Χεζάρφεν Αχμέτ Τσελεμπή

Ο Χεζάρφεν Αχμέτ Τσελεμπή (τουρκικά: Hezârfen Ahmed Çelebi) ήταν θρυλικός Οθωμανός αεροπόρος από την Κωνσταντινούπολη, ο οποίος εμφανίζεται στα γραπτά του οδοιπόρου Εβλιγιά Τσελεμπή να πραγματοποιεί σταθερή μη τροφοδοτούμενη πτήση.

 Τα γραπτά του 17ου αιώνα του Εβλιγιά Τσελεμπή συσχετίζουν αυτή την ιστορία με τον Χεζαρφέν Αχμέντ Τσελεμπή, περίπου το 1630–1632: Αρχικά, εξασκήθηκε πετώντας πάνω από τον άμβωνα του Οκμεϊντανί (Okmeydanı) οκτώ ή εννιά φορές με φτερά αετού, χρησιμοποιώντας τη δύναμη του ανέμου. Τότε, καθώς ο Σουλτάνος Μουράτ Χαν (Μουράτ Δ΄) παρακολοθούσε από την έπαυλη Σινάν Πασά (Sinan Pasha) στο Σαραϊμπουρνού, πέταξε από την κορυφή του Πύργου του Γαλατά (στο σύγχρονο Καράκιοϊ) και προσγειώθηκε στην Πλατεία Ντογαντσιλάρ στο Ουσκουντάρ, με την βοήθεια του νοτιοδυτικού ανέμου. Τότε ο Μουράτ Χαν του έδωσε ένα τσουβάλι με χρυσά νομίσματα, και είπε: «Αυτός είναι ένας τρομακτικός άνδρας. Έχει την δυνατότητα να κάνει οτιδήποτε εύχεται. Δεν είναι σωστό να κρατάμε τέτοιους ανθρώπους,» και έτσι τον έστειλε εξόριστο στην Αλγερία. Πέθανε εκεί. Η ονομασία «Χεζάρφεν» (περσικά: هزار‎, hazār + αραβικά: فنّ‎, fann) αποδόθηκε από τον Εβλιγιά Τσελεμπή στον Αχμέτ Τσελεμπή, και σημαίνει «χιλιάδες επιστήμες» (πολυμαθής). Το 1648, ο Τζον Ουίλκινς αναφέρει τον Οζιέ Ζιζελέν ντε Μπουσμπέκ, τον Αυστριακό πρέσβη στην Κωνσταντινούπολη την περίοδο 1554–1562, ο οποίος φέρεται να κατέγραψε πως «ένας Τούρκος στην Κωνσταντινούπολη» επιχείρησε να πετάξει. Ωστόσο, εάν είναι ακριβής, η δήλωση αυτή αναφέρεται σε ένα συμβάν περίπου έναν αιώνα πριν από τα ανδραγαθήματα που αναφέρθηκαν από τον Εβλιγιά Τσελεμπή. Η αναφορά των ανδραγαθημάτων του Χεζαρφέν Αχμέτ Τσελεμπή από τον Εβλιγιά Τσελεμπή είναι μόνον τρεις προτάσεις (σε ένα έργο δέκα τόμων), αλλά η ιστορία έχει μεγάλη απήχηση στην Τουρκία. Πέρα από την αναφορά του Εβλιγιά Τσελεμπή, δεν υπάρχουν άλλες σύγχρονες αναφορές στο γεγονός. Οι μετρήσεις του υποτιθέμενου ύψους εκτόξευσης και της απόστασης πτήσης έχουν ως εξής: Ο Πύργος του Γαλατά βρίσκεται 35 μέτρα (115 πόδια) πάνω από το επίπεδο της θάλασσας, με την κωνική κορυφή του να βρίσκεται σε ύψος 62,59 μέτρων (205,35 ποδιών) από το επίπεδο της γης και 97,59 μέτρα (320,18 πόδια) από το επίπεδο της θάλασσας. Η πλατεία Ντογαντσιλάρ βρίσκεται σε ύψος περίπου 12 μέτρων (39 ποδιών) πάνω από το επίπεδο της θάλασσας. Η διαφορά υψομέτρου μεταξύ του πύργου (σημείο απογείωσης) και της πλατείας (σημείο προσγείωσης) είναι 85,59 μέτρα (281 πόδια). Η απόσταση μεταξύ του πύργου και της πλατείας είναι περίπου 3,358 χιλιόμετρα (2 μίλια). Η αναλογία αιώρησης που απαιτείται είναι 39:1. Ένα σύγχρονο αιωρόπτερο έχει το πολύ αναλογία αιώρησης 15:1. Ένα από τα τρία αεροδρόμια της Κωνσταντινούπολης ονομάζεται «Αεροδρόμιο Χεζάρφεν». Ένα τέμενος δίπλα από το Αεροδρόμιο Ατατούρκ της Κωνσταντινούπολης φέρει την ονομασία "Hezarfen Ahmet Çelebi". Η ταινία μεγάλου μήκους του 1996 İstanbul Kanatlarımın Altında (Η Κωνσταντινούπολη κάτω από τα φτερά μου) αναφέρεται στις ζωές του Χεζάρφεν Αχμέτ Τσελεμπή, και του αδελφού του και αεροπόρου με πύραυλο Λαγκάρι Χασάν Τσελεμπή, και την Οθωμανική κοινωνία στις αρχές του 17ου αιώνα, όπως καταγράφονται και αφηγούνται από τον Εβλιγιά Τσελεμπή. Ταινία animation με θέμα την πτήση του Χεζάρφεν Αχμέτ Τσελεμπή