Επιχείρηση Κόνδορας

Η Επιχείρηση Κόνδορας (ισπανικά: Operación Cóndor‎ ή πορτογαλικά: Operação Condor‎) επίσης γνωστή ως Σχέδιο Κόνδορας ήταν εκστρατεία πολιτικής καταστολής και κρατικής τρομοκρατίας που υποστηρίχθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και περιελάμβανε επιχειρήσεις μυστικών υπηρεσιών καθώς και δολοφονίες πολιτικών αντιπάλων. Εφαρμόστηκε επίσημα τον Νοέμβριο του 1975 από τις δεξιές δικτατορίες της Νότιας Αμερικής.Λόγω του μυστικού χαρακτήρα της, ο ακριβής αριθμός των θανάτων που αποδίδονται άμεσα στην "Επιχείρηση Κόνδορας" αμφισβητείται ιδιαίτερα. Κάποιες εκτιμήσεις κάνουν λόγο ότι τουλάχιστον 60.000 θάνατοι μπορούν να αποδοθούν στον Κόνδορα, με περίπου 30.000 από αυτούς στην Αργεντινή, ενώ τα Αρχεία του Τρόμου απαριθμούν 50.000 νεκρούς, 30.000 εξαφανισμένους και 400.000 φυλακισμένους. Επιπλέον, ο Αμερικανός πολιτικός επιστήμονας Τζέι Πάτρις ΜάκΣερι δίνει έναν αριθμό τουλάχιστον 402 νεκρών σε επιχειρήσεις του Κόνδορα που διέσχισαν τα εθνικά σύνορα, και αναφέρει ότι από εκείνους που «είχαν εξοριστεί και απήχθησαν, βασανίστηκαν και δολοφονήθηκαν σε συμμαχικές χώρες ή μεταφέρθηκαν παράνομα στις χώρες καταγωγής τους για να εκτελεστούν... εκατοντάδες ή χιλιάδες τέτοια άτομα - ο αριθμός των οποίων δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί - απήχθησαν, βασανίστηκαν και δολοφονήθηκαν στις επιχειρήσεις του Κόνδορα». Στα θύματα περιλαμβάνονται αντιφρονούντες και αριστεροί ηγέτες συνδικάτων και αγροτών, ιερείς και καλόγριες, φοιτητές και δάσκαλοι, διανοούμενοι και ύποπτοι αντάρτες.Αν και περιγράφηκε από την Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (CIA) ως «μια συνεργατική προσπάθεια από τις υπηρεσίες πληροφοριών/ασφαλείας πολλών χωρών της Νότιας Αμερικής για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και της ανατροπής», οι αντάρτες χρησιμοποιήθηκαν ως δικαιολογία, καθώς δεν ήταν ποτέ ουσιαστικοί αρκετά για να ελέγξουν το έδαφος, να κερδίσουν υλική υποστήριξη από οποιαδήποτε ξένη δύναμη ή να απειλήσουν με άλλο τρόπο την εθνική ασφάλεια.Τα βασικά μέλη του Κόνδορα ήταν οι κυβερνήσεις της Αργεντινής, της Χιλής, της Ουρουγουάης, της Παραγουάης, της Βολιβίας, ενώ η Βραζιλία υπέγραψε τη συμφωνία αργότερα. Το Εκουαδόρ και το Περού εντάχθηκαν στην επιχείρηση αργότερα σε πιο περιφερειακούς ρόλους. Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών παρείχε σχεδιασμό, συντονισμό, εκπαίδευση σε βασανιστήρια, και τεχνική υποστήριξη και παρείχε στρατιωτική βοήθεια στους δικτάκτορες κατά τη διάρκεια των κυβερνήσεων Τζόνσον, Νίξον, Φορντ, Κάρτερ και Ρίγκαν. Τέτοια υποστήριξη διοχετευόταν συχνά μέσω της CIA.

 Bevins, Vincent (2020). The Jakarta Method: Washington's Anticommunist Crusade and the Mass Murder Program that Shaped Our World. PublicAffairs. ISBN 978-1541742406. Blakeley, Ruth (2009). State Terrorism and Neoliberalism: The North in the South. Routledge. (ISBN 0415686172) Stella Calloni, Los años del lobo (The Years of the Wolf) and Operación Cóndor: Pacto Criminal (Operation Condor: Criminal Pact), La Habana: Editorial Ciencias Sociales, 2006. Luiz Cláudio Cunha. Operação Condor. O sequestro dos uruuguaios. Uma reportagem dos tempos da ditadura. Porto Alegre: L&PM, 2008. John Dinges, The Condor Years: How Pinochet and His Allies Brought Terrorism to Three Continents (The New Press, 2004) (ISBN 1565849779) Peter Kornbluh, The Pinochet File: A Declassified Dossier on Atrocity and Accountability (The New Press, 2013) (ISBN 1595589120) Cecilia Menjívar and Néstor Rodríguez (eds). When States Kill: Latin America, the U.S., and Technologies of Terror Αρχειοθετήθηκε 2015-11-04 στο Wayback Machine.. (University of Texas Press, 2005) (ISBN 0292706790) Marie-Monique Robin, Escadrons de la mort, l'école française ("Death Squads, the French School"). Book and documentary film (French, transl. in Spanish, Sudamericana, 2002). J. Patrice McSherry, Predatory States: Operation Condor and Covert War in Latin America. (Rowman & Littlefield Publishers, 2005) (ISBN 0742536874) McSherry, J. Patrice (2011). «Chapter 5: "Industrial repression" and Operation Condor in Latin America». Στο: Esparza, Marcia· Huttenbach, Henry R.· Feierstein, Daniel. State Violence and Genocide in Latin America: The Cold War Years (Critical Terrorism Studies). Routledge. ISBN 978-0415664578. Nilson, Cezar Mariano; Operación Cóndor. Terrorismo de Estado en el cono Sur (Operation Condor in the Southern Cone). Buenos Aires: Lholé-Lumen, 1998. Paredes, Alejandro. La Operación Cóndor y la guerra fría (Operation Condor and the Cold War), Universum [online], 2004, vol. 19, no. 1, p. 122–137. ISSN 0718-2376. Gutiérrez Contreras, J.C. y Villegas Díaz, Myrna. "Derechos Humanos y Desaparecidos en Dictaduras Militares" (Human Rights and the Disappeared of the Military Dictatorships), KO'AGA ROÑE'ETA, se.vii (1999) – Previamente publicado en Derecho penal: Implicaciones Internacionales, Publicación del IX Congreso Universitario de Derecho Penal, Universidad de Salamanca. Edit. Colex, Madrid, Marzo de 1999 Informe de la Comisión Nacional sobre prisión política y tortura (Report of the National Commission on Political Imprisonment and Torture). Santiago de Chile, Ministerio del Interior – Comisión Nacional sobre Prisión Política y Tortura, 2005. Operation Condor on Nizkor's website (in Spanish) Memoriaviva, a complete list of victims, torture centers and criminals (in Spanish) FBI file at Internet Archive The Condor Years – How Pinochet and His Allies Brought Terrorism to Three Continents Ed Koch Threatened with Assassination in 1976 How Paraguay's 'Archive of Terror' put Operation Condor in focus. BBC, 22 December 2012. Operation Condor Trial Tackles Coordinated Campaign by Latin American Dictatorships to Kill Leftists, March 2013 video report by Democracy Now! Argentina begins prosecution of military-era human rights abuses. Christian Science Monitor. 5 March 2013. Fight of the Condor: uncovering South America's shame – in pictures. The Guardian. 7 July 2016. The United States Declassification Project on Argentina The CIA's Secret Global War Against the Left. Jacobin. 30 November 2020. Operation Condor: All Major Missions and Events [1968–1989]