Εταιρία Αιολικών Μελετών

Η Εταιρεία Αιολικών Μελετών είναι μια επιστημονική εταιρεία μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που ιδρύθηκε το 1980 στη Μυτιλήνη από το λόγιο Γιώργο Βαλέτα με σκοπό την προώθηση των γραμμάτων και της τέχνης στο νησί.

 Η Εταιρεία Αιολικών Μελετών ιδρύθηκε το 1980 με πρωτοβουλία του επιφανούς Μυτιληνιού λόγιου Γιώργου Βαλέτα, ο οποίος υπήρξε ο πρώτος της πρόεδρος. Ιδρυτικά μέλη, τα οποία αποτέλεσαν το πρώτο Δ.Σ. της Εταιρείας ήταν επίσης οι: Αργύρης Αραβανόπουλος (αντιπρόεδρος), Γ. Παπαπορφυρίου (γραμματέας), Ελπίδα Κουκουτού (ταμίας), Παναγιώτης Παρασκευαΐδης (μέλος), Στ. Καράβολα (μέλος) και Γεράσιμος Βενέτας (μέλος). Ο Βαλέτας υπήρξε πρόεδρος και κινητήριος μοχλός της Εταιρείας ως το θάνατό του το 1986. Στη συνέχεια πρόεδρος εξελέγη ο φιλόλογος και συγγραφέας Παναγιώτης Παρασκευαΐδης, ο οποίος συνεχίζει να είναι πρόεδρος της Εταιρείας μέχρι σήμερα (2012). Σκοπός της ίδρυσης της Εταιρείας υπήρξε η προώθηση του πολιτισμού της Λέσβου κατά κύριο λόγο και συμπληρωματικά της Λήμνου και του Αγίου Ευστρατίου που ανήκουν στον ίδιο νομό. Πιο συγκεκριμένα, η ενίσχυση της έρευνας: ιστορικής, λαογραφικής, φιλολογικής, αρχειακής, αρχαιολογικής ή άλλης, η προώθηση της τέχνης, του λόγου και της πνευματικής δημιουργίας γενικότερα και εν τέλει η ανάδειξη του αιολικού πολιτισμού. Στις τρεις περίπου δεκαετίες της λειτουργίας της η Εταιρεία διοργάνωσε Διεθνή Συνέδρια, προώθησε την ίδρυση του Ιστορικού Αρχείου Μυτιλήνης και την ανέγερση μνημείου της Εθνικής Αντίστασης, εξέδιδε επί δώδεκα έτη το τριμηνιαίο περιοδικό λόγου και τέχνης "Αιολικά Φύλλα" και εκδίδει μέχρι σήμερα τον ετήσιο τόμο "Αιολικά Χρονικά". Επίσης, μέλη της Εταιρείας εξέδωσαν ή συνέβαλαν στην έκδοση σημαντικών βιβλίων για τη Λέσβο: ιστορικών, λαογραφικών, τέχνης και γενικότερα του λεσβιακού πολιτισμού. Μια από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες της Εταιρείας ήταν η έκδοση του τριμηνιαίου περιοδικού λόγου και τέχνης "Αιολικά Φύλλα". Το πρώτο τεύχος του περιοδικού εκδόθηκε τον Απρίλιο του 1986 και συνέχισε να εκδίδεται τακτικά ανά τρίμηνο - κάθε Ιανουάριο, Απρίλιο, Ιούλιο και Οκτώβριο - για δώδεκα και πλέον έτη ως το τεύχος 51 (Οκτώβριος 1998). Το περιοδικό ήταν 48 σελίδων μικρού σχήματος και είχε πάντα ένα έργο Λέσβιου καλλιτέχνη στο εξώφυλλο. Τη συντακτική του επιτροπή αποτελούσαν οι: Θανάσης Παρασκευαΐδης, Παναγιώτης Παρασκευαΐδης, Γιάννης Σκαλόπουλος και Μάκης Αξιώτης. Στόχος της έκδοσης ήταν το περιοδικό "να αποτελέσει ένα ελεύθερο βήμα για την Αιολική δημιουργία" και σε μεγάλο βαθμό το κατάφερε. Στα δώδεκα χρόνια της κυκλοφορίας του αποτέλεσε ένα φιλόξενο βήμα για νέους και παλιούς συγγραφείς κα μελετητές. Στα 51 τεύχη του περιοδικού δημοσίευσαν συνεργασίες τους περισσότεροι από διακόσιοι λόγιοι, καλλιτέχνες και φωτογράφοι από τη Λέσβο ή από άλλες περιοχές της Ελλάδας ακόμα και ξένοι. Η θεματολογία του περιοδικού περιλάμβανε πεζογραφήματα, ποίηση, οδοιπορικά, ιστορικές και λαογραφικές μελέτες, βιογραφίες, χρονικά, νεκρολογίες, κριτική, δοκίμια είτε Λεσβίων είτε που αφορούσαν τη Λέσβο και κατά δεύτερο λόγο τη Λήμνο. Εκτός από τις τακτικές συνεργασίες, είχε παρουσιάσεις και κριτικές βιβλίων, σχόλια και στήλη αλληλογραφίας. Η έκδοση διακόπηκε τον Οκτώβριο του 1998 για οικονομικούς λόγους, αφού είχε ήδη ξεπεράσει κάθε προηγούμενη προσπάθεια ανάλογου χαρακτήρα στο νησί. Μια από τις πρώτες ενέργειες της Εταιρείας όταν ιδρύθηκε, ήταν η έκδοση το 1981 ενός τόμου με μελέτες που αφορούσαν τη Λέσβο. Ο τόμος αυτός έφερε τον τίτλο "Αιολικά Χρονικά". Η πρώτη αυτή προσπάθεια δεν είχε συνέχεια. Αντί της έκδοσης ετήσιου τόμου προτιμήθηκε η έκδοση ενός περιοδικού ανά τρίμηνο, που ξεκίνησε το 1986 και ονομάστηκε "Αιολικά Φύλλα". Μετά τη διακοπή της έκδοσης των Αιολικών Φύλλων, το 1998, για οικονομικούς λόγους, η Εταιρεία αποφάσισε να ξεκινήσει πάλι την έκδοση ενός ετήσιου επιστημονικού περιοδικού έπειτα από γενναία οικονομική ενίσχυση της νομαρχίας Λέσβου. Έτσι ο Β΄ τόμος των Αιολικών Χρονικών κυκλοφόρησε το 2000. Έκτοτε κυκλοφορούν κανονικά σε ετήσια βάση και έχει ήδη εκδοθεί ο τόμος ΙΔ΄ (2012). Τα Αιολικά Χρονικά αποτελούν κατά κάποιο τρόπο τη συνέχεια των Αιολικών Φύλλων. Η έκδοση διευθύνεται από το Δ.Σ. της Εταιρείας και υπεύθυνοι της ύλης είναι οι Παναγιώτης Παρασκευαΐδης και Ραφαήλ Παπαδέλλης. Ο κάθε τόμος έχει 300 σελίδες περίπου και περιλαμβάνει μελέτες και κείμενα παρόμοιας θεματολογίας με των Αιολικών Φύλλων. Όμως, το μέγεθος του τόμου επιτρέπει τη δημοσίευση μελετών μεγαλύτερου μεγέθους και πληρέστερης τεκμηρίωσης. Στα λίγα χρόνια της κυκλοφορίας τους τα Αιολικά Χρονικά έχουν εξελιχτεί σε ένα σοβαρό βήμα επιστημονικών ανακοινώσεων που φορούν στον πολιτισμό του νομού Λέσβου. Περιοδικό Αιολικά Χρονικά, τόμος Β΄ (2000). Περιοδικό Αιολικά Φύλλα, τεύχος 50 (Ιούλιος 1998). Αριστ. Ν. Κλήμη, "Ευρετήριο Περιοδικού Αιολικά Φύλλα (1986-1998)", Αιολικά Χρονικά, τόμος Η΄ (2006), σελ. 256-299.