Cladophora glomerata

Η Cladophora glomerata είναι ένα νηματοειδές μακροφύκος, πράσινου ή ανοικτού πράσινου χρώματος, προσκολλημένο σε βράχους ή πέτρες παράκτιων περιοχών. Μικροσκοπικά, ο θαλλός αποτελείται από ενωμένα κυλινδρικά κύτταρα μήκους 6-20 μικρομέτρων και πλάτους 4-10 μικρομέτρων και διχοτομικά διακλαδισμένο. Οι διακλαδώσεις είναι θυσανωτές, εμφανίζονται μονές, δενδρόμορφες και γίνονται ακανόνιστες στα μεγάλης ηλικίας φύκη. Οι διακλαδώσεις στενεύουν κοντά στα άκρα, τα κυτταρικά τοιχώματα των κυττάρων φέρουν παχύνσεις. Οι χλωροπλάστες βρίσκονται κυρίως τοιχωματικά, με πολυάριθμα πυρηνοειδή.

 Στη βόρεια Ταιλάνδη και συγκεκριμένα στον ποταμό Nan, επαρχία Nan και στον ποταμό Mekong, συνοικία Chiang Khong της επαρχίας Chiang Rai, δύο γένη μακροφυκών εμφανίζονται σε αφθονία κατά την ξηρή περίοδο. Μερικά από αυτά τα μακροφύκη έχουν χρησιμοποιηθεί ως τροφή αλλά και για φαρμακευτικό σκοπό. Για παράδειγμα ορισμένοι κάτοικοι αυτής της περιοχής καταναλώνουν την Cladophora glomerata για να ανακουφιστούν από το στομαχικό έλκος. Αυτή η γνώση έδωσε κίνητρο στους ερευνητές να μελετήσουν τους παράγοντες που έχουν τις ιδιότητες αυτές. Έλεγχος που έγινε σε ζωικά μοντέλα, έδειξε ότι η C. glomerata εμφανίζει ιδιότητες κατά του έλκους του στομάχου, αντιφλεγμονώδεις, αναλγητικές και αντιοξειδωτικές δράσεις, καθώς και υποτασική δράση. Οι δράσεις αυτές που διαπιστώθηκαν στη συγκεκριμένη μελέτη αποδεικνύουν την θεραπευτική της αξία. Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως φυσικό υποκατάστατο φαρμάκων για την ανακούφιση από το πεπτικό έλκος, τη δυσπεψία, τη ρευματοειδή αρθρίτιδα, την υπέρταση κ.α. Ωστόσο, περισσότερο λεπτομερείς μελέτες αυτών των φαρμακευτικών της ιδιοτήτων απαιτούνται για την επιβεβαίωση των ενδεχόμενων θεραπευτικών της δράσεων. Η αντιοξειδωτική δραστηριότητα στα φύκη ενεργεί μέσω αρκετών διαδικασιών και συστατικών, όπως τα καροτενοειδή, ένζυμα όπως η καταλάση, η υπεροξειδάση και η δισμουτάση, οι πολυφαινόλες και αντιοξειδωτικές ενώσεις, όπως το ασκορβικό οξύ, οι τοκοφερόλες, τα σχετιζόμενα με την χλωροφύλλη συστατικά, οι βρωμοφαινόλες, οι πολυσακχαρίτες κ.α. Σε μελέτη που αφορούσε την εκτίμηση της αντιμικροβιακής και αντιοξειδωτικής δράσης της Cladophora glomerata που συλλέχθηκε από ακτές της Κασπίας θάλασσας, βρέθηκε ότι εμφανίζει σημαντικά αλλά διαφορετικά επίπεδα αντιοξειδωτικής δράσης σε κάποια από τα μοντέλα μελέτης που χρησιμοποιήθηκαν, αλλά και σημαντική αντιβακτηριακή δραστηριότητα. Η αντιμικροβιακή δραστηριότητα του εκχυλίσματος του μακροφύκους ελέγχθηκε σε 5 θετικά και αρνητικά κατά Gram βακτήρια, τα Staphylococcus aureus, το Bacillus subtilis, τη ψευδομονάδα, το Salmonella typhimurium και το Proteus mirabilis. Μεταξύ των θετικών κατά Gram βακτηρίων το S. aureus (με πιο ευρείες ζώνες αναστολής) βρέθηκε να είναι πιο ευαίσθητο σε σύγκριση με τον B. subtilis. Μεταξύ των αρνητικών κατά Gram βακτηρίων το Salmonella enteritidis ήταν πιο ανθεκτικό από το Proteus vulgaris, ενώ αντιμικροβιακή δράση εμφανίσε και κατά του βακτηρίου Pseudomonas aeruginosa. Τα ευρήματα αυτά καταδεικνύουν τη δυνανότητα χρήσης του συγκεκριμένου είδους μακροφύκους ως μια καινοτόμα πηγή φυσικών αντιμικροβιακών και αντιοξειδωτικών παραγόντων από τις φαρμακευτικές εταιρίες. Διαφορετικές συγκεντρώσεις του εκχυλίσματος της Cladophora glomerata ελέχθηκαν για την εκτίμηση της αντιμυκητιακής δράσης του κατά συγκεκριμένων στελεχών μυκήτων που ευθύνονται για ασθένειες του ανθρώπου, αλλά και άλλων ζωντανών οργανισμών. Μεταξύ αυτών ο μύκητας Aspergillus niger που προκαλεί άσθμα, ο Penicillium notatum που προκαλεί λοιμώξεις στο αυτί και τον κερατοειδή χιτώνα, ο Penicillium commune υπεύθυνος για την εμφάνιση αλλεργικών αντιδράσεων στον άνθρωπο και ο μύκητας Alternaria alternata που προκαλεί αλλοιώσεις σε διάφορα μέρη πολλών φυτικών ειδών αλλά και άσθμα και λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού στον άνθρωπο. Βρέθηκε ότι το εκχύλισμα Cladophora glomerata παρουσίασε ισχυρή αντιμυκητιακή δράση κατά του μύκητα Alternaria alternata σε διάφορες συγκεντρώσεις, ενώ ισχυρή ήταν και η αναστολή στην περίπτωση των δύο ειδών του γένους Penicillium. Συγκεκριμένα, η Cladophora glomerata εμφάνισε ισχυρή αντιμυκητιακή δράση κατά του μύκητα Penicillium notatum στη χαμηλότερη συγκέντρωση του φύκους. Ωστόσο, συγκεντρώσεις του εκχυλίσματος δεν είχαν καμία ανασταλτική δράση στην περίπτωση του Aspergillus niger. algaeBASE Butt G, Fazeelat T (2013). Antifungal Activity of Freshwater Cladophora glomerata (l.) Kutzing, Lahore. Journal of Radish Latif Medical College, 2: 62-67. Peerapornpisal Y, Amomledpison D, Rujjanawate C, Ruangrit K, Kanjanapothi D (2006). Two Endemic Species of Macroalgae in Nan River, Northern Thailand, as Therapeutic Agents. ScienceAsia, 32: 71-76. Soltani S, Saadatmand S, Khavarinejad R, Nejadsattari T (2011). Antioxidant and Antibacterial Activities of Cladophora glomerata (L.) Kütz. In Caspian Sea Coast, Iran. African Journal of Biotechnology, 10(39): 7684-7689.