Νύχτες κάτω από την πέτρινη γέφυρα

Νύχτες κάτω από την πέτρινη γέφυρα (γερμανικός τίτλος: Nachts unter der steinernen Brücke) είναι μυθιστόρημα του Αυστριακού συγγραφέα εβραϊκής καταγωγής Λέο Περούτς. Ο συγγραφέας άρχισε να το γράφει ήδη από το 1924, περίοδο που ζούσε ακόμη στη Βιέννη και το τελείωσε το 1951, στο Τελ Αβίβ, όπου μετανάστευσε το 1938, μετά την προσάρτηση της Αυστρίας από τους Ναζί. Λόγω της εβραϊκής θεματικής, δυσκολεύτηκε να βρει εκδότη στην μεταπολεμική Αυστρία, το έργο εκδόθηκε το 1953.Αν και εμφανίζεται ως συλλογή διηγημάτων, το μυθιστόρημα ακολουθεί μια κύρια πλοκή - που αναφέρεται στην οικογένεια του πλούσιου Εβραίου Μορδεχάι Μάισελ την εποχή του αυτοκράτορα Ροδόλφου Β΄- και γενικότερα περιγράφει τη ζωή στην παλιά Εβραιούπολη της Πράγας, της οποίας η καταστροφή στα τέλη του 19ου αιώνα εντυπωσίασε πολύ τον συγγραφέα, που την έζησε. Η πέτρινη γέφυρα του τίτλου είναι η γέφυρα του Καρόλου στην Πράγα.

 Το μυθιστόρημα έχει μια πρωτότυπη αφηγηματική σύνθεση. Αποτελείται από 14 ιστορίες της παλιάς Πράγας, φαινομενικά ασύνδετες, και έναν επίλογο. Μόνο σταδιακά ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται τη σύνδεση μεταξύ των μεμονωμένων ιστοριών, οι οποίες συμπληρώνουν η μία την άλλη, λειτουργούν επίσης ανεξάρτητα και δεν παρατάσσονται με χρονολογική σειρά. Οι πρωταγωνιστές των ιστοριών είναι διαφορετικοί αλλά επανεμφανίζονται σε άλλες ιστορίες και οι περιπέτειές τους διασταυρώνονται.Η ιστορία διαδραματίζεται στην Πράγα, τη γενέτειρα του Λέο Περούτς, στα τέλη του 16ου αιώνα και στις αρχές του 17ου, την εποχή του αυτοκράτορα Ροδόλφου Β΄ και τα αμέσως επόμενα χρόνια, μέχρι την έναρξη του Τριακονταετούς Πολέμου. Το κύριο θέμα είναι ο έρωτας μεταξύ του αυτοκράτορα και της συζύγου ενός πλούσιου Εβραίου της Πράγας, ο οποίος είναι, ταυτόχρονα, ο κύριος πιστωτής της αυτοκρατορικής αυλής. Τα κύρια σημεία δράσης είναι η αυλή του αυτοκράτορα και η περίκλειστη παλιά εβραϊκή συνοικία της Πράγας. Η ιστορία του παρασκηνίου είναι το οικογενειακό ιστορικό του φοιτητή Ιατρικής Γιάκομπ Μάισελ, απογόνου του εμπόρου του μυθιστορήματος, ο οποίος διηγείται τις ιστορίες στον αφηγητή-συγγραφέα, και η καταστροφή μεγάλου τμήματος της παλιάς Εβραιούπολης της Πράγας γύρω στα τέλη του 19ου αιώνα, την οποία βίωσε ο συγγραφέας ως μαθητής γυμνασίου.Ο εκκεντρικός αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Ροδόλφος Β΄, διάσημος συλλέκτης έργων τέχνης και προστάτης αλχημιστών και αστρολόγων, χρόνια χρεωμένος για να ικανοποιήσει τις ιδιοτροπίες του, είναι ένας από τους κύριους χαρακτήρες του έργου, στο οποίο εμφανίζονται και άλλες σύγχρονες ιστορικές προσωπικότητες, όπως ο αστρονόμος Γιοχάνες Κέπλερ και ο Άλμπρεχτ φον Βάλλενσταϊν, πριν γίνει ένας από τους κύριους στρατιωτικούς ηγέτες του Τριακονταετούς Πολέμου. Στο έργο εμφανίζονται πολυάριθμοι χαρακτήρες της Εβραιούπολης: έμποροι, υπηρέτες, γελωτοποιοί, αστρολόγοι, καλλιτέχνες, σαλτιμπάγκοι, κλέφτες, και στην άλλη όχθη αυλικοί και η φιγούρα του υπερήφανου και παράξενου αυτοκράτορα, χαμένου στα όνειρα και την μελαγχολία. Επίσης εμφανίζονται πολλά στοιχεία που σχετίζονται με αρχαίους θρύλους, αποκρυφιστικούς μύθους και την Καμπάλα και έχουν καθοριστικό ρόλο στην πλοκή. Η υπόθεση διαδραματίζεται στα τέλη του 16ου και στις αρχές του 17ου αιώνα. Κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψής του στην Εβραιούπολη της Πράγας, ο αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Ροδόλφος Β΄ βλέπει μια όμορφη νεαρή γυναίκα και την ερωτεύεται. Ο Ροδόλφος απαιτεί από τον μεγάλο ραβίνο Λόεβ να στείλει τη γυναίκα στο κάστρο του. Ο ραβίνος αρνείται επειδή η Εσθήρ είναι παντρεμένη, σύζυγος του πλούσιου εμπόρου Μορδεχάι Μάισελ. Τότε ο νεαρός αυτοκράτορας απειλεί να εκδιώξει τους Εβραίους. Ανησυχώντας για την κοινότητά του, ο ραβίνος φυτεύει μια τριανταφυλλιά και ένα δεντρολίβανο δίπλα-δίπλα κάτω από την Πέτρινη Γέφυρα στις όχθες του Μολδάβα, έτσι οι ψυχές του Ροδόλφου και της Εσθήρ ενώνονται νύχτα με τη νύχτα μέσα στα όνειρα, καθώς η Εσθήρ τον επισκέπτεται στον ύπνο του. Αλλά αυτό το αμάρτημα προκάλεσε ξέσπασμα επιδημίας πανούκλας που πλήττει τα παιδιά στην Εβραιούπολη. Όταν ο ραβίνος καταλαβαίνει την αιτία της κατάρας, ξεριζώνει το δεντρολίβανο. Η όμορφη Εσθήρ πεθαίνει, αφήνοντας πίσω απαρηγόρητους τον Μορδεχάι Μάισελ και τον Ροδόλφο, και η επιδημία τελειώνει. Χρόνια αργότερα, ο Ροδόλφος και ο Μάισελ, χωρίς να έχουν δει ποτέ ο ένας τον άλλον, βρίσκονται ξανά συνδεδεμένοι: ο αυτοκράτορας, βαριά χρεωμένος, συναλλάσσεται με τον πλούσιο έμπορο - χρήματα έναντι προνομίων. Επιπλέον, ο αυτοκράτορας πρόκειται να κληρονομήσει την περιουσία του τελευταίου. Όταν όμως ο Μορδεχάι Μάισελ μαθαίνει, τις τελευταίες εβδομάδες της ζωής του, ότι η γυναίκα του Εσθήρ ήταν ερωμένη του αυτοκράτορα, σπαταλά όλα του τα χρήματα για να πάρει εκδίκηση. Μ' αυτόν τον τρόπο, παρασύρει όλη τη Βοημία στην ατυχία του. Ο ραβίνος Λόεβ επίσης εμπλέκεται πάντα σ' αυτά τα γεγονότα και διαταράσσει την ισορροπία του κόσμου με τα μαγικά του λόγια και τις υπερκόσμιες δυνάμεις του. Νύχτες κάτω από την πέτρινη γέφυρα, μετάφραση: Ιάκωβος Κοπερτί, εκδόσεις Πόλις, 1995