Η εν Αθήναις Β΄ Εθνική των Ελλήνων Συνέλευσις

Η εν Αθήναις Β' Εθνική των Ελλήνων Συνέλευσις ή Β' Εθνική εν Αθήναις Συνέλευση του 1862 (ή Εθνική Συνέλευση του 1862, αναφερόμενη και ως Εθνοσυνέλευση του 1862-1864) άρχισε τις εργασίες της στις 10 Δεκεμβρίου 1862, όσο στην εξουσία ήταν η Προσωρινή (επαναστατική) Κυβέρνηση του Δ. Βούλγαρη. Αυτή διοικούσε την Ελλάδα μετά την έξωση του Όθωνα. Κατά τη θητεία της, η Ελλάδα απέκτησε νέο Βασιλιά, τον Γεώργιο Α' (18 Μαρτίου 1863), και ενσωματώθηκε σε αυτήν η Ιόνιος Πολιτεία (Μάιος 1864). Η Συνέλευση ψήφισε το νέο Σύνταγμα της Ελλάδας του 1864 και οι εργασίες της έληξαν τον Οκτώβριο του 1864. Διαλύθηκε τέλος, όταν ο Βασιλιάς υπέγραψε το Σύνταγμα (17 Νοεμβρίου δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως), ορκίστηκε ενώπιον της Συνέλευσης τον οριζόμενο στο άρθρο 43 όρκο και αυτή ψήφισε τον νέο εκλογικό νόμο.

 Η συνέλευση προέκυψε από τις εκλογές του 1862, που έγιναν στις 24-27 Νοεμβρίου 1862 με εκλογικό νόμο που εξέδωσε η Προσωρινή Κυβέρνηση του Δ. Βούλγαρη της 23ης Οκτωβρίου 1862 που τροποποίησε τον εκλογικό νόμο της 18ης Μαρτίου 1844. Με βάση τον νέο νόμο, εκλέχθηκαν και Έλληνες του εξωτερικού. Συνολικά οι πληρεξούσιοι ήταν 327, από τους οποίους 288 από την ελεύθερη Ελλάδα και 39 από τους "αλύτρωτους" και τις ελληνικές παροικίες του εξωτερικού.Συγκεκριμένα εκτός Ελλάδος πληρεξούσιοι πήραν μέρος : από τις αλύτρωτες περιοχές : Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, Βουρλά, Μαγνησία, Αϊδίνιο, Έφεσος, Κρήνη, Αττάλεια, Αλεξάνδρεια, Κυδωνίες, Δαμιάτι, Ελλήσποντος, Βουκουρέστι, Ιεροσόλυμα, Ιόππη, Ρόδος, Κάλυμνος, Σύμη, Βίτολα, Αδριανούπολη, Βάρνα, Τραπεζούντα, Προύσα, Ιάσιο, Τούλτσεα, Γαλάζι, Κάιρο και Βραΐλα. από ελληνικές κοινότητες του εξωτερικού : Λονδίνο, Τεργέστη, Λιβόρνο, Μασσαλία, Ενετία, Λίβερπουλ, Οδησσός, Μεσσήνη, Μελίτη και Μαγχεστρία. Τελευταία στιγμή ακυρώθηκαν οι εκλογές και δεν εκπροσωπήθηκαν οι περιοχές : Κάρπαθος, Βηρυτός, Κύπρος, Δαμασκός, Νάπολη και Τρίπολη Συρίας (που ανήκε τότε στη Συρία).Επίσης, είχαν κληθεί να συμμετάσχουν και οι ελληνικές παροικίες της Αμερικής. Στις 10 Δεκεμβρίου 1862, προσωρινός πρόεδρος ορίστηκε ο πρεσβύτερος Δ. Κριεζής. Στις 12 Ιανουαρίου 1863, η συνέλευση κήρυξε εαυτή νόμιμα συγκροτημένη με το όνομα «Η εν Αθήναις Β' Εθνική των Ελλήνων Συνέλευσις», μετά από πρόταση του πληρεξούσιου Αρ. Χαλκιόπουλου. Πρόεδρος της Συνέλευσης ορίστηκε στις 17 Ιανουαρίου ο Ζηνόβιος Βάλβης με αντιπροέδρους τους Αρ. Μωραϊτίνη και Αχ. Πάντο. Χαρακτηριστικό δείγμα της οικογενειοκρατίας είναι ότι στην εθνοσυνέλευση εξελέγησαν 9 Μαυρομιχαλαίοι, 4 Δεληγιανναίοι και 4 Πετιμεζάδες. Κατά τη διάρκεια της Εθνοσυνέλευσης, έγινε η ενσωμάτωση των Ιονίων νησιών στην Ελλάδα και, μετά τις 3 Αυγούστου 1864, στη σύστασή της συμμετείχαν και πληρεξούσιοι από τα Επτάνησα. Κατά τη διάρκεια της συνέλευσης ορίστηκαν οι κυβερνήσεις: Ως Προσωρινή Κυβέρνηση της Ελλάδος: Επικύρωση της Κυβέρνησης των Δ. Βούλγαρη, Κ. Κανάρη και Μπ. Ρούφου (Ιαν. 1863) Κυβέρνηση Αριστείδη Μωραϊτίνη 1863 (Φεβρ. 1863, για πέντε ημέρες, στην ουσία η Συνέλευση είχε τον έλεγχο της εκτελεστικής εξουσίας)Ως Προσωρινή Κυβέρνηση του Βασιλείου της Ελλάδος Κυβέρνηση Ζηνοβίου Βάλβη 1863 (επταμελής κυβέρνηση εκλεγμένη από τη Συνέλευση στις 11 Φεβρ. 1863) Κυβέρνηση Διομήδη Κυριακού 1863 (Μάρτιος 1863) Κυβέρνηση Μπενιζέλου Ρούφου 1863 (Απρίλιος 1863) δεύτερη Κυβέρνηση Μπενιζέλου Ρούφου ή Κυβέρνηση του Οροπεδίου (Ιούνιος 1863)Οι επόμενες κυβερνήσεις ορίστηκαν από τον Βασιλιά, σύμφωνα με το νέο σύνταγμα. Δεδομένου ότι ο πρίγκιπας Αλφρέδος, δευτερότοκος γιος της βασίλισσας της Αγγλίας Βικτορίας, που εκλέχθηκε από δημοψήφισμα από τους Έλληνες για τον θρόνο του βασιλείου τους δεν τον αποδέχθηκε, αυτός προτάθηκε στον πρίγκιπα Γουλιέλμο-Γεώργιο, δευτερότοκο γιο του πρίγκιπα Χριστιανού της Δανίας. Η Συνέλευση επικύρωσε, στις 18 Μαρτίου 1863, αυτή την πρόταση των Μεγάλων Δυνάμεων και τον αναγόρευσε ως συνταγματικό βασιλέα των Ελλήνων με το όνομα Γεώργιος Α΄ της Ελλάδας. Με απόφαση της Συνέλευσης καταργήθηκε η Γερουσία και καθορίστηκε σύστημα μιας Βουλής (μονήρους Βουλής) με τετραετή θητεία. Η Εθνοσυνέλευση ψήφισε το Σύνταγμα της Ελλάδος του 1864, το οποίο υπογράφηκε από τον βασιλιά Γεώργιο στις 17 Νοεμβρίου 1864. Το Σύνταγμα αυτό ήταν το μακροβιότερο της Ελλάδας και με τις αναθεωρήσεις του 1911 και 1952 ίσχυσε για μεγάλη χρονική περίοδο. Με αυτό καθιερώθηκε το πολίτευμα της Βασιλευόμενης Δημοκρατίας. Η Συνέλευση ψήφισε επίσης νέο εκλογικό νόμο, με βάση τον οποίο έγιναν οι επόμενες εκλογές του 1865, αλλά και οι εκλογές δημοτικών αρχών και δημάρχων (με καθολική ψηφοφορία από τον λαό). Παρακάτω παρουσιάζονται οι πληρεξούσιοι καθώς και οι επαρχίες τις οποίες εκπροσώπησαν: Άλλοι πολιτικοί που αναφέρονται ως πληρεξούσιοι αλλά τελικά δεν πήραν μέρος στη συνέλευση ή σημαντικοί πολιτικοί που δεν εξελέγησαν: Δ. Μαυρομιχάλης υπουργ. Στρατ. παραιτήθηκε λόγω νοθείας των εκλογών Μάρκος Ρενιέρης Κάιρο (ακυρώθηκε η εκλογή του γιατί ήταν Οθωνικός) ο Μπενιζέλος Ρούφος δεν βγήκε στη Ναύπακτο – δεν τον έβαλαν στον συνδυασμό - ενώ τα δυο παιδιά του εξελέγησαν στην Πάτρα Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής (Αδριανούπολη) Εκλέχθηκε αλλά πήρε τη θέση ο Νικόλαος Παντολέων. Τα κόμματα που δημιουργήθηκαν ήταν: Πεδινοί (με αρχηγό τον Βούλγαρη) Ορεινοί (ακολουθούσαν τους Κανάρη, Γρίβα) εκλεκτικοί (δεν ακολουθούσαν κάποια από τις άλλες δυο ομάδες, Μαυροκορδάτος, Τρικούπης και άλλοι) Ομάς του Εθνικού Κομιτάτου (αδιάλλακτοι, επαναστατικοί, αντιοθωνιστές, που ακολουθούσαν τον Επαμεινώνδα Δεληγιώργη) Ανδρέας Γ. Δημητρόπουλος, Οι Ελληνικές Κυβερνήσεις 1843-2004, Αθήνα 2004 Η Β' εν Αθήναις Εθνική των Ελλήνων Συνέλευσις. Οι ιστορικοπολιτικοί στόχοι της Εθνοσυνέλευσης και ο βρετανικός παράγοντας, Χαράλαμπος Χ. Κύρκος, Εκδ. UNIVERSITY STUDIO PRESS, 7/2006, ISBN 9789601215198 Επίσημος Εφημερίς της Συνελεύσεως, Βασιλεία Γεωργίου του Α', Αθήναι, εκ του Εθνικού Τυπογραφείου 1964 [3]