Τα χιόνια του Κιλιμάντζαρο (ταινία)

Τα χιόνια του Κιλιμάντζαρο (αγγλικά: The Snows of Kilimanjaro‎) είναι αμερικανική ταινία του 1952 βασισμένη στο ομώνυμο διήγημα του 1936 του Έρνεστ Χέμινγουεϊ, σκηνοθετημένη από τον Χένρι Κινγκ, σε σενάριο Κέισι Ρόμπινσον και πρωταγωνιστούν οι Γκρέγκορι Πεκ ως Χάρι Στριτ, Σούζαν Χέιγουορντ ως Έλεν και Άβα Γκάρντνερ ως Σίνθια Γκριν (ένας χαρακτήρας που επινοήθηκε για την ταινία). Το τέλος της ταινίας δεν αντικατοπτρίζει το τέλος της ιστορίας. Θεωρούμενη από τον Χέμινγουεϊ ως μια από τις καλύτερες ιστορίες του, «Τα χιόνια του Κιλιμάντζαρο» δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο περιοδικό Esquire το 1936 και στη συνέχεια αναδημοσιεύτηκε στο The Fifth Column and the First Forty-Nine Stories (1938). Τα Χιόνια του Κιλιμάντζαρο σημείωσαν κριτική και εμπορική επιτυχία κατά την κυκλοφορία του και έγιναν η τρίτη ταινία με τις περισσότερες εισπράξεις του 1952 . Ήταν υποψήφια για δύο Όσκαρ στα 25α Όσκαρ, Καλύτερης Έγχρωμης Φωτογραφίας και Καλύτερης Έγχρωμης Καλλιτεχνικής Σκηνοθεσίας ( Lyle R. Wheeler, John DeCuir, Thomas Little, Paul S. Fox ). Η ταινία έχει εισέλθει στον δημόσιο τομέα.

 Η ταινία ξεκινά με τα αρχικά λόγια της ιστορίας του Χέμινγουεϊ: «Το Κιλιμάντζαρο είναι ένα χιονισμένο βουνό ύψους 19.710 ποδιών και λέγεται ότι είναι το ψηλότερο βουνό στην Αφρική. Η δυτική του κορυφή ονομάζεται Μασάι «Ngje Ngi», ο Οίκος του Θεού. Κοντά στη δυτική κορυφή υπάρχει το αποξηραμένο και παγωμένο κουφάρι μιας λεοπάρδαλης. Κανείς δεν έχει εξηγήσει τι έψαχνε η λεοπάρδαλη σε αυτό το υψόμετρο» Η ιστορία επικεντρώνεται στις αναμνήσεις του απογοητευμένου συγγραφέα, Χάρι Στριτ, ο οποίος κάνει σαφάρι στην Αφρική. Έχει μια σοβαρά μολυσμένη πληγή από ένα τσίμπημα αγκαθιού και βρίσκεται έξω από τη σκηνή του περιμένοντας έναν αργό θάνατο, αν και στην ταινία επισημαίνεται ότι μπορεί να είχε μολυνθεί πήδοντας σε ένα λασπωμένο ποτάμι για να σώσει έναν από τους αχθοφόρους του σαφάρι από έναν ιπποπόταμο. Η σύντροφός του, η Έλεν, περιθάλπτει τον Χάρι και κυνηγάει θηράματα για την κηπουρική. Η απώλεια της κινητικότητας φέρνει στον Χάρι αυτοστοχασμό. Σε μια συχνά παραληρηματική κατάσταση θυμάται την προηγούμενη σχέση του με τη Σίνθια Γκριν, την οποία γνώρισε στο Παρίσι ως μέλη της «Χαμένης Γενιάς». Μετά την πώληση του πρώτου μυθιστορήματος του Χάρι, αντί να νοικιάσει ένα πιο ωραίο σπίτι, ο Χάρι επιθυμεί να πάει για σαφάρι στην Αφρική. Εκεί περνάει τις πιο ευτυχισμένες στιγμές του, συμπεριλαμβανομένου του ρινόκερου. Η Σύνθια μένει έγκυος, αλλά ανησυχεί μήπως μοιραστεί αυτά τα νέα με τον Χάρι, ο οποίος είναι παθιασμένος με τα ταξίδια και τη δουλειά του ως δημοσιογράφος και συγγραφέας. Ο Χάρι μαθαίνει για την εγκυμοσύνη μόνο μετά την αποβολή της. Υποφέροντας από κατάθλιψη και βυθισμένη στον αλκοολισμό, τελικά αφήνει τον Χάρι για έναν χορευτή φλαμένκο όταν πιστεύει ότι ο Χάρι έφυγε για δουλειά ως πολεμικός ανταποκριτής. Ο Χάρι αργότερα αρραβωνιάζεται την πλούσια και κοινωνικά συνδεδεμένη κόμισσα Ελισάβετ, την οποία συναντά στην Κυανή Ακτή. Ωστόσο, παραμένει πιστός στη μνήμη της Σύνθια. Την παραμονή του γάμου τους, μια ζηλιάρα Ελισάβετ έρχεται αντιμέτωπη με τον Χάρι με ένα γράμμα στον Χάρι που έστειλε η Σίνθια, η οποία βρίσκεται τώρα στη Μαδρίτη. Η Ελισάβετ καταστρέφει το γράμμα μπροστά στον Χάρι που σκέφτεται να πάει στην Ισπανία. Μη μπορώντας να βρει τη Σύνθια στη διεύθυνση της Μαδρίτης στον φάκελο, επιστρατεύεται για να πολεμήσει στον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο. Κατά τη διάρκεια μιας μάχης συναντά τη Σύνθια, η οποία είναι τώρα οδηγός ασθενοφόρου. Η Σύνθια τραυματίζεται θανάσιμα και ο Χάρι πυροβολείται και τραυματίζεται όταν εγκαταλείπει τη μάχη για να προσπαθήσει να φέρει την ετοιμοθάνατη Σύνθια σε έναν γιατρό. Ο Χάρι επιστρέφει στο Παρίσι. Ενώ στέκεται στη γέφυρα και παρακολουθεί το ποτάμι, συναντά την Ελέν, η οποία του θυμίζει τη Σίνθια. Μετά τον θάνατο του αγαπημένου του μέντορα θείου Μπιλ, ο Χάρι λαμβάνει ως κληροδότημα ένα γράμμα από τον θείο του που του δίνει το αίνιγμα της λεοπάρδαλης. Ο μπάρμαν του Χάρι προτείνει ότι η λεοπάρδαλη κατέληξε εκεί καθώς είχε μια ψεύτικη μυρωδιά και χάθηκε, αλλά ο Χάρι πηγαίνει την Έλεν σε ένα σαφάρι στην Κένυα για να μάθει την απάντηση του γρίφου. Τραυματίζεται και εμφανίζει μια λοίμωξη. Καθώς ο Χάρι πλησιάζει στον θάνατο, η προστατευτική Ελέν μάχεται με έναν ντόπιο μάγο. Ακολουθώντας τις οδηγίες σε ένα εγχειρίδιο πρώτων βοηθειών έκτακτης ανάγκης, ανοίγει την πληγή του Χάρι για να καθαρίσει τη μόλυνση. Τα ξημερώματα φτάνει μια ιατρική ομάδα με αεροπλάνο. Οι γύπες και η ύαινα που περίμεναν τον θάνατο του Χάρι φεύγουν και δεν επιστρέφουν ποτέ. Ο Χάρι συνειδητοποιεί την αγάπη του για την Ελέν. Γκρέγκορι Πεκ ως Χάρι Στριτ Σούζαν Χέιγουορντ ως Έλεν Άβα Γκάρντνερ ως Σίνθια Γκριν Χίλντεγκαρντ Κνεφ ως Κοντέσα Ελίζαμπεθ Έμετ Σμιθ ως Μόλο Λέο Κάρολ ως θείος Μπιλ Τόριν Θάτσερ ως κυρία Τζόνσον Μαρσέλ Νταλιό ως Εμίλ Λέοναρντ Κάρεϊ ως Δρ Σίμονς Πολ Τόμσον ως Μάγος Αβα Νόρινγκ ως Μπετρίς Έεν Στάνλει ως Κόνι Βίνσεντ Γκομέζ ως κιθαρίστας Ρίτσαρντ Άλαν ως Ισπανός χορευτής Τσαρλς Μπέιτς ως Χάρι Στριτ (17 χρόνων) Η Twentieth Century-Fox αγόρασε τα δικαιώματα της ιστορίας τον Ιούνιο του 1948, πληρώνοντας 125.000 δολάρια. Ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, ο Ρίτσαρντ Κόντε και ο Μάρλον Μπράντο αναφέρθηκαν ότι ήταν όλοι υπό εξέταση για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, όπως και ο Ντέιλ Ρόμπερτσον . Η ταινία γυρίστηκε σε τοποθεσίες στο Ναϊρόμπι, στην Κένυα, στο Κάιρο, στην Αίγυπτο και στη Γαλλική Ριβιέρα, και η δουλειά στο στούντιο έγινε στο Stage 14 στο 20th Century Fox Studios. Κατά τη διάρκεια της παραγωγής, στις 8 Απριλίου 1952, όταν ο Πεκ κουβαλούσε την Γκάρντνερ για μια σκηνή στην ταινία, ο Πεκ χτύπησε το γόνατό του και η παραγωγή αναβλήθηκε για 10 ημέρες, ενώ ανάρρωσε στο σπίτι του στο και η Χίλντεγκαρντ Κνεφ έφτασε με γρίπη στα στούντιο. Μπόρεσε ωστόσο να τραγουδήσει δύο τραγούδια του Κόουλ Πόρτερ στην ταινία. Ο μουσικός της τζαζ Μπένι Κάρτερ παίζει από νωρίς στην ταινία. Οι σκηνές των ταυρομαχιών ήταν πλάνα αρχείου, τραβηγμένα από την ταινία Blood and Sand του 1941 της Fox. Ο εκπαιδευτής ζώων στο τσίρκο, Πατ Άντονι, αντικατέστησε τον Γκρέγκορι Πεκ στη σκηνή επίθεσης με τις ύαινες. Βοηθούμενη από ένα γεμάτο αστέρια καστ, η ταινία ήταν μια από τις πιο επιτυχημένες ταινίες των αρχών της δεκαετίας του 1950 και κέρδισε 12,5 εκατομμύρια δολάρια στο box office, πολύ υψηλό για εκείνη την περίοδο. Η ταινία έτυχε μεγάλης αναγνώρισης από τους κριτικούς, αν και ορισμένοι διαφέρουν κατά τη γνώμη τους γι' αυτήν, που κυμαίνονται από απλώς ολέθρια έως πολύ κακοφτιαγμένη. Ιδιαίτερα η κινηματογραφία έτυχε μεγάλης αναγνώρισης, ενώ ακόμη και οι εκλεπτυσμένοι εσωτερικοί χώροι επαινέθηκαν. Ο Μπόσλει Κράουδερ των New York Times περιέγραψε την ταινία ως υπέροχη και συναρπαστική και είπε ότι η συνολική παραγωγή με υπέροχα χρώματα είναι γεμάτη λαμπρές λεπτομέρειες και έκπληξη και η διάθεση νοσταλγίας και θλίψης που δημιουργείται στην ιστορία έχει τη δική της αξία. Επαίνεσε τον χαρακτήρα του Πεκ για την φλεγόμενη ιδιοσυγκρασία και τις μελαγχολικές του διαθέσεις, αν και είπε ότι η Άβα Γκάρντνερ ήταν εύπλαστη και παρορμητική σε έναν ρόλο τόσο διφορούμενο όσο κανέναν στην ταινία. Το Variety επαίνεσε την ταινία ως ένα συχνά συναρπαστικό δραματικό μείγμα υψηλής περιπέτειας, ρομαντισμού και συμβολισμού, προσθέτοντας ότι η χρωματική επίστρωση που χρησιμοποιείται για την προβολή των ποικίλων τοπικών σκηνών της ιστορίας είναι όμορφη» και η δεσποινίς Γκάρντνερ δεν ήταν ποτέ καλύτερη. Το Harrison's Reports το ονόμασε «μία απορροφητική και συναρπαστική». Το Monthly Film Bulletin, ωστόσο, έγραψε ότι ο διάλογος του Χέμινγουεϊ ακουγόταν σταθερός και λίγο παρωχημένος στην οθόνη και ότι κάθε πραγματική σοβαρότητα που μπορεί να είχε διατηρήσει η ταινία ακυρώνεται από το τέλος. Το να αφήσουμε τον Χάρι να επιβιώσει κάνει την ταινία ένα αφελές είδος πνευματικής ιστορίας επιτυχίας με μια συμβατική πλοκή που συναντά τα αγόρια-πολλά-κορίτσια. Το Variety σχολίασε το σενάριο διευρύνει σημαντικά το διήγημα χωρίς να χάσει την τάση του Χέμινγουεϊ για τον μυστικισμό πίσω από τους ανάρπαστους χαρακτήρες και τις λάγνες καταστάσεις του. Ο Κρεγκ Μπάτλερ του AllMovie δηλώνει: Τα Χιόνια του Κιλιμάντζαρο δεν έχουν γεράσει καλά όλα αυτά τα χρόνια...Το σενάριο (είναι) σε μια χώρα χωρίς άνθρωπο, όχι στην πραγματικότητα του Χέμινγουεϊ, αλλά ούτε και στον πραγματικό κόσμο. Οπτικά, ωστόσο, το Κιλιμάντζαρο είναι μια γιορτή, με την κάμερα να απαθανατίζει την πλήρη ομορφιά των συχνά εκπληκτικών τοποθεσιών του και επίσης να βρίσκει συναίσθημα στις σκηνές χαρακτήρα. Η καλλιτεχνική διεύθυνση είναι υπέροχη... Η Γκάρντνερ και ο Πεκ δημιουργούν την κατάλληλη ρομαντική χημεία... η σκηνοθεσία είναι άνιση... υπάρχουν ακόμα αρκετά εδώ για να προσελκύσουν τους περισσότερους θαυμαστές των ρομαντικών ταινιών.Μια πιο πρόσφατη αξιολόγηση στο Bowker's Directory την περιέγραψε ως με άφθονη δράση και ρομαντισμό και δήλωσε ότι ήταν η δημοφιλής «ταινία διασημοτήτων» της εποχής της. Ο Χέμινγουεϊ, που αντιπαθούσε το τυπικό Χόλιγουντ, δέχτηκε τα χρήματα για την ταινία, αλλά δεν μπόρεσε να το δει, σύμφωνα με ένα ρεπορτάζ. Ωστόσο, σε ένα άρθρο του 1954 για το περιοδικό Look, ο Χέμινγουεϊ είπε ότι μια ύαινα (με φωνή από τον σκηνοθέτη Κινγκ πίσω από την κάμερα) ήταν η καλύτερη ερμηνεύτρια στην εικόνα, την οποία ο συγγραφέας ονόμασε Τα Χιόνια του Ζανούκ. Η ταινία ήταν υποψήφια για δύο Όσκαρ:Καλύτερης Φωτογραφίας και Καλύτερης Καλλιτεχνικής Σκηνοθεσίας ( Lyle R. Wheeler, John DeCuir, Thomas Little, Paul S. Fox). Η 20th Century Fox κυκλοφόρησε την ταινία σε DVD τον Μάρτιο του 2007, χωριστά και ως μέρος της συλλογής πέντε δίσκων με τίτλο "The Ernest Hemingway Film Collection", όπου ήταν συσκευασμένη με Under My Skin, The Sun Also Rises, A Farewell to Arms, και Οι περιπέτειες ενός νεαρού του Χέμινγουεϊ . Τα χιόνια του Κιλιμάντζαρο στον κατάλογο του Αμερικανικού Ινστιτούτου Κινηματογράφου The Snows of Kilimanjaro στην IMDb The Snows of Kilimanjaro στο AllMovie The Snows of Kilimanjaro at the TCM Movie Database Τα χιόνια του Κιλιμάντζαρο στο Rotten Tomatoes The Snows of Kilimanjaro is available for free download at the Internet Archive The Snows of Kilimanjaro στο YouTube