Ιωνάς

Ο Ιωνάς ήταν προφήτης ο οποίος αναφέρεται στο Τανάκ και στην Παλαιά Διαθήκη. Το όνομά του προέρχεται από την εβραϊκή λέξη «γιωνά» (יוֹנָה, Yōnā), που σημαίνει «περιστερά». Ο Ιωνάς ήταν γιός του Αμιττάγ.Έζησε τον 8ο αιώνα π.Χ., την εποχή του βασιλιά Ιεροβοάμ Β'. Ο Θεός τον πρόσταξε να πάει στη Νινευή και να πείσει τους αμαρτωλούς κατοίκους της να μετανοήσουν. Η Νινευή ήταν εχθρική πόλη για τους Ισραηλίτες. Ο Ιωνάς όμως δεν υπάκουσε. Μπήκε σ' ένα καράβι κι αντί να πάει στη Νινευή, έπλευσε για τη Θαρσίς. Τότε, από την οργή του Θεού, ξέσπασε τέτοια τρικυμία, που το πλοίο κινδύνευε να βουλιάξει. Ταραγμένοι, πλήρωμα κι επιβάτες, περίμεναν μοιρολατρικά το χαμό τους. Ο καπετάνιος, πάνω στην απελπισία του, πρότεινε να ρίξουν κλήρο για να δουν ποιος φταίει για το κακό που τους βρήκε. Κι ο κλήρος έπεσε στον Ιωνά, που έτσι ομολόγησε το βαρύ παράπτωμά του απέναντι στον Θεό. Τον έριξαν λοιπόν στη θάλασσα, που αμέσως ηρέμησε και τον κατάπιε ένα τεράστιο κήτος. Τρεις μέρες έμεινε στην κοιλιά του κήτους και στο διάστημα αυτό προσευχόταν ακατάπαυστα στον Θεό, παρακαλώντας να τον συγχωρέσει. Την τρίτη μέρα το κήτος πλησίασε στη στεριά και τον έβγαλε από το στόμα του. Ο Ιωνάς ευχαρίστησε τον Θεό, που τον συγχώρεσε και πήγε κατόπι στη Νινευή, όπου κήρυξε στους κατοίκους τη μετάνοια και τους έσωσε.

 Στον Χριστιανισμό, το συμβάν αυτό αποτελεί προεικόνιση της Σταύρωσης και της τριήμερης Ανάστασης του Χριστού καθώς της αγάπης, που πρέπει να δείχνουν οι Χριστιανοί ακόμα και προς τους εχθρούς τους. Βασική ιδέα του βιβλίου του Ιωνά είναι ότι ο Θεός αγαπά και προνοεί για όλους τους ανθρώπους και όχι μόνο για τον Ισραηλιτικό λαό. Με το βιβλίο του Ιωνά δηλώνεται η παγκοσμιότητα του Θεού. Ο Θεός απευθύνεται σε όλους τους ανθρώπους. Η σωτηρία αφορά όλους τους ανθρώπους και όχι μόνο τους Ισραηλίτες. Ο Θεός απεχθάνεται το κακό και τιμωρεί αυτούς, που δεν υπακούουν στις εντολές του, αλλά ταυτόχρονα είναι φιλεύσπλαχνος απέναντι στον Ιωνά και τους εθνικούς, που μετανοούν. Yvette Nahmia, «O Φρόυντ και ο Φρομμ διαβάζουν το βιβλίο του Ιωνά», Δελτίο Βιβλικών Μελετών, τομ.16 (Ιούλιος-Δεκέμβριος 1997), σελ.83-94. Σάκκος Στέργιος, Ερμηνευτικές σημειώσεις στους προφήτες Ιωνά και Σοφονία, Θεσσαλονίκη 1984. Σιδέρη Βελουδία, Το βιβλίο του προφήτη Ιωνά, εκδόσεις: Έννοια, Αθήνα 2008, ISBN 978-960-6835-03-2. Τρεμπέλας Παναγιώτης, Ο προφήτης Ιωνάς, Αθήνα 1962. Χαστούπης Αθανάσιος, Εισαγωγή εις την Παλαιά Διαθήκη, εκδόσεις: ΕΚΠΑ, Αθήνα 1986, σελ. 315-319. Χαστούπης Αθανάσιος, Το βιβλίον του Ιωνά, περιοδικό Θεολογία, τόμος Ξ', τεύχος 1, Ιανουάριος-Μάρτιος 1989, σελ. 77-93. Gowan, Donald. Theology of the Prophetic Books: The Death and Resurrection of Israel. Westminster John Knox Press, 1998. ISBN 0664256899. Heschel, Abraham. The Prophets. Harper Perennial Modern Classics, 2001. ISBN 0060936991. The Book of Jonah (Hebrew and English) The Book of Jonah (NIV) Jewish Encyclopedia: Jonah Catholic Encyclopedia: Jonah New world encyclopedia: Book of Jonah Encyclopedia britannica: Book of Jonah Jonah from an Islamic viewpoint A Guide to Jonah Prophet Jonah Contemporary Prophet An examination of the "James Bartley" story who some claimed was swallowed by a whale in 1891 and survived the encounter. Σουλουγάνη, Γαβριέλλα, Η συμπεριφορά του προφήτη Ιωνά: ένα θεολογικό και ψυχοπαιδαγωγικό πρόβλημα, Διδακτορική διατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Σχολή Θεολογική, Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας, 2005