Škoda Felicia

Το Škoda Felicia (επίσημος κωδικός εργοστασίου Typ 791) ήταν ένα μικρομεσαίο οικογενειακό αυτοκίνητο της κατηγορίας C, που παρήχθη από την τσεχική αυτοκινητοβιομηχανία Škoda Auto, από τις 5 Σεπτεμβρίου 1994 έως τις 20 Ιουνίου 2001, και αποκλειστικά σε εργοστάσια της Τσεχίας. Με το ίδιο όνομα, μεταξύ του 1959 και του 1964, υπήρξε και ένα άλλο μοντέλο της Škoda και συγκεκριμένα ένα 2-πορτο καμπριολέ. Το πιο πρόσφατο Felicia ήταν το πρώτο μοντέλο που αναπτύχθηκε μετά την ένταξη της Škoda στον Όμιλο Volkswagen το 1991 και ήταν μεν βασισμένο στο δάπεδο του προκατόχου Škoda Favorit, αλλά με ριζικά πιο σύγχρονη αισθητική, πολύ καλύτερη ποιότητα κατασκευής και πλήρη κατάλογο εξοπλισμού άνεσης, καθώς και ενεργητικής και παθητικής ασφάλειας. Όλα αυτά, σε συνδυασμό και με το ότι διατήρησε το σχετικά χαμηλό κόστος απόκτησης και συντήρησης του Favorit και την άριστη σχέση αξίας / τιμής (value for money), έκαναν το Felicia εξαιρετικά δημοφιλές στην Τσεχία και στα περισσότερα άλλα κράτη της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα. Συνολικά παρήχθησαν 1.420.441 αντίτυπα σειράς Felicia, ξεπερνώντας κατά πολύ ακόμα και τα 1.002.421 αντίτυπα των Favorit και Forman (η station wagon εκδοχή του Favorit) συνολικά. Μαζί με το μεγαλύτερο Škoda Octavia πρώτης γενιάς, που παρουσιάστηκε το 1996, το Felicia έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη ραγδαία βελτίωση του κύρους της Škoda Auto και στην καταξίωσή της στην εξαιρετικά απαιτητική ευρωπαϊκή αγορά. Σημαντικός παράγοντας ήταν και ότι το Felicia υπήρξε το πρώτο μοντέλο στην ιστορία της Škoda που προσέφερε ABS, αερόσακους και κινητήρα ντίζελ.

 Αμέσως μετά την ένταξη της Škoda στον Όμιλο Volkswagen στις 16 Απριλίου 1991, η διοίκηση του ομίλου έβαλε ως πρώτη προτεραιότητα τον άμεσο εκσυγχρονισμό των μοντέλων της εταιρείας και την επέκτασή της προς νέες κατηγορίες. Ο πρώτος στόχος επετεύχθη με μια σειρά βελτιωτικών επεμβάσεων στο Škoda Favorit και την έναρξη της δημιουργίας μιας βελτιωμένης μετεξέλιξης του μοντέλου, που εξελίχθηκε τελικώς στο Felicia. Ο δεύτερος στόχος οδήγησε στη δημιουργία του μεγαλύτερου Škoda Octavia, που τελικώς κυκλοφόρησε στα τέλη του 1996. Ήδη από το 1991, ξεκίνησε το σχετικό πρότζεκτ που κατέληξε στο Felicia. Το μοντέλο σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε εν μέρει στο χαρτί και εν μέρει με χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών. Μόλις 1 χρόνο μετά, το 1992, έλαβε χώρα η πρώτη σειρά δοκιμών και το 1993 κατασκευάστηκαν τα πρώτα αντίτυπα προ-παραγωγής και οι φωτογραφίες τους διέρρευσαν στον Τύπο αυτοκινήτου. Ταυτόχρονα, επίσης, με τα δοκιμαστικά αντίτυπα, η εταιρεία άρχισε την εξέλιξη και των αγωνιστικών εκδοχών ράλλυ. Τελικώς, το Škoda Felicia παρουσιάστηκε τον Οκτώβριο του 1994 στην Πράγα, αν και η μαζική παραγωγή του είχε ξεκινήσει ήδη από τις 5 Σεπτεμβρίου 1994, και κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στην αγορά στις 30 Οκτωβρίου 1994, ως 5-πορτο hatchback. Τον Ιούνιο του 1995, στο Διεθνές Σαλόνι Αυτοκινήτου στο Μπρνο, προστέθηκε το 5-πορτο station wagon και μπήκε στην παραγωγή μέσα στον ίδιο μήνα, ενώ τον Αύγουστο του 1995 ξεκίνησαν να κατασκευάζονται οι επαγγελματικές εκδόσεις, με γνωστότερη όλων το 2-πορτο pick-up, και κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά τον Οκτώβριο. Σε αντίθεση με την station wagon εκδοχή του Favorit, η οποία ονομαζόταν Škoda Forman, η station wagon εκδοχή του Felicia διατήρησε κοινή εμπορική ονομασία και κυκλοφόρησε ως Škoda Felicia Combi. Κατά την έναρξη του συνολικού πρότζεκτ, το 1991, είχε σχεδιαστεί πλήρως και μια 4-πορτη εκδοχή σεντάν 3 όγκων, υπό την ονομασία Škoda 792 Felicia Sedan, με σκοπό να μπει στη μαζική παραγωγή επίσης μέσα στο 1994, αλλά παραδόξως δεν έφτασε ποτέ στην παραγωγή. Από την πρώτη στιγμή, το μοντέλο απέσπασε ιδιαίτερα θετικά σχόλια από τον Τύπο αυτοκινήτου και το κοινό, και γνώρισε εξαιρετικά μεγάλη εμπορική απήχηση σε ολόκληρη σχεδόν την Ευρώπη, ξεπερνώντας ακόμα και τη δημοτικότητα του προκατόχου Škoda Favorit και βελτιώνοντας περαιτέρω το ίματζ της εταιρείας. Μολονότι το Felicia είχε βασιστεί στο σασί του Favorit, έχοντας μάλιστα αμετάβλητο μεταξόνιο, ωστόσο έφερε μια εντελώς διαφορετική εξωτερική εμφάνιση, που είχε πλέον εναρμονιστεί πλήρως με τα δυτικοευρωπαϊκά πρότυπα. Σε αντίθεση με τις μεγάλες ευθείες και τις έντονες ακμές του Favorit, το Felicia είχε ένα πολύ καμπυλωτό αμάξωμα, επιτυγχάνοντας έτσι και σημαντική βελτίωση της αεροδυναμικής και φτάνοντας τον αεροδυναμικό συντελεστή Cd στο 0,34 και μόνο τα πλαίσια γύρω από τα παράθυρα θύμιζαν ακόμα το προηγούμενο μοντέλο. Στα πλαίσια αυτής της εναρμόνισης με τα δυτικά πρότυπα, το σαλόνι είχε αλλάξει ριζικά, με επίσης πιο καμπυλωτή αισθητική, ιδίως στο ταμπλό, τοποθέτηση πολύ πιο σύγχρονων υλικών και σημαντική βελτίωση στην ποιότητα κατασκευής. Αρχικά, πριν την προσθήκη και νέων μηχανικών συνόλων, το μοναδικό κοινό στοιχείο με το παρελθόν ήταν ο κινητήρας του μοντέλου, που είχε προέλθει από το Favorit, με τις ρίζες του να φτάνουν στην έκδοση Škoda 130 του Škoda 742, και ήταν ο γνώριμος τετρακύλινδρος σε σειρά, βενζίνης, κυβισμού 1.289 cm³. Ωστόσο, είχε υποστεί σημαντικές τεχνολογικές βελτιώσεις, ενώ και η βελτιωμένη ηχομόνωση της καμπίνας είχε ως αποτέλεσμα την περαιτέρω μείωση του θορύβου στο σαλόνι. Σύντομα, προστέθηκαν και ο 1.6 λίτρων βενζίνης και ο 1.9 λίτρων ντίζελ. Επιπρόσθετα, το Felicia ήταν και το πρώτο, χρονολογικά, μοντέλο της Škoda Auto που εισήγαγε Σύστημα Αντιμπλοκαρίσματος Τροχών (ABS) και αερόσακους. Ήδη από την εισαγωγή του, προσέφερε έξτρα ABS και από τις αρχές του 1995 αερόσακο οδηγού, ενώ και τα δύο έγιναν στάνταρ στα αμέσως επόμενα χρόνια. Το καλοκαίρι του 1995 άρχισε να προσφέρει, επιπλέον, προαιρετικό αερόσακο συνοδηγού και με την ανανέωση τον Ιανουάριο του 1998 εισήγαγε και έξτρα πλευρικούς αερόσακους. Τον Ιανουάριο του 1998, το Felicia υπέστη ένα έντονο λίφτινγκ και η νέα εκδοχή μπήκε στην παραγωγή στις 12 Φεβρουαρίου 1998. Η πιο εμφανής διαφορά ήταν το νέο μπροστινό μέρος, που υιοθέτησε την νέα σχεδιαστική ταυτότητα της Škoda και συγκεκριμένα την χαρακτηριστική μεγάλη γρίλια, που είχε εισαχθεί τον Σεπτέμβριο του 1996 με το Škoda Octavia πρώτης γενιάς. Επίσης, τοποθετήθηκαν νέοι και μεγαλύτεροι προφυλακτήρες, στάνταρ πλέον στο χρώμα του αμαξώματος, καθώς και νέας γραμματοσειράς επιγραφή «Felicia» στο πίσω μέρος, συν φώτα ομίχλης διαφορετικής σχεδίασης. Όλα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα και μια μικρή αύξηση του συνολικού μήκους του αμαξώματος, τόσο στο hatchback όσο και στο station wagon. Η αισθητική αναβάθμιση, ωστόσο, δεν επηρέασε τις επαγγελματικές εκδόσεις. Ταυτόχρονα, καθιερώθηκαν και νέες επιλογές εξοπλισμού, νέα χρώματα και περαιτέρω ενισχύσεις στο αμάξωμα, ενώ άρχισαν να προσφέρονται και έξτρα πλευρικοί αερόσακοι, όπως προαναφέρθηκε. Όπως συνέβη και με τους προκατόχους Škoda 742 και Škoda Favorit, το Felicia γνώρισε, παράλληλα, μεγάλη απήχηση και ως αγωνιστικό αυτοκίνητο και κατάφερε πολλές σημαντικές διακρίσεις σε αρκετά ράλλυ, ενίοτε ακόμα και πρώτες θέσεις. Φυσικά, όσα Felicia έλαβαν μέρος σε αυτά, είχαν υποστεί ενισχύσεις στον κινητήρα και ποικίλες προσαρμογές για τους διάφορους τύπους των αγώνων στην πίστα και στα ράλλυ. Επισήμως κατασκευάστηκαν τρεις διαφορετικές εκδόσεις ράλλυ, υπό τις ονομασίες Kit Car 1300, Kit Car 1500 και Kit Car 1600, με κινητήρες 1.289 cm³, 1.491 cm³ και 1.589 cm³ αντίστοιχα. Ο τυπικός διάδοχος εισήχθη στην παραγωγή τον Οκτώβριο του 1999 και ήταν το Škoda Fabia, αν και στα περισσότερα κράτη της Ευρώπης παρουσιάστηκε στην κάθε αγορά σταδιακά. Πρώτα κυκλοφόρησε στην Τσεχία στις 4 Δεκεμβρίου 1999, ενώ σε όλες τις εξαγωγικές αγορές σταδιακά μέσα στο 2000. Ενδεικτικώς, στο Βέλγιο παρουσιάστηκε τον Ιανουάριο του 2000, στην Ελλάδα τον Μάρτιο του 2000, ενώ στη Γαλλία έφτασε στις 9 Μαΐου 2000 και σχεδόν ταυτόχρονα παρουσιάστηκε στη Γερμανία. Η παραγωγή του Felicia διήρκησε για 1,5 ακόμα έτος μετά την αρχική εισαγωγή του Fabia στην εγχώρια αγορά και τελικώς έληξε στις 20 Ιουνίου 2001, αφού είχαν κατασκευαστεί 1.420.441 αντίτυπα, από τα οποία τα 915.853 ήταν hatchback, τα 351.895 station wagon και τα άλλα ήταν επαγγελματικές εκδόσεις. Ωστόσο, λόγω της γενικότερης τάσης αύξησης των διαστάσεων των ευρωπαϊκών αυτοκινήτων, το Fabia τοποθετήθηκε επίσημα και διαχρονικά, σε όλες τις γενιές του, στην κατηγορία B, δηλαδή των supermini αυτοκινήτων πόλης. Το αποτέλεσμα ήταν ότι, μολονότι τα δύο μοντέλα συνυπήρξαν για 1,5 χρόνο και αρκετά αντίτυπα του Felicia μπορούσαν να βρεθούν ως καινούρια στις αντιπροσωπείες έως και το 2002, η τελική διακοπή του Felicia άφησε ένα μικρό κενό στην παλέτα της Škoda, που διατηρήθηκε για 1 δεκαετία. Από την άλλη, ορισμένοι είχαν νομίσει τότε ότι ο νέος εκπρόσωπος στην κατηγορία C ήταν το Škoda Octavia, που είχε κυκλοφορήσει ήδη από τα τέλη του 1996. Στην πραγματικότητα όμως, τόσο η πρώτη όσο και η δεύτερη γενιά του Octavia βασίστηκαν μηχανικά στο μικρομεσαίο Volkswagen Golf, αλλά σε μια επιμηκυμένη εκδοχή της πλατφόρμας του, με το μήκος ήδη από την πρώτη γενιά να ξεπερνάει τα 4,5 μέτρα, μπαίνοντας στα όρια της μεσαίας κατηγορίας D. Επίσης, αντίθετα με τους περισσότερους ανταγωνιστές του, δεν υπήρξε ποτέ εκδοχή hatchback 2 όγκων, σε καμία γενιά, παρά μόνο liftback sedan 3 όγκων και μάλιστα 5-πορτο, όπως και 5-πορτο station wagon. Ως αποτέλεσμα των δύο αυτών παραγόντων, θεωρήθηκε εξ αρχής επίσημα ότι εμπίπτει στην μεσαία κατηγορία D, αντί της μικρομεσαίας C όπου ανήκει το Golf, ιδίως αν ληφθούν υπόψη το μέγεθος και τα επίπεδα εξοπλισμού του Octavia. Ιδιαίτερα στις μετέπειτα γενιές του, το Octavia κέρδισε σημαντικά σε διαστάσεις, εσωτερικούς χώρους και πληρότητα εξοπλισμού. Πρακτικώς μόλις το 2012, με την άφιξη του μικρομεσαίου Škoda Rapid, εμφανίστηκε ένας πραγματικός διάδοχος του Felicia. HACHTMANN, Lukáš; CEDRYCH, Mario René. ŠKODA – auta známá i neznámá. Praha : Grada, 2007. ISBN 9788024717197. PETR, Kožíšek; PHDR. KRÁLÍK, Jan. L&K – Škoda, II. díl, Let okřídleného šípu 1945-2003. Praha : Moto Public, 2003. ISBN 8023919490. Πρώτη δοκιμή του Skoda Felicia από το περιοδικό 4Τροχοί (Δεκέμβριος 1994) Δοκιμή του Skoda Felicia 1.3 GLXi από το περιοδικό 4Τροχοί (Μάρτιος 1995) Δοκιμή του Skoda Felicia 1.6 από το περιοδικό 4Τροχοί (Ιούνιος 1996) www.skoda-felicia.net www.honestjohn.co.uk/ Škoda Felicia (1995 - 2000) www.parkers.co.uk/ Škoda Felicia Hatchback (1994-2001) – Facts and Figures www.skoda-auto.com/ Škoda Felicia - Owner's manuals