Καρίμ Χαν Ζαντ

Ο Moχάμαντ Καρίμ Χαν Ζαντ, περσικά: محمدکریم خان زند‎ Μοχάμαντ Καρίμ Χαν-έ Ζαντ, (π. 1705 – 1779 ) ήταν ο ιδρυτής της δυναστείας των Ζαντ, που κυβέρνησε από το 1751 έως το 1779. Κυβέρνησε όλο το Ιράν (Περσία) εκτός από το Χορασάν. Κυβέρνησε επίσης μερικά από τα εδάφη τού Καυκάσου και κατέλαβε τη Βασόρα για μερικά χρόνια. Ενώ ο Καρίμ ήταν ηγεμόνας, το Ιράν ανέκαμψε από την καταστροφή 40 χρόνων πολέμου, παρέχοντας στην κατεστραμμένη από τον πόλεμο χώρα μία ανανεωμένη αίσθηση ηρεμίας, ασφάλειας, ειρήνης και ευημερίας. Τα χρόνια από το 1765 έως το τέλος τού Καρίμ Χαν το 1779, σημάδεψαν το ζενίθ της κυριαρχίας των Ζαντ. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του, οι σχέσεις με τη Βρετανία αποκαταστάθηκαν και επέτρεψε στην Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών να έχει εμπορικό σταθμό στο νότιο Ιράν. Έκανε το Σιράζ πρωτεύουσά του και διέταξε την κατασκευή αρκετών αρχιτεκτονικών έργων εκεί. Όπως σημειώνεται από το Λεξικό της Οξφόρδης για το Ισλάμ, «ο Kαρίμ Χαν Ζαντ κατέχει μία διαρκή φήμη ως ο πιο ανθρώπινος Ιρανός ηγέτης της ισλαμικής εποχής». Μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, τα ονόματα των προηγούμενων ηγεμόνων του Ιράν έγιναν ταμπού και οι πολίτες τού Σιράζ αρνήθηκαν να μετονομάσουν τους δύο κεντρικούς δρόμους τού Σιράζ, ο ένας από τους οποίους ήταν η οδός Kαρίμ Χαν Ζαντ (η άλλη ήταν η οδός Λοφτ Αλί Χαν Ζαντ). Μετά το τέλος τού Καρίμ Χαν, ξεκίνησε για άλλη μία φορά εμφύλιος πόλεμος και κανένας από τους απογόνους του δεν μπόρεσε να κυβερνήσει τη χώρα τόσο αποτελεσματικά, όσο εκείνος. Ο τελευταίος από αυτούς τους απογόνους, ο Λοτφ Αλί Χαν, εκτελέστηκε από τον ηγεμόνα των Κατζάρ, Αγκά Μοχάμαντ Χαν, ο οποίος έγινε ο μοναδικός ηγεμόνας τού Ιράν.

 Fisher, William Bayne· Avery, P. (1991). The Cambridge History of Iran. 7. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0521200954. . 2011. http://www.iranicaonline.org/articles/karim-khan-zand. . 2010. http://www.iranicaonline.org/articles/zand-dynasty. Perry, John R., Karīm Khān Zand: a history of Iran, 1747–1779 University of Chicago Press, 1979, (ISBN 978-0-226-66098-1) and One World Publications, 2006 (ISBN 978-1-85168-435-9). Malcolm, John, Sir, The history of Persia, from the most early period to the present time containing an account of the religion, government, usages, and character of the inhabitants of that kingdom in 2 volumes; London : Murray, 1815.; re-published by Adamant Media Corporation 2004 vol 1. (ISBN 978-1-4021-5134-7)ISBN 978-1-4021-5134-7; vol. 2 (ISBN 978-1-4021-5205-4). Perry, J. R. (1984). ĀḠĀ MOḤAMMAD KHAN QĀJĀR. I, Fasc. 6. σελίδες 602–605. Hambly, Gavin R.G (1991). «Agha Muhammad Khan and the establishment of the Qajar dynasty». The Cambridge History of Iran, Vol. 7: From Nadir Shah to the Islamic Republic. Cambridge: Cambridge University Press. σελίδες 104–144. ISBN 9780521200950. Perry, John (1991). «The Zand dynasty». The Cambridge History of Iran, Vol. 7: From Nadir Shah to the Islamic Republic. Cambridge: Cambridge University Press. σελίδες 63–104. ISBN 9780521200950. «ADMINISTRATION in Iran vi. Safavid, Zand, and Qajar periods». ADMINISTRATION in Iran vi. Safavid, Zand, and Qajar periods. 1983. http://www.iranicaonline.org/articles/administration-vi-safavid. Garthwaite, Gene R. (2005). The Persians. Wiley. σελίδες 1–311. ISBN 9781557868602. Shaw, Stanford (1991). «Iranian relations with the Ottoman Empire in the eighteenth and nineteenth centuries». The Cambridge History of Iran, Vol. 7: From Nadir Shah to the Islamic Republic. Cambridge: Cambridge University Press. σελίδες 297–314. ISBN 9780521200950. Tucker, Ernest (2020). «Karīm Khān Zand». Στο: Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis και άλλοι, επιμ (στα αγγλικά). Encyclopaedia of Islam, THREE. Brill Online. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/*-COM_33039. Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Karim Khan στο Wikimedia Commons