Ορμύλια

Η Ορμύλια είναι κωμόπολη στο δήμο Ορμύλιας με 4.282 κατοίκους το 2011 και έδρα του ομώνυμου Δήμου του Νομού Χαλκιδικής. Αποτελεί Δημοτικό διαμέρισμα με ίδια ονομασία. Απέχει 7 χλμ. από την ακτή του Τορωναίου Κόλπου, 87 χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη και 27 από τον Πολύγυρο. Το κλίμα της είναι ήπιο και ευνοεί την καλλιέργεια οπωροκηπευτικών. Κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η ελαιοκομία και ο τουρισμός.Κεντρικός ναός στην Ορμύλια είναι του Αγίου Γεωργίου (κτισμένος το 1818). Υπάρχει επίσης ναός αφιερωμένος στους Αγίους Αποστόλους. Αξίζει επίσης να αναφερθούν τα ξωκλήσια του Αγίου Γεωργίου σε λόφο με το ίδιο όνομα, της Αγίας Τριάδας και του Αγίου Δημητρίου. Πανηγυρίζει στις 29 Ιουνίου.

 Στον οικισμό λειτουργούν Περιφερειακό Ιατρείο, ΚΕΠ, Δημοτικό Κατάστημα, Πνευματικό και Πολιτιστικό Κέντρο, Παιδικός Σταθμός, Νηπιαγωγείο, Δημοτικό Σχολείο, Γυμνάσιο και Λύκειο, Δημοτική Βιβλιοθήκη, Αγροτικός Σύλλογος, Κυνηγετικός Σύλλογος, ο Σύλλογος Γυναικών "Ανδρομάχη" και ο Θεατρικός Σύλλογος "Ομάδα Θ...όπως θέατρο". Η ομώνυμη ποδοσφαιρική ομάδα (Α.Σ. Δόξα Ορμύλιας) ιδρύθηκε το 1919 και αγωνίζεται στην Α΄ ερασιτεχνική κατηγορία του πρωταθλήματος της Ε.Π.Σ. Χαλκιδικής. Η ομώνυμη ομάδα καλαθοσφαίρισης (Α.Σ. Αετοί Ορμύλιας) αγωνίζεται στην πρώτη κατηγορία της Ε.ΚΑ.Σ.Χ. Αριθμώντας συνολικά 4.985 κατοίκους (το 2011), το Δημοτικό διαμέρισμα συναποτελούν οι οικισμοί: η Ορμύλια (4.282), έδρα. το Βατοπέδιο (191) ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου (114) η Νέα Σερμύλη (38) το Νησί (32) ο Όσιος Αρσένιος (17) η Παραλία Βατοπεδίου (12) τα Ψακούδια (299) Είναι ο αρχαιότερος οικισμός της Χαλκιδικής αφού η παρουσία της στην περιοχή είναι αδιάλειπτη από τη Νεολιθική Εποχή μέχρι σήμερα, με ονόματα ΣΕΡΜΥΛΗ το κλασσικό, ΕΡΜΥΛΗ - ΕΡΜΥΛΙΑ τα μεσαιωνικά, ΟΡΜΥΛΙΑ το σύγχρονο. Η περιοχή κατοικήθηκε από τα προϊστορικά χρόνια. Η αρχαία Σερμύλη (ή Σερμυλία) βρισκόταν τρία περίπου χιλιόμετρα νότια από τη σημερινή Ορμύλια και συγκεκριμένα στο ύψωμα που λέγεται «Πλατιά Τούμπα».Επίσης, στην περιοχή βρισκόταν και η αρχαία Καλλίπολη (σήμερα αρχαιολογικός χώρος). Τα τελευταία χρόνια ανακαλύφθηκε στην περιοχή νόμισμα, το οποίο χρονολογείται από το 500 π.Χ. περίπου. Η περιοχή ήταν Μετόχι της Μονής Δοχειαρίου και από αυτήν την εποχή σώζεται ο ανεμόμυλος, που αποτελεί αξιοθέατο. Σε όλη τη διάρκεια της οθωμανικής κυριαρχίας ανήκε διοικητικά στο ναχιγιέ του Παζαργκιάχ και φορολογικά στο χάσι του Λόγγου. Ο ναός του Αγίου Γεωργίου χρονολογείται από το 1818. Οι κάτοικοι της Ορμύλιας συμμετείχαν στην επανάσταση του 1821 μεταξύ αυτών ξεχώρισαν οι αγωνιστές Σαραφιανός Κόπανος, Χρήστος Παύλου και Λάμπρος Μαυρουδή.Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας επίσης, η Ορμύλια ήταν ο χώρος όπου αποβιβάστηκε ένοπλο σώμα απαρτιζόμενο από πρόσφυγες Μακεδόνες, το 1854, που είχε οριστεί από τον Όθωνα για να προκαλέσει γενικό ξεσηκωμό. Ωστόσο, η εξέγερση αυτή συντρίφθηκε από τους Τούρκους. Επίσης, στον ίδιο τόπο αποβιβάτηκαν οι επικεφαλής της κρητικής εξέγερσης (1866-1869), Λεωνίδας Βούλγαρης και Καπετάν Γεωργάκης ο Μαδεμοχωριανός, η οποία επίσης απέτυχε και κατεστάλη από τους Τούρκους πριν καλά καλά ξεκινήσει.Στο κτήριο του Δημαρχείου στεγαζόταν παλιά το Δημοτικό Σχολείο, που είχε οικοδομηθεί το 1909, με αυτοκρατορικό μονόγραμμα του Σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ, με χρονολογία 1907. Σαματάς στην Ορμύλια Το ιστολόγιο της Ορμύλιας Λεξικό του ορμυλιώτικου γλωσσικού ιδιώματος