Μακροχρόνια COVID-19

Ο όρος μακροχρόνια COVID-19 (αγγλ. long COVID) ή μακροχρόνιο COVID αναφέρεται στην παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από επακόλουθα τα οποία εμφανίζονται ή επιμένουν μετά την περίοδο ανάρρωσης από τη νόσηση με COVID-19. Είναι ακόμη γνωστή και ως σύνδρομο μετα-COVID-19, κατάσταση μετά τον COVID-19, μετα-οξεία επακόλουθα του COVID-19 (αγγλ. PASC), ή χρόνιο σύνδρομο COVID (αγγλ. CCS).Το μακροχρόνιο COVID δύναται να επηρεάσει σχεδόν κάθε οργανικό σύστημα του ανθρώπινου οργανισμού, με επακόλουθα όπως π.χ. διαταραχές του αναπνευστικού συστήματος, νευρικό σύστημα και νευρογνωστικές διαταραχές, διαταραχές ψυχικής υγείας, μεταβολικές διαταραχές, καρδιαγγειακές διαταραχές, γαστρεντερικές διαταραχές, κακουχία, κόπωση, μυοσκελετικό πόνο και αναιμία. Αναφέρεται συνήθως σε ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων, πρωτίστως κόπωση, πονοκεφάλους, δύσπνοια, ανοσμία (απώλεια όσφρησης), παροσμία (παραμορφωμένη οσμή), μυϊκή αδυναμία, ελαφρύ πυρετό και νευρονοητική διαταραχή.

 Η ακριβής φύση των συμπτωμάτων και ο αριθμός των ατόμων που εμφανίζουν μακροχρόνια συμπτώματα είναι άγνωστη (έως σήμερα) και ποικίλει ανάλογα με τον ορισμό που χρησιμοποιείται, τον πληθυσμό που μελετάται και τη χρονική περίοδο που χρησιμοποιείται στη μελέτη. Έρευνα από το Γραφείο Εθνικής Στατιστικής του Ηνωμένου Βασιλείου υπολόγισε ότι περίπου το 14% των ατόμων που βρέθηκαν θετικοί στον SARS-CoV-2, εμφάνισαν ένα ή περισσότερα συμπτώματα για περισσότερο από τρεις μήνες.Άλλη μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης σε 273.618 άτομα - επιζώντες του COVID-19, κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, έδειξε ότι περίπου το 37% εμφάνισε ένα ή περισσότερα συμπτώματα μεταξύ τριών και έξι μηνών μετά τη διάγνωση.Σήμερα βρίσκονται σε εξέλιξη μελέτες για διάφορες πτυχές του μακροχρόνιου COVID. Μέχρι και τον Νοέμβριο 2021, ο ίδιος ο ορισμός της ασθένειας ήταν ακόμα ασαφής, όπως και ο μηχανισμός της. Τα συστήματα υγείας σε ορισμένες χώρες και οργανισμοί έχουν κινητοποιηθεί για να αντιμετωπίσουν αυτή την ομάδα ασθενών με τη δημιουργία εξειδικευμένων κλινικών και την παροχή συμβουλών. Γενικά θεωρείται ως διάγνωση αποκλεισμού. Πολυεθνική διαδικτυακή έρευνα με 3.762 συμμετέχοντες, με την ασθένεια αυτή να διαρκεί περισσότερο από 28 ημέρες, διαπίστωσε ότι η ανάρρωση κρατάει περισσότερο από 35 εβδομάδες, για το 91% του πληθυσμού. Κατά μέσο όρο, οι συμμετέχοντες παρουσίασαν 56 συμπτώματα (τυπική απόκλιση ± 25,5) σε 9 συστήματα οργάνων. Τα συμπτώματα διέφεραν με την πάροδο του χρόνου και τα πιο κοινά συμπτώματα μετά από 6 μήνες ήταν κόπωση, αδιαθεσία μετά την άσκηση και γνωστικό έλλειμμα.Η υποτροπή των συμπτωμάτων εμφανίστηκε στο 86% των συμμετεχόντων που προκλήθηκε από σωματική ή πνευματική προσπάθεια ή από άγχος. Εντοπίστηκαν τρεις ομάδες συμπτωμάτων: τα αρχικά συμπτώματα που κορυφώνονται τις πρώτες δύο έως τρεις εβδομάδες και στη συνέχεια υποχωρούν. σταθερά συμπτώματα? και συμπτώματα που αυξάνονται αισθητά τους δύο πρώτους μήνες και στη συνέχεια σταθεροποιούνται. Τα συμπτώματα που αναφέρθηκαν από άτομα με μακροχρόνιο COVID-19 περιλαμβάνουν: Εξαιρετική κούρασηΒήχας που διαρκείΜυϊκή αδυναμίαΧαμηλός πυρετόςΑδυναμία συγκέντρωσης (ομίχλη του εγκεφάλου)Μνήμη που εκλείπειΑλλαγές στη διάθεση, που μερικές φορές συνοδεύονται από κατάθλιψη και άλλα προβλήματα ψυχικής υγείαςΔυσκολίες στον ύπνοΠονοκέφαλοιΠόνος στις αρθρώσειςΠόνοι (τύπου βελόνας) σε χέρια και πόδιαΔιάρροια και κρίσεις εμετούΑπώλεια γεύσης και όσφρησηςΠονόλαιμος και δυσκολίες στην κατάποσηΕμφάνιση διαβήτη και υπέρτασηςΚαούρα (συνέπεια γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης)ΕξάνθημαΔυσκολία στην αναπνοήΠόνοι στο στήθοςΑίσθημα παλμώνΝεφρικά προβλήματα (οξεία νεφρική βλάβη και χρόνια νεφρική νόσο)Αλλαγές στη στοματική υγεία (δόντια, σάλιο, ούλα)Ανοσμία (έλλειψη όσφρησης)Παροσμία (αλλαγή της όσφρησης)Πήξη αίματος (εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση και πνευμονική εμβολή) Ένα άρθρο ανασκόπησης του Μαρτίου 2021 ανέφερε τις ακόλουθες παθοφυσιολογικές διεργασίες ως τις κυρίαρχες αιτίες του μακροχρόνιου COVID: άμεση τοξικότητα σε ιστούς μολυσμένους με ιούς, ιδιαίτερα στους πνεύμονες. συνεχιζόμενη φλεγμονή λόγω απορρύθμισης του ανοσοποιητικού συστήματος μετά τη μόλυνση. αγγειακός τραυματισμός και ισχαιμία που προκαλείται από Θρομβοφιλία ή προκαλείται από τον ιό (τάση από εσωτερικούς θρόμβους) ή/και θρομβώσεις (εσωτερικοί θρόμβοι αίματος). εξασθενημένη ρύθμιση του συστήματος ρενίνης-αγγειοτενσίνης που σχετίζεται με την επίδραση του SARS-CoV-2 στον ιστό που φέρει ACE2.