Ογκοουέ

Ο Ογκοουέ ή Ογκουέ (Ogooué ή Ogowe) είναι ο κυριότερος και μεγαλύτερος ποταμός της Γκαμπόν, και ο τέταρτος μεγαλύτερος σε ολόκληρη την Αφρική ως προς τη μέση παροχή του, μετά τους Κονγκό, Νίγηρα και Ζαμβέζη. Η λεκάνη απορροής του περιλαμβάνει σχεδόν ολόκληρη τη Γκαμπόν, με κάποιους παραπόταμους να εκτείνονται και στη Δημοκρατία του Κονγκό, το Καμερούν και την Ισημερινή Γουινέα.

 Ο Ογκοουέ πηγάζει από το βορειοδυτικό τμήμα του υψιπέδου Μπατεκέ, κοντά στο Κενγκέ της Δημοκρατίας του Κονγκό. Ρέει αρχικώς προς τα βορειοδυτικά και μπαίνει στην Γκαμπόν κοντά στο Μπουμανγκό. Οι Καταρράκτες Πουμπαρά βρίσκονται κοντά στο Μαουλόνγκο. Από τη Λαστουρβίλ (Lastoursville, υψόμετρο 206 μέτρα) μέχρι τη Ντζόλε, ο Ογκοουέ δεν είναι πλωτός εξαιτίας τμημάτων με ορμητικό ρεύμα. Από τη δεύτερη πόλη ο ποταμός στρέφεται προς τα δυτικά και τελικώς εκβάλλει στον Κόλπο της Γουινέας κοντά στο Οζουρί, νότια του Πορ-Ζεντίλ. Το δέλτα του είναι αρκετά μεγάλο, περίπου 100 επί 100 χλμ.. Πόλεις κτισμένες δίπλα στον Ογκοουέ είναι, μεταξύ άλλων, οι Αγιέμ, Αντανέ, Λοάντα, Λαμπαρενέ, Ντζόλε, Μποουέ, Κανκάν, Μαουλονγκό, Μπουνγκού-Μπαντουμά, Ντορό, Λαστουρβίλ, Μοαντά και Φρανσβίλ. Η λεκάνη απορροής του Ογκοουέ έχει έκταση 223.856 τ.χλμ., από τα οποία το 73% περίπου ανήκει στη Γκαμπόν, Αποτελείται κυρίως από παρθένα τροπικά δάση με διαστήματα σαβάνας εκεί όπου η ξηρή εποχή είναι αμακρότερη. Η βιοποικιλότητα αυτής της λεκάνης είναι πολύ μεγάλη. Και τα τρία είδη αφρικανικού κροκοδείλου, για παράδειγμα, απαντώνται στον ποταμό: ο κροκόδειλος του Νείλου, ο νάνος κροκόδειλος και ο λεπτόρρυγχος κροκόδειλος. Εκεί ανακαλύφθηκε το είδος γατόψαρου Synodontis acanthoperca στις αρχές του 21ου αιώνα. Η μέση πυκνότητα πληθυσμού στη λεκάνη απορροής του Ογκοουέ είναι μόλις 4 κάτοικοι ανά τ.χλμ. Ο ποταμός Ογκοουέ είναι πλωτός από τη Ντζόλε μέχρι τη θάλασσα, χρησιμεύοντας στη μεταφορά ξυλείας στο λιμάνι του Πορ-Ζεντίλ. Η λεκάνη του περιλαμβάνει αρκετές μεγάλες προστατευόμενες περιοχές, με σημαντικότερο ίσως το Εθνικό Πάρκο Λοπέ. Ο πρώτος Ευρωπαίος εξερευνητής που έπλευσε τον ποταμό μέχρι τις πηγές του ήταν ο Γάλλος Πιερ Σαβορνιάν ντε Μπραζά, ο οποίος ταξίδεψε στην περιοχή κατά τη δεκαετία του 1870. Ο ποταμός Ογκοουέ δέχεται τα νερά πολυάριθμων παραποτάμων, με κυριότερους τους ακόλουθους: Αμπανγκά, που πηγάζει από τα Όρη των Κρυστάλλων, κοντά στο Μεντουνέ Γουαγκνύ (Wagny) Ιβιντό (ή Ιγιντά), ο σημαντικότερος όλων Λασιό Λεγιού (Leyou) Λεκαμπί Λεκεντί Λεκονί, που διαρρέει την ομώνυμη κωμόπολη Λεμπομπί Λετιλί Λολό Μπανιακά Μπασά (Mpassa), που δισρρέει τη Φρανσβίλ Μπινέ (Mbine) Νγκολό Νγκουνιέ, ο δεύτερος σημαντικότερος μετά τον Ιβιντό Νκε (Nke) Ντιλό Οκανό Οφουέ (Offoue) Σεμπέ, που διαρρέει την πόλη Οκονττζά Direction General de L'Environnement: Stratégie nationale et Plan D'action sur la biodiversité biologique du Gabon, 1999 Gardinier, David: Historical Dictionary of Gabon 2η έκδ., USA: The Scarercrow Press, Inc., ΗΠΑ 1994 Lerique, Jacques: 1983. Hydrographie-Hydrologie. in Geographie et Cartographie du Gabon, Atlas Illustré led by The Ministère de l'Education Nationale de la Republique Gabonaise. Pg 14-15. Edicef, Παρίσι 1983 National Geographic: African Adventure Atlas (2003), σσ. 24,72. Perusset, André: «Oro-Hydrographie (Le Relief)» στο Geographie et Cartographie du Gabon, Atlas Illustré, The Ministère de l'Education Nationale de la Republique Gabonaise, σσ. 10-13, εκδ. Edicef, Παρίσι 1983 Petringa, Maria: Brazza, A Life for Africa, AuthorHouse, Bloomington, IN ,2006 Regine Van Chi-Bonnardel: The Atlas of Africa, Jeune Afrique Editions, σελ. 201