Συλλαλητήρια για τη Μακεδονία (2018 - 2019)

Στα τέλη του 2017 και στις αρχές του 2018, παρατηρήθηκε διπλωματική κινητικότητα στις διαπραγματεύσεις για το Μακεδονικό ονοματολογικό ζήτημα μεταξύ Ελλάδας και Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας. Η συμφωνία των Πρεσπών που υπεγράφη στις 17 Ιουνίου 2018 αποτέλεσε ιστορικό γεγονός για τις σχέσεις των δύο χωρών, αλλά και μία λύση για την οριστική επίλυση του ονοματολογικού ζητήματος.Μεγάλα και πολλά συλλαλητήρια διοργανώθηκαν σε όλη τη χώρα με τους συμμετέχοντες να αντιτίθενται για την χρήση του όρου «Μακεδονία» ως μέρος της ονοματολογίας για την ΠΓΔΜ. Οι λόγοι που διοργανώθηκαν τα συλλαλητήρια ήταν επειδή, στην συμφωνία των Πρεσπών, αναγνωρίζεται η «Μακεδονική» ιθαγένεια, η «μακεδονική» γλώσσα και περιέχεται ο όρος «Μακεδονία» στην νέα ονοματολογία. Κάποιοι λόγοι ακόμη, ήταν πως παρακινεί αλυτρωτικές ενέργειες από την μεριά των Σλαβομακεδόνων για την ελληνική Μακεδονία (ονοματίζοντας την ως «Μακεδονία του Αιγαίου») βλέποντας την ως το «κατεχόμενο» τμήμα της χώρας τους, και για την αναγνώριση «μακεδονικής» μειονότητας. Ένας ακόμη λόγος ήταν και η απόκρυψη από κομμάτια της ελληνικής ιστορίας στα σχολικά βιβλία της Ελλάδας που σχετίζονται με την Μακεδονία.Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν σε διεθνή ΜΜΕ και διαρροές από την Ελληνική κυβέρνηση, υπήρξε έντονη εμπλοκή της Ρωσίας. Τον Ιούλιο του 2018 η Αθήνα απέλασε δύο διπλωμάτες και απαγόρευσε την είσοδο σε δύο ακόμη Ρώσους υπηκόους λόγω ανησυχιών πως διοργάνωσαν συλλαλητήρια στην Ελλάδα εναντίον της συμφωνίας της Ελλάδας για την Μακεδονία, αλλά και γιατί επιχείρησαν να προσφέρουν χρήματα σε Έλληνες κρατικούς αξιωματούχους και θρησκευτικούς παράγοντες. Επίσης, ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ, Ζόραν Ζάεφ, έκανε λόγο ότι η κυβέρνησή του έλαβε αναφορές ότι «Έλληνες επιχειρηματίες» που «διάκεινται ευνοϊκά προς τις ρωσικές θέσεις» δωροδόκησαν πολίτες με υψηλά ποσά που ξεκινούσαν από τα 13.000 και άγγιζαν τα 21.000 δολάρια, ώστε να «διαπράξουν βίαιες ενέργειες» ενόψει του Δημοψηφίσματος της 30 Σεπτεμβρίου 2018, με το οποίο θα αποφασιστεί εάν η χώρα θα ενταχθεί στη συμφωνία του ΝΑΤΟ.

 Το πρώτο συλλαλητήριο πραγματοποιήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2018 στη Θεσσαλονίκη με βασικό αίτημα των διαδηλωτών την μη αποδοχή του όρου «Μακεδονία» στην ονομασία της ΠΓΔM. Το συλλαλητήριο άρχισε να οργανώνεται στα τέλη Δεκεμβρίου του 2017. Στο συλλαλητήριο παραβρέθηκαν Παμμακεδονικές ενώσεις, πολιτιστικοί σύλλογοι και χριστιανικά σωματεία από Κύπρο, Αυστραλία, Γερμανία, Ηνωμένες Πολιτείες και Κυπριακοί, καθώς και Ποντιακοί και Κρητικοί σύλλογοι. Παρόντες στο συλλαλητήριο ήταν εννέα από τους συνολικά 82 ιεράρχες, μεταξύ αυτών και ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος, παρά την ανακοίνωση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου τις παραμονές του συλλαλητηρίου, σύμφωνα με την οποία η Εκκλησία δεν ήταν υπέρ τέτοιου είδους διαδηλώσεων ενώ ταυτόχρονα δεν δέχεται ούτε το όνομα, ούτε τα παράγωγά της λέξης «Μακεδονία». Σχετικά με τον αριθμό των συμμετεχόντων, σύμφωνα με την Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Θεσσαλονίκης ο αριθμός έφτασε τις 90.000, ενώ οι διοργανωτές αναφέρουν 500.000, 800.000 από τον Φράγκο Φραγκούλη. Άλλες πηγές υποστήριξαν ότι συμμετείχαν περίπου 300.000 χιλιάδες άτομα.Κατά τη διάρκεια του συλλαλητηρίου ομάδες φασιστών επιχείρησαν να εισβάλουν στην κατάληψη «Σχολείο» και έπειτα πυρπόλησαν ένα διώροφο διατηρητέο νεοκλασικό κτήριο επί της λεωφόρου Στρατού, όπου από το 2008 στεγαζόταν μία κατάληψη αναρχικών με το όνομα «Libertatia». Το κτήριο καταστράφηκε ολοσχερώς από την πυρκαγιά. Υποστηρικτές της Χρυσής Αυγής που κατευθύνονταν προς το συλλαλητήριο βανδάλισαν ένα μνημείο του Ολοκαυτώματος. Άλλοι ακροδεξιοί προπηλάκισαν το βουλευτή Κώστα Ζουράρι και κατέστρεψαν τη μεγάλη αφίσα μιας έκθεσης που έφερε σύμβολα διαφορετικών θρησκευμάτων. Ο εισαγγελέας ζήτησε από την αστυνομία να αξιοποιήσει βίντεο για τον εντοπισμό των δραστών. Στις 4 Φεβρουαρίου 2018 πραγματοποιήθηκε συλλαλητήριο στη Πλατεία Συντάγματος με βασικό αίτημα των διαδηλωτών την μη αποδοχή του όρου «Μακεδονία» στην ονομασία της ΠΓΔM. Το συλλαλητήριο διοργανώθηκε ακολουθώντας την επιτυχία του αντίστοιχου της Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με εκτίμηση της αστυνομίας, οι διαδηλωτές ήταν 140.000, ο κόσμος όμως αποδοκίμασε την ανακοίνωση της αστυνομίας στα κοινωνικά δίκτυα. Από την άλλη, οι διοργανωτές κάνουν λόγο για πολύ υψηλότερη συμμετοχή, μέχρι και 1,5 εκατομμύριο. Κύριοι οργανωτές ήταν ο Μιχάλης Πατσίκας και η συντονίστρια των Παμμακεδονικών Ενώσεων Υφηλίου Νίνα Γκατζούλη. Κεντρικοί ομιλιτές ήταν οι Μίκης Θεοδωράκης, Μητροπολίτης Χίου Ψαρών και Οινουσσών Μάρκος Βασιλάκης, Γεώργιος Πατούλης, Μητροπολίτης Σύρου Δωρόθεος Μεσογαίας. Σύμφωνα με τον Ιερώνυμο υπήρχε το ελεύθερο να συμμετάσχει όποιος επιθυμούσε στο συλλαλητήριο.Ο Μίκης Θεοδωράκης έκανε λόγο για «εθνομηδενιστές» και «αριστερόστροφο φασισμό», αποδίδοντας τους χαρακτηρισμούς στην πολιτική ηγεσία που χειρίστηκε το ζήτημα της ονομασίας. Η παρουσία του στην εκδήλωση έγινε θερμά δεκτή από τον κόσμο που είχε προσέλθει στο συλλαλητήριο. Εκθειάστηκε από το χώρο της Άκρας Δεξιάς, ενώ επικρίθηκε από την αριστερά σε μεγάλο βαθμό για τις δηλώσεις του στα συλλαλητήρια, ενώ παράλληλα ο Μίκης Θεοδωράκης τους χαρακτήρισε ως «τρομοκρατημένους». Δύο μέρες πριν από το συλλαλητήριο της Αθήνας, αναρχικοί επιτέθηκαν και βανδάλισαν την οικία του ενώ πέταξαν μπογιές και έγραψαν συνθήματα. Στην επιθετική αυτή ενέργεια ο Μίκης Θεοδωράκης δήλωσε «Είμαι ήρεμος και έτοιμος». Το διήμερο 15 και 16 Ιουνίου 2018 πραγματοποιήθηκαν συλλαλητήρια στην Πλατεία Συντάγματος, που όμως οδήγησαν σε συμπλοκές με τα ΜΑΤ με ρίψεις χημικών και μαρμάρων. Επίσης υπήρξαν και απόπειρες εφόδου στο κοινοβούλιο, ενώ διαδηλωτές επιτέθηκαν και στο αυτοκίνητο του Μητροπολίτη Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερώνυμου.Στις 8 Ιουλίου 2018 πραγματοποιήθηκε νέο συλλαλητήριο στην Πλατεία Συντάγματος από την Επιτροπή για την Προστασία των Δικαιωμάτων των Βλαχόφωνων Ελλήνων που ζουν στα Σκόπια και για την Προάσπιση της Ελληνικότητας της Μακεδονίας.Στις 20 Ιανουαρίου 2019 πραγματοποιήθηκε συλλαλητήριο στην Πλατεία Συντάγματος. Σύμφωνα με την Επιτροπή Αγώνα για την Ελληνικότητα της Μακεδονίας στο συλλαλητήριο συμμετείχαν συνολικά 1 εκατομμύριο διαδηλωτές, ενώ είχαν φτάσει από τη βόρεια Ελλάδα συνολικά 3000 λεωφορεία με 150.000-200.000 επιβάτες. Η επίσημη ανακοίνωση της αστυνομίας αναφέρει περίπου 60,000 διαδηλωτές. Στο συλλαλητήριο παρέστησαν υπόδικα τότε στελέχη της Χρυσής Αυγής. Σημειώθηκαν επεισόδια, όταν ομάδες ακροδεξιών συγκρούστηκαν με τα ΜΑΤ προσπαθώντας να εισβάλουν στο Κοινοβούλιο, και η αστυνομία έκανε εκτεταμένη χρήση χημικών ουσιών. Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας καταδίκασε τα ακραία στοιχεία και τα μέλη της Χρυσής Αυγής, ενώ ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Κυριάκος Μητσοτάκης προανήγγειλε την απόδοση ευθυνών για την επίθεση «με χημικά σε ειρηνικούς διαδηλωτές».Στις 24 Ιανουαρίου 2019 πραγματοποιήθηκε το απόγευμα συλλαλητήριο στην Πλατεία Συντάγματος.Στις 25 Ιανουαρίου 2019 πραγματοποιήθηκε και πάλι συλλαλητήριο στην Πλατεία Συντάγματος. Συλλαλητήριο ανήμερα της ψήφισης της συμφωνίας των Πρεσπών στις 17 Ιουνίου 2018, πραγματοποιήθηκε στους Ψαράδες Φλώρινας που διοργάνωσε η Επιτροπή για την Ελληνικότητα της Μακεδονίας. Επεισόδια σημειώθηκαν στο συλλαλητήριο όταν ομάδα διαδηλωτών έφτασε στον φραγμό των ΜΑΤ και προσπάθησε να τον διασπάσει για να φτάσει στο χωριό όπου υπογράφηκε η συμφωνία. Ακολούθησε σύγκρουση με τις δυνάμεις των ΜΑΤ οι οποίες έκαναν χρήση χημικών. Πραγματοποιήθηκαν συλλαλητήρια επίσης στις πόλεις Δράμα, Καβάλα, Αίγιο. Στο εξωτερικό συλλαλητήρια πραγματοποιήθηκαν στις πόλεις Στουτγκάρδη, Φρανκφούρτη, Λονδίνο και Μελβούρνη.Στις 18 Μαρτίου 2018 πραγματοποιήθηκε συλλαλητήριο στον Πύργο Ηλείας, και στην Νέα Υόρκη, ΗΠΑ.Στις 6 Ιουνίου 2018 πραγματοποιήθηκε νέος κύκλος σε 24 πόλεις της Ελλάδας.Στις 18 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε συλλαλητήριο στην Λαμία.Στις 21 Ιουνίου 2018 πραγματοποιήθηκε συλλαλητήριο στην Κατερίνη με αποδοκιμασίες στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ.Στα μέσα Ιουνίου 2018 πραγματοποιούνταν κάθε βράδυ συλλαλητήρια στη Καβάλα, πολλές φορές και επεισοδιακά.Συνολικά υπολογίζονται πάνω από 100 τα μικρά και μεγάλα Συλλαλητήρια το 2018 για την Μακεδονία, στην Ελλάδα και το εξωτερικό.Στα μέσα Ιανουαρίου του 2019 πραγματοποιήθηκε νέος κύκλος συλλαλητηρίων σε πόλεις της Μακεδονίας και πολλές φορές επεισοδιακά με επιθέσεις σε οικίες βουλευτών αλλά και αφισοκολλήσεις στοχοποιώντας βουλευτές που είχαν δείξει την προθυμία τους να στηρίξουν την Συμφωνία. Στα μέσα Νοεμβρίου 2018 ξεκίνησε ένα νέο κύμα καταλήψεων σε εκατοντάδες Γυμνάσια και Λύκεια της χώρας με αποκορύφωμα την 29 Νοεμβρίου με αφορμή την συμφωνία των Πρεσπών. Παρά τις αντιδράσεις ορισμένων γονέων και καθηγητών ο πρώην Πρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων, Γεώργιος Τάτσιος δήλωσε για τις μαθητικές καταλήψεις «Το μαθητικό κίνημα για την υπεράσπιση της Μακεδονίας ξεκίνησε αυθόρμητα, χωρίς καμία μεθόδευση, με μόνο κριτήριο το αλάνθαστο ένστικτο της νεολαίας που ένιωσε ότι πραγματοποιείται μεγάλη αδικία στην Πατρίδα μας».Οι κινητοποιήσεις χαρακτηρίστηκαν ως υποκινούμενες από εξωσχολικές ακροδεξιές ομάδες, αλλά και τη Χρυσή Αυγή. Κόμματα της βουλής, ανάμεσα τους ο ΣΥΡΙΖΑ, ΚΙΝΑΛ, και ΚΚΕ κατήγγειλαν την εμπλοκή ακροδεξιών στοιχείων και καταδίκασαν τις καταλήψεις ως εθνικιστικές. Αντίστοιχα έπραξαν η Νέα Δημοκρατία και το Ποτάμι, που εκτός από την εμπλοκή της Χρυσής Αυγής καταδίκασαν τις καταλήψεις ως μέσο διαμαρτυρίας γενικότερα. Ωστόσο μεμονωμένοι βουλευτές της ΝΔ όπως ο Μάκης Βορίδης επιδοκίμασαν τις ενέργειες των μαθητών. Επίσης, μεγάλη μερίδα των Ελληνικών ΜΜΕ αντέδρασαν στη διοργάνωση των κινητοποίησεων, ενώ έχει γίνει λόγος για «φασιστικές» ενέργειες. Κατά την διάρκεια των συλλαλητηρίων σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας, δημιουργήθηκαν επεισόδια και εντάσεις μεταξύ διαδηλωτών και ΜΑΤ, ενώ κόσμος τραυματίστηκε. Πλήθος έντονων εντάσεων σημειώθηκαν στη Βίγλα Πισοδερίου του δήμου Πρεσπών, κοντά στο σημείο όπου θα γινόταν η οριστική υπογραφή της συμφωνίας των Πρεσπών από την κυβέρνηση της Ελλάδας και της Βόρειας Μακεδονίας. Δημιουργήθηκαν σοβαροί τραυματισμοί σε διαδηλωτές κατά την διάρκεια των επεισοδίων ενώ την ίδια ώρα τα ΜΑΤ έριχναν δακρυγόνα. Η ατμόσφαιρα στο σημείο ήταν αποπνικτική, ενώ ταυτόχρονα γυναίκες και παιδιά απομακρύνονταν από το σημείο. Πέρα από την επίθεση στο σπίτι του Μίκη Θεοδωράκη, μέλη του αναρχισμού αντέδρασαν στις κινητοποιήσεις και στα συλλαλητήρια για την Μακεδονία. Οργανώθηκε αντισυγκέντρωση ενάντια στο συλλαλητήριο για την Μακεδονία στην Αθήνα στις 24 Ιανουαρίου 2019. Την ημέρα του συλλαλητηρίου στην Θεσσαλονίκη, άρπαξαν τις σημαίες από δύο ανήλικα κορίτσια και τις έσπασαν. Την περίοδο των σχολικών καταλήψεων για την Μακεδονία, διοργανώθηκε πορεία στην Θεσσαλονίκη κατά των εθνικιστικών καταλήψεων. Στον Βόλο, μετά από κάποιες μέρες αφότου πραγματοποιήθηκε η μαθητική πορεία κατά της συμφωνίας των Πρεσπών, αναρχικοί βανδάλισαν πάνω από 10 σχολεία με συνθήματα στους εξωτερικούς τοίχους των κτιρίων. Μακεδονικό ονοματολογικό ζήτημα Συμφωνία των Πρεσπών Μακεδονία Μακεδονικός Αγώνας