Κατάλογος γλωσσών ανά αριθμό μητρικών ομιλητών στην Ινδία

Η Ινδία είναι το σπίτι για εκατοντάδες γλώσσες. Οι περισσότεροι Ινδοί μιλούν μια γλώσσα που ανήκει στον Ινδοάριο κλάδο των ινδοευρωπαϊκών γλωσσών (περίπου το 74%), περίπου το 20.61% ομιλεί Δραβιδικές γλώσσες, περίπου το 1.2% ομιλούν Αυστροασιατικές γλώσσες (γλώσσες Μούντα) και οι Σινο-Θιβετικές γλώσσες ομιλούνται περίπου από το 0.6% του πληθυσμού, με ορισμένες γλώσσες των Ιμαλαΐων να είναι ακόμα αταξινόμητες. Ο Εθνολόγος SIL κατατάσσει 415 ζωντανές γλώσσες για την Ινδία.

 Η Ινδία έχει 23 συνταγματικά αναγνωρισμένες επίσημες γλώσσες. Τα Χίντι και τα αγγλικά είναι οι επίσημες γλώσσες που χρησιμοποιούνται από την Κεντρική Κυβέρνηση. Οι πολιτειακές κυβερνήσεις χρησιμοποιούν αντίστοιχες επίσημες γλώσσες. Η Χίντι είναι η πιο ευρέως ομιλούμενη γλώσσα στις βόρειες περιοχές της Ινδίας. Η Ινδική απογραφή παίρνει τον ευρύτερο δυνατό ορισμό των "Χίντι" ως μια ευρεία ποικιλία "γλωσσών Χίντι". Σύμφωνα με την Απογραφή του 2001, το 53.6% του Ινδικού πληθυσμού δήλωσε ότι μιλούν τα Χίντι, είτε ως πρώτη ή δεύτερη γλώσσα, όπου το 41% από αυτούς τη δήλωσαν ως μητρική γλώσσα. Το 12% των Ινδών δήλωσαν ότι μπορούν να μιλήσουν τα αγγλικά ως δεύτερη γλώσσα.Δεκατρείς γλώσσες ομιλούνται από περισσότερο από το 1% του Ινδικού πληθυσμού, και αντιπροσωπεύουν μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Όλες είναι "προγραμματισμένες γλώσσες του συντάγματος". Οι προγραμματισμένες γλώσσες που ομιλούνται από λιγότερο του 1% του πληθυσμού είναι τα Σαντάλι (0.63%), τα Κασμιρικά (0.54%), τα Νεπαλικά (0.28%), τα Σίντι (0.25%), Κονκάνι (0.24%), τα Ντόγκρι (0.22%), τα Μεϊτέι (0.14%), τα Μπόντο (0.13%) και τα Σανσκριτικά (στην απογραφή του 2001 μόνο 14.135 άνθρωποι ανέφεραν τα Σανσκριτικά ως μητρική γλώσσα). Η μεγαλύτερη γλώσσα που δεν είναι "προγραμματισμένη" είναι η Μπίλι (0.95%), ακολουθούμενη από την Γκόντι (0.27%), την Χαντέσι (0.21%), την Τουλού (0.17%) και η Κουρούχ (0.10%). Το 1991, το 19.4% του πληθυσμού δήλωσε διγλωσσία και το 7.2% τριγλωσσία. Η Ινδία έχει δείκτη ποικιλότητας Γκρίνμπεργκ 0.914, δηλαδή δύο άνθρωποι που επιλέγονται τυχαία από την χώρα θα έχουν διαφορετικές μητρικές γλώσσες στο 91,4% των περιπτώσεων. Οι αριθμοί ταξινομούνται ανά ομιλητές ως πρώτη γλώσσα. Η απογραφή του 2001 κατέγραψε 29 επιμέρους γλώσσες που έχουν περισσότερους από 1 εκατομμύρια φυσικούς ομιλητές (0.1% του συνολικού πληθυσμού). Οι γλώσσες σε έντονα γράμματα είναι προγραμματισμένες γλώσσες (η μόνη προγραμματισμένη γλώσσα, με λιγότερο από 1 εκατομμύρια φυσικούς ομιλητές είναι τα Σανσκριτικά). Ο πρώτος πίνακας περιορίζεται σε πληθυσμούς ομιλητών για προγραμματισμένες γλώσσες. * Εξαιρούνται τα στοιχεία των υποδιαιρέσεων Παομάτα, Μάο-Μαράμ και Πουρούλ της επαρχίας Σεναπάτι της Μανιπούρ για το 2001. ** Το ποσοστό των ομιλητών κάθε γλώσσας για το 2001 έχει εργαστεί στο σύνολο του πληθυσμού της Ινδίας με εξαίρεση τον πληθυσμό των υποδιαιρέσεων Μάο-Μαράμ, Παομάτα και Πουρούλ της επαρχίας Σεναπάτι του Μανιπούρ, λόγω ακύρωσης των αποτελεσμάτων της απογραφής. Κάθε μία από τις γλώσσες από την απογραφή του 2001 υπάγει μία ή περισσότερες μητρικές γλώσσες. Ο αριθμός ομιλητών είναι διαθέσιμος για αυτές τις γλώσσες και επίσης περιλαμβάνεται στους αριθμούς ομιλητών για την αντίστοιχη γλώσσα. Ο παρακάτω πίνακας παραθέτει τις μητρικές γλώσσες που έχουν περισσότερο από ένα εκατομμύριο ομιλητές. Σύμφωνα με τις Γενικές Σημειώσεις από την απογραφή του 2001: "Η μητρική γλώσσα είναι η γλώσσα που ομιλείται στην παιδική ηλικία από το πρόσωπο που είναι η μητέρα του προσώπου αυτού. Αν η μητέρα πέθανε σε βρεφική ηλικία, η γλώσσα που ομιλείται κυρίως στο σπίτι κατά την παιδική ηλικία θα είναι η μητρική γλώσσα." Γλώσσες με επίσημη κατάσταση στην Ινδία Κατάλογος των απειλούμενων με εξαφάνιση γλωσσών στην Ινδία Data table of Census of India, 2001 Language Maps from Central Institute of Indian Languages Αρχειοθετήθηκε 2005-12-01 στο Wayback Machine. Scheduled Languages in descending order of speaker's strength – 2001 Comparative ranking of scheduled languages in descending order of speaker's strength-1971, 1981, 1991 and 2001 Census data on Languages «Major Indian Languages». Discover India. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Ιανουαρίου 2007. Ethnologue report Central Institute of Indian Languages