Κτήμα Συγγρού

Το Κτήμα Συγγρού, εκτείνεται σε μία περιοχή 950 στρεμμάτων στα σύνορα των τριών όμορων δήμων της Κηφισιάς, του Αμαρουσίου και των Μελισσίων, με την κύρια είσοδό του να βρίσκεται επί της λεωφόρου Κηφισίας, στο ύψος του νοσοκομείου ΚΑΤ.

 Το Κτήμα αποτελεί κληροδότημα προς την πάλαι ποτέ Γεωργική Εταιρεία Αθηνών από την Ιφιγένεια Μαυροκορδάτου - Συγγρού (1842 - 1921), συζύγου του Ανδρέα Συγγρού, η οποία στη διαθήκη της εξέφρασε τη ρητή επιθυμία η αξιοποίηση του Κτήματος να συμβάλει στη «μόρφωση καλών γεωργών και κηπουρών». Το 1988 η διαχείριση του Κτήματος πέρασε στο Ινστιτούτο Γεωπονικών Επιστημών, το οποίο αποτελεί μετεξέλιξη της Γεωργικής Εταιρείας Αθηνών και πλέον, ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (ΝΠΔΔ), τελεί υπό τον έλεγχο και την εποπτεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Στο μεγαλύτερο μέρος του (περίπου 700 στρέμματα) το Κτήμα καλύπτεται από το Δάσος Συγγρού, ένα από τα τελευταία φυσικά δάση της Αττικής και το μοναδικό στο Λεκανοπέδιο. Η χλωρίδα του περιλαμβάνει κατά κύριο λόγο την χαλέπιο πεύκη (κοινό πεύκο), η οποία καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του δάσους, αλλά και αρκετά άλλα είδη δέντρων όπως οι κουκουναριές και τα κυπαρίσσια και φυσικά πλήθος θάμνων και άλλων φυτών. Παράλληλα, το δάσος αποτελεί σπίτι για μια ευρεία ποικιλία δασικής πανίδας. Από τα υπόλοιπα 250 στρέμματα του Κτήματος, περίπου 200 είναι διαμορφωμένα για γεωργική χρήση ενώ την υπόλοιπη έκταση καταλαμβάνουν οι κτιριακές εγκαταστάσεις του Ινστιτούτου Γεωπονικών Επιστημών και της Εθνικής Σχολής Αναβρύτων (στην οποία είχε φοιτήσει και ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄), καθώς και η διατηρητέα έπαυλη του Ανδρέα Συγγρού και ο, επίσης διατηρητέος, ναός του Αγίου Ανδρέα. Ο τελευταίος είναι ο μοναδικός ορθόδοξος ναός γοτθικού τύπου στην Ελλάδα (κατασκευασμένος με βάση τα σχέδια του Ερνστ Τσίλερ) και η πιο πρόσφατη ανακαίνισή του περατώθηκε το 2007. Ίσως το πιο σημαντικό γεγονός στην πρόσφατη ιστορία του Κτήματος Συγγρού αποτελεί η μεγάλη πυρκαγιά που ξέσπασε το 1981 και είχε ως αποτέλεσμα να αποτεφρωθούν 407 στρέμματα δασικής έκτασης. Η ζημιά σταδιακά αποκαταστάθηκε, εν μέρει μέσω της φυσικής αναδάσωσης αλλά σε σημαντικό βαθμό και μέσω της συνδρομής των προσκόπων και πολλών εθελοντών. Ειδικά για τους τελευταίους, οι προσπάθειες για την αναδάσωση και στη συνέχεια για την προστασία του δάσους αποτέλεσαν το έναυσμα για τη δημιουργία των δύο εθελοντικών οργανώσεων που δραστηριοποιούνται σήμερα εντός του Κτήματος. Το Κτήμα Συγγρού ως χώρος Αστικού Πρασίνου Αποτελεί χώρο που συμβάλλει στην αισθητική αναβάθμιση και βελτίωση της οικολογικής και κοινωνικής της πόλης. Η χρήση του αστικού πρασίνου έχει Κοινωνικά οφέλη ως χώρος εκπαίδευσης και επικοινωνίας των ανθρώπων ,Οικονομικά οφέλη δημιουργώντας υπεραξία των ακινήτων της περιοχής και Περιβαλλοντολογικά με την μείωση της ρύπανσης και την βελτίωση του αστικού κλίματος. Το Ινστιτούτο Γεωπονικών Επιστημών αποτελεί τον φορέα διαχείρισης του Κτήματος με σκοπό την ανάπτυξη και εκσυγχρονισμό της γεωργίας στην Χώρας μας .Επιτελεί σημαντικό εκπαιδευτικό έργο μέσω της λειτουργίας σχολικών μονάδων αγροτικής εκπαίδευσης και διοργάνωσης σεμιναρίων, στο χώρο του κτήματος. Η διαχείριση του Κτήματος (Δάσους, Καλλιεργειών, Κτιρίων) αποτελούν αποκλειστική ευθύνη του 7αμελούς ΔΣ του Ινστιτούτου Γεωπονικών Επιστημών που ορίζεται από την εκάστοτε Κυβέρνηση και του προσωπικού του Νομικού Προσώπου , το οποίο υπάγεται στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Σημαντικό ρόλο έχουν και οι ομάδες εθελοντών (Οι φίλοι του Δάσους" και η Εθελοντική Ομάδα 1989) καθώς και οι όμοροι Δήμοι (Αμαρουσίου , Κηφισιάς) και η Περιφέρεια Αττικής. Μέλημα της διοίκησης είναι η διάδοση του σεβασμού στο περιβάλλον και η διαφύλαξη της παρακαταθήκης της Ιφιγένειας Συγγρού για την δημιουργία ,εντός του κτήματος ,γεωργικής εκπαίδευσης και η αξιοποίηση του Κτήματος προς αυτήν την κατεύθυνση αποκλειστικά. Εντός του Κτήματος φιλοξενείται και το ΔΙΕΚ ΣΥΓΓΡΟΥ (ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ) με αντικείμενο την Ανθοκομία-Κηποτεχνία, ενώ το 2020 παραδόθηκε ένας εμβληματικός Ελληνικός Κήπος (Hellenic Garden), μπροστά στον Πύργο Συγγρού μοναδικός ως υπόδειγμα ανθεκτικού κήπου στην Κλιματική Αλλαγή. Μετά και τη μεγάλη προσπάθεια του ΔΣ (2019-2021) το Κτήμα να μην έχει χρέη και με θετικό προϋπολογισμό, ξεκίνησαν έργα που στηρίζονται στο στη Διαχειριστική Μελέτη Αρχιτεκτονικής Τοπίου του 2019 , που αφορούν την πυρασφάλεια, την επέκταση του Μελισσοκομικού Μουσείου και την ενίσχυση του δασικού και αγροτικού οικοσυστήματος, προς όφελος των εκπαιδευομένων και των πολιτών. Τέλος , σημαντικό το έργο της αναβάθμισης και ψηφιοποίησης της ιστορικής Γεωργικής Βιβλιοθήκης, σε συνεργασία με τους Φίλους του Δάσους (2018-19). Ινστιτούτο Γεωπονικών Επιστημών Φίλοι του Δάσους Συγγρού Εθελοντική Πρωτοβουλία Δάσους Συγγρού 1989