Δανιήλ ο Μάγνης

Ο Δανιήλ ο Μάγνης (λόγιο όνομα) ή Δανιήλ Δημήτριος Μάγνης (σε άλλες πηγές: Δανιήλ Δημητρίου Μάγνης) ή Δανιήλ Μάγνης Αγιολαυρεντίτης ή Δημήτριος Κέκιας (κατά κόσμον) (Daniel Magnis ή Daniel Magnes ή Daniīl D. Mágnīs) (Άγιος Λαυρέντιος Μαγνησίας 1769 – Κωνσταντινούπολη 1856), ήταν δάσκαλος, Φιλικός, λόγιος του 17ου αιώνα και διευθυντής της Μεγάλης του Γένους Σχολής, (1 Νοεμβρίου 1853 - 1 Απριλίου 1854).

 Ο Δανιήλ ο Μάγνης, γνωστός και ως Δανιήλ Δημήτριος Μάγνης και συντομογραφικά, ως Δ.Δ. Μάγνης, επέλεξε το όνομα αυτό ως λόγιο όνομα. Ο Δανιήλ (Δημήτριος) Μάγνης ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον προσδιορισμό «Μάγνης». Το όνομα αυτό εκτός από τον αρχαίο κωμικό ποιητή της Αθήνας Μάγνη και επίσης τον μυθικό ήρωα Μάγνη, γιο του Αιόλου του Θεσσαλού, εγγονού του Έλληνα και γενάρχη των Μαγνήτων σημαίνει κι αυτός που προέρχεται από τη Μαγνησία, όπως και το αντίστοιχο “Θετταλομάγνης” σημαίνει αυτός που προέρχεται από τη Θετταλομαγνησία, δηλαδή το Πήλιο. Τον όρο χρησιμοποίησαν και άλλοι λόγιοι, όπως ο Νικόλαος Μάγνης που έγραψε το έργο «Περιήγησις ή τοπογραφία της Θεσσαλίας και Θετταλικής Μαγνησίας», ο Αγαθάγγελος ο Μάγνης, Μητροπολίτης Δράμας και Ζιχνών, Ιωσήφ Μάγνης από τη Μικρά Ασία και αργότερα ο Κωνσταντίνος Γ. Κωνσταντινίδης ως Πέτρος Μάγνης. Ο Δανιήλ ο Μάγνης γεννήθηκε το 1769 στον Άγιο Λαυρέντιο της Μαγνησίας. Το πραγματικό επώνυμό του πιθανόν να ήταν Δημήτριος Κέκιας. Η δυνατότητα για αρχικές σπουδές στο εξωτερικό, υποδεικνύει την πιθανότητα να ήταν γόνος εύπορης οικογένειας. Ο επίσης Αγιολαυρεντίτης Ζωσιμάς Εσφιγμενίτης, αναφέρει πως αυτό το επώνυμο υπήρχε τότε στο χωριό του Αγίου Λαυρεντίου και αναφέρει για Σταμούλη και Απόστολο Κέκια. Μάλιστα ο πρώτος Κέκιας, στα 1795 μετέφερε την κάρα του Αγίου Αποστόλου του Νέου στο χωριό του Αγίου Λαυρεντίου. Περισσότερα στοιχεία για την οικογενειακή του κατάσταση δεν υπάρχουν, πάντως ο Δανιήλ έμαθε τα πρώτα γράμματα στον Άγιο Λαυρέντιο και μετά πρωτοήλθε σε επαφή με τα γράμματα σπουδάζοντας στη Σχολή της Ζαγοράς στη Ζαγορά. Στη συνέχεια πήγε στη Γερμανία και την Ολλανδία και συμπλήρωσε τις πολυετείς σπουδές του. Όταν επέστρεψε από τις σπουδές του πήγε στα Αμπελάκια της Όσσας και δίδαξε εκεί για κάποια χρόνια (υπάρχουν ασαφείς χρονολογίες για το πότε έγινε αυτό ακριβώς: Είτε για 2, είτε 4 χρόνια ή τα έτη 1806-1810 ή τα έτη 1814-1816). Αμέσως μετά, οι συγχωριανοί του από τον Άγιο Λαυρέντιο τον κάλεσαν να διδάξει στα παιδιά τους. Αυτός ανταποκρίθηκε και δίδαξε στο εκεί σχολείο, τη Φιλοσοφική Σχολή Νεοφύτου, η οποία είχε έδρα στο ξωκλήσι-μετόχι του Αγίου Νικολάου. Αργότερα στα 1816 αναλαμβάνει σχολάρχης του ίδιου σχολείου, που στο μεταξύ, μεταφέρθηκε στο χωριό Άγιο Λαυρέντιο.Ενώ οι συγχωριανοί του τον ανέφεραν ως ο «σοφός», οι αντίπαλοί του, πιθανόν από το χώρο του Διαφωτισμού, με τους οποίους δεν συνεργάστηκε του είχαν βγάλει το παρατσούκλι «ψόφος».Στα 1821 αναγκάστηκε να φύγει για τη Βενετία, καθώς όντας μέλος στη Φιλική Εταιρεία, είχε πιθανόν προδοθεί στους Τούρκους της περιοχής. Φεύγοντας απ’ το Πήλιο, πηγαίνει στη Βενετία. Εκεί γνωρίζεται με το διάκονο και λόγιο Κωνσταντίνο Τυπάλδο, τον μετέπειτα πρώτο σχολάρχη της Θεολογικής Σχολής Χάλκης (1844-1864). Την ίδια περίοδο πρόεδρος της ελληνικής κοινότητας της Βενετίας ήταν ο Ζαγοριανός Αλεξ. Νικολαΐδης, ο οποίος τον συνέδραμε καθοριστικά.. Ο Αλεξ. Νικολαΐδης βοήθησε τον Δανιήλ Μάγνη να πάρει υποτροφία από τον Βρετανό (Άγγλο) Φρέντερικ Νορθ, λόρδο του Γκίλφορντ (γνωστό και ως Φρειδερίκο Νορθ Γκίλφορντ), φιλέλληνα, ιστορικό και ιδρυτή της Ιόνιας Ακαδημίας της Κέρκυρας, προκειμένου να κάνει θεολογικές σπουδές στο πανεπιστήμιο της Μπολόνια. Σκοπός του λόρδου ήταν ο Δανιήλ να διδάξει κάποια στιγμή στην Ιόνια Ακαδημία, αλλά το 1827 ο Γκίλφορντ απεβίωσε και το σχέδιό του αυτό δεν πραγματοποιήθηκε. Εν τω μεταξύ ο Δανιήλ χειροτονήθηκε διάκονος, σε άγνωστο χρόνο και τόπο. Παρέμεινε για λίγο στη Βενετία και στη συνέχεια σπούδασε θεολογία, από το 1826 ως το 1831, στην Ακαδημία του Κάρλοβιτς (Karlóca) της Κροατίας (τότε βρισκόταν σε εδάφη της Αυστροουγγαρίας), ενώ έμαθε τη σλαβική γλώσσα δίπλα σε διάφορους Ρώσους θεολόγους. Την περίοδο μεταξύ 1831-1833, βρίσκεται στο Λιβόρνο της Ιταλίας και διδάσκει στο εκεί σχολείο. Έπειτα μετακινείται εκ νέου στην Βενετία, όπου και εξέδωσε δύο βιβλία του, τη «Γραμματική και Μαθήματα της Λατινικής» και το «Ιστορικομυθικόν και Γεωγραφικόν Λεξικόν», το 1834. Το 1836 μετέβη στην Κεφαλονιά, αλλά δεν είναι σαφές τι ακριβώς έκανε το διάστημα αυτό εκεί. Σε επιστολή του, της 25ης Δεκεμβρίου 1839, προς τον Κωνσταντίνο Οικονόμο ο Σαμουήλ Μητροπολίτης πρώην Μεσημβρίας, αναφέρει ότι περί το 1837 ο Δανιήλ Μάγνης συνεργάστηκε στην Κωνσταντινούπολη με την Εκκλησιαστική Επιτροπή, στη συνέχεια έφυγε εκ νέου για την Ευρώπη και όταν επέστρεψε διορίστηκε προσωρινά σχολάρχης, από τον Οκτώβριο του 1839 ως τις 14 Ιουνίου 1840, στην Εμπορική Σχολή της Χάλκης στην Κωνσταντινούπολη. Μετά το 1845, έγινε Σχολάρχης, για μια τριετία, ως το 1848, στην Αθωνιάδα Σχολή στο Άγιον Όρος. Τα ενδιάμεσα χρόνια 1840-1845 και 1848-1853, πιθανόν να επανήλθε στον Άγιο Λαυρέντιο Μαγνησίας. Ο Δανιήλ ο Μάγνης, διορίστηκε διευθυντής της Μεγάλης του Γένους Σχολής για μια πεντάμηνη περίοδο από την 1η Νοεμβρίου 1853 ως την 1η Απριλίου 1854. Έφυγε παραιτούμενος, μαζί με άλλους Κωνσταντινουπολίτες εκπαιδευτικούς, «λόγω πολιτικών ανωμαλιών». Ταξιδεύει, το 1854 για λίγο στην Αθήνα, όπου τον συναντά εκεί ο οπλαρχηγός συμπατριώτης του Δημήτριος Διανέλλος. Επίσης το 1854 βρίσκεται για μικρό μάλλον χρονικό διάστημα και διαμένει στη Θεσσαλονίκη. Από το 1854 και για τα επόμενα δύο χρόνια ως το θάνατό του στα 1856, επανήλθε και έζησε στην Κωνσταντινούπολη. Τον Απρίλιο του 1834 εκδίδει στη Βενετία το "Λεξικόν ιστορικομυθικόν και γεωγραφικόν", συντεθέν υπό Δανιήλου Δημητρίου Μάγνητος, του εκ του Πηλίου Ορους εκ κωμοπόλεως Αγίου Λαυρεντίου, εις χρήσιν της Ελληνικής νεολαίας. Εκ της Ελληνικής τυπογραφίας Φραγκίσκου Ανδρεώλα, Εν Βενετία 1834 Το ίδιο έτος, επίσης στη Βενετία εξέδωσε και την «Λατινικήν Γραμματικήν» του: "Γραμματική και μαθήματα της λατινικής γλώσσης: δια τους πρωτοπείρους". Εκ της τυπογραφίας Ιωσηππού Μολινάρη, Εν Βενετίαι 1834. Ανέκδοτο έργο του έμειναν τα «Λατινικά στοιχεία» «…δια την έλλειψιν των εις τον τύπον απαιτουμένων εξόδων» όπως γράφει ο ίδιος. Στα 1856, γράφει ο Ζωσιμάς Εσφιγμενίτης, πως είχε τυπώσει και «Γραμματικήν». Νικόλαος-Βαρτιβάν Βαλωμένος, "Παιδεία και πολιτισμός στο Πήλιο. Η περίπτωση του Αγίου Λαυρεντίου" (pdf), "Education and Culture in Pelion. The case of Agios Lavredios." (Μεταπτυχιακή Διατριβή - Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεολογική Σχολή, Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας, επιβλέπων καθηγητής: Αθανάσιος Καραθανάσης), Θεσσαλονίκη 2010, Σωκράτης Κ. Βάμβακος, "Ιστορία του χωρίου Άγιος Λαυρέντιος του Βόλου από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερον", [χ.ε.], Αθήναι 1927, Δ. Γιαννούλης(πρωτοπρεσβύτερος), “Παρακλητικός κανών του Αγίου Αποστόλου του Νέου”, Άγιος Λαυρέντιος 2004, Β. Γιασιράνη-Κυρίτση, «Ο Πηλιορείτης γιατρός Κώστας Στέλλος», Αγριά 2001, Ελ. Γούση, “Στης γιαγιάς μας το χωριό (Άγιος Λαυρέντιος Πηλίου)”, Βόλος 1995, Γυναικείος Σύλλογος Αγίου Λαυρεντίου, “Άγιος Λαυρέντιος, ένα Πηλιορείτικο χωριό”, Θεσσαλονίκη 2002, Ζωσιμάς Εσφιγμενίτης, "Ακολουθία του Οσίου Λαυρεντίου του Μεγάλου", 1901, Απ. Ζαχαρός, “Ο Άγιος Νεομάρτυς Απόστολος ο Νέος”, Κατερίνη 2004,. Γ. Θωμάς, “Εκπαιδευτικές προσπάθειες στο τουρκοκρατούμενο Πήλιο”, ανάτυπο από το περιοδικό “Θεσσαλικό Ημερολόγιο” τόμος Ε΄, Αθανάσιος Καραθανάσης, “Λόγιοι εξ’ Αγίου Λαυρεντίου Λαυρεντίου – Ένα σχεδίασμα”, περιοδική έκδοση «Μαγνησία», Βόλος, 2005, τεύχος 4, σελ. 97-102, Γιάννης Κορδάτος, “Ιστορία της Επαρχίας Βόλου και Αγιάς”, Αθήνα 1960, Ρέα Λεωνιδοπούλου-Στυλιανού, "Τό "Ἑλληνομουσεῖο" στή Ζαγορά τοῦ Πηλίου", Εκδότης: Τεχνικά Χρονικά, [Ἀθῆναι] 1975 Ρέα Λεωνιδοπούλου-Στυλιανού, “Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική”, τόμος 6ος, (Θεσσαλία-Ήπειρος), Εκδότης: "Μέλισσα", Ἀθήνα 1988, Ρέα Λεωνιδοπούλου-Στυλιανού, “Πήλιο", Εκδότης: "Μέλισσα", Ἀθήνα 1992, ISBN 960-204-126-9 Κώστας Λιάπης, “Η Παιδεία στο τουρκοκρατούμενο Πήλιο πριν απ’ την εθνεγερσία του Εικοσιένα”, Βόλος, 1988, Κίτσος Α. Μακρής, “Η λαϊκή τέχνη του Πηλίου”, εκδ. "Μέλισσα", Αθήνα 1976, Θ. Μαλακασοπούλου , “Ιστορική πορεία στα χρονικά της Ι.Μ. Αγίου Λαυρεντίου”, Βόλος 1998,. Γιάννης Μουγογιάννης, “Ζωσιμάς Εσφιγμενίτης, ο κοσμοκαλόγερος του Βόλου”, Βόλος 1976, Δ. Ξενάκης, "Εξέχουσαι φυσιογνωμίαι εν Πηλίω & Βόλω, κατά την ΙΘ΄ εκατονταετηρίδα", Βόλος 1933, Απόστολος Δ. Παπαθανασίου, "Το χρονικόν της εν Πηλίου μονής του Αγίου Λαυρεντίου”, Αθήναι 1976, Απόστολος Δ. Παπαθανασίου, "Το Πήλιο δεύτερο Άγιον Όρος της Ελλάδος στα βυζαντινά χρόνια", Εκδότης: Κοινότητα Μακρινίτσας, Βόλος 2002, Απόστολος Δ. Παπαθανασίου, "Η Μαγνησία και το Πήλιο στον ύστερο Μεσαίωνα (1204-1423)", [χ.ε.], Βόλος 1998, Απόστολος Δ. Παπαθανασίου, "Οι Μελισσηνοί της Δημητριάδας κτήτορες Ι. Μονών", Εκδότης Παπαζήσης, Αθήνα 1989, Απόστολος Δ. Παπαθανασίου, "Το χρονικό του Αγίου Λαυρεντίου, 14ος-19ος αιώνες”, Αθήνα 2006. Μάγνης Δανιήλ Δ. (1769-1856) εργογραφία στην ιστοσελίδα: vopac.nlg.gr της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος. Μάγνης, Δανιήλ, 1769-1856, εργογραφία στην ιστοσελίδα: search.lib.auth.gr της Βιβλιοθήκης του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Δανιήλ Μάγνης Άγιος Λαυρέντιος - Ο τόπος και η ιστορία του, στην ιστοσελίδα: www.yallou.com