Ίδρυμα Γεωργίου Ζογγολόπουλου

Το Ίδρυμα Γεωργίου Ζογγολόπουλου είναι κοινωφελής μη κερδοσκοπικός οργανισμός που συστάθηκε τον Φεβρουάριο του 2004 στην Αθήνα από τον καλλιτέχνη Γιώργο Ζογγολόπουλο και η έγκριση της σύστασής του δόθηκε έναν χρόνο μετά. Ο Ζογγολόπουλος κληροδότησε στο Ίδρυμα όλη του τη συλλογή έργων του ίδιου και της συζύγου του, Ελένης Ζογγολοπούλου. Παραχώρησε επίσης και ολόκληρο το αρχείο του, με σκίτσα, σχέδια, άρθρα και πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό. Το Ίδρυμα διοικείται από εξαμελές Διοικητικό Συμβούλιο και ως έδρα έχει την πρώην κατοικία του γλύπτη στο Ψυχικό.

 Το Ίδρυμα Γεωργίου Ζογγολόπουλου στοχεύει στη διαφύλαξη του έργου που κληροδότησε σε αυτό ο καταξιωμένος Έλληνας γλύπτης, καθώς και το έργο της συζύγου του, ζωγράφου Ελένης Πασχαλίδου – Ζογγολοπούλου. Αποτελεί τον νόμιμο κάτοχο των πνευματικών δικαιωμάτων του έργου των καλλιτεχνών και των δικαιωμάτων αναπαραγωγής. Εδρεύει στην κατοικία του ζεύγους Ζογγολόπουλου στο Ψυχικό (Δημοκρατίας 49), ενώ επισκέψιμο είναι και το ατελιέ του καλλιτέχνη στον ίδιο χώρο. Κοντά στο Ίδρυμα βρίσκεται η Υπαίθρια Γλυπτοθήκη Ψυχικού – Πλατεία «Γιώργου Ζογγολόπουλου», η οποία δημιουργήθηκε το 2010 κατόπιν συνεργασίας του Δήμου Φιλοθέης – Ψυχικού και του Ιδρύματος. Ο Δήμος τιμώντας τον καλλιτέχνη που υπήρξε ένας από τους πρώτους δημότες του έδωσε το όνομα του καλλιτέχνη στη συγκεκριμένη κεντρική πλατεία όπου εκτίθενται έξι μεγάλης κλίμακας γλυπτά του. Σκοποί του Ιδρύματος είναι η συγκέντρωση, μελέτη και ανάδειξη της ζωής και του έργου του Ζογγολόπουλου και της ελληνικής ζωγραφικής και γλυπτικής μέσω των περιοδικών εκθέσεων, η διεξαγωγή καλλιτεχνικών εκδηλώσεων για τη διάδοση των Καλών Τεχνών στο ευρύ κοινό, η συγκέντρωση μέσω αγορών ή με αποδοχής δωρεών και άλλων έργων του καλλιτέχνη και η ενίσχυση ταλαντούχων νέων γλυπτών, με χορήγηση χρηματικών εφάπαξ επάθλων σε αποφοίτους της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, εφόσον το επιτρέπουν οι πόροι του οργανισμού. Το Ίδρυμα Ζογγολόπουλου έχει στην κατοχή του πάνω από 1000 έργα τέχνης, καθώς και πλούσιο αρχειακό υλικό. Η πλειοψηφία είναι γλυπτά, μακέτες γλυπτών μνημειακών διαστάσεων, σχέδια, σκίτσα, σπουδές και προπλάσματα έργων που αργότερα στήθηκαν στο δημόσιο χώρο. Ωστόσο ο γλύπτης άφησε παρακαταθήκη και έργα τα οποία για διάφορους λόγους δεν θέλησε ποτέ να αποχωριστεί ή δεν θέλησε να δημοσιοποιήσει. Σημαντική είναι επίσης η συλλογή από αρχιτεκτονικά σχέδια και ζωγραφικά έργα του τα οποία και αποδεικνύουν τον πολυσχιδή καλλιτεχνικό του χαρακτήρα. Επίσης το Ίδρυμα διαθέτει μια πολύ καλά ενημερωμένη βιβλιοθήκη γύρω από τον καλλιτέχνη, αλλά και για τη γλυπτική εν γένει. Στο ίδρυμα ανήκει επίσης το εργαστήριο του Ζογγολόπουλου που βρίσκεται στον ίδιο χώρο. Στη συλλογή του Ιδρύματος περιλαμβάνονται και ζωγραφικοί πίνακες της Ελένης Πασχαλίδου - Ζογγολοπούλου που είναι ίσως άγνωστοι στο ευρύ κοινό. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει να γίνει στις μακέτες γλυπτών μνημειακών διαστάσεων του Ζογγολόπουλου που βρίσκονται τοποθετημένα στο δημόσιο χώρο και ορισμένα εξ αυτών εκπροσώπησαν την Ελλάδα στη Μπιενάλε Βενετίας. Ο επισκέπτης στο Ίδρυμα μπορεί να δει στη μικρή τους διάσταση γλυπτά όπως το «Μνημείο Ζαλόγγου» που φιλοτεχνήθηκε in situ στο όρος Ζάλογγο από το 1954 ως το 1960 (μακέτες του έργου βρίσκονται επίσης στην Εθνική Γλυπτοθήκη, το Προεδρικό Μέγαρο, το Μουσείο Μπενάκη – Πινακοθήκη Ν. Χατζηκυριάκου Γκίκα), το γλυπτό για τη «ΔΕΘ» ή «Cor-ten» που τοποθετήθηκε το 1966 στη βόρεια είσοδο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης και είναι από τα πρώτα αφηρημένα δημόσια τοποθετημένα έργα στην Ελλάδα, τις «Ομπρέλες» τοποθετημένες στη Θεσσαλονίκη το 1997 και στο Ψυχικό το 1998, το Tel-Néant του 1997 τοποθετημένο στο Μέγαρο του ΟΤΕ στο Μαρούσι (μακέτα του έργου βρίσκεται και στο Προεδρικό Μέγαρο), τη «Στήλη» του 1999 τοποθετημένη στο Πάρκο Ριζάρη κοντά στο σταθμό Μετρό του Ευαγγελισμού, το «Αίθριο» στο Μετρό του Συντάγματος που από το 1999 ενώνει το πάνω μέρος της πλατείας με τον υπόγειο σταθμό, όπως και το «Πεντάκυκλο» το υδροκινητικό γλυπτό το οποίο τοποθετήθηκε στην πλατεία Ομονοίας το 2001. Το Ίδρυμα Γεωργίου Ζογγολόπουλου είναι ο νόμιμος φορέας πιστοποίησης γλυπτών του Γιώργου Ζογγολόπουλου. Συνεργάζεται και παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες σε κατόχους (ιδιώτες και φορείς) γλυπτών του Ζογγολόπουλου σε θέματα συντήρησης και χωροθέτησης και τοποθετεί γλυπτά του καλλιτέχνη σε δημόσιους χώρους. Επίσης διοργανώνει εκθέσεις, αναπτύσσει εκπαιδευτικά προγράμματα σχετικά με το έργο του Γεωργίου και της Ελένη Ζογγολόπουλου αλλά και με τη σύγχρονη ελληνική τέχνη και οργανώνει προγράμματα μηνιαίων δωρεάν επισκέψεων στην Υπαίθρια Γλυπτοθήκη Ψυχικού – Πλατεία «Γιώργου Ζογγολόπουλου». https://web.archive.org/web/20141020105749/http://www.zongolopoulos.gr/GR/content/idruma/drastiriotites.html http://www.kathimerini.gr/482125/article/politismos/arxeio-politismoy/mia-kyriakh-sthn-plateia-zoggolopoyloy http://www.athinorama.gr/arts/article.aspx?id=124162 http://theartfoundation.metamatic.gr/GR/Event/1204/ksenaghseis_sthn_upaithria_gluptothhkh_psuxikou_-_plateia_giorgou_zogolopoulou/ https://web.archive.org/web/20140907093046/http://www.bookpress.gr/multipress/eikastika-mousiki/zoggolopoulos http://www.elculture.gr/exhibitions/zoggolopoulos-2013-570453 Αρχειοθετήθηκε 2013-05-15 στο Wayback Machine. http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=507086 http://www.hih.org.gr/el/ergasies/zoggolo.html http://www.kathimerini.gr/459239/article/politismos/arxeio-politismoy/oi-treis-kykloi-sta-genika-arxeia http://www.kathimerini.gr/719610/opinion/epikairothta/arxeio-monimes-sthles/to-zaloggo-toy-giwrgoy-zoggolopoyloy-eyxaristh-ekplh3h-ston-khpo-toy-proedrikoy-megaroy Ίδρυμα Γεωργίου Ζογγολόπουλου www.zongolopoulos.gr George Zongolopoulos Foundation official Facebook page https://web.archive.org/web/20181020192147/https://el-gr.facebook.com/GeorgeZongolopoulosFoundation