Χολαργός Ακαμαντίδας

Ο Χολαργός ή Χόλαργος ή Χολαργία (αρχαία ελληνικά: Χολαργός), (ο δήμος: Χολαργού) ήταν αρχαίος οικισμός και δήμος της Ακαμαντίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας).

 Ο δήμος του Χολαργού, ήταν δήμος του άστεως. Βρισκόταν προς τα δυτικά ή βορειοδυτικά της κύριας πόλης της αρχαίας Αθήνας, πιθανότατα κοντά στο σύγχρονο Χαϊδάρι ή την περιοχή που βρίσκεται σήμερα το Ίλιον Αττικής (παλαιότερες ονομασίες: Κάτω Λιόσια ή Νέα Λιόσια). Σύμφωνα με τον John S. Traill το κέντρο του δήμου βρίσκεται σε θέση κοντά στα Κάτω Λιόσια, τα οποία ονομάσθηκαν επίσης διαδοχικά Νέα Λιόσια και σήμερα είναι γνωστά και ως το Ίλιον, το οποίο υπάγεται στον Δήμο Ιλίου. Ο ερευνητής του 19ου αιώνα Διονύσιος Σουρμελής, όπως και άλλοι ερευνητές της εποχής του, θεωρούσε λανθασμένα, ότι ο δήμος ήταν στην περιοχή που βρίσκεται το Χαλάνδριον, στο οποίο όμως, σύμφωνα με τους σύγχρονους ερευνητές, βρίσκεται ο αρχαίος δήμος της Φλύας. Ο σημερινός Χολαργός, έδρα του Δήμου Παπάγου-Χολαργού δεν ταυτίζεται με τον αρχαίο δήμο, αλλά φέρει το όνομά του προς τιμή της γενέτειρας του Περικλή. Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, ως μέλος της Ακαμαντίδας φυλής, συμμετείχε με 4 βουλευτές στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη περίοδο (307/306 – 224/223 π.Χ.) και την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.), ο δήμος αντιπροσωπευόταν με 6 βουλευτές στη Βουλή των 600. Κατά την τέταρτη περίοδο (201/200 π.Χ. – 126/127) και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) είναι άγνωστος ο αριθμός βουλευτών–αντιπροσώπων του δήμου. Ο δημότης του αρχαίου Χολαργού ονομαζόταν Χολαργεύς. Το γεγονός ότι ο Χολαργός ανήκε στην τριττύα του άστεως, παρά την απομακρυσμένη θέση του από την πόλη της αρχαίας Αθήνας, μπορεί να υποδεικνύει ότι ήταν αρκετά πιο σημαντικός και πιο αστικοποιημένος από τους άλλους δήμους. Ο Χολαργός είναι ένας από τους λίγους δήμους (6 ή 7 δήμοι) οι οποίοι διοργάνωναν την εορτή των «Θεσμοφορίων», σύμφωνα με επιγραφή, η οποία αναφέρει και τις «άρχουσες» («άρχουσαι»), τις γυναίκες δηλαδή, οι οποίες ακολουθούσαν και ενίσχυαν την ιέρεια του ναού για την επιμέλεια της εορτής, παρέχοντας σιτάρι, λάδι, κρασί και χρήματα. Επίσης, από την ίδια επιγραφή αποδεικνύεται ότι η ιέρεια πληρώθηκε για υπηρεσίες της με τέσσερις δραχμές. Ο δήμος είχε επίσης «Πυθίον» και κυκλικό ιερό αφιερωμένο στον Ηρακλή. Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από το δήμο του Χολαργού, όπως ο βουλευτής Γάιος ο Χολαργεύς, ο στρατηγός Γλαυκίας ο Χολαργεύς, ο υπογραμματέας της αρχαίας Βουλής Δημοκράτης ο Χολαργεύς, ο επιστάτης των προέδρων της αρχαίας Βουλής Διόγνητος ο Χολαργεύς, ο θεσμοθέτης Διονύσιος ο Χολαργεύς, κ.α. Από τους πλέον γνωστούς ήταν οι: Ξάνθιππος, πατέρας του Περικλή, γεννήθηκε το δεύτερο μισό του έκτου αιώνα π.Χ., (πιθανόν είχε πολιτογραφηθεί) Περικλής, γεννήθηκε το 494 π.Χ. ή το 495 π.Χ., (πιθανόν είχε πολιτογραφηθεί) Ιπποκράτης ο Αθηναίος, γεννήθηκε περίπου το 459 π.Χ., (πιθανόν είχε πολιτογραφηθεί) Αρχαία Αθήνα Ακαμαντίδα φυλή Πρωτογενείς πηγές Ελληνικές επιγραφές - IG II² 1184, IG II² 1248 και Χολαργ, Attica (IG I-III).Δευτερογενείς πηγές Cholargus, στην ιστοσελίδα: referenceworks.brillonline.com, John S. Traill: The political organization of Attica: a study of the demes, trittyes, and phylai, and their representation in the Athenian Council,“Attica”. Princeton: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA), 1975, ISBN 978-0-87661-514-0 John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 132. Peter Siewert, "Die Trittyen Attikas und die Heeresreform des Kleisthenes", C.H. Beck, München 1982, ISBN 3406080634, ISBN 9783406080630 «Kholargos». www.ancientworlds.net. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Απριλίου 2015. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2015. Δήμος Ιλίου, στην ιστοσελίδα: www.ilion.gr του Δήμου Ιλίου. Traill, J. «Places: 579902 (Cholargos)». Pleiades. Ανακτήθηκε στις 20 Μαρτίου 2017. Cholargos, near Kato Liosia, στις ιστοσελίδες: http://imperium.ahlfeldt.se & https://web.archive.org/web/20170808012018/http://dare.ht.lu.se/, Ψηφιακός Άτλας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ("Digital Atlas of the Roman Empire", Johan Ahlfeldt, Department of Archaeology and Ancient History, Lund University, Sweden), Πανεπιστήμιο Λουντ, Λουντ, Σουηδία, πρόγραμμα: Pelagios. Cholargos, Cholargeus, στην ιστοσελίδα: ASCSA Digital Collections και https://web.archive.org/web/20170422162836/http://www.ascsa.edu.gr/ της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα. Cholargos, Lexicon of Greek Personal Names (LGPN). Cholargos, Attic Inscriptions Online.