Κέντρο Αριστείας για Επιχειρήσεις σε Αβαθή και Περιορισμένα Ύδατα

Το Κέντρο Αριστείας για Επιχειρήσεις σε Αβαθή και Περιορισμένα Ύδατα (COE CSW) είναι ένας διεθνής στρατιωτικός οργανισμός, που δημιουργήθηκε για να υποστηρίξει το πρόγραμμα μετεξέλιξης του ΝΑΤΟ. Το Κέντρο ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 2007 και πιστοποιήθηκε επίσημα από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΝΑΤΟ στις 26 Μαίου του 2009. Συστεγάζεται με την Διοίκηση του 1ου Γερμανικού Στολίσκου, στο Κίελο. Ο Διοικητής του Στολίσκου ασκεί ταυτόχρονα και τα καθήκοντα του Διοικητή του Κέντρου Αριστείας.

 Τα Αβαθή και Περιορισμένα Ύδατα είναι ένα εξαιρετικά περιορισμένο, κορεσμένο και έντονα ανταγωνιστικό επιχειρησιακό περιβάλλον. Χαρακτηρίζεται από πολυπλοκότητα, έντονη αλληλεπίδραση, το στοιχείο του αιφνιδιασμού, την αυξημένη ταχύτητα δράσης και αντίδρασης, την παραπλάνηση αλλά και την ποικιλία των δρώντων εντός αυτού. Επιπλέον, η ταχύτατη αλλά και απρόβλεπτη αλλαγή των συνθηκών και καταστάσεων, συμπεριλαμβανομένης της συχνής μετατόπισης του τακτικού πλεονεκτήματος μεταξύ των αντιπάλων είναι συνήθη φαινόμενα κατά την διάρκεια των επιχειρήσεων. Έχοντας αυτά τα χαρακτηριστικά, τα Αβαθή και Περιορισμένα Ύδατα, συνιστούν ένα ιδιαίτερα προκλητικό πεδίο μάχης, εντός του οποίου η ελευθερία ελιγμών και δράσης επηρεάζεται όχι μόνο από γεωγραφικούς και γεωφυσικούς παράγοντες αλλά και από μια πληθώρα απειλών και κινδύνων. Από μια άλλη ανάγνωση, τα Αβαθή και Περιορισμένα Ύδατα προσφέρουν ένα ευρύ φάσμα δυνατοτήτων και ευκαιριών κατά την διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων. Είναι ένα πολυδιάστατο θέατρο επιχειρήσεων στο οποίο αλληλοσυνδέονται και αλληλεπιδρούν όλες οι διαστάσεις (θάλασσα, αέρας, ξηρά, διάστημα, κυβερνοχώρος). Κατά συνέπεια είναι ίσως το σημαντικότερο και μεγαλύτερο πεδίο διεξαγωγής μικτών ή/και διακλαδικών επιχειρήσεων. Σαν κόμβος γνώσης, το Κέντρο Αριστείας αναπτύσει το ίδιο ή παρέχει συνδρομή για την επεξεργασία και ανάπτυξη δογμάτων, εννοιολογικών θεμάτων και διαδικασιών. Στα πλαίσια των έργων του, ασχολείται επίσης με την διεξαγωγή επιχειρησιακών πειραματισμών και την ανάλυση των αποτελεσμάτων τους, προσφέροντας στους αρμόδιους φορείς του ΝΑΤΟ την απαιτούμενη γνώση για την ανάπτυξη καινοτομιών και προγραμμάτων, καθώς και την απαιτούμενη υποστήριξη για την διεξαγωγή ασκήσεων και επιχειρήσεων. Επιπλέον, εργάζεται σε ένα ευρύ φάσμα προγραμμάτων (projects), τα οποία σχετίζονται με στρατιωτικές επιχειρήσεις στο επιχειρησιακό περιβάλλον των Αβαθών και Περιορισμένων Υδάτων, όπως αυτά προκύπτουν κατόπιν συγκεκριμένων αιτήσεων υποστήριξης από φορείς εντός της δομής του ΝΑΤΟ. Με δεδομένο ότι τα κέντρα αριστείας ιδρύθηκαν ως δεξαμενές σκέψης ή ακριβέστερα ως εργαστήρια παραγωγής ιδεών και καινοτομίας, δεν περιορίζουν τις συνεργασίες τους αποκλειστικά με στρατιωτικούς οργανισμούς. Για το λόγο αυτό το Κέντρο Αριστείας για Επιχειρήσεις σε Αβαθή και Περιορισμένα Ύδατα, διατηρεί στενές εργασιακές σχέσεις και επιδιώκει συνεργασίες και με άλλους κυβερνητικούς και μη, οργανισμούς, ιδρύματα που ασχολούνται με το θαλλάσιο περιβάλλον, την ακαδημακή κοινότητα, καθώς και με φορείς που ασχολούνται με οικονομικά θέματα. Μεταξύ των συνεργατών του Κέντρου είναι: Η Διασυμμαχική Ναυτική Διοίκηση (MARCOM) με έδρα το Northwood, Ην. Βασίλειο Το Κέντρο αριστείας για Μικτές Διακλαδικές επιχειρήσεις εκτοξευόμενες από την θάλασσα (CJOS COE) με έδρα το Norfolk, ΗΠΑ Το Κέντρο Αριστείας θαλασσίου ναρκοπολέμου (NMW COE) με έδρα την Οστάνδη, Βέλγιο Το Κέντρο Εκπαίδευσης Ναυτικής Αποτροπής (NMIOTC) με έδρα τα Χανιά, Κρήτη Το Κέντρο Αριστείας Ναυτικής Ασφάλειας (MARSEC COE) με έδρα το Aksaz, Τουρκία Το Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών και Πειραματισμού (CMRE) με έδρα τη La Spezia, Ιταλία Το Τεχνολογικό Κέντρο των Γερμανικών ΕΔ για Ναυτικές Μονάδες και Ναυτικά Όπλα (WTD 71) με έδρα το Eckernförde, Γερμανία Τα μἐλη της Συνεργασίας για την Θαλάσσια Επιτήρηση στην Βαλτική (SUCBAS) Το Ίδρυμα για την Πολιτική Ασφαλείας (ISPK) με έδρα το Κίελο, Γερμανία Η Αμυντική Βιομηχανία και ο Ναυτιλιακός Τομέας Η Γερμανία αποτελεί το «Έθνος Σκελετό» για το Κέντρο παρέχοντας τις υποδομές, τις βασικές υπηρεσίες, έναν πυρήνα στελεχών, καθώς και έναν αριθμό από ειδικούς επί των ναυτικών αντικειμένων (Subject Matter Experts – SMEs). Από την ίδρυση του Κέντρου, η Ελλάδα, η Ολλανδία και η Τουρκία συμμετείχαν ως υποστηρίζοντα έθνη, παρέχοντας SMEs και οικονομικές συνεισφορές. Η Πολωνία, από το 2009 και η Ιταλία από το 2014 είναι επίσης υποστηρίζοντα έθνη. Τα Κέντρα Αριστείας του ΝΑΤΟ, είναι ανοιχτά στη συμμετοχή σε αυτά κρατών μελών του ΝΑΤΟ, τα οποία θα συνεισφέρουν στα κέντρα οικονομικά, αλλά και με την παροχή εξειδικευμένου προσωπικού (SMEs). Το 2011, το Κέντρο καλωσόρισε την συμμετοχή της Φιλανδίας, η οποία αποτέλεσε το πρώτο «Έθνος Πάροχο», για τα Κέντρα Αριστείας, καθώς δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Οι ΗΠΑ συμμετέχουν επίσης στο Κέντρο μέσω του Προγράμματος Ανταλλαγής Προσωπικού που διατηρούν με το Γερμανικό Πολεμικό Ναυτικό. Το Κέντρο εποπτεύεται από μια διευθύνουσα επιτροπή, η οποία αποτελείται από τον προεδρεύοντα (καθορίζεται από το Γερμανικό ναυτικό, αλλά χωρίς δικαίωμα ψήφου) και έναν εκπρόσωπο από κάθε συμμετέχων κράτος (με δικαίωμα ψήφου). Η διευθύνουσα επιτροπή παρακολουθεί τις δραστηριότητες του Κέντρου και εγκρίνει τον ετήσιο προγραμματισμό και τον προυπολογισμό του. Το Κέντρο διοκείται από Διοικητή, ο οποίος φέρει το βαθμό του Αρχιπλοιάρχου και εκτελεί συγχρόνως τα καθήκοντα του Διοικητού του 1ου Γερμανικού Στολίσκου. Ο Υποδιοικητής, βαθμού Πλοιάρχου, είναι υπεύθυνος για την τήρηση του ημερησίου προγράμματος εργασιών. Σύμφωνα με το μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ του ΝΑΤΟ και των συμμετεχόντων κρατών, το Κέντρο αποτελείται από τρεις κλάδους: Τον κλάδο Development and External Relations (DER) Τον κλάδο Subject Matter Experts (SME) και Τον κλάδο Analysis and Implementation (AI)Επιπλέον, τρία υποστηρικτικά τμήματα συμπληρώνουν το οργανόγραμμα του Κέντρου: Το τμήμα Financial Control (FC) Το τμήμα Information Technology (IT) και Το τμήμα Administrative Support (AS)Το προσωπικό του 1ου Γερμανικού Στολίσκου υποστηρίζει το Κέντρο σε θέματα ασφαλείας και εφοδιασμού. Το 2011 υιοθετήθηκε από το Κέντρο μια ευέλικτη οργάνωση τύπου «matrix», με σκοπό την αύξηση των δυνατοτήτων του για την ικανοποίηση των απαιτήσεων του προγράμματος εργασιών. Για το σκοπό αυτό οι αρμοδιότητες των κλάδων υπερκαλύφτηκαν από μια οργάνωση προσανατολισμένη στην εκτέλεση project, δημιουργώντας ουσιαστικά μια δεξαμενή ειδικών, οι οποίοι προσέφεραν ανάλογα με τις γνώσεις τους σε μεγαλύτερο αριθμό project. Με βάση την εμπειρία των προηγούμενων ετών και με γνώμονα την καλύτερη και αποτελεσματικότερη συνεισφορά και στους τέσσερεις πυλώνες μετεξέλιξης του ΝΑΤΟ, το Κέντρο εφάρμοσε τον Ιανουάριο του 2015 μια νέα οργάνωση. Η νέα οργάνωση, αν και συνεχίζει να συνίσταται από τρείς κλάδους, εισάγει ένα σαφή διαχωρισμό μεταξύ του παραγωγικού τομέα και των καθαρά υποστηρικτών και οργανωτικών λειτουργιών: Κλάδος Concepts and Doctrine (CD) - παραγωγικός Κλάδος Training and Analysis (TA) - παραγωγικός Κλάδος External Relations and Staff Operations (SE) – οργάνωση / υποστήριξηΤα τμήματα IT και AS ενσωματώθηκαν στον Κλάδο SE, ενώ το τμήμα οικονομικού ελέγχου και υποστήριξης FC, υπάγεται κατευθείαν στον Υποδιοικητή. Οι εργασίες που αναλαμβάνει το Κέντρο συνήθως πηγάζουν από αιτήσεις συνδρομής, οι οποίες προέρχονται είτε από υπηρεσίες / δομές του ΝΑΤΟ είτε από κάποιο από τα συμμετέχοντα στο Κέντρο κράτη. Το κάθε ετήσιο πρόγραμμα εργασιών περιλαμβάνει διάφορα «Projects», τα οποία έχουν τουλάχιστον έναν πελάτη, τουλάχιστον ένα συγκεκριμένο προϊόν και έναν συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα εκτέλεσης, καθώς και διάφορες «Δραστηριότητες (Activities)», οι οποίες υποστηρίζουν σε μόνιμη βάση την μετεξέλιξη του ΝΑΤΟ. Επιπλέον το Κέντρο σχεδιάζει και διοργανώνει, σχετικά με τις δραστηριότητές του, συνέδρια και ημερίδες. Buss, Heinz Georg: COE CSW - Avantgarde im NATO-Transformationsprozess; in: Marineforum 11-2015 p. 4 ff Buss, Heinz Georg; Riewesell, Stefan: Maritime C-IED and Harbour Protection: A Joint Effort; in: The Transformer Fall 2013 Vol 9 Issue 2 p. 18 Stricker, Hans-Joachim: Centre of Excellence for Operations in Confined and Shallow Waters COE CSW - Das COE als Ausdruck unserer besonderen nationalen Fähigkeiten im Bündnis; in: Marineforum 6-2007 p. 3 f. Weber, Fritz-Rudolf: Centre of Excellence for Operations in Confined and Shallow Waters - Think Tank für die NATO; in: Marineforum 1/2-2010 p. 11 ff. Wiedemann, Jan: COE CSW celebrates fifth anniversary; in: NAVAL FORCES III/2014 p. 90 f. Wilson, Brian: Five maritime security developments that will resonate for a generation; in: Harvard Law School National Security Journal; 2015-03-11 Επίσημη ιστοσελίδα του COE CSW