JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
यान क्रिस्चियान स्मट्स

thumb|right|यान क्रिस्चियान स्मट्स
फील्ड मार्शल यान क्रिस्चियान स्मट्स (मे २४, इ.स. १८७० - सप्टेंबर ११, इ.स. १९५०) हा दक्षिण आफ्रिकेचा पंतप्रधान, सेनापती व मुत्सद्दी होता.

स्मट्स इ.स. १९१९ ते इ.स. १९२४ व इ.स. १९३९ ते इ.स. १९४८ अशा दोन कालखंडांत दक्षिण आफ्रिकेच्या पंतप्रधानपदी होता. त्याने पहिल्या व दुसऱ्या महायुद्धात युनायटेड किंग्डमकडून फील्ड मार्शल पदावर राहून भाग घेतला.


स्मट्स, यान क्रिस्चियन
स्मट्स, यान क्रिस्चियन
स्मट्स, यान क्रिस्चियन
निकोलस कोपर्निकस

right|thumb|निकोलस कोपर्निकस
निकोलस कोपर्निकस (जन्म - फेब्रुवारी १९,१४७३ - मृत्यु - मे २४,१५४३) हे पोलंडमधील प्रसिद्ध गणितज्ञ व खगोलशास्त्रज्ञ होते. त्यांनी ग्रहमालेचा अभ्यास व निरीक्षणातून महत्त्वाचे सिद्धान्त मांडले. यानुसार सूर्य हा ग्रहमालेचा केंद्रबिंदू असून पृथ्वी व इतर ग्रह सूर्याभोवती फिरतात असा सिद्धांत मांडला. परंपरागत धार्मिक विचारांनुसार पृथ्वी हा विश्वाचा केंद्रबिंदू असून सूर्य प्रुथ्वीभोवती फिरतो या रूढ समजूतीस कोपर्निकसने धक्का दिला. त्यामुळे धर्मसंस्थेने त्यांना पाखंडी ठरवून त्यांचे विचार दडपण्याचा प्रयत्न केला.
जन्म व बालजीवन

कोपर्निकस यांचा जन्म १९ फेब्रुवारी १४७३ रोजी पोलंडच्या टॅारन या शहरात झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव कोपरनाइड व आईचे नाव बार्बारा होते. दोन मुले व दोन मुलींत कोपर्निकस सर्वांत लहान होते.

कोपर्निकस दहा वर्षांचे असताना त्यांचे वडील वारले. त्यानंतर त्यांचे पालनपोषण त्यांचे मामा लुकास यांच्या देखरेखीखाली झाले. त्यांचे मामा धर्मगुरू व शिक्षणप्रेमी होते. समाजात त्यांना खुप मान होता. स्वाभाविकच, कोपर्निकसचे पालनपोषण सुसंस्कृत व धार्मिक वातावरणात झाले. त्यामुळे तरुण निकोलसने धर्मोपदेशक व्हायचे ठरवले आणि त्यानुसार त्यांनी आपले लक्ष त्या ध्येयावर केंद्रित केले.


कोपर्निकस, निकोलस
कोपर्निकस, निकोलस
वर्ग:पोलिश गणितज्ञ
वर्ग:खगोलशास्त्रज्ञ
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
लाउरी क्रिस्टियान रेलांडर

इवलेसे
लाउरी क्रिस्टियान रेलांडर (मराठी लेखनभेद: लॉरी क्रिस्चियन रिलॅन्डर ; फिनिश: Lauri Kristian Relander) (मे ३१, इ.स. १८८३ - फेब्रुवारी ९, इ.स. १९४२) हे फिनलंडचे दुसरे राष्ट्राध्यक्ष होते. ते फिनलंडमधील ॲग्रेरियन लीगचे प्रमुख सदस्य होते तसेच राष्ट्राध्यक्ष बनण्यापूर्वी ते संसदेचे सदस्य व सभापती होते.


वर्ग:फिनलंडचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:इ.स. १८८३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९४२ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
वैदिक प्रतीक-दर्शन

प्रतीके ही आपली(??) सांस्कृतिक सूत्रे आहेत. सूत्रे थोडक्यात असतात, असंदिग्ध असतात, सारगर्भित आणि व्यापक अर्थ प्रगट करणारी असतात. प्रतीकांबद्दलही असेच म्हणता येईल. प्रतीक म्हणजे भाषेशिवाय भाव व्यक्त करण्याची कला. प्रतीक म्हणजे शब्दांच्या गैरहजेरीत विचार व्यक्त करण्याची व्यवस्था. प्रतीक म्हणजे संकेतांद्वारे शास्त्ररहस्य समजावण्याचे आगळे विज्ञान.

प्रतीकांच्या माध्यमातून महान सांस्कृतिक विचारधारा सहज आणि सरळ रितीने संक्षेपात व्यक्त होऊ शकते. प्रतीकांची उपासना जर जागृत ज्ञानपूर्वक करण्यात आली तर ही सांस्कृतिक प्रतीके आपल्या जीवनात प्रेरक, पोषक, प्रोत्साहक तसेच कार्यसाधक होतात, अशी समजूत आहे.


----
वर्ग:हिंदू संस्कृती
विलेपार्ले

250 px|इवलेसे|विले पार्ले रेल्वे स्थानक
विले पार्ले हे मुंबईचे उपनगर व मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावरील एक स्थानक आहे. मराठी भषिक रहिवाशांचे वर्चस्व असलेल्या पार्ल्यात पार्ले-जी ह्या भारतीय बिस्किट कंपनीचा पहिला बिस्किटांचा कारखाना होता.

मुंबईच्या छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचा डॉमेस्टिक (आंतर्देशीय) टर्मिनल पार्ल्यामध्येच आहे. तसेच पश्चिम द्रुतगती महामार्गावरून आंतरराष्ट्रीय टर्मिनसकडे जाण्यासाठी बांधलेला सहार उन्नत मार्ग देखील पार्ल्यामध्येच आहे.


वर्ग:मुंबईची उपनगरे
जोगेश्वरी

300 px|इवलेसे|जोगेश्वरी रेल्वे स्थानक
जोगेश्वरी हे मुंबईचे उपनगर व मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावरील एक स्थानक आहे. अंधेरीच्या उत्तरेस वसलेले जोगेश्वरी येथील अनेक गुहांसाठी प्रसिद्ध आहे.
वाहतूक

जोगेश्वरी रेल्वे स्थानक हे जोगेश्वरीमधील रेल्वे स्थानक आहे. येथे चर्चगेट व बोरिवलीकडे जाणाऱ्या केवळ संथगती लोकलगाड्या थांबतात. पश्चिम द्रुतगती महामार्ग जोगेश्वरीच्या पूर्वेकडून धावतो. जोगेश्वरी–विक्रोळी जोडरस्ता जोगेश्वरीला विक्रोळीसोबत जोडतो. मुंबईच्या पश्चिम उपनगरांकडून पूर्व उपनगरांकडे जाणारी बव्हंशी वाहने ह्या रस्त्याचा वापर करतात.
मतदार संघ

*जोगेश्वरी पूर्व विधानसभा मतदारसंघ
*उत्तर पश्चिम मुंबई लोकसभा मतदारसंघ


वर्ग:मुंबईची उपनगरे
बोरीवली

बोरीवली (Borivali) हे मुंबईचे उपनगर आहे. हे उपनगर मुंबईच्या उत्तर-पश्चिम भागात वसले आहे. मुंबई विमानतळापासून बोरीवली १८ किलोमीटरवर तर चर्चगेट रेल्वे स्थानकापासून ३३.४ किलोमीटरवर आहे. २०१० च्या जनगणनेत बोरीवलीची लोकसंख्या काही लाखांवर गेली आहे. संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान, एस्सेल वर्ल्ड ही बोरीवलीची काही प्रमुख आकर्षणे आहेत.
इतिहास

पूर्वीच्या एक्सर, कांदिवली, शिंपोली, मंडपेश्वर, कान्हेरी, तुळशी, मागाठणे आणि इतर गावाचं मिळून सध्याचे बोरीवली उपनगर तयार झाले आहे. "बोरीवली" हे नाव या भागात मुबलक प्रमाणात मिळणाऱ्या बोराच्या झाडांमुळे या भागाला मिळाले असा समज आहे. कान्हेरी आणि मंडपेश्वर गुंफांमुळे बोरीवलीचा इतिहास खूप प्राचीन असावा असा मानायला हरकत नाही. ब्रिटिश याचा उच्चार बेरेवली (Berewlee) असा करत असतं.
महत्त्वाची ठिकाणे

बोरीवली हे मुंबईच्या उत्तर टोकाला वसले आहे. पूर्वेला संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान, पश्चिमेला गोराईचे खारफुटीचे जंगल, वाहणाऱ्या पोयसर आणि दहिसर नद्या यामुळे या उपनगरास जंगलातले उपनगर असे म्हणले जाते. शहराच्या वेढ्यात वसलेले एकमेव संरक्षित जंगल अशी ख्याती या जंगलाची जगभर आहे. या जंगलात ४ थ्या शतकातल्या कान्हेरी गुंफा आहेत आणि जैनांचे धर्मक्षेत्र "तीनमुर्ती" या नावाने ओळखले जाते. पश्चिमेला मंडपेश्वर गुंफा आहेत.

बोरिवलीत अनेक उद्यानांपैकी एक म्हणजे वीर सावरकर उद्यानात सर्व वयोगटाच्या लोकांसाठी करमणुकीची साधने आहेत. बोटिंगसाठी तलाव , जॉगिंग पाथ इ .सोयी आहेत.
अनेक जाती-धर्माचे लोक बोरिवलीत राहतात. गणेशोत्सव, नवरात्री, नाताळ, रमजान इ. सण मोठ्या उत्साहाने साजरे केले जातात. कोरा केंद्र येथील दांडिया-रास प्रसिद्ध आहे.
वाहतूक व दळणवळण

पश्चिम रेल्वेवरील हे एक महत्त्वाचे स्थानक आहे. हे एक टर्मिनस म्हणता येईल कारण चर्चगेटहून बहूतांश गाड्या बोरीवलीस येऊन थांबतात.
तसेच पश्चिम रेल्वेवरील लांब पल्ल्याच्या अनेक गाड्या येथे थांबतात.
बेस्ट बसची सुविधा उपलब्ध असून रिक्षा व टॅक्सीचाही पर्याय उपलब्ध आहे.
मुंबईच्या बहुतेक भागांमध्ये जाण्यासाठी बोरीवली पुर्वेला असणाऱ्या ओमकारेश्वर मंदिराच्या बस स्थानकावरून भरपूर पर्याय उपलब्ध आहेत.
महत्त्वाच्या व्यक्ती

जयवंत दळवी - मराठी लेखक
धोंडूताई कुलकर्णी - शास्त्रीय गायिका
रत्नाकर पै - शास्त्रीय गायक
रोहित शर्मा - फलंदाज, भारतीय क्रिकेट संघ
दृष्टी धामी - अभिनेत्री
अवधूत गुप्ते - मराठी गायक
करमणुकीची साधने

१) उद्याने -

१. संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान - (कान्हेरी गुंफा, लायन -टायगर सफारी , बोटिंग लेक,नेचर ट्रेल्स, तुळशी तलाव, वनराणी -रेल्वे )

२. वीर सावरकर उद्यान - (जॉगिंग पाथ ,बोटिंग लेक)

२) नाट्यगृहे -
१. प्रबोधनकार ठाकरे नाट्यगृह

३) सिनेमा -
१. डायमंड सिनेमा
२. सोना गोल्ड
३. मॅक्सस मॉल (गोराई)

४) मॉल्स -
१. ग़ोयल
२. इंद्रप्रस्थ
३. मोक्ष

५) थीम पार्क्स -
१. वॉटर किंग्डम
२. एस्सेल वर्ल्ड

६) समुद्र किनारा -
१. गोराई

७) ग्लोबल विपस्सना पॅगोडा


वर्ग:मुंबईची उपनगरे
वर्ग:बोरीवली
वसई रोड रेल्वे स्थानक

वसई रोड हे वसई शहरामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. वसई रोड मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या पश्चिम मार्गावर स्थित असून येथून मध्य रेल्वेवरील दिवा रेल्वे स्थानकाकडे जाणारा एक उपमार्ग सुरू होतो. वसई-दिवा व दिवा-पनवेल ह्या दोन जोडमार्गांमुळे उत्तरेकडून पश्चिम रेल्वे मार्गे येणाऱ्या लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्यांना मुंबई वगळून परस्पर कोकण रेल्वेमार्गे दक्षिणेकडील राज्यांकडे वाहतूक करणे शक्य होते.


वर्ग:मुंबई उपनगरी रेल्वे स्थानके
वर्ग:पालघर जिल्ह्यामधील रेल्वे स्थानके
वर्ग:वसई
विरार

विरार हे भारतातील महाराष्ट्रामधील मुंबई शहराचे एक उपनगर असून वसई-विरार शहर महानगरपालिका याच्या अंमलाखाली येते. विरार-मुंबई विद्युत रेल्वे सेवा १९२५ पासून सुरू झाली. विरार शहराच्या पूर्वेला फुलपाडा परिसरात असणारे पापडखिंड तलाव हे शहरातील सर्वात मोठे जलाशय आहे.

धार्मिक व पर्यटन स्थळे - , जीवदानी, बारोंडा देवी मंदिर, अर्नाळा किल्ला , गासकोपरी गासकोपरी ह्या गावाला शेकडो वर्षा पूर्वीचा इतिहास लाभला आहे गावातील श्री गणपती ची मूर्ती ही शेकडो वर्षांपासून आहे गावकरी श्री ची खूप श्रद्धेने पूजा करतात माघी महिन्या मध्ये श्री गणेश जयंतीच्या दिवशी भव्य जत्रा गावात भरते २०१५ साली श्री चे नवीन मंदिराचा जिर्णोद्धार ३ दिवसीय कार्यक्रमात पड पडला ३०.४० वर्षा पूर्वी गावामध्ये घरगुती गणपती बसवत नसे सर्व गावकरी श्री च्या मंदिरात जाऊन पूजा करत जो कोणी घरात बाप्पा बसवत असे त्याचा घरात काही न काही होत असे पण गावचे पाटील कैलासवासी (यशवंत भाऊ पाटील) ह्याने खूप पूजापाठ करून गावात पहिल्यांदा घरात दीड दिवसाचा बाप्पा आणला सूर्वावतीला त्यांना खूप त्रास झाला पण खूप श्रद्धेने त्याने पूजा पाठ केला व आज गावामध्ये बाप्पा घरो घरी खूप आनंदाने विराजमान होतो परंतु सर्व प्रथम मंदिरातल्या बाप्पा चे पाहिले पूजन करावे लागते असा हा गासकोपरी गावातील नवसाला पावणारा श्री विघ्नहर्ता

नारिंगी हे विरारमधील एक नावाजलेले गाव आहे.

विरारचे आमदार - क्षितिज ठाकूर
नागरी सुविधा

येथे राष्ट्रीयीकृत बँक ऑफ इंडियाची शाखा आहे. शेती, दुग्धव्यवसाय,विहीर खोदणे, शेळ्यामेंढ्यापालन, किराणा दुकान,इतर सेवा व्यवसाय इत्यादीसाठी बँक वित्त पुरवठा करते.


*
न्यू मेक्सिको

न्यू मेक्सिको (; ) हे अमेरिकेचे एक राज्य आहे. अमेरिकेच्या नैऋत्य भागात वसलेले न्यू मेक्सिको क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील पाचवे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने ३६व्या क्रमांकाचे राज्य आहे. हे राज्य देशात सहाव्या क्रमांकाचे तुरळक लोकवस्तीचे आहे. अमेरिकन संघात सामील होणारे न्यू मेक्सिको हे ४७वे राज्य होते.

न्यू मेक्सिकोच्या दक्षिणेला मेक्सिकोचे शिवावा राज्य, नैऋत्येला सोनोरा राज्य, पश्चिमेला अ‍ॅरिझोना, वायव्येला युटा, उत्तरेला कॉलोराडो, ईशन्येला ओक्लाहोमा तर पूर्वेला व आग्नेयेला टेक्सास ही राज्ये आहेत. सांता फे ही न्यू मेक्सिकोची राजधानी तर आल्बुकर्की हे सर्वात मोठे शहर आहे. रियो ग्रांदे ही उत्तर अमेरिकेमधील एक नदी येथील सर्वात मोठी नदी आहे.

लॅटिन अमेरिकन वंशाच्या रहिवाशांच्या टक्केवारीमध्ये न्यू मेक्सिकोचा अमेरिकेत प्रथम क्रमांक आहे (४४.५ टक्के). येथील २९ टक्के रहिवाशांची मातृभषा स्पॅनिश आहे. तसेच येथे नावाहो व पेब्लो ह्या स्थानिक आदिवासी वंशाचे लोक मोठ्या प्रमाणावर वास्तव्य करून आहेत. ह्यामुळे न्यू मेक्सिकोच्या समाजावर स्थानिक अमेरिकन व मेक्सिकन संस्कृतीचा मोठा पगडा आहे.

खनिज तेल व वायु, संरक्षण व पर्यटन हे न्यू मेक्सिकोमधील सर्वात मोठे उद्योग आहेत. येथील अर्थव्यवस्था इतर राज्यांच्या तुलनेत कमकुवत आहे.
मोठी शहरे

*आल्बुकर्की - ५,४५,८५२
*लास क्रुसेस - ९७,६१८
*सांता फे - ७५,७६४
गॅलरी


चित्र:Santa Fe San miguel chapel.jpg|सॅन मिगेल हे सांता फेमधील चर्च अमेरिकेतील सर्वात जुने चर्च आहे.
चित्र:Map of New Mexico NA.png|न्यू मेक्सिकोमधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग.
चित्र:New Mexico State Capitol east entrance.jpg|न्यू मेक्सिको राज्य विधान भवन.
चित्र:2008 NM Proof.png|न्यू मेक्सिकोचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

बाह्य दुवे

*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
रणजित देसाई

रणजित रामचंद्र देसाई (जन्म : ८ एप्रिल १९२८; - ६ मार्च १९९२) हे प्रसिद्ध मराठी कादंबरीकार होते. त्यांच्या ऐतिहासिक कादंबऱ्या विशेष प्रसिद्ध आहेत. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या जीवनावरील श्रीमान योगी आणि थोरले माधवराव पेशवे यांच्या जीवनावरील स्वामी, या कादंबऱ्यांना मराठी साहित्यविश्वात मानाचे स्थान आहे. त्यांना स्वामीकार या नावाने ही ओळखले जाते.

रणजित देसाई यांची पत्नी माधवी देसाई याही लेखिका होत्या. त्यांचे नवऱ्यासोबतच्या नातेसंबंधांवर आधारित 'नाच गं घुमा' हे आत्मचरित्र अतिशय गाजले.
रणजित देसाई यांचे प्रकाशित साहित्य
पुरस्कार

* १९६३ - स्वामी कादंबरीसाठी महाराष्ट्र राज्य पुरस्कार
* १९६३ - स्वामी कादंबरीसाठी हरी नारायण आपटे पुरस्कार
* १९६४ - स्वामी कादंबरीसाठी साहित्य अकादमी पुरस्कार
* १९७३ - पद्मश्री पुरस्कार
* १९९० - महाराष्ट्र गौरव पुरस्कार
बाह्य दुवे

* मराठी.वेबदुनिया.कॉम येथील रणजित देसाई यांच्याविषयीची माहिती
* कोल्हापूर.निक.इन येथील रणजित देसाईंविषयीची माहिती



वर्ग:पद्मश्री पुरस्कारविजेते
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. १९९२ मधील मृत्यू
वर्ग:इ.स. १९२८ मधील जन्म
न्यू जर्सी

न्यू जर्सी (, ) हे अमेरिकेतील सर्वाधिक लोकसंख्या घनतेचे राज्य आहे. अमेरिकेच्या पूर्व किनाऱ्यावर वसलेले न्यू जर्सी क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील ४७वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने अकराव्या क्रमांकाचे राज्य आहे.

न्यू जर्सीच्या पूर्वेला व दक्षिणेला अटलांटिक महासागर, पश्चिमेला डेलावेर व पेनसिल्व्हेनिया व उत्तरेला न्यू यॉर्क ही राज्ये आहेत. ट्रेंटन ही न्यू जर्सीची राजधानी तर न्यूअर्क हे सर्वात मोठे शहर आहे. न्यू जर्सीमधील बव्हंशी लोक न्यू यॉर्क शहर व फिलाडेल्फिया ह्या महानगरांच्या क्षेत्रांत राहतात.

दरडोई उत्पन्नाच्या दृष्टीने न्यू जर्सी हे अमेरिकेमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे राज्य आहे. येथील अर्थव्यवस्था बऱ्याच प्रमाणावर न्यू यॉर्क शहरावर अवलंबून आहे व न्यू यॉर्क शहरामध्ये काम करणारे हजारो लोक न्यू जर्सीमध्ये वास्तव्य करतात. भारतीय वंशाच्या रहिवाशांच्या संख्येमध्ये न्यू जर्सीचा अमेरिकेत तिसरा क्रमांक लागतो.
मोठी शहरे

*न्यूअर्क - २,७७,१४०
*जर्सी सिटी - २,४७,५९७
*पॅटरसन - १,४६,१९९
गॅलरी


चित्र:0328Jersey City Statue of Liberty.JPG|स्वातंत्र्यदेवतेचा पुतळा व जर्सी सिटी.
चित्र:George Washington Bridge, HAER NY-129-66.jpg|न्यू जर्सीला न्यू यॉर्क शहरासोबत जोडणारा जॉर्ज वॉशिंग्टन पूल हा जगातील सर्वात वर्दळीचा पूल आहे.
चित्र:Trump Taj Mahal and Chairman Tower.JPG|अटलांटिक सिटीमधील ट्रंप ताज महाल हॉटेल
चित्र:Map of New Jersey NA.png|न्यू जर्सीमधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग
चित्र:New Jersey State House.jpg|न्यू जर्सीचे विधानभवन.
चित्र:1999 NJ Proof.png|न्यू जर्सीचे २५ सेंट्सचे नाणे.

बाह्य दुवे

*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
मोहम्मद खातामी

मोहम्मद खातामी (फारसी: سید محمد خاتمی‎‎; २९ सप्टेंबर १९४३) हे आशियामधील इराण देशाचा एक राजकारणी व माजी राष्ट्राध्यक्ष आहे. अध्यक्ष बनण्यापूर्वी फारसा प्रसिद्ध नसलेले खातामी १९९७मधील निवडणुकीत ७० टक्के मते मिळवून विजयी झाले. त्यांचा अध्यक्षीय कारकिर्दीत त्यांनी भाषणस्वातंत्र्य, खुली अर्थव्यवस्था इत्यादी अनेक गोष्टी अंमलात आणण्याचे प्रयत्न केले.
बाह्य दुवे

*वैयक्तिक संकेतस्थळ


वर्ग:इराणचे राष्ट्राध्यक्ष
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
केशवराव भोळे

केशवराव भोळे (पूर्ण नाव : केशव वामन भोळे) (मे २३, (:१८९६ - - १९६७) हे मराठी संगीतकार होते.
जीवन

केशवराव भोळे १९२६ साली पुण्यात आले. गायक म्हणून कारकिर्दीस सुरुवात केलेल्या भोळ्यांनी गाण्यांना चाली बांधणेही आरंभले. १९३१ सालाच्या सुमारास मराठीत बोलपटांचे प्रमाण जसजसे वाढू लागले, तसतसे प्रसंगाच्या मांडणीस व पात्ररचनेस सुसंगत व उठावदार संगीत देण्याचे प्रयोग होऊ लागले. भोळ्यांनी त्या दृष्टीने सांगीतिक प्रयोग करून पाहिले. पार्श्वगायनाचा पहिला प्रयोग त्यांनी 'कृष्णावतार' या चित्रपटामध्ये केला. प्रभात फिल्म कंपनीमध्ये असताना त्यांनी 'अमृतमंथन', 'माझा मुलगा', 'संत तुकाराम', 'कुंकू' इत्यादी चित्रपटांना संगीत दिले.

१९३२ साली त्यांचे दुर्गा केळेकरांशी लग्न झाले. लग्नानंतर त्या ज्योत्स्ना भोळे झाल्या.

केशवराव भोळे यांनी इ.स.१९३३साली ’नाट्यमन्वंतर’ नावाची नाट्यसंस्था काढली. त्या संस्थेने रंगमंचावर आणलेल्या ’आंधळ्यांची शाळा’या नाटकाचे त्या काळी शंभराहून अधिक प्रयोग झाले होते. पहिला प्रयोग मुंबईच्या रिपन थिएटरात १जुलै १९३३ रोजी झाला. त्या नाटकात नाटककार श्री.वि.वर्तक यांच्या पत्नी सौ पद्मावती वर्तक, म.रा. रानडे, पार्श्वनाथ आळतेकर, के.नारायण काळे, ल.भ. केळकर, माधवराव प्रभू, नामजोशी, हर्डीकर यांनी भूमिका केल्या होत्या. नायिका-बिंबाच्या भूमिकेत ज्योत्स्ना भोळे होत्या. ’आंधळ्यांची शाळा’ हे नाटक जगप्रसिद्ध नाटककार इब्सेन याचा साडू असलेल्या ब्यर्सन याने लिहिलेल्या ’ग्वॉन्टलेट’ या नाटकाचे मराठी भाषांतर होते. ज्योत्स्नाबाई त्या नाटकाच्या वेळी फक्त १८ वर्षांच्या होत्या.

दरवर्षी एखाद्या तरुण आश्वासक संगीतकाराला स्वरानंद प्रतिष्ठानतर्फे केशवराव भोळे यांच्या नावाचा पुरस्कार दिला जातो. २०१४ साली हा पुरस्कार राहुल रानडे यांना मिळाला होता.
प्रकाशित साहित्य
बाह्य दुवे

* आयएमडीबी.कॉम - केशवराव भोळ्यांची सांगीतिक कारकीर्द (इंग्लिश मजकूर)


वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:मराठी संगीतकार
वर्ग:इ.स. १८९६ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९६७ मधील मृत्यू
पेनसिल्व्हेनिया

पेनसिल्व्हेनिया () हे अमेरिकेच्या पूर्व भागातील एक राज्य आहे. पेनसिल्व्हेनिया हे क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील ३३वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने सहाव्या क्रमांकाचे राज्य आहे.

पेनसिल्व्हेनियाच्या उत्तरेला न्यू यॉर्क, वायव्येला ईरी सरोवर, पूर्वेला ओहायो, नैऋत्येला वेस्ट व्हर्जिनिया, दक्षिणेला मेरीलॅंड, आग्नेयेला डेलावेर तर पूर्वेला न्यू जर्सी ही राज्ये आहेत. हॅरिसबर्ग ही पेनसिल्व्हेनियाची राजधानी असून फिलाडेल्फिया हे सर्वात मोठे शहर आहे. पिट्सबर्ग, ॲलनटाऊन व ईरी ही येथील इतर मोठी शहरे आहेत.

सुमारे ५०० वर्षांचा इतिहास असलेले पेनसिल्व्हेनिया आर्थिक, औद्योगिक व राजकीयदृष्ट्या अमेरिकेतील एक महत्त्वाचे राज्य मानले जाते. अमेरिकेच्या संघात सामील होणारे पेनसिल्व्हेनिया हे दुसरे राज्य होते (पहिले: डेलावेर). वॉशिंग्टन डी.सी. बांधले जाण्याआधी १७९० ते १८०० ह्या दरम्यान फिलाडेल्फिया ही अमेरिकेची राजधानी होती. पेनसिल्व्हानिया अमेरिकेच्या सर्वात पुढारलेल्या औद्योगिक क्षेत्रामधील एक राज्य आहे. ह्या राज्याचा जीडीपी अमेरिकेमध्ये सहाव्या क्रमांकावर आहे.
गॅलरी


चित्र:Philly skyline.jpg|फिलाडेल्फिया.
चित्र:Bethlehem Steel.jpg|बेथलहममधील एक स्टील कारखाना.
चित्र:National-atlas-pennsylvania.png|पेनसिल्व्हेनियामधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग
चित्र:PAState Capitol Back a Bit.JPG|पेनसिल्व्हेनिया राज्य संसद भवन
चित्र:Pennsylvania quarter, reverse side, 1999.jpg|पेनसिल्व्हेनियाचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

बाह्य दुवे

*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
पोल सेझान

पोल सेझान (फ्रेंच: Paul Cézanne ;) (जानेवारी १९, इ.स. १८३९ - ऑक्टोबर २२, इ.स. १९०६) हा उत्तर-दृक्‌ प्रत्ययवादी चित्रांसाठी प्रसिद्ध असलेला फ्रेंच चित्रकार होता. इ.स.च्या एकोणिसाव्या शतकात बळावलेल्या दृक प्रत्ययवादी चित्रशैलीकडून इ.स.च्या विसाव्या शतकातील घनवादी चित्रशैलीच्या दिशेने युरोपीय कलाक्षेत्राला मिळणाऱ्या कलाटणीच्या काळातील समन्वयाच्या छटा त्याच्या चित्रांत आढळतात.
बाह्य दुवे

*
*


वर्ग:फ्रेंच चित्रकार
वर्ग:दृक् प्रत्ययवाद चित्रशैली
वर्ग:इ.स. १८३९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १९०६ मधील मृत्यू
ब्रिटिश (निःसंदिग्धीकरण)

ब्रिटिश हा शब्द अनेक संदर्भांत वापरला जातो. भारतात व्यापारासाठी आलेल्या ब्रिटिश आणि युरोपातील अन्य लोकांना 'फिरंगी' म्हणले जाते 'फिरंगी' ही 'स्टार ट्रेक' या दूरचित्रवाणीवरील कार्यक्रमाच्या कथानकातील एक जमात आहे.
व्यक्तिगट

* ब्रिटिश लोक - ब्रिटोन्स, ब्रिट्स, युनायटेड किंग्डम, आईल ऑफ मान, चॅनल द्वीपसमूह येथील नागरिक
* ब्रिटोन्स - ग्रेट ब्रिटन द्वीपाच्या दक्षिण भागात राहणारऱ्या प्राचीन केल्टिक जमाती
भाषा

* ब्रिटिश इंग्लिश - युनायटेड किंग्डम व त्याचा प्रभाव असलेल्या प्रदेशांतून बोलली जाणारी इंग्लिश भाषा
* ब्रिटिश भाषा (केल्टिक) - प्राचीन ब्रिटनमध्ये वेल्श, कॉर्निश आणि ब्रेटोन जमातींकडून वापरात असलेली भाषा
भूगोल

* ब्रिटिश बेटे - युनायटेड किंग्डम, चॅनल द्वीपसमूह आणि आइल ऑफ मानचे एकत्रित व अधिकृत नाव
* ब्रिटिश द्वीपसमूह - युरोपच्या वायव्येस असलेली द्वीपे, यात ग्रेट ब्रिटन, आयर्लंड व इतर सुमारे ६,००० बेटांचा समावेश होतो
* ब्रिटिश साम्राज्य - युनायटेड किंग्डमला धार्जिणे असलेल्या प्रदेशांचा समूह


वर्ग:निःसंदिग्धीकरण पाने
दीपदर्शन

आपल्या हिंदू पूर्वजांनी दीपदर्शनाला प्राधान्य दिले आहे त्याच्यामागे खूप सखोल जाणीव आणि कृतज्ञतेची भावना साठवलेली आहे. विद्युतशक्तीच्या ह्या युगातही तुपाचा/तेलाचा दिवाचा पेटवून त्याला नमस्कार करण्याचा प्रघात आहे. तुपाचा दिवा स्वतःच्या मंदमंद जळणाऱ्या ज्योतीने मानवाला आत्मज्योतीची कल्पना देतो आणि अशा रितीने त्याला शांत बनवून अंतर्मुख करतो.
एक तुपाचा दिवा हजारो दिवे पेटवू शकतो परंतु विजेचा दिवा दुसरा एकही दिवा पेटवू शकत नाही. माणसाने दिव्यापासून ही प्रेरणा घेण्यासारखी आहे की मी प्रकाशित होईन आणि इतरांनांही प्रकाशित करीन. स्वतः जळून जगाला प्रकाश देण्याची प्रेरणा दिवा आपल्याला देतो. माणसानेही जगातील अंधार हटविण्यासाठी, अज्ञान दूर करण्यासाठी तसेच दैवी विचारांचा प्रकाश पसरविण्यासाठी अखंड जळत राहिले पाहिजे, अशी जीवनदीक्षा दीपक आपल्याला देतो. सतत तेवत्या दिव्याच्या पाठीमागे माणसाने प्रभुकार्यासाठी, मानव्यासाठी अखंड जळत राहिले पाहिजे अशी सूचना आहे. मंदिराच्या गाभाऱ्यात प्रकाश पसरवून सतत तेवता दिवा आपल्याला देवाच्या मूर्तीचे दर्शन करवितो त्याचप्रमाणे जगातल्या अंधारात लोकांना ईश्वराभिमुख करण्यासाठी समजदार माणसाने अखंड जळत राहिले पाहिजे.
आषाढ अमावास्या ही दिव्याची अमावास्या या दिवशी घरातले सर्व तांब्या-पितळेचे आणि चांदीचे दिवे पेटवून त्यांची पूजा करण्याची प्रथा आहे. या दिवशी बाजरीच्या पिठाचे उकडलेले पणतीच्या आकाराचे दिवे जेवताना गुळाबरोबर खातात.
हेदेखील पहा

वैदिक प्रतीक-दर्शन

----
हे सुद्धा पहा

वैदिक प्रतीक-दर्शन

वर्ग:हिंदू संस्कृती
बुंदेलखंड

250 px|इवलेसे|बुंदेलखंडचे भारताच्या नकाशावरील स्थान
बुंदेलखंड हा मध्य भारतामधील एक भौगोलिक प्रदेश व पर्वतरांग आहे. उत्तर प्रदेश व मध्य प्रदेश ह्या दोन राज्यांमध्ये बुंदेलखंड प्रदेश पसरला आहे. खजुराहो हे प्रसिद्ध पर्यटनस्थळ बुंदेलखंड भागातच स्थित आहे. बुंदेलखंडला अनेक शतकांचा इतिहास असून त्याची स्वतंत्र सांस्कृतिक ओळख आहे. हिंदी सोबत येथे बुंदेली भाषा देखील वापरात आहे.
स्वतंत्र राज्य

बुंदेलखंड प्रदेश अविकसित व दुर्लक्षित असून येथील रहिवासी १९६० सालापासून वेगळ्या राज्याची मागणी करत आहेत. बहुजन समाज पक्षाची मायावती, भारतीय जनता पक्षची उमा भारती व इतर अनेक नेत्यांनी बुंदेलखंडला स्वतंत्र राज्याचा दर्जा मिळणार असे आश्वासन दिले आहे. मध्य प्रदेश व उत्तर प्रदेशमधील एकूण १४ जिल्हे स्वतंत्र बुंदेलखंड राज्यासाठी निवडले जाऊ शकतील.
उत्तर प्रदेश

*झांसी जिल्हा
*ललितपूर जिल्हा
*चित्रकूट जिल्हा
*जलौन जिल्हा
*बांदा जिल्हा
*हमीरपूर जिल्हा
*महोबा जिल्हा
मध्य प्रदेश

*दतिया जिल्हा
*छत्रपूर जिल्हा
*दामोह जिल्हा
*पन्ना जिल्हा
*सागर जिल्हा
*विदिशा जिल्हा
*टिकमगढ जिल्हा
प्रसिद्ध बुंदेलखंडी व्यक्ती

*झाशीची राणी
*मस्तानी - पहिल्या बाजीरावाची दुसरी पत्नी
*तुलसीदास - रामचरितमानसचे निर्माते
हे सुद्धा पहा

*बुंदेलखंड एक्सप्रेस


वर्ग:उत्तर प्रदेशचा भूगोल
छत्रसाल बुंदेला

इवलेसे|छत्रसाल बुंदेला
छत्रसाल बुंदेला (जन्म : ४ मे १६४९; - २० डिसेंबर] १७३१) हा मुघल साम्राज्याच्या विरोधात शस्त्र उठवून बंड करणारा एक शूर राजा होता. याने पन्ना संस्थानची स्थापना केली.
इ.स. १६२७ मध्ये हा 'जगज्जेता' चक्रवर्ती बादशाहा मृत्यू पावला, व त्याचा मुलगा शहाजहान हा दिल्लीपदावर अधिष्ठित झाला. तो पुनः बीरसिंगदेव अधमपणा स्वीकारून बाहशाहाच्या मुलुखात दंगेधोपे व लूटमार करू लागला. हे वृत्त बादशाहास समजताच त्याने त्याची खोड मोडून त्याची सर्व जहागीर जप्त केली. त्या वेळेपासून सन १७०७ पर्यंत झाशीप्रांत दिल्लीच्या बादशहाकडे होता. पुढे सन १७०७ मध्ये, बहादूरशाहा गादीवर आल्यानंतर त्याने झाशी परगणा छत्रसाल राजास जहागीर दिला.

राजा छत्रसालबद्दल पुढील पंक्ती प्रसिद्ध आहेत :
;तोड़ादार घोड़ादार
;वीरनि सों प्रीति करी
;साहस सों जीति जंग
;खेत ते न चालियौ

;बिन्ती छत्रसाल करै
;होय जो नरेस देश
;रैहे न कलेस रेस
;मेरो कह्यो पालियौ
छत्रसाल याची मराठी चरित्रे

* बुंदेलखंडचा महाराजा छत्रसाल (सदाशिव आठवले)

वर्ग:उत्तर प्रदेशचा इतिहास
वर्ग:मध्य प्रदेशचा इतिहास
वर्ग:बुंदेलखंड
वर्ग:इ.स. १६४९ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १७३१ मधील मृत्यू
वांगे

thumb|right|200px|वांग्याची पाने व फळ
वांगे (शास्त्रीय नाव: Solanum melongena, सोलानम मेलाँजेना;) ही सोलानम प्रजातीतील एक वनस्पती आहे. त्याची फळे स्वयंपाकात खाद्यपदार्थ म्हणून वापरली जातात. मुळातील दक्षिण आशियातून उगम पावलेल्या या वनस्पतीची लागवड आता उष्णकटिबंधात व समशीतोष्ण कटिबंधातील अन्य भूप्रदेशांमध्येही केली जाते. चीन मध्ये सर्वप्रथम वांगी वापरात आल्याचा उल्लेख आढळतो. महाराष्ट्रात पीक आल्यावर खंडोबाला वांग्याचे भरीत अर्पण करण्याची प्राचीन परंपरा आहे. वांग्याला हिंदीत बैंगन व इंग्रजीत Brinjal किंवा Eggplant म्हणतात. संस्कृतमध्ये वृन्तांकम्, भण्टाकी असे दोन शब्द आहेत.

निघण्टु रत्नाकर या ग्रंथात वृन्तांकं स्वादु तीक्ष्णोष्णं पाके कटु च असा वांग्याचा आयुर्वेदीय उल्लेख आढळतो. तसेच 'वृन्तांकम् बहुबीजानाम् कुष्मांडम् कोमलं विषम् | अर्थात - खूप बिया असलेले वांगे व फारच कोवळे कोहळे खाल्ले असता ते विषाप्रमाणे बाधते असे आयुर्वेदात नमूद केले आहे.-
thumb|right|200px|टोपलीत ठेवलेली जांभळ्या सालीची वांगी वांग्यांची भाजी करतात. मोठ्या आकारमानाच्या काळ्या वांग्यांचे भरीत करतात. वांगी घालून वांगीभात होतो. वाळवलेल्या वांग्याचे लोणचेही केले जाते.
जाती

वांगी प्रामुख्याने ३ प्रकारात आढळतात. गोल, लांब व सडपातळ, व ठेंगण्या झाडाची.
* वांग्याच्या पारंपरिक जाती -गुलाबी, हिरवी, पांढरी, जांभळी आणि काळ्या रंगाची वांगी. ‘रवय’ आणि ‘कल्यामी’ अश्या दोन जातींची वांगी, आणि घुडी, वेली, बाणवांगे, भोंगाफाईट अशा आकारांमधली वांगी वसई भागात पिकतात.
* जाती - पुसा पर्पल क्लस्टर, पुसा क्रांती, पुसा अनमोल, पुसा पर्पल राउंड, अर्का शील, अर्का शिरीष, अर्का कुसुमाकर, अर्का नवनीत, आझाद क्रांती, विजय हायब्रीड आहेत .
* महाराष्ट्रात लागवडीस शिफारस केलेल्या वांग्याचे प्रकार - मांजरी गोटा, वैशाली, पुसा क्रांती, पुसा जांभळी गोल, पुसा जांभळी लांब
* सुधारित जाती - मांजरी गोटा, कृष्णा, फुले हरित, फुले अर्जुन, को-१, को-२ व पी.के.एम. १.
लागवड

वांग्याची आधी रोपे तयार करून नंतर ती पुनर्लागवड पद्धतीने पेरली जातात. निचरा होणाऱ्या जमिनीत यांची लागवड केली जाते.
रोग

वांगे, टोमॅटो आणि मिरची या तिन्हीचे जनुकीय गुणधर्म सारखे असतात. परंतु ही पिके एकाच वाफ्यात घेतली जात नाहीत. कारण सूत्रकृमींचा प्रादुर्भाव होतो. वांग्याच्या रोपट्यांवर तुडतुड्यांचा प्रादुर्भाव झाल्यास, ते या पिकावरील रस शोषून घेतात. यामुळे ते पीक पिवळे पडते, वांग्यांची वाढ होत नाही.
वांग्यासंबंधी मराठी पुस्तके

thumb|right|वांग्याची भाजी
* गवार, भेंडी व वांग्याचे पदार्थ (प्रिया नाईक)
* वांगी मिरची टोमॅटो लागवड (डॉ. भी.गो. भुजबळ, डॉ. बी.बी. मेहेर)
* वांगी लागवड (डॉ. वि.ग.राऊळ)
* वांग्याचे चविष्ट रुचकर ५० प्रकार (ज्योती राठोड)
* वांग्याचे रुचकर ४३ प्रकार (ज्योती राठोड)
* वांग्याच्या पारंपरिक भाज्या (ज्योती राठोड)
संदर्भ
बाह्य दुवे

*

वर्ग:भाज्या
वर्ग:पिके
वर्ग:वनस्पती