Άγιος Νικόλαος ο Προσκυνητής

Ο Άγιος Νικόλαος ο Προσκυνητής ή 'Αγιος Νικόλαος ο Αποδημήτης (ιταλικά: Nicola il Pellegrino) ( 1075 - 1094 ) είναι άγιος της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας, πολιούχος της πόλης Τράνι της Ιταλίας καταγόμενος από το Στείρι Βοιωτίας.

 Ο βίος του Αγίου Νικολάου του Προσκυνητή γράφτηκε το 1140 μ.Χ. από ανώνυμο στο Τράνι της Ιταλίας με βάση τη διήγηση του μοναχού Βαρθολομαίου, σύντροφο του Νικολάου στο ταξίδι του από τη Ναύπακτο για το προσκύνημά του στη Ρώμη. Σύμφωνα με τα ιερά καθολικά συγγράμματα και την καθολική παράδοση ο Νικόλαος γεννήθηκε στο Στείρι Βοιωτίας το 1075 μ.Χ. Οι γονείς του ήταν φτωχοί αγρότες και δεν του έδωσαν καμία μόρφωση. Όταν έγινε οκτώ χρονών η μητέρα του τον έστειλε να φυλάει τα πρόβατα. Η φύλαξη των προβάτων όμως δεν κράτησε πολύ. Γιατί ξαφνικά κάποια μέρα άρχισε να φωνάζει "Κύριε ελέησον" ζητώντας από τον Κύριο την θεία ευσπλαχνία του. Η ζωή του κυλούσε ανάμεσα σε ταπεινώσεις και προπηλακισμούς από τους ανθρώπους που τον θεωρούσαν τρελό γιατί επαναλάμβανε συνεχώς το " Κύριε ελέησον ". Γι' αυτό το λόγο στην Ορθόδοξη παράδοση, παρόλο που δεν τιμάται σε αυτήν ως άγιος, απαντάται και ως "δια Χριστόν σαλός". Ώσπου με θεϊκή υπόδειξη αποφάσισε να φύγει για να προσκυνήσει στην Ρώμη. Το 1092 μ.χ. συνάντησε στην Ναύπακτο έναν μοναχό ονόματι Βαρθολομαίο ο όποιος τον συνόδευσε στο ταξίδι του προς την Ιταλία. Στο Οτράντο έκανε θαύμα βοηθώντας ένα πλοίο να πιάσει λιμάνι που για πολλές ημέρες παρέμενε έξω, λόγω των ισχυρών ανέμων. Πέρασε από πολλά μέρη της Ιταλίας κηρύττοντας τον λόγο του Κυρίου, ψέλνοντας το"Κύριε ελέησον " και κάνοντας Θαύματα. Όταν έφτασε στη πόλη του Τάραντα φωνάζοντας "Κύριε ελέησον" και "Μετανοείτε" ο Επίσκοπος της πόλης, ο Βασίλειος θύμωσε και έβαλε ανθρώπους να τον μαστιγώσουν απάνθρωπα. Φεύγοντας από εκεί έφτασε στην πόλη του Τράνι μισοπεθαμένος και πολύ καταβεβλημένος κουβαλώντας έναν σταυρό και ψάλλοντας " Κύριε ελέησον ", τον υποδέχθηκε ο εκεί επίσκοπος. Στις τελευταίες στιγμές πριν ο Άγιος αφήσει την τελευταία του πνοή, έκανε ένα θαύμα ανάλογο με εκείνο του Σωτήρα στους γάμους στην Κανά,δηλαδή μετέτρεψε το νερό του δοχείου που ήπιε σε μυρωδάτο γλυκό κρασί και μετά ξεψύχησε στις 2 Ιουνίου 1094 σε ηλικία 19 ετών. Το 1089 Ο Αρχιεπίσκοπος Βυζάντιος ο Α΄ αναθέτει στον Αδελφέριο να γράφει για την ζωή και τα θαύματα του Νικόλα στο Τράνι και έναν χρόνο μετά το κείμενο διαβάζεται στην Ιερά Σύνοδο στη Ρώμη και ο Πάπας Ουρβανός Β' επιτρέπει στην εκκλησία του Τράνι να ανακηρύξει τον Νικόλαο Άγιο, πόλη της οποίας είναι προστάτης . Το 1142 το λείψανό του τοποθετήθηκε σε ειδικό παρεκκλήσι στον καθεδρικό ναό του Τράνι. Η γιορτή του είναι στις 2 Ιουνίου. Η ετήσια λιτανεία στο Τράνι προς τιμή του γίνεται την τελευταία εβδομάδα του Ιουλίου. Στην πατρίδα του, το Στείρι, υπάρχει σύλλογος που φέρει το όνομά του («Άγιος Νικόλαος ο Αποδημητής ο Στειριώτης»), ενώ το 2010 το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης του Στειρίου ονόμασε την κεντρική πλατεία της "Πλατεία Αγίου Νικολάου Προσκυνητή Στειριώτη – PIAZZA SAN NICOLA IL PELLEGRINO DI TRANI". Gerardo Gioffari, S. Nicola Pellegrino Patrono di Trani, Centro Studi Nicolani, Bari, 1994 Ανωνύμου, Η ζωή του Αγίου Νικόλαου στην Ελλάδα Μαρίας Π. Αργυρίου - Λουκάς Α. Κουσκούκης «Στείρι(Ιστορικά-Λαογραφικά στοιχεία)» Ευθύμιος Δάλκας « Λειβαδιά Β, Ιστορικοί περίπατοι στα Δυτικά της» - 1983,σελ. 101 π. Ιάσονα Κεσέν, Νικόλαος ο Αποδημητής ο Στειριώτης, ISBN 978-960-273-153-6 Ο άγιος Νικόλαος ο προσκυνητής. Ιστορικό στιγμιότυπο της κοινής παρουσίας Ανατολής και Δύσεως μετά το σχίσμα του 1054, Κουκουσάς Β., 2003, Βυζαντινός Δόμος, τομ.11, σελ.192-211 Παναγιώτης Αρ. Υφαντής, Αν. Καθηγητής Τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ."Δια Χριστόν σαλότητα και εξουσία.H περίπτωση του αγίου Νικολάου του Προσκυνητή" http://digilander.libero.it/ortodossia/Nicola.htm https://web.archive.org/web/20090608165514/http://www.tradizione.oodegr.com/tradizione_index/vitesanti/nicolakirieleison.htm