Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα

Τα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Τ.Ε.Ι.) ήταν A.E.I. του Τεχνολογικού Τομέα. Τα ΤΕΙ μετά από αποφάσεις του υπουργείου παιδείας με νόμους το 2018 και 2019 (Ν.4589, ΦΕΚ 13 Α'/29.01.2019) καταργήθηκαν και απορροφήθηκαν από πανεπιστημιακά ιδρύματα, δηλαδή έγιναν όλα Πανεπιστήμια, τροποποιώντας τα προγράμματα σπουδών τους με αντίστοιχα πανεπιστημιακά. Εξαίρεση αποτελεί η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Ο τεχνολογικός τομέας της Ανώτατης Εκπαίδευσης περιλάμβανε τα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και την Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.). Τα Τ.Ε.Ι. έδιναν ιδιαίτερη έμφαση στην εκπαίδευση υψηλής ποιότητας, στις βασικές και εφαρμοσμένες γνώσεις των Επιστημών, της Τεχνολογίας και των Τεχνών, στα αντίστοιχα επαγγελματικά πεδία. Στο πλαίσιο αυτό συνδύαζαν την ανάπτυξη του κατάλληλου θεωρητικού υποβάθρου σπουδών με υψηλού επιπέδου Εργαστηριακή και Πρακτική άσκηση. Σύμφωνα με τη Διαδικασία της Μπολόνια (Bologna Process), τα πτυχία που χορηγούνταν από τα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της Ελλάδας, αντιστοιχούσαν πλήρως στα αντίστοιχα Ευρωπαϊκά Πτυχία Bachelor και κατέτασσαν τους Πτυχιούχους Τ.Ε.Ι. στο 6ο Επίπεδο Εθνικού και Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων, μαζί με τους Πτυχιούχους Πανεπιστημίων.

 Με το νόμο Ν. 1404/83 (ΦΕΚ 173/τ.Α./24-11-1983) ιδρύονται τα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΤΕΙ), τα οποία ανήκουν στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Τα ΤΕΙ είναι Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου και αυτοδιοικούνται στα πλαίσια του ιδρυτικού τους νόμου. Αποστολή των ιδρυμάτων αυτών είναι να παρέχουν θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση, επαρκή για την εφαρμογή επιστημονικών, τεχνολογικών, καλλιτεχνικών ή άλλων γνώσεων στο επάγγελμα. Να συμβάλλουν στη δημιουργία υπεύθυνων πολιτών, ικανών να συνεισφέρουν ως στελέχη εφαρμογής στα πλαίσια του δημοκρατικού προγραμματισμού, στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας. Συντονίζουν τις επιδιώξεις τους με εκείνες των ΑΕΙ, στην κοινή προσπάθεια για μια αυτοδύναμη οικονομική ανάπτυξη του τόπου. Παίρνουν μέρος σε ερευνητικά προγράμματα πάνω σε θέματα εφαρμογής της τεχνολογίας. Τα ΤΕΙ τα οποία ιδρύονται με το νόμο αυτό (Ν. 1404/83) είναι τα ακόλουθα: 1) ΤΕΙ Θεσσαλονίκης με πέντε σχολές 2) ΤΕΙ Αθήνας με πέντε σχολές 3) ΤΕΙ Πειραιά με δύο σχολές 4) ΤΕΙ Πάτρας με τέσσερις σχολές 5) ΤΕΙ Λάρισας με τέσσερις σχολές, Παράρτημα Λαμίας, Καρδίτσας 6) ΤΕΙ Ηρακλείου με τέσσερις σχολές, Παράρτημα Χανίων 7) ΤΕΙ Καβάλας με δύο σχολές 8) ΤΕΙ Κοζάνης με τρεις σχολές, Παράρτημα Φλώρινας 9) ΤΕΙ Χαλκίδας με δύο σχολές 10) ΤΕΙ Σερρών με δύο σχολές 11)ΤΕΙ Μεσολογγίου με δύο σχολές, Παράρτημα Καρπενησίου Πόροι των ΤΕΙ είναι η κρατική επιχορήγηση, δωρεές, κληρονομιές, κληροδοσίες και έσοδα από διαχείριση περιουσιακών στοιχείων. Η ταμειακή διαχείριση των πόρων γίνεται από το τμήμα οικονομικών υποθέσεων. Ιδρύεται συμβούλιο τεχνολογικής εκπαίδευσης (ΣΤΕ), που εισηγείται στον Υπουργό Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων για θέματα τριτοβάθμιας τεχνολογικής εκπαίδευσης και ιδίως για: 1) Την ίδρυση, κατάργηση, συγχώνευση ή κατάτμηση ΤΕΙ, παραρτημάτων, σχολών ή τμημάτων με βάση τις προβλεπόμενες ανάγκες της οικονομίας 2) Τον καθορισμό ή αναθεώρηση του περιεχομένου σπουδών κάθε ειδικότητας, σε συνδυασμό με την περιγραφή του αντίστοιχου επαγγέλματος 3) Τα επαγγελματικά δικαιώματα των πτυχιούχων Τ.Ε.Ι. 4) Την αντιμετώπιση των εξελίξεων από πλευράς προσωπικού, στη διάρθρωση της παραγωγής, σύμφωνα με το αναπτυξιακό πρόγραμμα σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο 5) Την λειτουργία προγραμμάτων εξειδίκευσης, επιμόρφωσης και μετεκπαίδευσης. Ιδρύεται υπηρεσία, που υπάγεται στον Υπουργό Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και έχει τίτλο «Ινστιτούτο Τεχνολογικής Εκπαίδευσης» (ΙΤΕ). Έργο του ΙΤΕ είναι να εισηγείται στον Υπουργό Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων για εκπαιδευτικά και επιστημονικά θέματα της τριτοβάθμιας τεχνολογικής εκπαίδευσης και ιδίως για 1) Θέματα σπουδών, που έχουν σχέση με τις μεταγραφές και κατατάξεις σπουδαστών 2) Περιγράμματα προγραμμάτων σπουδών σε σχέση με ειδικότητες και κατευθύνσεις των ΤΕΙ. Το κύριο διδακτικό έργο ασκείται από το εκπαιδευτικό προσωπικό (ΕΠ), το οποίο ανήκει σε μία από τις βαθμίδες, καθηγητών, επίκουρων καθηγητών ή καθηγητών εφαρμογών. Σύμφωνα με τον μεταγενέστερο τροποποιητικό και συμπληρωματικό νόμο Ν. 2530/97 (ΦΕΚ 218/τ.Α/23-10-1997) τα μέλη ΕΠ των ΤΕΙ είναι δημόσιοι λειτουργοί και απολαμβάνουν λειτουργικής ανεξαρτησίας κατά την άσκηση των διδακτικών και ερευνητικών καθηκόντων τους. Τα μέλη ΕΠ έχουν υποχρέωση να παρέχουν διδακτικό, ερευνητικό-επιστημονικό και διοικητικό έργο, όπως ακριβώς τα μέλη ΔΕΠ των ΑΕΙ. Με το Προεδρικό Διάταγμα ΠΔ 372/1984 (ΦΕΚ 129/τ.Α/07-09-1984), μεταγενέστερο του ιδρυτικού νόμου (Ν. 1404/83), ορίζεται η συγκρότηση, έδρα και λειτουργία του πειθαρχικού δίκαιου των μελών των Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων. Το πειθαρχικό συμβούλιο λειτουργεί και ως υπηρεσιακό συμβούλιο. Έχει έδρα την Αθήνα και στεγάζεται στις κτιριακές εγκαταστάσεις του ΤΕΙ Αθήνας από το οποίο εξυπηρετείται γραμματειακά και λειτουργικά. Ο πρόεδρος του συμβουλίου και ο αναπληρωτής του είναι εφέτες της διοικητικής δικαιοσύνης και ορίζονται από τον πρόεδρο εφετών Αθήνας. Τα υπόλοιπα πέντε μέλη του συμβουλίου με τους αναπληρωτές τους ανήκουν στο ΕΠ των ΤΕΙ. Το πειθαρχικό συμβούλιο λειτουργεί ως ίδια αρχή, χρησιμοποιεί ίδια σφραγίδα και αλληλογραφεί απευθείας με άλλες αρχές και υπηρεσίες για εξυπηρέτηση του έργου του. Με τον συμπληρωματικό νόμο Ν.2327/95 (ΦΕΚ 156/τ.Α/31-07-1995) ιδρύεται το Εθνικό Συμβούλιο Παιδείας (ΕΣΥΠ), το οποίο εδρεύει στην Αθήνα, αποτελεί ανεξάρτητη διοικητική αρχή, εισηγείται στην Κυβέρνηση επί θεμάτων εκπαιδευτικής πολιτικής όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης, επί θεμάτων εκπαίδευσης αποδήμων και παλιννοστούντων, επί θεμάτων ειδικών κοινωνικών ομάδων, ειδικής αγωγής, συνεχιζόμενης εκπαίδευσης, επιμόρφωσης και λαϊκής επιμόρφωσης, καθώς και επί παντός θέματος σχετικού με την παιδεία. Η απασχόληση μελών του διδακτικού προσωπικού των ΑΕΙ και ΤΕΙ για τη συγκρότηση μελών των τμημάτων, τομέων, μονάδων, επιτροπών και ομάδων εργασίας του ΕΣΥΠ αποζημιώνεται και δεν θεωρείται δεύτερη απασχόληση. Με την έναρξη λειτουργίας του ΕΣΥΠ καταργούνται το Εθνικό Συμβούλιο Ανώτατης Παιδείας (ΕΣΑΠ), το Συμβούλιο Τεχνολογικής Εκπαίδευσης (ΣΤΕ), το Διαπανεπιστημιακό Κέντρο Αναγνωρίσεως Τίτλων Σπουδών της Αλλοδαπής (ΔΙΚΑΤΣΑ), το Ινστιτούτο Τεχνολογικής Εκπαίδευσης (ΙΤΕ). Μέχρις ότου ολοκληρωθεί η συγκρότηση των οργάνων του ΕΣΥΠ και τεθούν οι νέες αυτές αρμοδιότητες σε λειτουργία, οι αρμοδιότητες των καταργουμένων οργάνων εξακολουθούν να ασκούνται από αυτά. Με τον ίδιο νόμο (Ν. 2327/95) ορίζεται, ότι με απόφαση του πρυτανικού συμβουλίου ΑΕΙ ή συμβουλίου ΤΕΙ είναι δυνατόν να παραχωρείται σε οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης ή σε σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, παντός είδους υλικό των ΑΕΙ ή ΤΕΙ που πλεονάζει. Με το νέο συμπληρωματικό νόμο Ν. 2454/97 (ΦΕΚ 7/τ.Α/30-01-1997) ρυθμίζονται θέματα, τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Μέσα στις διάφορες ρυθμίσεις, που επέβαλε η πείρα του παρελθόντος, προβλέπεται στο νόμο αυτό ότι, οι πτυχιούχοι ΤΕΙ ή ισότιμων προς αυτά σχολών, οι οποίοι κατατάσσονται σε τμήματα ΑΕΙ, απαλλάσσονται από την εξέταση μαθημάτων ή ασκήσεων του προγράμματος σπουδών του τμήματος υποδοχής, τα οποία διδάχθηκαν πλήρως ή επαρκώς στο Τμήμα ή τη Σχολή προέλευσης, με απόφαση του ΔΣ του τμήματος υποδοχής. Σε κάθε περίπτωση, οι κατατασσόμενοι απαλλάσσονται από την εξέταση των μαθημάτων, στα οποία εξετάστηκαν κατά την κατάταξή τους. Με το νεότερο συμπληρωματικό νόμο Ν. 2621/98 (ΦΕΚ 136/τ.Α/23-06-1998) ρυθμίζονται θέματα οργάνωσης και λειτουργίας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Σε συνέχεια των νομοθετικών ρυθμίσεων έρχεται το 2007, ο Νόμος 3549 για την «Μεταρρύθμιση του θεσμικού πλαισίου για τη δομή και λειτουργία των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων.» όπου στο άρθρο 2, για την «Διάρθρωση των Α.Ε.Ι.» αναφέρεται ότι Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.), κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 5 του Συντάγματος, είναι τα ιδρύματα της ανώτατης εκπαίδευσης, η οποία αποτελείται από δύο παράλληλους τομείς: α) τον πανεπιστημιακό τομέα, ο οποίος περιλαμβάνει τα Πανεπιστήμια, τα Πολυτεχνεία και την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών β) τον τεχνολογικό τομέα, ο οποίος περιλαμβάνει τα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Τ.Ε.Ι.) και την Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Ο Νόμος αυτός έρχεται ως ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 16 του Συντάγματος για την Παιδεία και οριστικοποιεί το θέμα της «Ανωτατοποίησης» των Τ.Ε.Ι. Με νέο νόμο κάτω από τις συνθήκες χρεωκοπίας που έχουν δημιουργηθεί στο Ελληνικό Κράτος, διαμορφώνονται νέες συνθήκες και στη λειτουργία των ΑΕΙ και πραγματοποιούνται Μετονομασίες Σχολών και Τμημάτων, Συγχώνευση Τμημάτων και Κατάργηση Παραρτημάτων και Τμημάτων. Σε συνέχεια του Ν.4076 εκδίδονται νέα Προεδρικά Διατάγματα για κάθε ΤΕΙ με συνέπεια από τα επόμενα έτη να ισχύουν οι παρακάτω αλλαγές. α) Η Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας του Τ.Ε.Ι. Κρήτης μετονομάζεται σε Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας και Τεχνολογίας Τροφίμων του Τ.Ε.Ι. Κρήτης. i) Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων της Σχολής Τεχνολογίας Γεωπονίας και Τεχνολογίας Τροφίμων του Τ.Ε.Ι. Κρήτης με έδρα το Ηράκλειο και κατευθύνσεις προχωρημένου εξαμήνου: α) Φυτικής Παραγωγής β) Θερμοκηπιακών Καλλιεργειών και Ανθοκομίας γ) Ασφάλειας και Ποιότητας Τροφίμων ii) Ιδρύεται Τμήμα Τεχνολόγων Τροφίμων της Σχολής Τεχνολογίας Γεωπονίας και Τεχνολογίας Τροφίμων στο Τ.Ε.Ι. Κρήτης, με έδρα την Ιεράπετρα, το οποίο θα δεχθεί τους πρώτους εισακτέους το ακαδημαϊκό έτος 2015−2016. β) Το Τ.Ε.Ι. Καλαμάτας με έδρα την Καλαμάτα μετονομάζεται σε Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου με έδρα την Καλαμάτα. i) Η Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας του Τ.Ε.Ι. Καλαμάτας μετονομάζεται σε Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας και Τεχνολογίας Τροφίμων και Διατροφής του Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου και συγκροτείται από τα εξής Τμήματα: 1) Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων 2) Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων, με κατευθύνσεις προχωρημένου εξαμήνου: α) Φυτικής Παραγωγής β) Θερμοκηπιακών Καλλιεργειών και Ανθοκομίας. γ) Μετονομάζεται το τμήμα Τεχνολογίας Βιολογικής Γεωργίας & Τροφίμων (έδρα Αργοστόλι) του Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων σε Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ii) Καταργείται το Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδας Καταργείται το Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας και Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά, και ενώνονται μαζί ιδρύοντας το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής. Με το νόμο Ν.4589, ΦΕΚ 13 Α'/29.01.2019 "Συνέργειες Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με τα Τ.Ε.Ι. Θεσσαλίας και Τ.Ε.Ι. Στερεάς Ελλάδας, Παλλημνιακό Ταμείο και άλλες διατάξεις" καταργείται το Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Στερεάς Ελλάδος και το Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλίας. Στις 25/04/2019, ψηφίστηκε το πολυνομοσχέδιο, όπου καταργούνται επίσημα, όλα τα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της χώρας. Αυτό που μένει, είναι να επικαιροποιηθούν τα πτυχία των αποφοίτων Τ.Ε.Ι. με νομοσχέδιο και να εξασφαλιστούν οι αναβαθμίσεις των πτυχίων τους και οι αναγνωρίσεις των επαγγελματικών δικαιωμάτων τους.Σύμφωνα με τον νόμο 4610, μέρος Α άρθρο 1 : Το Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κεντρικής Μακεδονίας (Τ.Ε.Ι. Κεντρικής Μακεδονίας), το Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (Τ.Ε.Ι. Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης) και το Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης (Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης) καταργούνται ως αυτοτελή νομικά πρόσωπα και εντάσσονται στο ΔΙ.ΠΑ.Ε., το οποίο υπεισέρχεται αυτοδικαίως και χωρίς άλλη διατύπωση σε όλα τα ενοχικά και εμπράγματα δικαιώματα και σε όλες τις υποχρεώσεις των Τ.Ε.Ι., ως οιονεί καθολικός διάδοχός τους, χωρίς την καταβολή φόρου, τέλους ή άλλου δικαιώματος υπέρ του Δημοσίου ή των Ο.Τ.Α. ή άλλων νομικών προσώπων, τηρουμένων των διατυπώσεων δημοσιότητας για τα ακίνητα. Ο εξοπλισμός, τα εργαστήρια, τα αρχεία και οι βιβλιοθήκες των Τμημάτων και Σχολών των Τ.Ε.Ι. μεταφέρονται στα αντίστοιχα, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 8, Τμήματα και Σχολές του ΔΙ.ΠΑ.Ε.. Αν ανήκουν σε Τομείς μεταφέρονται στα αντίστοιχα Τμήματα. Αν ο εξοπλισμός, τα εργαστήρια, τα αρχεία και οι βιβλιοθήκες ανήκουν στο Τμήμα Αρχιτεκτονικής Τοπίου του Τ.Ε.Ι. Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης μεταφέρονται στο Ίδρυμα. Εκκρεμείς δίκες με διάδικους τα Τ.Ε.Ι. συνεχίζονται από το ΔΙ.ΠΑ.Ε. χωρίς διακοπή της δίκης. Δικαστικές αποφάσεις που εκδίδονται για τα Τ.Ε.Ι. ισχύουν έναντι του ΔΙ.ΠΑ.Ε.. Η εγγραφή σε προγράμματα προπτυχιακών σπουδών των Σχολών των Α.Τ.Ε.Ι. γινόταν με 4 τρόπους: α. Πανελλήνιες εξετάσεις β. Ειδικές εισιτήριες εξετάσεις γ. Κατατακτήριες εξετάσεις δ. Μετεγγραφή α. Συμβούλιο β. Πρύτανης γ. Σύγκλητος α. Κοσμήτορας β. Κοσμητεία γ. Γενική Συνέλευση α. Πρόεδρος β. Συνέλευση γ. Διευθυντής Τομέα δ. Γενική Συνέλευση Τομέα α. Σύγκλητος Ειδικής Σύνθεσης (ΣΕΣ) β. Γενική Συνέλευση Ειδικής Σύνθεσης (ΓΣΕΣ) γ. Συντονιστική Επιτροπή (ΣΕ) δ. Διευθυντής Με το προεδρικό διάταγμα ίδρυσης νέων τμημάτων Ανωτάτων Τεχνολογικών Ιδρυμάτων, καθορίζεται και το περιεχόμενο σπουδών ύστερα από γνώμη του αρμόδιου συμβουλίου του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας (ΕΣΥΠ). Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με την ίδια διαδικασία, καθορίζεται το περιεχόμενο σπουδών και σε περίπτωση αλλαγής του γνωστικού αντικειμένου υπάρχοντος τμήματος Α.Τ.Ε.Ι. ή όταν το επιβάλλουν οι εξελίξεις του αντίστοιχου επιστημονικού ή επαγγελματικού τομέα. Προκειμένου για τμήματα που ήδη λειτουργούν, χωρίς να διαθέτουν περιεχόμενο σπουδών, το περιεχόμενο σπουδών καθορίζεται με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, ύστερα από εισήγηση του συμβουλίου του οικείου τμήματος και γνώμη του αρμόδιου Συμβουλίου του ΕΣΥΠ. Το περιεχόμενο σπουδών κάθε τμήματος Ανώτατου Τεχνολογικού Ιδρύματος ,περιλαμβάνει κυρίως την αποστολή και το αντικείμενο σπουδών του τμήματος, τους γνωστικούς στόχους που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του αντίστοιχου προς το τμήμα επαγγέλματος, καθώς και τη δομή των σπουδών. Τα Ανώτατα Τεχνολογικά Ιδρύματα έχουν την δυνατότητα να διοργανώνουν προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών, αυτόνομα ή σε συνεργασία με άλλα ΑΕΙ. Το πρόγραμμα σπουδών αναφέρεται στα περιγράμματα των μαθημάτων τα οποία περιλαμβάνουν την περιγραφή του θεωρητικού και εργαστηριακού μέρους του μαθήματος, τον σκοπό διδασκαλίας και τα αναμενόμενα μαθησιακά αποτελέσματα, περικλείουν δε σύγχρονη βιβλιογραφία για τον σπουδαστή στην οποία περιλαμβάνεται και Ελληνική αντίστοιχη. Τα μαθήματα θεωρούνται ολοκληρωμένα όταν παρέχουν γνώσεις, ικανότητες και δεξιότητες στο αντικείμενο σπουδών αλλά και σε συναφή αντικείμενα και δίδουν ειδική βαρύτητα στην ανάπτυξη των προσωπικών ικανοτήτων του σπουδαστή, όπως ανάπτυξη πρωτοβουλιών, κριτική σκέψη, ομαδική εργασία, ικανότητα επίλυσης σύνθετων προβλημάτων κ.λ.π., αλλά και κάθε δραστηριότητας που απορρέει από την εξέλιξη της επιστήμης, της έρευνας και της τεχνολογίας. Προκειμένου τα προγράμματα σπουδών να συνδυάζουν υψηλό τεχνολογικό χαρακτήρα παράλληλα με υψηλό τεχνολογικό χαρακτήρα παράλληλα με υψηλό ακαδημαϊκό και επιστημονικό επίπεδο, θα πρέπει συνολικά στο πρόγραμμα σπουδών οι ώρες διδασκαλίας των θεωρητικών μαθημάτων να είναι τουλάχιστον κατά 50% περισσότερες από τις ώρες διδασκαλίας των εργαστηριακών μαθημάτων. Το πρόγραμμα σπουδών δομείται με βάση το φόρτο εργασίας. Σε κάθε μάθημα κατανέμονται Πιστωτικές ή Διδακτικές Μονάδες (ECTS). Οι συνολικές Πιστωτικές Μονάδες ανέρχονται σε 30 ανά εξάμηνο. Μία Πιστωτική Μονάδα αντιστοιχεί σε 25 έως 30 ώρες εργασίας. Με την επιφύλαξη της ως άνω παραγράφου, για την κατάρτιση του προγράμματος ο φόρτος εργασίας υπολογίζεται σε κάθε μάθημα κατά προσέγγιση τριπλάσιος του χρόνου θεωρητικής διδασκαλίας. Οι εβδομαδιαίες ώρες διδασκαλίας του τυπικού προγράμματος θα πρέπει να είναι από 24 έως 26. Τα μαθήματα διακρίνονται σε γενικής υποδομής, ειδικής υποδομής και ειδικότητας. Τα μαθήματα ειδικής υποδομής και ειδικότητας δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 70% του συνόλου. Στα μαθήματα γενικής υποδομής περιλαμβάνονται τα μαθήματα Δ.Ο.Ν.Α. (Διοίκησης-Οικονομίας-Νομοθεσίας-Ανθρωπιστικών Σπουδών) και επιχειρηματικότητας. Η διάρκεια σπουδών στα τμήματα των ΤΕΙ είναι 8 εξάμηνα. Για τη λήψη πτυχίου, ο σπουδαστής παρακολουθεί επιτυχώς πρόγραμμα σπουδών μέχρι 40 μαθήματα, συμπεριλαμβανομένης και της πτυχιακής εργασίας, στα οποία περιλαμβάνονται μέχρι 10% κατ' επιλογήν υποχρεωτικά μαθήματα, τα οποία διδάσκονται μετά το 4ο εξάμηνο. Ο συνολικός αριθμός των κατ' επιλογήν υποχρεωτικών μαθημάτων που προσφέρονται πρέπει να είναι διπλάσιος του αριθμού των κατ' επιλογήν υποχρεωτικών μαθημάτων που οφείλει να παρακολουθήσει ο σπουδαστής. Ως προαιρετικά μαθήματα προσφέρονται αποκλειστικά το θεωρητικό μέρος μαθημάτων άλλων τμημάτων της ιδίας ή άλλης σχολής ή το θεωρητικό μέρος κατ' επιλογήν υποχρεωτικών μαθημάτων του ιδίου τμήματος που δεν έχει επιλέξει ο σπουδαστής. Στο τελευταίο εξάμηνο σπουδών, πραγματοποιείται η πτυχιακή εργασία και η πρακτική άσκηση στο επάγγελμα στις οποίες κατανέμονται 20 και 10 πιστωτικές μονάδες αντίστοιχα. Το πτυχίο που χορηγείται από τα τμήματα των ΤΕΙ είναι βασικός τίτλος ανώτατης εκπαίδευσης, ο οποίος δίνει τη δυνατότητα πρόσβασης σε προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της ημεδαπής ή της αλλοδαπής. Στα τμήματα των ΤΕΙ μπορούν να ιδρύονται, συγχωνεύονται, κατατέμνονται, μετονομάζονται και καταργούνται εισαγωγικές κατευθύνσεις καθώς και κατευθύνσεις προχωρημένου εξαμήνου. Στην περίπτωση των εισαγωγικών κατευθύνσεων και των κατευθύνσεων προχωρημένου εξαμήνου δηλωτικό στοιχείο του παρεχόμενου τίτλου σπουδών αποτελεί ο τίτλος της κατεύθυνσης. Στον απόφοιτο A.T.E.I., μετά την καθομολόγησή του, χορηγείται πτυχίο Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης και φέρει τον τίτλο "Πτυχιούχος Τεχνολογικής Εκπαίδευσης". Το βασικό περιεχόμενο του πτυχίου είναι ενιαίο για όλα τα ΤΕΙ και τυπώνεται σε ειδικό ομοιόμορφο χαρτί (μεμβράνη) διαστάσεων 0,25 Χ 0,35 μέτρα και φέρουν στο πάνω μέρος και στο κέντρο κάτω από τον τίτλο του ιδρύματος την ειδική ανάγλυφη σφραγίδα του οικείου ΤΕΙ. Η συμπλήρωση των μεταβλητών στοιχείων του πτυχίου γίνεται με ειδική γραφομηχανή ενιαίου τύπου για κάθε ΤΕΙ. Οι προπτυχιακές σπουδές σε κάθε τμήμα ΤΕΙ καταλήγουν στην απόκτηση πτυχίου, που δίνει τη δυνατότητα άσκησης ενός επαγγέλματος. Με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, που εκδίδεται ύστερα από σύμφωνη γνώμη της Γενικής Συνέλευσης του αντίστοιχου τμήματος και του αρμόδιου οργάνου του ΕΣΥΠ, είναι δυνατόν να καθορίζονται κατευθύνσεις ή ειδικεύσεις του ενιαίου πτυχίου που χορηγεί ένα τμήμα. Στους πτυχιούχους των ΤΕΙ αναγνωρίζονται επαγγελματικά δικαιώματα, που καθορίζονται με προεδρικά διατάγματα, τα οποία εκδίδονται με πρόταση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, μετά από γνώμη του ΣΑΤΕ, το αργότερο 6 μήνες πριν από την αποφοίτηση των πρώτων φοιτητών των ΤΕΙ για τις υπάρχουσες ειδικότητες και προκειμένου για νέες ειδικότητες ταυτόχρονα με τη δημιουργία τους ή με την ίδρυση αντίστοιχων τμημάτων. Με ίδια προεδρικά διατάγματα καθορίζονται οι προϋποθέσεις και κάθε άλλη λεπτομέρεια για τη χορήγηση άδειας άσκησης επαγγέλματος όπου αυτή απαιτείται. Τα επαγγελματικά δικαιώματα όσων αποφοιτούν από τα Ανώτατα Τεχνολογικά Ιδρύματα μετά από την 11/06/2001 είναι ίδια με αυτά που καθορίζονται με τα προεδρικά διατάγματα που έχουν εκδοθεί κατά ειδικότητα. Τα προεδρικά διατάγματα που θα εκδοθούν με τις ίδιες διατάξεις μετά από την 11/06/2001 και θα αφορούν σε ειδικότητες για τις οποίες έχουν εκδοθεί σχετικά προεδρικά διατάγματα, θα ισχύσουν για όλους τους πτυχιούχους του οικείου τμήματος του Α.Τ.Ε.Ι., ανεξάρτητα από το χρόνο αποφοίτησής τους. Από 04/09/2009, τα σχετικά με την επαγγελματική κατοχύρωση των πτυχιούχων νεοϊδρυόμενων τμημάτων Α.Τ.Ε.Ι. καθορίζονται με τα διατάγματα ίδρυσής τους. Στο πλαίσιο αυτών των διαταγμάτων, οι κατ' ιδίαν όροι και προϋποθέσεις ασκήσεως των επαγγελματικών δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται με αυτά τα διατάγματα εξειδικεύονται με αποφάσεις των καθ' ύλην αρμόδιων Υπουργών. Με διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, ύστερα από γνώμη των ΣΑΤΕ και ΣΑΠΕ, μπορεί να καθορίζονται επίσης και τα σχετικά με την επαγγελματική κατοχύρωση των πτυχιούχων ήδη υφισταμένων τμημάτων Α.Τ.Ε.Ι., στους οποίους δεν έχουν αναγνωριστεί μέχρι 04/09/2009 επαγγελματικά δικαιώματα με διατάγματα, καθώς και οι όροι και οι προϋποθέσεις ασκήσεως αυτών των δικαιωμάτων με αποφάσεις των καθ' ύλην αρμόδιων Υπουργών. Οι πτυχιούχοι των Α.Τ.Ε.Ι μετά την αποφοίτησή τους εντάσσονται τόσο σε επιμελητήρια όσο και σε επαγγελματικές ενώσεις. Η πολυπληθέστερη επαγγελματική ένωση είναι η ΕΕΤΕΜ με μέλη τους κατόχους πτυχίου Μηχανικού Τ.Ε. από Ανώτατα Τεχνολογικά Ιδρύματα της ημεδαπής και τους κατόχους ισότιμου και αντίστοιχου τίτλου σπουδών από ΑΕΙ της αλλοδαπής. Ο τίτλος του πτυχιούχου, στοιχείου που περιλαμβάνεται για συμπλήρωση στο περιεχόμενο του πτυχίου Ανώτατου Τεχνολογικού Ιδρύματος, είναι αντίστοιχος της ονομασίας ή του γνωστικού αντικειμένου του τμήματος της προέλευσης του απόφοιτου και έχει ως εξής: Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ιονίων Νήσων ΤΕΙ Αθήνας ΤΕΙ Θεσσαλονίκης ΤΕΙ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας ΤΕΙ Θεσσαλίας ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας ΤΕΙ Κρήτης ΤΕΙ Πελοποννήσου ΤΕΙ Ηπείρου ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Κατάλογος ελληνικών τμημάτων ανώτατης εκπαίδευσης