Εθνικός ύμνος του Πουέρτο Ρίκο

La Borinqueña είναι ο εθνικός ύμνος του Πουέρτο Ρίκο. Ο ύμνος διδάσκεται μεταξύ άλλων στα σχολεία. Η επίσημη καθιέρωση της μουσικής έγινε από την κυβέρνηση το 1952, και των στίχων το 1977. Ο τίτλος κάνει αναφορά στην ονομασία του νησιού στη γλώσσα Ταΐνη των ιθαγενών, Boriken ή Borinquen. Η μουσική αρχικά αποδόθηκε στον Φελίξ Αστόλ Αρτές (Félix Astol Artés) το 1867 με ρομαντικούς στίχους και χορευτικό ρυθμό της Αβάνας. Ωστόσο, υπάρχουν μαρτυρίες ότι ο Φρανσίσκο Ραμίρες, αυτόχθων κάτοικος του Σαν Χερμάν, στο Πουέρτο Ρίκο, έγραψε τη μουσική το 1860 και ονόμασε το τραγούδι "La Almojábana". Το 1868 η Λόλα Ροντρίγκες ντε Τιό (Lola Rodríguez de Tió) έγραψε ένα ποίημα, σε υποστήριξη της πορτορικανής ανεξαρτησίας, το οποίο προσαρμόστηκε στη μουσική των Ραμίρες και Αστόλ Αρτές. Το 1903 γράφτηκαν στίχοι από το Μανουέλ Φερνάντες Χούνκος (Manuel Fernández Juncos) και η μελωδία τους έγινε εθνικός ύμνος της κοινοπολιτείας.

 (στίχοι του Μανουέλ Φερνάντες Χούνκος, 1903) ¡Despierta, borinqueño que han dado la señal! ¡Despierta de ese sueño que es hora de luchar![Εγερθείτε, boricua! Ηχεί το κάλεσμα στα όπλα! Ξυπνήστε από τον λήθαργο, είναι καιρός να πολεμήσουμε!]A ese llamar patriótico ¿no arde tu corazón? ¡Ven! Nos será simpático el ruido del cañón.[Δεν ανάβει τη φλόγα στις καρδιές σας αυτό το πατριωτικό κάλεσμα; Ελάτε! Συγχρονιζόμαστε με το θόρυβο του κανονιού.]Mira, ya el cubano libre será; le dará el machete su libertad... le dará el machete su libertad.[Ελάτε, οι Κουβανοί σύντομα θα είναι ελεύθεροι, η μασέτα θα τους δώσει την ελευθερία τους (δις)]Ya el tambor guerrero dice en su son, que es la manigua el sitio, el sitio de la reunión, de la reunión... de la reunión.[Τώρα το πολεμικό τύμπανο λέει με τον ήχο του ότι τόπος συνάντησης είναι η ύπαιθρος.]El Grito de Lares se ha de repetir, y entonces sabremos vencer ο morir.[Η κραυγή του Λάρες πρέπει να επαναληφθεί, και έπειτα θα μάθουμε: νίκη ή θάνατος.]Bellísima Borinquén, a Cuba hay que seguir; tú tienes bravos hijos que quieren combatir.[Η όμορφη Borinquén πρέπει να ακολουθήσει την Κούβα. Έχουμε γενναία παλικάρια που θέλουν να πολεμήσουν.]ya por más tiempo impávido no podemos estar, ya no queremos, tímidos dejarnos subyugar.[Τώρα δεν πρέπει πια να παραμείνουμε άπραγοι, δε θέλουμε δειλά να τους αφήσουμε να μας υποδουλώσουν.]Nosotros queremos ser libre ya, y nuestro machete afilado está. y nuestro machete afilado está.[Θέλουμε να ελευθερωθούμε τώρα και ακονισμένη είναι η μασέτα μας.]¿Por qué, entonces, nosotros hemos de estar, tan dormidos y sordos y sordos a esa señal? a esa señal, a esa señal?[Γιατί είμασταν τόσο αργοί και δεν ανταποκριθήκαμε στο κάλεσμα;]No hay que temer, riqueños al ruido del cañón, que salvar a la patria es deber del corazón![Δεν υπάρχει λόγος για φόβο, Ρικανοί, ο θόρυβος από το κανόνι, το να σωθεί το έθνος μας είναι καθήκον της καρδιάς μας.]ya no queremos déspotas, caiga el tirano ya, las mujeres indómitas también sabrán luchar.[Δεν θέλουμε πλέον δεσπότες, η τυραννία θα πρέπει να αποτιναχθεί τώρα, οιμηυποταγμένες εύκολα γυναίκες επίσης ξέρουν να πολεμούν.]Nosotros queremos la libertad, y nuestros machetes nos la darán... y nuestro machete nos la dará...[Θέλουμε ελευθερία και θα μας την δώσουν οι μασέτες μας.]Vámonos, borinqueños, vámonos ya, que nos espera ansiosa, ansiosa la libertad. ¡La libertad, la libertad![Ελάτε, Boricuas, ελάτε τώρα, σας περιμένουμε ανυπόμονα από την ανεξαρτησία, ελευθερία, ελευθερία!] Εθνικά σύμβολα του Πουέρτο Ρίκο, από τον ιστότοπο του Κυβερνήτη (Ισπανικά) αρχείο σε μορφή MP3 με τον ύμνο La Borinqueña με τραγούδι και μόνο με μουσική.