Πρότυπο Λύκειο Αναβρύτων

Το Πρότυπο Λύκειο Αναβρύτων είναι ένα πειραματικό, δημόσιο λύκειο (για μαθητές ηλικίας 16-18 ετών) που εδρεύει στο Μαρούσι. Στην ίδια τοποθεσία, αλλά σε διακριτά κτίρια, βρίσκεται και το Πρότυπο Γυμνάσιο Αναβρύτων (για μαθητές ηλικίας 13-15 ετών). Ιδρύθηκε το 1940, λίγο πριν την έναρξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, με το όνομα Κλασικό Λύκειο Αναβρύτων. Οι μαθητές σε αυτό το ιστορικό σχολείο εισάγονται με εξετάσεις στα μαθήματα των μαθηματικών και της νεοελληνικής γλώσσας.

 Το Κλασικό Λύκειο Αναβρύτων ήταν ένα λύκειο για την ανώτερη κοινωνική τάξη (αρχικά λειτουργούσε ως σχολείο αρρένων) και ιδρύθηκε το 1940, λίγο πριν την είσοδο της Ελλάδας στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, για να παρέχει εκπαίδευση στα μέλη της ελληνικής βασιλικής οικογένειας και σε σημαντικές αθηναϊκές οικογένειες. Επανιδρύθηκε μετά τον πόλεμο, το 1949. Το 1957, η Μεγάλη Δούκισα της Ρωσίας Έλενα Βλαντιμίροβα, χήρα του πρίγκιπα Νικολάου της Ελλάδας και της Δανίας, πέθανε στην Ελλάδα, έχοντας δωρίσει την βιβλιοθήκη της στο Λύκειο Αναβρύτων. Το 1971, το σχολείο ονομάστηκε Λύκειο Αριστούχων και δεχόταν μόνο μαθητές που είχαν διακριθεί σε άλλα σχολεία. Μετά από αρκετές εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα, το σχολείο έχασε τον ελιτίστικο χαρακτήρα του το 1976 αλλά συνέχισε να έχει υψηλές προϋποθέσεις εισαγωγής μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1980. Το Κλασικό Λύκειο Αναβρύτων βασιζόταν στις εκπαιδευτικές αρχές του Κουρτ Χαν και εφάρμοζε τις προσωπικές δημιουργίες του Χαν: το Σούλε Σλος Σάλεμ (Schule Schloss Salem) και το Γκόρντονσταουν. Η προσπάθεια δημιουργίας ενός ελιτίστικου γυμνασίου και λυκείου στην Αθήνα, με βάση τις αρχές του Χαν, ξεκίνησε από τον βασιλιά Γεώργιο Β' της Ελλάδας μετά την φοίτηση της ελληνικής βασιλικής οικογένειας σε σχολεία Χαν. Η προσπάθεια υποστηρίχθηκε αρκετά από την ελληνική ακαδημαϊκή κοινωνία λόγω της ισχυρής σχέσης των θεωριών του Χαν με την αρχαία ελληνική φιλοσοφία. Ο κύριος στόχος του λυκείου ήταν να επικεντρωθεί στην αναζήτηση των ιδεωδών του Χαν και στην μελέτη των Ελλήνων κλασικών φιλοσόφων. Η μοίρα του λυκείου συνδέθηκε στενά με την ελληνική βασιλική οικογένεια, ωστόσο ο μοναδικός βασιλιάς της Ελλάδας που αποφοίτησε από το λύκειο ήταν ο Κωνσταντίνος Β', το 1958. Η κατάργηση της μοναρχίας το 1974, μετά από μια επταετή στρατιωτική χούντα, κατήργησε αυτήν την σχέση. Λόγω των συνθηκών που υφίσταντο στην Ελλάδα κατά τα επόμενα χρόνια και κυρίως την δεκαετία του 1980, ήταν εξαιρετικά δύσκολο για ένα δημόσιο σχολείο να διατηρήσει έναν ελιτίστικο χαρακτήρα στην Ελλάδα. Το Κλασικό Λύκειο Αναβρύτων έχασε αυτό τον αποκλειστικό χαρακτήρα του αλλά διατήρησε την φήμη της ακαδημαϊκής αριστείας. Τελικά στο τέλος της σχολικής χρονιάς 1991-1992 απαγορεύτηκε να θέτει οποιεσδήποτε προϋποθέσεις και κριτήρια εισαγωγής. Έτσι το λύκειο έχασε τελείως τον αρχικό χαρακτήρα του. Το πείραμα με το σχολείο των Αναβρύτων τερματίστηκε λόγω της εχθρότητας που οι δημοκρατικές κυβερνήσεις έχουν δείξει απέναντι σε αυτό που θεωρούνταν η υπενθύμιση του προηγούμενου καθεστώτος και η ολοκληρωτική μεταμόρφωση της ελληνικής κοινωνίας στις δεκαετίες που ακολούθησαν. Όμως, η σημασία του λυκείου και του εκπαιδευτικού του ρόλου δεν μπορούν να υποτιμηθούν. Οι απόφοιτοι του Κλασικού Λυκείου Αναβρύτων περιλαμβάνουν διακεκριμένα μέλη ηγετών, ακαδημαϊκών, επιχειρηματιών και άλλων επιφανών μελών της ελληνικής κοινωνίας που είχαν αποφοιτήσει από το ίδιο λύκειο τις πρώτες δεκαετίες μετά το 1940. Ωστόσο το πείραμα Αναβρύτων δεν τερματίστηκε επειδή το 2013 η ελληνική κυβέρνηση άλλαξε τον τρόπο εισαγωγής σε αυτό, με την επιβολή γραπτών εισαγωγικών εξετάσεων. Οι μαθητές με την καλύτερη απόδοση στις γραπτές εξετάσεις επιλέχθηκαν για να φοιτήσουν στο σχολείο. Η πρώτη εξεταστική περίοδος το 2013 δέχτηκε περίπου 250 υποψηφίους που διεκδίκησαν μια θέση. Επίσημη ιστοσελίδα (ελληνικά) Απόφοιτοι του Πρότυπου Σχολείου Αναβρύτων (ελληνικά) Ανάβρυτα (ελληνικά) Μαρούσι (ελληνικά)