Ζωρζ Εζέν Οσμάν

Ο Ζωρζ Εζέν Οσμάν (γαλλικά: Georges-Eugène Haussmann), γνωστός ως βαρόνος Οσμάν, (27 Μαρτίου 1809 - 11 Ιανουαρίου 1891), ήταν Γάλλος ανώτατος διοικητικός υπάλληλος που υπηρέτησε ως νομάρχης του Σηκουάνα από το 1853 έως το 1870 κατά τη διάρκεια της Δεύτερης γαλλικής αυτοκρατορίας. Ο αυτοκράτορας Ναπολέοντας Γ' τον επέλεξε για να πραγματοποιήσει ένα μαζικό πρόγραμμα αστικής ανανέωσης και δημιουργίας νέων λεωφόρων, πάρκων και δημοσίων έργων στο Παρίσι που συνήθως αναφέρεται ως μετασχηματισμός του Παρισιού κατά τη Δεύτερη Αυτοκρατορία. Οι κριτικές και έντονες αντιδράσεις τον ανάγκασαν το 1870 σε παραίτηση για υπερβολές, αλλά το όραμά του για την πόλη εξακολουθεί να κυριαρχεί στο κεντρικό Παρίσι.

 Ο Ζωρζ-Εζέν Οσμάν ήταν εγγονός, από την πλευρά του πατέρα του, μέλους της Επαναστατικής Συνέλευσης και από τη μητέρα του συγγένευε με την οικογένεια του Ναπολέοντα. Σπούδασε νομικά στο Παρίσι και εισήλθε στη δημόσια διοίκηση το 1831 ως γενικός γραμματέας της Νομαρχίας και το 1853 έγινε νομάρχης του νομού του Σηκουάνα (1853- 70). Το 1857, ο Ναπολέων Γ' του απένειμε τιμητικά τον τίτλο του βαρόνου. Ο Οσμάν ήταν μέλος του Βοναπαρτικού κόμματος για την Κορσική στην Εθνοσυνέλευση από το 1877 έως το 1881, αλλά ανέλαβε ελάχιστη ενεργό δράση στο κοινοβουλευτικό έργο. Δημοσίευσε μια σημαντική αυτοβιογραφία σε 3 τόμους, Αναμνήσεις (Mémoires). (1890-93). Από το αξίωμα του νομάρχη του νομού του Σηκουάνα ξεκίνησε ένα τεράστιο πρόγραμμα δημοσίων έργων, δημιουργώντας ένα προηγούμενο για τον πολεοδομικό σχεδιασμό κατά τον 20ό αιώνα. Το έργο του προέβλεπε πλατιές, ευθείες δενδρόφυτες λεωφόρους αντικαθιστώντας το χάος των μικρών δρόμων από τους οποίους αποτελούνταν τότε το Παρίσι, συνδέοντας τους σιδηροδρομικούς σταθμούς μεταξύ τους και παρέχοντας ταχεία και εύκολη κυκλοφορία στην πόλη. Ο σκοπός του ήταν εν μέρει οικονομικός, προωθώντας την εκβιομηχάνιση, καθώς επέτρεπε την αποτελεσματική μεταφορά αγαθών και υπηρεσιών και απορροφούσε την ανεργία, εν μέρει αισθητικός, επιβάλλοντας ένα μέτρο ενοποίησης της τάξης και άνοιγμα χώρου που επέτρεπε περισσότερο φως και εν μέρει στρατιωτικός, καθώς εξαφάνισε τους στενούς δρόμους όπου μπορούσαν να ανεγερθούν οδοφράγματα σε περίπτωση κοινωνικής αναταραχής.Για να δημιουργηθούν αυτά τα έργα έγιναν εκτεταμένες κατεδαφίσεις και ανεγέρσεις νέων κτιρίων, που άλλαξαν τη μορφή πολλών από τις παλαιότερες συνοικίες της πόλης. Ο βαρόνος Οσμάν κατασκεύασε νέο υδρευτικό και αποχετευτικό δίκτυο, απομακρύνοντας τις εστίες μόλυνσης και βελτιώνοντας τις συνθήκες υγιεινής της πόλης. Δημιούργησε πάρκα στο αγγλικό μοντέλο, τόσο στο κέντρο του Παρισιού όσο και το δάσος της Βουλώνης και το δάσος της Βενσέν, ενώ σε ολόκληρη την πόλη αύξησε τον αριθμό των φωτιστικών των δρόμων και των πεζοδρομίων. Στο Ιλ ντε λα Σιτέ κατεδάφισε τα περισσότερα από τα ιδιωτικά κτήρια και έδωσε σ'αυτό το μικρό κομμάτι γης τον διοικητικό και θρησκευτικό του χαρακτήρα. Ανάμεσα στα νέα έργα ήταν η κατασκευή της Όπερας και της κεντρικής αγοράς, γνωστής ως Λε Αλ (η οποία επιβίωσε έως τη δεκαετία του 1960). Ο βαρώνος Οσμάν και ο Ναπολέων Γ' προσάρτησαν έντεκα κοινότητες γύρω από το Παρίσι στην πόλη. Η προσάρτηση αύξησε το μέγεθος της πόλης από τα δώδεκα στα σημερινά είκοσι δημοτικά διαμερίσματα του Παρισιού. Πολλές από τις ιδέες για τις αλλαγές προήλθαν από τον Ναπολέοντα Γ', όμως η εξαιρετική ικανότητα και αποτελεσματικότητα του βαρόνου Οσμάν εξασφάλισε ότι τα σχέδια εκσυγχρονισμού, τα οποία θα μπορούσαν να παραμείνουν απραγματοποίητα σχέδια, διεξήχθησαν ταχέως. Η επιτυχία του βαρόνου Οσμάν ενισχύθηκε από την αυταρχική φύση του καθεστώτος το οποίο υπηρετούσε, το οποίο του επέτρεψε να αντλήσει τεράστια μακροπρόθεσμα δάνεια και να τα χρησιμοποιήσει σχεδόν χωρίς κοινοβουλευτικό ή άλλο έλεγχο. Ο χειρισμός του δημόσιου χρήματος, ωστόσο, προκάλεσε αυξανόμενες επικρίσεις μεταξύ της φιλελεύθερης αντιπολίτευσης. Κατηγορήθηκε για κατασπατάληση δημόσιου χρήματος και η έλευση της εξουσίας της φιλελεύθερης κυβέρνησης του Εμίλ Ολιβιέ το 1870 τον ανάγκασε να παραιτηθεί. Ο βαρόνος Οσμάν, άρθρο της εφημερίδας Καθημερινή, 18.07.2010