Πρωτάθλημα καλαθοσφαίρισης Λιθουανίας

Το Πρωτάθλημα καλαθοσφαίρισης Λιθουανίας (λιθουανικά: LKL čempionatas), γνωστό ως Tete-a-Tete Casino-LKL για εμπορικούς λόγους, είναι ένα Λιθουανικό επαγγελματικό πρωτάθλημα για ανδρικούς συλλόγους καλαθοσφαίρισης. Στο Λιθουανικό σύστημα πρωταθλημάτων καλαθοσφαίρισης, είναι το πρωταρχικό πρωτάθλημα της χώρας και διοργανώνεται από τη Λιθουανική καλαθοσφαιρική λίγκα (Lietuvos krepšinio lyga, LKL). Το πρωτάθλημα αποτελείται από 12 ομάδες (2022–23) και λειτουργεί με το σύστημα προώθησης και υποβιβασμού με τη Β΄ Κατηγορία. Οι αγωνιστικές περίοδοι διαρκούν από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Απρίλιο (κανονική περίοδος), και από τον Μάιο μέχρι τον Ιούνιο (πλέι-οφ), με τις ομάδες να παίζουν σε δύο περιόδους από το 2014, συνολικά 220 αγώνες τη σεζόν (χωρίς τα πλέι-οφ). Το πρωτάθλημα διοργανώθηκε για πρώτη φορά το 1993 ύστερα από την ανεξαρτητοποίηση της χώρας και ιδρύθηκε από τον πρώην Ολυμπιονίκη Σαρούνας Μαρτσουλιόνις. Οι σύλλογοι της έχουν δικαίωμα συμμετοχής στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις και τη Βαλτική Λίγκα. Την περίοδο 2013−14, ο μέσος όρος προσέλευσης θεατών ανά αγώνα του πρωταθλήματος ήταν 1.704, κατατάσσοντας τη μέσα στη δεκάδα στα πρωταθλήματα επαγγελματικής καλαθοσφαίρισης στην Ευρώπη. Το πρωτάθλημα καταλαμβάνει την ογδόη θέση στην Ευρωπαϊκή κατάταξη για τα εθνικά πρωταθλήματα καλαθοσφαίρισης τα τελευταία τρία χρόνια. Από τις 29 διαφορετικές ομάδες που έχουν συμμετάσχει από την έναρξη του Λιθουανικού Πρωταθλήματος το 1993, 2 ομάδες έχουν κερδίσει τον τίτλο: Ζάλγκιρις Κάουνας (24) και Ρίτας (6). Η τρέχουσα πρωταθλήτρια είναι η Ζάλγκιρις Κάουνας.

 Το πρωτάθλημα διοργανώθηκε για πρώτη φορά το 1993 ύστερα από την ανεξαρτητοποίηση της Λιθουανίας, παλαιότερα οι ομάδες της Λιθουανίας αγωνιζόντουσαν στο Πρωτάθλημα της Σοβιετικής Ένωσης από το 1923 έως το 1992. Από την ίδρυση του πρωταθλήματος, κυριαρχούσε η Ζάλγκιρις Κάουνας. Η Ζάλγκιρις κέρδισε το τρόπαιο του πρωταθλήματος για έξι συνεχόμενα έτη, από το 1994 μέχρι και το 1999. Κατά τη διάρκεια της, κύριος αντίπαλος της για τα εν λόγω έτη ήταν η Ατλέτας, αλλά στην αγωνιστική περίοδο 1999-2000 η Λιέτουβος Ρίτας κατέκτησε το πρωτάθλημα για πρώτη φορά στην ιστορία της και έτσι έσπασε το ρεκόρ της Ζάλγκιρις. Κατά την περίοδο 2000-01, οι Πράσινοι πήραν εκδίκηση από την ήττα τους στον τελικό του Βίλνιους. Το 2001-02, η Λίετουβος Ρίτας, με επικεφαλής τον Ραμούνας Σισκάουσκας και τον Άρβυντας Ματσιγιάουσκας, για άλλη μια φορά νίκησε τη Ζάλγκιρις. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της των επόμενων τριών σεζόν η Ζάλγκιρις απέκτησε τον έλεγχο του πρωταθλήματος και υπερίσχυσε της Λίετουβος Ρίτας (2003, 2004, 2005). Το 2006, η Ζάλγκιρις εντάχθηκε στο ισχυρότερο ευρωπαϊκό διαγωνισμό καλαθοσφαίρισης την Ευρωλίγκα. Εκείνη την εποχή οι Κόκκινοι, με επικεφαλής τον Ρομπέρτας Γιαβτόκας, τον Σίμας Γιασάιτις και τον Φρεντ Χάους, νίκησαν 4-0 τη Ζάλγκιρις. Αλλά από τότε η Ζάλγκιρις άρχισε να κερδίζει για άλλη μια φορά - δύο τίτλους στη σειρά (2007, 2008). Κατά την περίοδο 2008-09 η Λιέτουβος Ρίτας κατέκτησε το πρωτάθλημα, νικώντας τη Ζάλγκιρις 4-1. Την περίοδο 2009-10 οι Κόκκινοι, νίκησαν τη Ζάλγκιρις 4-3. Από την περίοδο 2010-11 έως και το 2020-21 η Ζάλγκιρις έχει κατακτήσει έντεκα φορές το πρωτάθλημα. Το πρωτάθλημα της περιόδου 2019–20 διεκόπη οριστικά στις 13 Μαρτίου 2020 λόγω της πανδημίας του κορονοϊού και πρωταθλήτρια αναδείχτηκε η ομάδα που ήταν πρώτη στην κατάταξη, δηλαδή η Ζαλγκίρις Κάουνας (πρώτη με ρεκόρ νικών–ηττών 22–2, δεύτερη η Λιέτουβους Ρίτας με 17–7,τρίτη η Λιετκαμπέλις με 16–8, τέταρτη η Νεπτούνας με 14–10). Υπάρχουν δέκα ομάδες στη διοργάνωση που ανταγωνίζονται κάθε χρόνο σε δύο ξεχωριστές φάσεις. Κατά τη διάρκεια της περιόδου (από τον Οκτώβριο έως το Μάιο) κάθε ομάδα πρέπει να παίξει με όλες τις άλλες ομάδες στο πρωτάθλημα τέσσερις φορές, δύο φορές εντός έδρας και δύο φορές εκτός έδρας. Αυτό σημαίνει ότι η κανονική περίοδος του πρωταθλήματος της Tete-a-Tete Casino-LKL τελειώνει μετά από όλες τις ομάδες να παίζουν 36 παιχνίδια. Στο τέλος του πρωταθλήματος, οι οκτώ καλύτερες ομάδες του βαθμολογικού πίνακα ξεκινάνε τα πλέι-οφ, η πρώτη ομάδα στη βαθμολογία αντιμετωπίζει την όγδοη ομάδα του βαθμολογικού πίνακα, και ούτω καθεξής στους προημιτελικούς για μία σειρά πέντε παιχνιδιών. Οι νικητές των προημιτελικών προκρίνονται σε μία σειρά πέντε παιχνιδιών στους ημιτελικούς. Οι δύο ομάδες των ημιτελικών προκρίνονται στον τελικό σε μία σειρά επτά παιχνιδιών και αναδεικνύεται ο πρωταθλητής της διοργάνωσης. Αυτό είναι παρόμοιο με τα περισσότερα πρωταθλήματα καλαθοσφαίρισης στην Ευρώπη. Κάθε περίοδο, η τελευταία ομάδα της κανονικής περιόδου υποβιβάζεται στη Β΄ Κατηγορία (Nacionalinė krepšinio lyga) και αντικαθίσταται από την πρώτη προκριθείσα ομάδα του πρωταθλήματος. Μεταξύ της περιόδου 1993-94 και 2013-14, σύλλογοι του Λιθουανικού Πρωταθλήματος Καλαθοσφαίρισης έχουν κερδίσει την Ευρωλίγκα μία φορά, το Eurocup δύο φορές καθώς και το καταργημένο Κύπελλο Σαπόρτα μία φορά. Μέχρι στιγμής το EuroChallenge δεν το έχει κατακτήσει καμία Λιθουανική ομάδα. Το 1985-86 η σοβιετική Ζάλγκιρις Κάουνας έφτασε μέχρι το τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών και την περίοδο 1998-99 η Ζάλγκιρις κατέκτησε τον τίτλο της Ευρωλίγκα. Στην Ευρωλίγκα η χώρα βρίσκεται στη δέκατη θέση πίσω από τη Γαλλία. Την περίοδο 2004–05 και 2008–09 η Λιέτουβος Ρίτας κατέκτησε τον τίτλο του Eurocup, και το 2006–07 έφτασε μέχρι τον τελικό. Στο Eurocup η Λιθουανία βρίσκεται στην τρίτη θέση πίσω από τη Ρωσία και την Ισπανία. Το 1997-98 η Ζάλγκιρις Κάουνας κατέκτησε τον τίτλο του Κυπέλλου Σαπόρτα.Το 2018 η Ζαλγκίρις έφτασε μέχρι το Final Four της Ευρωλίγκα στο Βελιγράδι, όπου τελικά κατέκτησε την τρίτη θέση. Η επιστροφή λιθουανικής ομάδας το 2018 σε Final Four μετά από 18 Final Four χωρίς λιθουανική ομάδα από το Final Four του 1999 στο Μόναχο αποτέλεσε σημαντική επιτυχία για το λιθουανικό μπάσκετ και γενικότερα για την μπασκετοχώρα Λιθουανία και σύμφωνα και με μπασκετικούς αναλυτές πιστώνεται σε μεγάλο βαθμό στο Λιθουανό τότε προπονητή της Ζαλγκίρις, Σαρούνας Γιασικέβιτσιους. Υπεύθυνη για τη διεξαγωγή της διοργάνωσης είναι η Λιθουανική καλαθοσφαιρική λίγκα (Lietuvos krepšinio lyga, LKL). Στο παρελθόν ονομαζόταν Λιθουανικός σύνδεσμος συλλόγων καλαθοσφαίρισης (Lietuvos krepšinio klubų asociacija). Το διακριτικό της διοργανώτριας αρχής έχει εξελιχθεί με την πάροδο του χρόνου. Χορηγός του πρωταθλήματος υπήρξε η Mažeikių Nafta, ενώ το πρωτάθλημα πήρε την ονομασία «Mažeikių Naftos Taurė LKL». Έως το 2011, κύριος χορηγός του πρωταθλήματος ήταν η Kalnapilis, με το πρωτάθλημα να ονομάζεται «Kalnapilis LKL». Έως το 2015 χρηματοδοτούνταν από την BEKO, τον κορυφαίο βιομηχανικό όμιλο ετερογενών δραστηριοτήτων στην Τουρκία, ενώ το πρωτάθλημα πήρε την ονομασία «BEKO-LKL». Το 2015, η Tete-a-tete Casino έγινε ο κεντρικός χορηγός του πρωταθλήματος, το οποίο πήρε την επωνυμία «Tete-a-Tete Casino-LKL». Λογότυπα Κύπελλο Λιθουανίας Επίσημος ιστότοπος