Wat valt onder het begrip ‘werknemers’? En wat is het verschil met het begrip ‘melder’?
Onder ‘werknemers’ vallen niet alleen mensen met een arbeidsovereenkomst of een publiekrechtelijke aanstelling, maar ook mensen die anders dan uit dienstbetrekking arbeid verrichten, zoals uitzendkrachten, vrijwilligers en stagiairs, mits zij een vergoeding voor hun werkzaamheden ontvangen.
Het begrip werknemer is van belang voor de vraag voor welke werkgevers de verplichting geldt om een interne meldprocedure te hebben op grond van artikel 2 van de Wet bescherming klokkenluiders. Als bij een werkgever doorgaans minstens 50 werknemers (inclusief vrijwilligers en stagiairs die een vergoeding ontvangen) werken, moet deze een interne meldprocedure vaststellen. Deze interne meldprocedure moet de werkgever in elk geval openstellen voor zijn werknemers. Maar hij mag deze procedure ook openstellen voor anderen, zoals zzp’ers, sollicitanten en vrijwilligers en stagiairs die geen vergoeding ontvangen (zie artikel 2, zesde lid, van de Wet bescherming klokkenluiders). Als een werkgever ervoor kiest om de interne meldprocedure breed open te stellen, voorkomt hij dat niet-werknemers genoodzaakt zijn om direct een externe melding van een vermoeden van een misstand te doen. Daarmee loopt de werkgever een kans mis om een melding direct bij de bron aan te pakken. Ook werkgevers kunnen er dus baat bij hebben om hun interne meldprocedure voor een brede doelgroep open te stellen (hoewel dat niet wettelijk verplicht is).
Onder ‘melders’ valt een veel grotere groep mensen, die in de context van hun werkgelateerde activiteiten een vermoeden van een misstand melden (of openbaar maken). Bijvoorbeeld ook zelfstandigen, sollicitanten, vrijwilligers, stagiairs, aandeelhouders, bestuurders, leden van een raad van toezicht en eenieder die werkt onder toezicht en leiding van aannemers, onderaannemers en leveranciers. Zij vallen allemaal onder de beschermingsmaatregelen tegen benadeling op grond van de Wet bescherming klokkenluiders. Net als degenen die melders bijstaan, betrokken derden en functionarissen die interne meldingen ontvangen of daaraan opvolging geven (zoals interne onderzoekers). Zie daarvoor de artikelen 17da tot en met 17f van de Wet bescherming klokkenluiders.
Het begrip ‘melder’ ziet dus op de groep mensen die vallen onder de beschermings-maatregelen van de wet, terwijl het begrip ‘werknemer’ van belang is om te bepalen of de werkgever een interne meldprocedure moet hebben en aan welke eisen die meldprocedure moet voldoen.