Σεισμός στο Μαρόκο (2023)

Στις 8 Σεπτεμβρίου 2023 στις 23:11 DST (22:11 UTC ), ένας σεισμός με μέγεθος στιγμής 6,8–6,9 και μέγιστη ένταση Μερκάλι IX ( Βίαιος ) έπληξε την περιοχή του Μαρακές-Σάφι του Μαρόκου. Το επίκεντρο του σεισμού ήταν 73.4 χλμ νοτιοδυτικά του Μαρακές, κοντά στην πόλη Ιτζίλ και στο χιονοδρομικό κέντρο Oukaïmeden στα βουνά του Άτλαντα. Προέκυψε ως αποτέλεσμα αβαθούς λοξού - ωστικού ρήγματος κάτω από την οροσειρά. Τουλάχιστον 2.946 θάνατοι αναφέρθηκαν, με τους περισσότερους να σημειώνονται εκτός του Μαρακές. Οι ζημιές ήταν εκτεταμένες και ιστορικά ορόσημα στο Μαρακές καταστράφηκαν. Ο σεισμός έγινε επίσης αισθητός στην Ισπανία, την Πορτογαλία και την Αλγερία. Είναι ο ισχυρότερος σεισμός που καταγράφηκε με όργανα στο Μαρόκο, ο πιο θανατηφόρος στη χώρα από τον σεισμό του Αγκαντίρ του 1960 και ο δεύτερος πιο θανατηφόρος σεισμός του 2023 μετά τον σεισμό της Τουρκίας και Συρίας. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπολόγισε ότι περίπου 300.000 άνθρωποι από το Μαρακές και τις γύρω περιοχές επλήγησαν, συμπεριλαμβανομένων 100.000 παιδιών. Μετά τον σεισμό, πολλές χώρες πρόσφεραν ανθρωπιστική βοήθεια και το Μαρόκο κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος.

 Τουλάχιστον 2.946 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 5.674 τραυματίστηκαν. περισσότεροι από 2.500 από τους τραυματίες τραυματίστηκαν σοβαρά. Πολλά θύματα σημειώθηκαν σε απομακρυσμένες τοποθεσίες νότια του Μαρακές. Στις επαρχίες Αλ-Χάουζ και Ταρουντάντ, οι νεκροί ανήλθαν σε 1.684 και 980, αντίστοιχα. Σαράντα ένα άνθρωποι πέθαναν στο Ouarzazate . 202 πέθαναν στην Τσιχαούα και 18 θάνατοι καταγράφηκαν στο Μαρακές. Θύματα υπήρξαν επίσης στην Καζαμπλάνκα, το Αγκαντίρ και τη Γιουσούφια. Υπολογίζεται ότι 50.000 σπίτια καταστράφηκαν μερικώς ή ολοσχερώς. Τέσσερις Γάλλοι υπήκοοι ήταν μεταξύ των θυμάτων, μεταξύ των οποίων και ένας τουρίστας που πέθανε από καρδιακή ανακοπή. Δεκαπέντε Γάλλοι υπήκοοι και κάποιοι Αμερικανοί τραυματίστηκαν. Στο Μουλάι Μπράχιμ, οι κάτοικοι παγιδεύτηκαν κάτω από κτίρια που κατέρρευσαν και εθελοντές έκαναν προσπάθειες διάσωσης. Τουλάχιστον 40 θάνατοι σημειώθηκαν στο χωριό. Οι οικονομικές απώλειες από τον σεισμό θα μπορούσαν να φτάσουν έως και το 9% του ΑΕΠ του Μαρόκου, σύμφωνα με το USGS. Τουλάχιστον 585 σχολεία υπέστησαν ζημιές, με επτά δάσκαλοι να έχασαν τη ζωή τους και άλλους 39 να τραυματίστηκαν. Κάποια σπίτια σε παλαιότερα μέρη του Μαρακές και τμήματα των τειχών της πόλης κατέρρευσαν, αφήνοντας οικογένειες παγιδευμένες κάτω από τα συντρίμμια. Στο Jemaa el-Fnaa, ένας μιναρές του Τζαμί Χαρμπούς και τμήματα των τοίχων του κατέρρευσαν, συνθλίβοντας οχήματα από κάτω. Ζημιές υπέστη και το τζαμί Kutubiyya . Πολλά κτίρια στη Μεδίνα του Μαρακές, ένα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO που χρονολογείται από τον 12ο αιώνα, κατέρρευσαν επίσης. Η πρόσβαση στο διαδίκτυο διακόπηκε λόγω διακοπών ηλεκτρικού ρεύματος. Το ιστορικό τζαμί Tinmel του 12ου αιώνα καταστράφηκε εκτενώς. Ένας πύργος κατέρρευσε μερικώς και οι τοίχοι του έπεσαν. Στο ίδιο το χωριό Τίμελ, 15 άνθρωποι σκοτώθηκαν. Οι άνθρωποι στο Μαρακές αφαιρούσαν τα ερείπια με τα χέρια ενώ περίμεναν εξοπλισμό. Πολλοί κάτοικοι παρέμειναν στην ύπαιθρο υπό τον φόβο ενός νέου σεισμού. Αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδειξαν ανθρώπους να εκκενώνουν ένα εμπορικό κέντρο, εστιατόρια και πολυκατοικίες. Οι κάτοικοι της πόλης πέρασαν τις τρεις πρώτες νύχτες σε εξωτερικούς χώρους. γεμίζοντας κυκλικούς κόμβους, χώρους στάθμευσης και μια δημόσια πλατεία. Ορισμένες επιχειρήσεις στην πόλη άνοιξαν ξανά στις 10 Σεπτεμβρίου καθώς ο βασιλιάς Μωάμεθ ΣΤ' συνέστησε να συνεχιστούν οι εμπορικές δραστηριότητες. Επικίνδυνα τμήματα της πόλης σφραγίστηκαν από αξιωματούχους, ενώ τουρίστες και ντόπιοι συνέχισαν να κυκλοφορούν. Στην πρωτεύουσα Ραμπάτ, 350 χλμ βόρεια του επίκεντρου και στο Imsouane, μια παραθαλάσσια πόλη, οι κάτοικοι εγκατέλειψαν τα σπίτια τους. Ο βασιλιάς Μωάμεθ ΣΤ', ο οποίος φέρεται να βρισκόταν στη Γαλλία τη στιγμή του σεισμού, εξουσιοδότησε την ανάπτυξη του Βασιλικού Μαροκινού Στρατού σε διάφορες πληγείσες πόλεις προκειμένου να βοηθήσει. Κήρυξε επίσης τριήμερο εθνικό πένθος και διέταξε τη δημιουργία μιας επιτροπής αρωγής για την παροχή βοήθειας στους επιζώντες και το άνοιγμα ειδικών τραπεζικών λογαριασμών για να κατατεθούν δωρεές. Μετά από συνάντηση με τον Βασιλιά στις 11 Σεπτεμβρίου, ο Πρωθυπουργός Aziz Akhannouch, στις πρώτες του αναφορές σχετικά με την καταστροφή, δήλωσε ότι η κυβέρνηση δεσμεύτηκε να χρηματοδοτήσει την ανοικοδόμηση και να αποζημιώσει τους πληγέντες. Ο ίδιος ο βασιλιάς επισκέφθηκε το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Μαρακές στις 12 Σεπτεμβρίου, με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης να αναφέρουν ότι συναντήθηκε με θύματα του σεισμού και έδωσε αίμα. Στις 14 Σεπτεμβρίου, η μοναρχία ανακοίνωσε ότι 50.000 σπίτια είχαν υποστεί ζημιές από τον σεισμό και υποσχέθηκε στέγαση και 30.000 ντιρχάμ (3.000 $) στα πληγέντα νοικοκυριά, καθώς και βοήθεια για την ανοικοδόμηση 140.000 ντιρχάμ για κατεστραμμένα σπίτια και 1000 ντιρχάμ για ζημιές. Ο Ερυθρός Σταυρός ανακοίνωσε ότι η ανάκαμψη μπορεί να διαρκέσει χρόνια. Αρκετά χωριά κοντά στο επίκεντρο της απομακρυσμένης ορεινής περιοχής ήταν εντελώς ισοπεδωμένα ή απρόσιτα, με την έλλειψη υποδομών όπως οι σιδηρόδρομοι, οι δρόμοι και τα νοσοκομεία προς τα βόρεια της χώρας να παρεμποδίζουν τις προσπάθειες ανακούφισης. Χώρες όπως οι: Ισπανία, Ινδία, Αλγερία, Αργεντινή, Γαλλία, Γερμανία, Ιράν, Ισραήλ, Φιλιππίνες, Πορτογαλία, Πακιστάν, Ρουμανία, Ταϊβάν, Ταϊλάνδη, Ομάν, Τουρκία, Κουβέιτ, Ηνωμένο Βασίλειο, Ηνωμένες Πολιτείες, και η Ευρωπαϊκή Ένωση με τα Ηνωμένα Έθνη προσφέρθηκαν να παράσχουν βοήθεια και υποστήριξη στο Μαρόκο. Η Ολλανδία δώρισε €5 εκατομμύρια σε επείγουσα βοήθεια, ενώ ο Ερυθρός Σταυρός της Κίνας έδωσε στη Μαροκινή Ερυθρά Ημισέληνο 200.000 δολάρια για επείγουσα ανθρωπιστική βοήθεια. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποσχέθηκε 1 εκατομμύριο ευρώ για την υποστήριξη των προσπαθειών αρωγής. Η αεροδιαστημική εταιρεία Boeing ανακοίνωσε δωρεά 300.000 δολαρίων στον Αμερικανικό Ερυθρό Σταυρό και την CARE International. Άλλοι ηγέτες και αρχηγοί κρατών εξέφρασαν τα συλλυπητήρια τους. Η 18ωρη καθυστέρηση για τον βασιλιά Μωάμεθ ΣΤ' να προβεί σε επίσημη ανακοίνωση για τον σεισμό δέχτηκε έντονη κριτική. Υπήρξε επίσης κριτική για την καθυστέρηση της κυβέρνησης να υποβάλει επίσημο αίτημα για βοήθεια και ότι δεν επετράπη περισσότερη εξωτερική βοήθεια. Η απογοήτευση αυξήθηκε επίσης μεταξύ των διεθνών ομάδων βοήθειας που βρίσκονταν σε ετοιμότητα, καθώς δεν είχαν λάβει επίσημα αιτήματα. Η μαροκινή κυβέρνηση δεν ζήτησε επίσημα ξένη βοήθεια, ωστόσο, δέχτηκε βοήθεια από το Κατάρ, την Ισπανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ηνωμένο Βασίλειο. Αξιωματούχοι ανέφεραν ότι έχουν εγκρίνει μόνο την προσφορά τεσσάρων χωρών επειδή «η έλλειψη συντονισμού θα μπορούσε να είναι αντιπαραγωγική». Πρόσθεσαν ότι άλλες προσφορές ενδέχεται να εγκριθούν όταν υπάρχει ανάγκη. Υπήρξαν πολλές προσφορές βοήθειας από χώρες και οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Γαλλίας, της Τουρκίας, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Αφρικανικής Ένωσης, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Αλγερίας, η οποία διατηρεί ταραχώδεις σχέσεις με το Μαρόκο. Το Μαρόκο έχει καθυστερήσει μέχρι στιγμής να δεχθεί μεγάλη ξένη βοήθεια. Μόνο τέσσερις χώρες — Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Κατάρ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα — έχουν δει τις προσφορές υποστήριξής τους να γίνονται επίσημα αποδεκτές από το Μαρόκο. Ο πρόεδρος της ΜΚΟ Secouristes sans Frontières, Αρνό Φραίσε, δήλωσε: Δεν καταλαβαίνουμε αυτή την κατάσταση αποκλεισμού από την πλευρά της μαροκινής κυβέρνησης. Δεν υπάρχει εξήγηση αυτή τη στιγμή Η λιβανέζικη εφημερίδα L'Orient-Le Jour δήλωσε ότι το Μαρόκο, παρά το γεγονός ότι τραυματίστηκε, σνομπάρει τη διεθνή βοήθεια, αναγκάζοντας τους τοπικούς αξιωματούχους να οργανώσουν βοήθεια. Το βράδυ της 11ης Σεπτεμβρίου, η Αλγερία ετοίμασε τρία αεροπλάνα εξοπλισμένα με όλα τα απαραίτητα φάρμακα και προμήθειες τροφίμων, μαζί με μια ομάδα 93 διασωστών. Αυτό έγινε μετά τη δήλωση του υπουργού Δικαιοσύνης Abdellatif Ouahbi στην τηλεόραση που επιβεβαίωσε ότι η βοήθεια της Αλγερίας ήταν ευνοϊκή και ότι απαιτείται συντονισμός με το υπουργείο Εξωτερικών του Μαρόκου. Λίγο αργότερα, ο μαροκινός Τύπος επέκρινε τη συμπεριφορά του Ouahbi, ωθώντας τον να διευκρινίσει λίγες ώρες αργότερα ότι οι δηλώσεις του είχαν παρεξηγηθεί και παρερμηνευτεί. Η βοήθεια απορρίφθηκε καθώς το Μαρόκο ενημέρωσε τον Πρόξενο της Αλγερίας στην Καζαμπλάνκα ότι δεν χρειαζόταν την προτεινόμενη βοήθεια. Αντίθετα, οι ισραηλινές ΜΚΟ άρχισαν να παρέχουν βοήθεια κατά την άφιξή τους στο Μαρόκο ακόμη και χωρίς επίσημη έγκριση από τις μαροκινές ή ισραηλινές κυβερνήσεις. Στις 14 Σεπτεμβρίου, μια προγραμματισμένη πτήση του Γερμανικού Ερυθρού Σταυρού από τη Λειψία στο Μαρόκο ανεστάλη ξαφνικά λίγο πριν την απογείωση. Σε ανακοίνωσή της, η οργάνωση ανέφερε: για λόγους πέρα από τον έλεγχό μας και των εταίρων μας στο κίνημα του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου. Η πτήση που μετέφερε βοήθεια και σκηνές ζητήθηκε από τη Μαροκινή Ερυθρά Ημισέληνο. Σε απάντηση σε αυτές τις παρατηρήσεις, το μαροκινό υπουργείο Εσωτερικών δήλωσε στις 10 Σεπτεμβρίου ότι η επιλεκτική αποδοχή της βοήθειας βασίστηκε σε μια ακριβή εκτίμηση των αναγκών επί τόπου αλλά όχι σε απόλυτη απόρριψη τέτοιων προσφορών. Η ισπανική εφημερίδα El Mundo επέκρινε την καθυστερημένη αντίδραση του βασιλιά Μοχάμεντ ΣΤ' καθώς παρέμεινε σιωπηλός για ώρες μετά το δράμα. Η εφημερίδα από την άλλη επικαλέστηκε τον Γάλλο πρεσβευτή στο Μαρόκο, ο οποίος αιτιολόγησε την καθυστέρηση δηλώνοντας ότι οι μαροκινές αρχές διενεργούσαν αξιολόγηση της κατάστασης, αφού η νότια περιοχή ήταν απομονωμένη και μακριά από τα αστικά κέντρα. Τη δήλωση αυτή απηύθυνε η εκπρόσωπος του γαλλικού Υπουργείου Εξωτερικών, η οποία πρόσθεσε ότι πρέπει να διαπιστωθούν οι ανάγκες πριν υποβληθεί αίτημα βοήθειας. Μια άλλη ισπανική εφημερίδα, η El País, βρήκε τη «σιωπή» του βασιλιά μπροστά στην τραγωδία «ενοχλητική». Η L'Humanité εξέφρασε ανησυχία για την επικίνδυνη αδράνεια της μαροκινής κυβέρνησης. Έχοντας βρεθεί στο Παρίσι από την 1η Σεπτεμβρίου για ιατρικούς λόγους, ο βασιλιάς Μωάμεθ ΣΤ' επέστρεψε στο Ραμπάτ στις 9 Σεπτεμβρίου, όπου οι εικόνες τον έδειχναν σε μια συνάντηση εργασίας.