Γιαντβίγκα της Πολωνίας

Η Εδβίγη (ουγγρικά: Hedvig lengyel királynő, πολωνικά: Jadwiga Andegaweńska) (Βούδα, 18 Φεβρουαρίου 1374 – Κρακοβία, 17 Ιουλίου 1399), γνωστή και ως Έντβικ, ήταν η πρώτη γυναίκα μονάρχης του βασιλείου της Πολωνίας, από το 1384 έως το θάνατό της. Ήταν η νεότερη κόρη του Λουδοβίκου Α', βασιλιά της Ουγγαρίας και της Πολωνίας, και της Ελισάβετ της Βοσνίας. Ήταν μέλος του οίκου των Καπετιδών-Ανζού, αλλά είχε στενότερη συγγένεια με την δυναστεία των Πιαστ της Πολωνίας μέσω των προγόνων της. Αγιοποιήθηκε το 1997, από τον πάπα Ιωάννη Παύλο Β', και εορτάζει στις 28 Φεβρουαρίου.

 Η ακριβής ημερομηνία γέννησης της Εδβίγης δεν είναι γνωστή. Το 1375 κανονίστηκε ο γάμος με τον Γουλιέλμο των Αψβούργων και έζησε στην Αυστρία από το 1378 μέχρι το 1380. Μετά τον θάνατο της γηραιότερης αδελφής της, το 1379, η Εδβίγη και ο Γουλιέλμος θεωρήθηκαν διάδοχοι του θρόνου της Ουγγαρίας, ενώ η Μαρία και ο αρραβωνιαστικός της, Σιγισμούνδος του Λουξεμβούργου, του θρόνου της Πολωνίας. Όμως ο βασιλιάς Λουδοβίκος πέθανε το 1382 και έτσι η Μαρία στέφθηκε, μετά από αίτημα της μητέρας της, βασίλισσα της Ουγγαρίας. Ο Σιγισμούνδος προσπάθησε να προσαρτήσει την Πολωνία, αλλά οι Πολωνοί ευγενείς ανακοίνωσαν ότι θα υπάκουαν την κόρη του Λουδοβίκου, που θα έμενε στην Πολωνία. Η βασίλισσα Ελισάβετ πρότεινε η Εδβίγη να γίνει βασίλισσα της Πολωνίας, αλλά δεν την έστειλε να στεφθεί στην Κρακοβία, μέχρι που την έπεισαν οι ευγενείς της Ελάσσονος Πολωνίας. Η Εδβίγη στέφθηκε "βασιλιάς" στην πρωτεύουσα της Πολωνίας, Κρακοβία, την 16η Οκτωβρίου 1384. Η στέψη της με αυτόν τον τίτλο έγινε είτε για να εκφράσει την αντίθεση των Πολωνών ευγενών στο ενδεχόμενο να γινόταν αυτομάτως βασιλιάς ο αρραβωνιαστικός της Γουλιέλμος ή απλώς για να υπογραμμισθεί ότι ήταν κυρίαρχη βασίλισσα (και όχι σύζυγος βασιλιά). Οι σύμβουλοί της, μετά από τη συναίνεση της μητέρας της, άρχισαν τις διαπραγματεύσεις με τον Γιαγγέλωνα, Μέγα Δούκα της Λιθουανίας, ο οποίος ήταν πάνω από 30 χρόνια μεγαλύτερός της και παγανιστής, σχετικά με τον γάμο του με την Εδβίγη. Ο Γιαγγέλων υπέγραψε την Ένωση του Κρέβο, υποσχόμενος να προσχωρήσει στον Ρωμαιοκαθολικισμό και να προωθήσει τον εκχριστιανισμό των υποτελών του. Ο Γουλιέλμος έσπευσε στη Κρακοβία, ώστε να ολοκληρώσει τον προκαθορισμένο γάμο του με την Εδβίγη, όμως οι Πολωνοί ευγενείς τον εξεδίωξαν στα τέλη Αυγούστου του 1385. Ο Γιαγγέλων, ο οποίος βαπτίστηκε Λαδίσλαος, νυμφεύθηκε την τότε δωδεκάχρονη Εδβίγη στις 15 Φεβρουαρίου 1386. Ο Λαδίσλαος/Γιαγγέλων στέφθηκε βασιλιάς στις 4 Μαρτίου.Ως συγκυβερνήτρια, η Εδβίγη συνεργαζόταν στενά με τον σύζυγό τής. Αφότου οι επαναστατημένοι άρχοντες φυλάκισαν τη μητέρα και την αδελφή της, επιτέθηκε στην υπό ουγγρική κυριαρχία Ρουθηνία και έπεισε τους περισσότερους κατοίκους να γίνουν υπήκοοι του στέμματος της Πολωνίας. Μεσολάβησε ως διαπραγματεύτρια μεταξύ των συγγενών του συζύγου της, καθώς και ανάμεσα στην Πολωνία και τους Τεύτονες Ιππότες. Μετά τον θάνατο της αδελφής της, Μαρίας, το 1395, η Εδβίγη και ο Λαδίσλαος διεκδίκησαν την Ουγγαρία από τον χήρο Σιγισμούνδο, αλλά οι Ούγγροι ευγενείς δεν τους υποστήριξαν.Η Εδβίγη πέθανε στις 17 Ιουλίου 1399, περίπου ένα μήνα μετά τη γέννηση της κόρης της Ελισάβετ (η οποία είχε αποβιώσει τέσσερεις μέρες πριν, στις 13 Ιουλίου 1399). Τάφηκε στον καθεδρικό ναό της Κρακοβίας.Η Εδβίγη συμμετείχε σε πολιτιστικές δραστηριότητες και εράνους και ίδρυσε νέα νοσοκομεία, σχολεία και εκκλησίες, ενώ επιδιόρθωσε τα παλιά. Επίσης, επανασύστησε το Πανεπιστήμιο της Κρακοβίας, το οποίο είχε ιδρυθεί το 1364, ζητώντας από τον Πάπα να ιδρυθεί θεολογική σχολή στην Κρακοβία. Το αίτημά τους εγκρίθηκε τις 11 Ιανουαρίου 1397, αλλά το τμήμα ολοκληρώθηκε ένα χρόνο μετά το θάνατο της Εδβίγης, τις 26 Ιουλίου 1400.