Hoe kan ik reageren als leerkracht wanneer een leerling bepaalde lessen niet wil volgen omwille van zijn/haar geloofsovertuiging?
Wanneer leerlingen weigerachtig staan tegenover het volgen van bepaalde lessen zijn er een aantal dingen aan de orde. Doorgaans merken we op dat de meeste wrijving ontstaat als het gaat over het thema ‘evolutietheorie’ in de les biologie of wanneer het gaat over het vak ‘seksuele voorlichting’. De motieven die leerlingen kunnen hebben om beide vakken niet te willen volgen zijn fundamenteel verschillend en dienen in de eerste plaats goed begrepen te worden. Wanneer het gaat over de ‘evolutietheorie’, gaan sommige leerlingen met een moslimachtergrond ervan uit dat dit tegenstrijdig is aan het scheppingsverhaal en dat het om die reden niet aanvaardbaar is als waarheid. Ze stellen een uitgesproken breuklijn vast tussen religie en wetenschap en weten beiden niet te verzoenen met elkaar. Het is op dit moment aangewezen om met deze leerlingen in gesprek te gaan en hen duidelijk te kaderen dat zij recht hebben op een eigen mening en overtuiging. Bovendien dient de leerkracht ook tactvol over te brengen dat het kennen van de leerstof een vereiste is om te slagen voor het vak. Of de leerling de theorie gelooft of niet is in essentie niet de belangrijkste zaak en kunnen zij in hun verdere levenszoektocht zelf bepalen. Wat belangrijker is om de dialoog gaande te houden en geen vijandige sfeer te creëren in de leeromgeving is dialoog. Dialoog kan enkel tot stand komen door wederzijds respect en erkenning. Op die manieren blijven leerlingen meestal alsnog bij de les en worden er conflictsituaties vermeden. Wanneer we het hebben over het seksuele opvoeding liggen er andere dynamieken aan de basis van het weigerachtig opstellen van leerlingen. (zie ook rubriek: ‘seksualiteit en gender’). Moslimleerlingen staan soms weigerachtig tegenover het onderwerp seksualiteit omdat zij vanuit het geloof seksualiteit beschouwen als een privéaangelegenheid. Ze voelen een bepaalde verlegenheid om over lichamelijkheid en seks te praten. We kunnen stellen dat dit gegeven in zekere zin cultureel bepaald is. Aangezien seks binnen moslimgezinnen wordt gezien als iets dat enkel binnen een huwelijk kan, wordt er doorgaans ook minder over gesproken. Ouders willen het onderwerp op die manier ver weg houden en hun kinderen niet aanmoedigen om al seksueel actief te zijn. Vanuit het geloof is het evenmin goed om seks buiten het huwelijk te normaliseren noch aan te moedigen maar is het wél belangrijk om jongeren te informeren over elke vraag die zij mogelijks hebben, ongeacht het thema. Wanneer dit thema wordt aangesneden in de klas is het vooral belangrijk om deze sensitiviteit die bij moslimjongeren leeft in het achterhoofd te houden. Op die manier kan de leerkracht inspelen op deze gevoelens en extra inzetten op een veilig leerklimaat in de klas. Vaak willen deze leerlingen wel over het thema praten maar voelen zij een drempel. Wanneer de achtergrond van de leerlingen wordt erkend en er eventueel rekening wordt gehouden met de expliciteit waarmee het vak wordt gegeven, kan de leerkracht ongetwijfeld meer bereiken.