Περγασή

Περγασή ή Περγάση (αρχαία ελληνικά: Περγασή), (ο δήμος: Περγασής) ήταν το όνομα, αρχαίων οικισμών - πόλεων και δήμων της Ερεχθηίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας). Η Περγασή ήταν διαμοιρασμένη σε δύο κυρίως οικισμούς, με δύο δήμους των Μεσογείων, με ονομασίες αντίστοιχα, “Καθύπερθεν Περγασή” (Άνω Περγασή) και “Υπένερθεν Περγασή” (Κάτω Περγασή). Ο δημότης της αρχαίας Περγασής ονομαζόταν Περγασεύς ή χρησιμοποιείτο η λέξη «Περγασήθεν», δηλαδή προερχόμενος από την Περγασή.

 Οι δύο δήμοι της Περγασής, ήταν δήμοι των Μεσογείων. Πιθανώς η τοποθεσία τους ήταν δυτικά ή βόρεια της Κηφισιάς. Σύμφωνα με αναφορά στην κωμωδία «Ιππείς» του Αριστοφάνη, οι ερευνητές πιστεύουν ότι η Περγασή βρισκόταν στο δρόμο από την Αθήνα προς τις Αφίδνες, μέσα στη σημερινή πόλη της Κηφισιάς, στην περιοχή της Χελιδονούς.Η Περγασή διακρινόταν σε δύο οικισμούς: Την Καθύπερθεν Περγασή (Άνω Περγασή) και την Υπένερθεν Περγασή (Κάτω Περγασή). Γενικά η περιοχή της Περγασής δεν έχει επακριβώς ταυτιστεί. Μερικοί ερευνητές την τοποθετούν επίσης κοντά στη σημερινή Όμορφη Εκκλησιά της Αθήνας. Σύμφωνα με άλλους ερευνητές η ύπερθεν (Μονομάτι) και καθύπερθεν Περγασή (Κάτω Κηφισιά) γειτόνευε στα δυτικά της με τις Αχαρνές. Οι δήμοι, την ύπαρξη των οποίων επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, είχαν την εξής συμμετοχή στη αρχαία Βουλή: Ως δυο ξεχωριστοί δήμοι αρχικά της Ερεχθηίδας φυλής, ο δήμος “Καθύπερθεν Περγασής” (Άνω Περγασής) και ο δήμος της “Υπένερθεν Περγασής” (Κάτω Περγασής) συμμετείχαν με 2 βουλευτές αντίστοιχα ο καθένας στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη περίοδο (307/306 – 224/223 π.Χ.). οι δύο προηγούμενοι δήμοι ή συνενώθηκαν σε έναν και ο νέος δήμος της ενιαίας πλέον Περγασής μεταφέρθηκε στην «μακεδονική» Αντιγονίδα φυλή ή παρέμειναν 2 δήμοι και ο μεν ένας, αυτός της Υπένερθεν Περγασής” (Κάτω Περγασής), παρέμεινε στην Ερεχθηίδα φυλή (με άγνωστο αριθμό βουλευτών) και ο άλλος, αυτός της “Καθύπερθεν Περγασής” (Άνω Περγασής), μεταφέρθηκε στην Αντιγονίδα φυλή, αντιπροσωπευόμενος από 3 βουλευτές στη Βουλή των 600. Την ίδια εκπροσώπηση, με 3 βουλευτές, είχε και κατά την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.). Μετά την κατάργηση και διάλυση των «μακεδονικών φυλών» (Αντιγονίς και Δημητριάς) οι δήμοι ανήκαν και πάλι στην Ερεχθηίδα φυλή, για την επόμενη τέταρτη περίοδο (201/200 π.Χ. – 126/127), καθώς και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) με άγνωστο αριθμό βουλευτών–αντιπροσώπων και για τους δυο δήμους. Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από το δήμο της Περγασής, όπως ο δικαστής Δημόδοκος ο Περγασεύς, η Δημοστράτη κόρη του Θεοτίμου κ.α. Από τους πλέον γνωστούς ήταν και ο Αγνωνίδης, που γεννήθηκε τον τέταρτο αιώνα π.Χ., (πιθανόν είχε πολιτογραφηθεί σε έναν από τους 2 δήμους). Αρχαία Αθήνα Ερεχθηίδα φυλή Αντιγονίδα φυλή Πρωτογενείς πηγές Αριστοφάνης, «Ιππείς», στιχ. 321. Ελληνικές επιγραφές - IG Περγασ, Attica (IG I-III).Δευτερογενείς πηγές Pergase, στην ιστοσελίδα: referenceworks.brillonline.com, John S. Traill: The political organization of Attica: a study of the demes, trittyes, and phylai, and their representation in the Athenian Council,“Attica”. (6, 38, 59, 69, 111 Nr. 105f., 126, Tab. 1, 11.). Princeton: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA), 1975, ISBN 978-0-87661-514-0 John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 126. Peter Siewert, "Die Trittyen Attikas und die Heeresreform des Kleisthenes", C.H. Beck, München 1982, ISBN 3406080634, ISBN 9783406080630 «Pergase (Upper/Lower)». www.ancientworlds.net. Ανακτήθηκε στις 26 Αυγούστου 2014. Traill, J. «Places: 580066 (Pergase Hypenerthen)». Pleiades. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2017. Pergase Hypenerthen, near Chelidonou, στις ιστοσελίδες: http://imperium.ahlfeldt.se & https://web.archive.org/web/20170808012018/http://dare.ht.lu.se/, Ψηφιακός Άτλας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ("Digital Atlas of the Roman Empire", Johan Åhlfeldt, Department of Archaeology and Ancient History, Lund University, Sweden), Πανεπιστήμιο Λουντ, Λουντ, Σουηδία, πρόγραμμα: Pelagios. Traill, J. «Places: 580067 (Pergase Kathyperthen)». Pleiades. Ανακτήθηκε στις 19 Ιανουαρίου 2017. Pergase Kathyperthen, near Chelidonou, στις ιστοσελίδες: http://imperium.ahlfeldt.se & https://web.archive.org/web/20170808012018/http://dare.ht.lu.se/, Ψηφιακός Άτλας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ("Digital Atlas of the Roman Empire", Johan Åhlfeldt, Department of Archaeology and Ancient History, Lund University, Sweden), Πανεπιστήμιο Λουντ, Λουντ, Σουηδία, πρόγραμμα: Pelagios.