Γκεόργκι Στράνσκι

Ο Γκεόργκι Ιβάνοφ Στράνσκι (Georgi Ivanov Stranski) (βουλγαρικά: Георги Иванов Странски‎) (13 Αυγούστου 1847 - 17 Ιανουαρίου 1904) ήταν Βούλγαρος γιατρός και πολιτικός. Στενός φίλος του Χρίστο Μπότεφ, ο Στράνσκι ήταν ενεργό μέλος διαφόρων οργανώσεων, που ιδρύθηκαν από Βούλγαρους μετανάστες στη Ρουμανία (οι Ηνωμένα Πριγκιπάτα). Μετά την Απελευθέρωση της Βουλγαρίας το 1878, ο Στράνσκι ήταν ένας από τους ηγέτες του Φιλελεύθερου Κόμματος της Ανατολικής Ρουμελίας, και ο διάδοχός του μετά την ένωση της Βουλγαρίας το 1885, το Πανβουλγαρικό Λαϊκό Φιλελεύθερο Κόμμα του Στέφαν Σταμπολόφ . Μεταξύ της επίτευξης της βουλγαρικής ενοποίησης στις 6 Σεπτεμβρίου 1885 και της διεθνούς αναγνώρισής της στα μέσα του 1886, ο Στράνσκι ήταν ο μόνος επίτροπος της Νότιας Βουλγαρίας.

 Ο Γκεόργκι Στράνσκι γεννήθηκε στις 13-08-1847 (παλιό ημερολόγιο: 01-08-1847) στο Κάλοφερ, μια υπο-βαλκανική πόλη στη Ρούμελη, ή το ευρωπαϊκό τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (σήμερα στην κεντρική Βουλγαρία). Το 1864, μετακόμισε στο Βουκουρέστι, τότε την πρωτεύουσα των αυτόνομων Ηνωμένων Πριγκιπάτων της Βλαχίας και της Μολδαβίας. Στο Βουκουρέστι, ο Στράνσκι τελείωσε μια ιατρική σχολή και αποφοίτησε από την ιατρική από το Πανεπιστήμιο του Βουκουρεστίου το 1874. Παρέμεινε στη Ρουμανία ως επαγγελματίας γιατρός, ασκώντας στο Μπουζάου και στο Βουκουρέστι. Το 1876, δημοσίευσε το βιβλίο Ιατρικές Διαλέξεις. Ενώ κατοικούσε στη Ρουμανία, ο Στράνσκι ήταν εξέχον μέλος της αρκετά μεγάλης βουλγαρικής διασποράς εκεί και μεταξύ των ιδρυτικών μελών δύο από τις οργανώσεις της, της Βουλγαρικής Φιλανθρωπικής Επιτροπής και της Βουλγαρικής Κεντρικής Φιλανθρωπικής Εταιρείας. Ήταν ιδιαίτερα κοντά στον επαναστάτη και τον εθνικό ποιητή Χρίστο Μπότεφ (1848-1876), στον οποίο ήταν κουμπάρος. Κατά τη διάρκεια του Σερβοτουρκικού πολέμου του 1876, ο Στράνσκι υπηρέτησε στη ρουμανική ιατρική αποστολή στη Σερβία. Κατά τη διάρκεια του ρωσοτουρκικού πολέμου του 1877-1878, ο οποίος επέφερε την απελευθέρωση της Βουλγαρίας από την οθωμανική κυριαρχία, ήταν χειρουργός του στρατού στον ρουμανικό στρατό, που πολεμούσε μαζί με τους Ρώσους. Κατά τη διάρκεια της προσωρινής ρωσικής κυβέρνησης των βουλγαρικών εδαφών, που προηγήθηκε της ίδρυσης μιας βουλγαρικής κυβέρνησης, ο Στράνσκι ήταν ο περιφερειακός γιατρός του Πλέβεν. Η πολιτική σταδιοδρομία του Στράνσκι ξεκίνησε με την εκλογή του στη Συντακτική Συνέλευση του 1879 και την 1η Τακτική Εθνική Συνέλευση της Βουλγαρίας της ίδιας χρονιάς. Το 1879 εγκαταστάθηκε στο Πλόβντιβ, την πρωτεύουσα της αυτόνομης Ανατολικής Ρωμυλίας, όπου συνέχισε την ιατρική του καριέρα και έγινε ένας από τους ηγέτες του Φιλελεύθερου Κόμματος της Ανατολικής Ρωμυλίας. Κατείχε διάφορα υψηλά αξιώματα στην αυτόνομη επαρχία, συμπεριλαμβανομένου του Διευθυντή Οικονομικών (1880–1881), μέλος της Μόνιμης Επιτροπής (1879–1880, 1882–1883) και πρόεδρός της (1883–1884), και πρόεδρος του επαρχιακού νομοθετικού σώματος, η Περιφερειακή Συνέλευση (1883). Ως μέλος της Βουλγαρικής Μυστικής Κεντρικής Επαναστατικής Επιτροπής, ο Στράνσκι ήταν από τους πιο εξέχοντες συμμετέχοντες στην οργάνωση της βουλγαρικής ενοποίησης του 1885, ή την ένταξη της Ανατολικής Ρωμυλίας στο Πριγκιπάτο της Βουλγαρίας . Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της ενοποίησης, ο Στράνσκι έγινε πρόεδρος της προσωρινής κυβέρνησης της επαρχίας, με τίτλο Κομμισάριος της Νότιας Βουλγαρίας. Κατείχε το αξίωμα μέχρι τη διεθνή αναγνώριση της ενοποίησης στις 5 Απριλίου 1886 με τη Συνθήκη του Τοπ Χανέ και τις πρώτες εκλογές της Εθνικής Συνέλευσης στη Νότια Βουλγαρία το καλοκαίρι του ίδιου έτους. Μετά τη νίκη της Βουλγαρίας στον Σερβο-Βουλγαρικό πόλεμο, ο Γκεόργκι Στράνσκι διορίστηκε Βούλγαρος διπλωματικός πράκτορας στο Βελιγράδι (1886-1887). Στη βραχύβια κυβέρνηση του 1887 του Κώνσταντιν Στόιλοφ, ο Στράνσκι ήταν υπουργός Εσωτερικών, διαδεχόμενος τον Βασίλ Ραντοσλάβοφ. Υπό τον Σταμπολόφ, ο Στράνσκι κατείχε το αξίωμα του Υπουργού Εξωτερικών και Θρησκευτικών Δογμάτων (1887-1890), μια θέση που ανέλαβε από τον Γκρέγκορ Νάτσοβιτς . Εκλέχτηκε επίσης στο κοινοβούλιο την 5η (1887-1890) και την 6η (1890-1893) Τακτική Εθνική Συνέλευση. Μετά την παραίτηση του Σταμπολόφ, ο Στράνσκι συνέχισε την καριέρα του ως γιατρός: το 1897-1899 διεύθυνε το νοσοκομείο Αλεξαντρόφσκα στη Σόφια και το 1899-1900 ήταν ο περιφερειακός γιατρός του Ρούσε. Μεταξύ 1900 και 1904, ο Γκεόργκι Στράνσκι προέδρευσε του Ανώτατου Επιμελητηρίου Ελέγχου της Βουλγαρίας, του εθνικού οργάνου ελέγχου. Πέθανε στις 17-01-1904 (παλιό ημερολόγιο 04-01-1904) στη Σόφια. Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Georgi Stranski στο Wikimedia Commons