Κάντι (Σρι Λάνκα)

Η Κάντι (σιναλέζικα: මහනුවර, ταμίλ: கண்டி ) είναι μεγάλη πόλη στη Σρι Λάνκα και πρωτεύουσα της Κεντρικής Περιφέρειας. Ήταν η τελευταία πρωτεύουσα της εποχής των αρχαίων βασιλιάδων της Σρι Λάνκα. Η πόλη βρίσκεται στη μέση των λόφων του οροπεδίου Κάντι, σε μια περιοχή με τροπικές φυτείες, κυρίως τσάι. Στην Κάντι βρίσκεται ο Ναός του Ιερού Δοντιού (Sri Dalada Maligawa), ένα από τα πιο ιερά μέρη λατρείας στον βουδιστικό κόσμο. Κηρύχθηκε μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς από την UNESCO το 1988.

 Τα ιστορικά αρχεία δείχνουν ότι η Κάντι ιδρύθηκε από τον Βικραμαμπάχου III (Vikramabahu III) (1357–1374 μ.Χ.), ο οποίος ήταν μονάρχης του Βασιλείου της Γκάμπολα, βόρεια της σημερινής πόλης, και ονομάστηκε Σενκανταγκαλαπούρα (Senkadagalapura) εκείνη την εποχή. Ο Sena Sammatha Wickramabahu (1473–1511) ήταν ο πρώτος βασιλιάς του Βασιλείου της Κάντι. Είχε βασιλική καταγωγή από τη βασιλική οικογένεια του Κότε και κυβέρνησε την Κάντι ως ημιανεξάρτητο βασίλειο υπό το Βασίλειο του Κότε, καθιστώντας την τη νέα πρωτεύουσα του Βασιλείου της Κάντι. Τον Sena Sammatha Wickramabahu διαδέχθηκε ο γιος του Jayaweera Astana (1511-1551) και στη συνέχεια ο Karaliyadde Bandara (1551-1581) που τον διαδέχθηκε η κόρη του Kusumasana Devi του Κάντι (1581–1581). Την Kusumasana Devi διαδέχθηκε ο Rajasinha I. Μετά από μία περίοδο αναταραχών για την εξουσία, ανέβηκε στο θρόνο ο Konappu Bandara, ο οποίος έγινε γνωστός ως Βιμαλανταρμασούρια Α΄ (Vimaladharmasuriya I). Έχοντας ασπαστεί τον Βουδισμό, εδραίωσε την εξουσία του περαιτέρω φέρνοντας το λείψανο του ιερού Δοντιού, το παραδοσιακό σύμβολο της βασιλικής και θρησκευτικής εξουσίας των Σιναλέζων, στην Κάντι, και έχτισε το Ναό του Ιερού Δοντιού.Το 1592 η Κάντι έγινε η πρωτεύουσα του τελευταίου ανεξάρτητου βασιλείου που απέμεινε στο νησί μετά την κατάκτηση των παράκτιων περιοχών από τους Πορτογάλους. Μετά τον Πορτογαλο-Σιναλέζικο πόλεμο και την ίδρυση της Ολλανδικής Κεϋλάνης, οι προσπάθειες των Ολλανδών να κατακτήσουν το βασίλειο απωθήθηκαν. Το βασίλειο ανέχθηκε την παρουσία των Ολλανδών στις ακτές της Σρι Λάνκα, αν και περιστασιακά έκαναν επιθέσεις. Η πιο φιλόδοξη επίθεση πραγματοποιήθηκε το 1761, όταν ο Βασιλιάς Κίρτι Σρι Ρατζασίνχα (Kirti Sri Rajasinha) επιτέθηκε και κατέβαλε το μεγαλύτερο μέρος της ακτής, αφήνοντας ανέπαφο μόνο το βαριά οχυρωμένο Νεγκόμπο. Το 1763, όταν μια ολλανδική στρατιωτική μονάδα αντιποίνων επέστρεψε στο νησί, ο Κίρτι Σρι Ρατζασίνχα εγκατέλειψε την ακτή και αποσύρθηκε στο εσωτερικό. Όταν οι Ολλανδοί εισήλθαν στις ζούγκλες τον επόμενο χρόνο, παρενοχλούνταν συνεχώς από ασθένειες, ζέστη, έλλειψη τροφοδοσίας, και πολεμιστές της Κάντι, που κρύβονταν στη ζούγκλα και προκάλεσαν μεγάλες απώλειες στους Ολλανδούς. Τον Ιανουάριο του 1765 οι Ολλανδοί ξεκίνησαν μια νέα εκστρατεία με καλύτερα εξοπλισμένη δύναμη, πιο πρακτικές στολές και τακτικές κατάλληλες για τον πόλεμο στην ζούγκλα. Οι Ολλανδοί κατάφεραν αρχικά να καταλάβουν την πρωτεύουσα, η οποία ήταν έρημη, αφού οι κάτοικοι της Κάντι αποσύρθηκαν για άλλη μια φορά στη ζούγκλα, αρνούμενοι να διεξάγουν μάχη. Ωστόσο, οι Ολλανδοί υποχώρησαν ξανά έπειτα από συνεχή φθορά. Το 1766 υπογράφηκε μια συνθήκη ειρήνης. Οι Ολλανδοί κράτησαν τον έλεγχο των παράκτιων περιοχών μέχρι το 1796, όταν η Μεγάλη Βρετανία τις κατέλαβε (ενώ η Ολλανδία ήταν υπό γαλλικό έλεγχο) λόγω των επιστολών Kew κατά τους Ναπολεόντειους πολέμους. Η κατοχή των Βρετανών αυτών των περιοχών επισημοποιήθηκε με τη Συνθήκη της Αμιένης το 1802. Την επόμενη χρονιά οι Βρετανοί εισέβαλαν επίσης στην Κάντι αλλά απωθήθηκαν. Ο πόλεμος αυτός έγινε γνωστός ως ο Πρώτος Πόλεμος της Κάντι. Ως πρωτεύουσα, η Κάντι είχε γίνει το μέρος στο οποίο βρίσκονταν το λείψανο του δοντιού του Βούδα, που συμβολίζει, σύμφωνα με μια παράδοση του 4ου αιώνα, τη σύνδεση της Σιναλέζικης μοναρχίας με το λείψανο, καθώς ο προστάτης του λειψάνου ήταν ο κυβερνήτης της γης. Έτσι το Βασιλικό Παλάτι και ο Ναός του Ιερού Δοντιού χτίστηκαν πολύ κοντά το ένα στο άλλο. Η τελευταία κυρίαρχη δυναστεία του Κάντι ήταν οι Ναγιάκ (Nayaks). Η Κάντι παρέμεινε ανεξάρτητη μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα.