Έντγκαρ Έιντριαν

Ο Έντγκαρ Ντάγκλας Έιντριαν (Edgar Douglas Adrian, 30 Νοεμβρίου 1889 – 4 Αυγούστου 1977) ήταν Άγγλος ηλεκτροφυσιολόγος, που βραβεύθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής του 1932 από κοινού με τον σερ Τσαρλς Σκοτ Σέρινγκτον για τις έρευνές τους σχετικώς με τη λειτουργία των νευρώνων. Ο Έιντριαν απέδειξε πειραματικώς τον νόμο «είτε μηδενικής, είτε μέγιστης αποκρίσεως» των νεύρων.

 Ο Έιντριαν γεννήθηκε στο Χάμπστεντ του Λονδίνου και ήταν το στερνοπαίδι των Άλφρεντ Ντάγκλας Έιντριαν και Φλόρα Λαβίνια Μπάρτον.Σπούδασε φυσικές επιστήμες στο Κολέγιο Τρίνιτυ του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, αποφοιτώντας το 1911. Μετά την ολοκλήρωση και ενός προγράμματος ιατρικών σπουδών (MB BCh) το 1915, άρχισε να εργάζεται στο Νοσοκομείο του Αγίου Βαρθολομαίου στο κεντρικό Λονδίνο κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου ειχε περιπτώσεις στρατιωτών με τραυματισμούς νεύρων όσο και νευρικές διαταραχές, όπως «σοκ βομβαρδισμού». Επέστρεψε στο Κέιμπριτζ και πήρε διδακτορικό (MD) το 1919. Το 1925 άρχισε έρευνες των ανθρώπινων αισθητηρίων οργάνων με χρήση ηλεκτρικών μεθόδων. Συνεχίζοντας προγενέστερες μελέτες του Κηθ Λούκας (Keith Lucas, 1879-1916), ο Έιντριαν ενίσχυε με ένα τριχοειδές ηλεκτρόμετρο και σωλήνα καθοδικών ακτίνων τα σήματα που παρήγε το νευρικό σύστημα. Μπόρεσε έτσι να καταγράψει την εκπόλωση μεμονωμένων νευρικών ινών με υπό φυσικά ερεθίσματα. Μια τυχαία ανακάλυψή του το 1928 απέδειξε την παρουσία ηλεκτρισμού στο εσωτερικό των νευρικών κυττάρων. Με τα λόγια του ίδιου του Έιντριαν: «Είχα τοποθετήσει ηλεκτρόδια σε διάταξη πάνω στο οπτικό νεύρο ενός φρύνου σε σχέση με κάποια πειράματα στον αμφιβληστροειδή χιτώνα. Το δωμάτιο ήταν σχεδόν σκοτεινό και δεν καταλάβαινα γιατί άκουσα επαναλαμβανόμενα ηχητικά σήματα στο μεγάφωνο που ήταν συνδεδεμένο με τον ενισχυτή, σήματα που υπεδείκνυαν μεγάλη δραστηριότητα νευρικών παλμών. Μόνο όταν συσχέτισα τα σήματα με τις δικές μου κινήσεις μέσα στο δωμάτιο συνειδητοποίησα ότι βρισκόμουν στο οπτικό πεδίο του ματιού του φρύνου και ότι αυτό έδινε σήματα τού τι έκανα.» Σε ένα εύρημα-κλειδί που δημοσιεύθηκε το 1928, ο Έιντριαν κατέδειξε ότι η διέγερση του δέρματος από ένα σταθερό ερέθισμα είναι αρχικώς ισχυρή και ελαττώνεται βαθμιαία με την πάροδο του χρόνου, ενώ οι αισθητηριακοί παλμοί που μεταδίδουν τα νεύρα από το σημείο της επαφής είναι σταθεροί σε ένταση, αλλά η συχνότητά τους μειώνεται βαθμιαία, με αποτέλεσμα το αίσθημα στον εγκέφαλο να μειώνεται. Επεκτείνοντας αυτά τα αποτελέσματα στη μελέτη του πόνου, έκανε ανακαλύψεις σχετικές με την υποδοχή των σημάτων πόνου στον εγκέφαλο και τη χωρική κατανομή των αισθητηριακών περιοχών του εγκεφαλικού φλοιού σε διαφορετικά ζώα. Τα συμπεράσματά του οδήγησαν στην ιδέα ενός αισθητηριακού χάρτη («homunculus») του εγκεφάλου στο σωματοαισθητικό σύστημα. Αργότερα ο Έιντριαν εφάρμοσε το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα προκειμένου να μελετήσει την ηλεκτρική δραστηριότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου. Ο Έντγκαρ Έιντριαν ήταν καθηγητής της Φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ από το 1937 έως το 1951 και αργότερα διετέλεσε πρύτανης του πανεπιστημίου (από το 1967 έως το 1975). Του απονεμήθηκε επίσης ο τίτλος του «βαρόνου Έιντριαν». Απεβίωσε στο Κέιμπριτζ σε ηλικία 87 ετών και είχε την τιμή να ταφεί στον χώρο του Κολεγίου Τρίνιτυ του Κέιμπριτζ. Στις 14 Ιουνίου 1923 ο Έντγκαρ Έιντριαν πήρε ως σύζυγό του τη Έστερ Άγκνες Πίνσεντ (Hester Agnes Pinsent, 1899-1966), κόρη της Έλεν Πίνσεντ (μέλους του δημοτικού συμβουλίου του Μπέρμιγχαμ) και αδελφή του Ντέιβιντ Πίνσεντ. Απέκτησαν μαζί τρία τέκνα, πρώτα την Ανν Πίνσεντ-Έιντριαν και κατόπιν τα δίδυμα Ρίτσαρντ και Τζένετ (γενν. 1927). Η Ανν παντρεύτηκε τον φυσιολόγο Ρίτσαρντ Κέυνς, δισέγγονο του Κάρολου Δαρβίνου, και απέκτησαν τέσσερα τέκνα, εκ των οποίων ο Σάιμον έγινε καθηγητής γλωσσών στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Edgar Adrian, 1st Baron Adrian στο Wikimedia Commons Ο Έιντριαν στον ιστότοπο των Βραβείων Νόμπελ, που περιλαμβάνει τη διάλεξή του στην τελετή απονομής του Βραβείου με τίτλο «The Activity of the Nerve Fibres» (= «Η δραστηριότης των νευρικών ινών»)