Όλα για την Εύα

Όλα για την Εύα (πρωτότυπος αγγλικός τίτλος: All About Eve), ή αλλιώς Εύα, είναι ο τίτλος ταινίας του 1950, σκηνοθετημένη από τον Τζόζεφ Λ. Μάνκιεβιτς και βραβευμένη με το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας. Πρωταγωνιστές αυτής της κλασσικής ταινίας της χρυσής εποχής του Χόλυγουντ είναι η Μπέτι Ντέιβις, η Αν Μπάξτερ, ο Τζορτζ Σάντερς, η Σελέστ Χολμ και η Μέριλιν Μονρόε σε έναν απ'τους πρώτους της ρόλους. Η ταινία προτάθηκε για 14 βραβεία Όσκαρ (ρεκόρ υποψηφιοτήτων, το οποίο διατηρεί μέχρι και σήμερα μαζί με τη ταινία Τιτανικός και το La La Land) και απέσπασε έξι. Το 1997 το "Όλα για την Εύα" έλαβε την 16η θέση ως μιά από τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου.

 Η Μάργκο Τσάνινγκ (Μπέτι Ντέιβις) είναι η μεγαλύτερη σταρ του Μπρόντγουεϊ, η οποία έχει κλείσει τα σαράντα και η ηλικία της έχει αρχίσει να φαίνεται. Ένα βράδυ μετά από μια παράσταση, μια φίλη της Μάργκο, η Κάρεν Ρίτσαρντς (Σελέστ Χολμ) της συστήνει, στα καμαρίνια του θεάτρου, μια νεαρή θαυμάστρια, την Ιβ (Εύα) Χάρρινγτον (Αν Μπάξτερ). Η Εύα δηλώνει ότι έχει παρακολουθήσει όλες τις παραστάσεις της Μάργκο, ότι είναι και εκείνη επίδοξη ηθοποιός κι ότι η Μάργκο με τις ερμηνείες της, δίνει λίγη χαρά κι ελπίδα στην ταλαιπωρημένη και μες τη φτώχια ζωή της. Η Μάργκο κολακεύεται και ενθουσιάζεται με το ήθος, τη σεμνότητα και την λατρεία που έχει η νεαρή κοπέλα για αυτήν τόσο ώστε να την κάνει προστατευόμενή της. Αυτές τις αρετές της Εύας δείχνουν να εκτιμούν και οι υπόλοιποι φίλοι της Μάργκο, ο εραστής της και σκηνοθέτης Μπιλ Σάμσον (Γκάρι Μέριλ), ο θεατρικός συγγραφέας Λόιντ Ρίτσαρτς (Χιού Μάρλοου) και η σύζυγός του Κάρεν, το μοναδικό άτομο που δεν πιστεύει την ιστορία της Εύας είναι η οικονόμος της Μάργκο, Μπέρντι (Θέλμα Ρίττερ), η οποία θεωρεί δικαιολογημένα ότι η Εύα υποκρίνεται και ότι δεν είναι αυτό που θέλει να δείξει. Η Εύα έχοντας πλέον αποκτήσει την εμπιστοσύνη της Μάργκο θα προσπαθήσει με τη βοήθεια ενός κυνικού θεατρικού κριτικού του Άντισον ΝτεΓουίτ (Τζορτζ Σάντερς) να κλέψει από τη Μάργκο καριέρα, εραστή και φίλους. Η Μάργκο την καταλαβαίνει και ακονίζει τα νύχια της προσπαθώντας να σώσει ότι είναι για αυτήν πολυτιμότερο. Το 1949 ο Τζόσεφ Μάνκιεβιτς, ο οποίος είχε ήδη κερδίσει όσκαρ σκηνοθεσίας την ίδια χρονιά για την ταινία "Γράμμα σε τρεις συζύγους", διαβάζοντας το μικρό διήγημα της Μαίρη Ορ "Η σοφία της Εύας" αποφασίζει να βασιστεί σε αυτό και να γράψει ένα σενάριο για ταινία με θέμα την ηλικιωμένη ηθοποιό, κάτι που ήθελε καιρό να κάνει. Έτσι, έγραψε το αρχικό σενάριο του Όλα για την Εύα, με τίτλο "Τελευταία παράσταση" και το παρουσίασε στον πρόεδρο της 20th Century Fox και παραγωγό Ντάριλ Φ.Ζάνουκ, ο οποίος ενθουσιάστηκε τόσο ώστε να συνδράμει στις τροποποιήσεις. Ήταν μάλιστα ο Ζάνουκ που πρότεινε στον Μάνκιεβιτς τον τίτλο "Όλα για την Εύα". Η Μπέτι Ντέιβις, μεγάλη κυρία του αμερικάνικου σινεμά, δεν ήταν η πρώτη επιλογή του Μάνκιεβιτς και του Ζάνουκ για το ρόλο της Μάργκο. Ανάμεσα στις ηθοποιούς που προτάθηκαν για το ρόλο ήταν η Σούζαν Χέιγουορντ, η Μάρλεν Ντίντριχ και η Ίνγκριντ Μπέργκμαν, αλλά τελικά και οι δυο κατέληξαν στην 47χρονη Κλοντέτ Κολμπέρ, η οποία τραυματίστηκε κάνοντας σκι λίγο πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα. Η επόμενη επιλογή, η Μπάρμπαρα Στάνγουικ δεν ήταν διαθέσιμη εκείνη την περίοδο, έτσι ο Μάνκιεβιτς πρότεινε στον Ζάνουκ την Μπέτι Ντέιβις, τη μοναδική ηθοποιό που είχε τον επαγγελματισμό και τις ικανότητες που απαιτούσε ο ρόλος. Η Ντέιβις μετά από 18 χρόνια καριέρας με τη Γουόρνερ, είχε αφεθεί ελεύθερη από το συμβόλαιό της, καθώς οι τελευταίες τις ταινίες είχαν θεωρηθεί αποτυχημένες και δεν συμμετείχε σε καμιά ταινία εκείνη την περίοδο. Ο Ζάνουκ δεν είχε τις καλύτερες σχέσεις με τη Ντέιβις αλλά δέχτηκε και η απάντησή της μόλις διάβασε το σενάριο ήταν θετική. Η Αν Μπάξτερ ήταν επιλογή του Μάνκιεβιτς για το ρόλο της ραδιούργου Εύας, καθώς ο Ζάνουκ ήθελε την Τζίνι Κρέιν, η οποία όμως κατά τον Μάνκιεβιτς δεν ήταν κατάλληλη για το ρόλο. Ο Τζον Γκάρφιλντ και ο Ρόναλντ Ρήγκαν λήφθηκαν υπόψιν για το ρόλο του Μπιλ Σάμσον, αλλά τελικά επελέγη ο Γκάρι Μέριλ και επίσης η Νάνσυ Ντέιβις για το ρόλο της Κάρεν. Η Ζα Ζα Γκαμπόρ ήθελε πολύ το ρόλο της Φοίβης, μιας νεαρής θαυμάστριας της Εύας και απογοητεύτηκε όταν διαπίστωσε ότι τη σκέφτηκαν για το ρόλο της Μπέρντι. Η ταινία μετά την προβολή της απέσπασε διθυραμβικές κριτικές και μαζί με τη Λεωφόρο της Δύσης του Μπίλι Γουάιλντερ, άλλη ταινία της εποχής που ασχολείται με το χώρο του θεάματος, θεωρήθηκε φαβορί για τα Όσκαρ. Κέρδισε τα βραβεία των κριτικών και ήταν υποψήφια για Χρυσή Σφαίρα καλύτερης ταινίας. Υπήρξε πρόβλημα όμως όταν η Αν Μπάξτερ επέμεινε το στούντιο να την υποστηρίξει για να προταθεί για Όσκαρ α' γυναικείου ρόλου αντί για β' γυναικείο, κάτι που θα ελάττωνε τις πιθανότητες της Ντέιβις να κερδίσει το τρίτο της Όσκαρ. Έτσι κι έγινε, το φιλμ έλαβε ρεκόρ υποψηφιοτήτων, δεκατέσσερις στο σύνολο, μεταξύ των οποίων και πέντε για Όσκαρ ερμηνείας, στον α' γυναικείο ρόλο η Ντέιβις με τη Μπάξτερ, στο β' ανδρικό ο Σάντερς και στο β' γυναικείο η Χολμ και η Ρίττερ. Το αποτέλεσμα ήταν η Ντέιβις με τη Μπάξτερ να ακυρώσουν η μια την άλλη και το Όσκαρ α' γυναικείου ρόλου να πάει στη Τζούντι Χόλιντεϊ για το Γεννημένη Χθες. Ο μόνος που κατάφερε να αποσπάσει Όσκαρ ερμηνείας ήταν ο Τζόρτζ Σάντερς για τον κυνικό κριτικό Άντισον Ντε Γουίτ. Το φιλμ κέρδισε Όσκαρ σκηνοθεσίας και σεναρίου για το Μάνκιεβιτς και καλύτερης ταινίας. Η Ντέιβις παρέλαβε μερικούς μήνες μετά το βραβείο της κριτικής επιτροπής στο Φεστιβάλ των Καννών για την ερμηνεία της στην ταινία. Όλα για την Εύα στο cine.gr Όλα για την Εύα στο [1]