Κασταμονή

Η Κασταμονή ή Κασταμών ή Κασταμόνα και τουρκικά Καστάμονου (Kastamonu), είναι ιστορική πόλη της Παφλαγονίας στην βορειοδυτική Μικρά Ασία και η πρωτεύουσα στην Επαρχία Κασταμονής που αποτελεί "Βιλαέτι" στην Τουρκία. Η πόλη σύμφωνα με την Απογραφή του 2000 έχει συνολικό πληθυσμό 102.059 κατοίκους από τους οποίους οι 64.606 ζουν στο αστικό κέντρο της πόλης. Ο πληθυσμός του αστικού κέντρου σύμφωνα με την Απογραφή του 2010 είναι 91.012 κάτοικοι. Η πόλη βρίσκεται στα νότια της επαρχίας, καλύπτει έκταση 1.834 τετραγωνικά χιλιόμετρα και βρίσκεται σε υψόμετρο 904 μέτρα.

 Η οικογένεια των Κομνηνών σύμφωνα με τον βυζαντινό ιστορικό Μιχαήλ Ψελλός καταγόταν από την πόλη Κόμνη στην Θράκη. Ήταν γνωστή όπως αναφέρει ο Ιωάννης ΣΤ΄ Καντακουζηνός σαν "Κομνηνός λειμώνας", από την Κόμνη μετακινήθηκαν στην Παφλαγονία που απέκτησαν τα πατρικά τους κτήματα. Η πόλη αυτή έδωσε στην Οικογένεια των Κομνηνών το επώνυμο της. Η άποψη έγινε αποδεκτή και από άλλους σύγχρονους ιστορικούς όπως ο Αλεξάντρ Καζντάν, ο Στήβεν Ράνσιμαν ο Κωνσταντίνος Άμαντος, και ο Κωνσταντίνος Βαρζός. Ο Αλεξάντρ Καζντάν γράφει ότι το πρώτο γνωστό μέλος της οικογένειας Μανουήλ Ερωτικός Κομνηνός απέκτησε τα πατρικά κτήματα στην Παφλαγονία. Ο Στήβεν Ράνσιμαν συμφωνεί με την άποψη του Καζντάν και προσθέτει ότι πήρε δώρο τα κτήματα σαν ανταμοιβή για τις υπηρεσίες που είχε προσφέρει ο Μανουήλ Ερωτικός Κομνηνός στον αυτοκράτορα Βασίλειο τον Βουλγαροκτόνο απέναντι στον επαναστάτη Βάρδα Σκληρό. Επί βασιλείας της των Κομνηνών την Κασταμονή επισκέφτηκε ο Αλέξιος Α' Κομνηνός και μάλιστα τον πύργο των προγόνων του. Ο Ιωάννης Γ΄ Μέγας Κομνηνός (ο Καλοϊωάννης) (1130) επεχείρησε την πρώτη του εκστρατεία εναντίον των Σελτζούκων που είχαν καταλάβει την Κασταμονή κατά την οποία η πόλη ανακαταλήφθηκε από την Βυζαντινή αυτοκρατορία. Τότε στην πόλη τελέστηκαν μεγάλες θριαμβικές εορτές για το επιτυχές αποτέλεσμα (1331). Ένα χρόνο μόλις μετά οι Σελτζούκοι επανήλθαν και άρχισαν να πολιορκούν την πόλη. Τότε ο Ιωάννης Β΄ Κομνηνός ξεκίνησε και πάλι εκστρατεία κατά των Σελτζούκων, και αυτή τη φορά ανακατέλαβε την πόλη μαζί με τη Γάγγρα. Για την περιφανή αυτή νίκη του Ιωάννη, ο Πτωχοπρόδρομος έγραψε ειδικό ποίημα με τον τίτλο «"Τω μεγαλονίκω Βασιλεί κυρώ Ιωάννη Κομνηνώ επί τη δευτέρα Κασταμόνος αλώσει και Γάγγρας"». Ο διάσημος περιηγητής Ιμπν Μπατούτα επισκέφτηκε την πόλη και έμεινε 40 μέρες, χαρακτήρισε την Κασταμονή "μία από τις μεγαλύτερες και πλουσιότερες πόλεις που συνδυάζει την πολυτέλεια με τις χαμηλές τιμές". Τελικά η Κασταμονή περιήλθε στην Οθωμανική αυτοκρατορία (1393). Στις 23 Αυγούστου 1925 επισκέφτηκε την πόλη ο Κεμάλ Ατατούρκ και κήρυξε την "Ενδυματολογική επανάσταση" (αλλαγής της ανατολίτικης ενδυμασίας με ευρωπαϊκή) σε πολιτική ομιλία του προς τα μέλη του τότε Ρεπουμπλικανικού κόμματος του οποίου ήταν αρχηγός. Το κτίριο στο οποίο έκανε την επίσκεψη ο Κεμάλ έχει σήμερα τον ρόλο του αρχαιολογικού μουσείου της πόλης. Κατά μία παράδοση από την Κασταμονή προέρχονταν ο μοναχός ή μοναχοί που φθάνοντας στο Άγιο Όρος ίδρυσαν τη Μονή Κασταμονίτου. Επίσης από την Κασταμονή καταγόταν και ο Γιοβάν Τσαούς λαϊκός συνθέτης ρεμπέτικων τραγουδιών. Πάντος, Δημήτριος (2007, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ)), Ιωάννης-Ιερόθεος Κομνηνός μητροπολίτης Δρύστρας (1657-1719): βίος - εκκλησιαστική δράση - συγγραφικό έργο Στήβεν Ράνσιμαν (1951), A History of the Crusades, Vol. I: The First Crusade Αλεξάντρ Καζντάν (1991), Βυζαντινό Λεξικό της Οξφόρδης Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος (1932), Ιστορία του Ελληνικού Έθνους: από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι του 1930, προσθήκες, σημειώσεις και βελτιώσεις υπό Παύλου Καρολίδου, τόμος 4, μέρος Α΄, εκδόσεις Ελευθερουδάκης, Αθήνα Κατσαρός Βασίλειος (1983), "Το πρόβλημα της καταγωγής των Κομνηνών", Βυζαντιακά 3, τόμος Γ΄ Βάρζος Κωνσταντίνος (1984), "Η Γενεαλογία των Κομνηνών", τόμος Α΄, Βυζαντινά Κείμενα και Μελέται 20α, Κέντρον Βυζαντινών Ερευνών, Θεσσαλονίκη Αλεξάντρ Βασίλιεφ (1954), Ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας 324-1453, Α΄ έκδοση 1925, μετάφραση Δημοσθένης Σαβράμης, εκδόσεις Μπεργάδη Αλεξάντρ Βασίλιεφ (1936), "Ίδρυση της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας (1204-1222)" Bruno W. Häuptli: IRENE (Angelou) von Byzanz, in: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL), Τόμος. 28 Cameron, Averil (Ed.) (2003) Fifty Years of Prosopography: The Later Roman Empire, Byzantium and Beyond, Oxford University Press. Battutah, Ibn (2002). The Travels of Ibn Battutah. London: Picador. İğdemir, Uluğ (1963). Atatürk. Mango, Andrew (trans.). Ankara: Turkish National Commission for UNESCO. Τουρκική Στατιστική Υπηρεσία Τουρκική Στατιστική Υπηρεσία Περιφέρειες της Τουρκίας