Πρόγραμμα Βοσχόντ

Το πρόγραμμα Βοσχόντ (στα ρώσικα Восход, που σημαίνει «Αυγή», αγγλικά Voskhod) ήταν Σοβιετικό διαστημικό πρόγραμμα επανδρωμένων πτήσεων. Αποτέλεσε συνέχεια και εξέλιξη του προγράμματος Βοστόκ, χρησιμοποιώντας το ίδιο ουσιαστικά σκάφος, ειδικά τροποποιημένο για να μεταφέρει πολυμελές πλήρωμα. Τροποποιήσεις έγιναν και στον πύραυλο Βοστόκ με την προσθήκη ενός επιπλέον ορόφου, προκειμένου να αντιμετωπίστεί το επιπλέον βάρος. Το πρόγραμμα είχε διάρκεια μόλις έξι μηνών και πραγματοποιήθηκε σαν ενδιάμεσος σύνδεσμος μεταξύ των Βοστόκ και Σογιούζ, αλλά και για να μπορέσει η Σοβιετική Ένωση να ανταγωνιστεί το πρόγραμμα Τζέμινι των ΗΠΑ και να αποσπάσει την πρωτιά για το πρώτο πολυμελές πλήρωμα και τον πρώτο διαστημικό περίπατο.

 Ο κύριος σκοπός του προγράμματος ήταν η πραγματοποίηση του πρώτου «διαστημικού περιπάτου» (ή εξωοχηματικής δραστηριότητας, EVA), καθώς και η πρώτη πτήση πολυμελούς πληρώματος. Μάλιστα, αναφέρεται ότι κύριος λόγος ύπαρξης του προγράμματος αυτού ήταν η απόσπαση των πρωτιών αυτών από τις ΗΠΑ. Το πρόγραμμα πέτυχε και τους δυο στόχους και, αν και είχαν προγραμματιστεί επιπλέον αποστολές από τις δυο που πραγματοποιήθηκαν, εγκαταλείφθηκε για να δοθεί βάρος στο Πρόγραμμα Σογιούζ και τη Σοβιετική προσπάθεια για την κατάκτηση της Σελήνης. Στόχος των επόμενων αποστολών θα ήταν η πολυήμερη παραμονή ανθρώπου στο διάστημα, κάτι που πέτυχε το πρόγραμμα Σογιούζ. Μια ακόμα πρωτιά του Βοσχόντ ήταν και η πρώτη πτήση πολιτών στο διάστημα, ενός γιατρού κι ενός μηχανικού. Η κάψουλα Βοσχόντ ήταν βασικά ένα Βοστόκ τροποποιημένο για να μεταφέρει πολυμελές πλήρωμα. Για το λόγο αυτό, καταργήθηκε κάθε τι το περιττό μέσα στο Βοστόκ προκειμένου να εξοικονομηθεί χώρος. Αφαιρέθηκε επίσης το εκτινασσόμενο κάθισμα του Βοστόκ, κι έτσι το πλήρωμα δεν είχε δυνατότητα διαφυγής σε περίπτωση προβλήματος κατά την απογείωση και προσγείωση. Το πλήρωμα του Βοσχόντ 1 δεν διέθετε ούτε ειδικές διαστημικές στολές. Η θέση του πίνακα ελέγχου έμεινε στη θέση που ήταν στα Βοστόκ, κι έτσι το πλήρωμα έπρεπε να γυρίσει το κεφάλι 90 μοίρες προκειμένου να δει τα όργανα. Ένας επιπλέον ειδικός κινητήρας ανάσχεσης στερεών καυσίμων προστέθηκε αντιδιαμετρικά με τον ήδη υπάρχοντα, κι αυτό επειδή, καθώς το ύψος τροχιάς ήταν μεγαλύτερο, σε περίπτωση που δεν λειτουργούσε ο κύριος κινητήρας το πλήρωμα δεν θα είχε τη δυνατότητα να περιμένει επανείσοδο μέσω της βαρύτητας μέσα σε 10 μέρες, όπως στην περίπτωση των Βοστόκ. Ακόμα προστέθηκαν και μικροί πύραυλοι επιβράδυνσης κατά την προσγείωση· αυτό επειδή, αντίθετα με τα Βοστόκ, το πλήρωμα προσγειωνόταν μέσα στην κάψουλα. Το Βοσχόντ 2 περιελάμβανε και έναν σωλήνα εξόδου που άνοιγε σαν ακορντεόν και ήταν τοποθετημένος αντιδιαμετρικά με τη θυρίδα εξόδου. Ο σωλήνας χρησιμοποιούνταν σαν θυρίδα αποπίεσης για έξοδο στο διάστημα, και μετά τη χρήση του απορριπτόταν. Οι αποστολές Βοσχόντ ήταν: Κόσμος 47 - 6 Οκτωβρίου, 1964. Μη επανδρωμένη δοκιμαστική πτήση πιστοποίησης του εξοπλισμού. Βοσχόντ 1 - 12 Οκτωβρίου, 1964. Πρώτη πτήση στο διάστημα περισσότερων του ενός ατόμου (τριμελής), πρώτη πτήση μη στρατιωτικού προσωπικού. Κόσμος 57 - 22 Φεβρουαρίου, 1965. Μη επανδρωμένη δοκιμαστική πτήση, ανεπιτυχής. Βοσχόντ 2 - 18 Μαρτίου, 1965. Πρώτη παγκόσμια εξωοχηματική δραστηριότητα («διαστημικός περίπατος») από τον Αλεξέι Λεόνοφ. Κόσμος 110 - 22 Φεβρουαρίου, 1966. Μη επανδρωμένη αποστολή, έστειλε δυο σκύλους, τους Veterok και Ugolyok, σε πτήση 22 ημερών.Στο στάδιο του σχεδιασμού έμειναν οι αποστολές: Βοσχόντ 3, αποστολή 19 ημερών για τη μελέτη της πολυήμερης έλλειψης βαρύτητας. Βοσχόντ 4, αποστολή 20 ημερών για τη μελέτη της πολυήμερης έλλειψης βαρύτητας. Βοσχόντ 5, αποστολή 10 ημερών με το πρώτο πλήρωμα αποτελούμενο αποκλειστικά από γυναίκες. Βοσχόντ 6, αποστολή για τη δοκιμή νέου συστήματος προώθησης εκτός οχήματος. Πρόγραμμα Βοστόκ Πρόγραμμα Μέρκιουρι Gemini