Συμμετοχή της Γιουγκοσλαβίας στη Eurovision

Η Γιουγκοσλαβία συμμετείχε στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision 27 φορές, κάντοντας ντεμπούτο το 1961 και διαγωνίστηκε κάθε χρόνο μέχρι την τελευταία εμφάνισή της το 1992, με εξαίρεση τα έτη 1977–1980 και 1985. Η Γιουγκοσλαβία κέρδισε τον διαγωνισμό του 1989 και φιλοξένησε τον διαγωνισμό του 1990. Η Λιλιάνα Πέτροβιτς ήταν η πρώτη που εισήλθε στην Eurovision για τη Γιουγκοσλαβία το 1961 και τερμάτισε στην όγδοη θέση. Το 1962, η Λόλα Νοβάκοβιτς έδωσε στη χώρα το πρώτο της αποτέλεσμα στην πεντάδα, τερματίζοντας τέταρτη. Αυτό θα παραμείνει το μόνο αποτέλεσμα της Γιουγκοσλαβίας στην πρώτη πεντάδα μέχρι το 1983, όταν ο Danijel τερμάτισε τέταρτος με το τραγούδι "Džuli". Οι Novi Fosili τερμάτισαν επίσης τέταρτοι το 1987 με το "Ja sam za ples". Το 1989, η χώρα πέτυχε τη μόνη νίκη της στο διαγωνισμό, όταν οι Riva κέρδισαν με το τραγούδι "Rock Me".

 Η Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας (SFRY) έκανε το ντεμπούτο της στον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision το 1961 μαζί με την Ισπανία και τη Φινλανδία. Η εθνική προεπιλογή που διοργάνωσε ο γιουγκοσλαβικός ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός Γιουγκοσλαβική Ραδιοτηλεόραση (JRT) ήταν η Jugovizija και περιλάμβανε καταχωρήσεις που υποβλήθηκαν από τα υποεθνικά δημόσια ραδιοτηλεοπτικά κέντρα με έδρα τις πρωτεύουσες καθεμιάς από τις συστατικές δημοκρατίες της Γιουγκοσλαβικής Ομοσπονδίας: ΣΔ Βοσνίας και Ερζεγοβίνης (RTV Sarajevo), ΣΔ Κροατίας (RTV Zagreb και RTV Split), ΣΔ Μακεδονίας (RTV Skopje), ΣΔ Μαυροβουνίου (RTV Titograd), η ΣΔ Σερβίας (RTV Beograd) και η ΣΔ Σλοβενίας ​​(RTV Ljubljana), καθώς και οι ραδιοτηλεοπτικές υπηρεσίες των αυτόνομων επαρχιών εντός της Σερβίας: ΣΑΕ Κοσσυφοπεδίου (RTV Priština) και ΣΑΕ Βοϊβοδίνας (RTV Novi Sad). Οι πρώτοι που αγωνίστηκαν το 1961 ήταν το Βελιγράδι, η Λιουμπλιάνα και το Ζάγκρεμπ, ενώ οι άλλοι συμμετείχαν τα επόμενα χρόνια.Κατά τη διάρκεια της ύπαρξής της, η ΣΟΔ Γιουγκοσλαβίας εκπροσωπήθηκε από διάφορους καλλιτέχνες από πέντε από τις οκτώ γιουγκοσλαβικές ομοσπονδιακές μονάδες. Αυτοί οι καλλιτέχνες προέρχονταν από τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, την Κροατία, το Μαυροβούνιο, τη Σερβία και τη Σλοβενία, με τη ΠΓΔΜ, τη Βοϊβοδίνα και το Κοσσυφοπέδιο να μην περνούν ποτέ την εθνική προεπιλογή. Η Κροατία ήταν η πιο επιτυχημένη δημοκρατία, καθώς οι ερμηνευτές της κέρδισαν τον εθνικό διαγωνισμό 13 από τις 26 φορές που η Γιουγκοσλαβία συμμετείχε στον διαγωνισμό. Από το 1977 έως το 1980, και το 1985, η Γιουγκοσλαβία δεν συμμετείχε στον διαγωνισμό. Η Γιουγκοσλαβία κέρδισε τον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision 1989 με το τραγούδι "Rock Me" από το συγκρότημα Riva. Σύμφωνα με τους κανόνες του διαγωνισμού, ο διαγωνισμός του 1990 πραγματοποιήθηκε στο Ζάγκρεμπ, καθώς η συμμετοχή ήρθε από την Κροατία. Κατά τη διάρκεια της κατάρρευσης της ΣΟΔ Γιουγκοσλαβίας το 1991, οι πρώην συνιστώσες δημοκρατίες της Κροατίας, της Σλοβενίας ​​και της ΠΓΔΜ διακήρυξαν ανεξαρτησία και, ως εκ τούτου, αποχώρησαν από τη Jugovizija, ενώ οι τότε ηγεσίες της Σερβίας και του Μαυροβουνίου συμφώνησαν να διατηρήσουν στενή συμμαχία. Στις 28 Μαρτίου 1992, οι δημοκρατίες που εξακολουθούσαν (τουλάχιστον τυπικά) να ποτελούν την εξασθενημένη και συρρικνωμένη πρώην γιουγκοσλαβική ομοσπονδία, έλαβαν μέρος το 1992 στο Jugovizija στο Βελιγράδι. Περιλάμβανε καλλιτέχνες όχι μόνο από τη Σερβία και το Μαυροβούνιο, αλλά και από τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, μολονότι η τελευταία κήρυξε την ανεξαρτησία της την 1η Μαρτίου του ίδιου έτους. Μεταξύ των υποψηφίων ήταν η Άλμα Κάρτζιτς. Ο νικητής αυτής της προεπιλογής ήταν "Ljubim te pesmama" που εκτελείται από την Extra Nena (Snežana Berić) από τη Σερβία. Πριν πραγματοποιηθεί την ίδια χρονιά ο διαγωνισμός, στις 28 Απριλίου, δημιουργήθηκε ένα νέο ομοσπονδιακό κράτος, αποτελούμενο από τη Σερβία και το Μαυροβούνιο που ονομάζεται Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας και εκπροσωπήθηκε από την προαναφερθέν Extra Nena στο 1992 που πραγματοποιήθηκε στις 9 Μαΐου. Η Γιουγκοσλαβία απαγορεύτηκε να συμμετάσχει στον Διαγωνισμό Τραγουδιού μέχρι το 2004 λόγω των κυρώσεων του ΟΗΕ κατά τους Γιουγκοσλαβικούς Πολέμους και του Κροατικού Πόλεμου Ανεξαρτησίας. Οι κυρώσεις τέθηκαν σε ισχύ λίγες μόνο εβδομάδες μετά τον διαγωνισμό του 1992. Το 1993, δόθηκαν από τον ΟΗΕ, ακόμη πιο αυστηρότερες κυρώσεις στη Γιουγκοσλαβία λόγω των πολεμικών συγκρούσεων, αυτήν την φορά για τον Βοσνιακό Πόλεμο Ανεξαρτησίας, ενώ και ο Κροατικός πόλεμος ήταν σε εξέλιξη μέχρι και το 1995, ενώ ακολούθησαν στα τέλη της δεκαετίας του 1990, ο Πόλεμος του Κόσοβου και οι Βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ στην Σερβία το 1999. Οι κυρώσεις ήταν γενικές, εκτός από το αποκλεισμό της στην Eurovision (τότε αποτελούνταν η Γιουγκοσλαβία μόνο από την Σερβία και το Μαυροβούνιο) περιελάμβαναν, επίσης και εμπορικό εμπάργκο έως και αποκλεισμό ποδοσφαιρικών ομάδων, αλλά και από άλλες αθλητικές διεθνείς διοργανώσεις (μπάσκετ, τένις κ.α.) και άλλες πολιτισμικές διεθνείς διοργανώσεις. Μετά τη διάλυση της ΣΟΔ Γιουγκοσλαβίας, οι πρώην δημοκρατίες της διακήρυξαν ανεξαρτησία. Οι εθνικοί δημόσιοι ραδιοφωνικοί και τηλεοπτικοί σταθμοί, οι οποίοι κάποτε ήταν υποεθνικοί, άλλαξαν σε εθνικό επίπεδο αλλά με νέα ονόματα, μεταξύ των οποίων: RTVSLO (Σλοβενία), HRT (Κροατία), RTS (Σερβία), MRT (Βόρεια Μακεδονία) και ούτω καθεξής. Μετά την ένταξή τους στην EBU αντίστοιχα, όλες οι χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας συμμετείχαν στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision πλέον ως κυρίαρχες χώρες, με την καθεμία να έχει την δική της συμμετοχή ξεχωριστά: Σλοβενία, Κροατία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο, Σερβία και Βόρεια Μακεδονία (έως το 2018 ορίζεται ως Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας). Το 2006 διαλύεται με ειρηνικό δημοψήφισμα, και η Ένωση Σερβίας και Μαυροβουνίου, και διαλύεται και επίσημα η Γιουγκοσλαβία, με την Σερβία να ανακυρρήσεται το διάδοχο κράτος της. Συνολικά, τα αποτελέσματα των νέων δημοκρατιών ήταν μικτά: η Κροατία είχε μερικές πρώτες επιτυχίες στα μέσα της δεκαετίας του 1990 τερματίζοντας στην πρώτη δεκάδα και η Σερβία και Μαυροβούνιο (ως κρατική ένωση) και η Βοσνία και Ερζεγοβίνη απολάμβαναν κάποια επιτυχία και υψηλά σκορ τη δεκαετία του 2000, ενώ η Βόρεια Μακεδονία (πρώην ΠΓΔΜ) έχει εξασφαλίσει ένα αποτέλεσμα στο top 10 του ημιτελικού και περνούσε στον τελικό κάθε χρόνο μέχρι το διαγωνισμό του 2008, στον οποίο, παρόλο που ήταν 10οι, δεν προκρίθηκαν στον τελικό. Το 2004, η κρατική ένωση Σερβίας και Μαυροβουνίου έκανε το ντεμπούτο της και ήρθε το 2η. Το 2007, Η Σερβία και Μαυροβούνιο συμμετείχε στον διαγωνισμό ως ανεξάρτητα έθνη, με το Μαυροβούνιο να μην καταφέρνει να προκριθεί για τον τελικό και τη Σερβία να κερδίζει την πρώτη φορά που εισήλθε ως ανεξάρτητο έθνος. Το 2013, καμία πρώην γιουγκοσλαβική χώρα δεν εξασφάλισε θέση στον τελικό, με τη Βοσνία & Ερζεγοβίνη να αποχωρεί πριν ξεκινήσει ο διαγωνισμός, τη Σλοβενία, την Κροατία, το Μαυροβούνιο και τη Σερβία να μην προκρίνονται από τον πρώτο ημιτελικό και την ΠΓΔΜ να αποτυγχάνει να προκριθεί από το δεύτερο ημιτελικό. Παρακάτω αναφέρονται οι 27 διαγωνιζόμενοι που κέρδισαν τον εθνικό διαγωνισμό και συνέχισαν για να συμμετέχουν στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision. Να σημειωθεί ότι οι επιλεγμένες συμμετοχές του 1978, του 1979, του 1980 και του 1985 δεν συμμετείχαν στον διαγωνισμό, καθώς η Γιουγκοσλαβία δεν συμμετείχε κατά τη διάρκεια αυτών των ετών λόγω εσωτερικών πολιτικών λόγων. Η Γιουγκοσλαβία είναι μία από τις λίγες χώρες που έχουν στείλει όλα τα τραγούδια σε μία από τις επίσημες γλώσσες, που ήταν τα Σερβο-Κροάτικα, τα Σλοβενικά και τα Σλαβομακεδόνικα. 22 από τις 26 γιουγκοσλαβικές συμμετοχές στο διαγωνισμό μεταξύ 1961 και 1991 ήταν στα Σερβο-Κροάτικα και οι υπόλοιπες στα Σλοβενικά. Η πλειοψηφία των συμμετοχών, δηλαδή 11 συμμετοχές, προήλθαν από την Κροατία, όπου επικεντρώθηκε η βιομηχανία της ποπ μουσικής της Γιουγκοσλαβίας. Καμία συμμετοχή από την ΠΓΔΜ ή το Κοσσυφοπέδιο δεν έφτασε στο διαγωνισμό της Eurovision, γεγονός που δείχνει μια πολιτιστική περιθωριοποίηση των φτωχότερων περιοχών της χώρας. Ανάμεσα στις χρονιές 1961 με 1992, το ιστορικό ψηφοφορίας της Γιουγκοσλαβίας έχει ως εξής: Επίσημη ιστοσελίδα της Eurovision