Καπέδες

Οι Καπέδες είναι κοινότητα της επαρχίας Λευκωσίας στην Κύπρο. Το χωριό βρίσκεται περίπου 25 χλμ. νότια της Λευκωσίας, στην αρχή των βουνών Μαχαιρά και στο δρόμο που οδηγεί στο μοναστήρι. Το χωριό είναι ημιορεινό και το υψόμετρο του είναι στα 575 μέτρα. Από τα παλιά χρόνια στο χωριό καλλιεργούνταν κυρίως αμπέλια. Αλλά λόγω της μη αποδοτικότητας της γης, οι κάτοικοι έχουν στραφεί κυρίως στα τεχνικά επαγγέλματα. Σήμερα στο χωριό υπάρχουν γεωργοί και λίγοι κτηνοτρόφοι. Τα προϊόντα που καλλιεργούνται στο χωριό είναι οι ελιές, τα αμύγδαλα και πολύ λίγα δημητριακά. Τα χωριά που συνδέονται συνοριακά με το χωριό είναι το χωριό Καμπιά στα βόρεια, με το χωριό Αναλιόντας στα βορειοανατολικά, με το χωριό Λυθροδόντας στα ανατολικά και με το Μοναστήρι του Μαχαιρά στα νοτιοδυτικά.

 Το χωριό Καπέδες ήταν πολύ γνωστό από τα πολύ παλιά χρόνια στην εποχή του χαλκού, αφού όπως γνωρίζουμε στους Καπέδες υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα εργοστάσια επεξεργασίας χαλκού, όπως επίσης και τα πολλά μεταλλεία χαλκού που υπάρχουν στη γύρω περιοχή της αρχαίας Ταμασσού, επίσης η σκουριά και τα υπολείμματα της επεξεργασίας του μετάλλου και εξαγωγής του χαλκού που υπάρχουν σε ορισμένες περιοχές του χωριού. Για την ονομασία του χωριού υπάρχουν τρεις εκδοχές. Η πρώτη ότι το χωριό υπήρξε Μετόχι της Μονής Αρχαγγέλου, έτσι και χρησιμοποιήθηκε για την απομάκρυνση από την Μονή δέκα μοναχών, οι οποίοι, όντας ζωηροί, δεν ακολουθούσαν τους κανόνες της Μονής. Έτσι και έλεγαν οι υπόλοιποι μοναχοί: «Πάνω στους δέκα παίδες», που με το πέρασμα του χρόνου έμεινε η ονομασία, χωρίς την αρχική συλλαβή –δε-Καπέδες. Η δεύτερη εκδοχή, λέει ότι στην περιοχή ήταν οι μάντρες της Μονής. Έτσι και οι βοσκοί έμεναν στο χωριό με τις οικογένειες τους. Όμως, οι βοσκοί έκαναν ζημιές στο χωριό και στη γύρω περιοχή, όπου και τους ονόμασαν οι «κακοί παίδες». Με αυτό το προσφωνημά αναφέρονταν και όσοι θα τους επισκέπτονταν λέγοντας: «Πάω στους κακούς παίδες» που με το πέρασμα του χρόνου έγιναν Καπέδες. Η τρίτη εκδοχή όπου έχει να κάνει με τα μεταλλεία που είχε στη περιοχή λέει ότι η ονομασία του χωριού πήρε το όνομα από το ‘ΚΑΠΑΚΙΑ’ των μεταλλείων, δηλαδή το στρώμα μετάλλου, που υπήρχε στη περιοχή. Με την πάροδο του χρόνου και την παραφθορά, πήραν το όνομα Καπέδες. Με τις διάφορες εκδηλώσεις που διοργανώνουν η Κοινοτική Αρχή, η διεύθυνση του σχολείου και τα δύο σωματεία Θ.Ο.Ι. και Π.Α.Ο.Κ. αναλαμβάνουν ρυθμιστικό ρόλο στο χώριο. Κάποιες από τις εκδηλώσεις που διοργανώνουν είναι τα ‘παιχνίδια’ το Πάσχα,οι θρησκευτικοί εορτασμοι, οι χοροί με τα χορευτικά τους συγκροτήματα και διάφορα άλλα. Με αυτές τις δράσεις που διοργανώνουν κράτουν τους χωριανούς κοντά στο χωριό αλλα και τους ορίζουν το πρόγραμμα τους ανάλογα με την περίπτωση. Είναι ένας τρόπος να τους κρατούν εκεί με τις ρίζες των προγόνων τους αλλά και της θρησκείας. Επίσης το παλιό κτίριο του σχολείου στην πλατεία έχει διαρρυθμιστεί και στεγάζει την Κοινοτική Βιβλιοθήκη, όπου μεγάλοι και μικροί μπορούν να επισκεφθούν και να δανεισθούν βιβλία ή να διαβάσουν στο χώρο. Επίσης το γήπεδο φουτσαλ και το πάρκο όπου μικροί και μεγάλοι μπορούν να περάσουν το απόγευμα ή και τα σαββατοκύριακα τους εκεί. Το χωριό αλλά και οι χωριανοί κυρίως έδωσαν το παρόν τους στους αγώνες του νησιού με τη δική τους προσφορά. Κατά τη διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα 1955-59, παρόντες και οι Καπεδιώτες όπου οι συλλήψεις, οι φυλακίσεις, τα βασανιστήρια δεν τους εμπόδισαν να κάνουν το σωστό βοηθώντας την πατρίδα τους με κάθε τρόπο. Όπως και έκαναν και φιλοξενήσαν, το Σταυραετό του Μαχαιρά, τις μέρες του μεγάλου κυνηγητού του και λίγες μέρες πριν το ολοκαύτωμα. Στους Καπέδες ήταν που ξύρισε τα γένια, έβγαλε τα ράσα και φόρεσε ξανά την τιμημένη αντάρτικη στολή του για την πατρίδα. Το μερίδιο τους είχαν και πάλι βοηθώντας και στην τουρκανταρσία το 1963 και στην τούρκικη εισβολή του 1974. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του χωριού όπως καταγράφηκε στις απογραφές πληθυσμού που έγιναν στην Κύπρο. Επίσημος ιστότοπος