Γίλμα Κατάμα

Ο Γίλμα Κατάμα (Yilma Ketema) γεννήθηκε στις 10 Οκτωβρίου 1945 στην Αιθιοπία και είναι Αιθίοπας διεθνής πρώην ποδοσφαιριστής ο οποίος αγωνίζονταν τόσο ως μέσος όσο κι ως ακραίος επιθετικός.

 Ήταν ήδη μαθητής στο φημισμένο γαλλικό Λύκειο Guebre-Mariam στην Αντίς Αμπέμπα της Αιθιοπίας όταν πραγματοποίησε το ντεμπούτο του στην πρώτη ομάδα της τοπικής Ομέλντα Σπορτς Κλαμπ τη σεζόν 1963-64 για το Εθνικό Πρωτάθλημα της χώρας του. Η ταχύτητά του, η ιδιαίτερη έφεση στην ακρίβεια των μεταβιβάσεων, και γενικότερα τα πλούσια τεχνικά χαρακτηριστικά του, τον κατέστησαν βασικό μοχλό στην αριστερό άκρο της επίθεσης. Γρήγορα το ταλέντο του εντοπίστηκε από Έλληνας ομογενής της Αιθιοπίας και ο παίκτης έφτασε στις 18 Αυγούστου 1964 στη Θεσσαλονίκη με διπλό στόχο, να αγωνισθεί στον Άρη Θεσσαλονίκης αλλά και να σπουδάσει παράλληλα Ιατρική στο Αμερικάνικο Κολλέγιο της Θεσσαλονίκης. Αξιοσημείωτο είναι ότι το όνομα του παίκτη στα ταξιδιωτικά του έγγραφα αναγράφονταν ως Κετέμα). Ο Κατάμα ήταν τότε μόλις 19 ετών και είχε χριστεί ήδη μια φορά διεθνής με την εθνική Αιθιοπίας. Με αυτόν τον τρόπο, έγινε ο πρώτος Αιθίοπας επαγγελματίας ποδοσφαιριστής στην Ευρώπη και επίσης ο πρώτος μαύρος επαγγελματίας παίκτης στην Ελλάδα. Ένα από τα κορυφαία επιτεύγματα της καριέρας του με τον Άρη ήταν όταν η ομάδα του αντιμετώπισε στις 16 Σεπτεμβρίου 1964 την Ρόμα στο τουρνουά Κυπέλλου Διεθνών Εκθέσεων της σεζόν 1964-65. Αν και ο αγώνας έληξε χωρίς σκορ στη Θεσσαλονίκη, και ακυρώθηκε γκολ που πέτυχε ο Κατάμα, ο παίκτης πραγματοποίησε τόσο υπέροχο παιχνίδι που ψηφίστηκε ως παίκτης του αγώνα. Αργότερα αγωνίστηκε και στον επαναληπτικό αγώνα των δυο ομάδων στη Ρώμη. Κάπου τότε ξεκίνησαν και τα προβλήματα, αρχικά με την ποδοσφαιρική ομοσπονδία της χώρας του, καθώς έφτασαν στην Ελλάδα, με πολύ μεγάλη καθυστέρηση, τα απαραίτητα έγγραφα για την ολοκλήρωση της μεταγραφής του. Ο παίκτης τελικά αγωνίστηκε για πρώτη φορά σε αγώνα του ελληνικού πρωταθλήματος, στις 6 Ιανουαρίου 1965, κόντρα στον Ηρακλή αλλά αντιμετώπισε έναν τραυματισμό στο γόνατο και βγήκε εκτός μάχης για λίγο διάστημα. Με την επιστροφή του στους αγωνιστικούς χώρους, απαίτησε περισσότερα χρήματα από τα προσυμφωνημένα και ήρθε σε αντιπαράθεση με την επιτροπή οικονομικών υποθέσεων της ομάδας. Όταν λύθηκε κι αυτό το θέμα, το πρωτάθλημα είχε σχεδόν ολοκληρωθεί κι ο παίκτης αγωνίστηκε στις 4 Απριλίου 1965 στον αγώνα κυπέλλου κόντρα στους Φίλιππους Καβάλας, σκοράροντας μάλιστα το δεύτερο και νικητήριο γκολ των κίτρινων. Ενώ υπήρχε εκατέρωθεν διάθεση να παραμείνει ο παίκτης και την επόμενη χρονιά στην ομάδα, η ΕΠΟ ξαφνικά (!) θέσπισε νομοσχέδιο περί ημιεπαγγελματισμού, με το οποίο απαγορεύονταν σε αλλοδαπούς να αγωνίζονται στο ελληνικό πρωτάθλημα!!! Έτσι τελείωσε άδοξα η καριέρα του πρώτου Αιθίοπα παίκτη στην Ελλάδα και στον Άρη. Ωστόσο είχε προλάβει να αγωνιστεί σε οκτώ επίσημα παιχνίδια (5 για το πρωτάθλημα, 2 για το Κύπελλο Εκθέσεων και 1 για το κύπελλο) πετυχαίνοντας ένα γκολ. Στη συνέχεια ο Κατάμα αναζήτησε νέο ποδοσφαιρικό σπίτι και εντάχθηκε στην τουρκική Γαλατά Σαράι. Μάλιστα έγινε ο πρώτος μαύρος ποδοσφαιριστής και στο πρωτάθλημα της Τουρκίας, δίχως όμως να καταφέρει να μακροημερεύσει στην Κωνσταντινούπολη. Το 1965 σε φιλική αναμέτρηση του Άρη κόντρα στην Εθνική Αιθιοπίας αντιμετώπισε την παλιά του ομάδα στο Γήπεδο Κλεάνθης Βικελίδης (τότε Χαριλάου) με τελικό σκορ 3-3. Στη συνέχεια δοκίμασε την τύχη του στην Αυστρία και την Ολλανδία προτού προσγειωθεί στις ΗΠΑ όπου εντάχθηκε στους Boston Beacons της παλιάς Βορειοαμερικανικής Ποδοσφαιρικής Λίγκας (NASL). Έπαιξε 5 παιχνίδια για την ομάδα σκοράροντας 1 γκολ χωρίς ασίστ . Στη συνέχεια μετακόμισε στη Νέα Υόρκη, όπου έζησε για αρκετά χρόνια πριν εγκατασταθεί στην Αλεξάνδρεια της Βιρτζίνια όπου εργάστηκε ως οδηγός ταξί. Πέρα από το ποδόσφαιρο ο Κατάµα υπήρξε και γλωσσολόγος και συλλέκτης γραµµατοσήµων. Η συλλογή του µάλιστα ήταν τόσο αξιόλογη ώστε το 1972 έλαβε µέρος σε έκθεση µε γραµµατόσηµα µε θέµα τα Παγκόσµια Κύπελλα. Ο Κατάμα αγωνίστηκε δύο φορές για την εθνική ομάδα της Αιθιοπίας και σημείωσε 2 γκολ σύμφωνα με την Αιθιοπική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (EFF) ενώ ήταν ο επίτιμος καλεσμένος στο ετήσιο τουρνουά της Αιθιοπικής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου στη Βόρεια Αμερική (ESFNA) που πραγματοποιήθηκε στη Βιρτζίνια το 2008. ["Οι ξένοι της μιας χρονιάς, Απίθανες Ποδοσφαιρικές Ιστορίες", Αλέξανδρος Βάσιλας, Subuteo News, σελ. 10]