Czy działka ROD wchodzi do masy upadłości?
Coraz częściej pojawia się kwestia działek ROD będących w posiadaniu osób, wobec których ogłoszono upadłość konsumencką. Z jednej bowiem strony działki te osiągają znaczne ceny, z drugiej działkowiec nie jest w istocie jej właścicielem. Rodzinne Ogródki Działkowe są uregulowane w dość unikatowy sposób. Działkowiec jest bowiem dzierżawcą, a nie właścicielem działki. Właścicielem działki pozostaje właściciel całego terenu ogródków działkowych, którym może być Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego (np. gmina) lub stowarzyszenie ogrodowe. Nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działce są już jednak własnością działkowca. W razie wygaśnięcia prawa do działki (np. śmierci), działkowcowi przysługuje wynagrodzenie za znajdujące się na działce nasadzenia, urządzenia i obiekty stanowiące jego własność. Podobnie sytuacja wygląda w razie likwidacji ogródków działkowych. Co ciekawe działki ROD są "zbywalne". Działkowiec w drodze umowy może przenieść prawa i obowiązki wynikające z prawa do działki na rzecz pełnoletniej osoby fizycznej (przeniesienie praw do działki). Umowę zawiera się w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Umowa określa też cenę za odstąpienie prawa do działki, w tym za przeniesienie własności nasadzeń, urządzeń i obiektów znajdujących się na działce. Umowa dla swojej skuteczności wymaga jednak zatwierdzenia przez stowarzyszenie ogrodowe. W kontekście upadłości konsumenckiej pojawia się pytanie jak traktować działkę ROD. Sama działka (jako nieruchomość) do masy upadłości nie wchodzi, gdyż tak jak wskazaliśmy, działkowiec nie jest jej właścicielem. Co do nasadzeń, urządzeń i obiektów znajdujących się na działce, to co prawda upadły jest ich właścicielem, lecz ze względu na ich trwałe połączenie z podłożem też nie mogą być przedmiotem samodzielnego zbycia. Do masy upadłości wejdzie natomiast jedynie wierzytelność z tytułu wynagrodzenia za znajdujące się na działce nasadzenia, urządzenia i obiekty, do którego upadły byłby uprawniony w przypadku przeniesienia lub wygaśnięcia prawa do działki. Syndyk, wykonując zarząd majątkiem upadłego, jest zatem uprawniony do przeniesienia praw do działki za wynagrodzeniem, które zasili masę upadłości. Problem może się jednak pojawić, gdy umowa nie zostanie zatwierdzona przez stowarzyszenie ogrodowe. Odmowa zatwierdzenia przeniesienia praw do działki może nastąpić z ważnych powodów i wymaga pisemnego uzasadnienia. W razie odmowy syndyk może wytoczyć powództwo przeciwko stowarzyszeniu działkowemu. Współpraca upadłego z syndykiem z pewnością może przyspieszyć przejście przez całą procedurę po stronie stowarzyszenia działkowego. Jeśli działka nie posiada istotnej wartości, warto rozważyć złożenie do sądu wniosku o wyłączenie działki z masy upadłości. Niezależnie od samej działki syndyk może też sprzedać rzeczy ruchome znajdujące się na działce, które nie są trwale połączone z podłożem np. przyczepkę, kosiarkę, altanę przenośną, kontener itp.