Γιούζεφ Ντιτλ

Ο Γιούζεφ Ντιτλ (πολωνικά: Józef Dietl) (24 Ιανουαρίου 1804 - 18 Ιανουαρίου 1878) ήταν Αυστριακός-Πολωνός ιατρός, πολιτικός, καθηγητής και πρύτανης του Γιαγκιελόνιου Πανεπιστημίου και δήμαρχος της Κρακοβίας κατά τα έτη 1866–1874.

 ο Γιούζεφ ήταν ένας από τους 7 γιους του Φραντσίσεκ Ντιτλ, ενός Αυστριακού αξιωματούχου και της Πολωνής Άννας, το γένος Κουλτσίτσκα. Αρχικά σπούδασε στο Σάμπορ, παρακολούθησε γυμνάσιο στο Τάρνουφ και στη συνέχεια στο Νόβι Σοντς. Σπούδασε φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Λβιβ και στη συνέχεια ιατρική στη Βιέννη, όπου απέκτησε διδακτορικό στην ιατρική και άρχισε να την ασκεί.Το 1851, έγινε καθηγητής και επικεφαλής του Τμήματος Παθολογίας και της Ιατρικής Κλινικής του Γιαγκιελόνιου Πανεπιστημίου. Εκείνη την εποχή, δύσκολα μπορούσε να χρησιμοποιήσει την πολωνική γλώσσα. Κατείχε αυτή τη θέση μέχρι το 1865. Το ακαδημαϊκό έτος 1861–1862 διετέλεσε πρύτανης του Γιαγκιελόνιου Πανεπιστημίου. Εξελέγη για το επόμενο έτος, 1862/63, αλλά οι αρχές αρνήθηκαν να τον εγκρίνουν με το πρόσχημα ότι παραβιαζόταν το έθιμο ότι κάθε χρόνο ο πρύτανης ήταν άτομο από διαφορετικό τμήμα. Στις 14 Ιουνίου 1865, ο Αυτοκράτορας Φραγκίσκος Ιωσήφ Α΄ της Αυστρίας υπέγραψε διάταγμα με το οποίο απομάκρυνε τον καθηγητή από την έδρα, την κλινική και τον συνταξιοδοτούσε χωρίς να αναφέρει κανέναν λόγο. Ο Ντιτλ συνέβαλε στην εισαγωγή της πολωνικής γλώσσας σε δημόσια και λαϊκά σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στη Γαλικία. Τα αξιώματά του συμπεριλήφθηκαν στη δημοσίευση Η θέση του σχολείου. Εθνικό Σχολικό Συμβούλιο. Γλώσσα διάλεξης, συνέβαλαν στην ίδρυση του Εθνικού Σχολικού Συμβουλίου, στη μεταρρύθμιση των εθνικών σχολείων, στην εισαγωγή της πολωνικής και της ουκρανικής ως γλώσσας διδασκαλίας αντί της γερμανικής. Το Σέιμ της Γαλικίας και Λοδομερίας ψήφισε νόμο που εγκρίθηκε από τον Αυτοκράτορα Φραγκίσκο στις 22 και 25 Ιουνίου 1867. Ο νόμος επέτρεπε την εισαγωγή στα δημοτικά και δευτεροβάθμια σχολεία του δικαιώματος επιλογής της γλώσσας διδασκαλίας ανάλογα με την εθνικότητα του ντόπιου πληθυσμού, την πολωνική ή την ουκρανική γλώσσα διδασκαλίας, όπου ήταν απόφαση του ιδρύματος που διατηρούσε το σχολείο, μαζί με το Εθνικό Σχολείο Συμβούλιο.Ο Ντιτλ υπέθεσε ότι τα άτομα με διάφορες παθήσεις θα έπρεπε να αντιμετωπίζονται σε ξεχωριστά δωμάτια (εκείνη την εποχή οι ασθενείς με διάφορες ασθένειες έμεναν στα ίδια δωμάτια, μολύνοντας ο ένας τον άλλον). Δημιούργησε έναν νέο κλάδο της ιατρικής, την λουτρολογία. Χάρη σε αυτόν, στις 9 Μαρτίου 1858, εγκαινιάστηκε η δραστηριότητα της Βαλνεολογικής Επιτροπής στην Επιστημονική Εταιρεία της Κρακοβίας. Ήταν επίσης αντεπιστέλλον μέλος της Οικονομικής Εταιρείας της Γαλικίας (1861–1878).Τα έτη 1866–1874 ήταν δήμαρχος της Κρακοβίας. Στις 13 Σεπτεμβρίου 1866 , το Δημοτικό Συμβούλιο της Κρακοβίας εξέλεξε τον Ντιτλ για δήμαρχο της πόλης με ψήφους 51 υπέρ έναντι 5 κατά. Ορκίστηκε την Τετάρτη 31 Οκτωβρίου 1866. Τρεις εβδομάδες μετά την ορκωμοσία του, ο αυτοκράτορας απένειμε στον Ντιτλ το Τάγμα του Σιδερένιου Στέμματος. Παραιτήθηκε από το λειτούργημα το 1874.Ως δήμαρχος, κατόρθωσε , μεταξύ άλλων, τα εξής: διπλασιασμός του εισοδήματος της πόλης χωρίς να επιβάλλονται νέα βάρη στην πόλη, καθάρισε το πυθμένα του Παλιού Βιστούλα, τακτοποίησε το πάρκο Πλάντι και τα τείχη γύρω από την Παλιά Πόλη, προετοιμασία ενός σχεδίου για την ανοικοδόμηση και τη συντήρηση του Σουκιενίτσε, ανάπτυξη δικτύου ύδρευσης, δημιουργία δημοτικής πυροσβεστικής, ανέγερση σχολείων στην πόλη, η ίδρυση της Σχολής Καλών Τεχνών.Ο Ντιτλ θεωρείται ένας από τους καλύτερους δημάρχους στην ιστορία της Κρακοβίας. Δημιούργησε το Ταμείο «Γιούζεφ Ντιτλ», υποστηρίζοντας αρχάριους τεχνίτες στους οποίους χορηγήθηκαν δάνεια σε 26 δόσεις δύο εβδομάδων, με επιτόκιο 3%. Τα επιτεύγματά του περιλαμβάνουν την προώθηση της φυσικοθεραπείας, της υγιεινής και διατροφικής θεραπείας και της λουτρολογίας. Ο Ντιτλ ήταν ο πρώτος που οργάνωσε τα πολωνικά σπα λουτροθεραπείας. Χάρη σε αυτόν, τα πολωνικά σανατόρια έγιναν μόδα, μεταξύ των οποίων στις: Κρινίτσα-Ζντρούι, Ράμπκα-Ζντρούι, Ιβόνιτς, Στσαβνίτσα και Ζεγκιέστουφ. Εξέδωσε το βιβλίο Περί μεταρρύθμισης των εθνικών σχολείων. Το 1846 παντρεύτηκε την Χελένα Ζίτερμπαρθ, μια Αυστριακή από τη Βιέννη, που ήταν δεκαεννέα χρόνια νεότερη του (πέθανε το 1885), αλλά λόγω της τρομερής κατάστασης της υγείας της στην Κρακοβία, αποφάσισε να εγκαταλείψει την πόλη και τον σύζυγό της. Ο καθηγητής πέθανε άτεκνος και κληροδότησε την περιουσία του στον ανιψιό του, Λεόπολντ Ντιτλ, ζητώντας του να εξασφαλίσει την κληρονομιά και για τη σύζυγό του, Χελένα. Τάφηκε στο Κοιμητήριο Ρακοβίτσκι στην Κρακοβία. Του έχουν απονεμηθεί πολλά παράσημα και τιμές, μεταξύ των οποίων: 1861: Επίτιμος Δημότης της πόλης της Κρακοβίας 1866: Χρυσός Πολιτικός Σταυρός Αξίας (Αυστροουγγαρία) 1867: Επίτιμος πολίτης του Νόβι Σοντς 1869: Τάγμα του Σιδερένιου Στέμματος, 3ης τάξης από τον Αυτοκράτορα Φραγκίσκο Ιωσήφ Α΄ 1869: Διοικητής του Τάγματος του Αγίου Γρηγορίου του Μέγα του Πάπα Πίου Θ΄ Κατά τα έτη 1860–1878 ήταν επίτιμο μέλος της Εταιρείας Φίλων Μάθησης του Πόζναν. Εκτός από πολλές λειτουργίες και κοινωνικές δραστηριότητες, ο Ντιτλ ήταν επίσης ο Πρόεδρος του πρώτου αυτοκρατορικού περιφερειακού σχολικού συμβουλίου της πόλης της Κρακοβίας, το οποίο ιδρύθηκε το 1871.Υπάρχουν πολλά μνημεία του Γιούζεφ Ντιτλ στην Πολωνία, συμπεριλαμβανομένης στην Πλατεία Αγίων Πάντων στην Κρακοβία, που αποκαλύφθηκαν στις 8 Οκτωβρίου 1938. Στη Στσαβνίτσα, στην πλατεία που φέρει το όνομά του, υπάρχει ένας οβελίσκος που τον τιμά με μια λατινική επιγραφή, που χρηματοδοτήθηκε από τον ιδρυτή του θερέτρου της Στσαβνίτσα, Γιούζεφ Στάφαν Σάλαϊ. Στην Κρινίτσα-Ζντρούι, ένα μνημείο ανεγέρθηκε στο Πάρκο Ντούκιετ το 1900, σχεδιασμένο από τον Λέον Μιετσίσουαφ Ζαβιέισκι και ένας από τους κεντρικούς δρόμους πήρε το όνομά του - Λεωφόρος Ντιτλ. Ένα μνημείο με την προτομή του ανεγέρθηκε στο Ιβόνιτς το 1978.Το 1957, κυκλοφόρησε η σειρά γραμματοσήμων «Πολωνική Ιατρική», στην οποία το γραμματόσημο με ονομαστική αξία 1,35 ζλότι δείχνει τον Γιούζεφ Ντιτλ. Józef Dietl, pierwszy prezydent miasta Krakowa, znakomity lekarz, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, patrjota polski : w 50-tą rocznicę śmierci. Κρακοβία: Gmina miasta Krakowa. 1928. Portrety niepospolitych, Κρακοβία: Petrus, 2013, σελ. 282–306, ISBN 978-83-7730-019-3 Lokalizacja grobu Dietlów στο OpenStreetMap «Józef Dietl (1804–1878) Ze wspomnień rodzinnych» (PDF) (στα Πολωνικά). «Notatki z kliniki lekarskiej prof. Józefa Dietla» (PDF) (στα Πολωνικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 26 Μαΐου 2018. Ανακτήθηκε στις 21 Μαΐου 2022. Εκδόσεις του Γιούζεφ Ντιτλ στη βιβλιοθήκη Polona Πορτρέτο του Προέδρου - ντοκιμαντέρ στο YouTube