Ρωμιοί

Ρωμιοί (ή Ρωμηοί, τουρκικά: Osmanlı Rumları) ονομάζονταν οι ελληνόφωνοι Χριστιανοί που ζούσαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Οι Ρωμιοί ανήκαν στο Ρουμ μιλέτ (Millet-i Rum). Κατοικούσαν στο χώρο που σήμερα αποτελεί το ελληνικό κράτος, την Κύπρο, την Ανατολική Θράκη (ιδίως γύρω από και στην Κωνσταντινούπολη), στη δυτική Μικρά Ασία (ιδίως στην περιοχή της Σμύρνης), την κεντρική Μικρά Ασία (κυρίως την Καππαδοκία), τη βορειοανατολική Μικρά Ασία (κυρίως το βιλαέτι του Ερζερούμ, στην περιοχή της Τραπεζούντας και στα βουνά του Πόντου. Σημαντικές ελληνορθόδοξες κοινότητες υπήρχαν και σε άλλα σημεία των Βαλκανίων, της Αρμενίας και του Καυκάσου, καθώς και στην περιοχή που από το 1878 ως το 1917 αποτέλεσε την επαρχία Καυκάσου της ρωσικής περιφέρειας Καρς. Οι ελληνορθόδοξοι Χριστιανοί της Μικράς Ασίας την τελευταία περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας αυτοπροσδιορίζονταν ως «Ρωμιοί» (τούρκικα: Rum), ονομασία που δήλωνε βυζαντινο-ρωμαϊκή καταγωγή και την ελληνορθόδοξη ταυτότητά τους, βασικότερο συστατικό της οποίας ήταν η χριστιανική πίστη, ενώ χρησιμοποιούσαν την ονομασία «Έλληνες» για τους υπηκόους του ελληνικού κράτους.

 Αλέξανδρος Καραθεοδωρής (1833–1906), πασάς, διπλωμάτης. Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή (1873-1950), μαθηματικός. Βασίλης Ζαχάρωφ (1850–1936), επιχειρηματίας. Χρηστάκης Ζωγράφος (1820–1896), τραπεζίτης και ευεργέτης. Ελία Καζάν (1909–2003), σκηνοθέτης, παραγωγός, συγγραφέας και ηθοποιός. Ηλίας Βενέζης (1904–1973), συγγραφέας. Ευγγελινός Μισαηλίδης (1820–1890), συγγραφέας και δημοσιογράφος. Μιχαήλ Βασιλείου, έμπορος και ευπατρίδης. Αλέξανδρος Βασιλείου, έμπορος και διαφωτιστής. Νικόλαος Μαυροκορδάτος (1670–1730) Φαναριώτης, ηγεμόνας της Μολδοβλαχίας. Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος (1791–1865), Φαναριώτης, πολιτικός. Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος (ο εξ απορρήτων) (1641-1709), Φαναριώτης, γιατρός. Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος ο Φιραρής (1754-1819), Φαναριώτης, ηγεμόνας της Μολδοβλαχίας Γεώργιος Ζαρίφης (1810–1884), τραπεζίτης και ευεργέτης. Αριστοτέλης Ωνάσης (1906–1975), εφοπλιστήςκαι ευεργέτης. Αντώνης Χριστοφορίδης (1918–1985), πυγμάχος ελαφρών βαρών. Σερ Άλεκ Ισιγόνης (1906–1988), σχεδιαστής αυτοκινήτων, σχεδιαστής του αυτοκινήτου Mini. Σπυρίδων Βρυώνης (1928-2019), βυζαντινολόγος, ιστορικός. Αδαμάντιος Κοραής (1748–1833), διαφωτιστής και λόγιος. Ρόζα Εσκενάζυ (1890–1980), διάσημη τραγουδίστρια. Ρίτα Αμπατζή (1914–1969), διάσημη τραγουδίστρια. Γιώργος Σεφέρης (1900–1971), διάσημος ποιητής, κάτοχος βραβείου Νόμπελ. Μαρίκα Νίνου (1918–1957), διάσημη τραγουδίστρια. Γιάννης Παπαϊωάννου (1913–1972), διάσημος τραγουδιστής. Κώστας Σκαρβέλης (1880–1942), διάσημος τραγουδιστής. Ματθαίος Κωφίδης (1855-1921), επιχειρηματίας και βουλευτής του οθωμανικού κοινοβουλίου. Αθανάσιος Αγνίδης (1889 - 1984), διπλωμάτης. Αναγνωστοπούλου, Σία (1998). Μικρά Ασία 19ος αι.-1919 οι ελληνορθόδοξες κοινότητες : από το Μιλλέτ των Ρωμιών στο ελληνικό έθνος. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. ISBN 960-344-420-0. 41106563. Ρωμανίδης, Ιωάννης (1997) [1975]. Ρωμαιοσύνη, Ρωμανία, Ρούμελη. Θεσσαλονίκη: Π. Πουρνάρα. σελ. 411. ISBN 960-242-144-4. 42597938. Βρυώνης, Σπύρος (2008). Η παρακμή του μεσαιωνικού Ελληνισμού στη Μικρά Ασία και η διαδικασία του εξισλαμισμού (11ος-15ος αιώνας) (3η ανατ. έκδοση). Αθήνα: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης. σελ. 667, 11 α/μ εικόνες και 3 χάρτες. ISBN 960-250-117-0. 39282154. Βυζαντινοί Ρουμ μιλλέτ Έλληνες στην Τουρκία Συνθήκη της Λωζάνης Σεπτεμβριανά