Χέρμπραντ φαν ντεν Έικχαουτ

Ο Χέρμπραντ φαν ντεν Έικχαουτ (ολλανδικά: Gerbrand van den Eeckhout), Άμστερνταμ, 19 Αυγούστου 1621 - 29 Σεπτεμβρίου 1674, ήταν Ολλανδός ζωγράφος της Χρυσής Ολλανδικής Εποχής στη ζωγραφική. Ήταν πολυτάλαντος καλλιτέχνης και, εκτός από τη ζωγραφική, ασχολήθηκε με την εικονογράφηση βιβλίων και τη σχεδίαση χρυσών και αργυρών διακοσμητικών αντικειμένων καθώς και με την ποίηση.

 Ο Χέρμπραντ φαν ντεν Έικχαουτ γεννήθηκε στο Άμστερνταμ στις 19 Αυγούστου 1621. Ήταν το όγδοο παιδί της οικογένειας του Γιαν Πίτερς φαν ντεν Έικχαουτ και της συζύγου του Χρίτγιε Κλεσντρ Λάιντεκερ (Grietje Claesdr Lydekker). Ο πατέρας και ο αδελφός του ήταν και οι δύο χρυσοχόοι και κατά τη δεκαετία του 1650 ο Χέρμπραντ δημιούργησε μια σειρά σχεδίων "για ποικίλα αντικείμενα που μπορούν να κατασκευαστούν σε χρυσό, άργυρο, πέτρα και ξύλο".Το 1631 ο πατέρας του χήρεψε και, δύο χρόνια αργότερα, νυμφεύτηκε την Κορνέλια Ντέντελ, θυγατέρα πλούσιου διευθυντή της "Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών" στο Ντελφτ. Ο γάμος αυτός ανύψωσε τόσο την οικονομική όσο και την κοινωνική επιφάνεια της οικογένειας.Σύμφωνα με τον Ολλανδό βιογράφο καλλιτεχνών Άρνολντ Χαουμπράκεν, ο Χέρμπραντ ήταν από τους αγαπημένους μαθητές του Ρέμπραντ, στον οποίο μαθήτευσε πιθανόν κατά τη δεκαετία του 1630 και οι δύο καλλιτέχνες ανέπτυξαν ισχυρή φιλία. Μαζί του μαθήτευσαν οι Νικολάες Μάες, Χόφερτ Φλινκ και Φέρντιναντ Μπολ.Κατά τη δεκαετία του 1640 ζωγράφισε πολλούς πίνακες θρησκευτικού περιεχομένου. Οι αρχές σύνθεσης του Δασκάλου του Ρέμπραντ, Πίτερ Λάστμαν, γνωστού για τον θεατρικό ρεαλισμό και την τεχνική των "ψευδαισθήσεων" (illusionism), είναι εμφανές ότι τον επηρέασαν ισχυρά. Πιθανόν ο ίδιος ο Ρέμπραντ να τον ενεθάρρυνε σε αυτό, καθώς είναι γνωστό ότι ο Ρέμπραντ κατείχε σημαντικό αριθμό έργων του Δασκάλου του.Ο Χέρμπραντ φαν ντεν Έικχαουτ δεν νυμφεύτηκε ποτέ. Κατά τα τελευταία έτη της ζωής του (απεβίωσε τον Σεπτέμβριο του 1674 σε ηλικία 53 ετών) διέμενε σε πολυτελή κατοικία στο Χέρενχραχτ (Herengracht) του Άμστερνταμ, την οποία μοιραζόταν με τη χήρα του αδελφού του, Γιαν. Τάφηκε στην Oudezijks Kapel του Άμστερνταμ στις 29 Σεπτεμβρίου 1674. Ο Χέρμπραντ φαν ντεν Έικχαουτ ασχολήθηκε με αρκετά είδη τέχνης, καθώς, εκτός από ζωγράφος, ήταν και χαράκτης και ερασιτέχνης ποιητής. Στη ζωγραφική του, όπως προαναφέρθηκε, προσομοιάζει με το ύφος του Ρέμπραντ στους ιστορικού περιεχομένου πίνακες, αλλά είχε την ευφυΐα να προσαρμόζει το ύφος του ανάλογα με το είδος του πίνακα τον οποίο δημιουργούσε. Στις λεπτομερείς ρωπογραφίες του, τις οποίες άρχισε να ζωγραφίζει τη δεκαετία του 1650, υιοθετεί το ύφος που αργότερα θα υιοθετούσε και ο Πίτερ ντε Χόοχ και γι' αυτόν τον λόγο θεωρείται ο πρόδρομός του. Πολλά από τα σχέδιά του είχαν παλαιότερα αποδοθεί στον Ρέμπραντ και αποδεικνύουν την μεγάλη ευχέρειά του στη σχεδίαση. Το ύφος του υιοθέτησε, επίσης, ο Χέραρντ τερ Μπορχ. Κύριο θέμα στη ζωγραφική του αποτέλεσαν οι πίνακες με ιστορικό, μυθολογικό και θρησκευτικό περιεχόμενο, ενώ αγαπούσε ιδιαίτερα τους πίνακες με απεικονίσεις της αρχαιότητας, αλλά ασχολήθηκε και με την προσωπογραφία. Όπως συνέβη με πολλούς συγχρόνους του καλλιτέχνες, τα πορτρέτα του φαν ντεν Έικχαουτ ανακλούν την επίδραση των φλαμανδικών προτύπων, είναι όμως ζωγραφισμένα με πιο κομψό και ελαφρύ ύφος σε σχέση με τους ιστορικούς του πίνακες. Οι ρωπογραφίες του, επίσης, θεωρούνται ως οι πρόδρομοι της μορφής των πινάκων που έχουν αποκληθεί "χαρούμενη συντροφιά" (merry company) της δεκαετίας του 1670. Οι ιστορικοί του πίνακες αποκαλύπτουν υφολογική εξέλιξη παρόμοια με των Φ. Μπολ και Χ. Φλινκ, αλλά ο φαν ντεν Έικχαουτ ήταν πολύ περισσότερο εκλεκτικός, υιοθετώντας κατά περίπτωση τόσο λεπτομερείς όσο και αδρές τεχνικές, τις οποίες προσάρμοζε και στις ρωπογραφίες και στα πορτρέτα του. Συχνά στους πίνακες με ιστορικές σκηνές περιλάμβανε και πορτρέτα, ένα είδος ζωγραφικής που αποκαλείται portraits-histoirés, ενώ οι όψιμοι ιστορικοί του πίνακες έχουν ύφος που προσομοιάζει όλο και περισσότερο με αυτό του Ρέμπραντ, τόσο στη χρήση του κιαροσκούρο όσο και στη χρήση του χρώματος. Τα τοπία του, από την άλλη, εμφανίζουν ομοιότητες με αυτά του φίλου του (όπως τον καταγράφει ο Άρνολντ Χαουμπράκεν) Ρούλαντ Ρόχμαν (Roeland Roghman).Ο Χέρμπραντ ήταν πολυσχιδής καλλιτέχνης, καθώς ασχολήθηκε και με την χαρακτική, την μεταλλοτεχνία και το σχέδιο. Ήταν πολύ μορφωμένος και καλλιεργημένος άνθρωπος και έχαιρε ιδιαίτερης εκτίμησης τόσο ως γνώστης όσο και ως εκτιμητής έργων τέχνης. Ήταν, επίσης, συλλέκτης έργων τέχνης ενώ ανάμεσα στις γνωριμίες του συγκαταλέγονταν πολυάριθμοι λόγιοι και ποιητές. Ο Ισαάκ ευλογεί τον Ιακώβ, in the Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης (Νέα Υόρκη) Η ανάσταση της θυγατέρας του Ιαείρου. Μουσεία Βερολίνου Η εμφάνιση στον Ναό, Δρέσδη Η εμφάνιση στον Ναό, Βερολίνο Η απόδοση της δεκάτης, Μουσείο Γιουγκοσλαβικής Ιστορίας, Βελιγράδι Ο Τωβίτ με τον Άγγελο, Μπράουνσβιγκ Η Μοιχός, Άμστερνταμ Η Άννα παρουσιάζει τον γιο της στον Αρχιερέα, Μουσείο του Λούβρου Θεοφάνια, Τορίνο Η περιτομή, Κάσσελ Αυταρέσκεια κυρίας στην τουαλέτα της με κολιέ από χάντρες, Βιέννη Αθλούμενος με σκύλους κυνηγίου Ομάδα παιδιών με κατσίκες Μουσείο Ερμιτάζ Όραμα του εκατόνταρχου Κορνήλιου, Μουσείο Τέχνης ΓουόλτερςΑρκετά έργα του σήμερα βρίσκονται στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης και στο Κάστρο Skokloster της Στοκχόλμης. Έργα του Χέρμπραντ φαν ντεν Έικχαουτ Ζωγραφική της ολλανδικής Χρυσής Εποχής Κατάλογος Ολλανδών ζωγράφων Eeckhout the Rijksmuseum Works and literature at PubHist Vermeer and The Delft School, an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art (fully available online as PDF), which has material on Gerbrand van den Eeckhout Dutch and Flemish paintings from the Hermitage, an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art (fully available online as PDF), which contains material on Gerbrand van den Eeckhout (cat. no. 8)