Εστιαία

Η Εστιαία ή Εστίαια ή Ιστιαία (αρχαία ελληνικά: Ἑστιαία), (ο δήμος: Εστιαίας) ήταν αρχαίος οικισμός - πόλη και δήμος της Αιγηίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας).

 Ο δήμος πήρε πιθανώς το όνομά του κατά μια εκδοχή από τη θεά Εστία και κατά μια άλλη εκδοχή από την μυθική επώνυμη ηρωίδα νύμφη Ιστιαία, κόρη του Υριέα (γιου του Ποσειδώνα και μιας από τις 7 Πλειάδες, της Αλκυόνης) και αδελφή του Ωρεού. Στη περίπτωση της Ιστιαίας (Εστίαια) της Εύβοιας, η ονομασία πιθανώς να οφείλεται είτε στη νύμφη Ιστιαία, είτε να προέρχεται από τις λέξεις «ιστίον» ή «ιστός», λόγω της κατασκευής καταρτιών πλοίων από τα δέντρα του όρους Τελεθρίου. Ο δήμος της Εστιαίας, ήταν δήμος του Άστεως. Βρισκόταν στο βορειοανατολικό τμήμα της αρχαίας Αθήνας, σύμφωνα με κάποιους ερευνητές ίσως κοντά στον Κολωνό, αλλά οι σύγχρονοι ερευνητές πιστεύουν ότι ήταν στο λόφο Τσακού, ανάμεσα στις σημερινές περιοχές του Χολαργού και της Αγίας Παρασκευής. Πολύ λίγα είναι γνωστά για την αρχαία Εστιαία. Σύμφωνα με τον Στράβωνα πολίτες της ίδρυσαν αρχικά την ομώνυμη πόλη Εστίαια ή Ιστιαία στο βόρειο τμήμα του νησιού της Εύβοιας, η θεωρία αυτή, ωστόσο, αναπτύχθηκε κατά την Ύστερη Περίοδο και μπορεί να είναι αβάσιμη. Ο ερευνητής του 19ου αιώνα Διονύσιος Σουρμελής, πίστευε, ότι ο δήμος βρισκόταν εις το Μαρκόπουλον. Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, ως μέλος της Αιγηίδας φυλής, συμμετείχε με 1 βουλευτή στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη (307/306 – 224/223 π.Χ.) και την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.) ο δήμος αντιπροσωπευόταν με 1 βουλευτή στη Βουλή των 600. Κατά την τέταρτη (201/200 π.Χ. – 126/127) και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) είναι άγνωστος ο αριθμός βουλευτών–αντιπροσώπων του δήμου. Ο δημότης της αρχαίας Εστιαίας ονομαζόταν Εστιαίος ή Εστιαιεύς ή με τη χρήση της λέξης «Εστιαιόθεν», δηλαδή προέρχεται από την Εστιαία. Ο δήμος διακατείχε ιερά εδάφη, τα οποία είχαν ενοικιαστεί από τον Παναίτιο, ο οποίος υπήρξε ο τελευταίος Σχολάρχης στην Στωική Σχολή της Αθήνας. Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από το δήμο της Εστιαίας, όπως ο Βάγχυλος ο Εστιαιόθεν, ο Δημοκλείδης ο Εστιαιόθεν, ο μετρονόμος Δικαιομένης ο Εστιαιόθεν, ο Διονυσοκλής ο Εστιαιεύς γιος του Ρόδωνος κ.α. Αρχαία Αθήνα Αιγηίδα φυλή Πρωτογενείς πηγές Στράβων, «Γεωγραφικά», Ι' 1.3. (X, 1, 3). Ελληνικές επιγραφές - IG Εστιαι και Ιστιαι Attica (IG I-III).Δευτερογενείς πηγές Hestiaea, στην ιστοσελίδα: referenceworks.brillonline.com, John S. Traill: The political organization of Attica: a study of the demes, trittyes, and phylai, and their representation in the Athenian Council,“Attica”. (39, 70, 110 no. 55, table 2.). Princeton: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA), 1975, (ISBN 978-0-87661-514-0) John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 127. Peter Siewert, "Die Trittyen Attikas und die Heeresreform des Kleisthenes", C.H. Beck, München 1982, (ISBN 3406080634), (ISBN 9783406080630) «Hestiaia». www.ancientworlds.net. Ανακτήθηκε στις 18 Απριλίου 2015. Traill, J. «Places: 579950 (Hestiaia?)». Pleiades. Ανακτήθηκε στις 24 Ιανουαρίου 2017. Hestiaia?, Tsako, στις ιστοσελίδες: http://imperium.ahlfeldt.se & https://web.archive.org/web/20170808012018/http://dare.ht.lu.se/, Ψηφιακός Άτλας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ("Digital Atlas of the Roman Empire", Johan Åhlfeldt, Department of Archaeology and Ancient History, Lund University, Sweden), Πανεπιστήμιο Λουντ, Λουντ, Σουηδία, πρόγραμμα: Pelagios.