Οι δύο όψεις ενός εγκλήματος

Το Οι δύο όψεις ενός εγκλήματος - (They Do It with Mirrors - Γίνεται με καθρέφτες) είναι ένα έργο της Αγκάθα Κρίστι που πρωτοεκδόθηκε στις ΗΠΑ από την "Dodd, Mead and Company" το 1952 υπό τον τίτλο Murder with Mirrors και στο Ηνωμένο Βασίλειο από το "Collins Crime Club" στις 17 Νοεμβρίου του ίδιου έτους υπό τον αυθεντικό τίτλο της Κρίστι. Η έκδοση των ΗΠΑ κυκλοφόρησε με τιμή 2,50 δολαρίων και η έκδοση του ΗΒ με τιμή δέκα σελίνια και έξι πένες(10/6). Στο βιβλίο πρωταγωνιστεί η Μις Μαρπλ. Στην Ελλάδα το βιβλίο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Λυχνάρι» (αρ. 7 της σειράς «βιβλίων περιπτέρου» με τίτλο «Βιβλιοθήκη Αστυνομικής Φιλολογίας») στις αρχές τις δεκαετίας του 1960, σε μετάφραση του εκδότη Τάσου Λαζαρίδη.

 Καθώς ανοίγει η ιστορία, η Τζέην Μαρπλ επισκέπτεται την παλιά της φίλη Ρουθ βαν Ράυντοκ. Η μις Μαρπλ, η Ρουθ, και η αδελφή τής Ρουθ Κάρρυ Λουίζ ήταν φίλες στο ίδιο σχολείο στην Ιταλία, όταν ήταν κορίτσια. Η Ρουθ ανησυχεί ότι κάτι πηγαίνει λάθος στο Στόνυγκεϊτς, το βικτωριανό μέγαρο όπου ζει η Κάρρυ Λουίζ με τον 3ο σύζυγό της Λούις Σέρροκολντ. Έπειτα από μία φωτιά στο δωμάτιο της Κάρρυ Λουίζ που καταστρέφει τα λογιστικά βιβλία, η Ρουθ φοβάται ότι η αδελφή της βρίσκεται σε κίνδυνο. Η Ρουθ ζητά από τη μις Μαρπλ να επισκεφθεί την Κάρρυ Λουίζ και να μάθει τί συμβαίνει. Η μις Μαρπλ συμφωνεί και επισκέπτεται το Στόνυγκεϊτς. Εντυπωσιάζεται από το μέγεθος του μεγάρου, που τώρα έχει ένα ξεχωριστό κτήριο για ανήλικους, που παρέβησαν τον νόμο. Η Κάρρυ Λουίζ ζει με την οικογένειά της: τη Μίλντρεντ Στρητ, κόρη της από τον 1ο της γάμο, που χήρεψε και επέστρεψε στο μέγαρο. Την εγγονή της Τζίνα, κόρη τής Πίπα, υιοθετημένης κόρης της Κάρρυ Λουίζ και του 1ου συζύγου της· η Τζίνα έχει φέρει από την Αμερική τον σύζυγό της Γουόλτερ Χουντ να γνωρίσει την οικογένειά της. Επίσης τους Στήβεν και Αλέξις, παιδιά του Ριστάρικ, 2ου συζύγου της Κάρρυ Λουίζ, από προηγούμενό του γάμο. Η Μις Μαρπλ συναντά στο μέγαρο τον γραμματέα του Λούις Σέρροκολντ, τον νεαρό Έντγκαρ Λώσον, που δείχνει σημεία παράνοιας. Η μις Μαρπλ μαθαίνει ότι η Κάρρυ Λουίζ έχει προβλήματα υγείας λόγω της ηλικίας της. Είναι πάντως ακόμη στοργική και ιδεαλίστρια, όπως την ήξερε. Στο Στόνυγκεϊτς φτάνει απροσδόκητα ο Κρίστιαν Γκούλμπραντσεν, γιος του 1ου συζύγου της Κάρρυ Λουίζ από προηγούμενο γάμο του. Αυτός είναι ένας από τους υπεύθυνους τού φιλανθρωπικού κληροδοτήματος τού πατέρα του για τον σωφρονισμό των ανηλίκων. Ο Λούις τον συναντά στη βεράντα και τού ζητά να μην αναφέρει "το πρόβλημα" στην Κάρρυ Λουίζ. Η μις Μαρπλ, που τους παρακολουθούσε με τα κιάλια παρατήρησης πτηνών που έχει, τους ακούει όταν πλησίασαν. Μετά το δείπνο ο Κρίστιαν αποσύρεται στο δωμάτιό του για να γράψει στη γραφομηχανή. Μέλη τής οικογένειας τής Κάρρυ Λουίζ σκηνοθετούν ένα έργο. Όταν παίζεται το θεατρικό στο γραφείο του Λούις, ξαφνικά σβήνουν τα φώτα τού σαλονιού λόγω υπερφόρτωσης και ο Γουόλτερ πηγαίνει να διορθώσει την ασφάλεια. Τότε ο νεαρός Έντγκαρ κλειδώνει την πόρτα και με ένα όπλο φωνάζει στον Λούις ότι είναι ο πατέρας του και ότι τον έχει κακομεταχειριστεί. Απειλεί να τον πυροβολήσει· ο Λούις προσπαθεί να τον ηρεμήσει. Ένας πυροβολισμός ακούγεται από κάπου αλλού. Τελικά η πόρτα ανοίγει και ο Έντγκαρ καταρρέει σε δάκρυα ζητώντας συγγνώμη. Εν τω μεταξύ η οικονόμος Τζούλιετ Μπέλεβερ ανακαλύπτει φονευμένο τον Κρίστιαν από όπλο και ειδοποιεί την αστυνομία. Ο Λούις πηγαίνει να δει. Έρχεται ο επιθεωρητής Κάρρυ, που βλέπει ότι δεν ευθύνεται κάποιος από τους υπηρέτες ή τους ανήλικους του ιδρύματος. Ψάχνει το χαρτί, στο οποίο έγραφε ο Κρίστιαν με τη γραφομηχανή. Του το δίνει ο Λούις, που λέει ότι το πήρε για να μην το βρει η σύζυγός του: ισχυρίζεται ότι ο Κρίστιαν είχε βρει ότι κάποιος προσπαθεί να δηλητηριάσει την Κάρρυ Λουίζ και πως αυτό δακτυλογραφούσε στο χαρτί. Πράγματι στο φάρμακό της βρίσκουν αρσενικό. Όλοι θεωρούν ύποπτο τον Γουόλτερ για τον φόνο, όμως η μις Μαρπλ παρατηρεί ότι το όπλο του ήταν αυτό που χρησιμοποίησε ο Έντγκαρ. Πράγματι η αστυνομία βρίσκει το όπλο τού φόνου κρυμμένο αλλού. Ο Στήβεν έπαιζε πιάνο. Ο αδελφός του Αλέξις, καθώς ερχόταν στο σπίτι μέσα στην ομίχλη, άκουσε τον πυροβολισμό και έναν να τρέχει στη βεράντα. Του φάνηκε σαν θεατρικό με σκηνή το μέγαρο. Την επόμενη ημέρα το έργο παίζεται στο κτήριο των ανηλίκων, αλλά εκεί ένα βαρίδι της σκηνής πέφτει και σκοτώνει τον Αλέξις. Η μις Μαρπλ λέει πως προλαβαίνει κάποιος από το γραφείο να τρέξει μέσω της βεράντας στο δωμάτιο του Κρίστιαν, να τον πυροβολήσει και να επιστρέψει τρέχοντας στο γραφείο μέσα σε τρία λεπτά. Σκέφτεται τα λόγια του Αλέξις και τελικά εξηγεί τη λύση της υπόθεσης. Ο Λούις είναι ο ένοχος. Η απειλή του Έντγκαρ ήταν πλάνη: η σκηνή έγινε στη μπαλκονόπορτα και όλοι έβλεπαν μόνο τον Έντγκαρ. Ο Λούις έτρεξε στο δωμάτιο του Κρίστιαν και όσο να επιστρέψει, ο Έντγκαρ μιμούνταν τη φωνή τού Λούις, κάνοντας ότι μαλώνουν. Η προσπάθεια δηλητηρίασης της Κάρρυ Λουίζ ήταν παραπλανητική. Ο Κρίστιαν είχε βρει ότι ο Λούις καταχράται χρήματα από τη δωρεά του Γκούλμπραντσεν. Επίσης ο Έντγκαρ δεν ήταν παρανοϊκός, αλλά νόθο τέκνο τού Λούις. Μετά την αποκάλυψη, ο Έντγκαρ διαφεύγει με μία παλιά βάρκα στη λίμνη, όμως η βάρκα αρχίζει να βυθίζεται. Ο Λούις ρίχνεται στη λίμνη για να τον σώσει, όμως και οι δύο πνίγονται. Μετά από το τέλος της υπόθεσης, η σχέση της Κάρρυ Λουίζ με την κόρη της Μίλντρεντ αποκαθίσταται, καθώς και η σχέση της Τζίνα με τον Γουόλτερ, που τον ακολουθεί στην Αμερική. They do it with mirrors είναι ο αγγλικός τίτλος του έργου. Στο κείμενο η μις Μαρπλ λέει ότι το κάνουν με καθρέφτες είναι η αργκό φράση για τις παραπλανήσεις των ταχυδακτυλουργών και των ηθοποιών θεάτρου.