JayJayThrowThrow/commonwealth-wiki-mix huggingface dataset:
बॉस्टन

बॉस्टन ही अमेरिकेच्या मॅसेच्युसेट्स राज्याची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. बॉस्टन हे अमेरिकेतील सर्वांत जुन्या शहरांपैकी एक व न्यू इंग्लंड भागातील सर्वांत मोठे शहर आहे.बोस्टन (अमेरिकेतील मॅसॅच्युसेट्स कॉमनवेल्थ) हे राजधानी शहर आणि सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले नगरपालिका आहे (/ या ध्वनी ऐकण्याबद्दल) बॉस-टाइम्स). शहर योग्य आहे २०१७ मध्ये ६८७,५८४ लोकसंख्या असलेल्या अंदाजे लोकसंख्येसह ४८ चौरस मैल (१२४ किमी²), आणि पूर्वोत्तर संयुक्त संस्थानातील न्यू इंग्लंड प्रदेशात ते सर्वात जास्त लोकसंख्या असलेला शहर बनविते. बोस्टन हे सफ़ोक काउंटीचे आसनही आहे, तरीही १ जुलै १९९९ रोजी काउंटी शासनाची स्थापना झाली. हे शहर महानगरशास्त्रीय क्षेत्र (एमएसए) म्हणून ओळखले जाणाऱ्या मोठ्या महानगर क्षेत्राचे आर्थिक आणि सांस्कृतिक लंगर आहे जे जनगणना-अंदाजे ४.८ दशलक्ष लोकांना २०१६ मध्ये आणि देशातील दहाव्या क्रमांकाचे असे क्षेत्र म्हणून स्थानबद्ध आहे. एक संयुक्त सांख्यिकीय क्षेत्र म्हणून (सीएसए), हे व्यापक प्रवास क्षेत्र काही ८.२ दशलक्ष लोकांचे घर आहे, जे अमेरिकेतील सहाव्या क्रमांकाचे मोठे शहर बनले आहे.

इंग्लंडमधील प्युरिटन निर्वासितांनी १६३० साली शॉमुट प्रायद्वीप वर स्थापन केलेल्या युनायटेड स्टेट्समधील बोस्टन हे सर्वात जुने शहर आहे. अमेरिकन क्रांतीच्या अनेक प्रमुख घटनांचे ते दृश्य होते, जसे की बॉस्टन नरसंहार, बोस्टन टी पार्टी, बंकर हिलची लढाई आणि बोस्टनची वेढा. ग्रेट ब्रिटनपासून यू.एस.च्या स्वातंत्र्यावर, हे एक महत्त्वाचे बंदर आणि उत्पादन केंद्र तसेच शिक्षण आणि संस्कृती केंद्र म्हणून पुढे आले. शहराच्या मूळ द्वीपकल्पाच्या पलीकडे जमीन सुधार आणि महापालिका विस्ताराने विस्तारण्यात आला आहे. त्याच्या समृद्ध इतिहासामुळे अनेक पर्यटकांना आकर्षित केले जाते, फॅनियिल हॉलमध्ये प्रत्येक वर्षी २० दशलक्ष पेक्षा अधिक अभ्यागतांना आकर्षित केले जाते. बोस्टनच्या अनेक प्रथम भागांमध्ये युनायटेड स्टेट्सची पहिली सार्वजनिक शाळा (बोस्टन लॅटिन शाळा, १६३५), पहिली भुयारी प्रणाली (ट्रेंमॉन्ट स्ट्रीट सबवे, १८९७), आणि प्रथम सार्वजनिक उद्यान (बोस्टन कॉमन, १६३४) यांचा समावेश आहे.

बॉस्टन परिसरातील अनेक महाविद्यालये आणि विद्यापीठे हे उच्च शिक्षण एक आंतरराष्ट्रीय केंद्र बनवितात, ज्यात कायदा, वैद्यक, अभियांत्रिकी आणि व्यवसाय यांचा समावेश आहे, आणि शहर जवळजवळ २००० स्टार्टअप्ससह, नवीनता आणि उद्योजकतेत जागतिक लीडर म्हणून मानला जातो. बोस्टनच्या आर्थिक पायामध्ये अर्थसहाय्य, व्यावसायिक आणि व्यवसाय सेवा, जैवतंत्रज्ञान, माहिती तंत्रज्ञानासह आणि सरकारी कामकाजाचाही समावेश आहे. शहरातील घरे संयुक्त संस्थेत लोकोपदाची सर्वोच्च सरासरी दर असल्याचा दावा करतात; पर्यावरणीय स्थिरता आणि गुंतवणुकीसाठी व्यवसाय आणि संस्था देशातील सर्वात वरच्या क्रमांकावर आहे. युनायटेड स्टेट्समध्ये राहणाऱ्या शहरातील सर्वांत जास्त खर्च शहरांमध्ये आहे कारण ती सभ्यतेखाली आहे, जरी ती जागतिक जीवनशैली क्रमवारीत उच्च राहते.
बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ
* व्यापार भवन
* स्वागत कक्ष
*


वर्ग:मॅसेच्युसेट्समधील शहरे
वर्ग:अमेरिकेतील राज्यांच्या राजधानीची शहरे
वर्ग:सफोक काउंटी (मॅसेच्युसेट्स)
फिनलंड

फिनलंड (; ) हा उत्तर युरोपातील व स्कॅंडिनेव्हियातील एक देश आहे. फिनलंडच्या पश्चिमेला स्वीडन, उत्तरेला नॉर्वे, पूर्वेला रशिया तर दक्षिणेला फिनलंडचे आखात आहे. हेलसिंकी ही फिनलंडची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. फिनिश व स्वीडिश ह्या दोन्ही फिनलंडच्या अधिकृत व राजकीय भाषा आहेत.

सुमारे ५४ लाख लोकसंख्या असलेला फिनलंड हा युरोपियन संघातील सर्वात तुरळक लोकवस्ती असलेला देश आहे. बहुतांश जनता देशाच्या दक्षिण भागात राहते.

औद्योगिकदृष्ट्या प्रगत असलेला फिनलंड देश २०१० सालामधील एका सर्वेक्षणानुसार आरोग्य, शिक्षण, अर्थव्यवस्था, राजकीय वातावरण व जीवनशैली ह्या अनेक श्रेण्यांमध्ये जगातील सर्वोत्तम तर सामाजिक व राजकीय स्थैर्य असलेला जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा देश आहे.
भूगोल

फिनलंड हा स्कॅंडिनेव्हियातील तीन देशांपैकी (स्वीडन व नॉर्वे हे इतर दोन देश आहेत) एक आहे.
मोठी शहरे

* हेलसिंकी
* तांपेरे
* तुर्कू
* एस्पो
* व्हंटा
समाजव्यवस्था

खेळ

* ऑलिंपिक खेळात
फिनलंडसंबंधी पुस्तके

* अनुभवलेला आणि भावलेला फिनलंड (लेखक - दिलीप कुंभोजकर) (इंद्रायणी साहित्य प्रकाशन)
संदर्भ
बाह्य दुवे

* फिनलंडचा इतिहास
* अधिकृत दालन
*
*


वर्ग:युरोपातील देश
वर्ग:उत्तर युरोप
इंग्लंड सातवा हेन्री

thumb|right|200px|सातवा हेन्री
सातवा हेन्री (इंग्लिश: Henry VII of England;) (जानेवारी २८, इ.स. १४५७ - एप्रिल २१, इ.स. १५०९) हा इंग्लंडाचा राजा होता. इंग्लंडाच्या ट्युडोर घराण्याच्या राज्यकर्त्यांपैकी हा पहिला होय. ऑगस्ट २२, इ.स. १४८५ ते एप्रिल २१, इ.स. १५०९ या कालखंडात तो इंग्लंडाच्या गादीवर आरूढ होता.
बाह्य दुवे

*


वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास
वर्ग:इंग्लंडचे राजे
वर्ग:इ.स. १४५७ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १५०९ मधील मृत्यू
इ.स. १८८३

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मे २४ - १४ वर्षे बांधकाम चालल्यावर न्यू यॉर्कमधील ब्रुकलिन ब्रिज वाहतुकीस खुला.
* मे ३० - न्यू यॉर्कचा ब्रुकलिन ब्रिज पडणार असल्याची अफवा. चेंगराचेंगरीत १२ ठार.
जन्म

* जानेवारी ३ - क्लेमेंट ऍटली, ब्रिटिश पंतप्रधान.
* मे १८ - युरिको गॅस्पर दुत्रा, ब्राझिलचा पंतप्रधान.
* मे २८ - विनायक दामोदर सावरकर
* मे ३१ - लॉरी क्रिस्चियन रिलॅन्डर, फिनलंडचा राष्ट्राध्यक्ष.
* जून २८ - पिएर लव्हाल फ्रांसचा पंतप्रधान.
मृत्यू

* फेब्रुवारी १३ - रिचर्ड वॅग्नर जर्मन संगीतकार.

वर्ग:इ.स. १८८३
वर्ग:इ.स.च्या १८८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८७८

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी ९ - उंबेर्तो पहिला इटलीच्या राजेपदी.
* फेब्रुवारी २ - ग्रीसने तुर्कस्तान विरुद्ध युद्ध पुकारले.
* फेब्रुवारी २१ - न्यू हेवन, कनेक्टिकटमध्ये पहिली टेलिफोन डिरेक्टरी वितरीत केली गेली.
* मार्च ३ - बल्गेरियाला ओट्टोमान साम्राज्यापासून स्वातंत्र्य.
* जुलै १३ - १८७८चा बर्लिनचा तह - सर्बिया, मॉॅंटेनिग्रो व रोमेनिया ओट्टोमन साम्राज्यातून वेगळे झाले.
जन्म

* मे १० - गुस्ताव स्ट्रेसमान, जर्मनीचा चान्सेलर.
* जून ५ - पांचो व्हिया, मेक्सिकोचा क्रांतीकारी.
* ऑगस्ट १७ - रेजी डफ, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* फेब्रुवारी ७ - पोप पायस नववा.

वर्ग:इ.स. १८७८
वर्ग:इ.स.च्या १८७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
मिगेल सर्व्हान्तेस

मिगेल दि सर्व्हान्तेस साव्हेद्रा (सप्टेंबर २९, इ.स. १५४७ - एप्रिल २३, इ.स. १६१६) स्पॅनिश साहित्यिक होता. त्याला जग एल इन्जिनियोसो हिदाल्गो डॉन किहोते दीला मान्चा या पुस्तकश्रेणीसाठी ओळखत असली तरी त्याच्या साहित्यभांडारात कादंबऱ्या, कविता व नाटकांचाही समावेश आहे. अनेक समीक्षकांच्या मते डॉन किहोते दीला मान्चा ही पाश्चिमात्य साहित्यातील पहिली 'अर्वाचीन' कादंबरी आहे ज्याची गणना जगातील सर्वोत्कृष्ट साहित्यरचनांमध्ये होते.

सर्व्हान्तेस शेक्सपियरचा समकालीन होता.


सर्व्हान्तेस, मिगेल
सर्व्हान्तेस, मिगेल
सर्व्हान्तेस, मिगेल
एडवर्ड बॅलियोल

एडवर्ड बॅलियोल (इ.स. १२८३ - इ.स. १३६७) स्कॉटलंडचा राजा होता.

हा जॉन बॅलियोल व इसाबेला दि वॉरेनचा सगळ्यात मोठा मुलगा होता. त्याने ईंग्लंडचा राजा एडवर्ड तिसरा याच्या साहाय्याने स्कॉटलंडचा तत्कालीन बालराजा डेव्हिड दुसऱ्याला पदच्युत केले व राज्य मिळवले.

त्याने इ.स. १३३२चे काही महिने, इ.स. १३३३-इ.स. १३३४ व इ.स. १३३५-इ.स. १३३६ या काळात स्कॉटलंडवर राज्य केले.

वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास
वर्ग:स्कॉटलंडचे राज्यकर्ते
वर्ग:इ.स. १२८३ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १३६७ मधील मृत्यू
षा'न्शी

(नवी चिनी चित्रलिपी: 陕西; जुनी चिनी चित्रलिपी: 陕西; फीनयीन: Shǎnxī; उच्चार: षान्-शीऽऽऽ; अर्थ: पश्चिम षानचौ) हा उत्तर-मध्य चीनमधील प्रांत आहे. याच्याजवळच याच नावाशी साधर्म्य असलेला, मात्र नावाचा निराळा स्वरोक्त उच्चार असलेला षान्शी नावाचा वेगळा प्रांत आहे. षा'न्शीच्या ईशान्येस षान्शी, पूर्वेस हनान, आग्नेयेस हूपै, दक्षिणेस चोंगछिंग महानगरपालिका, नैऋत्येस सच्वान, पश्चिमेस कान्सू, वायव्येस निंग्श्या व उत्तरेस आंतरिक मंगोलिया हे चिनी प्रांत वसले आहेत. शीआन येथे षा'न्शीची राजधानी आहे.

जानेवारी २०, इ.स. १५५६ला येथे झालेल्या भूंकपात अंदाजे ८,३०,००० व्यक्ती मरण पावल्या होत्या.
बाह्य दुवे

*


वर्ग:चीनचे प्रांत
नेदरलँड्स

नेदरलँड्स्स हा पश्चिम युरोपामधील एक देश आहे. नेदरलँड्स्स हा नेदरलँड्स्सचे राजतंत्र (डच: Koninkrijk der Nederlanden) ह्या मोठ्या सार्वभौम राज्याचा एक घटक देश आहे. विलेम अलेक्झांडर हा नेदरलँड्सचा राजा व राष्ट्रप्रमुख आहे. अ‍ॅमस्टरडॅम हे नेदरलँड्स्समधील राजधानीचे शहर आहे व हेग येथे डच सरकारचे मुख्यालय आहे.

नेदरलँड्स्सलाच हॉलंड समजले जाते, मात्र प्रत्यक्षात नेदरलँड्स्समध्येच उत्तर हॉलंड व दक्षिण हॉलंड असे दोन प्रांत आहेत व बहुतेक महत्त्वाची शहरे या दोन प्रांतांत आहेत.
नेदरलँड्स्सचे राजतंत्र

नेदरलँड्स्सच्या राजतंत्रामधील इतर घटक देश खालील आहेत.
इतिहास

नावाची व्युत्पत्ती

प्रागैतिहासिक कालखंड

भूगोल

चतुःसीमा

नेदरलँड्स्सच्या उत्तरेस व पश्चिमेस उत्तर समुद्र, दक्षिणेस बेल्जियम हा देश, व पूर्वेस जर्मनी हा देश आहे.
राजकीय विभाग

नेदरलँड्स्स देशामध्ये एकूण १२ प्रांत आहेत.
मोठी शहरे

* अ‍ॅम्स्टरडॅम
* रॉटरडॅम
* हेग
* उट्रेख्त
* आइंडहोवन
समाजव्यवस्था

वस्तीविभागणी

धर्म

शिक्षण

संस्कृती

राजकारण

अर्थतंत्र

खेळ

*ऑलिंपिक खेळात
संदर्भ
बाह्य दुवे

* Overheid.nl - डच सरकारचे अधिकृत दालन
* Government.nl - डच सरकारचे अधिकृत संकेतस्थळ
*
*


वर्ग:युरोपातील देश
पवित्र रोमन साम्राज्य

पवित्र रोमन साम्राज्य हे मध्य युरोपमधील राज्य/देशांना एकत्रित केलेले राष्ट्र होते. त्याची रचना इ.स. ८४३मध्ये त्यावेळच्या फ्रॅंकिश साम्राज्याचा पूर्वेकडील भागातून व्हर्दुनच्या तहात झाली.

या साम्राज्यात आत्ताच्या जर्मनीचा बराचसा भाग, चेक प्रजासत्ताक, ऑस्ट्रिया, लिच्टेन्स्टेन, स्लोव्हेनिया, बेल्जियम, लक्झेम्बर्ग, पोलंडचा बराचसा भाग व नेदरलँड्सचा काही भाग यांचा समावेश होता. काही काळासाठी यात स्वित्झरलंड, सगळे नेदरलँड्स आणि फ्रान्स व इटलीचेही काही भाग समाविष्ट होते.

याच्या राज्यकर्त्यांना पवित्र रोमन सम्राट ही पदवी होती. जवळजवळ १,००० वर्षांच्या अस्तित्वानंतर इ.स. १८०६मध्ये याचे विभाजन झाले. अठराव्या शतकात या साम्राज्याच्या पडतीच्या काळात व्होल्तेरने थट्टेने म्हणले होते की पवित्र रोमन साम्राज्य हे आता पवित्र नाही, रोमन नाही व साम्राज्य तर मुळीच नाही.


वर्ग:देशानुसार साम्राज्ये
वर्ग:युरोपचा इतिहास
लिश्टनस्टाइन

लिश्टनस्टाइन हा पश्चिम युरोपातील स्वित्झर्लंड व ऑस्ट्रिया ह्या देशांच्या मधे वसलेला एक छोटा भूपरिवेष्ठित देश आहे. लिश्टनस्टाइन जगातील सहावा सर्वात लहान देश आहे. ह्या देशाचा बराचसा भाग डोंगराळ आहे.

फाडुट्स (अथवा वाडुझ) ही लिश्टनस्टाइनची राजधानी आहे.
इतिहास

नावाची व्युत्पत्ती

प्रागैतिहासिक कालखंड
भूगोल

चतुःसीमा

लिश्टनस्टाइनच्या पूर्वेस ऑस्ट्रिया तर पश्चिमेस स्वित्झर्लंड हे देश आहेत. लिश्टनस्टाइनला समुद्रकिनारा नाही, इतकेच नव्हे तर या देशाच्या दोन्ही शेजारी देशांनाही समुद्रकिनारा नाही.
राजकीय विभाग

Budapest

समाजव्यवस्था

वस्तीविभागणी

धर्म

शिक्षण

संस्कृती

राजकारण

अर्थतंत्र

खेळ

*ऑलिंपिक खेळात


वर्ग:युरोपातील देश
मिनेसोटा

मिनेसोटा () हे अमेरिकेच्या उत्तर भागातील एक राज्य आहे. मिनेसोटा हे क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने अमेरिकेमधील १२वे तर लोकसंख्येच्या दृष्टीने २१व्या क्रमांकाचे राज्य आहे.

मिनेसोटाच्या उत्तरेला कॅनडाचे मॅनिटोबा व ओंटारियो हे प्रांत, पूर्वेला सुपिरियर सरोवर व विस्कॉन्सिन, दक्षिणेला आयोवा तर पश्चिमेला नॉर्थ डकोटा व साउथ डकोटा ही राज्ये आहेत. सेंट पॉल ही मिनेसोटाची राजधानी असून त्याचे जुळे शहर मिनियापोलिस हे सर्वात मोठे शहर आहे. मिनेसोटामधील ६० टक्के रहिवासी मिनियापोलिस-सेंट पॉल ह्या जुळ्या शहरांमध्ये वास्तव्य करतात. येथे स्कॅंडिनेव्हियन व जर्मन वंशाचे लोक मोठ्या प्रमाणावर वसले आहेत.

मिनेसोटा राज्यामध्ये १०,०००हून अधिक सरोवरे आहेत.
गॅलरी


चित्र:Pillsbury Hall.jpg|मिनेसोटा विद्यापीठ.
चित्र:Palisade, Shovel Point (cropped).jpg|सुपिरियर सरोवर.
चित्र:CathedralofStPaul.jpg|फ्रेंच रानिसां वास्तूकलेचे सेंट पॉलमधील एक कॅथेड्रल
चित्र:Minnesota State Capitol.jpg|मिनेसोटा राज्य संसद भवन
चित्र:Minnesota quarter, reverse side, 2005.jpg|मिनेसोटाचे प्रतिनिधित्व करणारे २५ सेंट्सचे नाणे.

बाह्य दुवे

*अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ
*पर्यटन


वर्ग:अमेरिकेची राज्ये
मिनीयापोलिस

मिनीयापोलिस () हे अमेरिकेच्या मिनेसोटा राज्यातील सर्वांत मोठे शहर व राज्याची राजधानी सेंट पॉलचे जुळे शहर आहे. २०१० साली ३.८२ लाख लोकसंख्या असलेले मिनियापोलिस अमेरिकेमधील ४८वे मोठे शहर आहे. मिनियापोलिस शहरामधून मिसिसिपी नदी आणि शहराच्या बाजूने मिनेसोटा नदी वाहते. मिनियापोलिस शहरात जवळपास २० मोठी तळी असून तळ्यांचे शहर असा याचा लौकिक आहे. मिनियापोलिस हे नावदेखील मिनिया म्हणजे पाणी आणि पोलीस म्हणजे शहर किंवा गाव, या शब्दांवरून पडले आहे.
thumb|right|250px|मिनीयापोलिसमधील मिसिसिपी नदीकाठ

शिकागो खालोखाल अमेरिकेच्या मिड-वेस्ट परिसरातील दुसऱ्या क्रमांकाची मोठी अर्थव्यवस्था असलेल्या मिनियापोलिसमधील वाणिज्य, आरोग्यसेवा इत्यादी प्रमुख उद्योग आहेत. येथील मॉल ऑफ अमेरिका हा अमेरिकेमधील सर्वात मोठ्या शॉपिंग मॉलपैकी एक आहे.
इतिहास

फ्रेंच शोधक येथे १६८० साली पोचले. त्यापूर्वी ह्या भागात सू लोकांचे वास्तव्य होते.
भूगोल

मिनियापोलिस शहर मिसिसिपी नदीच्या दोन्ही काठांवर वसले असून येथील मोठा भूभाग पाण्याने व्यापला आहे.
हवामान

ग्रेट लेक्स परिसरात स्थित असल्यामुळे मिनियापोलिसचे हवामान सौम्य आहे. येथील हिवाळे अतिथंड तर उन्हाळे उष्ण व दमट असतात. हिवाळ्यांदरम्यान येथे मोठ्या प्रमाणावर हिमवर्षा होते.
वाहतूक

मिनीयापोलिस-सेंट पॉल आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा येथील प्रमुख विमानतळ असून डेल्टा एरलाइन्सचा तो एक हब आहे.
खेळ

खालील तीन प्रमुख व्यावसायिक संघ मिनियापोलिस महानगरामध्ये स्थित आहेत.
शहर रचना
बाह्य दुवे

*
*
*
संदर्भ

वर्ग:मिनेसोटामधील शहरे

वर्ग:हेनेपिन काउंटी (मिनेसोटा)
इ.स. १८५५

ठळक घटना व घडामोडी

* जानेवारी २३ - मिनेसोटात मिनीआपोलिसमध्ये मिसिसिपी नदीवर पहिला पूल बांधला गेला.
* मार्च २ - अलेक्झांडर दुसरा रशियाच्या झारपदी.
जन्म

* ऑगस्ट ३ - ज्यो हंटर, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* फेब्रुवारी २३ - कार्ल फ्रीडरिक गॉस, जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* ऑगस्ट ७ - मेरियानो अरिस्ता, मेक्सिकोचा राष्ट्राध्यक्ष.

वर्ग:इ.स. १८५५
वर्ग:इ.स.च्या १८५० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
ग्रॅहाम स्टेन्स

ग्रॅहाम स्टेन्स (१८ जानेवारी १९४१ - २३ जानेवारी १९९९) हा ऑस्ट्रेलियाचा ख्रिश्चन धर्मप्रचारक होता.

तो व त्याचे सगळे कुटुंब भारतातील ओडिशा राज्यात ख्रिश्चन धर्मप्रसाराचे आणि गरीब व कुष्ठरोगपिडीत नागरिकांना साहाय्य करण्याचे काम करीत.

जानेवारी २३, १९९९ च्या रात्री स्टेन्स व त्याची दोन मुले फिलिप (वय १० वर्षे) व टिमोथी (वय ७ वर्षे) आपल्या मोटारीत झोपलेले असताना बजरंग दलाच्या काही समाजकंटकांनी मोटारीस आग लावली. त्यात तिघांचा मृत्यू झाला.

२००३ मध्ये, आग लावणाऱ्यांपैकी दारा सिंह यास मृत्युदंड तर अन्य १२ जणांना जन्मठेपेची शिक्षा झाली.

वर्ग:ख्रिश्चन धर्मप्रसारक
वर्ग:इ.स. १९९९ मधील मृत्यू
इ.स. १८४८

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी २४ - कॅलिफोर्नियात जेम्स डब्ल्यु. मार्शलला सटर्स मिल येथे ओढ्यात सोने सापडले. यानंतर जगभरातून अभूतपूर्व गर्दी सोने मिळवायला कॅलिफोर्नियात लोटली.
* फेब्रुवारी २१ - कार्ल मार्क्सने साम्यवादी जाहीरनामा(कम्युनिस्ट मॅनिफेस्टो) प्रकाशित केला.
* मे १९ - मेक्सिकन-अमेरिकन युद्ध-ग्वादालुपे हिदाल्गोचा तह - मेक्सिकोने पराभव मान्य केला व कॅलिफोर्निया, नेव्हाडा, युटाह ही राज्ये व अ‍ॅरिझोना, कॉलोराडो, वायोमिंग व न्यू मेक्सिको राज्यांचा काही भाग अमेरिकेला १८,२५,००० अमेरिकन डॉलरला विकला.
* जुलै ३ - यु.एस. व्हर्जिन आयलॅंड्समध्ये गुलामांना मुक्ती देण्यात आली.
जन्म

* जानेवारी ४ - कात्सुरा तारो, जपानी पंतप्रधान.
* जुलै ७ - फ्रांसिस्को दि पॉला रॉद्रिगेस आल्वेस, ब्राझिलचा राष्ट्राध्यक्ष.
* जुलै १८ - डब्ल्यु.जी. ग्रेस, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* जुलै २५ - आर्थर बॅलफोर, युनायटेड किंग्डमचा ३३वा पंतप्रधान.
मृत्यू

* फेब्रुवारी २३ - जॉन क्विन्सी ऍडम्स, अमेरिकेचा ६वा राष्ट्राध्यक्ष.

वर्ग:इ.स. १८४८
वर्ग:इ.स.च्या १८४० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
कॅलिगुला

गैयस ज्युलिअस सीझर जर्मेनिकस तथा कॅलिगुला (३१ ऑगस्ट, १२ - २४ जानेवारी, ४१) हा ज्युलिओ-क्लॉडिअन वंशाचा तिसरा रोमन सम्राट होता. याच्या आधीचा सम्राट टायबीअरिअस याचा हा नातू होता. टायबीअरिअस सिरीयात मरण पावल्यानंतर इ.स. ३७ ते इ.स. ४१ असे सुमारे पाच वर्षे हा रोमच्या सम्राटपदी होता.
वैयक्तिक माहिती

त्याचा जन्म इटलीतील ॲंटियम (सध्याचे ॲंझियो गाव) येथे झाला. तो जर्मेनिकस व अग्रिपिनाचा सहावा मुलगा होय. लहानपणापासून त्याला सम्राटपदाचे शिक्षण दिले गेले होते. मार्च १६, इ.स. ३७रोजी प्रेटोरियन रक्षकांच्या मदतीने राज्यपदी आल्यापासून त्याला मारण्याचे कट रोमन सरदारांमध्ये सुरू झाले.
त्याच्या राज्यकालात कालिगुला अत्यंत क्रुर, निष्ठुर, उधळ्या आणि माथेफिरू असल्याची नोंद आहे. एका वदंतेनुसार त्याने आपल्या घोड्याला रोमन सेनेटचा अधिकारी म्हणून नेमले.
जानेवारी २४, इ.स. ४१ रोजी ज्या प्रेटोरियन रक्षकांच्या साहाय्याने तो सम्राट झाला, त्यांनीच कालिगुलाला ठार केले.
कारकीर्द

कॅलिगुलाने आपल्या प्रजासत्ताकातील लोकांना लेखन-भाषण स्वातंत्र्य जाहीर केले. काही कर कमी करून करात सूटही दिली. पण त्याच्या उधळपट्टी धोरणामुळे लवकरच राज्याची तिजोरी मोकळी झाल्याने रद्द केलेले कर त्याने पुन्हा बसविले आणि सीनेटसभेवर जरबही बसविली. कॅलिगुला स्वतःला देव मानीत असे. सर्वांनी आपली पूजा करावी तसेच ज्यूंनी आपल्या पुतळ्याची सिनेगॉगमधून प्रतिष्ठापना करावी असा त्याने हुकूम काढला होता. त्याच्या या कृत्यास ज्यूंनी विरोध केल्यामुळे कॅलिगुलाने ज्यूंचा अतोनात छळ केला. कॅलिगुलाच्या या उद्दाम वर्तनास कंटाळून सुरक्षा दलातील काही अधिकाऱ्यांनी त्याचा खून करून क्लॉडिअस या वृद्ध अधिकाऱ्यास सम्राटपदी बसविले.
वंशावळ


कॅलिगुलाची वंशावळ


संदर्भ आणि नोंदी
बाह्य दुवे

* "कॅलिगुला (इ.स. १२ - इ.स. ४१)" बी.बी.सी. वरील इंग्रजी मजकूर


वर्ग:रोमन सम्राट
वर्ग:इ.स. १२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. ४१ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
इथियोपिया

इथियोपियाचे संघीय लोकशाही प्रजासत्ताक हा पूर्व आफ्रिकेच्या शिंगामधील एक भूपरिवेष्ठित देश आहे. इथियोपियाच्या उत्तरेला इरिट्रिया, पश्चिमेला सुदान, दक्षिणेला केन्या, पूर्वेला सोमालिया तर ईशान्येला जिबूती हे देश आहेत. अदिस अबाबा ही इथियोपियाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे.

इथियोपिया हा जगातील सर्वांत प्राचीन देशांपैकी एक व आफ्रिकेतील दुसरा सर्वाधिक लोकसंख्येचा देश आहे. आफ्रिकेतील सर्वाधिक जागतिक वारसा स्थाने ह्याच देशात आहेत.
इतिहास

नावाची व्युत्पत्ती

प्रागैतिहासिक कालखंड

भूगोल

चतुःसीमा

राजकीय विभाग

मोठी शहरे

समाजव्यवस्था

भाषा

इथियोपियामध्ये सुमारे ९० भाषा वापरल्या जातात ज्यांपैकी बहुसंख्या भाषा आफ्रो-आशियन भाषासमूहामधील आहेत. अम्हारिक ही राजकीय भाषा असून इतर भाषांना प्रादेशिक स्तरावर अधिकृत दर्जा मिळाला आहे.
वस्तीविभागणी

धर्म

शिक्षण

संस्कृती

राजकारण

अर्थतंत्र

खेळ

*ऑलिंपिक खेळात
* फुटबॉल संघ
बाह्य दुवे

* सरकारी संकेतस्थळ
* इथियोपिया - एन्सायक्लोपेडिया ब्रिटानिकावरील माहिती
*
*


वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:पूर्व आफ्रिका
इंग्लंडचा तिसरा एडवर्ड

thumb|right|एडवर्ड तिसरा, इंग्लंड

एडवर्ड तिसरा (नोव्हेंबर १३, इ.स. १३१२ - जून २१, इ.स. १३७७) हा इंग्लंडचा राजा होता.

जानेवारी २५, इ.स. १३२७ला एडवर्ड दुसऱ्याला त्याची बायको फ्रांसची इसाबेला व तिचा प्रेमी रॉजर मॉर्टीमर यांनी पदच्युत केले व एडवर्ड तिसऱ्याला वयाच्या १४व्या वर्षी राजा केले. त्याने जवळजवळ ५० वर्षे राज्य केले.

पुढील वर्षी त्याचे लग्न हैनॉच्या फिलिपाशी झाले. त्यांना एकूण १३ अपत्ये झाली.

इ.स. १३३०मध्ये १८ वर्षांच्या एडवर्डने मॉर्टिमरला कैद केले व मृत्युदंडाची शिक्षा दिली. आपल्या आईला त्याने कैदेत टाकले परंतु मारले नाही.

इ.स. १३३०मध्ये त्याने स्कॉटलंडवर चढाई केली व आपल्या पित्त्याला (एडवर्ड बॅलियोल) राजा केले. यानंतर त्याने फ्रांसशी युद्ध करून वर्चस्व स्थापण्याचे बव्हंशी यशस्वी प्रयत्न केले.

इ.स. १३७७मध्ये एडवर्ड ६५व्या वर्षी मृत्यु पावला.

वर्ग:इंग्लंडचे राजे
वर्ग:इंग्लंडचा इतिहास
वर्ग:इ.स. १३१२ मधील जन्म
वर्ग:इ.स. १३७७ मधील मृत्यू
वर्ग:पुरुष चरित्रलेख
युगांडा

युगांडा हा पूर्व आफ्रिकेतील एक देश आहे. युगांडाच्या पूर्वेला केन्या, उत्तरेला सुदान, पश्चिमेला कॉंगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक, नैऋत्येला रवांडा व दक्षिणेला टांझानिया हे देश आहेत. युगांडाचा दक्षिणेकडील बराचसा भाग व्हिक्टोरिया सरोवराने व्यापला आहे.
इतिहास

नावाची व्युत्पत्ती

प्रागैतिहासिक कालखंड

भूगोल

चतुःसीमा

याच्या पूर्वेला केन्या
राजकीय विभाग

मोठी शहरे

* कंपाला
समाजव्यवस्था

वस्तीविभागणी

धर्म

शिक्षण

संस्कृती

राजकारण

अर्थतंत्र
युगांडावरील मराठी पुस्तके

* अविस्मरणीय युगांडा (अरविंद साने)
खेळ

*ऑलिंपिक खेळात
* फुटबॉल संघ


वर्ग:आफ्रिकेतील देश
वर्ग:पूर्व आफ्रिका
इ.स. १९०६

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मार्च ८ - अमेरिकेच्या सैन्याने फिलिपाईन्समध्ये डोंगरात लपुन बसलेल्या ६०० व्यक्तिंची कत्तल केली.
* एप्रिल १८ - कॅलिफोर्नियात सान फ्रांसिस्को येथे रिश्टर मापनपद्धतीनुसार ७.८ तीव्रतेचा भूकंप. यात व यामुळे लागलेल्या आगीत सगळे शहर उद्ध्वस्त. ३,००० ते ६,००० ठार, हजारो जखमी.
* मे २२ - अथेन्समध्ये तिसरे ऑलिंपिक खेळ सुरू. काही काळानंतर यांची अधिकृत खेळ म्हणून मान्याता काढून घेण्यात आली.
* मे २२ - राइट बंधूंना त्यांच्या उडणाऱ्या यंत्रासाठी पेटंट देण्यात आला.
जन्म

* जानेवारी १७ - शकुंतलाबाई परांजपे, भारतीय समाजसेविका.
* जानेवारी १९ - मास्टर विनायक, मराठी चित्रपट दिग्दर्शक, अभिनेते, निर्माते.
* फेब्रुवारी ७ - ओलेग ऍन्तोनोव्ह, रशियन विमानशास्त्रज्ञ.
* फेब्रुवारी ७ - पुयी, चिनी सम्राट.
* फेब्रुवारी १९ - माधव सदाशिव गोळवलकर, भारतीय हिंदुराष्ट्रवादी, राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे दुसरे सरसंघचालक.
* मार्च ११ - आसान फेरिट अल्नार, रचनाकार.
* सप्टेंबर १ - होआकिन बॅलाग्वेर, डॉमिनिकन प्रजासत्ताकचा राष्ट्राध्यक्ष.
* ऑक्टोबर १० - आर.के. नारायण, भारतीय इंग्लिश लेखक.
* ऑक्टोबर १४ - हाना आरेंट, जर्मन तत्त्वज्ञ, लेखिका.
मृत्यू

* एप्रिल १९ - पिएर क्युरी, फ्रेंच संशोधक, नोबेल पुरस्कार विजेता.
* मे २३ - हेन्रिक इब्सेन, नॉर्वेचा लेखक.
* ऑगस्ट २९ - बाबा पदमनजी (बाबा पदमनजी मुळे), मराठीतील ख्रिस्ती साहित्यिक.

वर्ग:इ.स. १९०६
वर्ग:इ.स.च्या १९०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १७८३

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी २० - ब्रिटनने फ्रांस व स्पेनशी संधी केली. अमेरिकन क्रांती अधिकृतरित्या समाप्त.
* फेब्रुवारी ३ - अमेरिकन क्रांति - स्पेनने अमेरिकेचे स्वातंत्र्य मान्य केले.
* जून ८ - आइसलॅंडमधील लाकी ज्वालामुखीचा उद्रेक. ९,००० ठार, पुढील ७ वर्षे दुष्काळ.
* ऑगस्ट ३ - जपानमध्ये माउंट असामा ज्वालामुखीचा उद्रेक. ३५,००० ठार.
जन्म

मृत्यू

* सप्टेंबर १८ - लेओनार्ड ऑयलर, स्विस गणितज्ञ.

वर्ग:इ.स. १७८३
वर्ग:इ.स.च्या १७८० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १८ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८७१

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जुलै २० - ब्रिटिश कोलंबिया कॅनडात सामील झाले.
जन्म

* मे २२ - विष्णू वामन बापट, संस्कृत-मराठी अनुवादनकार.
* जून २९ - श्रीपाद कृष्ण कोल्हटकर, मराठी नाटककार, विनोदकार, व वाङ्मय समीक्षक.
* सप्टेंबर ७ - जॉर्ज हर्स्ट, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* मे ११ - जॉन हर्षल, इंग्लिश गणितज्ञ व अंतराळतज्ञ.

वर्ग:इ.स. १८७१
वर्ग:इ.स.च्या १८७० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८९७

ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी २३ - नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांचा जन्म भारताच्या ओडिशा राज्यातील कटक शहरात झाला.
* फेब्रुवारी २ - अमेरिकेत पेनसिल्व्हेनियाचा विधानसभा आगीच्या भक्ष्यस्थानी.
* फेब्रुवारी २८ - फ्रांसच्या सैन्याने मादागास्करची राणी रानाव्हलोना तिसरी हिला पदच्युत केले.
* मे १५ - ग्रीस-तुर्कस्तान युद्ध - ग्रीसच्या सैन्याची धूळधाण.
* जून २२ - चार्ल्स रँड याला दामोदर हरी चाफेकर यांनी पुण्यातील जुलमाचा प्रतिशोध म्हणून बंदुकीने गोळ्या घातल्या.
* जुलै १७ - अलास्काच्या क्लॉन्डाइक भागात सोने शोधण्यासाठी गेलेली काही माणसे मुबलक सोन्याची वार्ता घेउन परतली आणि क्लॉन्डाइक गोल्ड रशची सुरुवात झाली.
जन्म

* जानेवारी १५ - शू चीमो, चिनी भाषेमधील कवी.
* जानेवारी २३ - नेताजी सुभाषचंद्र बोस, भारतीय क्रांतिकारी.
* मार्च ११ - हेन्री डिक्सन कॉवेल, रचनाकार.
* एप्रिल १९ - पीटर दी नरोन्हा, भारतीय उद्योगपती.
* एप्रिल २४ - मनुएल अव्हिला कामाचो, मेक्सिकोचा राष्ट्राध्यक्ष.
* मे ३ - झाकीर हुसेन, भारतीय राष्ट्रपती.
* मे ६ - पाउल आल्वेर्डेस, जर्मन कवी, लेखक.
* मे १० - आयनार गेऱ्हार्डसन, नॉर्वेचा पंतप्रधान.
* मे १८ - फ्रँक काप्रा, अमेरिकन चित्रपट निर्माता, दिग्दर्शक व लेखक.
* जुलै ६ - व्यंकटेश दिगंबर माडगूळकर, श्रेष्ठ मराठी कथाकार आणि कादंबरीकार.
* जुलै २४ - आमेलिया इअरहार्ट, अमेरिकन वैमानिक.
* सप्टेंबर २० - नारायण भिकाजी परुळेकर ऊर्फ नानासाहेब परुळेकर, मराठी पत्रकार.
* सप्टेंबर २६ - पोप पॉल सहावा.
* ऑक्टोबर २९ - जोसेफ गोबेल्स, नाझी अधिकारी.
मृत्यू

वर्ग:इ.स. १८९७
वर्ग:इ.स.च्या १८९० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८०९

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी ३ - अमेरिकेत ईलिनॉय प्रांताची रचना.
* मे ५ - स्वित्झर्लंडच्या आर्गाउ प्रांताने ज्यू व्यक्तिंना नागरिकत्त्व नाकारले.
* जून ६ - स्वीडनने नवीन संविधान अंगिकारले.
* ऑगस्ट १० - इक्वेडोरची राजधानी क्विटोने स्पेनपासून स्वातंत्र्य जाहीर केले.
जन्म

* फेब्रुवारी १२ - अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांचा राष्ट्राध्यक्ष अब्राहम लिंकन.
* फेब्रुवारी १२ - चार्ल्स डार्विन, उत्क्रांतिवादाचा सिद्धांत मांडणारे.
* जुलै ६ - अँड्र्यू सॅंडहॅम, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
मृत्यू

* मे ३१ - जोसेफ हायडन, ऑस्ट्रियन संगीतकार
* सप्टेंबर ७ - बुद्ध योद्फा चुलालोके, थायलंडचा राजा.

वर्ग:इ.स. १८०९
वर्ग:इ.स.च्या १८०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८०७

ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी ८ - एलाउची लढाई - नेपोलियनने रशियन सैन्याचा पराभव केला.
* मे २२ - अमेरिकेत ज्युरीने भूतपूर्व उपाध्यक्ष एरन बरवर देशद्रोहाचा आरोप ठेवला.
* जून २६ - लक्झेम्बर्गमध्ये गोदामावर वीज पडून २३० ठार.
* जुलै ७ - तिल्सितचा तह - फ्रांस, रशिया व प्रशियातील युद्ध समाप्त.
जन्म

* फेब्रुवारी २७ - हेन्री वॅड्सवर्थ लॉंगफेलो, इंग्लिश कवि.
मृत्यू

वर्ग:इ.स. १८०७
वर्ग:इ.स.च्या १८०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे
इ.स. १८०६

ठळक घटना आणि घडामोडी

* मे ३० - अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष अँड्र्यू जॅक्सनने द्वंद्वयुद्धात एका व्यक्तीस ठार मारले. त्या माणसाने जॅक्सनच्या पत्‍नीवर व्यभिचाराचा आरोप केला होता.
* जून २७ - ब्रिटिश सैन्याने आर्जेन्टिनाची राजधानी ब्यूनॉस आयरिज़ जिंकली.
जन्म

* मार्च २१ - बेनितो पाब्लो हुआरेझ गार्सिया, मेक्सिकोचा राष्ट्राध्यक्ष.
मृत्यू

* जानेवारी २३ - धाकटा पिट, युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान.

वर्ग:इ.स. १८०६
वर्ग:इ.स.च्या १८०० च्या दशकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या १९ व्या शतकातील वर्षे
वर्ग:इ.स.च्या २ ऱ्या सहस्रकातील वर्षे