Ντάνιελ φαν Χέιλ

Ο Ντάνιελ φαν Χέιλ (Daniel van Heil ή Daniël van Heil, Βρυξέλλες, 1604 – Βρυξέλλες, 1664), ήταν Φλαμανδός μπαρόκ ζωγράφος τοπίων. Ειδικεύτηκε σε τρεις τύπους τοπίων: σκηνές με πυρκαγιές, τοπία με ερείπια και χειμερινά τοπία.

 Λίγα είναι γνωστά για τη ζωή και την εκπαίδευση του Ντάνιελ φαν Χέιλ. Γεννήθηκε στις Βρυξέλλες. Ο πατέρας του Λέο ή Λέον ήταν ζωγράφος και δύο από τα αδέλφια του ήταν επίσης καλλιτέχνες: ο Λέον ήταν αρχιτέκτονας και ζωγράφος και ο Γιαν Μπάπτιστ ήταν ζωγράφος πορτρέτων. Δεν είναι γνωστό με ποιον εκπαιδεύτηκε ο Ντάνιελ, αλλά πιθανότατα με τον πατέρα του. Έγινε Δάσκαλος στη συντεχνία του Αγίου Λουκά των Βρυξελλών το 1627. Ο γιος του, Τέοντορ φαν Χέιλ, εκπαιδεύτηκε με τον πατέρα του και δημιούργησε παρόμοια τοπία, που εκτελέστηκαν με τον ίδιο τρόπο με του πατέρα του. Ο καλλιτέχνης απεβίωσε στις Βρυξέλλες το 1664. Ο Ντάνιελ φαν Χέιλ ήταν τοπιογράφος. Τα θέματα του ήταν κυρίως χειμερινά τοπία, πυρκαγιές σε πόλεις και τοπία με ερείπια. Το θέμα των πυρκαγιών στις πόλεις, που εμφανίστηκε στις αρχές του 17ου αιώνα, δεν ήταν νέο για τη φλαμανδική εικονογραφία. Το θέμα συχνά εμφανιζόταν στην παλαιότερη τέχνη ως δευτερεύον θέμα σε απεικονίσεις βιβλικών ή μυθολογικών αποκάλυψεων και καταστροφών. Αυτά τα παλαιότερα έργα συχνά τοποθετούν το θέμα τη νύκτα σε περιβάλλον που μερικές φορές είναι γεμάτο με φανταστικά ή δαιμονικά όντα. Τα πραγματικά θέματα αυτών των σκηνών περιελάμβαναν την πτώση της Τροίας, του Αινεία και του Γιούνο στον κάτω κόσμο και την καταστροφή Σοδόμων και Γομόρρων. Ο Ιερώνυμος Μπος ήταν ο πρώτος καλλιτέχνης του Βορρά που ζωγράφισε τέτοιες σκηνές με πυρκαγιές και αργότερα ζωγράφοι της οικογένειας Μπρίγκελ ανέπτυξαν περαιτέρω το θέμα. Τον 17ο αιώνα το θέμα των πυρκαγιών στις πόλεις έγινε αυτόνομο, ανεξάρτητο θέμα. Το θέμα διερευνήθηκε κυρίως για τις επίσημες πτυχές του και τις εικονογραφικές δυνατότητές του: η απεικόνιση των θεαματικών εφέ του φωτός και της σκιάς είχε γίνει από μόνη της ένας στόχος. Μια ταυτόχρονη εξέλιξη ήταν τα θέματα των συνθέσεων να γίνουν λιγότερο ξεκάθαρα και τα στοιχεία της παράδοσης και της καινοτομίας να αναμιχθούν. Αυτό αντικατοπτρίζεται στο αρχιτεκτονικό σκηνικό των σκηνών, όπου η σύγχρονη αρχιτεκτονική αποτελεί το υπόβαθρο μιας μυθολογικής ή βιβλικής σκηνής. Αυτή η ανάμειξη μύθων και σύγχρονων γεγονότων ήταν πιθανώς αποτέλεσμα των εμπειριών του καλλιτέχνη, που έζησε σε μια εποχή στην οποία ο πόλεμος και η καταστροφή πόλεων από στρατεύματα δεν ήταν ασυνήθιστη. Αυτά τα έργα χρησιμοποίησαν έτσι τα εικονικά παραδείγματα της κλασικής αρχαιότητας για να εκφράσουν την αγανάκτησή τους για τις σύγχρονες καταστροφές που είχαν ζήσει. Αυτό είναι σαφές στην Πυρκαγιά της Αμβέρσας με τον Δούρειο Ίππο του φαν Χέιλ. Αυτή η σύνθεση δείχνει την ανάμειξη σύγχρονων γεγονότων, όπως η λεηλασία της Αμβέρσας από ισπανικά στρατεύματα το 1576, γνωστό ως Ισπανική Μανία, με μυθολογικά στοιχεία όπως ο Δούρειος ίππος. Επίσης, δεν είναι απολύτως σαφές εάν η πόλη που απεικονίζεται είναι στην πραγματικότητα η Αμβέρσα. Η εκκλησία που αναπαρίσταται στο κέντρο μοιάζει με τον καθεδρικό ναό της Αμβέρσας, αλλά η αρχιτεκτονική της πόλης περιλαμβάνει επίσης τη στήλη της Ρώμης του Τραϊανού. Μερικά από τα κτίρια που απεικονίζονται μπορεί στην πραγματικότητα να είναι κτίρια στις Βρυξέλλες. Αυτός ο συνδυασμός πραγματικών και φανταστικών στοιχείων στο έργο ενισχύει την εντύπωση ότι η πόλη που αντιπροσωπεύει είναι φανταστική. Το θέμα της πτώσης της Τροίας και της φυγής του Αινεία με τον πατέρα του ήταν ένα θέμα στο οποίο συχνά επέστρεφε ο φαν Χέιλ. Στις σκηνές του της Τροίας ο καλλιτέχνης παρουσίασε επίσης ένα αναχρονιστικό όραμα της πόλης συνδυάζοντας τα αρχαία ερείπια με τα σύγχρονα κτίρια. Αυτό αποδεικνύεται στην Πυρπόληση της Τροίας (δημοπρασία στον οίκο Christie's New York στις 26 Ιανουαρίου 2005, παρτίδα 214) στο οποίο βρίσκονται κλασικές δομές δίπλα στο εκκλησάκι και τις βασιλικές στο παρασκήνιο και πιο ταπεινά τυπικά φλαμανδικά σπίτια στο πρώτο πλάνο. Δίνοντας έμφαση στη μεγαλοπρέπεια των διαφορετικών δομών, ο φαν Χέιλ συνέδεσε τις Βρυξέλλες ως την κατοικία του Αρχιδούκα και της Αρχιδούκισσας Αλβέρτου και Ισαβέλλας με την Τροία ως την αυλή του βασιλιά Πριάμου. Η αρχιτεκτονική κυριαρχεί στη σύνθεση και οι πρωταγωνιστές της μάχης εμφανίζονται μόνο ως μικροσκοπικές φιγούρες. Η έντονη ανθρώπινη τραγωδία της σκηνής εκφράζεται μέσω του απειλητικού ουρανού που καταλαμβάνει ένα μεγάλο μέρος του πίνακα σε κάθετη μορφή που ήταν ασυνήθιστο για τον καλλιτέχνη. Τα χειμερινά τοπία του Ντάνιελ φαν Χέιλ ήταν στην παράδοση του Γιαν Μπρίγκελ του πρεσβύτερου, με μια τάση προς τον προ-ρομαντικό ιμπρεσιονισμό. Οι χειμερινές του απόψεις δείχνουν την επιρροή των Ράουστντελ (Γιάκομπ φαν Ράουσντελ και Σάλομον φαν Ράουσντελ) καθώς και άλλων καλλιτεχνών, όπως ο Κέρστιεν ντε Κόινινκ (Kerstiaen de Keuninck), ειδικά στα πρώτα του έργα. Από αυτούς τους καλλιτέχνες πήρε τη σύνθεση. Χαρακτηριστικό μοτίβο των τοπίων του είναι η παρουσία γυμνών δέντρων που φωτίζονται από πίσω με τα αλληλένδετα κλαδιά που πλαισιώνουν τη σκηνή. Τα τοπία του με ερείπια ήταν στο ύφος ιταλικών τοπίων των Κάτω Χωρών. Ο Ντάνιελ φαν Χέιλ συνεργάστηκε με τον αδελφό του Γιαν Μπάπτιστ στο Infante Isabella in the gardens of the Coudenberg Palace (περ. 1630, Μουσείο της πόλης των Βρυξελλών). Ο Ντάνιελ πιστεύεται ότι ήταν υπεύθυνος για το τοπίο με το παλάτι, ενώ ο αδερφός του Γιαν Μπάπτιστ για τις μορφές. Ο πίνακας απεικονίζει ένα τοπίο με το παλάτι των κυβερνητών της Νότιας Ολλανδίας κοντά στις Βρυξέλλες. Σε πρώτο πλάνο, η Αρχιδούκισσα Ισαβέλλα, χήρα του Αρχιδούκα Άλμπρεχτ και Άρχουσα Κυβερνήτις, περπατά στους κήπους του ανακτόρου στη συνήθεια που είχαν οι Πτωχές Κλάρες, θρησκευτικό τάγμα στο οποίο είχε προσχωρήσει η Αρχιδούκισσα μετά τον θάνατο του συζύγου της Κατάλογος Φλαμανδών ζωγράφων Φλαμανδική ζωγραφική μπαρόκ Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Daniel van Heil στο Wikimedia Commons