Akken neẓra tutlayt tamaziɣt, ayen akk tesɛedda d aɣilif ddaw n uzaglu i d-sersen yimnekcam d udabu ɣef umgarḍ-is, ur tessiweḍ ara ad tili d tutlayt tamezdayt, d tutlayt tamsegnut. Tamaziɣt d tutlayt yebḍan ɣef waṭas n tentaliyin: tacawit, tacenwit, tamẓabit, taqbaylitYal tantala tebḍa d timeslayin. Mkul tameslayt temgarad ɣef tayeḍ am wakken i d-yenna S. CHAKER1 tutlayt tamaziɣt tebḍa ɣef waṭas n tentaliyin d tmeslayin i d-yusan deg yiwen n wannar meqren yerna ta tebɛed ɣef tayeḍ. Deg tegnatin am tigi asuqel mačči d ayen isehlen, anemmgrud yettaf-d iman-is zdat n tillawin ur nesɛi tigdazalin d tilewt deg tutlayt tamaziɣt. Ɣef wanect-a anemmgrud iɛerreḍ ad d-yesnulfu ama s usekcem n wawalen neɣ lebni n tefyar n tutlayin niḍen neɣ s usenulfu n wawalen imaynuten. Mačči am tutlayin niḍen, amedya tafransist imi mucaɛet deg umaḍal,tennerna-d s leɛḍil-is, ur d-tufi ara ayen ara tt-igedlen deg ubrid-is, aẓayeṛ n tutlayt iban yerna tesɛa yiwen n umawal, yiwet n tseddast, yiwet n tjeṛṛumt yezdin akk tutlayt, anemmgrud n tutlayt tafransit ur d-yettaf ara uguren deg tsuqilt-is.