Tupolev Tu-154

Το Tupolev Tu-154 (Κωδικός NATO: Careless) είναι ένα Ρωσικό τρικινητήριο τζετ επιβατικό αεροσκάφος μικρών και μεσαίων αποστάσεων, παρεμφερές του Αμερικανικού Boeing 727. Αν και πετάει σχεδόν 40 χρόνια, παραμένει ως βασικός τύπος στα εσωτερικά δρομολόγια της Ρωσίας και άλλων κρατών της πρώην ΕΣΣΔ, και σε μικρό βαθμό στην Ανατολική Ευρώπη και το Ιράν.

 To Tu-154 σχεδιάστηκε ως απάντηση στην προκήρυξη της Aeroflot για αντικαταστάτη των Tupolev Tu-104 (τζετ), Antonov An-10 και Ilyushin Il-18 (ελικοφόρα). Η προκήρυξη ήταν ιδιαίτερα απαιτητική: το νέο αεροσκάφος έπρεπε να έχει εξαιρετική οικονομία καυσίμου στις διαδρομές μήκες 500 έως 3.500 km, τις υψηλές επιδόσεις του Tu-104, αλλά με δυνατότητα μεταφοράς τουλάχιστον 50% περισσότερου ωφέλιμου φορτίου. Επιπροσθέτως, θα έπρεπε να απογειώνεται από τροχοδιαδρόμους μικρού μήκους (έως 2.500 μέτρων), ακόμη και από διαδρόμους χωρίς επίστρωση τσιμέντου ή ασφάλτου, σύνηθες φαινόμενο σε πολλά περιφερειακά Σοβιετικά αεροδρόμια. Το Tupolev Tu-154 φέρει πολλές ομοιότητες με το Αμερικανικό Boeing 727 και το Βρετανικό Hawker Siddeley Trident. Η παρθενική πτήση του Tu-154 πραγματοποιήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 1968. Εισήχθη σε υπηρεσία τέσσερα χρόνια μετά, με την Aeroflot, τον Σοβιετικό εθνικό αερομεταφορέα τον Φεβρουάριο του 1972.Η παραγωγή ολοκληρώθηκε το 2006.Το 1988 ένα πειραματικό Tu-154, αποκαλούμενο Tu-155 και Tu-156, πραγματοποίησε πτήσεις χρησιμοποιώντας υγρό υδρογόνο σαν καύσιμο και το 1989 με υγρό φυσικό αέριο αντί για κηροζήνη στον κινητήρα #1 (αριστερο). Και οι δυό παραλλαγές αυτές αφορούσαν εναλλακτικές μορφές καυσίμων κυρίως για αεροδιαστημικές εφαρμογές. Αποδείχηκε όμως ότι ένας στροβιλοκινητήρας μπορεί να λειτουργήσει με διαφορετικά καύσιμα. Παρόμοιες δοκιμες πραγματοποιήθηκαν με μαχητικά αεροσκαφη την ίδια περίοδο, με επιστέγασμα τον R-95 των Su-25Μ. Το Tu-154 φέρει τρεις κινητήρες τούρμποφαν στο πίσω μέρος της ατράκτου, όπως και το Boeing 727. Από απόσταση το Tu-154 είναι αρκετά όμοιο με το 727, αν και το πρώτο είναι αρκετά μεγαλύτερο από το Αμερικάνικο αεροσκάφος. Η πρώτη έκδοση του Tu-154 φέρει κινητήρες τύπου Kuznetsov NK-8-2, ενώ το μεταγενέστερο Tu-154M φέρει κινητήρες Soloviev D-30KU-154. Σε σύγκριση με το 727, οι κινητήρες του Tu-154 έχουν σημαντικά υψηλότερες απόδοσεις αλλά με μεγαλύτερη κατανάλωση καυσίμου, κάτι που έπαιξε σημαντικό ρόλο τα τελευταία χρόνια με τις αλλεπάλληλες αυξήσεις της τιμής των καυσίμων. Η καμπίνα του Tu-154 φιλοξενεί έξι θέσεις ανά σειρά. Η οροφή είναι χαμηλότερα απ' ό,τι στα Δυτικά αεροσκάφη και ο επιβάτης έχει έντονη την εντύπωση του οβάλ σχήματος καμπίνας. Οι πόρτες εισόδου είναι επίσης μικρότερες απ' ό,τι στα Δυτικά αεροσκάφη. Σημαντικά περιορισμένος είναι ο χώρος για τις χειραποσκευές. Όπως και το Tu-134, έτσι και τα φτερά του Tu-154 έχουν οπισθόκλιση κατά 35 μοίρες και αρνητική διεδρο κατα 3 μοίρες . Το Βρετανικό Hawker Siddeley Trident φέρει την ίδια κλίση, ενώ το 727 έχει μικρότερη κλίση, κατά 32 μοίρες. Η μεγαλύτερη οπισθόκλιση στις πτέρυγες του TU-154 μαλλον προσδίδει την απαίτηση της μεγαλύτερης ταχύτητας παρα της βελτιστοποίησης της οικονομίας καυσίμου. Η τελική του ταχύτητα μπορει να είναι μεγαλύτερη του ήχου σε μεγαλο υψόμετρο σε ελαφρά βύθυση. (1062 km/hr-295 m/sec στα 12000 μέτρα) Λόγω των μοναδικών αυτών επιδόσεων χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα σαν εκπαιδευτικό κοσμοναυτών, και σε πολεμικές αεροπορίες ανα τον κόσμο σαν εξειδεικευμένο μεταγωγικό ή αεροσκαφος Ηλεκτρονικού Πολέμου. Tupolev Tu-155 Tupolev Tu-204 Boeing 727 Hawker Siddeley Trident Lockheed L-1011 Tristar McDonnell Douglas DC-9 Yakovlev Yak-42 Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Tupolev Tu-154 στο Wikimedia Commons