Γρηγόριος της Γεωργίας

Ο Γκριγκόλ, γεωργιανά: გრიგოლი, ρωσικά: Григорий Иоаннович Грузинский‎ Γκριγκόρι Ιοάννοβιτς Γρουζίνσκυ (24 Ιανουαρίου 1789 – 21 Σεπτεμβρίου 1830) ήταν Γεωργιανός βασιλικός πρίγκιπας (batonishvili) τού Οίκου των Μπαγκρατιόνι. Εγγονός τού Γεωργίου ΙΒ΄, του τελευταίου βασιλιά της Γεωργίας, και μοναχοπαίδι τού πρίγκιπα Ιωάννη της Γεωργίας, ανακηρύχθηκε για λίγο βασιλιάς της Γεωργίας κατά τη διάρκεια μίας εξέγερσης κατά της ρωσικής κυριαρχίας το 1812. Αφού πέρασε αρκετούς μήνες σε μία ρωσική φυλακή, ο Γκριγκόλ εντάχθηκε στις ρωσικές στρατιωτικές τάξεις και πήρε μέρος στην πολωνική εκστρατεία του 1813. Είναι συγγραφέας πολλών ποιημάτων, απομνημονευμάτων και μίας συλλογής γεωργιανής ποίησης.

 Γεννήθηκε στην Τιφλίδα στην οικογένεια τού πρίγκιπα Ιωάννη της Γεωργίας και της συζύγου του, πριγκίπισσας Κετεβάν Τσερετέλι. Ήταν το μόνο δισέγγονο τού προτελευταίου Γεωργιανού βασιλιά Ηρακλή Β΄, που γεννήθηκε στη ζωή αυτού τού ηγεμόνα. Το 1801 η Ρωσική Αυτοκρατορία προσάρτησε το βασίλειο της Γεωργίας και άρχισε να εκτοπίζει μέλη της οικογένειας τού αποβιώσαντος βασιλιά Γεωργίου ΙΒ΄ στη Ρωσία. Το 1803 ο πρίγκιπας Ιωάννης, πατέρας του Γκριγκόλ, εγκαταστάθηκε στην Αγία Πετρούπολη, αλλά ο Γκριγκόλ έμεινε με τη μητέρα του στο κτήμα των Τσερετέλι στο Ιμερέτι. Τον Ιανουάριο του 1812, η ανατολική γεωργιανή επαρχία Kαχέτι, από όπου οι τελευταίοι βασιλείς της Γεωργίας έλκυαν την καταγωγή τους, ξεσηκώθηκε σε εξέγερση ενάντια στη ρωσική κυριαρχία. Ο πρίγκιπας Γκριγκόλ, συνοδευόμενος από τον πρίγκιπα Σίμωνα Μαχαμπέλι, έσπευσε αμέσως να ενωθεί με τους επαναστάτες. Ο Mαχαμπέλι συνελήφθη από τους στρατιώτες τού στρατηγού Σταχλ, αλλά ο Γκριγκόλ διέφυγε και πέρασε στο Kαχέτι. Η άφιξη τού βασιλικού πρίγκιπα έφερε περισσότερη συνοχή σε αυτό το -κυρίως αγροτικό- κίνημα. Η έκκλησή του στις μνήμες της καταπιεσμένης βασιλικής δυναστείας συγκέντρωσε περαιτέρω υποστήριξη στον πληθυσμό της ανατολικής Γεωργίας και ο Γκριγκόλ ανακηρύχθηκε βασιλιάς στις 20 Φεβρουαρίου 1812. Μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου, ο ρωσικός στρατός υπό τη γενική διοίκηση τού μαρκήσιου Παυλούτσι είχε κερδίσει το επάνω χέρι. Μετά την ήττα στο Τσουμλάκι την 1η Μαρτίου, ο Γκριγκόλ κατέφυγε στους Αβάρους, αλλά, υπό την πειθώ τού πρίγκιπα Zαζά Aντρονικασβίλι, παραδόθηκε στον ρωσικό στρατό στις 6 Μαρτίου 1812. Ο πρίγκιπας Γκριγκόλ στάλθηκε για φυλάκιση στο Πιτραζαβότσκ, όπου ζήτησε παρηγοριά για την απογοήτευση και τη νοσταλγία του γράφοντας ποιήματα. Συγχωρεμένος από τον Τσάρο έναν χρόνο αργότερα, ο Γκριγκόλ εισήλθε στη ρωσική στρατιωτική θητεία και συμμετείχε στις τελικές φάσεις των Ναπολεόντειων Πολέμων, ιδιαίτερα στην πολωνική εκστρατεία τού 1813, για την οποία άφησε έναν απολογισμό. Ο Γκριγκόλ συνέχισε τη στρατιωτική του θητεία, φτάνοντας στο βαθμό τού αντισυνταγματάρχη (podpolkovnik) τού Συντάγματος Κοζάκων τού Αστραχάν. Μετά τη συνταξιοδότησή του από τον στρατό, έζησε στην Αγία Πετρούπολη, με επίκεντρο τη σύνταξη μίας ανθολογίας γεωργιανής ποίησης. Απεβίωσε εκεί, σε ηλικία 41 ετών και τάφηκε στη Λαύρα Aλεξάντερ Νέβσκι. Ο Nίκο Γιαβαχισβίλι, ιστορικός στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Τιφλίδας, πρότεινε το 2008 να συμπεριληφθεί ο Γκριγκόλ στον κατάλογο των βασιλέων της Γεωργίας ως Γρηγόριος Α΄. Νυμφεύτηκε στις 28 Ιανουαρίου 1824, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Τιφλίδα, τη Βαρβάρα Φεοντόροβνα Μπουκρίνσκαγια (10 Δεκεμβρίου 1810 – 29 Νοεμβρίου 1876), μία γεννημένη στη Γεωργία κόρη ενός Ρώσου γραφειοκράτη. Απέκτησαν δύο γιους και δύο κόρες, οι οποίοι αναγνωρίστηκαν το 1833 από τη ρωσική κυβέρνηση με τον τίτλο των πριγκίπων Γρουζίνσκι, με την προσθήκη της προσφώνησης «Γαληνότατη Υψηλότητα» από το 1865. Δαβίδ (γενν. 28 Δεκεμβρίου 1824), τού οποίου η μετέπειτα μοίρα είναι άγνωστη. Ιβάν (24 Ιουνίου 1826 – 15 Σεπτεμβρίου 1880), στη συνέχεια ανεπίσημος επικεφαλής της βασιλικής οικογένειας της Γεωργίας και συλλέκτης γεωργιανών αρχαιοτήτων. Νυμφεύτηκε το 1850 την κόμισσα Eκατερίνα Παχλένα, κόρη τού στρατηγού κόμη Πάβελ Παχλέν, και απεβίωσε χωρίς απογόνους. Κετεβάν (1828–1891), παντρεύτηκε, το 1849, τον στρατηγό πρίγκιπα Mιχαήλ Σουμπατασβίλι (1822–1886). Είχε επτά παιδιά. Αικατερίνη (1830–1917), κυρία των τιμών της Αυτοκρατορικής Αυλής της Ρωσίας.. Απεβίωσε ανύπαντρη.