Σακίνα Αλίεβα

Η Σακίνα Αλίεβα (Sakina Aliyeva) ( αζερικά: Səkinə Abbas qızı Əliyeva‎, ρωσικά: Алиева, Сакина Аббас кызы‎ 15 Απριλίου 1925 - 2010) ήταν πολιτικός του Αζερμπαϊτζάν. Από το 1951, υπηρέτησε με διάφορες αρμοδιότητες στην Περιφερειακή Επιτροπή του Κομμουνιστικού Κόμματος Ναχιτσεβάν. Το 1963, εξελέγη Πρόεδρος του Προεδρείου του Ανώτατου Σοβιέτ της Αυτόνομης Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας του Ναχιτσεβάν και υπηρέτησε υπό αυτήν την ιδιότητα μέχρι το 1990. Τον Ιανουάριο του ίδιου έτους, με τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, η Αλίεβα παρουσίασε τη δήλωση ότι το Ναχιτσεβάν αποχώρησε από την ΕΣΣΔ ως διαμαρτυρία για τις σοβιετικές ενέργειες κατά τη διάρκεια του « Μαύρου Ιανουαρίου ». Κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας της, της απονεμήθηκε το Παράσημο της Οκτωβριανής Επανάστασης, το Παράσημο του Κόκκινου λαβάρου της Εργασίας και ένα τιμητικό Διάταγμα Αξίας από το Προεδρείο του Ανώτατου Σοβιέτ της Αυτόνομης Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας του Ναχιτσεβάν.

 Η Σακίνα Αλίεβα, επίσημα Sakina Abbas qızı Aliyeva, που σημαίνει η Σακίνα κόρη του Αμπάς Αλίεβα, γεννήθηκε στις 15 Απριλίου 1925 στο Ναχιτσεβάν, που βρίσκεται στην Αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία του Ναχιτσεβάν, η οποία ήταν επίσημα μέρος της Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας με γονείς τους Αλμάζ και Αμπάς Αλίεφ. Ο πατέρας της ήταν εργάτης και η μητέρα της μεγάλωσε τα τρία παιδιά του ζευγαριού - δύο κόρες και έναν γιο. Σπούδασε στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικών του Ναχιτσεβάν και συνέχισε την εκπαίδευσή της στο κρατικό πανεπιστήμιο του Αζερμπαϊτζάν και στο Ανώτερο Σχολείο του Κόμματος, ολοκληρώνοντας το σχολείο της το 1945. Μόλις αποφοίτησε, η Αλίεβα εντάχθηκε στο Στατιστικό Ινστιτούτο, όπου δίδαξε στο Σοβιετικό σύστημα μέχρι το 1951. Προήχθη στο Agitprop εκείνο το έτος, εργάστηκε για πρώτη φορά ως εκπαιδευτής στο τμήμα προπαγάνδας της Περιφερειακής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος Ναχιτσεβάν. Αργότερα προήχθη στην ηγεσία του τμήματος, προτού προωθηθεί, για να ηγηθεί της ομάδας του εισηγητή. Το 1958, η Αλίεβα έγινε Υπουργός Παιδείας για την Αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία του Ναχιτσεβάν ως μέλος του Ανώτατου Σοβιέτ της Σοβιετικής Ένωσης, υπηρετώντας υπό την ιδιότητα αυτή μέχρι το 1961, όταν έγινε γραμματέας της Περιφερειακής Επιτροπής του Κόμματος Ναχιτσεβάν . Το 1963, ο Αλίεβα εξελέγη αναπληρωτής του Ανώτατου Σοβιέτ του Αζερμπαϊτζάν SSR που εκπροσωπεί την Αυτόνομη Δημοκρατία του Ναχιτσεβάν. Την ίδια χρονιά, εξελέγη Πρόεδρος του Προεδρείου του Ανωτάτου Σοβιέτ του Αυτόνομου SSR του Ναχιτσεβάν. Το 1964, η Αλίεβα επιλέχθηκε ταυτόχρονα ως Αναπληρωτής Πρόεδρος του Προεδρείου του Ανώτατου Σοβιετικού του SSR του Αζερμπαϊτζάν. Ήταν γνωστή για την εστίασή της στη βελτίωση της κατάστασης των γυναικών και τη συμμετοχή περισσότερων γυναικών στην πολιτική του Αζερμπαϊτζάν, αλλά επίσης αφιέρωσε την προσοχή στα κοινωνικοοικονομικά προβλήματα του Ναχιτσεβάν. Καθιέρωσε προγράμματα για την αύξηση του βιοτικού επιπέδου και την αντιμετώπιση της πολιτικής προστασίας για τον πληθυσμό της αυτόνομης δημοκρατίας. Στη δεκαετία του 1970 και του 1980, αναγνωρίστηκε με πολλά βραβεία, όπως το παράσημο της Οκτωβριανής Επανάστασης, το παράσημο του Κόκκινου λαβάρου της Εργασίας και ένα τιμητικό Διάταγμα Αξίας από το Προεδρείο του Ανώτατου Σοβιέτ της Αυτόνομης Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας του Ναχιτσεβάν. Το 1986, με την ανακοίνωση των πολιτικών Glasnost από τον Σοβιετικό Γενικό Γραμματέα Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, οι εθνοτικές εντάσεις, οι οποίες σιγόκαιαν μεταξύ των πληθυσμών του Αζερμπαϊτζάν και των Αρμενίων για δεκαετίες, επανεμφανίστηκαν, όταν οι αυτονομιστές του Καραμπάχ είδαν την ευκαιρία να αναδιοργανώσουν την περιοχή. Οργανώνοντας μια σειρά επιθέσεων με εθνοτικά κίνητρα και διαδηλώσεων, στόχος των αυτονομιστών ήταν να ανακτήσουν την αρμενική δικαιοδοσία της περιοχής Ναγκόρνο-Καραμπάχ, η οποία βρισκόταν εντός των συνόρων του Αζερμπαϊτζάν. Στο Αζερμπαϊτζάν, μια παρόμοια οργάνωση προέκυψε, για να αγωνιστεί για την κυριαρχία του Αζερμπαϊτζάν, το Λαϊκό Μέτωπο . Η αρχική σοβιετική απάντηση ήταν να υποστηρίξει τη δικαιοδοσία του Αζερμπαϊτζάν, καθώς φαινόταν πιο πιστό στο κράτος. Με τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, οι αρχές πίστευαν ότι η υποστήριξη της Αρμενίας στη σύγκρουση θα προωθούσε μακροπρόθεσμα σφαίρες επιρροής. Κηρύσσοντας κατάσταση έκτακτης ανάγκης, τα σοβιετικά στρατεύματα μετακινήθηκαν στο Μπακού στις 20 Ιανουαρίου 1990, με σκοπό να σταματήσουν το κίνημα της ανεξαρτησίας να ανατρέψει τη σοβιετική κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν. Σε διαμαρτυρία για τις σοβιετικές ενέργειες κατά τη διάρκεια του « Μαύρου Ιανουαρίου» και την υποστήριξή τους στην Αρμενία, ως επικεφαλής του Προεδρείου για το αυτόνομο SSR του Ναχιτσεβάν, η Αλίεβα κάλεσε μια ειδική σύνοδο του Ανώτατου Σοβιέτ του Ναχιτσεβάν ASSR. Μετά από συζήτηση σχετικά με το κατά πόσον το Ναχιτσεβάν θα μπορούσε να αποχωρήσει από την ΕΣΣΔ σύμφωνα με το άρθρο 81 του Σοβιετικού Συντάγματος, οι βουλευτές προετοίμασαν μία δήλωση ανεξαρτησίας. Ο Αλίεβα υπέγραψε την πρώτη διακήρυξη αποχώρησης από οποιοδήποτε έδαφος της πρώην ΕΣΣΔ και παρουσίασε τη διακήρυξη ανεξαρτησίας στην τηλεόραση. Η δήλωση καταγγέλθηκε γρήγορα από τον Αφιγιαντίν Ζαλίλοφ (Afiyaddin Jalilov), ο οποίος ισχυρίστηκε ότι η Αλίεβα είχε υπογράψει τη συμφωνία μόνο υπό πίεση, εξαναγκασμένη από ένοπλους. Αναγκάστηκε να παραιτηθεί από τη θέση της τον Μάρτιο του 1990 και αντικαταστάθηκε από τον Ζαλίλοφ. Το 2003, ο Farida Laman ένας γνωστός συγγραφέας του Αζερμπαϊτζάν, έγραψε το Azadlıq carçısı (Herald of Freedom), τη βιογραφία της ζωής της Αλίεβα. Η Αλίεβα πέθανε το 2010. Λίγους μήνες μετά το θάνατό της, μία ταινία της ζωής της Очень любим вас (Σας αγαπάμε πολύ) κυκλοφόρησε από τον παραγωγό Μπεγιουγκάγκα Μαμέντοφ (Beyugaga Mamedov) του κινηματογραφικού στούντιο «Salname». Το 2015, μια εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε στο Tabriz Hotel στο Ναχιτσεβάν αποτίει φόρο τιμής στην Αλίεβα για τα 90α γενέθλιά της.