Η ταφή του κόμη του Οργκάθ

Ο πίνακας ζωγραφικής με τίτλο Η ταφή του κόμη του Οργκάθ (ισπανικά: El entierro del conde de Orgaz) είναι έργο του 1588 και ένα από τα γνωστότερα δημιουργήματα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, Έλληνα ζωγράφου της Αναγέννησης ο οποίος έζησε το μεγαλύτερο τμήμα της ζωής του στην Ισπανία όπου έγινε γνωστός ως Ελ Γκρέκο. Ο πίνακας είναι μεγάλων διαστάσεων (4,8 x 3,6 μ.) και διακρίνεται σε 2 κύρια θεματικά τμήματα, αυτό με τις επουράνιες παραστάσεις και αυτό με τις επίγειες. Θεωρείται ένας από τους αριστοτεχνικότερους της δυτικής ζωγραφικής παράδοσης και του ύστερου μανερισμού, και από τα χαρακτηριστικότερα δείγματα της τεχνοτροπίας του Ελ Γκρέκο.

 Το θέμα της απεικόνισης του πίνακα βασίζεται σε μύθο των αρχών του 14ου αιώνα, με τον θάνατο του Δον Γκονθάλο Ρουίθ το 1312, ο οποίος ήταν κάτοικος του Τολέδο και κύριος της πόλης του Οργκάθ. Ο Ρουίθ είχε καταγωγή από την βυζαντινή αριστοκρατική οικογένεια των Παλαιολόγων, ήταν ευυπόληπτος και φιλάνθρωπος κάτοικος της πόλης, και παράλληλα είχε καλύψει τμήμα των εξόδων των εργασιών συντήρησης και επέκτασης της εκκλησίας του Σάντο Τόμε στην οποία ήθελε να ταφεί.Σύμφωνα με τον μύθο την στιγμή που επρόκειτο να ταφεί, κατέβηκαν από τους ουρανούς ο Άγιος Στέφανος και ο Άγιος Αυγουστίνος και τον πήραν μαζί τους καθώς είχε διάγει ενάρετο βίο όσο ήταν ζωντανός. Η δημιουργία του πίνακα ανατέθηκε στον Ελ Γκρέκο από τον ιερέα της εκκλησίας, για την διακόσμηση του παρεκκλησίου στον περίβολο της. Ανατέθηκε το 1566 και έως τα τέλη του 1587 έως αρχές του 1588 είχε ολοκληρωθεί, και με την έκθεση του πίνακα στον χώρο της εκκλησίας υπήρξε μαζική συρροή θεατών για να δουν τον πίνακα, γεγονός το οποίο οφείλονταν εν μέρει στις ρεαλιστικές προσωπογραφίες πολλών ευγενών του Τολέδο της εποχής ως μέλη της νεκρικής ακολουθίας.Ο ίδιος ο Θεοτοκόπουλος, απεικονίζεται ανάμεσα στο ανυψωμένο χέρι και το κεφάλι ευγενούς, στο κέντρο-αριστερά του κάτω τμήματος του πίνακα και κοιτάει απευθείας τον θεατή, ενώ κάτω αριστερά το αγόρι είναι ο γιος του, ο Χόρχε Μανουέλ Θεοτοκόπουλι. Η απεικόνιση της στάσης των ευγενών, αλλά και η γενικότερη σύνθεση του πίνακα εκτιμάται πως διαθέτει στοιχεία από την βυζαντινή αγιογραφία, είδος ζωγραφικής με το οποίο ξεκίνησε ο Θεοτοκόπουλος στην Κρήτη.Συγκεκριμένα έχει συγκριθεί με το παλαιότερο έργο του Ελ Γκρέκο το οποίο είχε δημιουργήσει σε βυζαντινό ύφος στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Υπάρχουν ωστόσο εκτιμήσεις οι οποίες συνδέουν την τεχνοτροπία περισσότερο με αυτοί των Ιταλών μανιεριστών, και συγκεκριμένα με τον Ενταφιασμό του Χριστού του Τιτσιάνο -του οποίου ο Θεοτοκόπουλος υπήρξε μαθητής μετά την Κρήτη-, αλλά και με την ισπανική παραδοσιακή ταφική τέχνη ενώ έχει επίσης αναφερθεί η Προσκύνηση της Αγίας Τριάδος του Άλμπρεχτ Ντύρερ ως πιθανή επιρροή. Byron, Robert (October 1929). «Greco: The Epilogue to Byzantine Culture». The Burlington Magazine for Connoisseurs (The Burlington Magazine Publications, Ltd.) 55 (319): 160–174. Davies, David (1984). «El Greco and the Spiritual Reform Movements in Spain». Studies in the History of Art (National Gallery of Art) 13: 57–75. Einstein, Albert (2018). Rosenkranz, Ze'ev, επιμ. The Travel Diaries of Albert Einstein: The Far East, Palestine, and Spain. Princeton University Press. ISBN 978-140-0889-95-2. González, Demetrio Fernández (2003). «"Corpus" Documental». Στο: Demetrio Fernández González. Gonzalo Ruiz de Toledo, Señor de Orgaz: 1323 (στα Spanish). Salamanca: I.T. San Ildefonso. ISBN 9788493253585. Hagen, Rose-Marie· Hagen, Reiner (2003). What Great Paintings Say. 2. Taschen. ISBN 3-8228-2100-4. Kagan, Richard L. (1982). «El Greco and the Law». Studies in the History of Art (National Gallery of Art) 11: 79–90. Lambraki-Plaka, Marina (2014). A Tribute to El Greco for the 400th Anniversary from his Death (PDF). Athens: National Gallery – Alexandros Soutzos Museum. ISBN 978-960-7791-57-3. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 2 Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2018. Lambraki-Plaka, Marina (1999). El Greco-The Greek. Kastaniotis. ISBN 960-03-2544-8. Maré, Estelle A. (1999). «The Being and Movement of the Angel in the Burial of the Count of Orgaz by EI Greco». South African Journal of Art History (Art Historical Work Group of South Africa) 14 (1): 41–47. ISSN 0258-3542. http://journals.co.za/docserver/fulltext/sajah/14/1/93.pdf?expires=1525366376&id=id&accname=guest&checksum=27363AE5CD5DC255CD0C87DE7AD499DE. Philipp, Franz (1981). «El Greco's Entombment of the Count of Orgaz and Spanish Medieval Tomb Art». Journal of the Warburg and Courtauld Institutes 44: 76–89. doi:10.2307/751052. Schroth, Sarah (1982). «Burial of the Count of Orgaz». Studies in the History of Art (National Gallery of Art) 11: 1–17. Wethey, Harold E. (1962). El Greco and his School (Volume II). Princeton University Press. ASIN B-0007D-NZV-6. Wethey, Harold (2002). «Greco, El». Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/biography/El-Greco. Η ταφή του Κόμη του Οργκάθ, της Μαρίνας Πλάκα Λαμπράκη, 17 Απριλίου 2015 - Τα Νέα Δομήνικου Θεοτοκόπουλου: Η ταφή του κόμητα Οργκάθ, της Μάρως Βαμβουνάκη, 07 Απριλίου 2012 - antifono.gr Ένα διαρκές βάδην της ψυχής: Η Ταφή του Κόμητος Οργκάθ, της Λίλλυς Εξαρχοπούλου - oanagnostis.gr