Μοντεζούμα Β´

Ο Μοντεζούμα Β΄ (1466 - 29 Ιουνίου 1520), γνωστός και με διάφορες παραλλαγές όπως Μοκτεζούμα Β΄ και Μοτεκουζόμα Σοκογιότζιν, όπως αναφέρεται πλήρως στα αρχικά κείμενα στη γλώσσα Νάουατλ, ήταν ο ένατος κυβερνήτης της Τενοτστιτλάν, βασιλεύοντας από το 1502 έως το 1520. Ήταν Αζτέκος αυτοκράτορας και τελευταίος Μεξικανός αυτοκράτορας πριν από την κατάληψη της χώρας από τους Ισπανούς. Έγινε απόλυτος μονάρχης συγκεντρώνοντας στα χέρια του την πολιτική, τη στρατιωτική και τη θρησκευτική εξουσία, διαδεχόμενος τον θείο του Αουίτζοτλ.

 Γεννήθηκε στην Τενοτστιτλάν (Τενοτστίτλαν στη γλώσσα Νάουατλ), πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας των Αζτέκων. Έλαβε λεπτομερή εκπαίδευση στη θρησκεία, τις επιστήμες, τις τέχνες και έγινε ιερέας στον ναό του θεού του πολέμου Ουιτζιλοπότσλι. Το 1502 ο Μοντεζούμα Β΄ διαδέχθηκε στον θρόνο τον θείο του, ενώ υπηρετούσε ως αξιωματούχος στην πόλη Τολόκαν, στα δυτικά της Τενοτστιτλάν. Αργότερα εκείνο το έτος, το συμβούλιο των ευγενών επέλεξε επίσημα τον Μοντεζούμα ως τον επόμενο Αζτέκο αυτοκράτορα. Ανέλαβε τη θέση του στο απόγειο της εξουσίας του Αζτέκων και είχε έτσι την τύχη να κληρονομήσει μια ισχυρή αυτοκρατορία που η επιρροή της εκτεινόταν από το κεντρικό Μεξικό μέχρι τις εκτάσεις των σημερινών νότιων Ηνωμένων Πολιτειών.Η τεράστια γεωγραφική έκταση της αυτοκρατορίας ήταν δύσκολο να ελεγχθεί. Σχεδόν από την ημέρα που ονομάστηκε αυτοκράτορας, ο Μοντεζούμα έπρεπε να καταστείλει εξεγέρσεις και επαναστάσεις σε όλη την επικράτεια της αυτοκρατορίας. Μια εξέγερση το 1502 στις επαρχίες Νοπάλα και Ικπατέπεκ επέτρεψε στον Μοντεζούμα να αποδείξει τις ικανότητές του. Ένας μεγάλος αριθμός αιχμαλώτων θυσιάστηκε και εκτελέστηκε τελετουργικά κατά τη διάρκεια της επίσημης στέψης του. Με την αιματηρή καταστολή της εξέγερσης κέρδισε τη φήμη του σκληρού ηγεμόνα. Ο στρατός του εκτέλεσε μεγάλο αριθμό των κατοίκων, πήρε άλλους αιχμαλώτους, και ανάγκασε τους επιζώντες να πληρώσουν αβάσταχτα ποσά ως λύτρα.Επηρεαζόταν πολύ από οιωνούς και προφητείες. Απέκτησε φήμη τόσο για τη σκληρότητα προς τους υπηκόους του αλλά και τις μεταρρυθμίσεις που ευνόησαν την αριστοκρατία της χώρας του. Αύξησε τη φορολογία των εμπόρων. Αν και οι σύμβουλοί του τον προειδοποίησαν ότι τα μέτρα του θα αποδυνάμωναν την αυτοκρατορία, ζήτησε βαρύτερους φόρους από τους υπηκόους του. Οι ενέργειές του οδήγησαν σε εξεγέρσεις και πολέμους με αρκετές φυλές. Η πόλη Τενοτστιλάν βρισκόταν σ' ένα νησί στο κέντρο μιας μεγάλης σειράς λιμνών. Σύμφωνα με τις αναφορές του Ερνάν Κορτές, είχε πλατιούς, ίσιους δρόμους, πολλά κανάλια, γέφυρες, πλατείες και αγορές όπου κάθε μέρα συγκεντρώνονταν χιλιάδες άνθρωποι για να πουλήσουν και να αγοράσουν.Το ανάκτορο του Μοντεζούμα ήταν χτισμένο πάνω σε κολόνες με επίστρωση από ίασπι και αρκετούς ορόφους ψηλό. Τα απέραντα δωμάτιά του είχαν εξαιρετική θέα. Περιστοιχιζόταν από πάρκο με λιμνούλες για να πίνουν νερό τα πουλιά και έναν τεράστιο ζωολογικό κήπο.Τον Μοντεζούμα περιέβαλλε μια Αυλή από υψηλούς αξιωματούχους. Ο ίδιος άλλαζε τέσσερις φορές την ημέρα και δεν εμφανιζόταν με την ίδια ενδυμασία. Τον πλησίαζαν μόνο με το κεφάλι σκυμμένο. Όταν τον μετέφεραν στην πόλη με την άμαξα, οι ιθαγενείς έπεφταν στο χώμα και δεν επιτρεπόταν να τον κοιτάξουν στο πρόσωπο. Το 1519 ο κονκισταδόρ Ερνάν Κορτές μαζί με 150 Ισπανούς στρατιώτες,13 ιππείς και κανόνια προχώρησε βαθιά στο βασίλειο του Μοντεζούμα προσπαθώντας να αρπάξει τους θησαυρούς του. Εκείνος επιχείρησε να σταματήσει την επίθεση του Ερνάν Κορτές εναντίον της χώρας του. Έστειλε αγγελιοφόρους στον Κορτές και τον ικέτευσαν να γυρίσει πίσω στην Ισπανία προσφέροντας του πολύτιμα δώρα από χρυσάφι και πολύχρωμα φτερά. Τα δώρα όμως μεγάλωσαν την περιέργεια και την απληστία του Κορτές. Προχώρησε λοιπόν εξαναγκάζοντας πολλούς Ινδιάνους να προσχωρήσουν στον στρατό του. Ο Μοντεζούμα περίμενε με σεβασμό τον Κορτές και τον στρατό του έξω από την πόλη. Μπροστά στην επέλαση του Ερνάν Κορτές, ο Μοντεζούμα δεν τόλμησε να κάνει τίποτα για να διώξει τους εισβολείς. Γιατί σύμφωνα με έναν αρχαίο θρύλο, οι ιθαγενείς πίστευαν ότι θα έρχονταν γιοι του Ήλιου, λευκοί θεοί από την Ανατολή για να καταλάβουν την χώρα. Οι Ισπανοί εισέβαλαν στον ναό κατά τη διάρκεια μιας τελετής και σκότωσαν όλη τη μεξικανική αριστοκρατία. Ο Κορτές υποχρέωσε τον Μοντεζούμα να πείσει τους πρώην υπηκόους του να παραδοθούν. Αλλά ο λαός τον αγνόησε. Υποστηρίζεται ότι λιθοβολήθηκε από τους ιθαγενείς. Ακολούθησε ένα φρικτό αιματοκύλισμα στο οποίο ο Κορτές απέδειξε το θάρρος του, μιας και είναι πραγματικό θαύμα πώς κατάφερε να διαφύγει από την εξεγερμένη πόλη, να διασχίσει όλη την εχθρική χώρα και να φτάσει πάλι στην ακτή. Φυσικά σύντομα επέστρεψε με νέα στρατεύματα και κατέστρεψε την ευημερούσα πόλη. Ο Μοντεζούμα, σύμφωνα με άλλους πέθανε από ασιτία, γιατί αρνήθηκε να πάρει τροφή εξαιτίας της προσβολής του Κορτές. Υπάρχει και νεώτερη άποψη ότι δολοφονήθηκε από τους Ισπανούς κατακτητές. Gombrich, E. H. (2007). Μικρή Ιστορία του Κόσμου. Αθήνα: Πατάκης. σελ. 226-228. ISBN 978-960-16-2365-8. Montezuma Documentary από το youtube.com (αγγλικά) Η εκστρατεία του Κορτές στο Μεξικό από τη Μηχανή του Χρόνου