Ford Excursion

Το Ford Excursion ήταν ένα εξαιρετικά μεγάλων διαστάσεων SUV αυτοκίνητο, που κατασκευάστηκε από την αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία Ford, μεταξύ του 1999 και του 2005. Κατά τη διάρκεια της παραγωγής του, ήταν το μεγαλύτερο και ακριβότερο SUV στην παλέτα των μοντέλων της Ford και, επίσης, ήταν το SUV με τις λιγότερες πωλήσεις ανάμεσα σε όλα τα SUV της εταιρείας. Το μοντέλο πωλήθηκε σχεδόν αποκλειστικά στις ΗΠΑ, στον Καναδά και στο Μεξικό, αν και ένας περιορισμένος αριθμός αντιτύπων κατασκευάστηκε για εξαγωγή και διατέθηκε σε κάποιες ακόμα χώρες διεθνώς, ενώ υπήρξε και ένας πολύ μικρός αριθμός παράλληλων εισαγωγών του μοντέλου ως μεταχειρισμένο, τόσο στην Ευρώπη όσο και σε άλλες ηπείρους. Επίσης, από το 1998 έως το 2012 παρήχθη και μια παράλληλη έκδοσή του στη Βραζιλία, το Ford F-250 Tropivan Plus.

 Βασιζόταν στην πλατφόρμα Super Duty των μεγάλων pick-up της Ford και μάλιστα, σε αντίθεση με το μεσαίο Ford Explorer και το μεγάλο Ford Expedition, το ακόμα μεγαλύτερο Excursion δεν είχε ποτέ αντίστοιχο πολυτελέστερο δίδυμο SUV της Lincoln, που είναι η πολυτελής θυγατρική της αμερικανικής Ford. Αν και κανένα άλλο μοντέλο παραγωγής την τότε εποχή δεν ήταν τόσο μεγάλων διαστάσεων, οι κυριότεροι ανταγωνιστές του ήταν τα κάπως μικρότερα Chevrolet Suburban και GMC Yukon XL. Ωστόσο, το τεράστιο βάρος του Excursion περιόριζε σημαντικά τις ικανότητες κίνησης εκτός δρόμου σε σύγκριση με τα Suburban και Yukon XL. Μια ξεχωριστή ιδιότητα του Excursion, εξαιρετικά σπάνια πλέον στα νεότερα και σύγχρονα SUV, ήταν ότι η πίσω πόρτα του χώρου αποσκευών άνοιγε σε δύο μέρη, που άνοιγαν προς το πλάι και προς αντίθετες κατευθύνσεις, σαν οικιακή πόρτα με δύο θυρόφυλλα. Ως αποτέλεσμα, το μοντέλο θεωρήθηκε και εξακολουθεί να θεωρείται επίσημα ως 4-πορτο, αντί για 5-πορτο, ενώ φυσικά, λόγω του τεράστιου μήκους του, διατέθηκε αποκλειστικά με 3 σειρές καθισμάτων και μάλιστα ως 9-θέσιο, καθώς όλες οι σειρές καθισμάτων, ακόμα και η μπροστινή, είχαν χωρητικότητα για 3 επιβάτες η καθεμία, χωρίς κάποιο ενδιάμεσο διαχωριστικό. Με συνολικό μήκος στα 5.758 χιλιοστά, διατηρούσε μέχρι πρόσφατα το ρεκόρ του μακρύτερου SUV παραγωγής στην ιστορία της αυτοκίνησης, νούμερο που ξεπεράστηκε οριακά από την Cadillac Escalade πέμπτης γενιάς, η οποία παρουσιάστηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2020, και ειδικότερα από την έκδοση με μακρύτερο μεταξόνιο Escalade ESV της πέμπτης γενιάς, η οποία παρουσιάστηκε στις 23 Απριλίου 2020 και έχει συνολικό μήκος 5.763 χιλιοστά. Ωστόσο, το Excursion εξακολουθεί ακόμα και σήμερα να κατέχει το ρεκόρ του μακρύτερου μεταξονίου, στα 3.482 χιλιοστά. Αρχικά και για μεγάλο χρονικό διάστημα, διατηρούσε και το ρεκόρ του βαρύτερου SUV παραγωγής στην ιστορία της αυτοκίνησης και με διαφορά, καθώς όλες οι εκδόσεις του μοντέλου ξεπερνούσαν από λίγο έως πολύ τους 3 τόνους (δείτε σχετικά στην αρχική λεζάντα), ρεκόρ που καταρρίφθηκε τον Νοέμβριο του 2021 με την εισαγωγή του GMC Hummer EV, το οποίο ξεπερνάει τους 4 τόνους. Το Excursion παρουσιάστηκε επίσημα στο Σαλόνι Αυτοκινήτου του Ντάλλας, Τέξας, τον Απρίλιο του 1999 και κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στην αγορά των ΗΠΑ στις 30 Σεπτεμβρίου 1999, για τη σεζόν (model year) του 2000. Από την πρώτη στιγμή της εισαγωγής του, επικρίθηκε έντονα ως υπερβολικά μεγάλο για να χωρέσει στα περισσότερα σπιτικά γκαράζ, ακόμα και για τα δεδομένα των ΗΠΑ. Επίσης, έγινε κυριολεκτικά «κόκκινο πανί» για τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, λόγω της εξαιρετικά υψηλής κατανάλωσης καυσίμου, ακόμα και σε σύγκριση με τα αντίπαλα SUV Chevrolet Suburban και GMC Yukon XL (ενδεικτικώς, οι τότε ανεξάρτητες μετρήσεις στην κορυφαία έκδοση 6.8 λίτρων V10 βενζίνης, έδειξαν 12 - 15 μίλια το γαλόνι, δηλαδή 15,7 - 19,6 λίτρα στα 100 χιλιόμετρα, αν και ειδικότερα στις εκδόσεις turbodiesel ήταν μόνο 13 λίτρα στα 100 χιλιόμετρα). Μάλιστα λίγο πριν από την εισαγωγή του στην αγορά, η οικολογική ακτιβίστικη οργάνωση Sierra Club του απένειμε ένα ειρωνικό βραβείο με το όνομα «Exxon Valdez» (Εξόν Βαλντέζ, το όνομα του πετρελαιοφόρου που προκάλεσε την τεράστια διαρροή πετρελαίου στην Αλάσκα στις 24 Μαρτίου 1989), λόγω υπερκατανάλωσης και σχετικά υψηλών εκπομπών καυσαερίων. Ακόμα και έτσι πάντως, ξεκίνησε με καλές πωλήσεις τον πρώτο χρόνο, αλλά στα μετέπειτα χρόνια κυκλοφορίας του σημειώθηκε μια μεγάλη πτώση των πωλήσεων, λόγω της κάθε τόσο αύξησης της τιμής του πετρελαίου διεθνώς. Οι αναλυτές της παγκόσμιας αυτοκινητοβιομηχανίας περίμεναν ότι η Ford θα διέκοπτε την παραγωγή του σύντομα. Προς μεγάλη έκπληξη, ωστόσο, κατάφερε να φτάσει έως τη σεζόν (model year) του 2005, κατά την οποία έλαβε και ένα έντονο λίφτινγκ ειδικά στη μπροστινή γρίλια, που του προσέφερε μια πιο δυναμική εμφάνιση. Τελικώς, η παραγωγή του έληξε οριστικά στις 30 Σεπτεμβρίου 2005, αν και ειδικότερα στο Μεξικό τα λίγα τελευταία αντίτυπα πωλήθηκαν ως μοντέλα 2006, ως μια σύντομης διάρκειας σεζόν του 2006. Φαίνεται πάντως ότι δεν ήταν τόσο οι αρνητικές κριτικές που οδήγησαν στην οριστική διακοπή του, όσο το γεγονός ότι μάλλον η Ford χρειαζόταν να απελευθερώσει χωρητικότητα στην μονάδα παραγωγής στο Λούισβιλ, Κεντάκι, όπου και κατασκευάζονται τα pick-up Super Duty, προκειμένου να επικεντρωθεί περισσότερο σε αυτά. Το Excursion αντικαταστάθηκε τη σεζόν (model year) του 2007 από μια μακρύτερη έκδοση του Ford Expedition τρίτης γενιάς, το Expedition EL (γνωστό ως Expedition Max στον Καναδά και στο Μεξικό), το οποίο είχε σαφώς καλύτερη οικονομία καυσίμου. Μια εκδοχή του Excursion, επίσης, κατασκευάστηκε από το 1998 έως το 2012 στη Βραζιλία, υπό την ονομασία Ford F-250 Tropivan Plus, βασισμένη επίσης στο σασί των pick-up Super Duty, αν και με διαφορετικούς κινητήρες από το Excursion και μάλιστα μικρότερου κυβισμού. Το Ford Excursion κυκλοφόρησε με τους εξής κινητήρες, όλοι σε διαμήκη τοποθέτηση και κοινοί με αυτούς των pick-up Super Duty: Triton 5.4 λίτρα V8 βενζίνης, 255 hp (1999 – 2005) Triton 6.8 λίτρα V10 βενζίνης, 310 hp (1999 – 2005) Power Stroke 7.3 λίτρα V8 turbodiesel, 250 hp (1999 – 2003) Power Stroke 6.0 λίτρα V8 turbodiesel, 325 hp (2003 – 2005)Ο κορυφαίος κινητήρας ήταν βενζίνης 6.8 λίτρων V10 και συνδυαζόταν στάνταρ με το σύστημα τετρακίνησης και προαιρετικά, ως μια φτηνότερη εναλλακτική επιλογή, με την κίνηση πίσω, ενώ στα άλλα μοντέλα η τετρακίνηση ήταν έξτρα. Το σύστημα τετρακίνησης είχε έναν σχετικό διακόπτη στο ταμπλό, με επιλογή ανάμεσα σε 2WD (πισωκίνητο), 4-High και 4-Low. Όλα τα Excursion είχαν ηλεκτρονικό κόφτη της τελικής ταχύτητας στα 95 μίλια την ώρα, δηλαδή στα 153 χιλιόμετρα την ώρα, για λόγους ασφαλείας κατά την οδήγηση, και μέγιστη ένδειξη στο ταχύμετρο τα 100 μίλια την ώρα, δηλαδή 161 χιλιόμετρα την ώρα. Για την ιστορία, με την έναρξη της σεζόν του 2002 όλες οι εκδόσεις δέχτηκαν μια αισθητική βελτίωση στα γραφικά του πίνακα οργάνων και επίσης απέκτησαν ψηφιακούς χιλιομετρητές, αντικαθιστώντας τους προηγούμενους μηχανικούς χιλιομετρητές, καθώς και έναν δείκτη της θερμοκρασίας του κιβωτίου ταχυτήτων. Η επιτάχυνση 0 - 60 μίλια, δηλαδή 0 - 97 χιλιόμετρα την ώρα, στην έκδοση 6.8 λίτρων V10 βενζίνης είχε μετρηθεί τότε από διάφορα έντυπα σε 9,9 έως 10,0 δευτερόλεπτα. Στα μέσα της σεζόν του 2003, ο αρχικός κινητήρας ντίζελ 7.3 λίτρων turbodiesel V8 αντικαταστάθηκε από έναν ισχυρότερο και πιο εξελιγμένο 6.0 λίτρων turbodiesel V8, που μάλιστα συνδυαζόταν με 5-τάχυτο αυτόματο κιβώτιο. Οι άλλες εκδόσεις έφεραν πάντα ένα 4-τάχυτο αυτόματο κιβώτιο. Ωστόσο, ο 6.0 λίτρων turbodiesel εμφάνισε στη συνέχεια σοβαρά προβλήματα αναξιοπιστίας με εξαιρετικά υψηλό κόστος επισκευής, σε αντίθεση με τον 7.3 turbodiesel που απεδείχθη ιδιαίτερα ανθεκτικός και αξιόπιστος σε βάθος χρόνου. Επίσης, ο βενζινοκινητήρας των 5.4 λίτρων θεωρήθηκε ως μάλλον ανεπαρκής για το τεράστιο βάρος του μοντέλου και δεν γνώρισε μεγάλη απήχηση στο κοινό, παρά μόνο σε κάποιες εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων. Ειδικότερα στις εταιρείες αυτές, το Excursion είχε μεγάλη δημοτικότητα και σε εκδοχές με aftermarket μετατροπή σε λιμουζίνα με μακρύτερο μεταξόνιο, συνήθως με τον κινητήρα 6.8 λίτρων V10 βενζίνης. Το Excursion υιοθέτησε εξ αρχής την ονοματολογία της τότε εποχής για τις εκδόσεις των SUV της Ford στη Βόρεια Αμερική, με αποτέλεσμα να διατεθεί στις εξής εκδόσεις εξοπλισμού: XL (η βασική έκδοση, προσφέρθηκε σχεδόν αποκλειστικά σε εταιρικές πωλήσεις) XLT (η στάνταρ έκδοση στα αντίτυπα προς λιανικές πωλήσεις) Limited (η κορυφαία έκδοση εξοπλισμού)Το 2003 η Ford προσέθεσε και το ενδιάμεσο πακέτο εξοπλισμού Eddie Bauer στο Excursion (διαφέρει από το Limited κυρίως στην εμφάνιση), όπως έκανε τότε και με αρκετά άλλα μοντέλα SUV. Ο εξοπλισμός ασφαλείας του Ford Excursion περιελάμβανε μόνο τα εντελώς βασικά: έφερε στάνταρ 4 αεριζόμενα δισκόφρενα, Σύστημα Αντιμπλοκαρίσματος Τροχών (ABS), 2 μπροστινούς αερόσακους οδηγού και συνοδηγού, καθώς και έξτρα αισθητήρα παρκαρίσματος πίσω. Ωστόσο, αν και ήταν το μεγαλύτερο και ακριβότερο SUV της αμερικανικής Ford, δεν προσέφερε ούτε πλευρικούς αερόσακους, ούτε κανενός είδους σύστημα ελέγχου ευστάθειας (όπως σύστημα ελέγχου πρόσφυσης και ESP), σε κανένα έτος παραγωγής του. Αυτό συνέβη επειδή τα pick-up της σειράς Super Duty, στα οποία και βασιζόταν το Excursion, δεν έφεραν κανένα από τα παραπάνω, είτε ως στάνταρ είτε ως έξτρα, κατά την συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Μια ενδιαφέρουσα, ωστόσο, καινοτομία του Ford Excursion, ήταν ότι έφερε σε όλες τις εκδόσεις μια ειδική μπαριέρα κάτω από τον μπροστινό προφυλακτήρα, έτσι ώστε σε τυχόν μετωπική πρόσκρουση με χαμηλότερο αυτοκίνητο να παρεμποδιστεί η πιθανότητα να γλιστρήσει το χαμηλότερο αυτοκίνητο κάτω από το SUV. Επίσης, προσέφερε και προαιρετικό αισθητήρα παρκαρίσματος πίσω, όπως προαναφέρθηκε. Από τη σεζόν του 2001, τα φώτα ομίχλης έγιναν στάνταρ στην κορυφαία έκδοση εξοπλισμού Limited, μαζί και με φλας και στους εξωτερικούς καθρέφτες, για την ευκολότερη επισήμανσή τους από τους εξωτερικούς παρατηρητές, λόγω του τεράστιου πλάτους του αυτοκινήτου. Οι βασικές εκδόσεις είχαν ως έξτρα αυτά τα δύο στοιχεία εξοπλισμού. Παρακάτω παρουσιάζονται οι ετήσιες πωλήσεις του Excursion στις ΗΠΑ. Οι χρονολογίες δίνονται σε ημερολογιακά έτη και όχι σε σεζόν (model years). David L. Lewis (2005). 100 Years of Ford. Publications International. ISBN 0-7853-7988-6. 2000-2005 Ford Excursion review by www.consumerguide.com Ford Excursion first drive review by www.caranddriver.com / September 1999. 2000 Ford Excursion review by www.theautochannel.com