यासाठी ती कायम कणखर राहिली. प्रियकराविषयी तिच्या मनातील भावना तिने कधीच व्यक्त केल्या नाहीत.

मोगल राजघराण्यातील स्त्रियांप्रमाणेच ती अविवाहित राहिली.
जहान‍आरा बेगमविषयी पुस्तके आणि दृश्यमाध्यमे

* जहानआराची कहाणी आन्द्रिया वुतेनशोएन या पाश्चात्य लेखिकेने कादंबरीरूपात लिहिली आहे. तिचे ’जहानआरा बेगम - कहाणी मुघल शाहजादीची’ या नावाचे मराठी रूपांतर सुहासिनी देशपांडे यांनी केले आहे. शाहजादी जहानआराची घुसमट, तडफड, वेदना असहाय्यता व उत्कट प्रेमभावना या कादंबरीतून व्यक्त होते.
* पाकिस्तानी दूरचित्रवाणीवर ’हम सितारे’ या कार्यक्रमात जहान-आरा-बेगम ही दैनंदिन मालिका येत असे. हिचे १००हून अधिक एपिसोड झाले होते.
* जहान आरा (हिंदी चित्रपट, १९६४, नायिका माला सिन्हा)
* ताजमहाल : ॲन इटर्नल लव्ह स्टोरी (हिंदी चित्रपट, २००५, नायिका मनीषा कोईराला)
* An Omen for a Princess (इंग्रजी कादंबरी, लेखिका - जीन बॉथवेल)
* Beneath a Marble Sky, (इंग्रजी कादंबरी, लेखक - जॉन शॉर्स)
* Jahanara: Princess of Princesses, India - 1627 : The Royal Diaries या ग्रंथ मालिकेतले एक इंग्रजी पुस्तक, लेखिका - कॅथरीन लास्की.
* Shadow Princess (इंदू सुंदरेशन यांची इंग्रजी कादंबरी - २०१०)


वर्ग:मुघल साम्राज्य
वर्ग:इ.स. १६१४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६८१ मधील मृत्यू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अथर्व

अथर्व (किंवा अथर्वन्) – काळ - वैदिकपूर्व काळ.

स्थान – वैदिकपूर्व आर्यांचा निवासभाग (मध्य आशिया किंवा वायव्य भारत).

अग्नीचा शोध हा मानवी इतिहासातला एक अतिशय महत्त्वाचा टप्पा आहे. शस्त्रांपासून लिपीपर्यंत अनेक शोधांचे जनक आपल्याला ठाऊक नसले तरी अग्नीसारख्या आद्य शोधाच्या संशोधकांचे नाव आपल्या प्राचीन ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, वाङमयीन व वैज्ञानिक ठेव्यात म्हणजेच वेदांमध्ये नोंदवलेले आढळते.

जंगलातील सर्व प्राणी आगीला घाबरतात. प्राचीन काळचा मानवही आगीला घाबरत असे. परंतु, वणव्याच्या आगीत खरपूस झालेल्या पदार्थांची चव फारच चांगली लागते हेही मानवाला अनुभवातून माहित झालेले होते.

लाकडावर लाकूड घासले असता घर्षणामुळे ती लाकडे गरम होतात. असे खूप वेळ चालू राहिल्यास ती लाकडे खूप गरम होतात आणि अखेर पेट घेतात, ही गोष्ट अथर्व यांनी जंगलात लागलेल्या वणव्यांच्या निरीक्षणांमधून शोधून काढली. या गोष्टीचा वापर करून हवा तेव्हा अग्नी निर्माण करता येईल हे अथर्वांनी ताडले.

वारा वेगाने वाहतो तेव्हा झाडांच्या फांद्या एकमेकींवर घासून आग निर्माण होते. अशी आग आपल्याला कशी निर्माण करता येईल यावर अथर्वांनी विचार केला. त्यातून त्यांना एक युक्ती सुचली. एक लाकूड खाली ठेवून त्यावर दुसरे लाकूड रवी प्रमाणे घुसळले तर दोन्ही लाकडे सहजपणे एकमेकांवर खूप वेळ घासत राहणे शक्य होईल आणि याचा वापर करून ती लाकडे पेटवता येतील, असे त्यांना वाटले. या युक्तीचा वापर करून अथर्वांनी प्रत्यक्षात अग्नी निर्माण करून दाखवला.
अशा रीतीने, हवा तेव्हा अग्नी निर्माण करण्याच्या प्रक्रियेचा शोध अथर्वांनी लावला. मंथन करून अग्नी हुकमीपणे प्रज्वलित करण्याची पद्धत शोधून काढल्याबद्दल अथर्वांना प्रमंथी असे नावही बहाल केलेले आढळते.

अग्नीच्या शोधामुळे मानवाच्या प्रगतीचा मार्ग खुला झाला. अन्न शिजवण्यापासून धातुकामापर्यंत अनेक गोष्टी मानवाला शक्य झाल्या. किंबहुना, अथर्वांनी लावलेला अग्नीचा शोध ही तंत्रज्ञानाची गंगोत्रीच ठरली.
संदर्भ

शोधांच्या जन्मकथा - भाग १, लेखिका- नंदिनी थत्ते, ग्रंथघर प्रकाशन, आवृत्ती - १९८९, पान १ - ३, पान ५३.

वर्ग:ऐतिहासिक व्यक्ती

en:Atharva
नॉट ओन्ली मिसेस राऊत

नॉट ओन्ली मिसेस राऊत


छायाचित्र


निर्मिती वर्ष
२००३


भाषा
मराठी


देश
भारत


निर्मिती
अदिती देशपांडे


दिग्दर्शन
गजेंद्र अहिरे


कथा
गजेंद्र अहिरे


पटकथा
गजेंद्र अहिरे


संवाद
गजेंद्र अहिरे


संकलन
शिवाजी चौधरी, महेश पावसकर, गजेंद्र अहिरे


छाया
इम्तीयाज बारगीर


कला


गीते
गजेंद्र अहिरे, कान्होपात्रा


संगीत
कौशल इनामदार


ध्वनी


पार्श्वगायन
देवकी पंडित, रविंद्र साठे


नृत्यदिग्दर्शन


वेशभूषा


रंगभूषा
संदीप जाधव, विलास पावसकर


साहस दृष्ये


ॲनिमेशन


विशेष दृक्परिणाम


प्रमुख कलाकार
तुषार दळवी, अदिती देशपांडे, मोहन जोशी, रवींद्र मंकणी, मधुरा वेलणकर, मिलिंद शिंदे, केतकी करंदीकर, विक्रम गोखले

यशालेख

कलाकार

*तुषार दळवी = आदित्य दंडवते
*अदिती देशपांडे = विद्या राऊत
*मोहन जोशी = विष्णू दंडवते
*रवींद्र मंकणी = रघुवीर कारखानीस
*मधुरा वेलणकर = स्वाती दंडवते
*मिलिंद शिंदे = एस. एम. गरुड
*केतकी करंदीकर = स्नेहा
पार्श्वभूमी

कथानक

उल्लेखनीय

या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*नको देवराया अंत पाहू आता
*रानभरी जीव झाला
*वाट पुन्हा सृजनाची
*सावलीत माझ्या
संदर्भ

बाह्य दुवे

* चित्रपटाच्या संगीतदिग्दर्शकाचा - कौशल इनामदारचा ब्लॉग - Music in the World of Noise

वर्ग:इ.स. २००३ मधील मराठी चित्रपट
आईशप्पथ..! (चित्रपट)

आईशप्पथ..! हा २००६ मध्ये प्रदर्शित झालेला मराठी चित्रपट आहे.
यशालेख

कलाकार

*मानसी साळवी = गार्गी देसाई
*अंकुश चौधरी = शेखर
*श्रेयस तळपदे = आकाश रानडे
*रीमा लागू = देवकी देसाई
*सुबोध भावे = रावसाहेब इनामदार
*तुषार दळवी = पंडित ओंकारनाथ
पार्श्वभूमी

कथानक

उल्लेखनीय

या चित्रपटात शास्त्रीय बंदिश पं.जगन्नाथ पुरोहित, पं.सी.आर. व्यास व माधुरी आशिरगडे यांची असून याची संकल्पना प्रतिभा मेंढेकर यांची होती.

या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
*ढग दाटूनी येतात - साधना सरगम
*दिसं चार झाले मन - साधना सरगम
*वादळे उठतात किनारे सुटतात - देवकी पंडित
*शब्द मायेचे आता कापरे - रवींद्र साठे
संदर्भ

बाह्य दुवे
मातीमाय (चित्रपट)

मातीमाय


छायाचित्र


निर्मिती वर्ष
२००६


भाषा
मराठी


देश
भारत


निर्मिती
चित्रा पालेकर


दिग्दर्शन
चित्रा पालेकर


कथा
-


पटकथा
-


संवाद
-


संकलन
-


छाया
-


कला


गीते
-


संगीत
-


ध्वनी
-


पार्श्वगायन


नृत्यदिग्दर्शन


वेशभूषा


रंगभूषा


साहस दृष्ये


ॲनिमेशन


विशेष दृक्परिणाम


प्रमुख कलाकार
नंदिता दास, अतुल कुलकर्णी, क्षितिज गावंड

यशालेख

* स्पेनमधील माद्रिद आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव २००७ येथे नंदिता दास यांना सवोत्कृष्ट अभिनेत्री हा पुरस्कार प्राप्त.
कलाकार

*नंदिता दास = चांदी
*अतुल कुलकर्णी = नरसू
*क्षितिज गावंड = भगीरथ
पार्श्वभूमी

कथानक

उल्लेखनीय

संदर्भ

बाह्य दुवे

वर्ग:इ.स. २००६ मधील मराठी चित्रपट
दोस्त असावा तर असा

दोस्त असावा तर असा


{}


निर्मिती वर्ष
१९७८


भाषा
मराठी


देश
भारत


निर्मिती


दिग्दर्शन
देवेन्द्र गोयल


कथा
मुश्ताक जलीली


पटकथा


संवाद


संकलन
रघुनाथ श्रीखंडे


छाया
केकी मिस्त्रि


कला
मंझूर अमरोही


गीते


संगीत
सुधीर फडके


ध्वनी
पी.एस. मिश्रा


पार्श्वगायन


नृत्यदिग्दर्शन
नायडू, माधव किशन


वेशभूषा
गणपत पवार


रंगभूषा
मन्सूर अलि


साहस दृष्ये


ॲनिमेशन


विशेष दृक्परिणाम


प्रमुख कलाकार
रमेश देव, रुही बेर्डे, पद्मा चव्हाण, श्रीकांत मोघे, गजानन जागिरदार, सुमती गुप्ते, रविराज, देवेन वर्मा

यशालेख

कलाकार

* रुही बेर्डे = वंदना
* रमेश देव = सदू
* देवेन वर्मा = सुरेन
* श्रीकांत मोघे = मदन
पार्श्वभूमी

कथानक

उल्लेखनीय

या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
* जे जे सुंदर ते माझे घर
* होणार तुझं लगीन होणार
संदर्भ

बाह्य दुवे

वर्ग:इ.स. १९७८ मधील मराठी चित्रपट
आई नं.१

यशालेख

या चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर सरासरी चालला होता.
कलाकार

अशोक सराफ (दुहेरी भूमिका), संजय नार्वेकर, रसिका जोशी, मधुरा वेलणकर, श्वेता शिंदे, निखिल रत्नपारखी
पार्श्वभूमी
कथानक

पोलीस हवालदार जयराम हा एक साधासरळ माणूस आहे ज्याची त्याच्या वरिष्ठांकडून थट्टा केली जाते. त्यांची आई, मोगराबाई, तिच्या मुलाचा होणारा अपमान सहन करू शकत नाही आणि गुप्तपणे प्रत्येक प्रकरण सोडवण्यास मदत करते.
उल्लेखनीय

संदर्भ

बाह्य दुवे

वर्ग:इ.स. २००७ मधील मराठी चित्रपट
घरकुल (चित्रपट)

घरकुल


निर्मिती वर्ष
२००७


भाषा
मराठी


देश
भारत


निर्मिती
सत्यजित कुलकर्णी


दिग्दर्शन
सत्यजित कुलकर्णी


कथा
शिरीष लाटकर


पटकथा
शिरीष लाटकर


संवाद
शिरीष लाटकर


संकलन


छाया


कला


गीते
प्रवीण दवणे


संगीत
अनिल मोहिले


ध्वनी


पार्श्वगायन
कुमार सानू, सुरेश वाडकर, कुणाल गांजावाला, अभिजीत, शंकर महादेवन, सुनिधी चौहान, अलिशा चिनॉय, साधना सरगम, अनुराधा पौडवाल, सुदेश भोसले, सिद्धांत भोसले, वैशाली सामंत


नृत्यदिग्दर्शन


वेशभूषा


रंगभूषा


साहस दृष्ये


ॲनिमेशन


विशेष दृक्परिणाम


प्रमुख कलाकार
विजय गोखले, सुलभा देशपांडे, रिमा लागू, मकरंद अनासपुरे, अतुल परचुरे

उल्लेखनीय

या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
* तुजवीण राजसा
* चार सुरांची नवी रागिणी
* मनातलं गाणं छान छान छान

वर्ग:इ.स. २००७ मधील मराठी चित्रपट
जबरदस्त

जबरदस्त


{}


निर्मिती वर्ष
२००७


भाषा
मराठी


देश
भारत


निर्मिती
महेश कोठारे


दिग्दर्शन
महेश कोठारे


कथा
महेश कोठारे


पटकथा
महेश कोठारे, शेखर ढवळीकर


संवाद
संजीव तळपदे


संकलन
संकलन


छाया
श्याम चव्हाण


कला
कला


गीते
गीते


संगीत
अजय अतुल


ध्वनी
ध्वनी


पार्श्वगायन
पार्श्वगायन


नृत्यदिग्दर्शन
उमेश जाधव


वेशभूषा
वेशभूषा


रंगभूषा
रंगभूषा


साहस दृष्ये
अंदलीब पठाण


ॲनिमेशन
{}


विशेष दृक्परिणाम
बिनॉय सॅम्युअल


प्रमुख कलाकार
पुष्कर जोग, मानसी नाईक, संजय नार्वेकर, आदित्य रेडिज, योहाना वाच्छानी, रसिका जोशी, मकरंद अनासपुरे, भरत जाधव

कमाई>
या चित्र पटाने ₹१.५७ कोटी एवळा गल्ला जमवला.{ पहिला आठवडा - ८ ० लक्ष् ₹} { दुसरा आठवडा - ७ ७ लक्ष ₹}

यशालेख

कलाकार

*पुष्कर जोग = पुष्कर
*मानसी नाईक = नुपूर
*संजय नार्वेकर = चिपळ्या
*मकरंद अनासपुरे = प्रा. जयतीर्थ कश्यप
पार्श्वभूमी

कथानक

उल्लेखनीय

या चित्रपटात खालील गाणी आहेत.
* हाक माझी ऐकूनी
संदर्भ

बाह्य दुवे

वर्ग:इ.स. २००७ मधील मराठी चित्रपट
https://www.oneindia.com › ...
'Zabardast' makes Rs 1 cr collection at box office - Oneindia News
साधना विद्यालय (हडपसर)

साधना विद्यालय ( शुद्ध मुलांचे )हडपसर, पुणे - २८ हे रयत शिक्षण संस्था, सातारा या शैक्षणिक संस्थेची एक शाखा आहे. रयत शिक्षण संस्थेची स्थापना पद्मभूषण डॉ.कर्मवीर भाऊराव पाटील यांनी १९१९ साली स्थापन केली आहे. रयत शिक्षण संस्था ही जगातील सर्वात मोठी खाजगी शैक्षणिक संस्था आहे.

साधना विद्यालय हडपसर, पुणे - २८ या शाळेची स्थापना ११ जून १९५४ रोजी झाली. या विद्यालयात इयत्ता ५वी ते १२वी पर्यतचे ६००० पेक्षा जास्त विद्यार्थी शिक्षण घेत आहेत. विद्यालयाचा परिसर साधना शैक्षणिक संकुल म्हणून परिचित आहे. या संकुलामध्ये मराठी व इंग्रजी माध्यमाच्या पूर्वप्राथमिक ते पदव्युत्तर शिक्षणाची ( केजी टू पीजी) सोय उपलब्ध असून संपूर्ण संकुलात अंदाजे २५००० विद्यार्थी शिक्षण घेत आहेत. साधना विद्यालय (मुलांचे) ही महाराष्ट्रातील सर्वात मोठी शाळा आहे.
महाराष्ट्रातील मासेमार जनजाती

महाराष्ट्रात अनेक मासेमार जनजाती आहेत. या जनजाती पारंपारिकरीत्या गोदावरी, नर्मदा, कृष्णा इत्यादी मोठ्या नद्या आणि अरबी समुद्राच्या जवळ वस्ती करून आहेत.
धिवर

धिवर ही मासेमारांची एक महत्त्वाची जनजात प्रामुख्याने महराष्ट्राच्या पूर्व भागात, मध्यप्रदेश, छत्तीसगढ, ओडिशा, राजस्थान, गुजरात मध्ये वास्तव्यास असून त्यांचा प्रमुख व्यवसाय गोड्या पाण्यातील मासेमारी आहे. संस्कृत धीवर ह्या शब्दापासुन ह्या जनजातीचे संबोधन घेण्यात आले असून ज्याचा शाब्दिक अर्थ मासेमार असा होतो. मासेमारी सोबतच हे लोक फुटाने (भाजलेले हरभरे), सिंघाडे सुद्धा विकतात. नदी या भौगोलिक घटकांशी एक प्रकारचे जिव्हाळ्याचे संबंध स्थापीत करून ही जन जात जगते आहे. नदीच्या कडेने अनेक अधिवासांना यांनी धार्मिक महत्त्व देउन त्यांत मासेमारी करण्याला बंदी केलेली असते. महाराष्ट्राच्या पुर्व भागात (विदर्भ) वसलेले लोक मराठी हीच भाषा बोलतात पण मध्यप्रदेशात (मंडला, सिवनी इत्यादी भागात) असणारे धिवर (धिमर) हे प्रामुख्याने हिंदी भाषा बोलतात.धिवरांमध्ये उपजीवीकेच्या साधनानुसार बरेच विभाग आहेत उदा. सिंघाडीय़ा हे सिंगाड्यांची (पाण्यात निर्माण होणारा एक प्रकारचा खाद्य उपयोगी कंद) पैदास करताततर नधा" हे नदीच्या कडेने राहुन प्रामुख्याने मासेमारी करतात आणि घुरीया हे फुटाने विकतात. मासेमारी सोबतच हे लोक विविध प्रकारचे व्यवसाय करतात उदा. नदीच्या पात्रात टरबुज किंवा भाजीपाल्याचे उत्पादन घेने, शेती करणे इत्यादी. परंतु शेतीच्या बाबतीत हे लोक जास्त निश्नात नसतात.
धिवरांची भारतातील लोकसंख्या 1,653,000 असल्याचा अंदाज असून खालील तक्त्यात दिलेल्या माहिती प्रमाणे भारतातल्या विविध राज्यात त्यांची लोकसंख्या विखुरलेली आहे.

मध्य प्रदेश : 872,000
महाराष्ट्र : 449,000
छत्तीस गढ : 175,000
ओरीसा : 144,000
राजस्थान: 3,700
गुजरात: 1,500
दिल्ली: 200
दादरा आणि नगर हवेली: 50
दमन दिव : 40
भोई

मासेमारी करणाऱ्या जनजातीं मध्ये भोई सुद्धा एक महत्त्वाची जनजात आहे. एका अंदाजा नुसार यांची भारतातील संख्या 5,568,000आहे भोई ही आदिवासी जमात होती परंतु १९४७ नंतर भट्‌क्‌या जमाती
केवट

संदर्भ

* http://www.joshuaproject.net/peopctry.php?rog3=IN&rop3=111940
* Singh K.S. (Ed.). 2004. People of India. Maharashtra. Anthropological Survey of India. Popular Prakashan Pvt. Ltd. Mumbai. Part 1 Vol. XXX. Pp 785

वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती
दाऊद इब्राहिम

तुमचा शोधCain al keteeb sheikh shadab yusuf valle ulfa shoiab sakina sulaiman- dawood ibrahim - विनंती केलेल्या शोध पर्यायांसह पूर्ण करणे शक्य नाही.शोध साधने रीसेट करा
दाऊद इब्राहिम (रोमन लिपी: Dawood
Ibrahim), जन्मनाव शेख दाऊद इब्राहिम कासकर (रोमन लिपी:
Sheikh Dawood Ibrahim Kaskar) (२७ डिसेंबर, इ.स. १९५५; मुम्का,
रत्‍नागिरी जिल्हा, महाराष्ट्र - हयात) हा मुंबईतील 4
डी-कंपनी नामक संघटित गुन्हेगारी टोळीचा प्रमुख असलेला कोंकणी
मराठी-भारतीय गुन्हेगार आहे. संघटित गुन्हेगारी व बनावटगिरीच्या
प्रकरणांसाठी इ.स. १९९३सालापासून इंटरपोल त्याच्या शोधात आहे. याचे
वास्तव्य आज अनेक वर्षांपासून कराचीत आहे. मुंबईत याच्या मालकीच्या काही
इमारती आहेत, आणि अनेक नातेवाईक आहेत...
दाऊद इब्राहिम संबंधित पुस्तके

* डीआरआय अँड द डॉन्स (इंग्रजी, लेखक - बी.व्ही. कुमार)

ए दाऊद इब्राहीम कुठे लपलायस बाहेर ये
संदर्भ व नोंदी

वर्ग:गुन्हेगार
वर्ग:मराठी व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९५५ मधील जन्म
चातक

चातक (शास्त्रीय नाव:क्लेमेटर जेकोबिनस; इंग्लिश:पाईड क्रेस्टेड कुकू) हा एक छोटा पक्षी आहे.

साधारण ३३ सेमी आकारमानाचा हा पक्षी पावसाळ्यात भारतात स्थलांतरित होतो.


मुख्यत्वे झाडांवर राहणे पसंत असले तरी कधीकधी कीटकांच्या शोधार्थ चातक जमिनीवरही उतरतो. याच्या विणीचा हंगाम जून ते ऑगस्ट असून याचे स्वतःचे घरटे नसते. इतर सर्व प्रकारच्या ककू पक्ष्यांप्रमाणे चातकाची मादी आपले अंडे दुसऱ्या एखाद्या पक्ष्याच्या घरट्यात टाकून निघून जाते. चातकाच्या पिलांची देखभाल ते उसने आई-वडील करतात.

प्राचीन आख्यायिकांवर आधारलेल्या भारतीय कवितांमध्ये याचे वैशिष्ट्य, म्हणजे फक्त पावसाच्याच पाण्याच्या थेंबावर तहान भागवणारा पक्षी असे सांगितलेले असते. अर्थात ही एक कविकल्पना आहे. इतर पक्ष्यांप्रमाणेच चातकही जमिनीवर साठलेले पाणीसुद्धा पितो.
काळ्यापांढऱ्या चातक पक्ष्याच्या डोक्यावर काळा तुरा असतो. हा भर पावसात म्हणजेच साधारण जून-सप्टेबरमध्ये दिसणारा पक्षी आहे. ’पियू पियू ‘ अशा आवाजात वरुणराजाला आळवणारा चातक कोकिळेच्या परिवारात गणला जातो. आणि म्हणूनच आपली अंडी दुसऱ्या पक्ष्याच्या घरट्यात घालण्याची कला यालाही अवगत असते.

साळुंकीच्या आकाराचा चातक जेव्हा उडू लागतो तेव्हा त्याच्या पंखांवर रुपयाएवढे पांढरे ठिपके स्पष्ट दिसतात. आपल्या देशात चातकाच्या दोन उपजाती आहे. उत्तर भारतात दिसणारी एक जात फक्त पावसाळ्यात दिसते. चातकी (मादी) तिची अंडी सातभाईच्या घरट्यात घालते. विणीच्या हंगामात सातभाईच्या अंडी जमिनीवर पडून फुटलेली आढळतात. हे काम चातकीचे असते. ती स्वतःचे अंड सातभाईच्या घरट्यात घालण्यापूर्वी सातभाईचे एक अंडे चोचीत उचलून घरट्याबाहेर फेकते. त्यामुळे अंड्याच्या संख्येच्या बदलाचा प्रश्न उद्भभवत नाही. चातकीचे अंडे रंगाने सातभाईच्या अंड्यासारखेच दिसते.

पी-पी-पियू,पी-पी-पियू असा धातूसारखा खणखणणारा आवाज काढून एकमेकांचा पाठलाग करणारे चातक भर पावसात बघायला मिळतात.

हा पक्षी फक्त पावसाचे पाणी पितो अशी दंतकथा आहे. चातक पावसाळ्यात दिसतो म्हणून ही कथा रचली असावी.
नैर्ॠत्य मोसमी पावसावर त्याच्या हालचाली अवलंबून असतात. हा पक्षी ज्या काळात आपल्याकडे स्थलांतर करून येतो त्या पावसाळ्यात लक्षावधी किडे जन्माला येतात. पावसाच्घ्या पाण्यावर झाडझाडोरा चांगलाच तरारलेला असतो. चातक पक्षी या परिस्थितीचा फायदा घेतो. सातभाई आणि रानभाई ह्या पक्ष्याची वीण जवळजवळ वर्षभर सुरू असते. त्यामुळेच चातकाला सातभाईच्या घरट्यात अंडे घालायची संधी मिळते.

दरवर्षी चातक पक्षी सर्वात पहिल्यादा आणि सर्वात शेवटी दिसल्याच्या तारखा वहीत लिहून ठेवल्यास पावसाळ्याचा अदाज बांधायला उपयोगी पडतात.
चित्रदालन


File:Pied Cuckoo (Clamator jacobinus) at Hyderabad, AP W 136.jpg|
File:Pied Cuckoo (Clamator jacobinus) with a catterpillar W IMG 4009.jpg|
File:Pied Cuckoo (Clamator jacobinus) in AP W2 IMG 3978.jpg|

संदर्भ

दोस्ती करू या पक्ष्याशी (किरण पुरंदरे)


वर्ग:पक्षीपक्षी
वर्ग: आख्यायिकांतील पक्षी