Ζωολογικός Κήπος της Βαρσοβίας

Ο Ζωολογικός Κήπος της Βαρσοβίας (πολωνικά: Miejski Ogród Zoologiczny w Warszawie‎) είναι επιστημονικός ζωολογικός κήπος που βρίσκεται δίπλα στον ποταμό Βιστούλα, στη Βαρσοβία της Πολωνίας. Ο ζωολογικός κήπος καλύπτει έκταση περίπου 40 εκταρίων στο κέντρο της Βαρσοβίας και δέχεται περίπου 1.000.000 επισκέπτες ετησίως, καθιστώντας τον έναν από τους πιο πολυσύχναστους ζωολογικούς κήπους στην Ευρώπη. Φιλοξενεί πάνω από 11.000 ζώα που αντιπροσωπεύουν περισσότερα από 500 είδη.Ο ζωολογικός κήπος είναι διαπιστευμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ζωολογικών Κήπων και Ενυδρείων (ΕΕΖΚΕ) και της Παγκόσμιας Ένωσης Ζωολογικών Κήπων και Ενυδρείων (ΠΕΖΚΕ).Ο ζωολογικός κήπος της Βαρσοβίας χρησίμευσε ως κρυψώνα για Εβραίους και δραπέτες από το Γκέτο της Βαρσοβίας κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι φύλακες του ζωολογικού κήπου, Γιαν και Αντονίνα Ζαμπίνσκι, υπεύθυνοι για τη διάσωση εκατοντάδων Εβραίων στους χώρους του ζωολογικού κήπου, έλαβαν τελικά τον τίτλο των Δικαίων των Εθνών για τη συμβολή, την προσπάθεια και την καλή θέλησή τους. Αυτά τα γεγονότα καταγράφηκαν στο μυθιστόρημα Η Γυναίκα του Ζωολογικού Κήπου (The Zookeeper's Wife) της Νταϊάν Άκερμαν και στην πολεμική δραματική ταινία του 2017 με πρωταγωνίστρια την Τζέσικα Τσάστεϊν.

 Αν και ο σημερινός ζωολογικός κήπος άνοιξε στις 11 Μαρτίου 1928, οι ρίζες του εντοπίζονται σε ιδιωτικά θηριοτροφεία του 17ου αιώνα, συχνά ανοιχτά στο κοινό. Ο Βασιλιάς Γιαν Γ΄ Σομπιέσκι διατηρούσε ένα θηριοτροφείο της αυλής στο Βιλάνουφ και τον 19ο αιώνα άνοιξαν αρκετοί ιδιωτικοί ζωολογικοί κήποι στην πόλη. Ο Μ. Παγκόφσκι άνοιξε έναν μικρό ζωολογικό κήπο στην οδό Κοσικόβα (Koszykowa) το 1926 και μετέφερε αυτόν τον ζωολογικό κήπο σε μια νέα έκταση 10.000 μ2 στη Λεωφόρο 3ης Μαΐου (3 Maja) το 1927. Το 1927 ξεκίνησε και η κατασκευή του Δημοτικού Ζωολογικού Κήπου έκτασης 32 εκταρίων. Το Νοέμβριο του 1927, ο ζωολογικός κήπος απέκτησε διευθυντή όταν διορίστηκε στη θέση ο Βενάντι Μπουρντζίνσκι, πρώην διευθυντής και ιδρυτής του ζωολογικού κήπου στο Κίεβο. Η κατασκευή του ζωολογικού κήπου ήταν γρήγορη και ο ζωολογικός κήπος άνοιξε τον Μάρτιο του 1928, με ορισμένα ζώα που αγοράστηκαν από τον M. Παγκόφσκι και μερικά που δωρήθηκαν από το Παιδαγωγικό Μουσείο, το οποίο είχε έναν μικρό ζωολογικό κήπο στις εγκαταστάσεις του. Τα ζώα που κατοικούσαν στο ζωολογικό κήπο όταν άνοιξε περιλάμβαναν λιοντάρια, τίγρεις και έναν θηλυκό ινδικό ελέφαντα που ονομαζόταν Κάσια. Ο Βενάντι Μπουρντζίνσκι πέθανε από οξεία πνευμονία πριν από τα τέλη του 1928 και ο Γιαν Ζαμπίνσκι διορίστηκε διευθυντής. Πριν από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Ζαμπίνσκι επέβλεψε τη δημιουργία πολλών εκθεμάτων, όπως το σπίτι των πιθήκων, το σπίτι των ελεφάντων, τα περιβόλια για τις αντιλόπες, μια λίμνη για φώκιες και τον αχυρώνα των καμηλοπάρδαλων. Διετέλεσε διευθυντής του ζωολογικού κήπου μέχρι το 1939, διορίστηκε εκ νέου το 1949 και συνέχισε στη θέση του μέχρι το 1951 Το 1937, ο θηλυκός ελέφαντας του ζωολογικού κήπου, η Κάσια, γέννησε τον πρώτο ινδικό ελέφαντα που γεννήθηκε σε πολωνικό ζωολογικό κήπο. Ο ζωολογικός κήπος βομβαρδίστηκε τακτικά τον Σεπτέμβριο του 1939 και πολλά ζώα πέθαναν από τις βόμβες, τις σφαίρες (π.χ. πίθηκοι) ή τους πυραύλους (π.χ. ένας ελέφαντας, μια καμηλοπάρδαλη). Μετά την παράδοση της Βαρσοβίας στους Γερμανούς, τα περισσότερα από τα «πολύτιμα» είδη ζώων (στα μάτια του Γερμανού εκπροσώπου Λουτς Χεκ) μεταφέρθηκαν στο καταφύγιο Schorfeide στη Γερμανία, ενώ άλλα, που περιγράφονται ως «μη πολύτιμα» πυροβολήθηκαν, και ο ζωολογικός κήπος έκλεισε. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Γιαν Ζαμπίνσκι, ο διευθυντής, μαζί με τη σύζυγό του, Αντονίαν και τον γιο τους, Ρϊσαρντ, έσωσαν περισσότερους από 300 Εβραίους από το Ολοκαύτωμα. Ο Γιαν Ζαμπίνσκι τραυματίστηκε σοβαρά κατά τη διάρκεια της Εξέγερσης της Βαρσοβίας το 1944 και συνελήφθη αιχμάλωτος. Όταν επέστρεψε, τα ζώα άρχισαν να εισάγονται ξανά στον ζωολογικό κήπο, ο οποίος άνοιξε ξανά το 1949. Ζωολογικός Κήπος του Βρότσουαφ Ζωολογικός Κήπος της Κρακοβίας Ζωολογικός Κήπος του Λοτζ Ζωολογικός Κήπος του Πόζναν Επίσημος ιστότοπος