Κατάλογος προέδρων του Τζιμπουτί

Ακολουθεί κατάλογος με τους προέδρους του Τζιμπουτί . Από τη θεσμοθέτηση του αξιώματος του προέδρου το 1977, έχουν υπάρξει δύο πρόεδροι. Ο πρόεδρος είναι ταυτόχρονα αρχηγός κράτους και αρχηγός της κυβέρνησης του Τζιμπουτί και ο γενικός διοικητής των Ενόπλων Δυνάμεων του Τζιμπουτί. Ο σημερινός πρόεδρος είναι ο Ισμαήλ Ομάρ Γκουέλεχ, από το 1999.

 Το Σύνταγμα του Τζιμπουτί εγκρίθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 1992 και τροποποιήθηκε το 2010. Το σύνταγμα χωρίζεται σε 13 τίτλους που μαζί περιέχουν 97 άρθρα. Ο τίτλος 1 ορίζει το κράτος και την κυριαρχία του. Το άρθρο 1 του συντάγματος ορίζει το Ισλάμ ως κρατική θρησκεία, διασφαλίζει την ισότητα ενώπιον του νόμου, διακηρύσσει τη δημοκρατία και την κυριαρχία και καθιερώνει τις επίσημες γλώσσες της γαλλικής και της αραβικής. Το άρθρο 2 ορίζει την πρωτεύουσα του Τζιμπουτί (πόλη) και αναγνωρίζει τη σημαία του Τζιμπουτί. Το άρθρο 7 χωρίζει την κυβέρνηση σε τρεις κλάδους: μια εκτελεστική εξουσία, μια νομοθετική εξουσία και μια δικαστική εξουσία. Ο Τίτλος 2 περιγράφει τα δικαιώματα των ανθρώπων, ορίζοντας τους ανθρώπους ως ιερούς. Το άρθρο 10 απαγορεύει τη θανατική ποινή, εγγυάται τα δικαιώματα στη ζωή, την ελευθερία και την προσωπική ασφάλεια και ακεραιότητα· απαιτεί νομική αιτιολόγηση για δίωξη, καθιερώνει το τεκμήριο της αθωότητας μέχρι να αποδειχθεί η ενοχή του ατόμου, εγγυάται το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο· και απαγορεύει την κράτηση χωρίς δικαστική απόφαση. Το άρθρο 11 προστατεύει την ελευθερία της σκέψης, την ελευθερία της συνείδησης και την ανεξιθρησκία. Το άρθρο 12 προστατεύει την ιδιοκτησία . Το άρθρο 13 προστατεύει το απόρρητο στις επικοινωνίες . Το άρθρο 14 εγγυάται την ελεύθερη κυκλοφορία . Το άρθρο 16 προστατεύει την ελευθερία του λόγου και την ελευθερία του Τύπου, καθώς και το δικαίωμα σύστασης εργατικών συνδικάτων και της απεργίας. Το άρθρο 16 απαγορεύει τα βασανιστήρια και ορίζει τιμωρία για όσους κάνουν βασανιστήρια. Το άρθρο 17 απαιτεί από τους πολίτες του Τζιμπουτί να υπερασπιστούν το έθνος. Το άρθρο 18 προσφέρει ίση προστασία στους «κανονικούς αλλοδαπούς». Το άρθρο 19 απαιτεί από την κυβέρνηση να προστατεύει τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα των πολιτών του Τζιμπουτί στο εξωτερικό. Ο τίτλος 3 διευκρινίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της εκτελεστικής εξουσίας. Ένας πρόεδρος υπηρετεί ως αρχηγός του κράτους. Εκλέγεται για πενταετή θητεία, πρέπει να έχει αποκλειστικά την ιθαγένεια του Τζιμπουτί και να είναι μεταξύ σαράντα και εβδομήντα πέντε ετών κατά την κατάθεση υποψηφιότητας. Επιτρέπεται η επανεκλογή. Οι εκλογές πραγματοποιούνται μεταξύ 30 και 40 ημερών πριν τη λήξη της θητείας του σημερινού προέδρου. Ο πρόεδρος πρέπει να λάβει την απόλυτη πλειοψηφία των ψηφισάντων. Εάν αυτό δεν επιτευχθεί στην πρώτη ψηφοφορία, διεξάγεται επαναληπτικός γύρος εκλογών μεταξύ των δύο κορυφαίων υποψηφίων. Εάν ο πρόεδρος δεν μπορεί να εκπληρώσει τα καθήκοντά του για προσωρινό χρονικό διάστημα, ο Πρωθυπουργός αναπληρώνει το αξίωμά του. Όταν η κενή θέση είναι μόνιμη, ο Πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου αναπληρώνει το αξίωμά του, με νέα εκλογή να διεξάγεται μεταξύ 30 και 45 ημερών από τον καθορισμό της κενής θέσης (ο Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου δεν έχει δικαίωμα να είναι υποψήφιος σε αυτές τις νέες εκλογές). Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι ο ανώτατος διοικητής, χορηγεί αμνηστία, μπορεί να υποβάλει οποιοδήποτε νομοσχέδιο σε δημοψήφισμα, παραπέμπει θέματα που πιστεύει ότι είναι αντισυνταγματικά στο Συνταγματικό Δικαστήριο, είναι ο αρχηγός του κράτους και μπορεί να εκδίδει επείγουσες οδηγίες. Ο Τίτλος 4 ιδρύει το Νομοθετικό Τμήμα. Το νομοθετικό σώμα είναι ένα κοινοβούλιο με ένα σώμα ονομάζεται Εθνοσυνέλευση. Το νομοθετικό σώμα ηγείται από τον πρωθυπουργό που είναι ο αρχηγός της κυβέρνησης. Τα μέλη του ονομάζονται Αντιπρόσωποι. Οι αντιπρόσωποι υπηρετούν για πενταετή θητεία και πρέπει να είναι τουλάχιστον 23 ετών. Οποιοσδήποτε πολίτης του Τζιμπουτί σε ηλικία (εκτός από ορισμένα κυβερνητικά στελέχη) μπορεί να είναι υποψήφιος για εκλογή στην Εθνοσυνέλευση. Οι βουλευτές απολαμβάνουν νομικής ασυλίας. το κράτος οφείλει να λάβει έκτακτα μέτρα για τη δίωξη βουλευτή. Ο τίτλος 5 καθορίζει τη σχέση μεταξύ της νομοθετικής και εκτελεστικής εξουσίας. Ο Τίτλος 6 διέπει διεθνείς συνθήκες και συμφωνίες, οι οποίες διαπραγματεύονται και υπογράφονται από τον Πρόεδρο και επικυρώνονται από την Εθνοσυνέλευση. Ο τίτλος 7 θεσπίζει το δικαστικό σώμα. Οι δικαστές έχουν ισόβια θητεία . Το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει δικαιοδοσία για τα δημόσια οικονομικά. Υπάρχει επίσης Ανώτατο Δικαστήριο, υπάρχουν και άλλα δικαστήρια και δικαστήρια. Το Ανώτατο Συμβούλιο της Δικαιοσύνης διοικεί τους δικαστές και συμβουλεύει τον Πρόεδρο για δικαστικές ενέργειες. ο πρόεδρος προεδρεύει του Ανώτατου Συμβουλίου της Δικαιοσύνης. Ο τίτλος 8 ιδρύει το Συνταγματικό Συμβούλιο, το οποίο ασκεί δικαστικό έλεγχο. Υπάρχουν έξι δικαστές στο συμβούλιο, ο καθένας με μη ανανεώσιμες θητείες 8 ετών. Δύο δικαστές επιλέγονται από τον Πρόεδρο, τον Πρόεδρο της Εθνοσυνέλευσης και το Ανώτατο Συμβούλιο της Δικαιοσύνης. Το Συμβούλιο επιβλέπει επίσης τις εκλογικές διαφορές. Αυτό είναι ένα δικαστήριο έσχατης ανάγκης . Ο τίτλος 9 ιδρύει το Ανώτατο Δικαστήριο. Ο Τίτλος 10 ιδρύει ομοσπονδιακές μονάδες του Τζιμπουτί, γνωστές ως εδαφικές συλλογικότητες. Ο Τίτλος 11 δημιουργεί τη θέση του Διαμεσολαβητή της Δημοκρατίας. Ο τίτλος 12 προβλέπει τη διαδικασία τροποποίησης. Ο τίτλος 13 διακηρύσσει το σύνταγμα.