Μαργαρίτα Τσαντ-Παπανδρέου

Η Μαργαρίτα Τσαντ-Παπανδρέου (Όουκ Παρκ Ιλλινόις, 30 Σεπτεμβρίου 1923) είναι Ελληνοαμερικανίδα ακτιβίστρια, δεύτερη σύζυγος του Ανδρέα Παπανδρέου (1951-89) και μητέρα του Γιώργου Α. Παπανδρέου. Έχει να επιδείξει σημαντικό έργο σε ότι αφορά τον αγώνα για τα δικαιώματα των γυναικών, καθώς πρωταγωνίστησε στη δημιουργία, επεξεργασία και προώθηση νόμων που βελτίωσαν πολύ τη νομική και κοινωνική θέση των Ελληνίδων, όπως η κατάργηση του θεσμού της προίκας (1982), η νομιμοποίηση των εκτρώσεων (1986), η θέσπιση του πολιτικού γάμου (1982), η νομιμοποίηση διαζυγίων με αμοιβαία συναίνεση, η δυνατότητα διατήρησης του επωνύμου των γυναικών μετά από το γάμο τους και η απόκτηση ίσων δικαιωμάτων με το σύζυγο στην κηδεμονία των παιδιών τους.

 Γεννήθηκε το 1923 στο Όουκ Παρκ του Ιλλινόις των Η.Π.Α.. Γνωρίστηκε με τον Ανδρέα Παπανδρέου όταν εκείνος ήταν ακόμη νυμφευμένος με την πρώτη του σύζυγο Χριστίνα Ρασιά, την οποία τελικά χώρισε για να παντρευτεί τη Μαργαρίτα το 1951. Έζησαν αρχικά στη Μινεσότα και αργότερα στην Καλιφόρνια, όπου ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν Πρόεδρος του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ και στενός φίλος του μετέπειτα κυβερνήτη της Καλιφόρνια Πατ Μπράουν. Το 1959-1960 η Μαργαρίτα Παπανδρέου συνόδευσε τον άντρα της στην επίσκεψή του στη Γιουγκοσλαβία. Ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε πάρει χορηγίες από τα αμερικανικά ιδρύματα Γκούγκενχαϊμ και Φουλμπράιτ για να μελετήσει το οικονομικό σύστημα της χώρας. Στη Γιουγκοσλαβία το ζεύγος φιλοξενήθηκε από τον ηγέτη της χώρας Στρατάρχη Τίτο, με τον οποίο συνδέθηκαν φιλικά.Με τον Ανδρέα Παπανδρέου απέκτησαν τέσσερα παιδιά, τον Γιώργο, τη Σοφία, τον Νίκο και τον Αντρίκο Παπανδρέου. Μετά τη μόνιμη εγκατάστασή τους στην Ελλάδα το 1961, η σχέση τους πέρασε κρίση καθώς ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε ερωτική σχέση με την Έπη Σκιαδαρέση, τη νεαρή σύζυγο του γνωστού μηχανικού και εργολάβου Γιώργου Σκιαδαρέση, που ήταν παλιός συμμαθητής του στο Κολλέγιο Αθηνών. Το θέμα πήρε και μεγάλες πολιτικές διαστάσεις όταν το 1964 η κυβέρνηση της Ένωσης Κέντρου ανέθεσε το καινούριο σχέδιο πόλεως της Πάτρας στον Γιώργο Σκιαδαρέση. Παρόλα αυτά, μετά την επιβολή της χούντας των συνταγματαρχών η Μαργαρίτα Παπανδρέου κινητοποιήθηκε αποτελεσματικά για να μπορέσει να εξασφαλίσει την απελευθέρωση του συζύγου της τον Δεκέμβριο του 1967, με τον οποίο στη συνέχεια εγκαταστάθηκαν αρχικά στη Στοκχόλμη της Σουηδίας και μετέπειτα στο Τορόντο του Καναδά. Στη Στοκχόλμη ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε ερωτική σχέση με τη Σουηδέζα ηθοποιό και τηλεπαρουσιάστρια Ragna Nyblom, με την οποία μάλιστα απέκτησε και μία κόρη εκτός γάμου, αλλά συνέχισε να είναι επίσημα παντρεμένος με τη Μαργαρίτα. Μεταπολιτευτικά, η σχέση του ζεύγους συνέχισε να αντιμετωπίζει προβλήματα καθώς ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε αρχικά ερωμένη την ανιψιά του Αριστοτέλη Ωνάση Μαριλένα Πατρονικόλα και στη συνέχεια την αεροσυνοδό του πρωθυπουργικού αεροσκάφους Δήμητρα Λιάνη. Τελικά η Μαργαρίτα Παπανδρέου συμφώνησε να δώσει διαζύγιο ώστε να παντρευτεί ο Ανδρέας Παπανδρέου τη Δήμητρα Λιάνη. Ίδρυσε και διετέλεσε για οχτώ χρόνια πρόεδρος της Ένωσης Γυναικών Ελλάδας (Ε.Γ.Ε.). Έλαβε ενεργό μέρος σε γυναικεία θέματα και θέματα ειρήνης. Είναι επίσης συγγραφέας πολλών άρθρων και βιβλίων. Το Δεκέμβριο του 2012 οι εφημερίδες Το Βήμα και Πρώτο Θέμα ισχυρίστηκαν σε δημοσιεύματά τους ότι στη Μαργαρίτα Παπανδρέου ανήκε ένας από τους λογαριασμούς της λίστας Λαγκάρντ. Στις 14-10-2014 το ΣΔΟΕ απάντησε επίσημα με έγγραφό του στη Μαργαρίτα Παπανδρέου ότι, ύστερα από έρευνα που πραγματοποιήθηκε, στα πλαίσια αγωγής που είχε καταθέσει η Μ. Παπανδρέου, το όνομά της δεν περιλαμβάνεται στη λίστα Λαγκάρντ. Το έγγραφο υπογράφει ο ειδικός γραμματέας του ΣΔΟΕ Στυλιανός Στασινόπουλος.