Α.Ο. Αχιλλέας Πάτρας

Ο Α.Ο. Αχιλλέας Πάτρας ήταν αθλητικός σύλλογος με έδρα την Πάτρα. Ανήκε στην δύναμη της Ε.Π.Σ. Αχαΐας με αριθμό μητρώου Ε.Π.Ο. 96. Ιδρύθηκε αρχικά το 1929 από τους Γεώργιο Φιλιππόπουλο, Χρ. Αναστασάκη, Γ. Μπριαμάτο, Ανδρέα Πιερρή, Γ. Σούλος, Γερ. Ξυγκάκη και άλλους. Τα χρώματα της ομάδος ήταν το πράσινο-άσπρο και έδρα είχε την συνοικία του Αγίου Διονυσίου της Πάτρας. Διατηρούσε τμήματα ποδοσφαίρου, μπάσκετ, βόλεϊ, υδατοσφαίρισης και κολύμβησης. Το 1960 απορροφήθηκε από τον Πατραϊκό ΟΦ. Το 1975 επανιδρύθηκε και εγγράφηκε στη δύναμη της ΕΠΣ Αχαΐας και ΕΠΟ με αριθμό μητρώου πλέον το 2119. Το 2003 συγχωνεύτηκε με την Α.Ε. Αγυιάς και μετονομάστηκε σε Α.Ε. Πανιώνιος Αχιλλέας Αγυιάς με χρώματα βυσσινί και μπλε.

 Αγωνιζόταν για πολλά χρόνια στο γήπεδο του που βρισκόταν στην συνοικία του Αγίου Διονυσίου. Στο κύπελλο Ελλάδος έκανε εντυπωσιακή πορεία το 1946-47 όπου απέκλεισε την ΑΕΚ με 2-1 στη Νέα Φιλαδέλφεια , κατά σειρά είχε αποκλείσει τους Πατρέα με 1-1 και 3-0, Παναχαϊκή με 2-1, την ΑΕΚ με 2-1, τον Άρη Αθηνών με 2-1 για να αποκλειστεί στα ημιτελικά από τον Ολυμπιακό με 4-1 σε μονό αγώνα στο Στάδιο Καραϊσκάκη. Στους 16 του κυπέλλου έφτασε και το 1950-51 και αποκλείστηκε από τον Παναθηναϊκό με 2-0 άνευ αγώνος αφού ο πρώτος αγώνας αναβλήθηκε και στον δεύτερο παραιτήθηκε ο Αχιλλέας. Το 1938 συγχωνεύτηκε , απορρόφησε στην ουσία, με τον σύλλογο Αχαϊκή Ένωσις κρατώντας το όνομα του Αχιλλέα. Το 1959-60 συγχωνεύεται με τον Πατραϊκό Α.Ο. Οι δύο ομάδες έπαιζαν στην Α΄ κατηγορία αλλά δεν μπορούσαν να κατακτήσουν τον τίτλο, κάτι που το έκαναν μετά τη συγχώνευση. Στη συνέχεια, το 1967, ο Πατραϊκός συγχωνεύεται αναγκαστικά μαζί με τους συλλόγους: Α.Π.Σ. Θύελλα, Α.Π.Σ. Ολυμπιακός, ΑΣ Ηρακλής Πατρών, Α.Σ. Απόλλων και Προοδευτική Πάτρας και ιδρύεται ο Α.Π.Σ. Πάτραι. Το 1973 ιδρύθηκε ο ανεξάρτητος σύλλογος Πατραϊκός με πρωτοβουλία του Ν. Χρυσανθόπουλου και αναγνωρίστηκε επίσημα σαν Αχιλλέας από το πρωτοδικείο την 2 Σεπτεμβρίου 1975. Το 1975 εντάχτηκε στην Γ κατηγορία και από το 1979 αγωνίζεται μόνιμα στην Α' κατηγορία μέχρι το 2003. Τότε συγχωνεύεται με την Α.Ε. Αγυιάς (που με τη σειρά της ήταν αποτέλεσμα συγχώνευσης του ΑΟ Αγυιάς με τον Πανιώνιο Πατρών και μετονομάζεται σε Α.Ε. Πανιώνιος Αχιλλέας Αγυιά. Συμμετοχές Δ' Εθνική: 1998 Πρωταθλητής Αχαΐας: 1997 Πρωτάθλημα Β΄ κατηγορίας Αχαΐας: 1952 Φιναλίστ Κυπέλλου Αχαΐας: 1989 Το τμήμα ιδρύθηκε το 1949. Ο Αχιλλέας έως τότε διατηρούσε μόνο τμήμα ποδοσφαίρου, τότε η διοίκηση του έκανε πρόταση στο ανεξάρτητο σωματείο υδατοσφαίρισης της Πάτρας "Κολυμβητικός Όμιλος Γλυφάδας" και τον ενσωμάτωσε στον Αχιλλέα αποτελώντας το τμήμα κολύμβησης και υδατοσφαίρισης του συλλόγου. Πρώτοι αθλητές του τμήματος ήταν οι Κωστής Στεφανόπουλος ο μετέπειτα υπουργός και πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Σπ. Στεφανόπουλος, ο Ν. Τσιτσάρας, Π Διαμαντόπουλος, Α. Δροσόπουλος, Σ. Ρούπας και άλλοι. Το πρώτο παιχνίδι στην ιστορία του το έδωσε στα "Μαραγκοπούλεια" της ίδιας χρονιάς απέναντι στον Ν.Ο. Πατρών και ήρθε ισόπαλος 3-3. Λόγω του ότι είχε αθλοθετηθεί κύπελλο έγινε και δεύτερο παιχνίδι που πάλι έληξε ισόπαλο 4-4 ο ΝΟΠ διοργανωτής των αγώνων έδωσε το κύπελλο στον Αχιλλέα τιμής ένεκεν , το πρώτο στη ιστορία του. Στο πρωτάθλημα Ελλάδος ξεκίνησε από την Β΄κατηγορία και αγωνίστηκε στην Α΄ Εθνική τα έτη: 1953, 1954, 1955, 1956, 1957, 1958, 1959 και το 1960. Στο πρωτάθλημα Α΄ Εθνικής του 1954. κατέλαβε την τελευταία θέση και υποβιβάστηκε. Στο πρωτάθλημα συμμετείχαν επίσης οι Εθνικός Πειραιώς, Ολυμπιακός, ΝΟ Πατρών, Εθνικός Γ.Σ., Α.Ο. Παλαιό Φάληρο και Άρης. Το τμήμα διατηρήθηκε έως τη περίοδο 1959-60 που ο Αχιλλέας συγχωνεύτηκε με την Δόξα Πατρών. Πρωταθλήματα Β΄ Εθνικής: 1950, 1952 Το τμήμα ιδρύθηκε το 1949 μαζί με αυτό της υδατοσφαίρισης . Συμμετείχε σε όλες τις διοργανώσεις της εποχής χωρίς μεγάλες επιτυχίες από τους αθλητές του. Το τμήμα καλαθοσφαίρισης ιδρύθηκε το 1977 με συμμετοχή στα τοπικά πρωταθλήματα της Τ.Ε. ΣΕΓΑΣ Πατρών και της ΕΣΚΑ-Η. Στο πρώτο του τοπικό πρωτάθλημα που συμμετείχε το 1977 τερμάτισε 2ος με ισοβαθμία . Στο πρωτάθλημα του 1977-78 ισοβάθμησε με την Παναχαϊκή κι έπαιξαν αγώνα μπαράζ που έγινε στο τότε γήπεδο του Απόλλων Πατρών η Παναχαΐκή νίκησε τον Αχιλλέα με 46-38 σε έναν αγώνα που από τον Αχιλλέα έπαιξαν οι Ζαρκάδας, Σωητρόπουλος, Λανδρίτσης, Κουτσοπανάγος, Κόζης, Γκάβρος, και Θέρμος. Συνέχισε να αγωνίζεται στην Α κατηγορία του πρωταθλήματος με μέτρια παρουσία έως το 1984-85 που υποβιβάστηκε στην Β΄κατηγορία της ΕΣΚΑ-Η. Το τμήμα πετοσφαίρισης ιδρύθηκε το 1978 με συμμετοχή στα τοπικά πρωταθλήματα της Πάτρας. Πατρινό Αθλητικό Πανόραμα, Βασίλης Οικονομόπουλος, Πάτρα 1994. Λεύκωμα "100 χρόνια Πατραϊκό ποδόσφαιρο", Δήμος Πατρέων 2006. Τάσσος Σταθόπουλος, Αχαϊκό ποδόσφαιρο εκατόν είκοσι χρόνια (1891-2010), Εκδόσεις Γιάννης Πικραμένος, Πάτρα 2010, ISBN 978-960-6628-27-6.