Ανθρώπινα δικαιώματα στη Μολδαβία

Η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Μολδαβία έχει τεθεί υπό έλεγχο από το 2002, και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Μολδαβία και σε όλο τον κόσμο έχουν εκφράσει τη φωνή τους ενάντια σε αυτό που θεωρούν ότι είναι άδικη καταστολή των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης, καθώς και άλλες καταχρήσεις. Το Γραφείο Παρακολούθησης και Καταπολέμησης της Εμπορίας Προσώπων του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ τοποθέτησε τη χώρα στη λίστα παρακολούθησης «Βαθμίδας 2» το 2017.

 Η κάλυψη από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης των διαδηλώσεων στους δρόμους το 2002 σχετικά με την προσπάθεια των κομμουνιστών να αποκαταστήσουν την υποχρεωτική μελέτη της ρωσικής γλώσσας και να υπερασπιστούν την πολιτιστική ταυτότητα που η πλειοψηφία των Μολδαβών μοιράζεται με τη γειτονική Ρουμανία λογοκρίθηκε. Το Φεβρουάριο του 2002, ως απάντηση στη σοβαρή λογοκρισία του κρατικού ραδιοτηλεοπτικού σταθμού Teleradio-Moldova (TVM), εκατοντάδες δημοσιογράφοι του TVM προχώρησαν σε απεργία σε ένδειξη αλληλεγγύης στην αντικομμουνιστική αντιπολίτευση. Ως αντίποινα, ορισμένοι δημοσιογράφοι και μέλη του προσωπικού απολύθηκαν από τον σταθμό το Μάρτιο.Ωστόσο, το 2004 έγινε μια βελτίωση και το κοινοβούλιο της Μολδαβίας αφαίρεσε το Άρθρο 170 από τον Ποινικό Κώδικα της χώρας. Το Άρθρο 170 προέβλεπε ποινή φυλάκισης έως και πέντε ετών για συκοφαντική δυσφήμιση.Σύμφωνα με τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), το κλίμα των μέσων ενημέρωσης στη Μολδαβία παρέμεινε περιοριστικό από το 2004. Οι αρχές συνέχισαν μια μακροχρόνια εκστρατεία για να φιμώσουν τις ανεξάρτητες φωνές και κινήματα της αντιπολίτευσης. Σε μια υπόθεση που επικρίθηκε ευρέως από τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο πολιτικός της αντιπολίτευσης, Βαλέριου Πασάτ, καταδικάστηκε σε δεκαετή φυλάκιση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την Ευρωπαϊκή Ένωση τον θεωρούν πολιτικό κρατούμενο, και μια επίσημη δήλωση του Υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσίας χαρακτήρισε την απόφαση «εκπληκτική στη σκληρότητά της». Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας για το 2007, η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Μολδαβία ήταν κακή. Τα βασανιστήρια και η κακομεταχείριση ήταν ευρέως διαδεδομένα και οι συνθήκες στην προφυλάκιση ήταν κακές. Επικυρώθηκε ένας αριθμός συνθηκών που προστατεύουν τα δικαιώματα των γυναικών, αλλά άνδρες, γυναίκες και παιδιά συνέχισαν να αποτελούν αντικείμενο εμπορίας για βίαιη σεξουαλική και άλλη εκμετάλλευση. Τα μέτρα για την προστασία των γυναικών από την ενδοοικογενειακή βία ήταν ανεπαρκή. Έγιναν συνταγματικές αλλαγές για την κατάργηση της θανατικής ποινής. Η ελευθερία της έκφρασης περιορίστηκε και οι πολιτικοί της αντιπολίτευσης έγιναν στόχος. Το 2009, όταν η Μολδαβία γνώρισε τις πιο σοβαρές εμφύλιες αναταραχές της τελευταίας δεκαετίας, αρκετοί πολίτες, όπως ο Βαλέριου Μπόμποκ, σκοτώθηκαν από την αστυνομία και πολλοί άλλοι τραυματίστηκαν. Σύμφωνα με την Έκθεση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, που κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2011, «Σε αντίθεση με το προηγούμενο έτος, δεν υπήρξαν αναφορές για δολοφονίες από τις δυνάμεις ασφαλείας. Κατά τη διάρκεια του έτους οι αναφορές της κυβέρνησης που ασκούσε αδικαιολόγητη επιρροή στα μέσα ενημέρωσης μειώθηκαν σημαντικά». Αλλά «οι αρχές της Υπερδνειστερίας συνέχισαν να παρενοχλούν ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης και νομοθέτες της αντιπολίτευσης, να περιορίζουν την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι, την κυκλοφορία και τη θρησκεία και να κάνουν διακρίσεις κατά των ρουμανόφωνων». Η Μολδαβία «έχει σημειώσει αξιοσημείωτη πρόοδο όσον αφορά τη θρησκευτική ελευθερία από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης, αλλά μπορεί ακόμα να λάβει περαιτέρω βήματα για την προώθηση της διαφορετικότητας», δήλωσε ο Ειδικός Εισηγητής του ΟΗΕ για την ελευθερία της θρησκείας ή των πεποιθήσεων Χάινερ Μπίλεφελντ, στο Κισινάου, το Σεπτέμβριο του 2011.Στις 19 Απριλίου 2021, υπογράφηκε στο Στρασβούργο της Γαλλίας το Σχέδιο Δράσης του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη Δημοκρατία της Μολδαβίας 2021–2024, το οποίο είχε μεταξύ των στόχων του να εργαστεί για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Μολδαβία. Οι διακρίσεις σε βάρος των Ρομά είναι ένα συστημικό πρόβλημα στη μολδαβική κοινωνία. Τα όργανα επιβολής του νόμου, ιδίως η αστυνομία, επιδεικνύουν συμπεριφορά διάκρισης, εχθρότητα, καταχρηστική συμπεριφορά και σωματική και ψυχολογική βία απέναντί τους. Οι κακές μεταχειρίσεις λαμβάνουν χώρα συνήθως κατά τη διάρκεια της κράτησης και στοχεύουν στη λήψη μαρτυριών και καταθέσεων. Υπήρξαν επίσης περιπτώσεις όπου οι κρατικές αρχές αρνήθηκαν να διερευνήσουν ή να επιβάλουν κυρώσεις για περιπτώσεις σωματικής κακοποίησης που διαπράχθηκαν από άτομα σε βάρος Ρομά. Το επίπεδο αλφαβητισμού των Ρομά είναι κάτω από τον εθνικό μέσο όρο και ορισμένες κοινότητες δεν έχουν τρεχούμενο νερό, υδραυλικά και θέρμανση. Τα συντάγματα και οι νόμοι της Μολδαβίας προστατεύουν την ελευθερία της έκφρασης και την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και απαγορεύουν τη λογοκρισία. Ωστόσο, εφαρμόζεται άμεση και έμμεση λογοκρισία και η Μολδαβία κατατάσσεται ως «εν μέρει ελεύθερη» στην έκθεση της οργάνωσης Freedom House του 2016 για την Ελευθερία του Τύπου. Δικαιώματα ΛΟΑΤ στη Μολδαβία Έγκλημα στη Μολδαβία Ανθρώπινα δικαιώματα στην Υπερδνειστερία