Επιχείρηση Φόξλεϊ

Η Επιχείρηση Φόξλεϊ (αγγλικά: Operation Foxley) ήταν σχέδιο του 1944 για τη δολοφονία του Αδόλφου Χίτλερ, κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίοθ Πολέμου, που σχεδιάστηκε από την Βρετανική Διεύθυνση Ειδικών Επιχειρήσεων (SOE). Αν και έγιναν λεπτομερείς προετοιμασίες, δεν έγινε προσπάθεια εκτέλεσης του σχεδίου. Οι ιστορικοί πιστεύουν ότι η πιο πιθανή ημερομηνία για μια απόπειρα θα ήταν η 13η ή 14η Ιουλίου 1944, κατά τη διάρκεια μιας από τις επισκέψεις του Χίτλερ στο Μπέργκχοφ.

 Ένα από τα πρώτα πραγματικά σχέδια των Βρετανών για δολοφονία του Χίτλερ ήταν να βομβαρδίσουν το ειδικό τρένο «Αμερική» (το 1943 μετονομάστηκε σε «Βρανδεμβούργο») με το οποίο ταξίδευε ο Χίτλερ. Η SOE είχε εκτεταμένη εμπειρία εκτροχιασμού αμαξοστοιχιών με χρήση εκρηκτικών. Το σχέδιο απορρίφθηκε, επειδή το πρόγραμμα του Χίτλερ ήταν πολύ ακανόνιστο και απρόβλεπτο καθώς οι σταθμοί ενημερώνονταν για την άφιξή του μόνο λίγα λεπτά νωρίτερα. Ένα άλλο σχέδιο ήταν να βάλουν κάποιο άγευστο αλλά θανατηφόρο δηλητήριο στην παροχή πόσιμου νερού στο τρένο του Χίτλερ. Ωστόσο, αυτό το σχέδιο θεωρήθηκε πολύ περίπλοκο λόγω της ανάγκης τοποθέτησης ενός βρετανού πράκτορα. Τελικά μια απόπειρα δολοφονίας με ελεύθερο σκοπευτή θεωρήθηκε ότι είναι η μέθοδος που ήταν πιο πιθανό να πετύχει. Το καλοκαίρι του 1944, ένας Γερμανός, που ήταν μέρος της προσωπικής φρουράς του Χίτλερ στο Μπέργκχοφ, είχε συλληφθεί αιχμάλωτος στη Νορμανδία. Αποκάλυψε ότι στο Μπέργκχοφ ο Χίτλερ έκανε πάντα 20 λεπτά το πρωί με τα πόδια περίπου την ίδια ώρα (μετά τις 10:00). Στον Χίτλερ άρεσε να μένει μόνος κατά τη διάρκεια αυτής της βόλτας, παραμέοντας απροστάτευτος κοντά σε κάποια δάση, όπου δεν ήταν ορατός από φρουρούς. Όταν ο Χίτλερ βρισκόταν στο Μπέργκχοφ, η ναζιστική σημαία υψωνόταν και ήταν ορατή από ένα καφενείο στην κοντινή πόλη. Το βασικό σχέδιο ήταν να δολοφονήσουν τον Χίτλερ κατά τη διάρκεια της πρωινής άσκησής του, καθώς περπατούσε απροστάτευτος στο Τίχαους στον λόφο Μοσλάνερκοπφ κοντά στην κατοικία του στο Μπέργκχοφ. Η SOE στρατολόγησε για την επιχείρηση Φόξλεϊ δύο αλεξιπτωτιστές, έναν Γερμανόφωνο Πολωνό και έναν Βρετανό ελεύθερο σκοπευτή. Στρατολογήθηκε, επίσης, ένας «εσωτερικός άνθρωπος», ο θείος ενός αιχμάλωτου πολέμου με το όνομα Ντίσερ, ο οποίος ήταν καταστηματάρχης που ζούσε στο κοντινό Ζάλτσμπουργκ (20 χλμ.), έφερε το κωδικό όνομα «Χειντιντάλερ», και ήταν έντονα αντίθετος με την ναζιστική ιδεολογία. Ο Χειντιντάλερ, θα προστάτευε τους πράκτορες και θα τους μετέφερε στο Μπερχτεσγκάντεν (Berchtesgaden) μεταμφιεσμένοι ως Γερμανοί στρατιώτες θα προσγειώνονταν με αλεξίπτωτο στην Αυστρία, από όπου θα έκαναν την προσέγγιση στο πλεονεκτικό σημείο της επίθεσης.Ο ελεύθερος σκοπευτής ενημερώθηκε διεξοδικά για το σχέδιο της δολοφονίας του Χίτλερ και εξασκήθηκε πυροβολώντας κινούμενους στόχους χρησιμοποιωντας ένα τυφέκιο Μάουζερ, το οποίο ήταν το τυπικό τουφέκι της Βέρμαχτ, με συνθήκες που προσομοίωναν την προγραμματισμένη επίθεση. Επιπλέον, ένα πιστόλι Λούγκερ των 9 χιλιοστών, εξοπλισμένο με βρετανικό σιγαστήρα, είχε προβλεφθεί έτσι, ώστε ο σκοπευτής να μπορέσει ήσυχα να αντιμετωπίσει τυχόν απειλές κατά την προσέγγισή του προς τον στόχο. Το Λούγκερ αυτό εκτίθεται τώρα στο Μουσείο Συνδυασμένων Στρατιωτικών Υπηρεσιών στο Μάλντον του Έσσεξ. Υπήρξε κάποια αντίθεση στο σχέδιο δολοφονίας μεταξύ των βρετανικών αρχών, ιδίως από τον αναπληρωτή επικεφαλής της Διεύθυνσης της SOE, υπολοχαγό Ρόναλντ Θόρνλεϊ. Ωστόσο, ο ανώτερός του, ο Σερ Τζέραλντ Τέμπλερ και ο Βρετανός πρωθυπουργός Ουίνστον Τσώρτσιλ το υποστήριξαν. Οι προτάσεις για την επιχείρηση υποβλήθηκαν τον Νοέμβριο του 1944, αλλά δεν εγκρίθηκαν ποτέ λόγω της διάστασης απόψεων της βρετανικής κυβέρνησης ως προς το εάν η απομάκρυνση του Χίτλερ από τη διοίκηση του Τρίτου Ράιχ ήταν μια καλή ενέργεια που πρέπει να ακολουθηθεί για να επισπεύσει το τέλος του πολέμου. Τότε θεωρήθηκε από τους Βρετανούς ότι πιθανόν ο υποψήφιος που θα διαδεχόταν στη εξουσία τον Χίτλερ θα μπορούσε να παρουσιαστεί περισσότερο ως πρόκληση για τον ίδιο να συνεχίσει τον πολέμο κατά των Συμμάχων. Ο Θόρνλεϊ ισχυρίστηκε επίσης ότι η Γερμανία ήταν σχεδόν ηττημένη και αν ο Χίτλερ δολοφονούνταν, θα γινόταν μάρτυρας για μερικούς Γερμανούς και ενδεχομένως να δημιουργούσε μύθο ότι η Γερμανία θα μπορούσε να ήταν νικηφόρα, εάν δεν είχε σκοτωθεί με παράνομα μέσα, οδηγώντας στην απειλή περισσότερων πολέμων με τη Γερμανία στο μέλλον. Δεδομένου ότι ο πόλεμος των Συμμάχων είχε γίνει όχι μόνο για την στρατιωτική ήττα του Τρίτου Ράιχ, αλλά και την καταστροφή της εθνικής σοσιαλιστικής πολιτικής ιδεολογίας στην Κεντρική Ευρώπη γενικά, αυτό κατέστησε την προτεινόμενη επιχείρηση δυνητικά ανεπιθύμητη. Η συζήτηση στη βρετανική κυβέρνηση δίχασε τις απόψεις και έτσι η επιχείρηση δεν εγκρίθηκε. Η έγκρισή της υπονομεύθηκε επίσης από την έλλειψη αξιόπιστης πληροφόρησης ως προς την καθημερινή ρουτίνα του Χίτλερ στο Μπέργκχοφ για να δώσει στην ομάδα επίθεσης μια εύλογη ευκαιρία για να επιτύχει στην αποστολή.Ο Χίτλερ εγκατέλειψε το Μπέργκχοφ για τελευταία φορά στις 14 Ιουλίου 1944 και ποτέ δεν επέστρεψε σε αυτό, καθώς στη συνέχεια αυτοκτόνησε στο Βερολίνο στις 30 Απριλίου 1945, λίγες μέρες πριν από το τέλος του πολέμου στην Ευρώπη. Roger Moorhouse. Killing Hitler, Jonathan Cape, 2006. ISBN 0-224-07121-1 Mark Seaman. Operation Foxley — The British Plan to Kill Hitler, Public Record Office, 1998