Δειραδιώτες

Οι Δειραδιώτες ή Δειράδες ή Δειράδης (αρχαία ελληνικά: Δειραδιῶται), (ο δήμος: Δειραδιωτών) ήταν αρχαίος οικισμός - πόλη και δήμος της Λεοντίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας). Με το ίδιο όνομα (Δειραδιώτες) ονομάζονταν οι δημότες του δήμου αυτού.

 Ο δήμος, πήρε πιθανώς το όνομά του από τη λέξη «δειράς» (αρχαία ελληνικά: δειράς), δηλαδή «κορυφογραμμή οροσειράς» ή σειρά λόφων, λόγω του ότι βρισκόταν μετά από μια μικρή προσχωσιγενή πεδιάδα, που αναπτύχθηκε κατά μήκος της ακτής, με τη θέση του στους λόφους κοντά στις εκβολές του ποταμού, που εκβάλει στη θάλασσα βόρεια του Θορικού. Ο δήμος των Δειραδιωτών, ήταν δήμος της Παραλίας. Βρισκόταν κοντά στην ανατολική ακτή στα νοτιοανατολικά της Αθήνας, ανατολικά της Κερατέας, στην περιοχή του πρώην Δήμου Κερατέας κοντά στο σημερινό Δασκαλειό, το οποίο ήταν το επίνειο (=λιμάνι) του δήμου. Ο ερευνητής του 19ου αιώνα Διονύσιος Σουρμελής επιβεβαιώνει τη διαχρονική ύπαρξη του δήμου στην περιοχή, αναφερόμενος επίσης στη σειρά λόφων, με την ονομασία η Δειράς και στο χειμαρρώδη ποταμό, με την ονομασία ο Φασίδερις.Σε διάφορες περιοχές, οι οποίες υπάγονταν παλαιότερα στον πρώην Δήμο Κερατέας, ο οποίος έχει ενσωματωθεί σήμερα στον Δήμο Λαυρεωτικής, βρίσκονταν οι αρχαίοι δήμοι των Δειραδιωτών, του Ποταμού Δειραδιωτών (θέση Άγιος Γιάννης-Φοβόλες), της Αμφιτροπής (Μητροπήσι), της Βήσας (Μπαρμπαλιάκη), της Αιγιλίας (Όλυμπος), των Κυρτιαδών ή Κυρτειδών (κοντά στη Κακή Θάλασσα ή το Δασκαλειό), του Θορικού,των Φρεαρίων (Αρί ή Μαρκάτι ή Όλυμπος) και της Κεφαλής (περιοχή Αγίου Σεραφείμ Ρουτζέρι Μεσοχώρι). Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, ως μέλος αρχικά της Λεοντίδας φυλής, συμμετείχε με 2 βουλευτές στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη περίοδο (307/306 – 224/223 π.Χ.) ως και την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.) ο δήμος ενσωματώθηκε στην Αντιγονίδα φυλή με 2 βουλευτές στη Βουλή των 600. Μετά την κατάργηση και διάλυση των «μακεδονικών φυλών» (Αντιγονίς και Δημητριάς) ο δήμος επανήλθε στην Λεοντίδα φυλή, κατά την τέταρτη (201/200 π.Χ. – 126/127) και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) με άγνωστο αριθμό βουλευτών–αντιπροσώπων του δήμου. Ο δημότης των αρχαίων Δειραδιωτών ονομαζόταν Δειραδιώτης. Οι κάτοικοι του δήμου ζούσαν από την αλιεία και διάφορες άλλες δραστηριότητες οι οποίες σχετίζονται με τη θάλασσα. Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από τον δήμο των Δειραδιωτών, όπως ο Βίοττος ο Δειραδιώτης γιος του Φιλοξένου, ο Διοκλής ο Δειραδιώτης γιος του Νομίου, ο βουλευτής Διοσκουρίδης ο Δειραδιώτης, ο Κτησικλής ο Δειραδιώτης γιος του Δικαιάρχου κ.α. Από τους πλέον γνωστούς, οι οποίοι είχαν κάποιου είδους σχέση με το δήμο ή την περιοχή του ήταν επίσης οι: Φρύνιχος, γεννήθηκε στα μέσα του πέμπτου αιώνα π.Χ., (είχε ενταχθεί στον δήμο). Αρχαία Αθήνα Λεοντίδα φυλή Αντιγονίδα φυλή Πρωτογενείς πηγές Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι», «Αλκιβιάδης», 25.5. Ελληνικές επιγραφές - IG Δειρα Attica (IG I-III).Δευτερογενείς πηγές Deiradiotae, στην ιστοσελίδα: referenceworks.brillonline.com, John S. Traill: The political organization of Attica: a study of the demes, trittyes, and phylai, and their representation in the Athenian Council,“Attica”. (44, 65, 68, 110 no. 31, tables 4, 11.). Princeton: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA), 1975, ISBN 978-0-87661-514-0 John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 131. Peter Siewert, "Die Trittyen Attikas und die Heeresreform des Kleisthenes", C.H. Beck, München 1982, ISBN 3406080634, ISBN 9783406080630 «Deiradiotai». www.ancientworlds.net. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Ιουλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 30 Απριλίου 2015. Δήμος Λαυρεωτικής, στην ιστοσελίδα: www.lavreotiki.gr του Δήμου Λαυρεωτικής. Traill, J. «Places: 579906 (Deiradiotai?)». Pleiades. Ανακτήθηκε στις 1 Μαρτίου 2017. Deiradiotai?, Daskalio, στις ιστοσελίδες: http://imperium.ahlfeldt.se & https://web.archive.org/web/20170808012018/http://dare.ht.lu.se/, Ψηφιακός Άτλας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ("Digital Atlas of the Roman Empire", Johan Ahlfeldt, Department of Archaeology and Ancient History, Lund University, Sweden), Πανεπιστήμιο Λουντ, Λουντ, Σουηδία, πρόγραμμα: Pelagios.