Is therapie niet duur voor wat het is?
Zet een chauffagehersteller, loodgieter of garagist aan het werk en je betaalt evenveel. De cliënt loopt met ernstige zorgen en problemen rond. Anders kwam hij/zij niet in therapie, zou hij de stap niet zetten. Het is immers best wel een drempel om je kwetsbaar op te stellen, persoonlijke dingen te vertellen, gevoelens te verwoorden,... Met die hoge nood, die lijdensdruk, wil je graag verlossing. Je wil je beter voelen. De psychotherapeut is opgeleid om je daar bij te helpen, net zoals al die andere vakmensen opgeleid zijn voor hun vak.
Na de basisopleiding ('gewone' kosten voor hogere studies) heeft een goede psychotherapeut minstens vier jaar opleiding gevolgd. Dit gespecialiseerde traject in een bepaalde scholing (gedrags, psychodynamisch, gestalt, enzovoort,..) is zeer zeer duur. De toelatingsvoorwaarden zijn niet min. Bovendien moet je voldoende stage doen en de eerste jaren zelf genoeg opbouwen om dat te kunnen verwezenlijken.
Een therapeut moet zelf in therapie gaan of geweest zijn. Als hij zijn eigen zorgen niet onder ogen zag, kan hij anderen niet helpen. Hij moet zijn angsten, pijn, manier van leven, jeugd, eventuele trauma's, eenzaamheid, destructieve gedachten, e.d. goed kennen vooraleer hij anderen kan helpen. Dat is een financiële investering. Hij moet intervisies of supervisies doen om zijn werk in vraag te stellen en opleiding volgen. Dit zijn heel dure aangelegenheden door de hoog gekwalificeerde trainers en begeleiders die vele jaren ervaring en grote kennis aanwenden om de therapeut te begeleiden. Hij leest boeken en tijdschriften, volgt lezingen, cursussen, trainingen die veel geld kosten.
Als de therapeut zelfstandig werkt, moet hij extra waakzaam zijn voor financieel verlies (ziekte, coronacrisis, enz.) en moet hij bijna de helft van zijn inkomsten aan belastingen geven en sociale bijdragen betalen. Hij moet een praktijkruimte voorzien, die ingericht, gehuurd, gekocht moet worden en onderhouden.
Een therapeut draagt veel verantwoordelijkheid, in de feiten en in zijn beleving. Net als een huisarts of een cardioloog is de psychotherapeut een gespecialiseerde kracht in zijn vak en lijkt een uitspraak of handeling misschien niet veel om het lijf te hebben, maar is die stevig onderbouwd. Het psychisch welzijn van cliënten hangt mee van hem/haar af, hun relaties, werk, hun kans op zelfdoding en verslaving, hun langdurig uitvallen in de ziekteverzekering,... De therapeut heeft een impact op dat vervolg (maar niet de totale verantwoordelijkheid, die ligt bij de cliënt die uiteindelijk zelf kiest). Het spreekt voor zich dat die verantwoordelijkheid niet opweegt als ze financieel onderbetaald is. Net als een huisarts doet een therapeut ook extra taken die buiten het consult vallen en die niet aangerekend worden: telefoontje met een collega of huisarts, een verslag voor de ziekteverzekering maken, websites en adressen opzoeken voor doorverwijzing, samenwerkingsverbanden opzetten en onderhouden, advies vragen,... Een advocaat rekent elke minuut aan waarin hij werkt. Een therapeut, net als een dokter, niet.
De meeste mensen denken dat de therapie enkel dat tweewekelijks uurtje praten is. Dat is niet zo. Therapie werkt ook de dagen en weken na een sessie, nog stevig door. Je gedachten en gevoelens gaan volop aan het werk met wat in de sessie besproken is. Daarin kun je weer vergelijken met de huisarts, bij wie je het effect van de medische interventie niet op de consultatie, maar hopelijk nog lange tijd erna, voelt. Dat is bijvoorbeeld ook bij kinesitherapie en noem maar op. Dus het werk van een therapeut spreidt zich in feite uit over lange periode, gaat niet enkel over 'een uurtje praten'.
Het resultaat van pakweg tien sessies therapie kunnen zijn dat je je de rest van je leven anders, vrijer, beter voelt. Je kunt conflicten beter aanpakken, betere relaties aangaan, je beter in je vel voelen, je leven zinvoller vinden, een betere lichamelijke gezondheid houden, een betere partner en vader of moeder zijn. Dat is enorm veel waard als je ziet wat je 'maar' betaalt voor een sessie. Zeker als je dat vergelijkt met de uitgaven voor je auto of verbouwing of citytrips. We geven het tarief van een therapiesessie met gemak uit aan een etentje met vrienden of een nieuw kastje voor de badkamer of enkel cocktails op reis. Maar een therapiesessie, o nee, dat is duur.
Psychologische begeleiding is zelfzorg die uiteindelijk niet zo duur is en de investering waard. Maar, en dat is natuurlijk erg belangrijk: je moet je goed voelen bij je psychotherapeut. Alle diploma's, ervaring, mondelinge reclame, wijsheid,... ten spijt, als het niet klikt, als het niet goed voelt in de begeleiding, dan kun je niet verder! Je moet vertrouwen hebben en dat is iets wat je beiden creëert (niet alleen de therapeut). Het is gewoon heel normaal dat je niet bij iedereen geholpen bent. Bespreek dat onmiddellijk. Blijf niet gewoon weg. Zeg wat je mist en verander indien nodig van hulpverlener.
Conclusie: een sessie psychotherapie is relatief niet duur áls je er goed mee geholpen bent.