Βουλή των Ελλήνων

Η Βουλή των Ελλήνων είναι το νομοθετικό σώμα της Ελληνικής Δημοκρατίας. Σύμφωνα με το ισχύον Σύνταγμα αποτελεί απλό νομοθετικό σώμα, ο αριθμός των μελών του οποίου ορίζεται με νόμο και πρέπει να κυμαίνεται από 200 μέχρι 300. Σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο, συγκροτείται από 300 βουλευτές, που εκλέγονται από το εκλογικό σώμα μέσω γενικών εκλογών για περίοδο τεσσάρων ετών.Η σύνθεση της τρέχουσας Κ' Κοινοβουλευτικής Περίοδου πρόεκυψε από τις βουλευτικές εκλογές της 25ης Ιουνίου 2023.

 Τα μέλη της Βουλής των Ελλήνων, που ασκούν τη νομοθετική εξουσία στην Ελλάδα, εκλέγονται από το εκλογικό σώμα με άμεση, καθολική και μυστική ψηφοφορία για περίοδο τεσσάρων ετών. Η Βουλή μπορεί να διαλυθεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και να προκηρυχθούν εκλογές για συγκεκριμένους λόγους που προβλέπονται από το Σύνταγμα, όπως για παράδειγμα μετά από πρόταση της Κυβέρνησης για ανανέωση της λαϊκής εντολής, προκειμένου να αντιμετωπιστεί εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας. Από το 1974, μόνο η Βουλή της Δ΄ Περιόδου Προεδρευομένης Δημοκρατίας (1985-1989) τερμάτισε φυσιολογικά τη θητεία της με τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από την προηγούμενη βουλευτική εκλογή, με την Κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου 1985. Για την εκλογή των βουλευτών ισχύει ένα σύνθετο και μη γραμμικά αναλογικό εκλογικό σύστημα εκπροσώπησης των ψήφων, η ενισχυμένη αναλογική, δίνοντας στο πρώτο πολιτικό κόμμα ισχυρή πλειοψηφία σε έδρες στη Βουλή ακόμα και αν υπολείπεται της απόλυτης πλειοψηφίας στο σύνολο των ψήφων. Για να μπορεί να καταλάβει μία από τις 300 βουλευτικές έδρες ένα κόμμα, πρέπει να έχει λάβει τουλάχιστον το 3% του συνόλου των έγκυρων ψήφων. Με τον εκλογικό νόμο που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στις Βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2012, το πρώτο κόμμα είναι δυνατό να εξασφαλίζει απόλυτη πλειοψηφία βουλευτών στη Βουλή με ποσοστό περίπου 40% επί των έγκυρων ψηφοδελτίων. Σημειώνεται πως, εκτός των άκυρων, κατά την κατανομή των βουλευτικών εδρών δεν προσμετρώνται τα λευκά ψηφοδέλτια. Στις επόμενες εκλογές, όποτε αυτές διεξαχθούν, θα εφαρμοστεί το σύστημα της απλής αναλογικής, νόμος 4406/2016. Από τη Βουλή των Ελλήνων, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων για τον κοινοβουλευτικό και νομοθετικό έλεγχο που δύναται να ασκήσει, συνιστά Επιτροπές, αναλόγως τη δύναμη τον ΚΟ των κομμάτων που διαθέτουν για την εποπτεία του νομοθετικού έργου, του κοινοβουλευτικού ελέγχου και οποιονδήποτε ειδικών θεμάτων ανακύψουν. Οι Διαρκείς Επιτροπές συνίστανται και συγκροτούνται στην αρχή κάθε τακτικής συνόδου της Βουλής, αποφάσει του εκάστοτε Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων, ίνα εξετάζονται νομοσχέδια και προτάσεις νόμων και έπειτα από τη Συνταγματική Αναθεώρηση του 2001 και την αντίστοιχη του Κανονισμού της Βουλής, δύνανται να ασκήσουν νομοθετικό έργο και κοινοβουλευτικό έλεγχο. Μετά την αναθεώρηση του Συντάγματος το 2001 και την αντίστοιχη τροποποίηση του Κανονισμού της Βουλής, μπορούν να ασκούν και νομοθετικό έργο και κοινοβουλευτικό έλεγχο. Μεταξύ άλλων, διαθέτουν την αρμοδιότητα συζήτησης συναφών θεμάτων και διατύπωσης γνώμης για διορισμούς σε συγκεκριμένες θέσεις αλλά και ενημέρωσης αρμοδίων Υπουργών και προϊσταμένων φορέων, παρουσία του Υπουργού. Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων Η Διαρκής Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων είναι αρμόδια σε θέματα που άπτονται του Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και του Υπουργείου Πολιτισμού. Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων Η Διαρκής Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων είναι αρμόδια επί θεμάτων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και του Υπουργείου Εξωτερικών. Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων Η Διαρκής Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων ορίστηκε αρμόδια επί θεμάτων του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων Η Διαρκής Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων ορίστηκε αρμόδια επί θεμάτων του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και του Υπουργείου Υγείας. Υποεπιτροπή για τη μελέτη και αντιμετώπιση του προβλήματος των ναρκωτικώνΕπιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης Η Διαρκής Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης ορίστηκε αρμόδια επί θεμάτων του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, του Υπουργείου Δικαιοσύνης, του Υπουργείου Εσωτερικών, του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και των Υπουργών Επικρατείας. Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου Η Διαρκής Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου ορίζεται αρμόδια επί θεμάτων του Υπουργείου Ανάπτυξης, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, του Υπουργείου Τουρισμού και του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Προβλέπεται από ειδικές διατάξεις η σύσταση τεσσάρων Διαρκών Επιτροπών Επιτροπή του απολογισμού και του γενικού ισολογισμού του Κράτους και ελέγχου της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του Κράτους. Επιτροπή ευρωπαϊκών υποθέσεωνΗ επιτροπή αποτελείται από έναν Αντιπρόεδρο της Βουλής (ως πρόεδρο) και τριάντα (30) βουλευτές. Επιτροπή εξοπλιστικών προγραμμάτων και συμβάσεωνΣυγκροτείται από 15 μέλη της διαρκούς επιτροπής εθνικής άμυνας και εξωτερικών υποθέσεων. Επιτροπή παρακολούθησης του Συστήματος Κοινωνικής ΑσφάλισηςΑποτελείται από 15 μέλη. Συνιστώνται από τον Πρόεδρο της Βουλής, μετά από πρόταση της Κυβέρνησης, με σκοπό να επεξεργασθούν και να εξετάσουν συγκεκριμένα σχέδια νόμων ή προτάσεις νόμων. Η λειτουργία τους διαρκεί έως ότου πάρουν οριστική απόφαση σχετικά με την επεξεργασία και εξέταση των νομοσχεδίων και των προτάσεων νόμων για τα οποία συστάθηκαν. Συνιστώνται στην αρχή κάθε τακτικής συνόδου της Βουλής, με απόφαση του Προέδρου της Βουλής, πλην της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας, η οποία συνιστάται στην αρχή κάθε βουλευτικής περιόδου και λειτουργεί καθ' όλη τη διάρκειά της. Ειδική μόνιμη επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας Αντικείμενο της επιτροπής είναι ο κοινοβουλευτικός έλεγχος επί των ανεξάρτητων διοικητικών αρχών και επί των μέσων μαζικής ενημέρωσης (ΜΜΕ), καθώς και η επεξεργασία προτάσεων που συμβάλλουν στη διαφάνεια της δημόσιας ζωής. Ειδική μόνιμη επιτροπή Ελληνισμού της Διασποράς Αντικείμενό της επιτροπής είναι η διατήρηση και προαγωγή των σχέσεων του ελληνικού λαού και της Βουλής με τον απανταχού Ελληνισμό, ο συντονισμός της δράσης της Βουλής με το Συμβούλιο Αποδήμου Ελληνισμού, η μελέτη των προβλημάτων των απόδημων Ελλήνων, η προώθηση της επίλυσής τους, καθώς και η ενίσχυση των σχέσεων με τα ελληνικής καταγωγής μέλη άλλων κοινοβουλίων. Ειδική μόνιμη επιτροπή Προστασίας Περιβάλλοντος Αντικείμενο της επιτροπής είναι η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της κατάστασης του περιβάλλοντος στη χώρα και των συνεπειών των διαφόρων δράσεων επ' αυτού. Υποεπιτροπή Υδατικών Πόρων Αντικείμενο της υποεπιτροπής είναι η διαρκής παρακολούθηση, αξιολόγηση και αποτύπωση της κατάστασης των υδατικών πόρων της Χώρας, η διερεύνηση και εκτίμηση ζητημάτων που σχετίζονται με την επάρκειά τους και η υποβολή προτάσεων για την αποτελεσματικότερη διαχείρισή τους.Ειδική μόνιμη επιτροπή Έρευνας και Τεχνολογίας Αντικείμενο της επιτροπής είναι η παρακολούθηση των εξελίξεων στην επιστημονική έρευνα και την τεχνολογία και η αξιολόγησή τους, καθώς και η μελέτη και η παρακολούθηση ζητημάτων βιοηθικής. Ειδική μόνιμη επιτροπή Ισότητας, Νεολαίας και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου Αντικείμενο της επιτροπής είναι θέματα σχετικά με την οικογένεια, τη νεολαία και την παιδεία. Υποεπιτροπή για τα θέματα των Ατόμων με ΑναπηρίαΕιδική μόνιμη επιτροπή Περιφερειών Αντικείμενο της επιτροπής είναι η παρακολούθηση και ενημέρωση της Βουλής για τη λειτουργία των περιφερειακών οργάνων της Πολιτείας και ιδίως για ζητήματα σχεδιασμού και εφαρμογής της πολιτικής περιφερειακής ανάπτυξης. Υποεπιτροπή νησιωτικών και ορεινών περιοχώνΕιδική μόνιμη επιτροπή Οδικής ΑσφάλειαςΑντικείμενο της επιτροπής είναι η διερεύνηση των αιτίων των τροχαίων ατυχημάτων και η υποβολή προτάσεων στους αρμόδιους Υπουργούς για τη δημιουργία των προϋποθέσεων ασφαλέστερης διακίνησης προσώπων και προϊόντων. Ειδική μόνιμη επιτροπή Κοινοβουλευτικής ΔεοντολογίαςΑντικείμενο της επιτροπής είναι ιδίως να μελετά τις δικογραφίες και να συντάσσει εκθέσεις προς τη Βουλή επί αιτήσεων άρσεως ασυλίας Βουλευτών. Ειδική μόνιμη επιτροπή Σωφρονιστικού Συστήματος Αντικείμενο της επιτροπής σωφρονιστικού συστήματος είναι η μελέτη, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση της κατάστασης του σωφρονιστικού συστήματος της χώρας, καθώς και η κατάθεση προτάσεων για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των κρατουμένων στα σωφρονιστικά καταστήματα, ο εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου και εν γένει η χάραξη στρατηγικής σε θέματα σωφρονιστικής πολιτικής. Επιτροπή Κανονισμού της ΒουλήςΗ επιτροπή επεξεργάζεται και εξετάζει τα σχέδια και τις προτάσεις μεταβολής του Κανονισμού της Βουλής και προβαίνει στην κωδικοποίηση παλαιών και νέων διατάξεων του Κανονισμού. Επίσης, εγκρίνει τη σύνταξη νέων ή τροποποίηση των κανονισμών λειτουργίας της Επιστημονικής Υπηρεσίας και της Βιβλιοθήκης της Βουλής, μετά πρόταση του Προέδρου της Βουλής. Η επιτροπή αποτελείται από τον Πρόεδρο της Βουλής (ως πρόεδρο) και εννέα (9) βουλευτές. Επιτροπή Οικονομικών της ΒουλήςΑντικείμενο της επιτροπής είναι η παρακολούθηση της πορείας των δαπανών της Βουλής και η σύνταξη σχετικών εκθέσεων, η υποβολή προτάσεων στον Πρόεδρο της Βουλής για την ενέργεια ή την περιστολή συγκεκριμένων δαπανών και η εξέταση του προϋπολογισμού, του απολογισμού και του ισολογισμού της Βουλής. Η επιτροπή αποτελείται από έντεκα (11) βουλευτές, από τους οποίους οι τρεις είναι οι Κοσμήτορες της Βουλής. Επιτροπή Βιβλιοθήκης της ΒουλήςΑντικείμενο της επιτροπής είναι η εποπτεία της λειτουργίας της βιβλιοθήκης της Βουλής και η διατύπωση προτάσεων προς τον Πρόεδρο της Βουλής για τυχόν οργανωτικές μεταβολές στη λειτουργία της. Οι ειδικότερες αρμοδιότητες της επιτροπής αυτής προβλέπονται από τον κανονισμό εσωτερικής λειτουργίας της βιβλιοθήκης. Η επιτροπή αποτελείται από έντεκα (11) βουλευτές, από τους οποίους οι τρεις είναι οι Κοσμήτορες της Βουλής. Επιτροπές για εθνικά ή γενικότερου ενδιαφέροντος ζητήματα Επιτροπή δημοσίων επιχειρήσεων, τραπεζών, οργανισμών κοινής ωφελείας και φορέων κοινωνικής ασφάλισηςΗ επιτροπή διατυπώνει γνώμη για την καταλληλότητα των προσώπων που η Κυβέρνηση προτίθεται να τοποθετήσει επικεφαλής (π.χ. Προέδρους, Διοικητές, Διευθύνοντες Συμβούλους) δημοσίων επιχειρήσεων, τραπεζών, οργανισμών κοινής ωφελείας και φορέων κοινωνικής ασφάλισης και για την διαχείριση και την πορεία των επιχειρήσεων των οποίων προΐστανται και να υποδεικνύει στους εποπτεύοντες υπουργούς μέτρα που κρίνει επωφελή για το δημόσιο συμφέρον. Οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί ορίζονται περιοριστικά στον Κανονισμό της Βουλής. Η επιτροπή συγκροτείται από δεκαπέντε (15) βουλευτές, στους οποίους περιλαμβάνονται ο Πρόεδρος και οι Αντιπρόεδροι της Βουλής. Επιτροπή Αναθεώρησης του ΣυντάγματοςΣυνιστάται από τον Πρόεδρο της Βουλής μετά την υποβολή, από 50 τουλάχιστον Βουλευτές, προτάσεων για την αναθεώρηση του Συντάγματος, οι οποίες παραπέμπονται σ' αυτήν για εξέταση. Η Βουλή, με απόφασή της, που λαμβάνεται μετά από πρόταση του Προέδρου της, ορίζει προθεσμία για την υποβολή της έκθεσης της επιτροπής, η οποία μπορεί να παρατείνεται με νεότερες αποφάσεις της Βουλής. Εξεταστική των πραγμάτων επιτροπή Προανακριτική επιτροπή Οι κυριότερες συνολικά αρμοδιότητες που έχει η Βουλή των Ελλήνων είναι οι εξής: Αναθεώρηση του Συντάγματος. Νομοθετική και νομοπαραγωγική δυνατότητα (αποτελεί την σπουδαιότερη λειτουργία της Βουλής). Ψήφος εμπιστοσύνης και αρχή της δεδηλωμένης για την συγκρότηση νέας Κυβέρνησης. Κοινοβουλευτικός έλεγχος στα μέλη της Κυβέρνησης Η ψήφιση του προϋπολογισμού του Κράτους. Η ψήφιση και η τροποποίηση του ΚτΒ και η εκλογή του προεδρείου της Βουλής. Εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Κήρυξη της χώρας σε κατάσταση πολιορκίας. Κίνηση διαδικασίας σύμφωνα με το άρθρο 86 του Συντάγματος (Ποινική Ευθύνη Υπουργών). Κίνηση διαδικασίας σύμφωνα με το άρθρο 49 του Συντάγματος (Ποινική Ευθύνη του Προέδρου της Δημοκρατίας). Είναι το διακομματικό συλλογικό όργανο που συστάθηκε με τον Κανονισμό της Βουλής του 1987 και αναγνωρίσθηκε συνταγματικά με την αναθεώρηση του 2001. Αποστολή του είναι η καλύτερη οργάνωση των εργασιών της Βουλής μέσα από τη συνεργασία του Προεδρείου και όλων των κοινοβουλευτικών ομάδων. Στις 18 Μαρτίου του 1844 το Μέγαρο Κοντοσταύλου στην Αθήνα γίνεται έδρα της νεοσύστατης τότε ελληνικής Βουλής και Γερουσίας που προέβλεπε το νέο Σύνταγμα (1844) που καθιέρωνε την Συνταγματική Μοναρχία. Εκεί παρέμεινε για δέκα μόνο χρόνια, μέχρι το 1854, οπότε και καταστράφηκε από πυρκαγιά. Τότε με διάταγμα του Βασιλέως Όθωνα η Βουλή στεγάστηκε προσωρινά σε αίθουσα του Οθώνειου Πανεπιστημίου, όπως ονομαζόταν τότε το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, που είχε ολοκληρωθεί η ανέγερσή του από το 1841, μέχρι της ανέγερσης νέου κτιρίου, στον ίδιο χώρο του κατεστραμμένου. Στις 15 Αυγούστου του 1858 η Αμαλία της Ελλάδας θέτει το θεμέλιο λίθο του νέου Βουλευτηρίου, γνωστού σήμερα ως Μεγάρου της Παλαιάς Βουλής, το οποίο βρίσκεται στην οδό Σταδίου στην Αθήνα, σε σχέδια του Γάλλου αρχιτέκτονα Φρανσουά Λουί Φλοριμόν Μπουλανζέ, τα οποία στη συνέχεια τροποποιούνται από τον Έλληνα αρχιτέκτονα Παναγιώτη Κάλκο. Με την έλευση του Βασιλέως Γεωργίου, η Βουλή μεταστεγάζεται στη λεγόμενη "παράγκα", που ήταν ένα πλινθόκτιστο οίκημα παράπλευρα του οικοπέδου ανέγερσης του νέου κτιρίου. Τελικά στις 11 Αυγούστου του 1875, παρουσία των Βασιλέων και επί πρωθυπουργίας Χαριλάου Τρικούπη, εγκαινιάζεται το νέο κτήριο του Βουλευτηρίου. Στο νεοκλασικό κτήριο αυτό στεγάστηκε η Βουλή από το 1875 μέχρι το 1935. Σήμερα αυτό το κτήριο είναι γνωστό ως Παλιά Βουλή. Τον Μάρτιο του 1929 η κυβέρνηση του Ε. Βενιζέλου αποφασίζει τη μεταρρύθμιση του κτιρίου των Παλαιών Ανακτόρων, που είχαν υποστεί τεράστιες φθορές από την εκεί εγκατάσταση Μικρασιατών προσφύγων. Έτσι στις 3 Δεκεμβρίου του 1930 ξεκίνησαν οι εργασίες μετατροπής του κτιρίου σε κοινοβούλιο από τον αρχιτέκτονα Ανδρέα Κριεζή. Τρία χρόνια μετά, στις 2 Αυγούστου του 1934 επί πρωθυπουργίας Παναγή Τσαλδάρη εγκαινιάζεται στο ανακαινισμένο κτήριο η αίθουσα της Γερουσίας και τον επόμενο χρόνο, στις 1 Ιουλίου 1935, επί ιδίου πρωθυπουργού πραγματοποιούνται πανηγυρικά σ΄ αυτό οι εργασίες της Ε΄ Εθνοσυνέλευσης, στη νέα αίθουσα συνεδριάσεων της Ολομέλειας της Βουλής. Σήμερα το κτήριο αυτό στεγάζει την αίθουσα της Ολομέλειας και των Κοινοβουλευτικών Επιτροπών, τα γραφεία του Προέδρου της Βουλής και των Αντιπροέδρων, μέρος του αρχείου της Βουλής (το υπόλοιπο βρίσκεται στο Καπνεργοστάσιο επί της οδού Λενορμάν), τα γραφεία των κοινοβουλευτικών ομάδων των κομμάτων, το τηλεοπτικό κανάλι της Βουλής των Ελλήνων, καθώς και διοικητικές υπηρεσίες. Άλλα κτήρια, που στεγάζουν υπηρεσίες της Βουλής των Ελλήνων είναι το πρώην Καπνεργοστάσιο της οδού Λενορμάν (Βιβλιοθήκη και Αρχείο της Βουλής), τα κτήρια της Λεωφόρου Αμαλίας 14 & 21 (διοικητικές υπηρεσίες και τηλεοπτικός σταθμός), τα κτήριο των οδών Βουλής 4, Σέκερη 1 και Μητροπόλεως 2, όπου βρίσκονται τα γραφεία των Βουλευτών επαρχίας και το Εκθετήριο του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων, τμήμα του Μεγάρου Αρβανίτη (διοικητικές υπηρεσίες) και το κτήριο της οδού Σέκερη 1Α (διοικητικές υπηρεσίες). Η Βουλή διαθέτει προσωπικό 2.155 ατόμων εκ των οποίων 788 είναι μετακλητοί. Σημαντικός αριθμός των εκλεγόμενων βουλευτών έχει συγγενικές σχέσεις με πρόσωπα που διετέλεσαν στο παρελθόν είτε βουλευτές είτε υπουργοί. Στη Βουλή που προέκυψε από τις πρώτες εκλογές μετά τη μεταπολίτευση του '74 το ποσοστό αυτό ήταν περίπου 30% και παραμένει έκτοτε υψηλό. Σήμερα, 41 βουλευτές συγγενεύουν μεταξύ τους, με το μεγαλύτερο ποσοστό να διατηρεί το κυβερνών κόμμα της ΝΔ Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία συστάθηκε, με ομόφωνη απόφαση της Ολομέλειας της Βουλής, το 1999 και άρχισε να λειτουργεί το 2004. Σκοπός του Ιδρύματος είναι η μελέτη και η διάδοση των αρχών του Κοινοβουλευτισμού και της Δημοκρατίας. Βουλή των Εφήβων Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων Εκθέσεις Εκδηλώσεις Εκδόσεις Πάρκο Εθνικής Συμφιλίωσης - Γράμμος Κατάλογος Ελλήνων βουλευτών (Ιούνιος 2023) Κατάλογος εκλογικών περιφερειών της Ελλάδας Επίσημος ιστότοπος