Μοναστήρι της Σάντα Μαρία της Αλαόν

Η Βασιλική Μονή της Σάντα Μαρία της Αλαόν, (ισπανικά: Real Monasterio de Santa María de Alaón επίσης γνωστή ως Nuestra Señora de Alaón, ή Αβαείο της Nuestra Señora de la O), είναι ένα ισπανικό μοναστήρι του Τάγματος του Αγίου Βενέδικτου, πιθανώς από τον 6ο αιώνα, του οποίου το σημερινό κτίριο είναι σε ρωμανικό στιλ Λομβαρδίας από τα τέλη του 11ου αιώνα. Ξαναχτίστηκε κατά τη διάρκεια της κλουνιακής περιόδου του τάγματος, πάνω από ένα βησιγοτθικό κτήριο από τον 8ο αιώνα. Το μοναστήρι βρίσκεται στο δήμο Σοπέιρα, στην κομάρκα της Ριβαγόρθα της επαρχίας της Ουέσκας, στην Αραγωνία.

 Το σχέδιο της βασιλικής αποτελείται από τρία κλίτη και κυλινδρικές αψίδες με τυφλές καμάρες, με καμπαναριό σε τετράγωνο πύργο τεσσάρων ορόφων. Η πόρτα είναι θολωτή με ημικυκλική καμάρα με τόξα στο περίζωμα και στην κορυφή της υπάρχει ένα τριαδικό χριστόγραμμα. Το μοναστήρι είχε μία περίστυλη σκήτη από την οποία απομένουν μόνο λίγες βάσεις των αρχικών κιόνων. Η ύπαρξή του είναι τεκμηριωμένη από το 806, όταν ο κόμης Μπεγκό της Τουλούζης ανέθεσε στον ηγούμενο Χρυσόγονο να αναδιοργανώσει το μοναστήρι της Σάντα Μαρία, το οποίο ιδρύθηκε την εποχή του Βησιγότθων, πιθανότατα τον 6ο αιώνα. Ήταν επικεφαλής του pagus ripacurciense υπό την εξουσία του Επίσκοπου του Ουρζέλ. Καταστράφηκε από τους μουσουλμάνους το 1006 και αργότερα έχασε τον μοναστικό του χαρακτήρα με τις κλουνιακές μεταρρυθμίσεις και στα τέλη του 11ου αιώνα τέθηκε υπό την εξάρτηση του καθεδρικού της Ρόδα ντε Ισάβενα . Ο επίσκοπος Ramón Dalmau ενίσχυσε το μοναστήρι διορίζοντας ως ηγούμενο τον Bernardo Adelm, μοναχό του Σαν Βικτοριάν, και ενισχύθηκε από το τάγμα των βενεδικτινών ώστε να αποκατασταθεί και να λάβει την τρέχουσα εμφάνισή του. Αφιερώθηκε στον Σαν Ραμόν (επίσκοπος της Ρόδας) στις 8 Νοεμβρίου του 1123. Έπειτα μπήκε σε μια εποχή ακμής όπου κυριάρχησε ανάμεσα σε άλλους ναούς στη γύρω περιοχή, οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις συνέχισαν με την ίδια αισθητική. Ο ηγούμενος ήταν σχεδόν επίσκοπος και αναπληρωτής του βασιλείου της Αραγωνίας, ο οποίος παρευρισκόταν σε δικαστήρια στην ένατη θέση στα δεξιά. Από τον δέκατο έβδομο αιώνα, ένας από τους ηγούμενους του ήταν ο Μπενίτο Λατράς, ο οποίος πέθανε στις 11 Ιουνίου 1682 ενώ παρευρίσκονταν στα δικαστήρια, και το άθικτο σώμα του μεταφέρθηκε στην κρύπτη, προκαλώντας τον θρύλο του Κοσάν (ή «Κος Σαντ»), ο οποίος μέσα από την ρίψη ενός νομίσματος, βοηθούσε τους περιπατητές να έχουν καλό δρόμο. Διατήρησε μια μοναστική ζωή μέχρι τη δήμευση του φιλελεύθερου υπουργού Μεντιθάβαλ το 1836, έπειτα έγινε μια απλή ενοριακή εκκλησία στην πόλη Σοπέιρα. Κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου πολέμου υπέστη πυρκαγιά που κατέστρεψε μέρος του μοναστηριού και των περιουσιακών του στοιχείων. Επιπλέον, τα λείψανα του ηγούμενου Μπενίτο Λατράς είχαν ήδη καεί στην αρχή του εμφυλίου, καθώς και ένα ρωμανικό γλυπτό και άλλα πολύτιμα αντικείμενα. Έχει αποκατασταθεί και βρίσκεται σε μια αρκετά καλή κατάστασή. Το αρχείο του αποτελεί μια πολύ σημαντική συλλογή εγγράφων (που περιλαμβάνει έως και 327 έγγραφα) που αναφέρονται στο μοναστήρι και τις εξαρτήσεις του μεταξύ των ετών 806 και 1245. Ο καταστατικός χάρτης του αρχείου πιστεύεται ότι συντάχθηκε στο δεύτερο μισό του 12ου αιώνα (μεταγράφηκε σε μεγάλο βαθμό από το αρχείο του 10ου ή του 11ου αιώνα), με το τελευταίο του έγγραφο να χρονολογείται από το 1121, αν και κάποια στιγμή προστέθηκαν έγγραφα του 13ου αιώνα. Πιστεύεται ότι περίπου τον 15ο αιώνα ένας ανώνυμος συγγραφέας, πιθανώς μοναχός της μονής, εισήγαγε καταχωρήσεις που παρέχουν πρόσθετες ή συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με γεγονότα που σχετίζονται με την κομητεία της Ριμπαγόρσας τον 11ο και 12ο αιώνα. Το αρχείο του μοναστηριού καταγράφει πως ο κόμης της Ριμπαγόρσας Βερνάρδος Ουνιφρέδος και η σύζυγός του είναι θαμμένοι εκεί. Πράγματι, σε πρόσφατες αρχαιολογικές ανασκαφές έχει βρεθεί μια ταφόπλακα στο βόρειο τείχος του ναού που αναγράφει τον «σεβάσμιο Κόμη Ουνιφρέδο» («Venerabilis Unifredus Comes»).Μπήκε σε καθεστώς προστασίας ως «Ιστορικό-Καλλιτεχνικό Μνημείο» και συμπεριλήφθηκε στον «Εθνικό Καλλιτεχνικό Θησαυρό» από την κυβέρνηση της Δεύτερης Δημοκρατίας το 1931. Κηρύχθηκε ως «Κληρονομιά Πολιτιστικού Ενδιαφέροντος» της Ισπανίας από την κυβέρνηση της Αραγωνίας το 2004. Μοναστήρι Alaón-Sopeira Ρωμανικές διαδρομές στην Άνω Αραγωνία. A.Garcia Omedes Φωτογραφική έκθεση για τη Μονή της Αλαόν από τον φωτογράφο Guillermo Mestre. Κυβέρνηση της Αραγωνίας. Fragmentum Historicum ex Cartulary Alaonis. (Αρχείο της Αλαόν). Βασιλική Ακαδημία Ιστορίας . Μαδρίτη. Torres, Núria. «Art entre muntanyes». Sàpiens [Βαρκελώνη], αρ. 79 (Μάιος 2009), σελ. 58. ISSN 1695-2014