Τροπικό δάσος του Αμαζονίου

Το τροπικό δάσος του Αμαζονίου, είναι ένα τροπικό δάσος το οποίο καλύπτει το πεδίο του Αμαζονίου στη Νότια Αμερική. Αυτό το πεδίο καλύπτει περίπου επτά εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, εκ'των οποίων τα 5,5 καλύπτονται από δάσος. Επίσης το 37% του οξυγόνου που υπάρχει στην ατμόσφαιρα παράγεται στο δάσος αυτό. Έχει χαρακτηριστεί ως ο «πνεύμονας» του πλανήτη, όμως το χρόνο που πέρασε η έκτασή του μειώθηκε κατά 26.130 τετραγωνικά χιλιόμετρα εξαιτίας της αποψίλωσης. Η περίοδος Αυγούστου 2003 - Αυγούστου 2004 ήταν η δεύτερη χειρότερη χρονιά για τον Αμαζόνιο από τότε που άρχισε να γίνεται η μέτρηση της καταστροφής. Το αρνητικό ρεκόρ σημειώθηκε την περίοδο 1994-1995, στη διάρκεια της οποίας καταστράφηκαν 29.050 τετραγωνικά χιλιόμετρα δάσους.Ο Αμαζόνιος αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του οικοσυστήματος της Αμαζονίας. Εκεί βρίσκεται και ο δεύτερος μεγαλύτερος ποταμός του κόσμου. Το δάσος του Αμαζονίου ή αλλιώς βροχοδάσος φιλοξενεί πάνω από 43.800 είδη φυτών και περισσότερα από 2,5 εκατομμύρια είδη εντόμων.

 Η σημασία του τροπικού δάσους του Αμαζονίου είναι τεράστια. Σύμφωνα με το World Wildlife Fund (WWF), το δάσος αυτό είναι ένα από τα πλέον ποικιλόμορφα οικοσυστήματα στον κόσμο, που φιλοξενεί μεγάλο ποσοστό της χλωρίδας και της πανίδας του πλανήτη. Παράλληλα, συμμετέχει αποφασιστικά στους κύκλους του άνθρακα, του οξυγόνου και του νερού. Όμως, η συστηματική υποβάθμισή του που συνδέεται άμεσα με τρόπους διαχείρισής του, προβληματίζει ιδιαιτέρως. Προκειμένου να εγκατασταθούν καλλιέργειες ή να δημιουργηθεί χώρος για εκμεταλλεύσεις πετρελαίου, για βοσκοτόπους και για ορυχεία, το δάσος διαρκώς αποψιλώνεται. Συγκεκριμένα η γεωργία, η κτηνοτροφία, η εξόρυξη πόρων, η ξυλεία και τα διάφορα έργα υποδομής είναι οι βασικοί λόγοι της αποψίλωσης του δάσους και της μετατροπής μέρους του σε περιοχές για διαφορετικά είδη χρήσεων. Στην αντίθετη κατεύθυνση, η διαχείριση του δάσους του Αμαζονίου από τις ίδιες τις αυτόχθονες κοινότητες πέτυχε, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση της βιοποικιλότητας και της γονιμότητας των εδαφών. Ενδεικτικά, καλλιέργειες όπως αυτές του φοίνικα και του φιστικιού Βραζιλίας επέδρασαν καταλυτικά στην ενίσχυση της βιοποικιλότητας της περιοχής του Αμαζονίου. Η κύρια αιτία που οδηγεί στην αποψίλωση του τροπικού δάσους του Αμαζονίου είναι η επέκταση των γεωργικών και κτηνοτροφικών δραστηριοτήτων. Όπως προκύπτει από πρόσφατα στοιχεία, η αποψίλωση στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου της Βραζιλίας, έχει αγγίξει το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών. Σοβαρή συνέπεια της αποψίλωσης που υφίσταται το τροπικό δάσος του Αμαζονίου, λόγω της έντονης και αλόγιστης ανθρώπινης δραστηριότητας, είναι η άμεση απειλή της βιοποικιλότητας. Εκτιμάται ότι περισσότερα από 10.000 είδη φυτών και ζώων αντιμετωπίζουν υψηλό κίνδυνο εξαφάνισης λόγω της καταστροφής του δάσους.Το τροπικό δάσος του Αμαζονίου έχει καθοριστικό ρόλο στην απορρόφηση και αποθήκευση μεγάλου μέρους άνθρακα. Όμως, οι αυξανόμενες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και της αποψίλωσης των δασών επηρεάζουν την κρίσιμη αυτή λειτουργία. Παράλληλα, η αποψίλωση μπορεί να διαταράξει τον κύκλο του νερού. Έρευνες δείχνουν ότι αυτή τη στιγμή το υπολειπόμενο δάσος του Αμαζονίου οριακά μπορεί να υποστηρίξει την ισορροπημένη λειτουργία του υδρολογικού κύκλου. Μια ενδεχόμενη κατάρρευση του υδρολογικού κύκλου, προβλέπεται να μετατρέψει την περιοχή του Αμαζονίου σε λιβάδια και σε ορισμένες περιπτώσεις σε έρημο. Άλλες επιπτώσεις της αποψίλωσης είναι η υποβάθμιση της ποιότητας ζωής των γηγενών πληθυσμών, η εμφάνιση υψηλότερων θερμοκρασιών, η υποβάθμιση του οικοσυστήματος, η ρύπανση, η εμφάνιση ασθενειών, η διάβρωση και υποβάθμιση του εδάφους.