Πίτου Γκούλι

Ο Πίτου Γκούλι (κυριλλικά: Питу Гули, 1865 – 1903) ήταν βουλγαρόφιλος Αρμάνος επαναστάτης στην Οθωμανική Μακεδονία, τοπικός ηγέτης της κοινώς ονομαζόμενης Εσωτερικής Μακεδονικής Επαναστατικής Οργάνωσης (ΕΜΕΟ).

 Γεννημένος σε μια φτωχή οικογένεια στο Κρούσοβο, ο Πίτου Γκούλι επέδειξε μια ανεξάρτητη και επαναστατική φύση νωρίς στη ζωή. Έφυγε από το σπίτι του στη Μακεδονία σε ηλικία 17 ετών, αναζητώντας πλούτο στη Βουλγαρική πρωτεύουσα, τη Σόφια. Το 1885 επέστρεψε στην Μακεδονία, ως τμήμα μιας ομάδας ανταρτών του επαναστατικού κινήματος κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με επικεφαλής τον Αδάμ Καλμικοφ. Συνελήφθη και εξορίστηκε στην Ανατολική Μικρά Ασία για περίοδο οκτώ ετών, από τα οποία επτά χρόνια τα πέρασε στη φυλακή στην Τραπεζούντα. Το 1895 επέστρεψε ξανά στο Κρούσοβο και έγινε μέλος της ΕΜΑΕΟ. Από τότε και στο εξής, ήταν απόλυτα αφοσιωμένος στην ανεξαρτησία της Μακεδονίας από την τουρκική κυριαρχία. Μεταξύ 1897 και 1902 ήταν και πάλι στη Σόφια, όπου είχε επίσης ένα εστιατόριο. Τον Μάρτιο του 1903, άρχισε να διοικεί μια επαναστατική ομάδα, διασχίζοντας τα βουλγαροοθωμανικά σύνορα κατευθυνόμενος προς το Κρούσεβο. Από τον Απρίλιο έως τον Αύγουστο του 1903, εκπαιδεύτηκε και προετοίμασε τους αντάρτες του για την επερχόμενη εξέγερση του Ιλίντεν. Πέθανε στο Κρούσεβο, υπερασπιζόμενος τη Δημοκρατία Κρουσόβου. Μετά την εξέγερση, η Ρουμανία, με την υποστήριξη της Αυστροουγγαρίας, κατόρθωσε την αποδοχή των Βλάχων ως χωριστό μιλλέτ με το διάταγμα του χατ-ι χουμαγιούν της 22 Μαΐου 1905 του σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ Β΄, οπότε το μιλλέτ «Ουλλα» (το μιλλέτ των Βλάχων) θα μπορούσαν να έχει τις δικές του εκκλησίες και σχολεία. Παρ 'όλα αυτά, ο Πίτου Γκούλι και η οικογένειά του ήταν Βουλγαρόφιλοι. Εκτός από τους εξαρχικούς Βλάχους, τα περισσότερα μέλη άλλων εθνοτήτων απέρριψαν την ΕΜΕΟ ως φιλοβουλγαρική. Είναι πατέρας ο του Τασκο Γκουλεφ (Σουλα Γκούλι), ο οποίος πέθανε το 1913 ως στρατιώτης του Βουλγαρικού Στρατού στη μάχη της Μπρεγκαλνιτσα εναντίον των Σέρβων, κατά τον Β΄ Βαλκανικό Πόλεμο. Είναι επίσης πατέρας του επαναστάτη της ΕΜΕΟ, Νικολα Γκουλεφ (Λακια Γκούλι), ενός από τους πιο κοντινούς ανθρώπους του Τόντωρ Αλεξάντροφ. Συνελήφθη και σκοτώθηκε από τη σερβική αστυνομία το 1924. Ο Πίτου Γκούλι είναι πατέρας του Στεριο Γκουλεφ (Στερια Γκουλι), ο οποίος συμμετείχε στις στρατιωτικές μονάδες που συγκροτήθηκαν από τις βουλγαρικές αρχές στη Μακεδονίας του Βαρδάρη κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου για να πολεμήσουν τους κομμουνιστές Γιουγκοσλάβους Παρτιζάνους. Σύμφωνα με πληροφορίες, πυροβολήθηκε μετά την υποχώρηση της Βουλγαρίας από την περιοχή το 1944, με την άφιξη των Παρτιζάνων του Τίτο στο Κρούσοβο, απελπισμένος από αυτό που είδε ως μια δεύτερη περίοδο σερβικής κυριαρχίας στη Μακεδονία του Βαρδάρη.Ο Πίτου Γκούλι είναι εθνικός ήρωας της Βόρειας Μακεδονίας και της Βουλγαρίας, και είναι γνωστός ως ηρωικός πολεμιστής του Μελτσκιν Καμεν (Βράχος της Αρκούδας) κοντά στο Κρούσοβο, όπου και σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια της εξέγερσης του Ίλιντεν στην υπεράσπιση της Δημοκρατίας του Κρουσόβου. Μια Μακεδονική Παρτιζάνικη Ταξιαρχία πήρε το όνομά του. Γιορτάζεται επίσης σε λαϊκά τραγούδια και ποίηση, και αναφέρεται στον εθνικό ύμνο της Βόρειας Μακεδονίας (Ντένες ναντ Μακεντόνιγια). Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Pitu Guli στο Wikimedia Commons