Βαθμός αναρρίχησης

Στην αναρρίχηση βράχου, την ορειβασία και άλλες αναρριχητικές δραστηριότητες, ως βαθμός αναρρίχησης μιας διαδρομής ορίζεται ο βαθμός μέσω του οποίου προσδιορίζεται η δυσκολία και ο κίνδυνος μιας αναρριχητικής διαδρομής. Διαφορετικοί τομείς της αναρρίχησης έχουν το δικό τους σύστημα διαβάθμισης, όπως επίσης και διαφορετικοί εθνικοί οργανισμοί. Είναι αρκετοί οι παράγοντες που συνυπολογίζονται στο βαθμό δυσκολίας μιας αναρριχητικής διαδρομής, ανάμεσα στους οποίους περιλαμβάνεται η τεχνική δυσκολία των κινήσεων, η δύναμη και η φυσική αντοχή, το επίπεδο συγκέντρωσης και η δυσκολία προστασίας του αναρριχητή. Τα διαφορετικά συστήματα βαθμολόγησης εξετάζουν με διαφορετικό τρόπο κάθε διακριτό παράγοντα, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει ακριβής αντιστοίχηση ανάμεσα σε δύο διαφορετικά συστήματα. Ο αναρριχητικός βαθμός δυσκολίας είναι εγγενώς υποκειμενικός, καθώς αντιπροσωπεύει τη γνώμη ενός ή μικρού αριθμού αναρριχητών ή του συγγραφέα ενός οδηγού αναρρίχησης, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται ενίοτε ακόμα και διαμάχες για την τελική βαθμολόγηση μιας διαδρομής.

 Το Δεκαδικό Σύστημα Γιοσέμιτι (YDS) αναπτύχθηκε αρχικά ως σύστημα βαθμολόγησης της Λέσχης Σιέρα κατά το 1930 για τη βαθμολόγηση πεζοπορικών και αναρριχητικών διαδρομών στην οροσειρά της Σιέρρα Νεβάδα. Το αναρριχητικό τμήμα της βαθμολόγησης αναπτύχθηκε στον Βράχο Τάκιτζ (Tahquitz Rock} στη νότιαΚαλιφόρνια από μέλη του αναρριχητικού τμήματος της λέσχης στο Λος Άντζελες στη δεκαετία του 1950 Διαδόθηκε γοργά στον Καναδά και την υπόλοιπη Αμερική. Στο καταρχήν απλό σύστημα διαβάθμισης του Γιοσέμιτι προστέθηκαν σταδιακά κατηγορίες βαθμολόγησης και προστασίας, διαμορφώνοντας μια διαφορετική τριμερή ταξινομική αρχή, ωστόσο οι νέες διαβαθμίσεις δεν είναι δυνατόν να εφαρμοστούν σε κάθε αναρρίχηση και η χρήση του συγκεκριμένου συστήματος ποικίλλει. Όταν μια διαδρομή περιέχει στοιχεία τεχνική αναρρίχησης, μπορεί να προστεθεί στο σύστημα αξιολόγησης YDS. Για παράδειγμα, ο τοίχος El Capitan θα μπορούσε να βαθμολογηθεί "VI, 5.8, A5[2]" ή Medlicott Dome – Bachar/Yerian 5.11c (X,***). Αρκετοί αναρριχητικοί οδηγοί που χρησιμοποιούν το σύστημα προσθέτουν και έναν αριθμό αστεριών για να υποδείξουν τη γενική ποιότητα μιας διαδρομής (πόσο "όμορφη" 'η "αξιόλογη" είναι). Ωστόσο η πρόσθεση αστεριών είναι άσχετη με το συγκεκριμένο σύστημα διαβάθμισης και ποικίλλει από οδηγό σε οδηγό. Το σύστημα συντίθεται από πέντε κατηγορίες που υποδεικνύουν το ύψος της τεχνικής δυσκολίας: Στην Κατηγορία 1 περιλαμβάνεται η πεζοπορία σε ομαλή, ακόμη και επίπεδη, επιφάνεια με μικρή πιθανότητα τραυματισμού και απίθανη μοιραία πτώση. Οι Κατηγορίες 2 και 3 περιλαμβάνουν περισσότερο απότομες επιφάνειες με αυξανόμενη έκθεση και μαγαλύτερη πιθανότητα αυστηρού τρυματισμού με πτώσεις όχι πάντα μοιραίες. Η Κατηγορία 4 περιέχει σύντομες απότομες κλίσεις, για τις οποίες συνιστάται η χρήση σχοινιού και η πτώση χωρίς σχοινί θα μπορούσε να είναι μοιραία. Η Κατηγορία 5 θεωρείται αληθινή αναρρίχηση βράχου, κυρίως σε κάθετο ή σχεδόν κάθετο βράχο και απαιτεί επιδεξιότητα και σχοινί για ασφάλεια. Πτώσεις χωρίς σχοινί θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε βαρύ τραυματισμό με ενδεχομένως μοιραία κατάληξη.Θεωρητικά, η Κατηγορία 6 υπάρχει και χρησιμοποιείται για τη βαθμολόγηση της τεχνητής αναρρίχησης. Ωστόσο, έγινε δημοφιλές και χρησιμοποιείται σήμερα περισσότερο το σύστημα βαθμολόγησης A (aid). Το βρετανικό σύστημα βαθμολόγησης της χρησιμοποιείται στη Μεγάλη Βρετανία και την Ιρλανδία και διαιρείται σε δύο τμήματα: την τεχνική βαθμολόγηση και την επιθετική βαθμολόγηση (χρήση επιθετικών προσδιορισμών) Η αθλητική αναρρίχηση στη Βρετανία και την Ιρλανδία χρησιμοποιεί το γαλλικό σύστημα, συχνά με πρόθεμα το γράμμα "F". Ο παρακάτω χάρτης συγκρίνει ορισμένα από τα ορειβατικά βαθμολογικά συστήματα σε χρήση σε όλον τον κόσμο Η βρετανική επιθετική βαθμολογία (E) δε βαθμολογεί μόνο τη δυσκολία της αναρρίχησης αλλά τη συνολική αίσθηση της διαδρομής, για παράδειγμα πόσο δύσκολη είναι η χρήση του εξοπλισμού ασφάλισης, η πιθανότητα πτώσης, η επικινδυνότητα της αναρρίχησης κ.ά. Όλοι αυτοί οι παράγοντες εξετάζονται όταν αποδίδεται βαθμολογία. Οι παρακάτω βαθμοί χρησιμοποιούνται για τη βαθμολόγηση διαδρομών μπούλντερινγκ σε όλον τον κόσμο. Αν και υπάρχουν θεμελιώδεις διαφορές στο αναρριχητικό στιλ, τα χρώματα αντιστοιχούν σε σχεδόν ισοδύναμα σύνολα βαθμών. --> Reynolds Sagar, Heather, 2007, Climbing your best: training to maximize your performance, Stackpole Books, UK, 9.