Τσετσίλια και Μάτσεϊ Μπρογκόφσκι

Η Τσετσίλια (1905–1980) και ο Μάτσεϊ Μπρογκόφσκι (1902–1955) ήταν ζευγάρι Πολωνών Καθολικών, που αναγνωρίστηκαν ως Δίκαιοι των Εθνών από το Γιαντ Βασσέμ, επειδή είχαν δώσει καταφύγιο σε μια Εβραία κοπέλα που ονομαζόταν Ιρένα Σνίτσερ (Irena Sznycer) στο χωριό Μπέουζετς κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής στην Πολωνία στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

 Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και της γερμανικής κατοχής στην Πολωνία, η Τσετσίλια και ο Μάτσεϊ Μπρογκόφσκι και τα τρία παιδιά τους ζούσαν στο χωριό Μπέουζετς. Το στρατόπεδο εξόντωσης Μπέλζεκ βρισκόταν κοντά στο χωριό. Οι Μπρογκόφσκι μπορούσαν να δουν τους Εβραίους να οδηγούνται στο στρατόπεδο και να δουν τον καπνό από τα κρεματόρια στο στρατόπεδο.Η αδερφή του Μάτσεϊ Μπρογκόφσκι, Κσαβέρα Μπρογκόφσκα, εργαζόταν ως οικονόμος στη Βαρσοβία. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και της γερμανικής κατοχής στην Πολωνία, από το 1941 έως την απελευθέρωση το 1945, η Τσετσίλια και ο Μάτσεϊ Μπρογκόφσκι έκρυψαν μια νεαρή Εβραία κοπέλα που ονομαζόταν Ιρένα Σνίτσερ από τη γερμανική Γκεστάπο.Η Σνίτσερ γεννήθηκε στην Κρακοβία. Όταν ήταν περίπου έξι ετών, η μητέρα της την έφερε στη Βαρσοβία, η οποία ζήτησε από τους συγγενείς της να κρύψουν το κορίτσι. Οι γονείς της και οι μεγαλύτερες αδερφές της συνελήφθησαν εκείνη την εποχή και δολοφονήθηκαν στο Ολοκαύτωμα. Οι συγγενείς της κρύβονταν και φοβούνταν ότι η εβραϊκή εμφάνιση της Σνίτσερ θα τους έθετε σε κίνδυνο. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν μπορούσαν να τη φροντίσουν. Μετά από μια αποτυχημένη προσπάθεια να τη στείλουν σε ένα ορφανοτροφείο, κανόνισαν να μεταφερθεί από τη Βαρσοβία στο χωριό Μπέουζετς.Η Σνίτσερ ταξίδεψε στο Μπέουζετς με την Πολωνή οικονόμο Κσαβέρα Μπρογκόφσκα και τη φίλη της, Μάρια Λεστσίνσκα. Και τις τρεις φιλοξενήθηκαν από τον αδελφό της Μπρογκόφσκα, Μάτσεϊ Μπρογκόφσκι και τη σύζυγό του, Τσετσίλια. Η Τσετσίλια και ο Μάτσεϊ Μπρογκόφσκι έδωσαν καταφύγιο στη Σνίτσερ από το 1941, όταν ήταν περίπου έξι ετών, μέχρι την απελευθέρωση της Πολωνίας το 1945. Οι Μπρογκόφσκι είχαν τρία δικά τους παιδιά εκείνη την εποχή, το μικρότερο από τα οποία, η Μαρίσια ή Μάρια, είχε την ίδια ηλικία με τον Σνίτσερ. Η Σνίτσερ αντιμετωπίστηκε ως μέλος της οικογένειας. Τους βοηθούσε στα χωράφια και μοιραζόταν ένα κρεβάτι με τη Μάρια. Η Μάρια και η Σνίτσερ ήρθαν εξαιρετικά κοντά.Οι Μπρογκόφσκι είχαν δύσκολες στιγμές δίνοντας καταφύγιο στην Σνίτσερ, ειδικά επειδή το χωριό ήταν τόσο κοντά στο στρατόπεδο εξόντωσης Μπέλζεκ. Τα παιδιά τους βοήθησαν στην προστασία της Σνίτσερ, παρηγορώντας την και μένοντας μαζί της σε ένα κελάρι όταν έπρεπε να κρυφτεί για να αποφύγει τις ναζιστικές περιπολίες. Όταν δεν μπορούσε να κρυφτεί, οι Μπρογκόφσκι την ανέφεραν ως ανιψιά τους. Σε μια περίπτωση η Σνίτσερ αναγνωρίστηκε ως Εβραία, αλλά η οικογένεια κατάφερε να αποσπάσει την προσοχή του κατήγορου με φαγητό και αλκοόλ. Μετά από αυτό, οι Μπρογκόφσκι βάφτισαν τη Σνίτσερ, με την ελπίδα να την προστατεύσουν. Μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η Σνίτσερ πέρασε αρκετά χρόνια σε ένα ορφανοτροφείο Μπουντ. Το 1949, μετακόμισε σε ένα κιμπούτς στο Ισραήλ μαζί με άλλους εκτοπισμένους νέους. Χρόνια αργότερα, τα μέλη προσπάθησαν να επανασυνδεθούν, αλλά η Σνίτσερ είχε ξεχάσει το επώνυμο της πολωνικής οικογένειας.Ένα από τα παιδιά των Μπρογκόφσκι, τώρα η Μάρια Γιούρτσακ, δημοσίευσε μια αγγελία σε μια εφημερίδα με μια φωτογραφία της Σνίτσερ. Αυτό το εντόπισε ένας φίλος της Σνίτσερ που τους έφερε κοντά. Η Σνίτσερ (τώρα γνωστή ως Ρίνα Φάινμεσερ) γνώρισε τη Μάρια το 2007. Εκείνη την εποχή, σχεδόν έξι δεκαετίες αργότερα, οι γονείς της Μπρογκόφσκι που την είχαν καταφύγει είχαν πεθάνει.Στους Μπρογκόφσκι απονεμήθηκε μετά θάνατον ο τίτλος των Δίκαιων των Εθνών από το Γιαντ Βασσέμ στην Ιερουσαλήμ το 2006 (ή το 2008, οι πηγές ποικίλλουν), τον οποίο έλαβε η κόρη τους, Μάρια. Στρατόπεδο εξόντωσης Μπέλζεκ Γερμανικά αντίποινα εναντίον Πολωνών που βοήθησαν Εβραίους Ιρένα Σέντλερ Γιούλια Πένπιακ Πολωνοί Δίκαιοι των Εθνών Διάσωση των Εβραίων από τους Πολωνούς κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος