Έυβιντ Γιόνσον

Ο Έυβιντ Ούλουφ Βέρνερ Γιόνσον (Eyvind Johnson, 29 Ιουλίου 1900 – 25 Αυγούστου 1976) ήταν Σουηδός πεζογράφος, μέλος της Σουηδικής Ακαδημίας από το 1957, ο οποίος το 1974 μοιράσθηκε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας με τον Χάρυ Μάρτινσον «για μια αφηγηματική τέχνη που έβλεπε μακριά στις χώρες και τους αιώνες, στην υπηρεσία της ελευθερίας».

 Ο Έυβιντ Γιόνσον γεννήθηκε στο χωριό Svartbjörnsbyn, κοντά στην πόλη Μπούντεν στην Κομητεία Βόρειας Βοθνίας, στη βόρεια Σουηδία. Το μικρό σπίτι όπου γεννήθηκε διατηρείται και φέρει αναμνηστική πλάκα για τον Γιόνσον. Σε ηλικία 13 ετών ο Γιόνσον εγκατέλειψε το σχολείο και έπιασε διάφορες δουλειές, όπως σε πριονιστήριο και σε κινηματογραφική αίθουσα. Το 1919 μετακόμισε στη Στοκχόλμη, όπου άρχισε να δημοσιεύει άρθρα σε αναρχικά περιοδικά, όπως το Brand. Στη Στοκχόλμη έγινε φίλος με άλλους νεαρούς συγγραφείς προλεταριακής λογοτεχνίας και άρχισε να εκδίδει το περιοδικό Vår nutid. Τη δεκαετία του 1920 ταξίδεψε στη Γερμανία και μετά στη Γαλλία, όπου έζησε στο Σαιν-Λε-λα-Φορέ, κοντά στο Παρίσι, μεταξύ 1927 και 1930 με τη σύζυγό του Άασε Κριστόφερσεν (1900-1938). Είχε ήδη γράψει και εκδώσει τα πρώτα του βιβλία. Το πρώτο ήταν το De fyra främlingarna, μια συλλογή διηγημάτων (1924). Η πρώτη του σημαντική επιτυχία ως συγγραφέα ήταν 4 αυτοβιογραφικές νουβέλες (1934 έως 1937), που εκδόθηκαν και μαζί ως το Romanen om Olof (= «Το μυθιστόρημα για τον Ούλουφ») και είχαν θέμα έναν νέο που μεγάλωνε στα βόρεια της χώρας. Το 1966 γυρίστηκε και σε ταινία με τον τίτλο Εδώ είναι η ζωή σου. Ο Γιόνσον ήταν εξαρχής ισχυρά αντίθετος με τον φασισμό και τον ναζισμό. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου διετέλεσε εκδότης και συντάκτης του πολιτικού περιοδικού Håndslag (Ιούνιος 1942 - Ιούνιος 1945), ενώ δημοσίευσε και το Krilon, μια τριλογία μυθιστορημάτων, που με τη μορφή αλληγορίας ασχολείται με τα γεγονότα της εποχής του πολέμου. Το 1946 ο Γιόνσον δημοσίευσε ένα από τα πλέον διάσημα μυθιστορήματά του, το Επιστροφή στην Ιθάκη, βασισμένο στην ιστορία του Οδυσσέα. Το 1940 ο Γιόνσον είχε νυμφευθεί τη μεταφράστρια Σίλα (Cilla Johnson) και έζησε με την οικογένειά του στην Ελβετία από το 1947 έως το 1949 και κατόπιν ένα έτος στην Αγγλία. Ταξίδια του στην Ιταλία και στη Γαλλία τον ενέπνευσαν στο να γράψει αρκετά ιστορικά μυθιστορήματα, που έτυχαν καλής υποδοχής. Το 1957 εκλέχθηκε μέλος της Σουηδικής Ακαδημίας. Ακόμα ένα γνωστό έργο του είναι το Hans nådes tid (1960). Η επιλογή του Γιόνσον και του Μάρτινσον για να βραβευθούν με το Νόμπελ το 1974 υπήρξε αμφιλεγόμενη, καθώς αμφότεροι ήσαν μέλη της επιτροπής του Βραβείου, ενώ εκείνο το έτος υπήρχαν γνωστοί υποψήφιοι, που θεωρούνταν οι επικρατέστεροι: ο Γκράχαμ Γκρην, ο Βλαντίμιρ Ναμπόκοφ, ο Σολ Μπέλοου και ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες. De fyra främlingarna (συλλογή διηγημάτων, 1924) Timans och rättfärdigheten (μυθιστόρημα, 1925) Stad i mörker (μυθιστόρημα, 1927) Stad i ljus (μυθιστόρημα, 1928) Minnas (μυθιστόρημα, 1928) Kommentar till ett stjärnfall (μυθιστόρημα. 1929) Avsked till Hamlet (μυθιστόρημα, 1930) Natten är här (συλλογή διηγημάτων, 1932) Bobinack (μυθιστόρημα, 1932) Regn i gryningen (μυθιστόρημα, 1933) Nu var det 1914 (μυθιστόρημα, 1934) Än en gång, kapten! (συλλογή διηγημάτων, 1934) Här har du ditt liv! (μυθιστόρημα, 1935) Se dig inte om! (μυθιστόρημα, 1936) Slutspel i ungdomen (μυθιστόρημα, 1937) Nattövning (μυθιστόρημα, 1938) Den trygga världen (συλλογή διηγημάτων, 1940) Soldatens återkomst (μυθιστόρημα, 1940) Grupp Krilon (μυθιστόρημα, 1941) Krilons resa (μυθιστόρημα, 1942) Krilon själv (μυθιστόρημα, 1943) Sju liv (ανθολογία διηγημάτων του, 1944) Strändernas svall (γνωστό ως «Επιστροφή στην Ιθάκη», μυθιστόρημα, 1946) Strändernas svall (το παραπάνω ως θεατρικό έργο, 1948) Pan mot Sparta (συλλογή διηγημάτων, 1946) Dagbok från Schweiz (1949) Drömmar om rosor och eld (μυθιστόρημα, 1949) Lägg undan solen (μυθιστόρημα, 1951) Romantisk berättelse (μυθιστόρημα, 1953) Tidens gång (μυθιστόρημα, 1955) Vinterresa i Norrbotten (1955) Molnen över Metapontion (μυθιστόρημα, 1957) Vägar över Metaponto – en resedagbok (1959) Hans nådes tid (μυθιστόρημα, 1960) Spår förbi Kolonos – en berättelse (1961) Livsdagen lång (μυθιστόρημα, 1964) Stunder, vågor – anteckningar, berättelser (1965) Favel ensam (μυθιστόρημα, 1968) Resa i hösten 1921 (1973) Några steg mot tystnaden (μυθιστόρημα, 1973) Olibrius och gestalterna (συλλογή διηγημάτων για νέους, 1986) Herr Clerk vår mästare (αρχική μορφή του μυθιστορήματος Minnas, 1998) Η «Εταιρεία Eyvind Johnson»