Γκιγιέρμο Εντάρα

Ο Γκιγιέρμο Εντάρα (Guillermo David Endara Galimany, 1936–2009) ήταν ο πρόεδρος του Παναμά από τις 20 Δεκεμβρίου του 1989 ως την 1η Σεπτεμβρίου του 1994. Διεκδίκησε ξανά το προεδρικό αξίωμα το 2004 και το 2009 , ωστόσο ηττήθηκε από τον πρώην πρόεδρο Μαρτίν Τορρίχος και τον Ρικάρδο Μαρτινέλι.

 Γεννήθηκε στον Παναμά στις 12 Μαΐου 1936 και οι γονείς του ανήκαν στη μεσαία τάξη, όντας οπαδοί του κόμματος του Αρνούλφο Άριας. Μετά την ανατροπή του Άριας σε πραξικόπημα το 1941 πήγαν στην εξορία. Ο νεαρός Γκιγιέρμο πήγε σχολείο στην Αργεντινή και έπειτα σε στρατιωτική σχολή του Λος Άντζελες. Στη συνέχεια σπούδασε Νομικά στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου του Παναμά και έλαβε πτυχίο από το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. Το 1963 επέστρεψε στον Παναμά και άσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου. Υπηρέτησε δύο θητείες στην Εθνοσυνέλευση και δίδαξε Νομικά στο πανεπιστήμιο. Το 1968 ο Εντάρα υπηρέτησε ως υπουργός σχεδιασμού και οικονομικής πολιτικής στην κυβέρνηση του Άριας, κατά την βραχύβια τρίτη θητεία του τελευταίου. Μετά την ανατροπή του Άριας τον Οκτώβριο του 1968 ο Εντάρα βγήκε στην παρανομία και φυλακίστηκε το 1971. Τα επόμενα χρόνια παρέμεινε εξόριστος ως το 1978. Μετά το θάνατο του Άριας το 1988, ο Εντάρα έγινε ηγετικό στέλεχος της αντιπολίτευσης. Στις προεδρικές εκλογές του 1989 ο Εντάρα κατήλθε υποψήφιος με τη συμμαχία που ήταν ενάντια στην στρατιωτική δικτατορία του Μανουέλ Νοριέγα. Ο συνασπισμός αυτός οργάνωσε δική του καταμέτρηση των ψηφοδελτίων, με σκοπό να αποτρέψει την εκλογική νοθεία από τον Νοριέγα, προτού σταλούν τα αποτελέσματα στις περιφέρειες. Η καταμέτρηση εκείνη έδειξε ότι νικητής των εκλογών ήταν ο Εντάρα νικώντας τον Κάρλος Ντούκε, υποψήφιο της συμμαχίας που ήταν φίλα προσκείμενη στον Νοριέγα με την μεγαλύτερη διαφορά στην εκλογική ιστορία του Παναμά. Ο Ντούκε αρνήθηκε να αυτοανακηρυχθεί νικητής των εκλογών, όπως του είχε ζητήσει ο Νοριέγα και εξαιτίας της άρνησης εκείνης ακυρώθηκαν τα αποτελέσματα των εκλογών. Την επομένη ημέρα ο Εντάρα μαζί με έναν συνυποψήφιό του, τον Γκιγιέρμο Φορντ, ξυλοκοπήθηκαν από τις δυνάμεις ασφαλείας. Οι ΗΠΑ ανέτρεψαν το καθεστώς του Νοριέγα στις 20 Δεκεμβρίου 1989. Ο Εντάρα ως εκείνη τη στιγμή είχε βρει καταφύγιο στην Ζώνη Διώρυγας του Παναμά, όπου ορκίστηκε πρόεδρος ενώπιον ενός δικαστή. Ο νέος πρόεδρος έκανε δημοσίως απεργία πείνας για να δοθεί προσοχή στη φτώχεια και στους αστέγους που υπήρχαν την περίοδο θητείας του Νοριέγα αλλά και στην εισβολή των Αμερικανών και τις συνέπειές της. Εν συνεχεία επισκέφθηκε τον Αμερικανό πρόεδρο Τζωρτζ Μπους τον πρεσβύτερο και επεδίωξε τη χορήγηση βοήθειας ύψους 1 δισ. $ και μέτρα για την πάταξη του εμπορίου ναρκωτικών. Κατά τη θητεία του συνετέλεσε στη μείωση της ανεργίας και στην καταπολέμηση του εμπορίου ναρκωτικών και της εγκληματικότητας. Η κυβέρνησή του έτυχε κριτικής για την ύπαρξη κυρίως επιχειρηματιών ή ατόμων που αρχικά φαίνονταν να έχουν αμερικανική επιρροή. Τα επόμενα χρόνια ο Εντάρα διαφοροποιήθηκε από το κόμμα του με το αιτιολογικό ότι υπήρχαν διαφορετικές απόψεις με την πρόεδρο του κόμματος Μιρέγια Μοσκόσο, τη χήρα του Άριας. Κατήλθε υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του 2004 με το Κόμμα Αλληλεγγύης και ήρθε δεύτερος λαμβάνοντας ποσοστό 30,9% με πρώτο τον Μαρτίν Τορρίχος. Στη συνέχεια ίδρυσε δικό του πολιτικό κόμμα, με το όνομα Κόμμα Ηθικής Πρωτοπορίας της Πατρίδας και διεκδίκησε ξανα την προεδρία στις εκλογές του 2009.. Στις εκλογές εκείνες ήρθε τρίτος με 2,3% των ψήφων. Ο Εντάρα εισήχθη σε νοσοκομείο για αιμοκάθαρση καθώς έπασχε από πάθηση των νεφρών, καρδιακά προβλήματα και διαβήτη. Απεβίωσε στην Πόλη του Παναμά από ύποπτη καρδιακή προσβολή στις 28 Σεπτεμβρίου 2009. Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Guillermo Endara στο Wikimedia Commons