Αχτόπολ

Η Αγαθούπολη (βουλγαρικά: Ахтопол - Αχτόπολ) είναι πόλη και παραθαλάσσιο θέρετρο στη νότια Βουλγαρική Ακτή της Μαύρης Θάλασσας. Βρίσκεται σε ένα ακρωτήριο, στο νοτιότερο τμήμα της Επαρχίας του Μπουργκάς . Είναι η νοτιότερη πόλη των Βουλγαρικών ακτών και απέχει μόλις 12 χιλιόμετρα από την Ευρωπαϊκή Τουρκία. Πληθυσμός το έτος 2005 είναι περίπου 1.318 κάτοικοι. Βρίσκεται μέσα στο Φυσικό Πάρκο Στράντζα.

 Η πόλη βρίσκεται στη θέση αρχαίου Θρακικού οικισμού, με τα πρώτα ίχνη ανθρώπινης εγκατάστασης να χρονολογούνται από τη Νεολιθική περίοδο. Πιθανότατα αποικίστηκε από τους Αρχαίους Έλληνες γύρω στο 430 π.Χ. Οι Ρωμαίοι την ονόμασαν Peronticus, ενώ ο Βυζαντινός ηγέτης Αγάθων ανακατασκεύασε την πόλη μετά από βαρβαρικές επιδρομές και, ενδεχομένως, της έδωσε το όνομά του, Αγαθόπολις. Σύμφωνα με άλλες πηγές ονομάστηκε έτσι ήδη από το 323 π.Χ. Κατά το Μεσαίωνα η πόλη άλλαζε συχνά χέρια μεταξύ της Βυζαντινής και της Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας. Μεσαιωνική πηγές αναφέρουν την Αγαθούπολη ως ζωντανό εμπορικό λιμάνι, όπου έφταναν πολλά Βυζαντινά, Ιταλικά και άλλα πλοία. Με την εισβολή των Οθωμανικών στρατευμάτων στα τέλη του 14ου αιώνα η πόλη ονομάστηκε Αχτένμπολου και πέρασε τελικά στην Οθωμανική κυριαρχία το 1453. Ενα Οθωμανικό φορολογικό μητρώο του 1498 καταγράφει 158 χριστιανικές οικογένειες στην Αγαθούπολη, οι περισσότερες με Ελληνικά ονόματα, αλλά άλλες με προφανώς Σλαβικά (Βουλγαρικά). Το 1898 η Αγαθούπολη ήταν μια πόλη με 410 οικογένειες από τις οποίες 300 ήταν Ελληνικές (περίπου 1800 Έλληνες ασχολούμενοι κυρίως με την αλιεία), και 110 Βουλγαρικές. Κατά τον 19ο αιώνα ήταν ακόμα ακμάζον κέντρο αλιείας και εξωτερικού εμπορίου, με πολλούς ντόπιους να κατέχουν τα δικά τους πλοία και να πωλούν αγαθά σε όλη τη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο. Η αμπελουργία ήταν επίσης αρκετά ανεπτυγμένη. Η Αγαθούπολη έχει καεί και καταστραφεί πολλές φορές από πειρατές (συχνά Λαζούς του Καυκάσου), με πιο πρόσφατη πυρκαγιά εκείνη του 1918, όταν η πόλη είχε σχεδόν καταστραφεί. Τα μόνα ίχνη που έχουν απομείνει από τα αρχαία χρόνια είναι υπολείμματα του φρουρίου της πόλης (που φθάνουν μέχρι 8 μέτρα ύψος και 3,5 m πλάτος), η μονή του 12ου αιώνα του Αγίου Ιωάννη και μια κρήνη με γλυπτό ιππέα. Ένα άλλο αξιοθέατο είναι η Εκκλησία της Ανάληψης του 1796. Η Αγαθούπολη ήταν κέντρο καζά στο σαντζάκι του Κιρκλαρελί του Βιλαετίου της Αδριανούπολης μεταξύ 1878-1912 ως «Αχτάμπολου» . Από εδώ πέρασε επίσης ο Εβλιγιά Τσελεμπή το 1663 και την αναφέρει ως «Αχτάμπολου» στον 6ο τόμο του Σεϊχατναμέ (ταξιδιωτικές περιγραφές) του. Μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους, όταν η περιοχή παραχωρήθηκε στη Βουλγαρία από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, ο κυρίως Ελληνικός πληθυσμός της πόλης σταδιακά μετακόμισε στην Ελλάδα και αντικαταστάθηκε από Βούλγαρους πρόσφυγες, κυρίως από την Ανατολική Θράκη, ειδικά το Μπουναρχισάρ (150 οικογένειες). Οι περισσότεροι των κατοίκων έφθασαν στη Θεσσαλονίκη όπου και παρέμεινα μέχρι το 1921, όπου η τότε ελληνική κυβέρνηση τους επέτρεψε να δημιουργήσουν νέα δική τους πόλη στη παραλία Αιγαίου κοντά στο σιδηροδρομικό σταθμό της Μεθώνης (Ελευεροχωρίου), βόρεια της Κατερίνης (στο Νομό Πιερίας), σε ανάμνηση της γενέτειράς τους. Το 1925 είχαν ήδη εγκατασταθεί στη νέα πόλη που πήρε το όνομα Νέα Αγαθόπολη ή Νέα Αγαθούπολη περί τις 50 οικογένειες όπου και κτίστηκε σχολείο και μικρός ναός αφιερωμένος στην Αγία Αναστασία. Η Αγαθούπολη έχει υγρό υποτροπικό κλίμα, που μοιάζει με μεσογειακό με περιορισμένη ηπειρωτική επίδραση.