Ακιλίσι Ποχίβα

Ο Ακιλίσι Ποχίβα (Samiuela 'Akilisi Pōhiva, 1941-2019) ήταν ακτιβιστής για τη δημοκρατία στην Τόνγκα και πολιτικός, ηγέτης του Δημοκρατικού Κόμματος των Νήσων της Φιλίας (DPFI) και Πρωθυπουργός της Τόνγκα από το 2014 ως τον θάνατό του το 2019. Υπήρξε ο πρώτος πρωθυπουργός στη χώρα που δεν ήταν ούτε ευγενής ούτε κληρικός.

 Γεννήθηκε στις 7 Απριλίου 1941. Ο Ποχίβα εργάστηκε ως δάσκαλος και στη συνέχεια σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Νοτίου Ειρηνικού προτού γίνει μέλος του προσωπικού εκπαιδευτών δασκάλων της Τόνγκα. Από τα τέλη της δεκαετίας του '70 ήταν ενεργός στο κίνημα υπέρ της δημοκρατίας και στις αρχές της δεκαετίας του '80 είχε συνεισφορά στη μηνιαία ραδιοφωνική εκπομπή του εν λόγω κινήματος, με τίτλο "Matalafo Laukai". Το 1984 τιμωρήθηκε με απόλυση από το Δημόσιο λόγω της κριτικής που ασκούσε εναντίον της κυβέρνησης. Συνακόλουθα τους έκανε μήνυση για άδικη απόλυση και κέρδισε την υπόθεσή του. Ήταν παντρεμένος με την Νεομάι Ποχίβα. Ο Ποχίβα είναι ο μακροβιότερος βουλευτής στην Νομοθετική Συνέλευση της Τόνγκα, καθώς εξελέγη για πρώτη φορά το 1987. Η πολιτική του σταδιοδρομία χαρακτηρίστηκε από συνεχείς συγκρούσεις με τη μοναρχία της Τόνγκα για τη δημοκρατία, τη διαφάνεια και τη διαφθορά. Το 1996 φυλακίστηκε για περιφρόνηση του Κοινοβουλίου με διαταγές της Νομοθετικής Συνέλευσης επειδή έκανε αναφορά στις κοινοβουλευτικές διαδικασίες. Έπειτα από απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου που έκρινε τη φυλάκιση "παράνομη και αντισυνταγματική", αποφυλακίστηκε. Το 2002 του απαγγέλθηκαν κατηγορίες για ανταρσία, αναφορικά με άρθρο που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα του Kele’a όπου ισχυριζόταν ότι ο βασιλιάς κατέχει μια μυστική περιουσία, ωστόσο αθωώθηκε από τους ενόρκους.Στις 18 Ιανουαρίου 2007 ο Ποχίβα συνελήφθη για το ρόλο του στα επεισόδια στη Νουκουαλόφα το 2006. Ο ίδιος χρεώθηκε στη συνέχεια με στασιασμό. Στις γενικές εκλογές του 2008 επανεξελέγη βουλευτής για 8η φορά στην πρώτη περιφέρεια της Τονγκατάπου λαμβάνοντας 11.290 ψήφους. Το Σεπτέμβριο του 2010 ίδρυσε το Δημοκρατικό Κόμμα των Νήσων της Φιλίας, από κοινού με βουλευτές του Κινήματος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τη Δημοκρατία, ώστε να συμμετάσχει στις εκλογές του 2010. Εξελέγη βουλευτής με ποσοστό 62,5% των ψήφων στην πρώτη περιφέρεια της Τονγκατάπου. Το κόμμα του εξασφάλισε τις 12 επί συνόλου 17 εδρών και οι εκπρόσωποι των ευγενών είχαν επιπλέον 9 έδρες. Ανακοίνωσε την πρόθεσή του να διεκδικήσει το αξίωμα του Πρωθυπουργού. Έπειτα από τροποποίηση του Συντάγματος, για πρώτη φορά ο πρωθυπουργός εξελέγη και δεν διορίστηκε. Στις 21 Δεκεμβρίου ο Ποχίβα έλαβε 12 ψήφους και ο αντιπρόσωπος των ευγενών Σιαλεαταόνγκο Τουιβακάνο πήρε 14, με αποτέλεσμα ο τελευταίος να εκλεγεί πρωθυπουργός.Μετά την εκλογή του πρωθυπουργού, ο Ποχίβα διορίστηκε υπουργός Υγείας. Όμως, στις 13 Ιανουαρίου παραιτήθηκε από την κυβέρνηση σε ένδειξη διαμαρτυρίας γιατί συμπεριελήφθησαν στο κυβερνητικό σχήμα και μέλη εκτός του Κοινοβουλίου. Παρότι δεν υπήρχε επίσημη αντιπολίτευση, ο Ποχίβα έκτοτε θεωρείτο ντε φάκτο ηγέτης της αντιπολίτευσης.Τον Δεκέμβριο του 2013 τιμήθηκε με το ετήσιο βραβείο των Κοινοβουλευτικών για Παγκόσμια Δράση "Υπερασπιστής της Δημοκρατίας". Ήταν το πρώτο πρόσωπο από νησί του Ειρηνικού που έλαβε το εν λόγω βραβείο.Έγινε πρωθυπουργός μετά τη διεξαγωγή των εκλογών του 2014, στις οποίες το κόμμα του κατέλαβε 9 έδρες. Στις 27 Φεβρουαρίου 2017 η κυβέρνησή του κατάφερε να επιζήσει πρότασης μομφής, με 14 ψήφους κατά και 10 ψήφους υπέρ της πρότασης.Απεβίωσε σε ηλικία 78 ετών στις 12 Σεπτεμβρίου 2019. Προφίλ στη σελίδα του Κοινοβουλίου της Τόνγκα.