Καστέλλο ντι Σαν Τζόρτζιο, Μάντοβα

Το Κάστρο του Αγ. Γεωργίου είναι ένα κάστρο στη Μάντοβα, τετράγωνης κάτοψης, με έναν μεγάλο πύργο σε κάθε γωνία του. Το περιβάλει υγρή τάφρος (fossa) και η πρόσβαση γίνεται από τρεις γέφυρες που ανασηκώνονται. Είναι μέρος τού συγκροτήματος τού δουκικού Ανακτόρου της Μάντοβας και στον βορειοανατολικό πύργο του υπάρχει το Δωμάτιο των Συζύγων, διάσημο για τις νωπογραφίες του Αντρέα Μαντένια. Εδώ ήταν πριν το Σπουδαστήριο της Ισαβέλλας των Έστε.

 Κτίστηκε το διάστημα 1395-1406 στα ερείπια της εκκλησίας της Σάντα Μαρία ντι Κάπο Μπόβε για τον Φραγκίσκο Α΄ Γκοντζάγκα δούκα της Μάντοβας, σε σχέδια του Μπαρτολίνο ντα Νοβάρα. Ο εγγονός του Λουδοβίκος Γ΄ Γκοντζάγκα παραχώρησε τα δωμάτιά του στην Παλαιά Αυλή (άλλο τμήμα του συγκροτήματος του δουκικού Ανακτόρου της πόλης) στον πάπα Πίο Β΄ για το Συνέδριο της Μάντοβας (1459). Το έτος αυτό παρήγγειλε στον Λούκα Φαντσέλλι να ξανακτίσει το κάστρο ως ανάκτορο (palazzo) μάλλον, παρά ως αμυντικό κάστρο. Επίσης ανάθεσε τις νωπογραφίες του δωματίου των Συζύγων στον Μαντένια. Το 1490 το κάστρο έγινε η διαμονή της Ισαβέλλας των Έστε, που παρήγγειλε εδώ το σπουδαστήριό της με περίτεχνες ξύλινες επενδύσεις στους τοίχους. Ήταν σύζυγος τού Φραγκίσκου Β΄, εγγονού του Λουδοβίκου Γ΄. Το σπουδαστήριο μετακινήθηκε το 1520 στην Παλαιά Αυλή. Το 1496 ο κονντοτιέρος Πάολο Βιτέλλι αιχμαλωτίστηκε από τον Φραγκίσκο Β΄ και φυλακίστηκε στο Κάστρο. Ο οικοδόμημα ήταν η κύρια κατοικία των Έστε για έναν αιώνα, ώσπου ο Γουλιέλμος Γκοντζάγκα μετακόμισε τα διαμερίσματά του στην ανακαινισμένη Παλαιά Αυλή. Το 1810 ο Τυρολέζος αγωνιστής Ανντρέας Χόφερ φυλακίστηκε στο Κάστρο, πριν εκτελεστεί από το βασίλειο της Ιταλίας. Η Μάντοβα έγινε μέρος της Αυστριακής αυτοκρατορίας το 1814 και το 1815 ήταν φυλακή υψίστης ασφαλείας για τους πολιτικούς αντιπάλους της, όπως οι μάρτυρες Μπελφιόρε από το 1852 και μετά. Άλλες μορφές πριν την Επανένωση της Ιταλίας (Risorgimento) που φυλακίστηκαν εδώ, ήταν ο Κίρο Μενόττι και η Τερέζα Αρριβαμπένε. Η δομή του κτηρίου βλάφτηκε από τον σεισμό στην Αιμίλια-Ρομάνα το 2012. Εισερχόμαστε από την κλίμακα εισόδου, που είναι κοχλιοειδής (chiocciola, κιότσολα). αίθουσα του Διαζώματος (sala del Fregio), νότια. αίθουσα των Μονογραμμάτων (sala delle Sigla), γαμήλιο διαμέρισμα της Ισαβέλλας των Έστε. Είναι στον νοτιοδυτικό πύργο. αίθουσα των Οικοσήμων (sala degli Stemmi). Η αίθουσα είναι στη δυτική πλευρά, εσωτερικά. σαλόνι των Τοιχογραφιών (salone degli Affreschi), παράλληλο με την αίθουσα των Οικοσήμων. Είναι στη δυτική πλευρά, εξωτερικά. Δωμάτιο των Συζύγων. Είναι στον βορειοδυτικό πύργο. αίθουσα των Ήλιων (sala dei Soli), στο ισόγειο. Έχει νωπογραφίες του 15ου αι., που επανασχεδιάστηκαν το 1531 από τον Τζούλιο Ρομάνο και μετά από τον Τζοβάννι Μπαττίστα Μπερτάνι. Στη βόρεια πλευρά. αίθουσα Μεσαία (sala di Mezzo). Στη μέση της βόρειας πλευράς. αίθουσα των Πίλων (sala delle Cape), με θολωτή (ημικυλινδρική) οροφή. Στη βόρεια πλευρά. σαλόνι του Σπηλαίου (saletta della Grotta), μέρος των διαμερισμάτων της Ισαβέλλας. αίθουσα των Όπλων (sala delle Armi) με 12 εραλδικούς μηχανισμούς του Τζούλιο Ρομάνο. Είναι στον βοριοανατολικό πύργο. παρεκκλήσιο, κτίστηκε το 1563 από τον Μπερτάνι. Στην ανατολική πλευρά. αίθουσα του Ζωδιακού (sala dello Zodiaco) ή των Εποχών (delle Stagioni) με υπολείμματα ζωγραφιών του Τζούλιο Ρομάνο. Στην ανατολική πλευρά. Το δωμάτιο στέγασε τον Πιέτρο Φραττίνι, έναν από τους μάρτυρες Μπελφιόρε και τον Κίρο Μενόττι. Αυλή και στοά (loggiato), σχεδιασμένα από τον Φαντσέλλι το 1472 σε σχέδια του Ανντρέα Μαντένια. κλίμακα του Αινεία (scalone di Enea), σχεδασμένη από τον Μπερτάνι το 1549, μετά από τον διορισμό του ως "εφόρου των δουκικών κτηρίων" από τον καρδινάλιο Έρκολε Γκοντζάγκα, αδελφό του Φρειδερίκου Β΄. Συνδέει άμεσα την αυλή του Κάστρου και τη στοά με την αίθουσα της Μαντώς στη Νέα Αυλή του συγκροτήματος του δουκικού ανακτόρου. Maria Rosa Palvarini, Carlo Perogalli, Castelli dei Gonzaga, Milano, 1983. Alberto Garlandini, I castelli della Lombardia, Milano, 1991. Touring Club Italiano (ed.), Lombardia. Guide d'Italia, Milano, 1970.