Εγγλέζικα Πάτρας

Τα Εγγλέζικα είναι ένα σύνολο αρχοντικών νεοκλασικών τα οποία αποτελούσαν συνοικία της Πάτρας, μακριά από την πυκνή δόμησής της και σε τότε εξοχική περιοχή, αποπνέοντα έντονα την ατμόσφαιρα και το στοιχείο του κοσμοπολιτισμού. Επρόκειτο για πλούσιες βίλες που βρίσκονταν κυρίως παραθαλάσσια, στην περιοχή από τις Ιτιές μέχρι χαμηλότερα από το Μιντιλόγλι και στην περιοχή Τσαούση, ενώ οι περισσότερες βρίσκονται στο ενδιάμεσο εκείνης της απόστασης, δηλ. στην Παραλία Πατρών.

 Πρόκειται για συνοικία που δημιουργήθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα. Στην περιοχή κατασκεύασαν τις βίλες τους Άγγλοι κάτοικοι της Πάτρας, όπως οι: Χάνκοκ, Μόρφυ, Πίλσχερ, Κρόου και Στίβενς, καθώς και ένας Έλληνας, ο βιομήχανος Κρητικός. Από τους πρώτους αυτούς κατοίκους της, πήρε και την ονομασία «Εγγλέζικα». Εκείνη την εποχή η περιοχή ήταν εξοχή και βρισκόταν αρκετά έξω από την πόλη της Πάτρας, καθότι ο πολεοδομικός ιστός της δεν είχε ακόμα επεκταθεί όπως σήμερα, έτσι ώστε να εξελιχθεί σύντομα σε τόπο παραθερισμού. Ακόμα και σήμερα υπάρχουν κάποιες από τις βίλες των Άγγλων, μερικές από τις οποίες διέθεταν και γήπεδο τένις, και ορισμένες από αυτές διατηρούνται σε άριστη κατάσταση. Το 1921 η Οικογένεια Μόρφυ εγκατέλειψε την περιοχή, λόγω της αυξανόμενης κίνησης που είχε δημιουργήσει η Εθνική Οδός Πατρών-Πύργου (η σημερινή Παλαιά Ε.Ο.). Την ακολούθησαν λίγο αργότερα και οι υπόλοιπες αριστοκρατικές οικογένειες, με τελευταία αυτή των Κρόου οι οποίοι μόλις το 1990 πούλησαν την έπαυλή τους. Σήμερα ο όρος «Εγγλέζικα» ονομάζει ένα μέρος όπου έχει περιοριστεί σαν έκταση από αυτό του παρελθόντος, καθώς περιγράφει μια παραθαλάσσια μακρόστενη περιοχή μήκους περίπου 1 χλμ. στη δυτική μεριά των αρχικών Εγγλέζικων και συγκεκριμένα εντός της Παραλίας Πατρών• ένα μέρος αυτής μάλιστα, ταυτίζεται και με την παραλιακή ζώνη της περιοχής Μουρτά. Αυτό συνέβη, γιατί αρχικά η συνοικία στην μεγαλύτερη έκταση της ήταν αραιοκατοικημένη, ιδιαίτερα σε σχέση με τα σημερινά δεδομένα, και μέσα ή δίπλα σε αυτήν έχουν αναπτυχθεί ή και δημιουργηθεί στο πέρας των χρόνων και εδώ και δεκαετίες άλλες συνοικίες (π.χ. Ηπειρώτικα, Εύα, ΠΙΚΠΑ, Μουρτά, Τσαούση), με αποτέλεσμα τα Εγγλέζικα ως περιοχή να περιοριστούν σε μια μικρότερη έκταση όπου τα περισσότερα κτίσματα βρίσκονται σχεδόν το ένα δίπλα από το άλλο και εκ των οποίων τα πιο πολλά διατηρούνται σε άριστη κατάσταση. Σήμερα, με την έκταση όπου υφίσταντο, αποτελούν τοπωνύμιο και συνοικία της Παραλίας, όπου με την σειρά της αποτελεί προάστιο της Πάτρας. Η περιοχή εξυπηρετείται από τις 29 Φεβρουαρίου 2020 από τη Γραμμή 2 του Προαστιακού Σιδηρόδρομου Πάτρας μέσω της στάσης «Παραλία / Paralia» στη θέση «Εύα»/«Στάση Τσιρογιάννη», επί των οδών «25ης Μαρτίου» και «Σουνίου»/«Αγίου Σπυρίδωνος», ενώ μπορεί να εξυπηρετείται επίσης μέσω της κοντινής στάσης «Τσαούση - Μιντιλόγλι / Tsaousi - Mintilogli» στη θέση «Τσαούση». Κώστας Κοκκοβίκας (επιμ.), Η Πάτρα στις αρχές του 20ου αιώνα... Μέσα από την οικογενειακή συλλογή-λεύκωμα της Edith W. Morphy, Εκδόσεις Typorama, Πάτρα 2002. ISBN 960-7620-20-8. Στάθης Κουτρουβίδης, Κοινωνική κυριαρχία και έγγειες σχέσεις στον νομό Αχαϊοήλιδος τον 19ο αιώνα. Οικονομικές και πολιτιστικές διαστάσεις, ανέκδοτη Διδακτορική Διατριβή, Πανεπιστήμιο Κρήτης-Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Ρέθυμνο 2008. Χρήστος Μούλιας, Το λιμάνι της σταφίδας, Εκδόσεις Περί Τεχνών, Πάτρα 2000. ISBN 960-86814-0-5. Τάσσος Σταθόπουλος (επιμ.), Ένθετο «Εγγλέζικα Πάτρας. Το υπέροχο προάστιο», αρ. 146 , σειρά ένθετων: «Πελοπόννησος Επιλογές», εφημερίδα Πελοπόννησος, αρ. φύλλου 22324 (Σάββατο, 9 Δεκεμβρίου 2017). 1o Γυμνάσιο Παραλίας Αχαΐας, Φωτογράφισαν το χθες... Φωτογραφίζουμε το σήμερα..., Πολιτιστικό Πρόγραμμα 2005-06, Τυπογραφείο «Κοντογιαννάτος Γραφικές Τέχνες», Πάτρα χ.χ. Φωτογραφική παρουσίαση του 2014 της ακτογραμμής στο ύψος της σύγχρονης περιοχής των Εγγλέζικων. tripinview.com. Ανακτήθηκε: 05/04/2019. Εγγλέζικα. wikimapia.org.