Μπάλσα Β΄

Ο Μπάλσα Β΄, σερβικά κυριλλικά: Балша Балшић‎ / Balša ΙΙ Balšić (αλβανικά: Balsha II‎) απεβίωσε στις 18 Σεπτεμβρίου 1385), ήταν κύριος της Κάτω Ζέτας από το 1378 έως το 1385. Κατάφερε να επεκτείνει τα σύνορά του προς τον νότο, νικώντας τον Αλβανό δούκα Kαρλ Τόπια. Ήταν μέλος τού ευγενικού Οίκου των Μπάλσιτς, ο οποίος κυβέρνησε τη Ζέτα (με το Σκουτάρι) από περίπου το 1362 έως 1421.

 Ο Μπάλσα Β΄ ήταν ο νεότερος από τους τρεις γιους του Μπάλσα. Σύμφωνα με τον Mαύρο Ορμπίνι, ο Balša Ι, ο γενάρχης της οικογένειας Μπάλσιτς, ήταν ένας μικροευγενής, που κατείχε μόνο ένα χωριό στην περιοχή της λίμνης Σκάνταρ κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης τού Στέφαν-Ούρου Δ΄ Ντουσάν αυτοκράτορα της Σερβίας (βασ. 1331 έως 1355). Μόνο μετά το τέλος τού αυτοκράτορα, κατά τη διάρκεια της επακόλουθης αδύναμης διακυβέρνησης του αυτοκράτορα Στέφαν-Ούρου Ε΄, ο Μπάσα Α΄ μαζί με τους φίλους του και τους τρεις γιους του (Στρατσίμιρ, Ντζούρατζ και Μπάλσα Β΄) κέρδισαν την εξουσία στην Κάτω Ζέτα, που ήταν προηγουμένως τα εδάφη τού κυρίου (gospodin) Ζάρκo (άκμασε 1336 -1360). Στη συνέχεια, οι άνθρωποι του Μπάλσα Α΄ στράφηκαν προς την Άνω Ζέτα, την οποία κατείχαν ο Τζούρας Ιλιγίιτς και οι συγγενείς του. Οι αδελφοί Μπάλσιτς δολοφόνησαν τον Τζούρατς και έβαλαν μερικούς συγγενείς του στη φυλακή. Ο Μπάλσα Α΄ απεβίωσε την ίδια χρονιά. Ο Oρμπίνι περιέγραψε περαιτέρω τις προσωπικότητες των αδελφών, ισχυριζόμενος ότι ο Μπάλσα Β΄ ήταν "καλόψυχος και καταξιωμένος ιππέας, αλλά όχι με μεγάλο μυαλό". Οι Μπάλσιτς κατάφεραν να ανυψωθούν από μικροευγενείς σε επαρχιακούς άρχοντες, έγιναν ισχυροί μετά το 1362, και φαίνεται ότι είχαν ενεργό μέρος στη σύγκρουση μεταξύ του αυτοκράτορα Στέφαν-Ούρος Ε΄ και του θείου του Συμεών-Ούρος στο Σκάνταρ, βοηθώντας τον Στέφαν-Ούρος Ε΄. Τον Ιανουάριο του 1368 ένα έγγραφο της Ραγκούσας ανέφερε, ότι οι τρεις αδελφοί Μπάλσιτς: Στρατσίμιρ, Τζούρατζ και Μπάλσα Β΄, ετοιμάζοντο για μία εκστρατεία εναντίον του Kαρλο Τόπια. Είχαν στρατοπεδεύσει στον ποταμό Μάτι, από τον οποίο τα εδάφη του Κάρλο βρίσκονταν νότια. Οι μάχες ήταν προφανώς μικρής κλίμακας, καθώς δύο μήνες αργότερα, ο Κάρλο δεν είχε καμία δυσκολία να καταλάβει το Δυράχιον από τους Καπετίδες-Ανζού. Το 1372 ο Μπάλσα Β΄ νυμφεύτηκε την Κομνίνα, κόρη του Αλεξάνδρου των Στρασίμιρ, δεσπότη του Βερατίου και της Βαλόνα. Ως προίκα, ο Μπάλσα Β΄ απέκτησε τις πόλεις Βαλόνα, Bεράτιο και Κανίνα (στη σημερινή νότια Αλβανία), που βρίσκονται στην επαρχία τού Αλεξάνδρου. Στις 13 Ιανουαρίου 1378 ανέλαβε την εξουσία στη Ζέτα μετά το τέλος τού μεγαλύτερου αδελφού του, Τζούρατζ Α΄. Η δύναμή του έγινε αισθητή μόνο στην περιοχή γύρω από το Σκουτάρι και στο ανατολικό τμήμα της ακτής της Ζέτας. Οι πιο εξέχοντες φεουδάρχες που δεν αναγνώρισαν την κυριαρχία του Μπάλσα Β΄, ήταν οι ορκισμένοι εχθροί τους, η οικογένεια Ντουράσεβιτς-Κρνογιέβιτς, που ήταν σύμμαχοι της Δημοκρατίας της Βενετίας. Το 1385 ο Μπάλσα Β΄ ξεκίνησε τον πόλεμο για την κατάκτηση του Δυρραχίου, καταλαμβάνοντάς το μετά από τέσσερις προσπάθειες. Το 1385 ο ηττημένος ηγεμόνας Καρλ Τόπια έκανε έκκληση στον Μουράτ Α΄ για βοήθεια και ο Οθωμανικός στρατός με επικεφαλής τον Χαϊρεντίν πασά κατατρόπωσε τους Μπάλσιτς στη μάχη της Σάβρα, στο πεδίο Σαουρίας, κοντά στη Λούσνγιε. Οι Οθωμανοί έκοψαν το κεφάλι του Μπάλσα Β΄ και το έστειλαν ως αποκλειστικό δώρο στον Χαϊρεντίν πασά. Αυτό σηματοδοτεί το τέλος της κυριαρχίας της οικογένειάς του επί τού Δυρραχίου. Η χήρα του Μπάλσα, Κομνίνα, και η κόρη τους Ρουτζίνα, πήραν αργότερα τον έλεγχο τού εδάφους τού Μπάλσα στη νότια Αλβανία, για να το προστατεύσουν από τους Οθωμανούς εισβολείς. Η Κομνίνα φαινόταν ότι ήταν ο κύριος ηγεμόνας τού δουκάτου της Βαλόνα, μέχρι το τέλος της το 1396. Στο μεταξύ, η οικογένεια Μουζάκα είχε αποκτήσει τον έλεγχο του Μπεράτ. Το 1391, ωστόσο η Ρουντίνα παντρεύτηκε τον Mρκσα Ζαρκόβιτς. Ο Ζαρκόβιτς διαδέχθηκε στο δουκάτο, αποκαλώντας τον εαυτό του κύριο της Βαλόνα . Βασίλευσε στην πόλη μέχρι το τέλος του το 1414. Η Ρουντίνα ανέλαβε τη θέση τού αείμνηστου συζύγου της και κυβέρνησε τη Βαλόνα μέχρι το 1417, όταν αυτή, καθώς και η ακρόπολη της στην Κάνινα, καταλήφθηκαν από τους Οθωμανούς. Η Ρουντίνα έφυγε από την Αλβανία και ζήτησε άσυλο στη Ζέτα. Ο ανιψιός της, Μπάσα Γ΄, τότε ηγεμόνας της Zέτα, της χορήγησε άσυλο και της εμπιστεύτηκε τη διακυβέρνηση της παραλιακής πόλης Μπούντβα. Ο τίτλος του ήταν gospodin (κύριος, άρχοντας), ενώ αφού ανέλαβε το Δυρράχιo είχε το δικαίωμα να προσθέσει τον τίτλο του δούκα. Fajfrić, Željko (2000), Sveta loza Stefana Nemanje, Belgrade: "Tehnologije, izdavastvo, agencija Janus", "Rastko", http://www.rastko.rs/istorija/loza_nemanjica/index.html Fine, John Van Antwerp (1994), The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest, Ann Arbor: University of Michigan Press, ISBN 978-0-472-08260-5, https://books.google.com/books?id=Hh0Bu8C66TsC Sedlar, Jean W. (1994). East Central Europe in the Middle Ages, 1000–1500. III. Seattle: University of Washington Press. ISBN 0-295-97290-4. «Charter of Balša II from Ratac monastery near Bar, 1379». lehre.hki.uni-koeln.de. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2013. «Charter of Balša II found in Tuzi near Podgorica, 1385». lehre.hki.uni-koeln.de. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Δεκεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2013.