Μονή Θεοτόκου Καλλίπετρας

Η Μονή Θεοτόκου Καλλίπετρας είναι αντρικό μοναστήρι που βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του ποταμού Αλιάκμονα, πάνω στο όρος Βέρμιο στην Ημαθία. Ανήκει εκκλησιαστικά στην Ιερά Μητρόπολη Βέροιας, Νάουσας και Καμπανίας. Εφέστιος εικόνα είναι αυτή της Θεοτόκου Καλλίπετρας, μία μικρού μεγέθους εικόνα του 18ου αιώνα με ασημένιο πουκάμισο του 1845. Η πανήγυρις του μοναστηριού είναι στις 8 Σεπτεμβρίου (εορτή της γεννήσεως της Θεοτόκου). Η απόστασή της από την πρωτεύουσα Βέροια είναι 10 χιλιόμετρα.

 Υπήρξε μέλος της μεγάλης μοναστηριακής πολιτείας της κοιλάδας του Αλιάκμονα κατά την ύστερη Βυζαντινή καθώς και την Οθωμανική περίοδο. Όλα αυτά τα μοναστικά καθιδρύματα ανήκαν στη Σκήτη Βεροίας. Από το 1146 σώζεται πληροφορία ύπαρξης της Μονής. Μεγάλη ήταν η καταστροφή της την περίοδο της Επανάστασης της Νάουσας (1822) και του Ολοκαυτώματος που την ακολούθησε. Επί Μητροπολίτου Προκοπίου (1877-1892) τα τσιφλίκια της Καλλίπετρας, της Ράχοβας και της Κότσκας αποδίδονται στην Εφορεία των σχολείων της Βέροιας με σκοπό την οικονομική τους ενίσχυση. Την περίοδο του Μακεδονικού Αγώνα (1904-08) καταστράφηκε από ρουμανίζοντες αντάρτες. Ο ηγούμενος Ιγνάτιος, ο προηγούμενος Σταύρος καθώς και δύο διακονητές κατακρεουργήθηκαν και η συνεχής παρουσία μοναχών στον χώρο σταμάτησε. Τον φόνο των παραπάνω εκδικήθηκε ο Μακεδονομάχος Βασίλειος Σταυρόπουλος γνωστός ως Καπετάν Κόρακας. Το 1941 τα σωζόμενα ως τότε κτήρια όπως και ο ναός παραδόθηκαν από βοσκό σε καταστροφική πυρκαγιά. Τη δεκαετία του 1970 με τις ενέργειες και τους κόπους των κατοίκων του γειτονικού χωριού Ράχη κτίσθηκε ο σημερινός ναός καθώς και τα πρώτα κτήρια. Την 1η Ιουλίου του 2003 στη Μονή εγκαταστάθηκε νέα αδελφότητα και από τότε λειτουργεί συνεχώς παρουσιάζοντας έντονη λατρευτική ζωή με καθημερινή Θεία Λειτουργία και συχνές αγρυπνίες. Μεγαλόπρεπη είναι η τελετή της ρίψης του Τιμίου Σταυρού στον Αλιάκμονα την ημέρα των Θεοφανίων (6 Ιανουαρίου). Στη Μονή θησαυρίζεται πλήθος ιερών κειμηλίων και λειψάνων τα οποία προσφέρονται σε προσκύνηση την ημέρα μνήμης ή εορτασμού τους. Ενδεικτικά αναφέρονται αυτά του Τιμίου Σταυρού, του Μαφορίου της Θεοτόκου, του Προδρόμου, της Προμήτορος Άννας (25/7, 9/9 & 9/12), των Αποστόλων Πέτρου (16/1 & 29/6), Παύλου (29/6), Ανδρέα (30/11), Φιλίππου (14/11), Λαζάρου του τετραημέρου (17/10), Μ. Βασιλείου (1/1), Ιωάννη Χρυσοστόμου (27/1 & 13/11), Γρηγορίου Θεολόγου (25/1), Γρηγορίου του Διαλόγου (12/3), Μοδέστου Ιεροσολύμων (16/12), Νικολάου Μύρων (6/12), Παγκρατίου Ταυρομενίας (9/2 & 9/7), Κλήμεντος Ρώμης (24/11), Ελευθερίου και Ανθίας της μητρός του (15/12), Αντύπα Περγάμου (11/4), Διονυσίου Παρισίων (9/10), Ιανουαρίου Νεαπόλεως, Φαύστου Διακόνου και Δισιδέριου Αναγνώστου (21/4), Χαραλάμπους (10/2), Κοσμά Αιτωλού (24/8), Γεωργίου οσίου της Δράμας (4/11), Αντωνίου Μεγάλου (17/1), Μακαρίου Μεγάλου (19/1), Βενεδίκτου Νουρσίας (14/3), Ιωάννου Καλυβίτου (15/1), Γιέμενου (9/10), Σεραφείμ Σαρώφ (2/1), Κυρίλλου Ισαποστόλου (14/2 & 11/5), Ευσταθίου (20/9), Γεωργίου (23/4), Βάκχου (7/10), Χριστοφόρου (9/5), Αρτεμίου (20/10), Τρύφωνος (1/2), Κοσμά και Δαμιανού (1/7 & 1/11), Παντελεήμονος (27/7), Μεδικιανού (26/6), Νικάνδρου εν Δορυστόλω (8/7), Βονιφατίου (19/12), Γερασίμου Μεγαλοχωρίτου (3/7), Ιωάννου εκ Κονίτσης (4/1 & 23/9), Ιωάννου στρατιώτου (29/7), Κωνσταντίνου και Ελένης (21/5), Ειρήνης Χρυσοβαλάντου (28/7), Μαρίας Μαγδαληνής (22/7), Λουκίας παρθένου (13/12), Περπέτουας (1/2), Ούρσουλας (21/10), Βικτωρίας παρθενομάρτυρος (10/7 & 23/12), Σοφίας της εν Κλεισούρα (6/5), κ.ά. Ο Μοναχισμός στην κοιλάδα του Αλιάκμονα -Ιερά Μονή Παναγίας Καλλίπετρας από τη Θεολογική Σχολή, Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Α.Π.Θ..