JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
विधान परिषद

भारतातील घटक राज्यांमधील कायदेमंडळाच्या वरिष्ठ गृहाला विधान परिषद म्हणतात. महाराष्ट्र, कर्नाटक, उत्तर प्रदेश, बिहार, आंध्रप्रदेश आणि तेलंगणा या ६ राज्यात द्विसदनी कायदेमंडळ पद्धती अस्तित्वात आहे व तेथे विधान परिषदेसोबत विधानसभा अस्तित्वात आहे. बाकी सर्व राज्यात एकसदनी कायदेमंडळ पद्धती असुन फक्त विधानसभा हे एकच सभागृह आहे.
मतदान प्रक्रिया

विधानसभेप्रमाणे येथे थेट मतदान प्रक्रिया अवलंबली जात नाही. राष्ट्रपती निवडणूक, विद्यापीठ सेनेट यासारख्या निवडणुकींसाठी पसंतीक्रमाची पद्धती वापरली जाते तीच पद्धत या निवडणुकीतही अवलंबली जाते. निवडणुकीसाठी जेवढे मतदार उभे असतील तेवढय़ा उमेदवारांना मतदार आपला (आवडीनुसार) पसंतीक्रम देतो. जास्त पसंतीच्या उमेदवाराला पहिला क्रम, त्यानंतर दुसऱ्या आवडीच्या उमेदवाराला दुसरा अशा पद्धतीने एकूण उमेदवारांएवढे मत देता येते.

संबंधित मतदारसंघाची मतदान संख्या व उमेदवार यांच्यानुसार निवडणूक आयोग एक कोटा निश्चित करतात. निर्धारित कोट्याएवढी प्रथम क्रमांकाची मते मिळवणारा उमेदवार विजयी होतो. पण पहिल्या पसंतीची मते कोट्याएवढी नसल्यास दुसऱ्या पसंतीची मते जो पूर्ण करेल, तो उमेदवार विजयी होतो. निर्धारित कोटा पूर्ण करणारा कोणत्याही पसंतीचा उमेदवार विजयी होऊ शकतो. यात कोणाचेही मतदान वाया जात नाही.

दोन उमेदवारांच्या सरळ लढतीत पहिल्या पसंतीच्या मतात जो पहिल्या क्रमांकावर राहतो त्याचा विजय जवळपास नक्की असतो. मतांचा कोटा पूर्ण न झाल्यास दुसऱ्या क्रमांकावरील उमेदवाराला मिळालेल्या दुसऱ्या पसंतीच्या मतांची मोजणी केली जाते. तरी कोटा पूर्ण न झाल्यास पहिल्या क्रमांकावरील उमेदवाराला विजयी घोषित केले जाते.
वर्तमान विधान परिषद

डिसेंबर २०२४ मधील राज्य विधान परिषदा खालीलप्रमाणे होत्या:
माजी / विसर्जित विधान परिषद
प्रस्तावित विधान परिषद

चार नव्या विधान परिषदांच्या निर्मीतीचे प्रस्ताव सादर केले गेले आहे:

* आसाम विधान परिषद - १४ जुलै २०१३ रोजी, आसाम विधानसभेने ४२ सदस्यांची आसाम राज्यात विधान परिषदेच्या निर्मितीसाठी ठराव मंजूर केला. आसाम विधान परिषद विधेयक, २०१३ हे ३ डिसेंबर २०१३ रोजी राज्यसभेत सादर करण्यात आले.

* ओडिशा विधान परिषद - १८ सप्टेंबर २०१८ रोजी, ओडिशा विधानसभेने ४९ सदस्यांची ओडिशा राज्यासाठी विधान परिषद स्थापन करण्याचा ठराव मंजूर केला.

* पश्चिम बंगाल विधान परिषद - ६ जुलै २०२१ रोजी, पश्चिम बंगाल विधानसभेने तदर्थ समितीच्या अहवालाला पाठिंबा देणारा ठराव संमत केला ज्याने पश्चिम बंगाल राज्यासाठी विधान परिषद निर्माण करण्यास अनुकूलता दर्शवली ज्यात बहुदा ९८ सदस्य असतील.

* राजस्थान विधान परिषद - १८ एप्रिल २०१२ रोजी, राजस्थान विधानसभेने ६६ सदस्यांची राजस्थान राज्यासाठी विधान परिषद तयार करण्याचा ठराव मंजूर केला. राजस्थान विधान परिषद विधेयक, २०१३ हे ६ ऑगस्ट २०१३ रोजी राज्यसभेत सादर करण्यात आले आणि ते कायदा आणि न्यायविषयक स्थायी समितीकडे पाठवण्यात आले. ह्या आधी पण असा ठराव २००८ मध्ये झाला होता.
हे सुद्धा पहा

* पदवीधर मतदारसंघ
संदर्भ

वर्ग:नागरिकशास्त्र
वर्ग:१२ जानेवारी मंत्रालय कार्यशाळा
ब्रेट ली

ब्रेट ली (नोव्हेंबर ८, इ.स. १९७६) हा एक माजी ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू आहे. लीला जगातील सर्वात जलद गोलंदाजापैकी एक मानले जाते. पदार्पणा नंतर सातत्याने २ वर्ष त्याने गोलंदाजी सरासरी २० चेंडू पेक्षा कमी ठेवली.

ली उत्तम क्षेत्ररक्षक तसेच चांगला लोवर ऑर्डर फलंदाज आहे. कसोटी सामन्यांमध्ये त्याची फलंदाजी सरासरी २० पेक्षा जास्त आहे. मायकल हसी सोबत १२३ धावांची सातव्या गड्यासाठी त्याची ऑस्ट्रेलियन संघासाठी विकमी भागीदारी आहे.

लीचे उपाख्य 'बिंगा', न्यू साउथ वेल्स मधील बिंग ली ह्या इलेक्ट्रॉनिक वस्तुच्या दुकानांवरून पडले.

ब्रेट ली कोलकाता नाइट रायडर्स संघासाठी आयपीएल मध्ये खेळतो.

१३ जुलै, २०१२ रोजी ऑस्ट्रेलियन संघाच्या इंग्लंड दौऱ्या दरम्यान झालेल्या दुखापती नंतर आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मधुन संन्यास घेण्याचे घोषित केले. ली आयपीएल तसेच बिग बॅश लीग खेळत राहील.
गोलंदाजी पद्धती

ली जलदगती गोलंदाजी साठी जाणल्या जातो व तो नियमित पणे १५० किमी/ता किंवा अधिक गोलंदाजी करतो. पाकिस्तानी गोलंदाज शोएब अख्तर (१६१.३ किमी/ता, १००.२ मा/ता) नंतर जलदगती गोलंदाजीत ब्रेट लीचा नंबर आहे. सातत्याने जलद गोलंदाजी केल्याने त्याला अनेक दुखापतींना सामोर जावे लागल. दुखापतीं पासून दुर राहण्यासाठी त्याने आपली गोलंदाजी पद्धती बदलली..

कारकिर्दीच्या सुरुवातीच्या काळात लीची गोलंदाजी एक्शन चुकीची(क्रिकेट नियमांनुसार) असल्याचे म्हणले जायचे. तसेच अनेक बीमर चेंडू एकदिवसीय सामन्यात टाकल्या नंतर बराच गदारोळ झाला होता.
संदर्भ आणि नोंदी

ली, ब्रेट
ली, ब्रेट
ली, ब्रेट
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
बीजगणित मूलभूत प्रमेय

बीजगणिताचे मूलभूत प्रमेय कार्ल फ्रिडरीश गाऊसने सिद्ध केले. केवळ बीजगणितच नाही, तर इतरही अनेक शाखांमधील हा एक मुलभूत सिद्धांत मानला जातो.

हा सिद्धांत असे सांगतो की प्रत्येक कॉम्प्लेक्स बहुपदीस निदान एकतरी उकल असतेच. हा महत्त्वाचा सिद्धांत आहे कारण, परीमेय वा वास्तव चल असणाऱ्या बहुपद्यांस, अनुक्रमे, परीमेय वा वास्तव उकली असतीलच असे नाही. एक प्रसिद्ध उदाहरण म्हणजे, $x^2 +1$ या परीमेय (वास्तव) बहुपदीस परीमेय (वा वास्तव) उकल नाहीये, कारण परीमेय (वा वास्तव) संख्यांचा वर्ग धन असतो. बीजगणिताचे मूलभूत प्रमेय सांगते की कॉम्ल्पेक्स बहुपदींत असे घडू शकत नाही.
सिद्धांत

चलाचा शून्येतर घात असणारे निदान एक पद असणाऱ्या प्रत्येक कॉम्प्लेक्स बहुपदीस निदान एक तरी कॉम्ल्पेक्स उकल असतेच.
वापर

* या सिद्धांताचा वापर करून हे सिद्ध करता येते की प्रत्येक कॉम्ल्पेक्स सारणीला एक तरी आयगेन मूल्य असतेच.
* या सिद्धांतामुळे हिल्बर्टचे नुलश्टेलेनजात्स्झ (Hilbert's Nullstellensatz) सिद्ध करता येते.

वर्ग:बीजगणित
विमानतळ

thumb|फ्रँकफर्ट विमानतळ

विमानतळ(विमानाचा थांबा)(फ्रेंच:Aéroport, जर्मन:Flughafen, स्पॅनिश:Aeropuerto, इंग्लिश:Airport मराठीत उच्चार व लिखाण- एअरपोर्ट) :एक दळणवळणाचे स्थान/ठिकाण किंवा निश्चित मानव नियंत्रीत ठिकाण जे विमान उड्डाणाकरीता (निर्गमन) व उतरविण्याकरीता (आगमन) वापरले जाते. विमानाने आकाशात भरारी मारण्यासाठी व उतरण्यासाठी ज्या विशेष तांत्रिक सोयीसुविधा आवश्यक असतात त्या एका व्यावसायिक विमानतळावर उपलब्ध असतात. मोठी विमानतळे प्रवाशांच्या आगमन व निर्गमनाकरीता तसेच सामान व मालाच्या वाहतूकीकरता देखील वापरली जातात.मोठ्या विमानतळांवर विमानांच्या निर्वहन,बिघाड-दुरुस्ती व इंधन भरण्याची सोय अशा अनेक अत्याधुनिक सुविधा उपलब्ध केलेल्या असतात.

विमानतळावर विमान-उड्डाणासाठी व उतरविण्यासाठी आवश्यक असा सुयोग्य रस्ता आखलेला असतो त्यास धावपट्टी असे संबोधतात.हि धावपट्टी त्या त्या विमानतळाच्या वाहतू़क व वापरावर आधारीत लांबीची तसेच आंतरराष्ट्रीय नियमांनुसार सुनिश्चित केलेली असते.जगातील पहिले नागरी विमानतळ अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने या देशातील न्युजर्सी राज्यातील नेवार्क (Newark)या ठिकाणी बांधल्या गेले.
जगातील सर्वात वर्दळीचे विमानतळ

२०१४ साली जगातील खालील विमानतळांनी सर्वाधिक प्रवाशांची वाहतूक केली.



वर्ग:दळणवळण
युक्लिड

thumb|right| युक्लिड ऑफ अलेक्झांड्रिया
युक्लिड (Euclid) ऊर्फ युक्लिड ऑफ अलेक्झांड्रिया हे इ.स.पू. ३३० ते २७५ च्या काळातील ग्रीक गणितज्ञ होते. त्यांना भूमितीचा जनक असेही म्हणले जाते.

एक नामवंत गणिती म्हणून युक्लिड यांचे नाव गणिताच्या क्षेत्रात प्रामुख्याने भूमितीच्या संदर्भात अजरामर आहे. भूमितीशास्त्रात त्यांचे संशोधन कार्य अजोड आहे. त्यामुळेच त्यांनी केलेल्या भूमितीच्या मांडणीला " युक्लिडीय भूमिती ' हे सार्थ नाव देऊन जगाने त्यांचा गौरव केला आहे. आजच्या भूमितीचा पाया युक्लिड यांनी रचला.

जगाला त्यांच्या कार्याचा जेवढा परिचय आहे , तेवढा त्यांच्या जीवन चरित्राचा नाही , कारण त्यांच्याविषयी फारशी माहिती उपलब्ध नाही. त्यांचा जन्म व त्यांचे शिक्षण अथेन्स येथे झाले असावे . पुढे ते इजिप्तमध्ये अलेक्झांड्रिया येथे गेले . तेथेच त्यांनी गणित क्षेत्रातील कार्य वाढवले व ते प्रसिद्ध झाले . त्यांचा कार्यकाल इ.स.पूर्व ३०० वर्षे म्हणजे सुमारे २३०० वर्षांपूर्वीचा असावा .

त्यांच्या पूर्वी होऊन गेलेल्या पायथागोरस , प्लेटो , थेल्स इत्यादी गणितज्ञांनी केलेल्या गणितविषयक संशोधनाची युक्लिड यांनी पद्धतशीर जुळणी व मांडणी केली . स्वतःच्या संशोधनाची त्यात भर घातली. गणिताच्या गुणधर्मांत सुसंगतता व सुसूत्रता आणली आणि एक तर्कशुद्ध व नियमबद्ध गणितशास्त्र जगाला दिले. हे सर्व संशोधन ' एलिमेंट्स ' नावाच्या पुस्तकात ग्रंथित केले आहे. त्याचे तेरा खंड आहेत. जगातील अनेक भाषांमध्ये या ग्रंथाचे भाषांतर झाले आहे. प्रतलीय व अवकाशीय भूमिती , प्रमाण , पूर्ण संख्या , अपरिमेय संख्या इत्यादींविषयी विचार या ग्रंथामध्ये केलेला आहे. युक्लीडच्या पहिल्या चार पुस्तकांत रेषा कोन, सरलरेषाकृती वगैरे एकाच पातळींत असणाऱ्या आकृतींचे गुणधर्म सांगितले आहेत. पांचव्या पुस्तकांत गुणोत्तर व प्रमाण यांचे कांहीं धर्म सांगून त्यांचा उपयोग सहाव्या पुस्तकांत केला आहे. पुढच्या चार पुस्तकांत अंक सिद्धान्ताचे विवरण अकराव्या, बाराव्या व तेराव्या पुस्तकांतून नियमित घनाकृतींचा विचार केला आहे. त्यांत घन (Cube), टेट्राहेड्रॉन(Tetrahedron-चार सपाट पृष्ठांची घनाकृती) आणि ऑक्टाहेड्रॉन (Octahedron-) सारख्या पाच नियमित घनाकृतींविषयीं विशेष विचार केला आहे.

त्यांची विचार करण्याची अनुमान पद्धती विज्ञान , तत्त्वज्ञान , अभियांत्रिकी इत्यादी शास्त्रांनाही उपयुक्त ठरली आहे .

अंकसिद्धान्तावरच्या पुस्तकात त्याने अविभाज्य अंक अमर्याद आहेत हे सिद्ध केले आहे.
अविभाज्य अंकांच्या अमर्यादित्वाची सिद्धता

युक्लीडने असा तर्क केला की, अविभाज्य अंक (prime numbers) यांची संख्या मर्यादित आहे असे गृहीत धरू या. आणि सगळ्यात मोठा अविभाज्य अंकाला क्ष म्हणू. आता २ पासून सुरुवात करून क्ष पर्यंतच्या सर्व अविभाज्य अंकांचा गुणाकार करा व त्यात १ मिळवा. म्हणजे य = २ X ३ X ५ X ७ X ११ . . . .X क्ष + १. य हा क्ष पेक्षा मोठा तर आहे, पण तो विभाज्य आहे आहे का? जर य विभाज्य असेल, तर त्याला कोणत्या तरी अंकाने ने पूर्ण भाग गेला पाहिजे. पण अशा कोणत्याही आकड्याने यला पूर्ण भाग जाऊ शकत नाही, कारण सर्व अविभाज्य आकड्यांचा गुणाकार करून त्यात्त १ मिळवूनच आपण य बनविला आहे, तेंव्हा कोणत्याही संख्येने ’य’ला भागले तरी १ ही बाकी उरणारच. याचा अर्थ य अविभाज्य आहे. म्हणजे क्ष हा सगळ्यात मोठा अविभाज्य अंक आहे हे आपले गृहीतक चुकीचे आहे. अर्थात, अविभाज्य अंकांची संख्या अमर्यादित (infinite) आहे.


वर्ग:प्राचीन ग्रीक गणितज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
पाचू

पाचू हिरव्या रंगाचे एक मौल्यवान रत्न आहे. हे क्वचित पिवळसर रंगाचे किंवा शुभ्र सुद्धा असते.
पाचू: (पाच, पन्ना, मरकत, एमराल्ड). खनिज रत्न. वैदूर्याचा मध्यम ते गडद हिरव्या रंगाचा प्रकार [⟶ वैदूर्य]. हे खनिज विरळाच आढळते, शिवाय त्याचे निर्दोष स्फटिक दुर्मिळ असतात. त्यामुळे हे रत्न हिऱ्याप्रमाणे मूल्यवान आहे. याचे स्फटिक षट्कोणी, प्रचिनाकार असतात [⟶ स्फटिकविज्ञान]. याची कठिनता ७·५ असते, उघडा पडल्यास तो अधिक कठीण होतो. रा. सं. Al2[Be8Si6O18]. यात अल्प प्रमाणात क्रोमियम ऑक्साइड़ असते व त्यामुळेच याला रंग आलेला असतो मात्र जास्त तापविल्यास याचा रंग जातो. पाचूवर अम्लाचा परिणाम होत नाही व धासल्यास तो विद्युत् भारित होतो. याचे इतर गुणधर्म वैदूर्यासारखे असतात.

पाचू बहुधा अभ्रकी सुभाजांत व स्फटिकी चुनखडकांत तर क्वचित पेग्मटाइटांत आढळतो. कोलंबिया (मूसो), रशिया (उरल, सायबीरिया), द. आफ्रिका (ट्रान्सव्हाल), ब्राझील, पेरू, मॅलॅगॅसी, ऑस्ट्रिया इ. प्रदेशांत पाचू आढळतो. भारतामध्ये कालीगुमान, मेवाड, अजमेर इ. ठिकाणी हा आढळतो.


वर्ग:रत्‍ने
मोती

मोती एक मौलव्यान खडा आहे. इतर मौल्यवान खड्यांप्रमाणे हा खनिज नसून प्राणीजन्य आहे. याचे अस्सल मोती, कल्चर्ड मोती आणि नकली मोती असे प्रकार पडतात. याचा उपयोग विविध प्रकारचे अलंकार तयार करण्यासाठी होतो.महाराष्ट्रात मोत्यांना विशेष मागणी असून नथ, विविध प्रकारचे गळ्यातील दागिने (चिंचपेटी,तनमणी इ.),तोडे, कुड्या, बाजूबंद,कंबरपट्टा आदी महिलांचे तर पुरूषांच्याही शेरवानी-धोती किंवा तत्सम कपड्यांमध्ये आणि साखळी मध्ये किंवा कानात मोती घातला जातो.

अस्सल मोती : हा मोती कालव/ शिंपल्यातून नैसर्गिकरीत्याच बाहेर पडतो.शिंपल्यात धुळ,वाळू वा एखादा कण गेल्यास‌‌ आतील नेेकर नामक चिकट पदार्थ त्याभोवती आवरण तयार करून कवचात बंद करून घेतो. तेेच नंतर कठीण स्वरूपात आपल्यासमोर मोती म्हणून येतेे.अस्सल मोती हा वजनाने नकली मोत्यापेक्षा जड आणि एक वेगळ्याच प्रकारची तकाकी असलेला दिसतो.

कल्चर्ड मोती: हा मोत्यांच्या शेतीचा एक भाग आहे.‌कालवांत/ शिंपल्यात आपणहून धुळीचा कण किंवा खड सोडून काही ठराविक कालावधीनंतर उघडल्यानंतर आतून मिळणारे बंदिस्त गोलाकृती पांढरे कवच म्हणजेच हा कल्चर्ड मोती होय.


वर्ग:रत्‍ने
मेघनाद साहा

मेघनाद साहा एफआरएस ( ६ ऑक्टोबर १८९३ - १६ फेब्रुवारी १९५६) एक भारतीय खगोलशास्त्रज्ञ होते. त्यांनी सहा आयनीकरण समीकरण विकसित केले जे ताऱ्यां मधील रासायनिक आणि भौतिक परिस्थितीचे वर्णन करतात.
चरित्र

मेघनाद साहा यांचा जन्म १८९३ मध्ये ढाका जवळील शाओराटोली या गावी, ब्रिटिश भारताच्या पूर्वीच्या बंगाल प्रेसिडेंसीमध्ये (सध्याच्या बांगलादेशात) झाला. जगन्नाथ साहाचा मुलगा, मेघनाद हे गरीब कुटुंबातील होते आणि जीवनात यशस्वी होण्यासाठी धडपडत होता. त्यांच्या सुरुवातीच्या शालेय शिक्षणादरम्यान, त्यांनी स्वदेशी चळवळीत भाग घेतल्यामुळे त्यांना ढाका कॉलेजिएट स्कूल सोडण्यास भाग पाडले गेले. ढाका महाविद्यालयातून त्यांनी भारतीय शालेय प्रमाणपत्र मिळवले. कोलकाता येथील प्रेसिडेन्सी कॉलेज आणि राजाबाजार सायन्स कॉलेज सी.यू. मध्ये ते विद्यार्थी होते; १९२३ ते १९३८ पर्यंत अलाहाबाद विद्यापीठाचे प्राध्यापक आणि त्यानंतर पर्यंत मरण येईपर्यंत कलकत्ता विद्यापीठात विज्ञान संकायचे प्राध्यापक आणि डीन म्हणून त्यांनी काम केले. १९२७ मध्ये रॉयल सोसायटीचे ते फेलो झाले. ते १९३४ मध्ये भारतीय विज्ञान काँग्रेसच्या २१ व्या सत्राचे अध्यक्ष होते.

साहा यांच्या वर्गमित्रांमध्ये सत्येंद्र नाथ बोस, ज्ञान घोष आणि जे. एन. मुखर्जी होते. त्याच्या नंतरच्या आयुष्यात ते अमिया चरण बॅनर्जी यांचे जवळचे होते. साहा नास्तिक होती.
साहा, मेघनाद
वर्ग:इ.स. १८९३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९५६ मधील मृत्यू
वर्ग: १ ली लोकसभा सदस्य
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:भारतीय नास्तिक
रंभा

रंभा ही इंद्राच्या दरबारातील एक प्रमुख अप्सरा होती.

रामायणातील संदर्भाप्रमाणे ती कुबेराचा पुत्र नलकुबेर याची पत्नी होती. रावणाने तिचे अपहरण करून तिच्यावर बळजबरी केली. यावर रूष्ट होऊन नलकुबेराने रावणाला शाप दिला की 'यापुढे जर त्याने एखाद्या स्त्रीशी तिच्या इच्छेविरूद्ध संबंध ठेवला तर त्याच्या डोक्याचे सात तुकडे होऊन त्याला मरण येईल.' यामुळेच रावणाच्या ताब्यातील सीता सुखरूप राहिल्याचे सांगितले जाते.
----
शॉन पोलॉक

शॉन पोलॉक (जन्म 16 जुलै 1973) हा दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट समालोचक आणि माजी क्रिकेट खेळाडू आहे, जो खेळाच्या सर्व फॉरमॅटमध्ये कर्णधार होता. तो सर्वकाळातील महान वेगवान गोलंदाज आणि अष्टपैलू खेळाडूंपैकी एक म्हणून ओळखला जातो. एक अस्सल गोलंदाजी अष्टपैलू खेळाडू, पोलॉकने अॅलन डोनाल्डसह अनेक वर्षे गोलंदाजी भागीदारी केली. 2000 ते 2003 पर्यंत तो दक्षिण आफ्रिकेच्या क्रिकेट संघाचा कर्णधार होता आणि आफ्रिका इलेव्हन, वर्ल्ड इलेव्हन, डॉल्फिन्स आणि वॉर्विकशायरकडूनही खेळला . 2003 मध्ये त्याची विस्डेन क्रिकेटर ऑफ द इयर म्हणून निवड झाली.


पोलॉक
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख

11 जानेवारी 2008 रोजी त्याने 3 फेब्रुवारी रोजी 303 व्या एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यानंतर सर्व प्रकारच्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून निवृत्तीची घोषणा केली . पोलॉक आता सुपरस्पोर्टच्या दक्षिण आफ्रिकन क्रिकेटच्या कव्हरेजवर समालोचक म्हणून काम करतो.

नोव्हेंबर २०२१ मध्ये, त्याला आयसीसी क्रिकेट हॉल ऑफ फेममध्ये समाविष्ट करण्यात आले.
हरिवंशराय बच्‍चन

इवलेसे|हरिवंशराय बच्‍चन
हरिवंशराय बच्‍चन (जन्म : बाबूपट्टी-प्रतापगड जिल्हा-उत्तर प्रदेश, २७ नोव्हेंबर, इ.स. १९०७; - मुंबई, १८ जानेवारी २००३) हे हिंदी भाषेतील एक प्रसिद्ध कवी आणि लेखक होते. ते प्रसिद्ध हिंदी सिने-अभिनेते अमिताभ बच्चनचे वडील होते. यांचे जन्म प्रतापगढ जिल्ह्याचे हा गावात झाला होता. त्यांचे एम.ए.पर्यंतचे शिक्षण अलाहाबाद येथे झाले. त्यानंतर त्यांनी केंब्रिज विद्यापीठातून पीएच.डी. मिळवली, व ते अलाहाबाद विश्वविद्यालयात इंग्रजीचे प्राध्यापक झाले. निवृत्तीनंतर ते भारत सरकारच्या परराष्ट्र मंत्रालयात हिंदी विशेषज्ञ म्हणून नोकरी केली. ते राज्यसभेच्या १२ नामनिर्देशित सदस्यांपैकी एक होते.

हरिवंशराय बच्‍चन हे हिंदी कवितेतील उत्तर छायावादी काळातले प्रमुख कवी होते.

त्यांनी अमिताभ यांना मन का होतो अच्छा मन काना होतो जादा अछ्छा हे सांगितले. त्यांची मधुशाला नावाची दीर्घ कविता प्रसिद्ध आहे. "मंदिर मस्जित बैर कराते मेल कराती मधुशाला" अशी एक काव्यपंक्ती यामध्ये आहे.
संदर्भ

वर्ग:हिंदी कवी
वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती
वर्ग:इ.स. १९०७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. २००३ मधील मृत्यू
इव्हान लेंडल

इव्हान लेंडल (मार्च ७, इ.स. १९६०) हा एक निवृत्त टेनिस खेळाडू आहे. आजवर ८ ग्रँड स्लॅम एकेरी अजिंक्यपदे जिंकणारा लेंडल आजवरच्या सर्वोत्तम टेनिसपटूंपैकी एक मानला जातो. १९८० च्या दशकामध्ये लेंडलने एकेरी टेनिसमध्ये कमालीचे वर्चस्व गाजवले. त्याने एकूण १९ ग्रँड स्लॅम स्पर्धांच्या अंतिम फेऱ्या गाठल्या तसेच चॅम्पियन्स सीरिजमधील स्पर्धा २२ वेळा जिंकल्या.

सध्या तो अँडी मरेचा प्रशिक्षक आहे.
बाह्य दुवे

*


वर्ग:चेक प्रजासत्ताकचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:अमेरिकेचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
जस्टिन हेनिन

जस्टिन हेनिन (; २००१-२००५ दरम्यानचे नावः जस्टिन हेनिन-हार्देन) ही बेल्जियम देशाची एक माजी टेनिसपटू आहे. हेनिनने आपल्या कारकिर्दीत सात ग्रँडस्लॅम व एकूण ४३ महिला एकेरी टेनिस स्पर्धा जिंकल्या. तसेच तिने २००४ अथेन्स ऑलिंपिकमध्ये महिला एकेरीचे सुवर्णपदक मिळवले. हेनिन डब्ल्यूटीए क्रमवारीमध्ये एकूण ११७ आठवडे अव्वल क्रमांकावर होती.

आपल्या मानसिक व शारिरिक क्षमता, चपळाई व खेळामधील वैविध्यामुळे हेनिन आजवरच्या सर्वोत्तम महिला टेनिस खेळाडूंपैकी एक मानली जाते. तिचा एकहाती बॅकहँड महिला व पुरुष टेनिसमध्ये सर्वोत्कृष्ट असल्याचे मत जॉन मॅकएन्रोने व्यक्त केले आहे तर आपल्या पिढीमधील सर्वात प्रतिभाशाली टेनिस खेळाडू ह्या शब्दांत बिली जीन किंग, आंद्रे अगासी व मार्टिना नवरातिलोव्हा ह्या माजी टेनिस खेळाडूंनी हेनिनचे कौतुक केले आहे. आपल्या यशासाठी हेनिनचा २००७ साली बेल्जियममधील सर्वोत्कृष्ट खेळाडू तर २००८ साली लॉरियस वार्षिक महिला खेळाडू हे पुरस्कार देऊन गौरव करण्यात आला.
कारकीर्द

ग्रँड स्लॅम एकेरी अंतिम फेऱ्या
बाह्य दुवे

*
*


वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:बेल्जियमच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
जिम कुरीयर

जेम्स स्पेन्सर कुरीयर जुनियर (James Spencer Courier, Jr.; १७ ऑगस्ट १९७०) हा एक निवृत्त अमेरिकन टेनिसपटू आहे. आपल्या १२ वर्षांच्या व्यावसायिक कारकिर्दीमध्ये कुरीयरने ४ एकेरी ग्रँड स्लॅम स्पर्धा जिंकल्या. तो १९९२-१९९३ काळामध्ये ५८ आठवडे ए.टी.पी. क्रमवारीमध्ये अव्वल क्रमांकावर राहिला होता.

चारही ग्रँड स्लॅम स्पर्धांच्या अंतिम फेऱ्या सर्वात तरुण वयात गाठण्याचा विक्रम आजही त्याच्याच नावावर आहे.
बाह्य दुवे

*


वर्ग:अमेरिकेचे टेनिस खेळाडू
रफायेल नदाल

रफायेल नदाल () हा स्पेनचा एक टेनिसपटू आहे. सध्या नदाल एटीपी क्रमवारीमध्ये पाचव्या क्रमांकावर आहे अनेक टेनिस तज्ज्ञांच्या मते नदाल आजतागायत झालेल्या सर्वोत्तम टेनिस खेळाडूंपैकी एक आहे. आजच्या घडीला जगातील सर्वात यशस्वी पुरुष टेनिस खेळाडू असलेल्या राफेल नडालने आजपर्यंत २२ ग्रँड स्लॅम जिंकलेले आहेत. ११ ऑक्टोंबर २०२०ला रोनाल्ड गॅरोस ( फ्रेंच ओपन ) मध्ये सर्बियाच्या नोवाक जोकोविचला हरऊन त्याने सर्वात जास्त २० ग्रँड स्लॅम सिंगल्स टाईटल्स जिंकण्याच्या रॉजर फेडररच्या विक्रमाची बरोबरी केली तर २०२२ ऑस्ट्रेलियन ओपन स्पर्धेमध्ये त्याने दानिल मेदवेदेव्हला पराभूत करून २१वे ग्रँड स्लॅम विजेतेपद मिळवले. तो सर्वात जास्त वेळा फ्रेंच ओपन जिंकणारा (१४वेळा) टेनिस खेळाडू आहे. २४ मास्टर्स टेनिस स्पर्धा जिंकल्या आहेत. २००८ साली झालेल्या बीजिंग ऑलिम्पिक स्पर्धांमध्ये त्याने स्पेनसाठी सुवर्णपदक पटकावले. २०१० सालची यू.एस. ओपन स्पर्धा जिंकून नदालने चारही ग्रँड स्लॅम स्पर्धा जिंकण्याचा विक्रम पूर्ण केला. हा पराक्रम साधणारा खुल्या टेनिस काळामधील नदाल हा केवळ ७वा व वयाने सर्वात लहान टेनिस खेळाडू आहे.

रफायेल नदालला तांबड्या मातीवरील सर्वोत्कृष्ट टेनिस खेळाडू मानले जाते. त्याने आजवर आजवर विक्रमी नऊ वेळा फ्रेंच ओपनमध्ये तर विक्रमी आठ वेळा मोंटेकार्लो मास्टर्समध्ये अजिंक्यपद पटकावले आहे. १६० आठवडे जागतिक क्रमवारीमध्ये रॉजर फेडररच्या खालोखाल दुसऱ्या क्रमांकावर राहिलेल्या नदालने १८ ऑगस्ट २००८ रोजी सर्वप्रथम अव्वल क्रमांक गाठला. त्यानंतर ५ जुलै २००९ रोजी तो पुन्हा दुसऱ्या क्रमांकावर गेला व ७ जून २०१० रोजी त्याने दुसऱ्यांदा अव्वल क्रमांक मिळवला. नोव्हाक जोकोविचने २०११ सालची विंबल्डन स्पर्धा जिंकून ३ जुलै २०११ रोजी नदालला परत दुसऱ्या क्रमांकावर ढकलले.
जीवन

कारकीर्द

ग्रँड स्लॅम एकेरी अंतिम फेऱ्या: २९ (२१ - ८)
मास्टर्स १००० एकेरी अंतिम फेऱ्या: ३१ (२१ - १०)

नदालने आजवर विक्रमी २४ मास्टर्स स्पर्धा जिंकल्या आहेत.
ऑलिंपिक
बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ
* फेसबूकवरील पान
*एटीपीवरील नदालचे पान


वर्ग:स्पेनचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
अँडी रॉडिक

अँड्र्यू स्टीवन रॉडिक (; ३० ऑगस्ट १९८२) हा एक निवृत्त अमेरिकन टेनिस खेळाडू आहे. ए.टी.पी. जागतिक क्रमवारीमध्ये काही काळ अव्वल क्रमांकावर असलेल्या रॉडिकने २००३ यू.एस. ओपन स्पर्धेमध्ये अजिंक्यपद मिळवले होते. ग्रँड स्लॅम स्पर्धेच्या एकेरीमध्ये विजय मिळवणारा तो अखेरचा अमेरिकन टेनिस खेळाडू आहे. ह्या व्यतिरिक्त रॉडिकने इतर चार ग्रँड स्लॅम स्पर्धांच्या अंतिम फेऱ्या गाठल्या परंतु ह्या चारही अंतिम सामन्यांमध्ये त्याला रॉजर फेडररकडून हार पत्करावी लागली.

२०१२ यू.एस. ओपन स्पर्धेदरम्यान रॉडिकने निवृत्ती जाहीर केली. ब्रूकलिन डेकर ही अमेरिकन मॉडेल त्याची पत्नी आहे.
बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ
*


वर्ग:अमेरिकेचे टेनिस खेळाडू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
सेरेना विल्यम्स

सेरेना विल्यम्स () ही एक अमेरिकन टेनिसपटू आहे. सेरेनाने आजवर एकूण ३८ ग्रँड स्लॅम (२२ एकेरी, १४ दुहेरी व २ मिश्र दुहेरी) जिंकल्या आहेत. सध्या डब्ल्यूटीए यादीत अव्वल क्रमांकावर असलेली सेरेना आजवर ५ वेळा व एकूण १२३ आठवडे अव्वल स्थानावर राहिली आहे. सेरेनाने अमेरिकेसाठी ऑलिंपिक महिला दुहेरी टेनिसमध्ये दोन वेळा (२०००, २००८) सुवर्ण पदके मिलवली आहेत. सेरेना महिला टेनिस जगताच्या इतिहासातील सर्वश्रेष्ठ खेळाडूंपैकी एक मानली जाते.

सर्वाधिक एकेरी ग्रँड स्लॅम स्पर्धांमध्ये विजय मिळवणारी सेरेनाने ह्या बाबतीत स्टेफी ग्राफची बरोबरी साधली आहे. मोठी बहीण व्हीनस विल्यम्स हीच सेरेनाची दुहेरीमध्ये जोडीदार राहिली आहे. दोघींनी १४ दुहेरी ग्रँड स्लॅम जिंकल्या आहेत. व्हीनससोबत सेरेनाची एकेरीमधील प्रतिस्पर्धा देखील विक्रमीच आहे. ह्या दोघी २३ वेळा एकेरी सामन्यांमध्ये भेटल्या असून सेरेनाने १३ सामने जिंकले आहेत.
जन्म व प्रारंभिक जीवन

सेरेनाचा जन्म २६ सप्टेंबर १९८१ रोजी मिशिगन राज्याच्या सॅगिनाऊ ह्या शहरात झाला. तिचे वडील रिचर्ड विल्यम्स व आई ओरॅसीन प्राइस हे दोघे आफ्रिकन अमेरिकन वंशाचे असून सेरेनाला व्हीनस ही सख्खी तर येटुंडे, लिंड्रेया व इशा ह्या तीन सावत्र बहिणी आहेत ज्यांपैकी येटुंडेचा २००३ साली अपघाती मृत्यू झाला. मुली लहान असताना विल्यम्स कुटुंबाने लॉस एंजेल्स येथे स्थानांतर केले.
कारकीर्द

ग्रँड स्लॅम अंतिम फेऱ्या

महिला एकेरी: २८ (२२ - ६)
महिला दुहेरी: १४ (१३ - ०)
मिश्र दुहेरी: ४ (२ - २)
बाह्य दुवे

*
*


वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:अमेरिकेच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मारिया शारापोव्हा

मारिया शारापोव्हा (; जन्मः एप्रिल १९, इ.स. १९८७) ही एक व्यावसायिक रशियन टेनिसपटू आहे. वयाच्या सातव्या वर्षी रशियामधून अमेरिकेत स्थानांतर केलेल्या मारियाने २००४ साली (वयाच्या १७व्या वर्षी) विंबल्डन टेनिस स्पर्धा जिंकून टेनिस जगतात खळबळ निर्माण केली. आजवर तिने ९ ग्रँड स्लॅम स्पर्धांची अंतिम फेरी गाठली असून ५ वेळा अजिंक्यपद मिळवले आहे.

टेनिससोबत मॉडेलिंग जगतातही मारियाने नाव कमावले आहे. २००८ व २०१० साली ती सर्वाधिक उत्पन्न मिळवणारी महिला खेळाडू होती.
कारकीर्द

ग्रँड स्लॅम स्पर्धा अंतिम फेऱ्या
बाह्य दुवे

*
*


वर्ग:रशियाच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
मार्टिना हिंगीस

मार्टिना हिंगीस () ही स्वित्झर्लंड देशाची एक निवृत्त टेनिसपटू आहे. आपल्या कारकिर्दीत हिंगीसने ५ एकेरी, ९ महिला दुहेरी व १ मिश्र दुहेरी ग्रँड स्लॅम स्पर्धा जिंकल्या. डब्ल्यूटीएच्या जागतिक क्रमवारीत हिंगीस २०९ आठवडे अव्वल स्थानावर होती.

१५ वर्षे ९ महिने वयाची असताना हिंगीसने १९९६ सालच्या विंबल्डन स्पर्धेत महिला दुहेरीचे अजिंक्यपद मिळवले. ग्रँड स्लॅम जिंकणारी ती सर्वात तरुण टेनिस खेळाडू होती. त्यानंतर झपाट्याने नवे विक्रम स्थापित करणारी हिंगीस २००२ च्या अखेरीस दुखापतग्रस्त झाली व तिने तब्बल ४ वर्षांनंतर पुनःपदार्पण केले. २००७ मधील विंबल्डन स्पर्धेदरम्यान हिंगीसने कोकेन ह्या अंमली पदार्थाचे सेवन केल्याचे आठळून आले व तिच्यावर व्यावसायिक टेनिस खेळण्यापासून बंदी घालण्यात आली.
कारकीर्द

ग्रँड स्लॅम अंतिम फेऱ्या

महिला एकेरी
महिला दुहेरी
मिश्र दुहेरी
बाह्य दुवे

*


वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्वित्झर्लंडच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
याना नोव्होत्ना

याना नोव्होत्ना (; २ ऑक्टोबर, १९६८:ब्रनो, चेकोस्लोव्हाकिया - १९ नोव्हेंबर, २०१७:चेक प्रजासत्ताक) ही एक चेक टेनिसपटू होती. अपल्या १२ वर्षांच्या कारकिर्दीमध्ये नोव्होत्नाने १ महिला एकेरी, १२ महिला दुहेरी तर ४ मिश्र दुहेरी अशी एकूण १७ ग्रँड स्लॅम अजिंक्यपदे पटकावली. ती आपल्या सर्व्ह अँड व्हॉली शैलीसाठी प्रसिद्ध होती.
बाह्य दुवे

*


वर्ग:चेक प्रजासत्ताकच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
अमेली मॉरेस्मो

अमेली मॉरेस्मो (; ५ जुलै १९७९, इल-दा-फ्रान्स) ही एक फ्रेंच टेनिसपटू आहे. महिला एकेरी जागतिक क्रमवारीमध्ये अव्वल क्रमांक गठणाऱ्या मॉरेस्मोने आपल्या कारकीर्दीत २००६ ऑस्ट्रेलियन ओपन व २००६ विंबल्डन स्पर्धा ह्या दोन ग्रँड स्लॅम स्पर्धा जिंकल्या आहेत. तसेच २००४ अथेन्स ऑलिंपिकमध्ये तिने फ्रान्ससाठी रौप्यपदक मिळवले होते.
कारकीर्द

ग्रँड स्लॅम एकेरी अंतिम फेऱ्या
बाह्य दुवे

*
*


वर्ग:फ्रान्सच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू
अनास्ताशिया मिस्किना

thumb|right|अनास्ताशिया मिस्किना
अनास्ताशिया आंद्रेयेव्ह्ना मिस्किना (; जन्मः ८ जुलै १९८१, मॉस्को) ही एक रशियन टेनिसपटू आहे. मिस्किनाने २००४ सालच्या फ्रेंच ओपन टेनिस स्पर्धेमध्ये एलेना डिमेंटियेवाला पराभूत करून अजिंक्यपद मिळवले होते. ग्रँड स्लॅम स्पर्धा जिंकणारी ती प्रथम रशियन महिला टेनिस खेळाडू आहे.

२००० साली व्यावसायिक बनलेल्या मिस्किनाने २००७ मध्ये दुखापतीमुळे टेनिस संन्यास घेतला.
बाह्य दुवे

वर्ग:रशियाच्या महिला टेनिस खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८१ मधील जन्म
वर्ग:स्त्री चरित्रलेख
वर्ग:महिला टेनिस खेळाडू