JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
इ.स. १८७७

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मार्च २ - राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत प्रतिस्पर्धी सॅम्युएल जे. टिल्डनला मताधिक्य असूनही अमेरिकन काँग्रेसने रदरफोर्ड बी. हेसला अध्यक्षपदी बसवले.
* एप्रिल १२ - युनायटेड किंग्डमने दक्षिण आफ्रिकेचा ट्रान्सव्हाल प्रांत बळकावला.
* मे ५ - अमेरिकेच्या सैन्याकडून होणाऱ्या छळास कंटाळून सिटींग बुल या स्थानिक नेत्याने आपली लाकोटा जमातीचे कॅनडात स्थलांतर केले.
* मे १० - रोमेनियाने स्वतःला तुर्कस्तानपासून स्वतंत्र जाहीर केले.
* जून २० - अलेक्झांडर ग्रॅहॅम बेलने कॅनडातील हॅमिल्टन शहरात व्यापारी तत्त्वावर चालणारा प्रथम दूरध्वनी बसवला.
* जून २१ - पेनसिल्व्हेनियात १० कामगार नेत्यांना फाशी देण्यात आली.
* ऑगस्ट १५ - थॉमस अल्वा एडिसनने सर्वप्रथम ध्वनिमुद्रण मेरी हॅड अ लिटल लॅम्ब या बालकवितेचे केले.
जन्म

* फेब्रुवारी ७ - गॉडफ्रे हॅरोल्ड हार्डी, इंग्लिश गणितज्ञ.
* जुलै १९ - आर्थर फील्डर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर ४ - रेझर स्मिथ, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर २९ - विल्फ्रेड ऱ्होड्स, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* जानेवारी ४ - कोर्नेलियस व्हान्डरबिल्ट, अमेरिकन उद्योगपती.

वर्ग:इ.स. १८७७
वर्ग:इ.स.च्या १८७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
आनंद यादव

आनंद यादव (३० नोव्हेंबर, १९३५ - २७ नोव्हेंबर, २०१६) हे मराठी लेखक होते. काव्य, कथा, कादंबरी, समीक्षा, ललित अशा विविध साहित्यप्रकारांत त्यांनी लेखन केले. ग्रामीण साहित्य संमेलन, समरसता साहित्य संमेलन आदी संमेलनांचे अध्यक्षपद त्यांनी भूषविले
जीवन

आनंद यादव यांनी कोल्हापूर व पुणे येथून आपले शिक्षण पूर्ण केले‌. आकाशवाणीवर त्यांनी काही काळ नोकरी केली. पुणे विद्यापीठात प्रपाठक म्हणून नियुक्ती झाल्यावर तेथेच मराठी विभाग प्रमुख म्हणून ते निवृत्त झाले. लेखनातूनही निवृत्ती घेण्याचा इरादा त्यांनी २९ एप्रिल २०१३ रोजी बोलून दाखविला होता.

यादव हे मराठीतील महत्त्वाचे ग्रामीण कांदबरीकार होते.

आनंद यादवांच्या कन्या डाॅ. कीर्ती मुळीक ह्याही लेखिका आहेत.
पुरस्कार

त्यांच्या झोंबी या आत्मचरित्रासाठी इ.स. १९९०मध्ये त्यांना साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळाला.
संतसूर्य तुकाराम

आनंद यादव यांनी संत तुकारामाच्या जीवनावर लिहिलेल्या संतसूर्य तुकाराम या काल्पनिक कादंबरीवर आक्षेप घेत वारकऱ्यांनी हल्लाबोळ करून त्यांना २००९ सालच्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद स्वीकारण्यापासून वंचित केले. कादंबरीतून तथाकथित आक्षेपार्ह मजकूर काढून टाकल्यानंतरदेखील वारकऱ्यांचे समाधान झाले नाही. अखेर कादंबरी बाजारातून काढून घ्यावी लागली.

वारकऱ्यांनी आनंद यादव यांच्याविरुद्ध पोलिसात तक्रार केली. आनंद यादव, पुस्तकाचे प्रकाशक व मुद्रक यांची पोलिसांनी जामिनावर सुटका केली. यादव मृत्यूपर्यंत जामिनावर होते.
प्रकाशित साहित्य

आनंद यादव यांनी सुमारे ४०हून अधिक पुस्तके लिहिली आहेत. त्यांचे प्रकाशित झालेले काही साहित्य पुढीलप्रमाणे-
काव्यसंग्रह

* मळ्याची माती १९७८
* मायलेकरं (दी‍र्घकविता) १९८१
* हिरवे जग १९६०
कथासंग्रह

* आदिताल १९८०
* उखडलेली झाडे १९८६
* खळाळ १९६७
* झाडवाटा
* घरजावई (विनोदी)१९७४
* डवरणी) १९८२
* भूमिकन्या (कथासंग्रह)
* माळावरची मैना १९७६
* शॆवटची लढाई (विनोदी कथासंग्रह)
व्यक्तिचित्रे

* मातीखालची माती (१९६५)
ललित, वैचारिक लेख संग्रह/समीक्षा ग्रंथ

* आत्मचरित्र मीमांसा
* १९६० नंतरची सामाजिक स्थिती आणि साहित्यातील नवे प्रवाह
* ग्रामसंस्कृती
* ग्रामीणता : साहित्य आणि वास्तव
* ग्रामीण साहित्य : स्वरूप व समस्या
* पाणभवरे (१९८२)
* मराठी लघुनिबंधाचा इतिहास
* मराठी साहित्य : समाज आणि संस्कृती
* साहित्याची निर्मिति प्रक्रिया
* साहित्यिक जडण - घडण
* साहित्यिकाचा गाव
* स्पर्शकमळे (१९७८)
कादंबऱ्या

* एकलकोंडा १९८०
* कलेचे कातडे
* गोतावळा १९७१
* नटरंग (पुस्तक) १९८०. या कादंबरीवर त्याच नावाचा मराठी चित्रपट निघाला.
* माऊली १९८५
* संतसूर्य तुकाराम
आत्मचरित्रात्मक

* काचवेल
* घरभिंती १९९२
* झोंबी १९८७.
* नांगरणी १९९०
बालसाहित्य

* उगवती मने
* सैनिकहो तुमच्यासाठी
संदर्भ

वर्ग:मराठी लेखक
वर्ग:इ.स. १९३५ मधील जन्म
वर्ग:साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेते
वर्ग:इ.स. २०१६ मधील मृत्यू
वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १७८९

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जून ८ - अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष जेम्स मॅडिसनने नागरिकांच्या हक्कनाम्याचा मसुदा अमेरिकन संसदेत माडला.
* जून २० - पॅरिसमध्ये सुमारे ५०० लोकप्रतिनिधींनी टेनिस कोर्टवरील शपथ घेतली व फ्रेंच क्रांतीला बळ दिले.
* जुलै १४ - अलेक्झांडर मॅकेन्झी मॅकेन्झी नदीच्या मुखाशी पोचला.
* जुलै १४ - पॅरिसमध्ये नागरिकांनी फ्रेंच राज्यसत्तेचे व दडपशाहीचे चिह्न असलेल्या बॅस्टिल तुरुंगावर हल्ला केला व आतील सात बंद्यांची मुक्तता केली. ही घटना म्हणजे फ्रेंच क्रांतीची मुहुर्तमेढ होती.
जन्म

* ऑक्टोबर २ - चार्ल्स आल्बर्ट, सार्डिनियाचा राजा.
मृत्यू

वर्ग:इ.स. १७८९
वर्ग:इ.स.च्या १७८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७८६

ठळक घटना आणि घडामोडी

* ऑगस्ट ८ - जॉक बाल्मात व मिशेल-गॅब्रियेल पकार्डनी युरोपमधील सर्वोच्च शिखर मॉॅंत ब्लांकवर सर्वप्रथम सफल चढाई केली.
जन्म

* जुलै २४ - जोसेफ निकोलेट, फ्रेंच गणितज्ञ व शोधक.
* सप्टेंबर २९ - ग्वादालुपे व्हिक्टोरिया, मेक्सिकोचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष.
मृत्यू

* ऑगस्ट १७ - फ्रेडरिक दुसरा, प्रशियाचा राजा.

वर्ग:इ.स. १७८६
वर्ग:इ.स.च्या १७८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७९२

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी २० - जॉर्ज वॉशिंग्टनने टपाल सेवा कायद्यावर सही केली. अमेरिकन टपाल खाते अस्तित्वात.
* एप्रिल २० - फ्रांसने ऑस्ट्रियाविरुद्ध युद्ध पुकारले.
* एप्रिल २१ - ब्राझिलच्या स्वातंत्र्यसेनानी तिरादेन्तेसचा वध.
* एप्रिल २५ - क्लॉड जोसेफ रूगे दि लिलने फ्रेंच राष्ट्रगीत ला मार्सेलची रचना केली.
* मे १७ - न्यू यॉर्क शेरबाजाराची स्थापना.
* ऑगस्ट १० - फ्रेंच क्रांती - राजा लुई सोळाव्याला अटक.
जन्म

* मार्च ७ - जॉन हर्षल, इंग्लिश गणितज्ञ व अंतराळतज्ञ.
* ऑगस्ट ४ - पर्सी शेली, इंग्लिश कवी.
मृत्यू

* मार्च १ - लिओपोल्ड दुसरा, पवित्र रोमन सम्राट.

वर्ग:इ.स. १७९२
वर्ग:इ.स.च्या १७९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
भारतीय गणितज्ञ

* आसा
* बौधयाना (७०० B.C.)
* आपस्तम्ब (६०० B.C.)
* पाणिनी (५०० B.C.)
* ऊमास्वाति (१५० B.C.)
* पहिला आर्यभट्ट (४७६- ५५० A.D.)
* वराहमिहिर (ca. ५०५-५५८)
* ब्रह्मगुप्त (ca. ५९८-६७०)
* गोविंदस्वामि (ca. ८००-८५०)
* महावीर (महवीराचार्य) (८५०)
* प्रुथुदाकस्वामि (८५०)
* श्रिधर (९००)
* मन्जुल (९३०)
* आर्यभट्ट II (९५०)
* प्रशस्तिधर (इ.स. ९५८)
* हलायुध (इ.स. ९७५)
* जयदेव (इ.स. १०००)
* श्रिपति (इ.स. १०३९)
* हेमचन्द्र सुरी (इ.स. १०८९)
* भास्कराचार्य(भास्कर) (इ.स. १११४-११८५)
* कांगदेव (इ.स. १२०५)
* माधव (संगमग्राम) (१३४०-१४२५)
* नारायम पंडित (इ.स. १३५०)
* परमेश्वर (१३६०-१४५५)
* निळकंठ सोमयजि (१४५५-१५५५)
* शंकर वरीआर (१५००-१५६०)
* नारायण (१५००-१५७५)
* ज्येष्ठदेव (इ.स. १५५०)
* अच्युत पिसरति (१५५०-१६२१)
* पुतुमान सोमयाजी (१६६०-१७४०)
* जगन्नाथ पंडित (इ.स. १७००)
* शंकर वर्मन (इ.स. १८००)
चाणक्य मंडल

चाणक्य मंडल ही एक अविनाश धर्माधिकारी संचलीत शासकीय स्पर्धापरीक्षांसाठी विद्यार्थ्यांची पुर्वतयारी करून घेणारी पुणे येथील खासगी शिकवणी संस्था आहे. चाणक्य मंडलची स्थापना १० ऑगस्ट १९९६ रोजी झाली.

'चाणक्य मंडल परिवार'ची उद्योजकता विकास केंद्र स्वयंरोजगार आणि उद्योजकता विकास कार्यक्रम घेते.
'चाणक्य मंडल परिवार'
कार्यक्रम

युवापिढी म्हणजे सर्वसाधारणपणे वयोगट १४ ते ३०. हा वयोगट डोळ्यांसमोर ठेवून युवक-युवतींना सर्वप्रकारच्या , व्यवसाय मार्गदर्शन, उद्योजकता विकास आणि व्यक्तिमत्त्व विकसन यांचं मार्गदर्शन करतं असं केंद्र म्हणजे 'चाणक्य मंडल परिवार' युवकांच्या बुद्धीचा कल ओळखण्यासाठी त्यांच्या Aptitude Tests घेऊन त्या युवकाला योग्य कारकीर्द निवडायला 'चाणक्य मंडल परिवार' मदत करते.

इयत्ता दहावीतल्या NTS पासून ते बँकिंग, संरक्षण, कारकून भरती, तसंच UPSC द्वारे IAS,IFS,IPS, केंद्रीय सेवा आणि MPSC द्वारे उपजिल्हाधीकारी , पो. उपअधीक्षक , तहसीलदार, गट विकास अधिकारी, अन्य राज्यसेवा अश्यांसारख्या वरिष्ठ पदांवर अधिकारी ज्या परीक्षांमधून निवडले जातात अश्या सर्व स्पर्धापरीक्षा. या परीक्षांची तयारी करून घेते.

'चाणक्य मंडल परिवार'ची ध्येयवाक्ये आहेत :

१) वैश्विकतेचे भान आणि कर्तृत्त्व असलेल्या युवापिढीसाठी......
आणि

२) राष्ट्रीय चारित्र्याचे व्यावसायिक तज्ज्ञ तयार व्हावेत म्हणून ......
अधिकृत संकेतस्थळ

संदर्भ

*[ http://chanakyamandal.org]

वर्ग:स्पर्धा परिक्षा मार्गदर्शन संस्था
द्विमान पद्धत

या पद्धतीत सर्व संख्या ० आणि १ या अंकांचा वापर करून लिहिल्या जातात. त्यामुळे, १ हा या पद्धतीतील सर्वात मोठा अंक आहे. उदाहरणार्थ, दशमान पद्धतीतील १० व ३ हे द्विमान पद्धतीत १०१० व ११ असे लिहतात. संगणक शास्त्रात, संगणकाला समजेल अशा भाषेत संदेश देण्यासाठी ही पद्धत वापरली जाते. द्विमान पद्धतीत अंकाच्या स्थानांची किंमत २ च्या पटीत वाढते. ११०१० या द्विमान संख्येची फोड : १*१६+१*८+०*४+१*२+०*१ = २६ (दशमान) अशी होते. अशाप्रकारे द्विमानातल्या कोणत्याही संख्येचे दशमानात रूपांतर करणे सोपे आहे. १००११० या द्विमान संख्येचे रूपांतर १*२५ + ०*२४ + ०*२३ + १*२२ + १*२१ + ०*२० = ३२ + ४ + २ = ३८ (दशमान) असे होते.

----
हे सुद्धा पहा

पंचमान पद्धत
दशमान पद्धत
रोमन पद्धत
वर्ग:अंकगणित
वर्ग:संख्या प्रणाली
पंचमान पद्धत

या पद्धतीत सर्व संख्या ०, १,२,३ आणि ४ या अंकांचा वापर करून लिहल्या जातात. त्यामुळे, ४ हा या पद्धतीतील सर्वांत मोठा अंक आहे. उदाहरणार्थ, दशमान पद्धतीतील १० व ३ हे द्विमान पद्धतीत २० व ३ असे लिहतात. दशमान पद्धतीत संख्येच्या प्रत्येक अंकाच्या स्थानाची किमत १० च्या पटीने वाढत जाते, तसेच पंचमान पद्धतीत अंकाच्या स्थानांची किमत ५ च्या पटीत वाढते.

२१३ ही संख्या दशमान व पंचमान या दोन्ही पद्धतीत असु शकते. पण त्या संख्येची किमत व प्रत्येक अंकाची किमत मात्र वेगळी आहे.
दशमान पद्धतीत, २*१००+१*१०+२*१ = २१३ (दोनशे तेरा) तर पंचमान पद्धतीत २*२५+१*५+३*१ = ५८ (अठ्ठावन) होते. अशाप्रकारे
पंचमान पद्धतितील कोणत्याही मोठ्या अंकाचे दशमान पद्धतीत रूपांतर करणे सोपे आहे.

४३१४ या पंचमान संख्येचे रूपांतर

4*5^3+3*5^2+1*5^1+4*5^0 = 584

= ५८४ (दशमान)
----
हे सुद्धा पहा

द्विमान पद्धत

दशमान पद्धत

रोमन पद्धत

वर्ग:अंकगणित
वर्ग:संख्या प्रणाली
इ.स. १८१२

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मे ११ - युनायटेड किंग्डमच्या पंतप्रधान स्पेन्सर पर्सिव्हालची हाउस ऑफ कॉमन्समध्ये हत्या.
* जून २२ - नेपोलियन बोनापार्टने रशियावर चढाई केली.
* जुलै १२ - १८१२ चेयुद्ध - अमेरिकेने कॅनडावर आक्रमण केले.
* ऑगस्ट १६ - १८१२ चेयुद्ध - अमेरिकन सेनापती विल्यम हलने फोर्ट डेट्रोईट हा किल्ला न लढताच ब्रिटिश सैन्याच्या हवाली केला.
जन्म

* फेब्रुवारी ७ - चार्ल्स डिकन्स, इंग्लिश लेखक.
* मार्च ११ - जेम्स स्पीड, ऍटोर्नी जनरल.
* मार्च ११ - पिटर ब्लुस व्हॅन औड अल्ब्लास, डच अर्थमंत्री.
* मार्च ११ - विल्यम व्हिंसेंट वॉलेस, रचनाकार.
मृत्यू

* मे ११ - स्पेन्सर पर्सिव्हाल, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.


वर्ग:इ.स.च्या १८१० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
लिओ पहिला

सीझर फ्लाव्हियस व्हॅलेरियस लिओ ऑगस्टस (इ.स. ४०१ - जानेवारी १८, इ.स. ४७४) हा इ.स. फेब्रुवारी ७, इ.स. ४५७ ते मृत्युपर्यंत बायझेन्टाईन सम्राटपदी होता. बायझेन्टाईन सेनापती ऍस्पारने बसवलेल्या सम्राटांपैकी हा शेवटचा होय.

लिओच्या राज्यकालात बाल्कन प्रदेशात हूण व वेस्ट गॉथ यांच्या टोळ्यांनी धुमाकूळ घातला होता. परंतु त्यांना कॉन्स्टेन्टिनोपल घेता आले नाही. लिओचा रोमन राजकारणात प्रभाव होता. त्याने रोमन सम्राटपदी ऍन्थेमियसच्या केलेल्या नेमणुकीतुन हे दिसुन येते. लिओने आपली मुलगी इसॉरियन राजा तारासिकॉडिसाला दिली व त्याजोगे ऍस्पारला बायझेन्टाईन राजकारणातून दुर केले.

वयाच्या ७२व्या वर्षी लिओ अतिसाराने मृत्यु पावला.


वर्ग:इतिहास
वर्ग:इ.स. ४७४ मधील मृत्यू
वर्ग:बायझेंटाईन सम्राट
वर्ग:इ.स. ४०१ मधील जन्म
सुरेश रैना

सुरेश रैना (२७ नोव्हेंबर, इ.स. १९८६ - ) हा क्रिकेट संघातील एक डावखुरा आक्रमक फलंदाज होता. तो अधूनमधून फिरकी गोलंदाजी सुद्धा करत असे. तो उत्तर प्रदेश क्रिकेट संघाकडून राष्ट्रीय सामने खेळत असे. आय.पी.एल स्पर्धेत रैना चेन्नई सुपर किंग्स या संघाचा उपकर्णधार होता. आय.पी.एल. मधील सर्वात जास्त धावा व झेल त्याच्याच नावावर आहे. आय.पी.एल मधील सर्वात जास्त सामने त्याने खेळले आहेत. सुरेश रैना याने २००५ मध्ये १८ वर्षाचा असताना विरुद्ध् आपल्या एकदिवसीय कारा=किर्दीस सुरुवात केली. कसोटी सामने खेळण्यास त्याने २०१० मध्ये सुरुवात केली. २०११ क्रिकेट विश्वचषक विजेत्या भारतीय संघातील तो एक सदस्य होता.याने १ डिसेंबर २००६ रोजी दक्षिण आफ्रिका संघाविरुद्ध टी ट्वेंटी क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.हा भारताचा पहिलाच टी ट्वेंटी सामना होता.
वैयक्तिक जीवन

सुरेशचे वडील त्रिलोक चंद निवृत्त लष्करी अधिकारी आहेत. त्याचा परिवार १९८० मध्ये श्रीनगर येथून मधुन गाझियाबाद येथे स्थलांतरीत झाला. त्याला ३ मोठे भाऊ दिनेश, नरेश, मुकेश आणि १ मोठी बहिण रेनु आहे.


वर्ग:भारतातील पुरुष क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:चेन्नई सुपर किंग्स माजी खेळाडू
वर्ग:भारताचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:भारताचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:इ.स. १९८६ मधील जन्म
वर्ग:२०११ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेट खेळाडू
वर्ग:२०१५ विश्वचषक सामन्यांतील क्रिकेट खेळाडू
जॉर्डन

जॉर्डन, अधिकृत नाव जॉर्डनाचे हाशेमी राजसत्ताक (किंवा जॉर्डनचे हाशेमाईट राज्य)(अरबी: المملكة الأردنية الهاشمية , अल्‌ मामलका अल्‌ उर्दुन्निया अल्‌ हाशिमिया ;) हा पश्चिम आशियातील एक राजसत्ताक देश आहे. हा देश जॉर्डन नदीच्या पूर्व तीरावर वसला असून याच्या आग्नेयेस सौदी अरेबिया, पूर्वेस इराक, उत्तरेस सीरिया व पश्चिमेस मृत समुद्रावर सह-अधिकार असलेले इस्राएल व वेस्ट बँक हे देश आहेत. अम्मान ही जॉर्डनाची राजधानी आहे.
भूगोल

उन्हाळ्यात उष्ण असणाऱ्या या देशात हिवाळ्यात अम्मानसह व इतर काही डोंगराळ भागांत हिमवृष्टी होते.
इतिहास

या भागात आतापर्यंत मानवाच्या सर्वात जुन्या सांस्कृतिक जडणघडणीचे अवशेष सापडले आहेत आणि अजूनही सापडत आहेत. प्राचीन काळापासून या प्रदेशात आणि त्याच्या चारी बाजूला प्रबळ राज्ये-साम्राज्ये असल्याने महत्त्व होते. तसेच महत्त्वाचे व्यापारी मार्ग तेथून जात असल्याने या भागाला अनन्यसाधारण राजकीय आणि आर्थिक महत्त्व पूर्वी होते. इस पूर्वी चवथ्या शतकाच्या आसपास स्थापन झालेल्या नेबॅतियन राज्याचे अवशेष येथे पाहायला मिळतात. या नेबॅतियन राज्याचे पेत्रा दरी (पेत्रा व्हॅली) हे त्यापैकी सर्वात महत्त्वाचे आणि जगप्रसिद्ध ठिकाण आहे.
आधुनिक काळ

इ.स. १९४६ साली जॉर्डनला ब्रिटन नेपूर्ण स्वातंत्र्य जाहीर केले आणि पहिला राजा अब्दुल्ला आधुनिक जॉर्डनचा पहिला राजा बनला.
राजकिय

जॉर्डनमध्ये २००३ मध्ये लोकसभेची पहिली निवडणूक होऊन लोकांनी निवडलेल्या संसदेची स्थापना झाली.
बाह्य दुवे

*
*


वर्ग:आशियातील देश
इ.स. १८२१

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जुलै २८ - पेरूने स्वतःलास्पेनपासून स्वतंत्र जाहीर केले.
* ऑगस्ट १० - मिसुरी अमेरिकेचे २४वे राज्य झाले.
जन्म

* नोव्हेंबर ११ - फ्योदर दस्तयेवस्की, रशियन लेखक.
मृत्यू

* मे ५ - नेपोलियन बोनापार्ट, फ्रांसचा सम्राट.
* जून ७ - ट्युडोर व्ह्लादिमिरेस्कु, रोमेनियाचा क्रांतीकारी.

वर्ग:इ.स. १८२१
वर्ग:इ.स.च्या १८२० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
ग्रेनेडा

ग्रेनेडा हा कॅरिबियनच्या लेसर ॲंटिल्स द्वीपसमूहामधील एक छोटा द्वीप-देश आहे. ग्रेनेडा ह्याच नावाचे मोठे बेट तसेच ग्रेनेडीन्स द्वीपसमूहातील दक्षिणेकडील सहा बेटे ग्रेनेडाच्या अधिपत्याखाली आहेत तर उत्तरेकडील बेटांवर सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स देशाची सत्ता आहे.

राष्ट्रकुल परिषदेचा सदस्य असणाऱ्या ग्रेनेडामध्ये संविधानिक एकाधिकारशाही व सांसदीय लोकशाही प्रकारचे सरकार आहे. युनायटेड किंग्डमची राणी एलिझाबेथ दुसरी हे ग्रेनेडाची राष्ट्रप्रमुख असून टिलमन थॉमस हा विद्यमान पंतप्रधान आहे.

ग्रेनेडा देश येथील मोठ्या प्रमाणावर लागवड होणाऱ्या जायफळासाठी ओळखला जातो. येथील एकूण लोकसंख्या केवळ १.१ लाख इतकी आहे.
इतिहास

नावाची व्युत्पत्ती

प्रागैतिहासिक कालखंड

भूगोल

चतुःसीमा

राजकीय विभाग

ग्रेनेडा देश सहा जिल्ह्यांमध्ये विभागला गेला आहे.
मोठी शहरे

समाजव्यवस्था

वस्तीविभागणी

धर्म

शिक्षण

संस्कृती

राजकारण

अर्थतंत्र

बाह्य दुवे

बाह्य दुवे

*
*
*


वर्ग:कॅरिबियन
शिवाजी विद्यापीठ

शिवाजी विद्यापीठ महाराष्ट्राच्या कोल्हापूर शहरातील विद्यापीठ आहे. याची स्थापना १९६२ साली त्या काळचे राष्ट्रपती सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांच्या हस्ते झाले.

याला शिवाजी विद्यापीठ असेही म्हणतात. विद्यापीठाच्या स्थापनेच्या वेळी या विद्यापीठाच्या क्षेत्रात कोल्हापूर, रत्‍नागिरी, सांगली, सातारा, सोलापूर असे पाच जिल्हे असावेत अशी योजना होती. पण रत्‍नागिरी जिल्हा मुंबई विद्यापीठाकडेच राहिला आणि सोलापूर जिल्हा सोलापूर विद्यापीठाकडे गेला (इ.स. २००४). त्यामुळे आता कोलहापूर, सांगली आणि सातारा असे तीनच जिल्हे कोल्हापूर विद्यापीठाच्या अधिकार क्षेत्रात येतात. कोल्हापूर येथील शिवाजी विद्यापीठ हे महाराष्ट्रातील सर्वात प्राचीन विद्यापीटापैकी एक आहे.
हे सुद्धा पहा

* महाराष्ट्रातील अध्यासने

*
वर्ग:महाराष्ट्रातील विद्यापीठे
वर्ग:मराठी भाषा गौरव दिन
वर्ग:शिवाजी महाराज यांच्या नावे असलेल्या गोष्टी
इ.स. १६९२

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी ८ - सेलम, मॅसेच्युसेट्सच्या एक डॉक्टरने जाहीर केले की तीन मुलींच्या अंगात सैतान आहे.
* जून ७ - वेस्ट ईंडीझमधील पोर्ट रॉयल, जमैका येथे तीव्र भूकंप. अवघ्या ३ मिनिटांत १,६०० ठार, ३,००० जखमी.
* जुलै १९ - अमेरिकेतील सेलम शहरात चेटकीण असल्याच्या आरोपाखाली ५ स्त्रीयांना फाशी देण्यात आली.
जन्म

मृत्यू

* जून १० - ब्रिजेट बिशप, १६९२ च्या सेलम चेटूक खटल्यांद्वारे फाशी दिलेली पहिली स्त्री.

वर्ग:इ.स. १६९२
वर्ग:इ.स.च्या १६९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १७ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७४९

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मे १९ - ईंग्लंडचा राजा जॉर्ज दुसऱ्याने ओहायो कंपनीला अमेरिकेतील ओहायो प्रदेशातील जागा दिली.
* जून २१ - कॅनडाच्या नोव्हा स्कॉशिया प्रांतात हॅलिफॅक्स शहराची स्थापना.
जन्म

* ऑगस्ट २८ - योहान वोल्फगांग फॉन ग्यॉटे, जर्मन साहित्यिक.
मृत्यू

* डिसेंबर १५ - मराठा साम्राज्याचे सम्राट शाहू महाराज

वर्ग:इ.स. १७४९
वर्ग:इ.स.च्या १७४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७८१

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी १७ - अमेरिकन क्रांती - जनरल डॅनियल मॉर्गनच्या अमेरिकन सैन्याने लेफ्टनंट कर्नल बानास्ट्रे टार्ल्टनच्या ब्रिटिश सैन्याला हरवले.
जन्म

* मार्च ११ - ऍन्टॉनी फिलिप हेन्रिक, रचनाकार.
* जून २१ - सिमिओन-डेनिस पॉइसॉन, फ्रेंच गणितज्ञ व भौतिकशास्त्रज्ञ.
मृत्यू

जुलै ९ - योहान निकोलॉस गोत्झ, जर्मन साहित्यिक, (ज. १७२१)

वर्ग:इ.स. १७८१
वर्ग:इ.स.च्या १७८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
रस्त्यावरची वाहने

रस्त्यावरील वाहनांचे प्रामुख्याने दोन प्रकार आहेत. १) इंधनावर चालणारी वाहने २) इंधनरहित वाहने

या व्यतिरीक्त वाहनांचे अजून दोन प्रकार आहेत. १) प्रवासीवाहू वाहने, व २) मालवाहू वाहने असे प्रकार पाडता येतात.
कार मोटरसायकल
स्कूटर / फटफटी/ मोटार सायकल

स्वातंत्र्याच्या आघी भारतात स्कूटर नसाव्यात. फटफटी होत्या पण भारतात बहुतेक बनत नव्हत्या. त्यांची किंमतही परवडण्यापलीकडे असावी. त्यामुळे भारतीय उत्पादकांनी स्कूटरपासून सुरुवात केली. कौटुंबिक वाहन म्हणून स्कूटरला प्रचंड लोकप्रियता लाभली. १९५० ते १९९० ह्या काळात स्कूटर उत्पादक भरभराटीत राहीले व स्कूटर शहरी रस्यांवर साम्राज्य करीत राहिली. १९९० नंतर जेव्हा भारतात फटफटी बनू लागल्या तेव्हा भारतीय तरुणवर्ग तिच्या मर्दानी, अश्वारूढ अशा प्रसिद्धीमाध्यमांनी तयार केलेल्या प्रतिमेच्या प्रेमातच पडला. स्कूटर पर्वाला अवकळा आली तर फटफटींची वाढ प्रचंड वेगाने होऊ लागली आणि ती वाढ आजतागायत चालूच आहे. नोकरी लागलेला तरुण, आजकाल कौटुंबिक जबाबदाऱ्या झाल्याने, बऱ्याच अंशी त्याची पहिली मोठी खरेदी फटफटी घेऊन (हप्त्यानेका होइना) करतो.
कार

कार हे आजकाल सर्वांना परिचीत असे वाहन आहे.
हलका ट्रक/मालवाहू टेंपो

हलक्या ट्रकची सामान क्षमता तुलनेने कमी असते पण ती वहातुकीत चालविणे जास्त सोपे असते. हलक्या ट्रकचा वापर प्रामुख्याने शहरात व जिल्ह्यापुरता केला जातो.
जड ट्रक

जड ट्रक जास्तीचे सामान नेण्यास व आंतरराज्यीय वहातुकीसाठी होतो. दोन्ही प्रकारचे ट्रक व्यापारी व भाडे तत्त्वावर वापरतात.
इंधनरहित वाहने

सायकल

दुचाकीचा वापर भारतात शतकाआघीपासून होत असावा. पुण्यात, फार पूर्वी, दुचाकी रात्री दिवा लावल्याशिवाय चालवल्यास ’गुन्हा’ म्हणून फौजदार सराफखान्यात नेत, असे आपण वाचतो. १९५० च्या कळात दुचाकी हेच प्रमुख वाहन होते. स्कूटर आल्यावर मात्र कनिष्ठ मध्यमवर्गीयांसाठी सायकल, मध्यमवर्गीयांसाठी स्कूटर व श्रीमंतांसाठी मोटार अशी वर्गवारी झाली. मर्यादित अंतरापर्यॅंत कामावर जाण्यायेण्यास व कौटुंबिक वाहन म्हणून दुचाकी योग्यतम ठरते. दुचाकी वाहनांना (मग त्यात स्कूटर व फटफटीहि आली) पायवाट सुद्धा पुरते. त्यामुळे गावात, शेतात, रानात कुठेहि चालवता येते. पायबळावर चालत असल्याने इंधनाचा खर्च नसतो. मोटार चालवताना यंत्र बंद पडण्याची असलेली भीती नसते. अधूनमधून खर्च होतो हवा भरण्यावर किंवा ट्यूबला छिद्र पडल्यास ते दुरूस्त करण्यात पण तो खर्च परवडण्यासारखा असतो. दुस्वारी, तिस्वारी इत्यादी प्रकार सर्व दुचाकी वाहनांना लागू पडतात.
हे सुद्धा पहा

प्राणिचलित वाहतूक साधने

वर्ग:वाहने
दळणवळण

उत्तम दळणवळण हे आजच्या काळातील महत्त्वाची गरज बनली आहे. भुतलावर, जलाशयावरून व आकाशातून दळणवळण होउ शकते. दळणवळणासाठी वाहने लागतात पण खुष्की वाहतुकीसाठी वेगवेगळ्या ठिकाणांना जोडणारे रस्ते किंवा रुळमार्ग असावे लागतात.

भारतात रस्त्यांचे खालील प्रकार आहेत:
* राष्ट्रीय महामार्ग: हे मार्ग देशाच्या विकासात फार मोठा हातभार लावतात. या रस्त्यांची बांधणी आणि देखभाल केंद्र सरकार करते.
* राजकीय महामार्ग: हे महामार्ग राज्य सरकारच्या अखत्यारीत येतात.
* प्रमुख जिल्हा रस्ता
* इतर प्रमुख जिल्हा रस्ता
* ग्रामीण रस्ता
* द्रुतगतीमार्ग: प्रगत देशात विस्तृत जाळे असणारा पण भारतात नवीन असणारा हा रस्ता प्रकार गेल्या ५ वर्षात भारतातही अवतरला आहे. त्यात वर्षागणिक संख्येने व लांबीने वाढ होत आहे. या रस्त्यांवर कमीतकमी विशिष्ट गति असलेल्या वाहनांनाच प्रवेश असतो.

वाहनांचे प्रकार:

१. रस्त्यावरची वाहने

२. रेल्वे

३. जहाज

४. विमान

याशिवाय दळणवळणाचे आणखी प्रकार :-

१. दूरध्वनी (टेलीफोन)

२. रेडियो

३. दूरदर्शन

४. अंतरजाल (इंटरनेट)

वर्ग:दळणवळण
पोप ग्रेगोरी पंधरावा

ग्रेगोरी पंधरावा (जानेवारी ९, इ.स. १५५४:बोलोन्या - जुलै ८, इ.स. १६२३:रोम) हा फेब्रुवारी ९, इ.स. १६२१ ते मृत्युपर्यंत पोप होता.

याचे मूळ नाव अलेस्सान्द्रो लुडोविसी होते. लहानपणी रोम येथे जेसुइट शिक्षण घेतल्यावर उच्चशिक्षणासाठी हा बोलोन्या विद्यापीठास गेला व तेथे धर्मग्रंथ व कायद्याची पदवी मिळवली. इ.स. १६१२मध्ये पोप पॉल पाचव्याने अलेस्सान्द्रोला बोलोन्याचा आर्चबिशप नेमला व सव्होय व स्पेनमध्ये मध्यस्थी करण्यास प्रतिनिधी म्हणून पाठवले. पॉल पाचव्याच्या मृत्युनंतर अलेस्सान्द्रो रोमला पोपच्या निवडणुकीसाठी गेला. तेथे त्याला पोपपदी निवडण्यात आले. त्याने स्वतःला ग्रेगोरी पंधरावा हे नाव दिले.

पोपपदी बसल्याच्या तिसऱ्या दिवशी ग्रेगोरीने आपल्या पुतण्याला कार्डिनल केले व आपल्या भावास सेनापतीपदी नेमले.

पवित्र रोमन सम्राट फर्डिनान्ड दुसऱ्याला प्रोटेस्टंट सैन्याविरूद्ध व पोलंडच्या सिगिस्मंड तिसऱ्याला तुर्कस्तानविरूद्ध मदत करण्याव्यतिरीक्त ग्रेगोरीने युरोपच्या राजकारणात फारशी ढवळाढवळ केली नाही.

ग्रेगोरी नंतर अर्बन आठवा पोपपदी आला.


ग्रेगोरी १५
ग्रेगोरी १५
वर्ग:इ.स. १५५४ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १६२३ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इ.स. १५६५

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी २३ - तालिकोटची लढाई - विजयनगर साम्राज्याच्या विरुद्ध अहमदनगरचा निझामशहा, विजापूरचा आदिलशाही, बिदरचा इमादशहा, बेरारचा बरीदशहा व गोवळकोंडाचा कुतुबशहा या दखनी सुलतानांनी एकी करून रामरायाचा पाडाव केला. येथून दक्षिण भारतात अनिर्बंध मुस्लिम सत्तेला सुरुवात झाली.
* मार्च १ - ब्राझिलमध्ये रियो दि जानेरो शहराची स्थापना.
जन्म

मृत्यू

* ऑक्टोबर ५ - लोडोव्हिको फेरारी, इटालियन गणितज्ञ.
* डिसेंबर ९ - पोप पायस चौथा.

वर्ग:इ.स. १५६५
वर्ग:इ.स.च्या १५६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८०२

ठळक घटना आणि घडामोडी

* एप्रिल २६ - नेपोलियन बोनापार्टने फ्रेंच क्रांतीत देशाबाहेर पळून गेलेल्या जहागिरदारांना माफी जाहीर केली व परत फ्रांसमध्ये बोलावले.
* मे १७ - नेपोलियन बोनापार्टने पोपची राष्ट्रे फ्रांसमध्ये समाविष्ट करून घेतली.
जन्म

* जुलै २६ - मेरियानो अरिस्ता मेक्सिकोचा राष्ट्राध्यक्ष.
* नोव्हेंबर २९ - विल्हेल्म हाउफ, जर्मन कवी.
मृत्यू

वर्ग:इ.स. १८०२
वर्ग:इ.स.च्या १८०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १५३४

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी १५ - इंग्लंडच्या संसदेने कायद्याने आठव्या हेन्री आणि अॅन बोलेनचे लग्न संमत करून त्यांच्या होणाऱ्या मुलांना राज्याधिकारी ठरवलिे.
* मे १० - जॉक कार्टियेने न्यू फाउंडलंड भेट दिली.
जन्म

मृत्यू

* सप्टेंबर २५ - पोप क्लेमेंट सातवा.
संदर्भ आणि नोंदी

वर्ग:इ.स. १५३४
वर्ग:इ.स.च्या १५३० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १६ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
बगदाद

बगदाद ही इराक देशाची राजधानी व स्वतः एक प्रांतही आहे. २०११ मध्ये बगदादची लोकसंख्या लघबग ७२,१६,०४० होती ज्यामुळे ते इराकमधले सर्वात मोठे शहर, तसेच अरबी देशांत कैरो, इजिप्त पाठोपाठ दुसऱ्या क्रमांकाचे व पश्चिम आशियात तेहरान, इराण नंतर दुसऱ्या क्रमांकाचे शहर ठरते.

तैग्रिस नदीच्या काठावर असलेले हे शहर ८व्या शतकात स्थापले गेले आणि अब्बासिद कालिफातीची राजधानी बनले. स्थापनेनंतर थोड्याच काळात बगदादची प्रगती इस्लाम जगातले एक महत्त्वाचे सांस्कृतिक, व्यापारी व विचारवंतांचे केंद्र इथपर झाली. इथे बऱ्याच शैक्षणिक संस्था कार्यरत असल्याने बगदादला शिक्षणाचे माहेरघर असा मान प्राप्त झाला. ११ ते १३ व्या शतकांत अंदाजे १२,००,००० लोकसंख्येचे बगदाद हे जगातील सर्वात मोठे शहर आहे असे मानले जाई. मंगोल साम्राज्याहाती ह्या शहराचा १५२८ मध्ये जवळजवळ विध्वंस झाला. तिथून सुरू झालेली अधोगती ही पुढील बरीच शतके वरचेवर होणारा प्लेग व एकामागून एक झालेले साम्राज्य बदल ह्यामुळे चालूच राहिली. शेवटी १९३८ मध्ये स्वतंत्र देश म्हणून मान्यता मिळाल्यावर बगदाद शहराने हळूहळू करत अरब जगाचे सांस्कृतिक केंद्र ही आपली पुर्वीची ओळख परत मिळवली.

हल्लीच्याच काळात मार्च २००३ला अमेरिकेच्या आघाडीने केलेल्या इराकवरील कब्जा जो डिसेंबर २०११ पर्यंत टिकला व ज्या दरम्यान प्रचंड जातीय दंगे झाले त्यात बगदाद शहरातल्या मूलभूत सोयीचे (रस्ते, पूल, इमारती इ. ) बरेच नुकसान झाले. अजूनही बगदाद शहराला अतिरेकी व आतंकवादी कारवायांपासून नुकसान सोसावे लागत आहे.


*
वर्ग:इराकमधील शहरे
वर्ग:आशियातील देशांच्या राजधानीची शहरे
इ.स. १०६८

महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी

* इंग्लंडच्या पहिल्या विल्यमने एक्झेटर शहराला १८ दिवसांच्या वेढ्यानंतर जिंकून घेतले व तेथून तो ईस्ट मिडलँड्स भागातील नॉटिंगहॅम, स्टॅफर्ड, लिंकन आणि यॉर्क शहरांमधील बंड मोडून काढण्यास चालून गेला.
जन्म

मृत्यू

* मे २२ - गो-राइझाइ, जपानी सम्राट.
शोध

निर्मिती

समाप्ती

वर्ग:इ.स. १०६८
वर्ग:इ.स.च्या १०६० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या ११ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे