Ο γαλάζιος άγγελος

Ο γαλάζιος Άγγελος είναι γερμανικό κινηματογραφικό έργο του μεσοπολέμου σε σκηνοθεσία Γιόζεφ φον Στέρνμπεργκ με πρωταγωνιστές την Μαρλέν Ντίτριχ και τον Εμίλ Γιάνινγκς. Γυρίστηκε μεταξύ 1929 και 1930 στο κινηματογραφικό στούντιο της γερμανικής εταιρείας UFA. Το σενάριο έγραψαν οι Καρλ Γκούσταβ Φόλλμίλλερ και Καρλ Τσούκμάγιερ με πρότυπο το μυθιστόρημα Ο Προφέσορ Ούνρατ του Χάινριχ Μαν. Η υπόθεση του έργου είναι μια ψυχογραφική ιστορία έρωτα και καταστροφής. Η πρεμιέρα του έργου έγινε την 1η Απριλίου 1930 στον θρυλικό κινηματογράφο Gloria-Palast στα γερμανικά, ενώ η αγγλική έκδοση πρωτοπαρουσιάστηκε στο Λονδίνο στις 4 Ιουλίου του ίδιου χρόνου.

 Ο Ιμμάνουελ Ρατ (Εμίλ Γιάνινγκς) είναι καθηγητής γυμνασίου σε μια μικρή γερμανική πόλη του μεσοπολέμου. Είναι ήδη περασμένης ηλικίας και ως χαρακτήρας είναι άνθρωπος παράξενος, γκρινιάρης, μίζερος, που τα θέλει όλα στην εντέλεια. Γι'αυτό και οι μαθητές του όλο του κάνουνε καψόνι και τον φωνάζουν περιπαιχτικά «Ούνρατ».Μια μέρα πιάνει ένα μαθητή του που κοιτάει την φωτογραφία της «Λόλα Λόλα» (Μαρλέν Ντίτριχ) σε ερωτική στάση, μιας πλανόδιας τραγουδίστριας που δίνει παραστάσεις στο καμπαρέ του λιμανιού. Ο καθηγητής κατάσχει την φωτογραφία και πάει στο καμπαρέ Der blaue Engel (ο γαλάζιος άγγελος) αποφασισμένος να βρει την Λόλα προκειμένου να την καταγγείλει για πορνεία. Φτάνοντας εκεί, μπαίνει στο καμαρίνι της και την πετυχαίνει την στιγμή που γδύνεται για την παράσταση. Αμέσως αρχίζει να της κάνει μάθημα ηθικής, αλλά ταυτόχρονα, σαγηνευμένος από το θέαμα της ελκυστικής σάρκας, την ερωτεύεται. Συγχυσμένος φεύγει και γυρίζει στο σπίτι του. Εκεί βρίσκει στην τσέπη του παλτού του ένα από τα εσώρουχα από το καμαρίνι της Λόλας και την αναπολεί. Μην μπορώντας να την ξεχάσει, αποφασίζει να την επισκεφτεί ξανά. Μπαίνει στο καμπαρέ, παρακολουθεί την παράσταση, την ακολουθεί για άλλη μια φορά στο καμαρίνι της και περνάει την νύχτα στο πλευρό της. Τα αισθήματά του για την Λόλα είναι τόσο παράφορα, που θέλει όλο να είναι κοντά της. Παραιτείται από την δουλειά του και θέλει να την παντρευτεί. Η Λόλα αρχικά διασκεδάζει, αφού ο ερωτευμένος καθηγητής της κάνει όλα τα χατίρια και της εκπληρώνει οικονομικά κάθε της επιθυμία. Γρήγορα όμως του τελειώνουν τα χρήματα και η σχέση του παράνομου ζευγαριού αρχίζει να παίρνει την κάτω βόλτα. Ο καθηγητής Ρατ που ακολουθεί την Λόλα στις περιοδείες της, μέρα με την ημέρα γίνεται ράκος όλο και περισσότερο. Δεν βρίσκει όμως την δύναμη να βάλει χαλινάρι στα αισθήματά του και να την εγκαταλείψει. Μια ημέρα, κατά την διάρκεια της παράστασης, την πιάνει να κάνει φλερτ με έναν συνάδελφό της και από ζήλια κάνει απόπειρα να την πνίξει με τα χέρια του. Οι άλλοι όμως τον πιάνουν, και ο ανταγωνιστής του για να τον θέσει εκτός μάχης του φοράει τον ζουρλομανδία. Τελικά ο καθηγητής επιστρέφει στο σπίτι του και στην παλιά του δουλειά και αρχίζει πάλι να κάνει μάθημα στο γυμνάσιο που ήταν και πιο πριν. Προσπαθεί αλλά δεν μπορεί να ξεφύγει από τις αναμνήσεις που τον τυραννάν, ώσπου τελικά, μια μέρα την ώρα του μαθήματος πεθαίνει. Με το έργο της αυτό η Μαρλέν Ντίντριχ καθιερώθηκε διεθνώς ως τραγουδίστρια και ηθοποιός. Το τραγούδι του έργου έγινε πολλές φορές τεράστια επιτυχία από την εποχή του μεσοπολέμου μέχρι τις μέρες μας, ενώ στον κινηματογράφο το έργο αυτό της άνοιξε τον δρόμο για το Χόλυγουντ. Luise Dirscherl und Gunther Nickel (Hrsg.): Der blaue Engel. Die Drehbuchentwürfe. Röhrig, St.Ingbert, 2000, ISBN 3-86110-243-9. Heinrich Mann: Professor Unrat oder das Ende eines Tyrannen. Roman. S. Fischer, Frankfurt am Main 2006, ISBN 3-10-047820-7 (Reihe: S.-Fischer-Jahrhundertwerke). Joe Hembus und Christa Bandmann: Klassiker des deutschen Tonfilms. 1930-1960. Goldmann, München 1980, ISBN 3-442-10207-3. Παρουσίαση του Γαλάζιου Άγγελου στο www.filmportal.de (Γερμανικά) Παρουσίαση του Γαλάζιου Άγγελου στο marlenedietrich-filme.de Φωτογραφικό υλικό και άλλα στοιχεία