JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
परभणी जिल्हा

परभणी जिल्हा महाराष्ट्र राज्यातील मराठवाडा विभागात येतो. हा जिल्हा प्रथम मगध साम्राज्याच्या अधिपत्याखाली होता.सम्राट अशोकाने या भागावर राज्य केले. परभणीला आधी प्रभावतीनगर असे म्हणत.परभणी जिल्ह्याला प्राचीन इतिहास आहे पांडुपुत्र अर्जुन याने जिल्ह्यातील पाथरी शहर वसवले साई बाबा संत जनाबाई तसेच इतर यांचे जन्म ठिकाण हा जिल्हा आहे. परभणी जिल्ह्याच्या उत्तरेस हिंगोली जिल्हा, पूर्वेस नांदेड जिल्हा, दक्षिणेस लातूर जिल्हा व पश्चिमेस बीड जिल्हा व जालना जिल्हा आहे. परभणी महाराष्ट्राच्या इतर महत्त्वाच्या शहरांशी तसेच शेजारील तेलंगणा राज्याला रस्त्याने उत्तमप्रकारे जोडला गेला आहे.

परभणी जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ ६२५०.५८ चौ.कि.मी आहे. जिल्ह्याच्या उत्तरेकडे अजंता डोंगररांगा आहेत तर दक्षिणेकडे बालाघाट डोंगररांगा आहेत. जिल्ह्याची सरासरी (समुद्रसपाटीपासूनची) उंची ही ३५७ मि. आहे. इ.स.२००१ च्या जनगणनेनुसार जिल्ह्याची लोकसंख्या १५,२७,७१५ इतकी तर साक्षरता ५५.१५% आहे.

परभणीत मराठवाडा कृषी विद्यापीठ ही संस्था आहे. हयाचे नाव वसंतराव नाईक कृषि विद्यापीठ आहे. शिर्डी साईबाबा यांचा जन्म पाथरी येथला आहे.संत नामदेव महाराज (नर्सी), संत जनाबाई गंगाखेड व संत भोजलिंग काका(पोहंडुळ) परभणी जिल्ह्याच्या असून गणिती भास्कराचार्य हे याच जिल्ह्यातील बोरी येथील आहे.बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक औंढा नागनाथ हे पूवी परभणीत होते आता हे स्थान हिंगोली जिल्ह्यात आहे. त्याचप्रमाणे जिंतूर तालुक्यातील पाचलेगाव या गावी नृसिंह राजारामपंत कुळकर्णी उर्फ राष्ट्रसंत संचारेश्वर पाचलेगावकर महाराजांचा जन्म झाला, त्यामुळे हे सुद्धा एक पवित्र स्थान या जिल्ह्यात आहे.
त्रिधारा हे पवित्र ठिकाण येथे आहे.त्रिधारेला ओंकारनाथ भगवान नामे सिद्धपुरुषाचे मंदिर आहे.त्यांनी यवतमाळ मधील कार्ला येथे समाधी घेतली.

पुर्णा तालुक्यातील कातनेश्वर या ठिकाणी कांचनेश्वर महादेवाचे प्रसिद्ध मंदिर आहे.

परभणी शहराजवळ दत्तधाम हे दत्ताचे पीठ आहे.
मनपा १
प्रमुख नदी :- गोदावरी , दुधना
महत्त्वाचे पीक :- ज्वारी
समुद्रसाटीपासून उंची :- 457.50मी.
खेडे:- 830
पिन कोड:-
१) परभणी -431401
२) सेलू:- 431503
३) मानवत:- 431504
४) पाथरी:-431506
जिल्ह्यातील तालुके

* गंगाखेड
* जिंतूर
* सेलू
* परभणी
* पाथरी
* पालम
* पूर्णा
* मानवत
* सोनपेठ
बाह्य दुवे

* परभणी एन.आय.सी


वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे
वर्ग:परभणी जिल्हा
वर्ग:१० जानेवारी २०१८ कार्यशाळा
वर्ग:छत्रपती संभाजीनगर विभागातील जिल्हे
मुंबई उपनगर जिल्हा

thumb|मुंबई उपनगर जिल्ह्याचे स्थान
मुंबई उपनगर जिल्हा महाराष्ट्र राज्यातील दुसरा सर्वात लहान (क्षेत्रफळानुसार) जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र वांद्रे (पूर्व) येथे आहे. मुंबई शहर हे मुंबई जिल्हा व मुंबई उपनगर जिल्हा मिळून तयार होते. म्हंणजेच मुंबई उपनगर जिल्हा हा बृहन्मुंबई महापालिकेच्या प्रशासनाच्या अखत्यारीत येतो. मुंबई शहरातील (बृहन्मुंबई महानगरपालिका) १४ प्रभाग या जिल्ह्यात असून त्यांस पूर्व व पश्चिम उपनगरे असे संबोधले जाते.
तालुके

मुंबई उपनगर जिल्ह्यात कुर्ला, बोरीवली व अंधेरी हे तालुके असून त्यातील लोकसंख्या ८५,८७,५६१ इतकी आहे. ह्या जिल्ह्यातील १००% लोकसंख्या नागरी आहे. जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ ३७० किमी२ आहे. हा जिल्हा महाराष्ट्रातील प्रगत जिल्ह्यांपैकी एक आहे. मिठी नदी ही येथील प्रमुख नदी आहे.
पर्यटनस्थळे

जिल्ह्यातील पर्यटनस्थळे- जुहू बीच, बोरीवली राष्ट्रीय उद्यान, मार्वे व मनोरी बीच, कान्हेरी व जोगेश्वरी गुंफा, एसेल वर्ल्ड, गोरेगांव चित्रनगरी, माऊंट मेरी चर्च, आरे कॉलनी, इ.

या जिल्ह्याच्या अंधेरी उपनगरात गिल्बर्ट हिल नावाची टेकडी आहे. ही टेकडी अमेरिकेतील डेव्हिल्स टॉवर सारखी आहे. मात्र डेव्हिल्स टॉवर ही टेकडी येलो स्टोन या प्रकारच्या दगडाची आहे. मात्र मुंबईतील गिलबर्ट हील ही ब्लॅक बेसॉल्ट या अतिकठीण दगडापासून बनलेली आहे. या दृष्टिकोनातून ही टेकडी जगातील अशा प्रकारची एकमेव टेकडी ठरते.
हे सुद्धा पहा

* मुंबई
* मुंबई शहर जिल्हा
बाह्य दुवे

* मुंबई उपनगर जिल्ह्याचे अधिकृत संकेतस्थळ

वर्ग:मुंबई उपनगर जिल्हा
वर्ग:कोकण विभागातील जिल्हे
वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे
भंडारा जिल्हा

250px|thumb|विदर्भाच्या नकाशात जिल्ह्याचे स्थान
भंडारा हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा राज्याच्या ईशान्य भागात आहे. भंडाऱ्याची लोकसंख्या ११,९८,८१० आहे. जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ ३७१६ चौरस किलोमीटर आहे. हा जिल्हा तळ्यांसाठी व सुगंधी तांदळाच्या जातींसाठी प्रसिद्ध आहे. याला तलावाचा जिल्हा म्हणले जाते. भंडाऱ्यात ३,६४८ लहान लहान तळी आहेत.

हा जिल्हा वनसंपत्तीत व खनिजसंपत्तीत समृद्ध आहे. भंडारा शहर हे या जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे.
भौगोलिक

जिल्ह्याची समुद्रसपाटीपासूनची सरासरी उंची २४४ मीटर (८०० फूट) आहे.

भंडारा जिल्ह्याच्या उत्तरेस बालाघाट जिल्हा (मध्य प्रदेश), पूर्वेस गोंदिया, दक्षिणेस चंद्रपूर तर पश्चिमेस नागपूर जिल्हा आहे. उत्तरेकडे सातपुडा पर्वताचा डोंगराळ भाग आहे. या जिल्ह्यात लोहखनिज विपुल प्रमाणात असून येथील प्रमुख पिके पुढीलप्रमाणे- तांदूळ, गहू, मिलेट (एक तृणधान्य). तांदळाच्या चिन्नोर, दुभराज, काळी कमोद या सुवासिक जाती प्रसिद्ध आहेत. भंडारा हा महाराष्ट्रातला सर्वात जास्त प्रमाणात तांदूळ पिकविणारा जिल्हा म्हणून प्रसिद्ध आहे.

वैनगंगा ही जिल्ह्यातील प्रमुख नदी आहे. या नदीचा जिल्ह्यातील प्रवाह उन्हाळ्यातसुद्धा कोरडा पडत नाही.

या जिल्ह्यात बावनथडी, चूलबंद, कन्हान, बाघ, गोसे धरण, कवलेवडा धरण, ही धरणे आहेत.
अर्थव्यवस्था

जिल्ह्यातील अर्थव्यवस्था मिश्र असून ती शेती आणि जंगले यांपासून मिळणाऱ्या उत्पन्नावर आधारित आहे.
सामाजिक

नोर्गालिंग तिबेटन हा तिबेटी समाज महाराष्ट्रमध्ये १९७२ पासून भंडारा जिल्ह्यात राहतो आहे. जवळपास १००० तिबेटी लोक जिल्ह्यातील नोर्गेलिंग येथे राहतात.
प्रेक्षणीय स्थळे

* गोसीखुर्द राष्ट्रीय प्रकल्प (भंडारा)
* नृसिंह टेकडी
* आंबागड किल्ला
*श्री चौंडेश्वरी माता मंदिर (मोहाडी)
* सहानगड किल्ला
* कोरांबी देवीचे मंदिर
* श्री हनुमान मंदिर चांदपुर मंदिर
* गायमुख देवस्थान
* पवनी किल्ला
* पांडे महाल (भंडारा)
* गरुड खांब पवनी
* सिन्दपुरि येथील बौद्ध विहार
* लाखांदूर तालुक्यातील झरी तलाव
* चप्रालचि पहाडी
* चांदपुर जलाशय
जिल्ह्यातील तालुके

# भंडारा
# साकोली
# तुमसर
# पवनी
# मोहाडी
# लाखनी
# लाखांदूर
संदर्भ आणि नोंदी
बाह्य दुवे

* भंडारा एन.आय.सी


वर्ग:भंडारा जिल्हा
वर्ग:नागपूर विभागातील जिल्हे
वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे
मुंबई शहर जिल्हा

thumb|मुंबई जिल्ह्याचे स्थान

मुंबई जिल्हा हा महाराष्ट्रातील सर्वात प्रगत जिल्हा असून क्षेत्रफळ ६७.७९ चौ.कि.मी आहे तर लोकसंख्या ३३,३८,०३१ इतकी आहे. जिल्ह्याची संपूर्ण लोकसंख्या नागरी आहे. मुंबई जिल्हा म्हणजेच मुंबई शहर. मुंबई शहर हे मुंबई जिल्हा व मुंबई उपनगर जिल्हा या जिल्ह्यात विभागले गेले आहे. मुंबई जिल्ह्याची हद्द कुलाब्यापासून शीव/ माहिम पर्यंत आहे. मुंबई व मुंबई उपनगर जिल्हा हे बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या हद्दीत आहे. मुंबई हे एक आंतरराष्ट्रीय शहर देखील आहे. संपूर्ण देश व परदेशातुन नागरिक मुंबईला येतात .

जिल्ह्यातील पर्यटनस्थळे- महात्मा फुले मार्केट, छत्रपती शिवाजी टर्मिनस, फ्लोरा फाउंटन/फ्लोरा-फाऊंटन, जहांगीर कलादालन, छत्रपती शिवाजी वस्तुसंग्रहालय, गेटवे ऑफ इंडिया, मरीन ड्राईव्ह व चौपाटी बीच, मलबार हिल, मणिभवन, महालक्ष्मी मंदिर, हाजी अली, सिद्धीविनायक मंदिर, जुहू बीच
हे सुद्धा पहा

* मुंबई (शहर)
* मुंबई उपनगर जिल्हा
संदर्भ
बाह्य दुवे

* मुंबई जिल्ह्याचे अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:मुंबई शहर जिल्हा
वर्ग:कोकण विभागातील जिल्हे
वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे
वर्धा जिल्हा

वर्धा जिल्हा भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील एक जिल्हा आहे. या जिल्ह्याला गांधी जिल्हा म्हणून ओळखला जातो.
चतुःसीमा

वर्धा जिल्हा हा चारही बाजूंनी महाराष्ट्रातीलच इतर चार जिल्ह्यांनी वेढलेला आहे. जिल्ह्याची कोणतीही सीमा दुसऱ्या राज्याला लागून नाही. पूर्व व उत्तरेस नागपूर जिल्हा, पश्चिमेस अमरावती जिल्हा आणि दक्षिणेस यवतमाळ जिल्हा व चंद्रपूर जिल्हा आहे. वर्धा नदी ही अमरावती जिल्हा, यवतमाळ जिल्हा व चंद्रपूर जिल्हा या जिल्ह्यांना वर्धा जिल्ह्यापासून वेगळे करते.
जिल्ह्यातील तालुके

* आर्वी
* आष्टी
* सेलू
* समुद्रपुर
* कारंजा (घाडगे)
* देवळी
* वर्धा
* हिंगणघाट
जिल्ह्यातील विधानसभा मतदारसंघ

* वर्धा,
* हिंगणघाट,
* देवळी,
* आर्वी
शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या

सततच्या नापिकीला व निसर्गाच्या प्रकोपाला कंटाळून या जिल्ह्यात अनेक शेतकऱ्यांनी आत्महत्या केलेल्या आहेत:
संदर्भ

*
वर्ग:नागपूर विभागातील जिल्हे
वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे
वाशिम जिल्हा

250px|thumb|विदर्भाच्या नकाशात जिल्ह्याचे स्थान

वाशीम भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक जिल्हा आहे. हा जिल्हा जुलै १ १९९८ रोजी स्थापन झाला. जिल्ह्याची लोकसंख्या १०,२०,२१६ इतकी आहे. वाशीम जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय वाशीम शहर आहे. ही वाकाटकांची राजधानी होती. वाशीम शहराचे प्राचीन नाव वत्सगुल्म आहे. जिल्ह्यातील मुख्य पिके- सोयाबीन, गहू, ज्वारी, बाजरी, तूर व कापूस,ऊस,हळद ही आहेत.
तालुके

# कारंजा
# मंगरुळपीर
# मानोरा
# मालेगाव
# रिसोड
# वाशीम
पर्यटनस्थळे

वाशिम तालुक्यातील वाशीम वरून उत्तरेस 5 किमी अंतरावर काटा येथे राजे वाकाटक काळातील
नक्षीदार हेमाडपंथी शिवशक्ती मंदिर आहे; तसेच काटेपूर्णा नदीचा उगमस्थळ त्याच ठिकाणी बघावयास मिळते. नेतांसा येथील राजा रामचंद्र यांनी स्थापित केलेले काच नदीवरील प्रभू शंकराचे मंदिर अगदी निसर्गरम्य आहे. श्री संत अमरदास बाबा मंदिर ऋषीवट (रिसोड), श्री पिंगळाशी देवी (रिसोड),श्री सितलामाता मंदिर (रिसोड),आप्पास्वामी मंदिर (रिसोड), बालाजी मंदिर (वाशिम), श्री रेणुकामाता देवाळा, श्री करूनेश्र्वर मंदिर, श्री मध्यमेश्वर मंदिर, श्री क्षेत्र पोहरादेवी, पद्मतीर्थ शिवमंदिर, गणपती मंदिर हिवरा (नवसाचा गणपती) नृसिंह सरस्वती मंदिर (कारंजा), सखाराम महाराज मंदिर (लोणी), चामुंडा देवी वाशिम, गोंदेश्वर बालाजी मंदिर वाशिम,श्री जानगीर महाराज संस्थान शिरपूर जैन (मालेगाव), जैन मंदिर शिरपूर जैन (मालेगाव),आसरा माता मंदिर (पार्डी आसरा,वाशीम) शीतला माता मंदिर (वनोजा देवी)
तालुक्यातील धार्मिक स्थळे

#कारंजा: गुरूमंदिर,जैन मंदिर,राम मंदिर
#रिसोड: श्री सितला मंदिर
# मंगरूळनाथ: श्री बिरबलनाथ महाराज मंदिर
भूगोल

वाशीम जिल्हाच्या पूर्वेस यवतमाळ, उत्तरेस अकोला, ईशान्येस अमरावती, पश्चिमेस बुलढाणा आणि दक्षिणेस हिंगोली हे जिल्हे आहेत. वाशीम वरून 5 किमी अंतरावरून काटेपूर्णा नदीचा उगम काटा या गावी आहे. ती नदी वाशीम च्या उत्तरेस वाहते. पैनगंगा ही जिल्ह्यातील मुख्य नदी आहे. कास ही तिची मुख्य उपनदी आहे. कास नदी पैनगंगेस मसला पेन या गावा जवळ मिळते. अडाण नदी वाशीम तालुक्यात उगम पावते आणि मंगरुळपीर व मानोरा तालुक्यातून वाहते. वाशीम हे खांडवा-पूर्णा रेल्वेमार्गावरील एक स्थानक आहे.
साहित्य - संस्कृती

वाशिम जिल्ह्यातील अनेक प्रतिभावंतानी विविध क्षेत्रात वाशीम जिल्ह्याचे नाव लौकिक केले असून साहित्य व संस्कृतीचा त्याला एक समृद्ध वारसा लाभला. साहित्य क्षेत्रात बाबाराव मुसळे, नारायण कुलकर्णी कवठेकर , नामदेव कांबळे , एकनाथ पवार , विलास अंभोरे, शेषराव धांडे, चाफेश्वर गांगवे, हेमंत सावळे, रवि बाविस्कर अशा अनेक लेखक व कवी, साहित्यिकांची नामावली आहे.
बाह्य दुवे

वाशीम.एनआयसी.इन


*
वर्ग:अमरावती विभागातील जिल्हे
वर्ग:महाराष्ट्रातील जिल्हे
इ.स. १५९५

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी १६ - उस्मानी सम्राट तिसऱ्या मुराद नंतर त्याचा मुलगा तिसरा मेहमेद सम्राट झाला. गादीवर बसल्यावर लगेच त्याने आपल्या १९ भावांची गळा दाबून हत्या करवली.
जन्म

* जून ९ - व्लादिस्लॉस चौथा, पोलंडचा राजा.
मृत्यू

* ऑक्टोबर ५ - अबुल फैजी, अकबराच्या दरबारातील नवरत्न.
संदर्भ आणि नोंदी

वर्ग:इ.स. १५९५
वर्ग:इ.स.च्या १५९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
सिंध

सिंध हा पाकिस्तान देशाच्या चार प्रांतांपैकी एक आहे. ही सिंधी लोकांची ऐतिहासिक मातृभूमी आहे. सिंध पाकिस्तानच्या दक्षिण भागात असून त्याला बलुचिस्तानपासून वेगळ्या करणाऱ्या सिंधू ह्या पाकिस्तानमधील प्रमुख नदीवरून त्याचे नाव पडले आहे. सिंधच्या उत्तरेला पंजाब, पश्चिमेला बलुचिस्तान, पूर्वेला भारत देशाची राजस्थान व गुजरात ही राज्ये तर दक्षिणेला अरबी समुद्र आहेत. कराची ही सिंध प्रांताची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
बाह्य दुवे

*अधिकृत संकेतस्थळ


वर्ग:पाकिस्तानचे प्रांत
मराठी वाक्प्रचार

शब्दसमूहांचा मराठी भाषेत वाक्यात वापर करताना त्यांच्या नेहमीच्या अर्थापेक्षा वेगळ्या व विशिष्ट अर्थाने भाषेत रूढ झालेल्या शब्द समूहास वाक्प्रचार अथवा भाषेतील संप्रदाय असे म्हणतात.

*अग्निदिव्य करणे.
:अर्थ : कठीण कसोटीला उतरणे.
*अटकेपार झेंडा लावणे.
:अर्थ : फार मोठा पराक्रम गाजवणे.
*अठरा विश्वे दारिद्र्य असणे.
:अर्थ : पराकोटीचे दारिद्र्य असणे.
* सर्वस्व पणाला लावणे.
:अर्थ : सर्व शक्य मार्गांचा अवलंब करणे.
* साखर पेरणे.
:अर्थ : गोड गोड बोलून आपलेसे करणे.
* सामोरे जाणे.
:अर्थ : निधड्या छातीने संकटास तोंड देणे.
मराठी संप्रदायांचा संग्रह असलेली पुस्तके

* मराठी भाषेचे वाक्प्रचार व म्हणी (वि.वा. भिडे)
* मराठी भाषेचे संप्रदाय व म्हणी (वा.गो. आपटे)
* भारतीय कहावत संग्रह (तीन खंड) (संपादक - विश्वनाथ दिनकर नरवणे)


वर्ग:मराठी भाषा
इ.स. १२६०

इ.स. १२६० हे ज्युलियन कॅलेंडरनुसार गुरुवारी सुरू होणारे लीप वर्ष होते.
स्थानानुसार घटना आणि घडामोडी

आफ्रिका

* २४ ऑक्टोबर - इजिप्तचा सुलतान सैफ अद-दिन कुतुझ, ममलक, याची सत्ता बळकावणाऱ्या बायबरंकडून हत्या केली.

* समाजसेवक अल-अंदलुस, इब्न अल-अब्बर यांची मारिनिडच्या राज्यकर्त्यांकडून जाळून हत्या.
विषयानुसार घटना आणि घडामोडी

ऐतिहासिक

* मे ५ - कुब्लाई खान मोंगोल सम्राटपदी.
जन्म

मृत्यू
संदर्भ


वर्ग:इ.स. १२६०
वर्ग:इ.स.च्या १२६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १२६६

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मार्को पोलोचे वडील निकोलो पोलो आणि काका माफिओ पोलो हे कुब्लाई खानची राजधानी असलेल्या खानबालिक (आताचे बीजिंग) शहरात पोचले. कुब्लाई खानने त्यांच्या बरोबर पाश्चिमात्य विद्वानांना पाठविण्याची विनंती पोपकडे पाठवली.
जन्म

मृत्यू

* ऑक्टोबर २१ - बिर्जर यार्ल, स्टॉकहोमचा स्थापक.

वर्ग:इ.स. १२६६
वर्ग:इ.स.च्या १२६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १३ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ

कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ, जळगाव (आधीचे : उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ) हे महाराष्ट्रातील जळगाव येथे स्थित एक विद्यापीठ आहे याची स्थापना १९९० साली झाली होती. जळगाव, धुळे आणि नंदुरबार हे तीन जिल्हे उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठाच्या अधिकारक्षेत्रात येतात. विद्यापीठाचे आधीचे नाव (उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ) बदलून ते "कवयित्री बहिणाबाई चौधरी उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठ" असे नामविस्तार करण्यात आले आहे. विद्यापीठ परिसर हा जळगावपासून ८ कि.मी. अंतरावर आहे आणि आशिया महामार्ग क्र. ४६ पासून दीड किमी अंतरावर आहे. गिरणा नदीच्या काठावर आणि डोंगराळ प्रदेशातील हे क्षेत्र ६५० एकर (२.७ चौरस किमी ) विस्तारलेले आहे.

अल्ट=|इवलेसे|मुख्य प्रशासकीय इमारत
अध्यासने

* उत्तर महाराष्ट्र विद्यापीठात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर अध्यासन केंद्र स्थापन करण्याची कार्यवाही सुरू करण्यात आली आहे.
* विद्यापीठात छत्रपती शिवाजी महाराज, निसर्गकन्या बहिणाबाई, बालकवी ठोंबरे व हुतात्मा शिरीषकुमार यांच्या नावानेही अध्यासन केंद्रे सुरू करण्याबाबत सुचविण्यात आले आहे. मात्र यासाठी काही महाविद्यालयांनी पुढाकार घेतल्यास त्या महाविद्यालयांमध्ये ही अध्यासने स्थापन करण्याविषयी विचार व्हावा असे अधिसभेच्या बैठकीत ठरले आहे.
संदर्भ

वर्ग:महाराष्ट्रातील विद्यापीठे
वर्ग:जळगाव
कोकण विभाग

इवलेसे|उजवे|कोकणातील पारंपारिक घरे
कोकण विभाग महाराष्ट्रातील सहा प्रशासकीय विभागांपैकी एक आहे.
इतिहास

ब्रिटिश काळात कोकण विभाग हा मुंबई इलाख्यातील उत्तर किंवा गुजरात विभागात मोडत होता. ब्रिटिश काळात कोकण विभागात ठाणे, कुलाबा, रत्‍नागिरी असे तीनच जिल्हे होते.
चतुःसीमा

कोकण विभागाच्या पश्चिमेस अरबी समुद्र, पूर्वेस पुणे विभाग(पश्चिम महाराष्ट्र), उत्तरेस गुजरात राज्य व दक्षिणेस गोवा राज्य आहे.
थोडक्यात माहिती

* क्षेत्रफळ - ३०,७४६ किमी²
* लोकसंख्या (2011ची गणना) - 2,87,39,397
* जिल्हे - मुंबई जिल्हा, मुंबई उपनगरी जिल्हा, रायगड जिल्हा, रत्‍नागिरी जिल्हा, सिंधुदुर्ग जिल्हा, ठाणे जिल्हा, पालघर जिल्हा
* साक्षरता - ८१.३६%
* ओलिताखालील जमीन : ३,४८० चौरस किमी

वर्ग:महाराष्ट्र
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विभाग
इ.स. १५०८

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी ४ - मॅक्सिमिलियनला रोमला कूच करून पोप जुलियस दुसऱ्याकडून पवित्र रोमन सम्राटपदी राज्याभिषेक करून घेण्यासाठी आपल्या प्रदेशातून जाण्याची परवानगी व्हेनिसने नाकारल्याने मॅक्सिमिलियनने त्रेंतो शहरातच स्वतःला सम्राट घोषित केले.
* फेब्रुवारी २० - मॅक्सिमिलियनने व्हेनिसवर हल्ला करून अँपेझ्झो शहर लुटले.
जन्म

* मार्च ६ - हुमायूॅं, मुघल सम्राट.
मृत्यू

* जुलै ३१ - नाओद, इथियोपियाचा सम्राट.
मृत्यू

वर्ग:इ.स. १५०८
वर्ग:इ.स.च्या १५०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
अमरावती विभाग

thumb|right|250px|अमरावती विभाग नकाशा
अमरावती विभाग(पश्चिम विदर्भ) महाराष्ट्रातील सहा प्रशासकीय विभागांपैकी एक आहे.
चतुःसीमा

या विभागाच्या पश्चिमेस नाशिक विभाग(खानदेश आणि उत्तर महाराष्ट्र), पूर्वेस नागपूर विभाग(पूर्व विदर्भ), उत्तरेस मध्य प्रदेशराज्य व दक्षिणेस औरंगाबाद विभाग(मराठवाडा) आणि तेलंगणा आहेत.
थोडक्यात माहिती

* क्षेत्रफळ - ४६,०९० किमी²
* लोकसंख्या (२००१ची गणना) - ३९,४१,९०३
* जिल्हे - अमरावती जिल्हा, अकोला जिल्हा, बुलढाणा जिल्हा, यवतमाळ जिल्हा, वाशीम जिल्हा
* साक्षरता - ७७.७९%
* ओलिताखालील जमीन : २,५८२ किमी²


वर्ग:महाराष्ट्र
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विभाग
नागपूर विभाग

thumb|right|250px|नागपूर विभाग नकाशा
नागपूर विभाग (पूर्व विदर्भ) महाराष्ट्रातील सहा प्रशासकीय विभागांपैकी एक आहे. नागपूर विभाग हा पूर्व विदर्भ या नावानेही ओळखला जातो.
चतुःसीमा

या विभागाच्या पश्चिमेस अमरावती विभाग (पश्चिम विदर्भ), पूर्वेस छत्तीसगढ राज्य, उत्तरेस मध्य प्रदेश राज्य व दक्षिणेस तेलंगणा ही राज्ये आहेत.
थोडक्यात माहिती

* क्षेत्रफळ - ५१,३३६ कि. मी.
* लोकसंख्या (२००१ची गणना) - १,०६,६५,९३९
* जिल्हे - नागपूर जिल्हा, भंडारा जिल्हा, चंद्रपूर जिल्हा, गडचिरोली जिल्हा, गोंदिया जिल्हा, वर्धा जिल्हा
* साक्षरता - ७५.९० %
* ओलिताखालील जमीन : ४,८२० कि. मी.


वर्ग:महाराष्ट्रामधील विभाग
वर्ग:महाराष्ट्र
नाशिक विभाग

इवलेसे|उजवे|250px|नाशिक विभाग नकाशा
नाशिक विभाग महाराष्ट्रातील सहा प्रशासकीय विभागांपैकी एक आहे.ह विभाग खान्देश म्हणून देखील ओळखला जातो.या विभागामध्ये नाशिक हे सर्वात मोठे शहर म्हणून ओळखले जाते.
या प्रदेशातील नाशिक हे शहर लोकसंख्येच्या बाबतीत सर्वात मोठे शहर असून हेच शहर विस्तार व साक्षरतेबाबत प्रशासकीय विभागात अग्रेसर आहे .
चतुःसीमा

या विभागाच्या पश्चिमेस कोकण विभाग आणि गुजरात राज्य, पूर्वेस अमरावती विभाग(पश्चिम विदर्भ) आणि औरंगाबाद विभाग(मराठवाडा), उत्तरेस मध्य प्रदेश राज्य व दक्षिणेस पुणे विभाग(पश्चिम महाराष्ट्र) आहेत.
थोडक्यात माहिती

* क्षेत्रफळ - ५७,४९३ किमी²
* लोकसंख्या (२००१ची गणना) - १,५७,७४,०६४
तालुके:: ५४
* जिल्हे - नाशिक जिल्हा, जळगाव जिल्हा, अहिल्यानगर जिल्हा, धुळे जिल्हा, नंदुरबार जिल्हा
* साक्षरता - ७१.०२%
* ओलिताखालील जमीन : ८,०६० किमी²
* मुख्य पिके : द्राक्ष, कांदा, ऊस, ज्वारी, कापूस, नागली, डाळिंब, केळी.


वर्ग:महाराष्ट्र
वर्ग:महाराष्ट्रामधील विभाग

-या विभागातील जळगाव जिल्हा तुषार सिंचनासाठी राज्यात अग्रेसर आहे.
-अहमदनगर जिल्हा हा सर्वाधिक विहिरी व सर्वाधिक साखर कारखाने असणारा जिल्हा आहे.
राष्ट्रीय महामार्ग

राष्ट्रीय महामार्ग (रा. म.) हे भारतातील मुख्य रस्ते आहेत. राष्ट्रीय महामार्गांचे जाळे भारतभर ६६,५९० कि.मी. पसरले आहे. भारतीय राष्ट्रीय राजमार्ग प्राधिकरण ही भारत सरकारच्या नवव्या पंचवार्षिक योजनेअंतर्गत १९९५ साली स्थापन केलेली एक संस्था आहे. ही राष्ट्रीय महामार्गांच्या विकास, बांधकाम तसेच देखभालीसाठी जबाबदार आहे. भारताच्या एकूण रस्त्यांच्या फक्त २ % रस्ते रा. म. आहेत, पण एकूण रस्ता वाहतुकीच्या ४०% वाहतुकीसाठी ते कारणीभुत आहेत.

(रा. म. ४)]]
उत्तर प्रदेशातील वाराणसी ते तामिळनाडूतील कन्याकुमारी पर्यंत धावणारा तसेच जबलपुर, नागपूर, हैदराबाद व बंगळूर ह्या प्रमुख शहरांना जोडणारा २३६९ किमी लांब रा. म. ७ हा सर्वात लांब तर एर्नाकुलम ते कोची असा ६ किमी धावणारा रा. म. ४७अ हा सर्वात लहान राष्ट्रीय महामार्ग आहे. दिल्ली–आग्रा (रा. म. २), दिल्ली–जयपुर (रा. म. ८), अमदावाद–वडोदरा (रा. म. ८), मुंबई–पुणे (रा. म. ४), बंगळूर–चेन्नई (रा. म. ४) हे राष्ट्रीय महामार्गांवरील काही सर्वाधिक गर्दीचे पट्टे आहेत.
हे सुद्धा पहा

*भारतीय राष्ट्रीय राजमार्ग प्राधिकरण
*राष्ट्रीय राजमार्ग विकास परियोजना
*भारताच्या राष्ट्रीय महामार्गांची यादी (क्रमांकानुसार)
*भारताच्या राष्ट्रीय महामार्गांची यादी (राज्यानुसार)
*राज्य महामार्ग (भारत)
संदर्भ

*
खरगौन जिल्हा

हा लेख खरगोन जिल्ह्याविषयी आहे. खरगोन शहराविषयीचा लेख येथे आहे.

खरगोन जिल्हा, जो पूर्वी पश्चिम निमाड जिल्हा म्हणून ओळखला जात होता, हा मध्य भारताच्या मध्य प्रदेश राज्यातील जिल्हा आहे. हा जिल्हा निमाड प्रदेशात आहे आणि तो इंदूर विभागाचा भाग आहे. खरगोन शहर हे या जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे जे इंदूर या महानगराच्या दक्षिणेस आहे.
भूगोल

जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ ८,०३० चौकिमी (३,१०० चौ. मील) आहे. जिल्हा २१°२२' आणि २२°३५' उत्तर अक्षांश व ७४°२५' आणि ७६°१४' पूर्व रेखांश दरम्यान वसलेला आहे. जिल्ह्याच्या उत्तरेला धार, इंदूर आणि देवास, दक्षिणेला महाराष्ट्र राज्याचा जळगाव जिल्हा, पूर्वेला खंडवा, बुरहानपूर आणि पश्चिमेला बडवानी या जिल्ह्यांनी वेढलेले आहे.
इतिहास

जिल्ह्याला मोठा इतिहास आहे. प्राचीन काळात, महिष्मती (सध्याचे महेश्वर) येथील हैहय या प्रदेशावर राज्य करत होते. सुरुवातीच्या मध्ययुगीन काळात, हे क्षेत्र माळव्याच्या परमार आणि असिरगडच्या अहिरांच्या अधिपत्याखाली होते. मध्ययुगीन उत्तरार्धात, हे क्षेत्र माण्डूच्या माळवा साम्राज्याच्या अंतर्गत होते. १५३१ मध्ये, गुजरातचा सुलतान बहादूर शाहने हा भाग आपल्या ताब्यात घेतला. १५६२ मध्ये अकबराने संपूर्ण माळव्यासह हा प्रदेश मुघल साम्राज्याला जोडला. १७४० मध्ये पेशव्यांच्या अधिपत्याखाली मराठ्यांनी हा प्रदेश आपल्या ताब्यात घेतला. १७७८ मध्ये, पेशव्यांनी हा प्रदेश मराठा शासक, इंदूरचे होळकर, ग्वाल्हेरचे सिंधीया आणि धारच्या पोनवारांना वाटून दिले. १८२३ साली ग्वाल्हेरच्या सिंधीया (शिंदे) राज्यकर्त्यांशी संबंधित असलेले संस्थान ब्रिटिशांच्या ताब्यात गेले. १८६१ मध्ये त्याचे संपूर्ण सार्वभौमत्व इंग्रजांना देण्यात आले, १८६७ मध्ये ते इंदूरच्या होळकर शासकांकडे गेले. १९४७ मध्ये भारताच्या स्वातंत्र्यानंतर, इंदूर संस्थानातील निमाड जिल्हा हा मध्य भारत या नवीन राज्याचा निमाड जिल्हा बनला, त्याची प्रशासकीय जागा खरगोन येथे आहे. १ नोव्हेंबर १९५६ रोजी जेव्हा मध्य भारत मध्य प्रदेशात विलीन झाला तेव्हा हा जिल्हा मध्य प्रदेशातील पश्चिम निमाड जिल्हा बनला. पश्चिम निमाड जिल्ह्याचे २४ मे १९९८ रोजी बडवानी आणि खरगोन जिल्ह्यांमध्ये विभाजन करण्यात आले.
तालुके

# खरगोन नगर
# खरगोन
# कसरावद
# महेश्वर
# बडवाह
# सनावद
# गोगाव
# भीकनगाव
# झिरनीया
# भगवानपुरा
# सेगाव


वर्ग:मध्य प्रदेशमधील जिल्हे
चची भाषा

चची भाषा महाराष्ट्रातील बालगोपाळांमध्ये एक सांकेतिक भाषा (कोड लॅंग्वेज) म्हणून प्रसिद्ध आहे. सर्वसाधारणपणे शालेय विद्यार्थी विविध खेळ खेळताना या भाषेचा सांकेतिक भाषा भरपूर वापर करतात. तशी ही भाषा समजण्यासाठी सोपी असली, तरी सहज बोलण्या/समजण्यासाठी मात्र बराच सराव करावा लागतो. कित्त्येक लहान मुला-मुलींचे गट या भाषेत थोडेफार बदल करून स्वतःची सांकेतिक भाषाही बनवतात!
=चच्या भाषेचे नियम

चच्या भाषेचे सर्वसाधारण नियम खालीलप्रमाणे आहेत.
:*चच्या भाषेमध्ये प्रत्येक शब्द चपासून चालू होतो.
:* शब्दातील पहिले अक्षर सर्वात शेवटी म्हणले जाते आणि इतर अक्षरे जशास तसे म्हटली जातात.

काही वेळा पहिला च हा शब्दाच्या पहिल्या अक्षरासारखा चालवला जातो.
:* उदा: दिवस = चवसदि
काही उदाहरणे

# तुझे नाव काय?
#; चझेतु चवना चयका?
# आपण एक नवीन योजनेचा वापर करू!
#; चपणआ चकए चवीनन चजनेचायो चपरवा चरूक!
बाह्य दुवा

चशाषास्त्रभा

काय करत आहे
विदर्भातील पर्यटन स्थळे

* पेंच अभयारण्य- अभयारण्य
* ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्प - अभयारण्य
* नागझिरा अभयारण्य - अभयारण्य
* नवेगाव राष्ट्रीय उद्यान - अभयारण्य
* मेळघाट अभयारण्य - अभयारण्य
* चिखलदरा - थंड हवेचे ठिकाण
* तोतलाडोह - पर्यटनस्थळ
* अकोला किल्ला - ऐतिहासिक स्थळ- किल्ला
* गाविलगड - ऐतिहासिक स्थळ- किल्ला
* अंबागड - ऐतिहासिक स्थळ- किल्ला
* पवनीचा किल्ला - ऐतिहासिक स्थळ- किल्ला
* सानगडीचा किल्ला - ऐतिहासिक स्थळ- किल्ला
* सिताबर्डीचा किल्ला - ऐतिहासिक स्थळ- किल्ला
* गोंड राजाचा किल्ला - ऐतिहासिक स्थळ- किल्ला
* नगरधन - ऐतिहासिक स्थळ- किल्ला
* भिवगड - ऐतिहासिक स्थळ- किल्ला
* बल्लारशा - ऐतिहासिक स्थळ- किल्ला
* किल्ले चंद्रपूर - ऐतिहासिक स्थळ- किल्ला
* गोंदियाचा प्रतापगड - ऐतिहासिक स्थळ- किल्ला
* नरनाळा किल्ला - ऐतिहासिक स्थळ- किल्ला
* बाळापूर किल्ला - ऐतिहासिक स्थळ- किल्ला
* रामटेक - रामाचे पूरातन मंदिर
* मार्कंडा- कला व तीर्थस्थळ
* आदासा - विदर्भातील अष्टविनायक
* अष्टदशभूज (रामटेक) - विदर्भातील अष्टविनायक
* केळझर - विदर्भातील अष्टविनायक
* चिंतामणी (कळंब) - विदर्भातील अष्टविनायक
* भृशुंड (मेंढा) - विदर्भातील अष्टविनायक
* वरदविनायक (भद्रावती) - विदर्भातील अष्टविनायक
* सर्वतोभद्र (पवनी) - विदर्भातील अष्टविनायक
* सिताबर्डी (नागपूर) - विदर्भातील अष्टविनायक
* शेगाव - गजानन महाराजांचे देउळ
* महाकाली-चंद्रपूर येथे असलेले एक देवीचे मंदिर.


वर्ग:विदर्भ
वर्ग:पर्यटन स्थळे
बडवानी

बडवणी गाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील गंगाखेड तालुक्यातील एक गाव आहे. ते मराठवाड्यातील आहे. येथे मराठी आणि आंध या प्रमुख भाषा बोलल्या जातात. तो औरंगाबाद विभागांतर्गत येतो. हे परभणीपासून दक्षिणेस ५८ किमी अंतरावर आहे. गंगाखेडपासून 11 किमी अंतरावर आहे. राज्याची राजधानी मुंबईपासून हे 473 किमी अंतरावर आहे.
बडवणीला लागून असलेली गावे

कोद्री (2 किमी), उंडेगाव (3 किमी), बोर्डा (4 किमी), डोंगरजळा (4 किमी), वागदरी (6 किमी) ही बडवणीच्या जवळपासची गावे आहेत. बडवाणीला उत्तरेला सोनपेठ तहसील, प्राली देखील लागून आहे. पश्चिमेला तहसील, पूर्वेला अहमदपूर तहसील, पूर्वेला पालम तहसील.
लोकसंख्या

बडवाणी स्थानिक भाषा मराठी आहे. बडवणी गावाची एकूण लोकसंख्या 2623 आहे. आणि घरांची संख्या 565 आहे. महिलांची लोकसंख्या ४८.५% आहे. ग्रामीण साक्षरता दर 62.5% आणि महिला साक्षरता दर 25.3% आहे.
बडवानी जवळची नगरे

परळी, लोहा, लातूर, परभणी बडवणी ही जवळपासची शहरे आहेत.
गॅलरी
संदर्भ

https://parbhani.gov.in/about-district/
वर्ग:विकिडाटामध्ये गुणक अनुपलब्ध