Εκστρατεία κατά της διαφθοράς στη Ρωσία

Η εκστρατεία κατά της διαφθοράς στη Ρωσία είναι μια συνεχής προσπάθεια της ρωσικής κυβέρνησης για τον περιορισμό της διαφθοράς, η οποία έχει αναγνωριστεί ως ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα της Ρωσίας. Στα βασικούς νόμους της εκστρατείας περιλαμβάνονται το Εθνικό Σχέδιο Καταπολέμησης της Διαφθοράς, το οποίο εισήχθη από τον Πρόεδρο Ντμίτρι Μεντβέντεφ το 2009 και η Εθνική Στρατηγική κατά της Διαφθοράς, που εισήχθη το 2010. Η κεντρική οργάνωση της εκστρατείας είναι το Συμβούλιο Καταπολέμησης της Διαφθοράς, που ιδρύθηκε το 2008. Ο Μεντβέντεφ έχει καταστήσει την καταπολέμηση της διαφθοράς μία από τις κορυφαίες ατζέντες της προεδρίας του. Σύμφωνα με την Διεθνής Διαφάνεια, η θέση της Ρωσίας στον Δείκτη Αντίληψης για τη Διαφθορά έχει βελτιωθεί χάρη στην εκστρατεία κατά της διαφθοράς.

 Η καταπολέμηση της διαφθοράς ήταν ένας από τους βασικούς τομείς της προεδρίας του Ντμίτρι Μεντβέντεφ. Στις 19 Μαΐου 2008, ο Μεντβέντεφ υπέγραψε διάταγμα για μέτρα καταπολέμησης της διαφθοράς, το οποίο περιελάμβανε τη δημιουργία ενός Συμβουλίου για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Στην πρώτη σύνοδο του Συμβουλίου στις 30 Σεπτεμβρίου 2008, ο Μεντβέντεφ ανέφερε: «Θα επαναλάβω ένα απλό, αλλά πολύ οδυνηρό πράγμα. Η διαφθορά στη χώρα μας έχει γίνει ανεξέλεγκτη. Έχει γίνει συνηθισμένη και χαρακτηρίζει τη ζωή της ρωσικής κοινωνίας». Τον Ιούλιο του 2008, το Εθνικό Σχέδιο Καταπολέμησης της Διαφθοράς του Μεντβέντεφ δημοσιεύθηκε στην επίσημη εφημερίδα Rossiyskaya Gazeta. Πρότεινε μέτρα που αποσκοπούν στο να καταστούν αυστηρότερες οι κυρώσεις για διαφθορά, όπως η νομοθεσία για τον αποκλεισμό κρατικών και δημοτικών υπαλλήλων που διαπράττουν δευτερεύοντα αδικήματα διαφθοράς και την υποχρεώση των υπαλλήλων να αναφέρουν περιπτώσεις διαφθοράς. Το σχέδιο έδινε την εντολή στην κυβέρνηση να προετοιμάσει την νομοθεσία κατά της διαφθοράς βάσει αυτών των προτάσεων. Το νομοσχέδιο που ακολούθησε, με την ονομασία On Corruption Counteraction, ψηφίστηκε ως νόμος στις 25 Δεκεμβρίου 2008. Σύμφωνα με τον καθηγητή Ρίτσαρντ Σάκβα: «Η Ρωσία επιτέλους είχε σοβαρή, αν ήταν ελαττωματική, νομοθεσία κατά της διαφθοράς, η οποία στο πλαίσιο της ήταν ένα αρκετό επίτευγμα, αν και τα προκαταρκτικά αποτελέσματα ήταν λιγοστά». Στις 13 Απριλίου 2010, ο Μεντβέντεφ υπέγραψε το προεδρικό διάταγμα αριθ. 460 το οποίο εισήγαγε την Εθνική Στρατηγική κατά της Διαφθοράς, μια μεσοπρόθεσμη κυβερνητική πολιτική, η οποία ενημερώνεται κάθε δύο χρόνια. Η νέα στρατηγική αποκαλεί τη διαφθορά «συστηματική απειλή» για τη χώρα και τονίζει την ανάγκη να εμπλακεί το κοινό στην καταπολέμηση της διαφθοράς. Η στρατηγική προβλέπει αύξηση των προστίμων για διαφθορά, μεγαλύτερη δημόσια εποπτεία των κρατικών προϋπολογισμών και κοινωνιολογική έρευνα. Ο επικεφαλής της προεδρικής διοίκησης Σεργκέι Ναρύσκιν έδωσε στον Μεντβέντεφ ετήσιες ενημερώσεις σχετικά με την πρόοδο όσον αφορά τη στρατηγική. Σύμφωνα με τον Γκεόργκι Σατόροφ, πρόεδρο του Indemthink tank, η εισαγωγή της νέας στρατηγικής «πιθανότατα αντικατόπτριζε την απογοήτευση του Μεντβέντεφ με το γεγονός ότι το σχέδιο του 2008 είχε ελάχιστο αποτέλεσμα». Τον Ιανουάριο του 2011, ο Πρόεδρος Μεντβέντεφ παραδέχτηκε ότι η κυβέρνηση είχε μέχρι στιγμής αποτύχει στα μέτρα κατά της διαφθοράς.Στις 4 Μαΐου 2011, ο Μεντβέντεφ συνέχισε τις προσπάθειές του για την καταπολέμηση της διαφθοράς υπογράφοντας τον Ομοσπονδιακό Νόμο περί Τροποποιήσεων στον Ποινικό Κώδικα και τον Κώδικα Διοικητικών Αδικημάτων της Ρωσικής Ομοσπονδίας για τη Βελτίωση της Κρατικής Διαχείρισης της Διαφθοράς. Ο νόμος αύξησε τα πρόστιμα για διαφθορά έως και 100 φορές το ποσό της δωροδοκίας που δόθηκε ή ελήφθη, με το μέγιστο πρόστιμο να είναι 500 εκατομμύρια ρούβλια (18,3 εκατομμύρια δολάρια). Η βαθμολόγηση της Ρωσίας στον Δείκτη Αντιλήψεων Διαφθοράς αυξήθηκε από 2,1 το 2008 σε 2,2 το 2009, το οποίο «θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως μια ελαφρώς θετική απάντηση στο πακέτο νομοθεσίας κατά της διαφθοράς που υιοθετήθηκε πρόσφατα και προώθησε ο πρόεδρος Μεντβέντεφ και πέρασε από τη Κρατική Δούμα τον Δεκέμβριο του 2008», σύμφωνα με την έκθεση CPI 2009 Regional Transparency International.Το 2011, η θέση της Ρωσίας στον Δείκτη Αντίληψης της Διαφθοράς βελτιώθηκε κατά 11 θέσεις. Σύμφωνα με τη Διεθνή Διαφάνεια, η βελτίωση ήταν αποτέλεσμα της επιτυχούς εφαρμογής της εκστρατείας κατά της διαφθοράς του Προέδρου Μεντβέντεφ. Ο οργανισμός τόνισε ιδιαίτερα την εφαρμογή της νομοθεσίας κατά της δωροδοκίας και την υπογραφή της σύμβασης του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης για την καταπολέμηση της δωροδοκίας ως μέτρα καταπολέμησης της διαφθοράς που φαίνεται να λειτουργούν.