Jaka jest historia rzymskiej prowincji Illyricum?
Nie jest możliwe podanie dokładnej daty utworzenia prowincji Illyricum: według Theodora Mommsena prowincja Sulla mogła zostać utworzona.
Senacka Prowincja Illyricum obejmowała dużą część późniejszej prowincji Dalmacji i część Panonii. Kiedy za czasów cesarza Wespazjana (69-79 n.e.) prowincje Dalmacja i Panonia zostały utworzone z Illyricum, żadna z nowo utworzonych prowincji nie zachowała starej nazwy.
Już za czasów Augusta (63 p.n.e. - 14 n.e.) nazwa Illyricum nie miała nic wspólnego z pierwotnym terytorium iliryjskim na południu Dalmacji; od 32 p.n.e. oznaczała raczej całe północne i środkowe Bałkany - od Alp Retyckich po Macedonię. Iliria obejmowała większe terytorium niż Panonia i Dalmacja razem wzięte, prawdopodobnie włączając w to terytoria, które zostały podbite przez prokonsulów Macedonii w II i I wieku p.n.e., i mniej więcej pokrywały się z przyszłą prowincją Moesia. Nazwa Illyricum była teraz używana dla innych jednostek administracyjnych.
Termin Iliria był prawdopodobnie jedynym dostępnym terminem o niezbędnym zakresie znaczenia, który obejmowałby nawet w przybliżeniu rozpatrywane obszary; jest pewne, że termin ten utorował drogę do późnego antycznego użycia tego słowa, ponieważ "iliryjski" za czasów cesarza Septimiusza Severusa (193-211 n.e.) opisywał armię stacjonującą na Bałkanach, a później kilku cesarzy, którzy przybyli z Bałkanów. Seria zaczyna się od Decjusza (249-251 AD), ale składa się zasadniczo z cesarzy Claudiusza Gotyka (268-270), Aureliana (270-276), Probusa (276-282), Dioklecjana (284-305), Maksyma (286-305) i Konstantyna (306-337). Już w starożytności przypisywano tym władcom niewielkie wykształcenie, ale z drugiej strony przypisywano im znajomość służby wojskowej i najlepsze kwalifikacje dla administracji państwowej. Z reguły zawdzięczają swój wzrost sprawności wojskowej, a dzięki wewnętrznym reformom i sukcesom w polityce zagranicznej w znacznym stopniu przyczyniły się do rozwiązania kryzysu trzeciego wieku.
"Iliryjski" nie był tu przypisaniem etnicznym, ale oznaczał pochodzenie regionalne. W rzeczywistości przodkowie iliryjskich cesarzy należeli - jak wynika z pisemnych źródeł - do mniej więcej silnie zromanizowanej ludności prowincji krajów naddunajskich. Tylko w niektórych z nich istnieją oznaki przynależności do długoletnich mieszkańców tego regionu. W ciągu III wieku region Dunaju stał się jednym z najważniejszych obszarów rekrutacyjnych dla armii cesarskiej.
W IV wieku na Bałkanach Panońskich powstały trzy diecezje nowej struktury terytorialno-administracyjnej Cesarstwa Rzymskiego (Pannonia, Moesia, Tracja): należały one do Illyricum, jednej z czterech prefektur utworzonych przez cesarza Konstantyna. W Notitia dignitatum (około 395 r. n.e.) prefektura Illyricum orientale obejmuje diecezje Macedonii (z Grecją) i Dacia, natomiast diecezja Illyricum occidentale jest częścią prefektury Italia, z dwiema prowincjami Noricum, czterema Pannonia i Dalmacją, ale bez Praevalitana.
Kiedy w ostatnim ćwierćwieczu VI wieku region naddunajski został zdewastowany przez słowiańskich, awaarskich i węgierskich napastników i wreszcie na długo wymknął się spod kontroli cesarskiej, obszar ten stracił na znaczeniu jako teren rekrutacji do armii. Od tego czasu większość dowódców armii pochodziła z Azji Mniejszej, a czas iliryjskich cesarzy również dobiegł końca.