Γεωργής Κωστοπράβ

Ο Γεωργής Κωστοπράβ (Георгий Антонович Костоправ) (Μάλι Γιανισόλ, Ρωσία, 1903-Μαριούπολη, 14 Φεβρουαρίου 1938) ήταν Έλληνας ομογενής ποιητής, λογοτέχνης, μυθιστοριογράφος και θεατρικός συγγραφέας. Ήταν παιδί αγροτικής οικογένειας και ξεκίνησε να γράφει ποιήματα από την ηλικία των 7 ετών. Συνήθιζε να γράφει στην Ελληνική ρουμέικη διάλεκτο και η ποίησή του ήταν επηρεασμένη από το Ρώσο ποιητή Νικίπιν. Πρωτοστάτησε στη δημιουργία της "Ένωσης ταλαντούχων Ελλήνων Λογοτεχνών" (1932) η οποία έφτασε να αριθμεί ακόμη και περισσότερα από 30 μέλη το 1937, ένα χρόνο πριν τον πολύ πρόωρο θάνατό του. Θεωρείται καινοτόμος δημιουργός και ο ιδρυτής της ελληνικής λογοτεχνίας της Ουκρανίας.

 Ο Γ. Κωστοπράβ, μετά από παρότρυνση των δασκάλων του, γράφτηκε στο "Πραγματικό Σχολείο της Μαριούπολης" ως μαθητής ανώτερης προπαρασκευαστικής τάξης, το ακαδημαϊκό έτος 1913-14. Το φθινόπωρο του 1915 γράφτηκε και φοίτησε στην 5η τάξη του σχολείου του χωριού του, όπου διακρίθηκε σε φιλολογικές και συγγραφικές δραστηριότητες. Ωστόσο, από τα περίπου 300 ποιήματα που έγραψε από το 1921 έως το 1931 -έτος κατά το οποίο αποφάσισε να αφοσιωθεί στη λογοτεχνία- διασώθηκαν και δημοσιεύθηκαν μόνο δέκα. Δούλεψε στην ελληνόφωνη εφημερίδα της Μαριούπολης "Κολεχτιβιστής" (όπου μετά θάνατον στην είσοδο του κτιρίου της τοποθετήθηκε εντοιχισμένη πλάκα στη μνήμη του) σαν λογοτεχνικός συνεργάτης, υπεύθυνος γραμματέας και λογοτεχνικός συντάκτης, όπως και στα επίσης ελληνόφωνα περιοδικά "Νεότητα" και ''Πιονέρης". Το 1933 εξέδωσε μέσω του Ελληνικού Εκδοτικού Οίκου της Μαριούπολης την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο "Τα Πρώτα Βήματα". Την ίδια εποχή δημοσιεύθηκαν και τα "Ουδραμάιδα" (λιανοτράγουδα της ελληνικής κοινότητας). Το 1934 ο Κωστοπράβ ταξίδεψε στη Μόσχα και πήρε μέρος στις εργασίες του "Πρώτου Συνεδρίου των Σοβιετικών Συγγραφέων", όπου είχε επαφές και συζητήσεις με τον Μαξίμ Γκόρκι, αλλά και τους Κώστα Βάρναλη και Δημ. Γληνό, που είχαν προσκληθεί να παραστούν. Ο Γ. Κωστοπράβ υπήρξε ένα από τα χιλιάδες θύματα των σταλινικών εκκαθαρίσεων που εφαρμόσθηκαν στην ΕΣΣΔ κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου. Στις 23 Δεκεμβρίου του 1937 ο ποιητής συνελήφθη, καθώς το όνομά του περιλαμβανόταν μεταξύ των 5.783 προγραμένων προσώπων της λεγόμενης "ελληνικής υπόθεσης", μιας ανύπαρκτης συνωμοτικής οργάνωσης ("αντεπαναστατικής εθνικιστικής ελληνικής ανταρτικής οργάνωσης") η οποία υποτίθεται ότι σχεδίαζε τη δημιουργία μιας "ανεξάρτητης ελληνικής δημοκρατίας". Εκτελέσθηκε δια τουφεκισμού στις 14 Φεβρουαρίου του 1938, αλλά η σύζυγός του ενημερώθηκε ψευδώς το 1948 ότι ο άνδρας της πέθανε από σάρκωμα του πνεύμονα στη φυλακή της Μαριούπολης, στις 23 Ιουλίου του 1944. Μόνο μετά την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού και το άνοιγμα των αρχείων της KGB, (1990) στάθηκε δυνατό να γνωστοποιηθεί η ακριβής ημερομηνία του θανάτου του. "Λεόντη Χοναγμπέη" (ποίηση, 1934) (αφιέρωμα στον Λεοντή Χοναγμπέη) "Καλημέρα Ζήσιμο" (ποίηση, 1935) "Η Νίκη" (μυθιστόρημα) "Φθινοπωρινά Φύλλα" (θεατρικό) "Η Άνοιξη Επιστρέφει" (θεατρικό) Περιοδικό "Πειραϊκό Ορόσημο", τριμηνιαία έκδοση του Συλλόγου "ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ & ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑ", Τεύχος 42 (Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου-Μαρτίου 2013), σελ. 14-15, άρθρο της φιλολόγου Ναταλίας Μπάσενκο-Κόρμαλη.