Μερκάτους Τραϊάνι

Τα Καταστήματα του Τραϊανού, λατιν. Mercatus Traiani, ιταλ. Mercati di Traiano, είναι ένα μεγάλο ερειπωμένο συγκρότημα στην πόλη της Ρώμης, στην Ιταλία, που βρίσκεται στην Οδό των Αυτοκρατορικών Αγορών, στην πίσω μεριά του Κολοσσαίου. Τα κτήρια και οι κατασκευές που διασώζονται, ήταν ένα αναπόσπαστο μέρος της Αγοράς του Τραϊανού και κτίστηκαν στον χώρο, που έμεινε μετά τις εκσκαφές στην πλαγιά του Κυριναλίου λόφου. Παρουσιάζουν ένα ζωντανό δείγμα της καθημερινής κίνησης στη Ρωμαϊκή πρωτεύουσα και τον τρόπο κατασκευής των κτηρίων, καθώς μας διαφωτίζουν σε σημεία της αρχαίας Ρωμαϊκής αρχιτεκτονικής. Αν και θεωρείται το αρχαιότερο πολυκατάστημα (shopping mall) του κόσμου, οι στοές των Καταστημάτων του Τραϊανού πιστεύεται τώρα, ότι ήταν διοικητικά γραφεία του Αυτοκράτορα Τραϊανού. Τα καταστήματα και τα διαμερίσματα ήταν κτισμένα σε μία πολυ-επίπεδη κατασκευή και είναι ακόμη δυνατό να επισκευτεί κανείς αρκετούς από τους ορόφους. Αξιόλογα είναι τα επιτηδευμένα μαρμάρινα δάπεδα και τα υπολείμματα της βιβλιοθήκης.

 Τα Καταστήματα του Τραϊανού κτίστηκαν μάλλον το 100-110 μ.Χ. από τον Απολλόδωρο τον Δαμασκηνό, έναν αρχιτέκτονα που ακολουθούσε τον Τραϊανό στις περιπλανήσεις του και στον οποίο ο Τραϊανός εμπιστεύτηκε τον σχεδιασμό της Αγοράς του. Τα καταστήματα εγκαινιάστηκαν το 113. Κατά τον Μεσαίωνα το συγκρότημα τροποποιήθηκε με την προσθήκη δύο ορόφων, που μπορούμε να δούμε και στις ημέρες μας. Αργότερα το 1200 κτίστηκε και ένας αμυντικός πύργος, ο ονομαζόμενος της Πολιτοφυλακής (Τόρρε ντέλλε Μιλίτσιε). Ένα μοναστήρι που κτίστηκε αργότερα στην περιοχή, γκρεμίστηκε στις αρχές του 20ου αι. για την αποκατάσταση των Καταστημάτων του Τραϊανού. Το Μουσείο των Αυτοκρατορικών Αγορών που άνοιξε το 2007, στεγάζει έναν πλούτο αντικειμένων από όλες τις αρχαίες Αγορές της Ρώμης. Οι σύγχρονες είσοδοι στην αγορά του Τραϊανού είναι από τη Βία Κουάτρο Νοβέμπρε, αριθ. 94 και από την Πιάτσα Μαντόνα ντι Λορέτο. Αμέσως ο επισκέπτης εισέρχεται σε έναν χώρο αγορών, που εκτίθεται στις δύο πλευρές του· σε ένα σημείο εκτίθεται δωρεάν ψωμί, όπως ακριβώς γινόταν τότε. Στο τέλος της αίθουσας ένα μεγάλο μπαλκόνι προσφέρει θέα στα Καταστήματα, στην Αγορά του Τραϊανού και στο Βιττοριάνο. Πρόκειται για την Οδό των Ποτών, Via Biberatica (bibo, bibere = πίνω), μία αρχαία οδό με καπηλεία και παντοπωλεία. Στο κάτω μέρος υπάρχουν επίσης δύο μεγάλες αίθουσες, που είναι χώρος ακροάσεων ή κονσέρτων. Ένα κατάστημα του κτηριακού συγκροτήματος λέγεται ταβέρνα. Η μεγάλη εξέδρα που σχηματίζεται από τη δομή των Καταστημάτων είχε αρχικά μία συμμετρική εξέδρα, στη νότια πτέρυγα της Αγοράς. Η μεγάλη αίθουσα της αγοράς έχει θολωτή οροφή από συμπαγές κονίαμα (τσιμέντο), που στηρίζεται σε ορθογώνιες βάσεις. Κάθε ορθογώνια θύρα είχε ημικυκλικό άνοιγμα από επάνω της· δομή αυτή επιτρέπει τον αέρα και το φως να εισέλθει στον κεντρικό χώρο. Τα Καταστήματα οικοδομήθηκαν κυρίως από πλίνθους και συμπαγές κονίαμα (τσιμέντο). Bunson, Matthew (2002) [1994]. Encyclopedia of the Roman Empire. New York: Facts on File. pp. 337, 550–551. ISBN 0-8160-4562-3. OCLC 47930574. Honour, Hugh; Fleming, John F. (15 January 2009) [1995]. The Visual Arts: A History, Revised Edition. Canada: Pearson Education. p. 193. ISBN 0-205-66535-7. OCLC 700049334. Richard, Carl J. (16 April 2010). Why We're All Romans: The Roman Contribution to the Western World. Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield. pp. 70–71, 229. ISBN 9780742567801. Vreeland, Frederick; Vreeland, Vanessa (24 April 2006). Key to Rome. Los Angeles: J. Paul Getty Museum. pp. 31, 33, 36. ISBN 0-89236-802-0. OCLC 62714763. "Il Museo dei Fori Imperiali" [The Museum of the Imperial Fora] (in Italian). Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes