Ραϊμόντο Ντ'Αρόνκο

Ο Ραϊμόντο Ντ'Αρόνκο (1857–1932) ήταν ένας Ιταλός αρχιτέκτονας, γνωστός για τα σχέδια κτιρίων του σε στυλ Αρ Νουβό. Ήταν ο αρχιτέκτονας του παλατιού του Οθωμανού Σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ στην Κωνσταντινούπολη για 16 χρόνια.

 Ο Ντ' Αρόνκο γεννήθηκε το 1857 στην επαρχιακή πόλη Gemona (Γεμόνα) del Friuli, στην επαρχία του Udine (Ούντινε), στην Ιταλία (τώρα στο Friuli, εκείνη την εποχή μέρος της Αυστριακής Αυτοκρατορίας) σε μια οικογένεια οικοδόμων για πολλές γενιές. Ολοκλήρωσε τη Σχολή Τεχνών και Εμπορίου της Γεμόνα μετά το δημοτικό. Σε ηλικία 14 ετών, ο Ντ' Αρόνκο παρακολούθησε το Johanneum Baukunde στο Graz (Γκρατς) της Αυστρίας το 1871, μια σχολή κατασκευών διάσημη για την εκπαίδευση ικανών κτιστών και ξυλουργών, η οποία υπάρχει ακόμα και σήμερα. Έχοντας ήδη γνώσεις μετά από χρόνια πρακτικής εμπειρίας με τον πατέρα του, αποδείχθηκε εξαιρετικός μαθητής και οι δάσκαλοί του τον προέτρεψαν να σπουδάσει αρχιτεκτονική. Μετά την επιστροφή του στην Ιταλία, ο Ντ' Αρόνκο αποφάσισε να γραφτεί σε ένα θερινό σχολείο σχεδίου στη Γεμόνα, κερδίζοντας το πρώτο βραβείο στον διαγωνισμό, στον οποίο συμμετείχε με την ολοκλήρωση του δεύτερου κύκλου μαθημάτων του. Στη συνέχεια ο Ντ' Αρόνκο προσφέρθηκε εθελοντικά για στρατιωτική θητεία και εργάστηκε ως μηχανικός οχυρώσεων στο Τορίνο, κάτι που του έδωσε εμπειρία στην επεξεργασία ξύλων. Μετά την απόλυσή του, εισήλθε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Βενετίας, Accademia di Belle Arti, όπου η διδασκαλία δεν περιοριζόταν σε κάποια συγκεκριμένη σχολή σκέψης, επιτρέποντας στον Ντ' Αρόνκο, του οποίου οι ιδέες δεν είχαν διαμορφωθεί από καμία προηγούμενη αρχιτεκτονική εκπαίδευση, να πειραματιστεί ελεύθερα όσον αφορά τη μορφή και το στυλ. Στην Ακαδημία, οι ιδέες του Camillo Boito (Καμίλο Μπόιτο) ήταν κυρίαρχες στα μαθήματα σχεδιασμού και του δίδαξαν πώς να συνδυάζει το υπάρχον περιβάλλον με άλλες πηγές. Στο τέλος της χρονιάς, όταν ήταν ακόμη μόλις 19 ετών και γεμάτος ενθουσιασμό, του απονεμήθηκε το πρώτο βραβείο αρχιτεκτονικής σύνθεσης. Η άνοδος της φήμης του Ραϊμόντο Ντ'Αρόνκο στην Ιταλία, ξεκίνησε με τον διαγωνισμό σχεδιασμού για ένα μνημείο του βασιλιά Vittorio Emmanuele II (Βίκτωρ Εμμανουήλ Β') που θα κατασκευαζόταν στη Ρώμη. Το σχέδιό του κέρδισε το ασημένιο μετάλλιο. Παρόμοια επιτεύγματα στους διαγωνισμούς για την Έκθεση της Βενετίας το 1887, την Πρώτη Έκθεση Αρχιτεκτονικής του Τορίνο το 1890 και την Εθνική Έκθεση του Παλέρμο το 1891 τον έκαναν έναν από τους πιο υποσχόμενους νέους αρχιτέκτονες της Ιταλίας. Το 1893, προσκλήθηκε στην Κωνσταντινούπολη για να προετοιμάσει σχέδια για την Έκθεση Γεωργίας και Βιομηχανίας της Κωνσταντινούπολης που θα γινόταν το 1896. Έφτασε στον Αύγουστο του 1893, έχοντας ολοκληρώσει το έργο μέσα σε λίγους μήνες. Ο σουλτάνος Αμπντούλ Χαμίτ Β' ενέκρινε τα σχέδια και τα θεμέλια τέθηκαν όταν ο μεγάλος σεισμός της 10ης Ιουλίου 1894 κατέστρεψε την πόλη. Ένα από τα θύματά της ήταν η έκθεση, η οποία έπρεπε να διαλυθεί. Ωστόσο μετά τον σεισμό, η ανάγκη για έναν αρχιτέκτονα του επιπέδου του Ραϊμόντο Ντ'Αρόνκο έγινε ακόμη πιο επιτακτική, καθώς ξεκίνησε ένα πρόγραμμα ανοικοδόμησης. Αρχικά του τέθηκε η ευθύνη για την αποκατάσταση κατεστραμμένων μνημείων στην παλιά πόλη και συνέχισε να σχεδιάζει πολλά κτίρια για την κυβέρνηση και τους ιδιώτες. Η περίοδος της Κωνσταντινούπολης για την επαγγελματική του σταδιοδρομία τελείωσε μόλις καθαιρέθηκε ο σουλτάνος Αμπντούλ Χαμίτ Β' το 1909. Αυτά τα 16 χρόνια έμελλε να είναι τα πιο παραγωγικά χρόνια της ζωής του και αντιπροσώπευαν το απόγειο της πρωτοτυπίας του. Ο Ντ' Αρόνκο σχεδίασε και κατασκεύασε μεγάλο αριθμό κτιρίων διαφόρων τύπων στην Κωνσταντινούπολη. Τα υφολογικά χαρακτηριστικά των έργων του μπορούν να ταξινομηθούν σε τρεις ομάδες: Αναβίωση-επανερμηνεία των οθωμανικών μορφών, Αρ Νουβό και Vienna Secession (Απόσχιση της Βιέννης). Το Αρ Νουβό εισήχθη για πρώτη φορά στην Κωνσταντινούπολη από τον Ντ' Αρόνκο και τα σχέδιά του αποκαλύπτουν ότι ζωγράφιζε ελεύθερα τη βυζαντινή και οθωμανική διακόσμηση για την έμπνευσή του. Ο Ντ' Αρόνκο χρησιμοποίησε δημιουργικά τις μορφές και τα μοτίβα της ισλαμικής αρχιτεκτονικής για να δημιουργήσει μοντέρνα κτίρια για την πόλη. Τα κτίρια, που σχεδίασε στο παλάτι Yıldız, ήταν ευρωπαϊκού στυλ. Τα πιο γνωστά από αυτά είναι τα περίπτερα Yildiz Palace και το Yildiz Ceramic Factory (1893–1907), το Μουσείο Γενίτσαρων και το Υπουργείο Γεωργίας (1898), το σιντριβάνι του Αμπντούλ Χαμίτ Β' (1901), το τέμενος Karakoy (1903), το μαυσωλείο για τον Τυνήσιο θρησκευτικό ηγέτη Σεΐχη Ζαφίρ Εφέντι (1905–1906), τον τάφο στο νεκροταφείο του Τζαμί Φατίχ (1905), το Σπίτι Τζεμίλ Μπέη στο Κιρετσμπουρνού (1905), τον πύργο ρολογιού για το νοσοκομείο Hamidiye-i Etfal (1906). Το Casa Botter (Botter Apartmanı) (1900–1901), ένα επταώροφο εργαστήριο και κτίριο κατοικιών στη λεωφόρο İstiklâl στο Beyoğlu, το οποίο σχεδίασε για τον Ολλανδό ράφτη μόδας του σουλτάνου M. Jean Botter, αντιπροσωπεύει ένα σημείο καμπής στην αρχιτεκτονική του Ντ' Αρόνκο. Αυτό το Αρ Νουβό σχέδιο με την πρωτοποριακή διάθεση της περιόδου ενίσχυσε την ήδη αξιοζήλευτη φήμη του Ντ' Αρόνκο. Ενώ ζούσε στο Γκρατς στα δεκατέσσερά του, είχε επίσης βρει την ευκαιρία να παρακολουθήσει την Αυστριακή Απόσχιση πιο στενά από τους περισσότερους συμπατριώτες του. Την ίδια περίοδο, κέρδισε τον διαγωνισμό σχεδιασμού της Διεθνούς Έκθεσης Διακοσμητικών Τεχνών του Τορίνο, μεταφέροντας τη φήμη του στη διεθνή σφαίρα. Το μικροσκοπικό mescid (μικρό τζαμί) του Merzifonlu Kara Mustafa Paşa (Καρά Μουσταφά Πασά της Μερζιφόν), το οποίο βρισκόταν στο Karaköy έως ότου τα έργα εκσυγχρονισμού το παρέσυραν το 1958, ήταν ένα άλλο έργο συγκρίσιμης σημασίας. Μεταξύ των πολυάριθμων ιδιωτικών κατοικιών, που σχεδίασε ο Ραϊμόντο Ντ'Αρόνκο, είναι το Huber House (1906) στην Tarabya (Ταράμπια), που χτίστηκε για τους Γερμανούς εμπόρους όπλων, τους αδελφούς Joseph και Baron Auguste Huber μιας αριστοκρατικής και πλούσιας οικογένειας. Από το 1985 η επίσημη κατοικία του Τούρκου προέδρου στην Κωνσταντινούπολη. Έκτισε επίσης ένα παλάτι για την κόρη του σουλτάνου Nazime Sultan (Ναϊμέ Σουλτάνα), αλλά αυτό πλέον δεν υπάρχει. Η θερινή κατοικία της ιταλικής πρεσβείας (1905) στην Ταράμπια είναι μια από τις πιο εντυπωσιακές συνεισφορές του Ντ' Αρόνκο στην αρχιτεκτονική κληρονομιά της Κωνσταντινούπολης. Σχεδιασμένο ως κλασικό ιταλικό παλάτι, το κτήριο ανοίγει απευθείας στη θάλασσα σαν σπίτι του Βοσπόρου, μαζί με έναν εσωτερικό χώρο ιταλικού τύπου. Οι πλατιές μαρκίζες, τυπικές της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής της Κωνσταντινούπολης σκιάζουν τη βεράντα. Η επιδέξια συγκόλληση δύο πολιτισμών μαρτυρεί τόσο την ερμηνευτική ικανότητα του Ντ' Αρόνκο όσο και τη στοργή του για την Κωνσταντινούπολη. Το Esposizione Internazionale d'Arte Decorativa Moderna, η Διεθνής Έκθεση του Τορίνο, πραγματοποιήθηκε το 1902 και παρουσίασε πολλά έργα της Αρ Νουβό, συμπεριλαμβανομένου του κύριου εκθεσιακού κτιρίου, ή Rotunda, σε αποσχιστικό στυλ, καθώς και το περίπτερο που ήταν αφιερωμένο στην καλλιτεχνική φωτογραφία, σχεδιασμένο από τον Ντ΄ Αρόνκο. Παρουσίασε επίσης ένα έργο για το κτίριο της Περιφερειακής Έκθεσης του Ούντινε του 1903. Στην περιοχή της πατρίδας του, υπάρχουν ακόμη πολλά από τα έργα του, όπως το νεογοτθικό κεντρικό νεκροταφείο στο Cividale (1889), ο οικογενειακός τάφος στο Ούντινε (1898) και το Δημαρχείο στο Ούντινε (1911–1930). Ο Ραϊμόντο Ντ'Αρόνκο πέθανε το 1932 στο Sanremo (Σανρέμο) της Imperia (Ιμπέρια) στην Ιταλία. Ένα κρατικό ινστιτούτο στη Γεμόνα, ISIS (Istituto Statale di Istruzione Superiore), πήρε το όνομά του. Μέρος της αξίας για την εκ νέου ανακάλυψη του έργου του Ντ' Αρόνκο αποδίδεται στον Ιταλό αρχιτέκτονα Manfredi Nicoletti (Μανφρέντι Νικολέτι), ο οποίος το 1955 έγραψε την πρώτη βιογραφία για τα σχέδια και την αρχιτεκτονική του που βασίστηκαν στην Αρ Νουβό. Παλάτι Yıldız Manfredi Nicoletti, Raimondo D'Aronco, Milano 1955. Manfredi Nicoletti, D'Aronco e l'architettura libery, Laterza Bari 1982. Diana Barillari, Raimondo D'Aronco (Gli architetti) 1η έκδοση (1995) Laterza, Ιταλία(ISBN 88-420-4612-4) Prof. Δρ. Afife Batur (Αρχιτεκτονική Σχολή του Τεχνικού Πανεπιστημίου Κωνσταντινούπολης) Skylife 03/95, περιοδικό onboard της Turkish Airlines