Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου ανδρών Βραζιλίας

To Βραζιλιάνικο Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου (πορτογαλικά: Campeonato Brasileiro Série A), γνωστό και ως Μπραζιλεϊράο (Brasileirão) ή απλά Σέριε Α (Série A), είναι ο σπουδαιότερη ποδοσφαιρική διοργάνωση της Βραζιλίας και ένα από θεαματικότερα πρωταθλήματα παγκοσμίως. Διοργανώνεται από τη Συνομοσπονδία Ποδοσφαίρου Βραζιλίας (CBF) και διεξάγεται από το Μάιο έως το Δεκέμβριο, δηλαδή μία αγωνιστική περίοδος συμπίπτει με το πραγματικό ημερολογιακό έτος. Η διαφορά αυτή σε σχέση με τα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα οφείλεται στη θέση της χώρας στο Νότιο Ημισφαίριο: οι ζεστοί θερινοί μήνες δεν πέφτουν στη μέση του χρόνου, αλλά στην αρχή του. Ως θεσμός έχει υποστεί πάμπολλες αλλαγές από το 1971 που ξεκίνησε. Στην παρούσα μορφή του, συμμετέχουν είκοσι ομάδες που διαγωνίζονται με το σύστημα των δύο γύρων. Το 2021 ανακηρύχθηκε καλύτερο πρωτάθλημα του κόσμου από την Διεθνής Ομοσπονδία Ιστορίας και Στατιστικής του Ποδοσφαίρου. Μάλιστα ήταν η πρώτη φορά από το 1991 που δίνεται η διάκριση, που πρωτάθλημα εκτός της Ευρώπης, κερδίζει αυτόν τον τίτλο. Πρωταθλήτρια για την περίοδο 2022 είναι η Παλμέιρας η οποία είναι και πολυνίκης με 11 πρωταθλήματα.

 Η τεράστια έκταση της Βραζιλίας (λίγο μικρότερη από την Ευρώπη) καθιστούσε απαγορευτική κάθε σκέψη για ένα παμβραζιλιανικό πρωτάθλημα έως και τη δεκαετία του 1960. Κάθε πολιτεία διοργάνωνε δικό της πρωτάθλημα, π.χ. το Καριόκας στην πολιτεία του Ρίο Ντε Τζανέιρο ή το Παουλίστα στην πολιτεία του Σάο Πάολο. Κάποιες χρονιές, μετά τη λήξη των πολιτειακών πρωταθλημάτων, οι πρωταθλήτριες ομάδες τους συμμετείχαν σε τουρνουά (Taça Brasil, Torneio Pedrosa) με σκοπό την ανάδειξη του «υπερπρωταθλητή», αλλά επρόκειτο για ημιεπίσημες διοργανώσεις. Η πρόοδος στις εναέριες μεταφορές και η βούληση της χούντας (που κυβερνούσε τότε τη χώρα) να εισαγάγει έναν εθνικό ποδοσφαιρικό θεσμό, οδήγησαν στη διοργάνωση του πρώτου εθνικού πρωταθλήματος το 1971. Τα πολιτειακά πρωταθλήματα δεν καταργήθηκαν, αντίθετα σε κάποιο βαθμό αποτελούσαν κριτήριο για τη συμμετοχή στο εθνικό πρωτάθλημα. Όμως το νέο πρωτάθλημα ήταν αναξιόπιστο, με σύστημα διεξαγωγής που άλλαζε σχεδόν κάθε χρόνο, διάτρητο σε κάθε είδους κυβερνητικές ή παραγοντικές παρεμβάσεις. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του 1979, όταν οι Γκουαρανί και Παλμέιρας αποφασίσθηκε να προκριθούν αυτόματα στην τελική φάση του πρωταθλήματος, με το αιτιολογικό ότι ήταν οι δύο κορυφαίες ομάδες της προηγούμενης περιόδου. Αυτό οδήγησε πολλούς μεγάλους συλλόγους να αποσυρθούν για μία χρονιά σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Τελικά η Παλμέιρας τερμάτισε τρίτη ανάμεσα σε 96 ομάδες έχοντας δώσει μόλις πέντε αγώνες, ενώ η Γκουαρανί με μόλις τρεις αγώνες τερμάτισε στην πρώτη 12άδα. Άλλο ένα ενδεικτικό παράδειγμα είναι η Γιουβέντους Σάο Πάολο που το 1984 ξεκίνησε στην Α' Κατηγορία, μεσούσης της αγωνιστικής περιόδου υποβιβάσθηκε στη Β' την οποία παρ' όλα αυτά κέρδισε, αλλά δεν προβιβάσθηκε ξανά στην Α'! Το 1987 οι μεγαλύτεροι σύλλογοι συνέστησαν δική τους ένωση (Clube dos 13, Λέσχη των 13) και διοργάνωσαν χωριστό πρωτάθλημα (Copa União) για εκείνη τη χρονιά. Τελικά το Βραζιλιάνικο Πρωτάθλημα απέκτησε σαφές σύστημα διεξαγωγής μόλις το 2003, υιοθετώντας τα ευρωπαϊκά πρότυπα με κλειστές κατηγορίες (ασύνδετες με τα πολιτειακά πρωταθλήματα), δύο γύρους (όλοι εναντίον όλων μία φορά εντός έδρας και μία εκτός), κατάργηση των αγώνων κατάταξης (play-offs) και ανάδειξη του πρωταθλητή με το σύστημα των βαθμών (3 για νίκη και 1 για ισοπαλία). Τα πολιτειακά πρωταθλήματα εξακολουθούν να υφίστανται, αλλά διεξάγονται τους πρώτους μήνες του χρόνου και δεν εξαρτάται από αυτά η συμμετοχή στο εθνικό πρωτάθλημα - υπάρχουν μάλιστα ομάδες που για διάφορους λόγους (αποφυγή εξόδων, επικέντρωση σε πιο εφικτούς στόχους) προτιμούν να αγωνίζονται μόνο σε αυτά και δε διεκδικούν είσοδο στις εθνικές κατηγορίες. Στην παρούσα μορφή του Πρωταθλήματος, συμμετέχουν 20 ομάδες. Οι τέσσερις τελευταίοι υποβιβάζονται στην Β' Κατηγορία, ενώ οι τέσσερις πρώτοι κερδίζουν δικαίωμα συμμετοχής στο Κόπα Λιμπερταδόρες (το λατινοαμερικανικό αντίστοιχο του Τσάμπιονς Λιγκ), υπό προϋποθέσεις και ο πέμπτος. Επίσης δύο ομάδες, βάσει ενός συνδυασμού κριτηρίων, αποκτούν δικαίωμα συμμετοχής στο Κόπα Σουδαμερικάνα, τη δεύτερη τη τάξει ηπειρωτική διοργάνωση. Τάσα Μπραζίλ (1959-1968) Τορνέιο Ρομπέρτο Γκόμεζ Πεδρόζα (1967-1970) Καμπεονάτο Μπραζιλέιρο (1971-σήμερα) ¹ Το 1987 η Σπορτ Ρεσίφε κατέκτησε το πρωτάθλημα που διοργάνωσε η Συνομοσπονδία.² Το πρωτάθλημα του 1979 στιγματίσθηκε από την άρνηση πολλών μεγάλων ομάδων να λάβουν μέρος. Ο πίνακας περιλαμβάνει τις 10 ομάδες με την καλύτερη συγκομιδή πόντων στο πρωτάθλημα. Ο κάτωθι πίνακας αναφέρει τα συνολικά χρόνια κατά τα οποία οι αναφερόμενες ομάδες κατείχαν τα περισσότερα πρωταθλήματα. Στην τρίτη στήλη αναφέρεται η χρονική περίοδος στην οποία η κάθε ομάδα κατείχε τα πρωτεία. Δεν υπολογίζονται τα έτη που την πρώτη θέση κατείχαν και μοιράζονταν παραπάνω από μία ομάδες. Το πρωτάθλημα Βραζιλίας είναι από τα δυσκολότερα στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο εξαιτίας του γεγονότος ότι τον τίτλο διεκδικούν κάθε χρόνο πολλές «μεγάλες» ομάδες. Από το 1959 μέχρι το 1961, από το 1973 έως το 1992 και από το 2004 έως το 2015, καμία ομάδα δεν ήταν μόνη πρώτη σε τίτλους. Η ιστορική ομάδα της Σάντος με μπροστάρη τον Πελέ, κατέκτησε πέντε από τα οκτώ συνολικά πρωταθλήματα της την δεκαετία του 1960 και μάλιστα συνεχόμενα (1961-1965). Μέχρι και το 1972 η Σάντος ήταν πολυνίκης του θεσμού αλλά από το 1973 έως και το 1992 υπήρξε ισοπαλία στους τίτλους με την Παλμέιρας η οποία από το 1993 και μετά κατέχει τα πρωτεία με εξαίρεση την περίοδο 2004-2015 που η Σάντος μοιραζόταν την πρωτιά (8 πρωταθλήματα). Τα δύο πρωταθλήματα της Παλμέιρας, το 2016 και το 2018 έχουν επαναφέρει ξανά την διαφορά δύο πρωταθλημάτων, γεγονός που είχε επαναληφθεί την περίοδο 1994-2001. Το μεγαλύτερο σερί πρωταθλημάτων είναι τα πέντε της Σάντος (1961-1965) και έπειτα τα τρία της Σάο Πάολο (2006-2008). Επτά φορές έχουν κατακτηθεί δύο συνεχόμενα πρωταθλήματα, δύο φορές από Παλμέιρας και Φλαμένγκο και από μια φορά οι Κορίνθιανς, Κρουζέιρο, Ιντερνασιονάλ. Πηγή: Σύστημα ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος Βραζιλίας Οι πρωταθλητές Βραζιλίας