Άαρμπουργκ

Το Άαρμπουργκ (Aarburg), είναι πόλη και έδρα δήμου της Β. Ελβετίας, στο καντόνι Ααργκάου (Aargau). Έχει έκταση 4,41 χμ² και πληθυσμό 7.213 κατοίκους (2012). Βρίσκεται πάνω στον ποταμό Άαρ και είναι φημισμένη για το Κάστρο της, ένα από τα μεγαλύτερα στη χώρα, που έχει χαρακτηριστεί από το ελβετικό κράτος ως «θέση κληρονομιάς διεθνούς σπουδαιότητας» (heritage site of national significance). Άλλωστε, το όνομα της πόλης αυτό ακριβώς σημαίνει, «κάστρο πάνω στον Άαρ».

 Από τη συνολική έκταση του Άαρμπουργκ, ποσοστό 19,2% χρησιμοποιείται για γεωργικούς σκοπούς, ενώ το 31,0% είναι δασικές περιοχές. Από την υπόλοιπη έκταση, το 45,7% είναι κτισμένες περιοχές και δρόμοι, το 3,8% είναι νερό (ποτάμια ή λίμνες) και μόλις το 0,2% είναι χέρσα γη. Από τη δομημένη περιοχή, τα βιομηχανικά κτίρια είναι το 4,8%, οι κατοικίες και άλλα κτήρια το 23,3% και οι συγκοινωνιακές υποδομές το 10,2%. Από τη γεωργική γη, το 12,2% χρησιμοποιείται για τις καλλιέργειες και το 4,8% είναι βοσκότοποι, ενώ το 2,3% είναι οπωρώνες ή αμπελώνες. Στους ρωμαϊκούς χρόνους ένας δρόμος οδηγούσε στο Άαρμπουργκ, συνδέοντας την περιοχή Όλτεν (Olten) με την υπόλοιπη Ελβετία. Κατά την κατασκευή ενός εργοστασίου, στον 20ό αιώνα, ανακαλύφθηκε ένας θησαυρός από νομίσματα που είχαν κοπεί κατά τη διάρκεια της αυτοκρατορίας του Τέτρικου Α΄ (Tetricus I). Ο θησαυρός θάφτηκε πιθανώς κατά τη διάρκεια των «Εισβολών των Χωρικών» (Bagauden), το 284 μ.Χ. Πότε, ακριβώς, κατασκευάστηκε φρούριο στη βραχώδη έξαρση (ακρόπολη) είναι άγνωστο, αλλά υπάρχει αναφορά από το 1123, όταν η θέση αναφέρεται ως Άρεμπουρκ (Areburc) που, εκείνη την εποχή ήταν στην ιδιοκτησία της οικογένειας Γκράφεν (Grafen von Frohburg). Το 1299 η οικογένεια πούλησε το κάστρο στους Αψβούργους. Ο οικισμός στους πρόποδες του κάστρου αναφέρεται σαφώς ως πόλη, κατά το έτος 1330, με τα στοιχεία να δείχνουν ότι ιδρύθηκε πιθανότατα γύρω στο 1312. Ευρισκόμενο μεταξύ των πόλεων Όλτεν και Ζόφινγκεν (Zofingen), μόλις τέσσερα χιλιόμετρα μεταξύ τους, το Άαρμπουργκ δεν μπόρεσε να αναπτυχθεί εμπορικά και παρέμεινε ουσιαστικά μια κωμόπολη. Οι κάτοικοι βασίζονταν κυρίως στα δασμολογικά έσοδα κατά μήκος της ορεινής Διάβασης Γκόταρντ (Gotthard). Ένα μικρό λιμάνι στις όχθες του ποταμού Άαρ κατασκευάστηκε το 1361, μεγάλης οικονομικής σημασίας μέχρι τους 16ο και 17ο αιώνες. Μετά από σύντομη πολιορκία η πόλη κατελήφθη από τη Βέρνη, στις 14 Απριλίου του 1415. Το 1416, το κάστρο έγινε η κατοικία του διοικητή (bailiff) της πόλης. Υπό τον έλεγχο της Βέρνης, το Κάστρο (βλ. Αξιοθέατα) επεκτάθηκε σε οχυρό κατά τους 16ο και 17ο αιώνες, προκειμένου να προστατευθεί η συμμαχία μεταξύ των Μεταρρυθμισμένων πόλεων της Βέρνης και της Ζυρίχης, από επιθέσεις των Καθολικών γειτόνων τους. Στις 4 Μαΐου του 1798, η πόλη και το φρούριο κατελήφθησαν από τη Γαλλία χωρίς αγώνα. Η διοίκηση της περιοχής του Άαρμπουργκ καταργήθηκε και, οι περιφερειακές διοικητικές αρμοδιότητες μεταφέρθηκαν στο Ζόφινγκεν. Το νεοσύστατο Καντόνιο του Ααργκάου ανέλαβε το φρούριο το 1804, χρησιμοποιώντας το αρχικά ως φυλακή. Μια μεγάλη πυρκαγιά κατέστρεψε μεγάλο μέρος των οικιών και την εκκλησία, στις 4 Μαΐου 1840, αφήνοντας 88 οικογένειες άστεγες. Η πόλη ξαναχτίστηκε, χωρίς όμως τις κύριες οχυρώσεις. Το πρώτο εργοστάσιο κλωστοϋφαντουργίας άνοιξε το 1824. Ο σιδηροδρομικός σταθμός άνοιξε στις 9 Ιουλίου του 1856 κατά μήκος της γραμμής Ααράου-Όλτεν-Ζόφινγκεν-Έμμενμπρυκε και, το 1857, επεκτάθηκε προς τη Βέρνη. Το Άαρμπουργκ έγινε, έτσι, μια προνομιακή πόλη, με τον πληθυσμό της να διπλασιάζεται στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, λόγω της κατασκευής αυτοκινητοδρόμου (autobahn) σε κοντινή απόσταση. Από το συνολικό πληθυσμό του Άαρμπουργκ, το 39% είναι μη Ελβετοί, ενώ τo 77,9% μιλάει γερμανικά, το 6% ιταλικά και, ένα ποσοστό 3,7%, σερβο-κροατικά. Το 34,2% των κατοίκων ασπάζονται το ρωμαιοκαθολικό δόγμα και το 36,5% είναι ελβετοί μεταρρυθμιστές. Η ανεργία είναι 3,7%. Ολόκληρη η πόλη του Άαρμπουργκ αποτελεί τμήμα του Ελβετικού Καταλόγου Τοποθεσιών Κληρονομιάς, αλλά το σημαντικότερο και ομορφότερο μνημείο της είναι, αναμφίβολα, το Κάστρο. Η παλιά πόλη καταλαμβάνει μια τριγωνική περιοχή μεταξύ του ποταμού Άαρ και του -σε σχήμα σφήνας- βράχου, ο οποίος σχηματίζει ένα φυσικό φραγμό στις δύο πλευρές της. Τα σπίτια είναι επίσης συγκεντρωμένα γύρω από μια παρόμοια σφηνοειδή πλατεία. Η οχύρωση της πόλης στη βόρεια πλευρά δεν ξαναχτίστηκε μετά την πυρκαγιά του 1840. Σε ένα πλάτωμα μεταξύ του Κάστρου και της παλιάς πόλης βρίσκεται η Εκκλησία των Μεταρρυθμιστών. Κτίστηκε μεταξύ 1842-1845 σε νεογοτθικό ρυθμό και έχει δύο καμπαναριά στη δυτική πλευρά της. Κάτω από την εκκλησία και πάνω στο σπηρούνι του βράχου βρίσκεται το πρεσβυτέριο, κατασκευασμένο το 1726. Ο βράχος που δεσπόζει στην παλιά πόλη είναι μια στενή, σε σχήμα σφήνας εκτεταμένη γεωμορφολογική δομή, στην οποία βρίσκει κανείς το περίφημο Κάστρο του Άαρμπουργκ (Festung Aarburg). Κτίστηκε στις αρχές του 12ου αιώνα γύρω από ένα παλαιότερο μεσαιωνικό φρούριο, το οποίο ήλεγχε τα στενά στον ποταμό Άαρ. Σταδιακά επεκτάθηκε σε ένα ισχυρό φρουριακό συγκρότημα, με κύριες ημερομηνίες, το 1470, το 1535 και, κυρίως, κατά τον 17ο αιώνα (1621, 1629-53), όταν απέκτησε τη σημερινή μπαρόκ μορφή του. Ολόκληρο το φρουριακό συγκρότημα είναι ένα Εθνικά Αναγνωρισμένο Πολιτιστικό Κληροδότημα (National Heritage Site) που χρησιμεύει και ως Κέντρο Νεότητας. Το φρούριο προσφέρει δημόσιες περιηγήσεις στις 2:00 μ.μ. κάθε Σάββατο κατά τη διάρκεια της άνοιξης και του καλοκαιριού (περίπου Απρίλιο-Οκτώβριο), ενώ ιδιωτικές εκδρομές μπορούν να οργανωθούν με κράτηση όλο το χρόνο από το κέντρο νεολαίας (Jugendheim Aarburg).