Γκριγκόρι Περελμάν

Ο Γκριγκόρι Γιάκοβλεβιτς Περελμάν (ρωσ. Григо́рий Я́ковлевич Перельма́н, γενν. 13 Ιουνίου 1966, Λένινγκραντ) είναι Ρώσος μαθηματικός εβραϊκής καταγωγής. Η συνεισφορά του στη γεωμετρία κατά Ρίμαν και στη γεωμετρική τοπολογία είναι τεράστια, αφού είναι αυτός που έλυσε το περίφημο μαθηματικό πρόβλημα που είναι γνωστό ως εικασία του Πουανκαρέ. Μέσω της απόδειξης αυτής γνωρίζουμε πότε ένα συμπαγές αντικείμενο είναι τοπολογικά ισοδύναμο με μία σφαίρα. Ο Περελμάν, σε τρία άρθρα που δημοσίευσε το 2002 και το 2003, απέδειξε την εικασία του Πουανκαρέ, που είχε τεθεί το 1904 και η οποία πριν από τη λύση της θεωρούνταν ως ένα από τα πιο δύσκολα προβλήματα στην τοπολογία.

 Σύμφωνα με την εικασία αυτή, η τρισδιάστατη σφαίρα είναι μοναδική ανάμεσα στις τρισδιάστατες πολλαπλότητες. Καμία άλλη τρισδιάστατη πολλαπλότητα δεν επιδεικνύει τις δικές της απλές ιδιότητες. Οι τρισδιάστατες πολλαπλότητες διαθέτουν σύνορα ή και πολλαπλούς τρόπους σύνδεσης μιας περιοχής με κάποια άλλη. Σύμφωνα με την εικασία του Πουανκαρέ, η τρισδιάστατη σφαίρα είναι η μόνη τρισδιάστατη πολλαπλότητα που στερείται αυτών των περίπλοκων χαρακτηριστικών. Η απόδειξη του Περελμάν επιπλέον ταξινόμησε όλα τα είδη των τρισδιάστατων πολλαπλοτήτων που υπάρχουν. Ο Διδάκτωρ των μαθηματικών Περελμάν έγινε ο πρώτος επιστήμονας που αρνήθηκε να παραλάβει το θεωρούμενο ως Νόμπελ των μαθηματικών Μετάλλιο Φιλντς το 2006 λέγοντας: «Τα χρήματα ή η δόξα δεν με ενδιαφέρουν. Δεν θέλω να με επιδεικνύουν όπως ένα ζώο σε ζωολογικό κήπο. Δεν είμαι ένας ήρωας των μαθηματικών. Δεν είμαι καν επιτυχημένος· γι' αυτό δεν θέλω να βρεθώ στη θέση του να πρέπει να με κοιτάνε όλοι» . Ο Περελμάν, ενώ έχει δεχθεί το βραβείο της Μαθηματικής εταιρείας του Λένινγκραντ το 1991, αρνήθηκε να παραλάβει εκτός από το μετάλλιο Φιλντς το 2006, άλλα δύο βραβεία: το βραβείο της Ευρωπαϊκής μαθηματικής εταιρείας το 1996 και το βραβείο της χιλιετηρίδας (αγγλ: Millennium Prize) το 2010 από το Ινστιτούτο Clay Mathematics. Είναι ακόμη ιδιαίτερο το γεγονός ότι τα τρία άρθρα που συνέταξε όσον αφορά την απόδειξη της περίφημης «εικασίας», τα ανήρτησε στην ιστοσελίδα ελεύθερης διακίνησης επιστημονικών άρθρων του αμερικανικού πανεπιστημίου Κορνέλ http://arxiv.org/ αντί να καταθέσει την εργασία του σε ένα έγκυρο επιστημονικό περιοδικό με αξιολόγηση από ομότιμους κριτές (αγγλ: peer-review). Τα τρία αυτά άρθρα είναι τα εξής (στα αγγλικά): 1. The entropy formula for the Ricci flow and its geometric applications 2. Ricci flow with surgery on three-manifolds 3. Finite extinction time for the solutions to the Ricci flow on certain three-manifolds Για να αντιληφθεί κανείς πόσο περίπλοκη ήταν η εικασία του Πουανκαρέ, αρκεί να αναφέρουμε ότι ιδιοφυείς μαθηματικοί χρειάστηκε να εργαστούν επί τέσσερα χρόνια για να ελέγξουν την εγκυρότητα της απόδειξης του Περελμάν. Εκτιμάται ότι η επιβεβαίωση της λύσης του γρίφου θα συμβάλει καθοριστικά στην κατανόηση που έχουμε για τον χώρο, ακόμη και στη γνώση μας για το «σχήμα» του σύμπαντος . Σε μια σπάνια συνέντευξή του στην καθημερινή εφημερίδα «Κομσομόλσκαγια Πράβντα» διηγήθηκε ότι προσπάθησε να καταλάβει πώς ο Ιησούς περπάτησε πάνω στο νερό: «προσπαθούσα να υπολογίσω την ταχύτητα με την οποία περπατούσε πάνω στο νερό», δήλωσε. Εξήγησε επίσης ότι αρνήθηκε την αμοιβή του ενός εκατομμυρίου δολαρίων του Ινστιτούτου Clay Mathematics για τη λύση του προβλήματος του Ανρί Πουανκαρέ, γιατί όπως είπε «γνωρίζω πώς να κυβερνήσω το σύμπαν· γιατί να τρέξω πίσω από ένα εκατομμύριο δολάρια;» . Ρώσικη μικρή ταινία κινουμένων σχεδίων με χιουμοριστική διάθεση για τον Περελμάν με αγγλικούς υπότιτλους εδώ. Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Grigori Perelman στο Wikimedia Commons