Προεδρικές εκλογές στο Καζακστάν 2022

Πρόωρες προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στο Καζακστάν στις 20 Νοεμβρίου 2022 για να εκλεγεί ο Πρόεδρος του Καζακστάν. Αυτές ήταν οι έβδομες προεδρικές εκλογές που πραγματοποιήθηκαν μετά την ανεξαρτησία του Καζακστάν από τη Σοβιετική Ένωση το 1991. Ο σημερινός πρόεδρος Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγιεφ, ένας ανεξάρτητος, επανεξελέγη για δεύτερη θητεία κατά συντριπτική πλειοψηφία, λαμβάνοντας το 81% των ψήφων. Ο πλησιέστερος αντίπαλός του, ο Ταιγκούλι Νταϊραμπάεφ του Κόμματος Auyl, έλαβε μόλις το 3% των ψήφων, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά από το 2015 που κανείς άλλος υποψήφιος εκτός από τον σημερινό πρόεδρο δεν έλαβε περισσότερο από 5% στις ψήφους. Αυτές ήταν οι πρώτες εκλογές από το 1999 στις οποίες η επιλογή « εναντίον όλων » συμπεριλήφθηκε στο ψηφοδέλτιο, με το 6% των συνολικών ψήφων. Η προσέλευση των ψηφοφόρων ήταν 69%, η χαμηλότερη σε προεδρικές εκλογές στο Καζακστάν. Αρχικά προγραμματισμένες για τον Δεκέμβριο του 2024, ο πρόεδρος Τοκάγιεφ ζήτησε τη διεξαγωγή πρόωρων προεδρικών εκλογών το φθινόπωρο του 2022 κατά την ετήσια ομιλία του για την κατάσταση του έθνους που πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2022, όπου πρότεινε επιπλέον αλλαγές στην προεδρική θητεία σε μια επταετή θητεία που δεν μπορεί να ανανεωθεί μέσω συνταγματικής τροπολογίας, και ανακοίνωσε την πρόθεσή του να είναι υποψήφιος για επανεκλογή για δεύτερη πενταετή θητεία. Ωστόσο, αυτό οδήγησε στο να αμφισβητηθεί η νομιμότητα των προτάσεων του Τοκάγιεφ σχετικά με τη θητεία του, καθώς εικάζεται ότι αυτό θα του επέτρεπε να υπηρετήσει περισσότερες από δύο θητείες ως πρόεδρος. Ως αποτέλεσμα, οι προτεινόμενες συνταγματικές τροποποιήσεις του Τοκάγιεφ επικυρώθηκαν και υπογράφηκαν σε νόμο πριν από την ψηφοφορία, με τον ίδιο τον Τοκάγιεφ να ορίζει τότε την ημερομηνία εκλογής με προεδρικό διάταγμα στις 21 Σεπτεμβρίου.

 Συνολικά 12 υποψήφιοι προτάθηκαν για τις εκλογές, με μόλις έξι να πληρούν τις προϋποθέσεις για το ψηφοδέλτιο, συμπεριλαμβανομένων των Qaraqat Äbden (Εθνική Συμμαχία Επαγγελματιών Κοινωνικών Λειτουργών) και Σαλτανάτ Τουρσινμπέκοβα ( QA–DJ ), καθιστώντας την την πρώτη φορά που εμφανίστηκαν πολλές γυναίκες υποψήφιες στο προεδρικό ψηφοδέλτιο. Ο Τοκάγιεφ υποστηρίχθηκε από τον Λαϊκό Συνασπισμό, μια εκλογική συμμαχία που σχηματίστηκε από πολλά φιλοκυβερνητικά κόμματα καθώς και από διάφορες δημόσιες ενώσεις. Ο Τζιγκούλι Νταϊραμπάεφ προτάθηκε από το Auyl Λαϊκό Δημοκρατικό Πατριωτικό Κόμμα, το μόνο φιλοκυβερνητικό κόμμα στο Καζακστάν που διεκδίκησε τις εκλογές. Ο Νουρτζάν Αλτάεφ, πρώην βουλευτής του Amanat και μέλος του διχασμένου Συνασπισμού Δημοκρατικών Δυνάμεων, αποκλείστηκε από τις εκλογές αφού διαπιστώθηκε από το δικαστήριο ότι είχε παραποιήσει το πρωτόκολλο της προεδρικής υποψηφιότητάς του από τον Δημόσιο Οργανισμό Muqalmas, αφήνοντας τον Νουρλάν Αουεσμπάεφ από το Εθνικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα να γίνει ο μοναδικός υποψήφιος της αντιπολίτευσης στις εκλογές. Σχεδόν όλοι οι προεδρικοί υποψήφιοι που αναμετρήθηκαν με τον Τοκάγιεφ περιγράφονταν ως «υποψήφιοι τσέπης», λόγω της σχετικά ασάφειάς τους και της έλλειψης δημοτικότητας. Οι εκλογές διεξήχθησαν μετά την αναταραχή στο Καζακστάν του 2022 και το συνταγματικό δημοψήφισμα που ακολούθησε, με την εκστρατεία να επικεντρώνεται στον πληθωρισμό που προκλήθηκε μετά την πανδημία COVID-19, τις πολιτικές μεταρρυθμίσεις, τον εκδημοκρατισμό, την καταπολέμηση της ολιγαρχίας, τη δημόσια χρήση της καζακικής γλώσσας, κοινωνικοοικονομικά, αγροτικά, οικογενειακά και γυναικεία ζητήματα. Οι διαμαρτυρίες κατά της νομιμότητας των εκλογών και του αποτελέσματός τους που διεξήχθησαν από ακτιβιστές της αντιπολίτευσης αντιμετώπισαν καταστολές και διώξεις από την κυβέρνηση του Καζακστάν, καθώς και αναφορές για διακοπές ρεύματος στο Διαδίκτυο, επιθέσεις DDoS και κυβερνητικές πιέσεις προς ανεξάρτητα καζακικά μέσα ενημέρωσης. Ο Τοκάγιεφ αναμενόταν ευρέως να κερδίσει τις εκλογές σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις έξω από τα εκλογικά τμήματα κερδίζοντας την πλειοψηφία των ψήφων. Ο πρόεδρος ανακηρύχθηκε νικητής νωρίς το πρωί της 21ης Νοεμβρίου 2022 έπειτα από τη δημοσίευση των προκαταρκτικών αποτελεσμάτων από την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή η οποία στις 22 Νοεμβρίου επικύρωσε επίσημα την εκλογή του. Ο Τοκάγιεφ ορκίστηκε για τη δεύτερη θητεία του στην προεδρική ορκωμοσία που πραγματοποιήθηκε στις 26 Νοεμβρίου στο Παλάτι της Ανεξαρτησίας στην Αστάνα. Μόλις ανέλαβε τα καθήκοντά του, ο Τοκάγιεφ προκήρυξε εκλογές για τη Γερουσία τον Ιανουάριο του 2023 πριν διαλύσει το 7ο Κοινοβούλιο του Καζακστάν και προγραμματίσει τις βουλευτικές εκλογές του 2023 να διεξαχθούν στις 19 Μαρτίου. Ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) εξέδωσε δήλωση που επαίνεσε τις εκλογές ως "αποτελεσματικά προετοιμασμένες", αν και επισημαίνει την έλλειψη ανταγωνιστικότητας και υπογράμμισε την ανάγκη νομοθεσίας που να διασφαλίζει "γνήσιο πλουραλισμό".