Κλίμακα Μποφόρ

Η κλίμακα Μποφόρ είναι ένας εμπειρικός τρόπος μέτρησης της έντασης των ανέμων, που βασίζεται στην παρατήρηση των αποτελεσμάτων του ανέμου στη στεριά ή τη θάλασσα. Το πλήρες επίσημο όνομά της είναι Beaufort Wind Force Scale = Κλίμακα (Έντασης Ανέμου) Μποφόρ.

 Η κλίμακα επινοήθηκε το 1806 από τον Ιρλανδό Ναύαρχο και υδρογράφο Φράνσις Μποφόρ (Francis Beaufort), προκειμένου να τυποποιηθεί η περιγραφή των καιρικών συνθηκών και να διευκολυνθεί η συνεννόηση των ναυτιλλομένων. Ο Μποφόρ ήταν επικεφαλής της υδρογραφικής υπηρεσίας του αγγλικού ναυτικού και επινόησε μια απλή κλίμακα δεκατριών βαθμών (0-12) για την εμπειρική μέτρηση των ανέμων, βασισμένη αρχικά στα αποτελέσματα που είχε ο άνεμος στα πανιά ενός αγγλικού πολεμικού πλοίου: από τον άνεμο που μόλις αρκούσε για την ώθησή του, έως «αυτόν που κανένα πανί δεν μπορεί να αντέξει». Η χρήση της κλίμακας είχε καθιερωθεί στα ημερολόγια των πλοίων κατά το 1830, ενώ υιοθετήθηκε ως έγκυρη το 1835 από το πρώτο Διεθνές Μετεωρολογικό Συνέδριο των Βρυξελλών. Το 1838 υιοθετήθηκε από το Βρετανικό Ναυαρχείο και το 1874 η Διεθνής Μετεωρολογική Επιτροπή αποφάσισε τη διεθνή χρήση της. Το 1906, με την έλευση της ατμοκίνησης, τροποποιήθηκε έτσι ώστε να περιγράφει τα αποτελέσματα του ανέμου στην επιφάνεια της θάλασσας και όχι στα πανιά. Το 1923, ο Τζορτζ Σίμπσον, τότε διευθυντής της Βρετανικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, πρόσθεσε στην κλίμακα την περιγραφή των αποτελεσμάτων του ανέμου στην ξηρά και συσχέτισε τους βαθμούς της κλίμακας με την ταχύτητα του ανέμου (δείτε παρακάτω). Το 1946 η κλίμακα επεκτάθηκε έως τον 17-ο βαθμό, κυρίως για να συμπεριλάβει και ορισμένους τροπικούς τυφώνες, πλην όμως το 1970 επανήλθε στο μέγιστο όριο των 12 Μποφόρ. Η δεκαεπταβάθμια παραλλαγή της κλίμακας σήμερα χρησιμοποιείται μόνο στην Κίνα και την Ταϊβάν για να περιγράφει τέτοιου είδους φαινόμενα. Στις υπόλοιπες περιοχές του κόσμου συνήθως προτιμάται η Κλίμακα Σαφίρ-Σίμπσον, της οποίας το 1 αντιστοιχεί στο 12 της κλίμακας Μποφόρ, χωρίς να υπάρχει άλλη αναλογία στα μεγαλύτερα μεγέθη. Επίσης, το όριο έναρξης του επιπέδου των 12 Μποφόρ (η αρχή της ταχύτητας του τυφώνα) ισούται ακριβώς με το κατώτερο όριο του επιπέδου F1 στην Κλίμακα Φουτζίτα και το κατώτερο όριο του επιπέδου Τ2 στην Κλίμακα TORRO. Οι δύο αυτές κλίμακες, ωστόσο, είναι ανεξάρτητες και χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της έντασης ανέμου και την ταξινόμηση των καταστροφών που προκαλούν οι σίφωνες. Η κλίμακα Μποφόρ χρησιμοποιείται εκτεταμένα στα δελτία καιρού και στις μετεωρολογικές προγνώσεις. (*): Προσοχή: τα ονόματα «storm» (καταιγίδα) και «hurricane» (τυφώνας) στην κλίμακα Μποφόρ αναφέρονται αποκλειστικά στην ισχύ του ανέμου, χωρίς αυτό να σημαίνει υποχρεωτικά την ταυτόχρονη ύπαρξη κάποιου άλλου μετεωρολογικού φαινομένου. Για παράδειγμα, ένα σύστημα θύελλας με μια κλειστή περιστροφική (κυκλωνική) κυκλοφορία γύρω από ένα ήρεμο κέντρο χαμηλής βαρομετρικής πίεσης (γνωστό ως μάτι του τυφώνα), για να καταγραφεί επισήμως ως τροπικός κυκλώνας (tropical cyclone) ή τυφώνας (typhoon ή στον Βόρειο Ατλαντικό hurricane), πρέπει η σταθερή ταχύτητα των ανέμων να φτάσει τα 12 Μποφόρ. Ωστόσο, ενδέχεται να συμβεί άνεμος 12 Μποφόρ και χωρίς τέτοιο σύστημα, από άλλα μετεωρολογικά φαινόμενα. Προκειμένου να αποφεύγεται τυχόν σύγχυση, τα έκτακτα δελτία καιρού στις αγγλόφωνες χώρες αναφέρουν συνήθως τον όρο «hurricane-force winds» (άνεμοι έντασης τυφώνα) αντί για σκέτο «hurricane». Παρομοίως στην Ελλάδα, όταν η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία και γενικώς οι μετεωρολόγοι των τηλεοπτικών σταθμών εκδώσουν δελτίο επικίνδυνων καιρικών φαινομένων με πρόγνωση για ανέμους 10 ή 11 Μποφόρ, αποφεύγεται η χρήση του όρου καταιγίδα (storm), για να μην δημιουργείται στο ευρύ κοινό σύγχυση με το γνωστό μετεωρολογικό φαινόμενο που συνοδεύεται από αστραπές, κεραυνούς, έντονη βροχόπτωση και ισχυρούς ανέμους (μερικές φορές και χαλάζι). Αντί γι' αυτό, αναφέρεται ότι «οι άνεμοι θα φθάσουν την ένταση της θύελλας» (κατ' αντιστοιχία του όρου «hurricane-force winds»). Στη διπλανή φωτογραφία, φαίνεται η κατάσταση της θάλασσας που ονομάζεται επισήμως «γαλήνια», δηλαδή με επίπεδη, κατοπτρική επιφάνεια (κοινώς «θάλασσα λάδι»). Προϋπόθεση της γαλήνης της θάλασσας είναι η άπνοια στον αέρα, η οποία επισήμως αναφέρεται ως 0 Μποφόρ. Αυτό όμως δεν ισχύει και αντίστροφα, καθώς συχνά συμβαίνει ακόμα και με άπνοια να υφίσταται κυματισμός, όπως αν επικρατεί αποθαλασσία, που είναι αποτέλεσμα «απακμάζοντος ανέμου», στην ίδια ή σε παρακείμενη περιοχή. Παρακάτω παρουσιάζεται η κατάσταση της θάλασσας στις άλλες κατηγορίες της Κλίμακας, με φωτογραφικά παραδείγματα. Το ύψος των κυμάτων που αναφέρεται στην επίσημη Κλίμακα για τις κατηγορίες 1 - 12 αφορά τους ανοιχτούς ωκεανούς, λόγω μεγάλης επιφάνειας, και μόνο αφού ο άνεμος έχει διατηρήσει την αναφερόμενη ταχύτητα επί αρκετές ώρες. Αντιθέτως, κοντά σε ακτές τα αντίστοιχα ύψη είναι κατά πολύ μικρότερα. ΕΙΚΟΝΕΣ Beaufort scale 13 jrg thumb center 13 μποφορ]] Οι βαθμοί της κλίμακας συσχετίζονται με την ταχύτητα του ανέμου, όπως αυτή μετριέται από ένα ανεμόμετρο με τον εμπειρικό τύπο v [ m / s ] = 0,836 ⋅ B 3 / 2 , {\displaystyle v_{[\mathrm {m/s} ]}=0{,}836\cdot B^{3/2}\ ,} όπου v είναι η ταχύτητα του ανέμου σε m/s και B οι βαθμοί Μποφόρ. Αν η ταχύτητα μετριέται σε άλλες μονάδες ισχύουν οι τύποι: v [ k n ] = 1,625 ⋅ B 3 / 2 {\displaystyle v_{[\mathrm {kn} ]}=1{,}625\cdot B^{3/2}} (όταν η ταχύτητα μετριέται σε κόμβους) v [ k m / h ] = 3 , 01 ⋅ B 3 / 2 {\displaystyle v_{[\mathrm {km/h} ]}=3{,}01\cdot B^{3/2}} (για km/h)Αντίστροφα, το μέγεθος Μποφόρ μπορεί να υπολογιστεί προσεγγιστικά από την ταχύτητα του ανέμου με τη σχέση B ≈ v [ k n ] + 10 6 {\displaystyle B\approx {\frac {v_{[\mathrm {kn} ]}+10}{6}}} η οποία ισχύει ικανοποιητικά για μεγέθη μεταξύ 3 και 10. Huler, Scott (2004). Defining the Wind: The Beaufort Scale, and How a 19th-Century Admiral Turned Science into Poetry. Crown. ISBN 1-4000-4884-2. Η κλίμακα Μποφόρ / Κατάσταση στην Ξήρα / Κατάσταση στη Θάλασσα (στα ελληνικά) Η κλίμακα Μποφόρ από το BBC (στα αγγλικά) Η αρχική κλίμακα με βάση τα αποτελέσματα που είχε ο άνεμος στα πανιά / μετεξέλιξη στην σημερινή της μορφή / πίνακας με πλήρης περιγραφή της κατάστασης θάλασσας ανάλογα με το κάθε επίπεδο / αντίστοιχες φωτογραφίες / επέκταση στην ξηρά Αρχειοθετήθηκε 2009-12-09 στο Wayback Machine. Η κλίμακα Μποφόρ / Κατάσταση στην Ξηρά / Κατάσταση στη Θάλασσα με φωτογραφικά παραδείγματα (στα αγγλικά)