Φεμί Αγκάνι

Ο Φεμί Αγκάνι (23 Ιανουαρίου 1932 - 6 Μαΐου 1999) ήταν κοινωνιολόγος και πολιτικός στο Κοσσυφοπέδιο, ο οποίος θεωρήθηκε ως ο κορυφαίος στοχαστής και πολιτικός στρατηγικός της Δημοκρατικής Ένωσης του Κοσσυφοπεδίου (LDK) τη δεκαετία του 1990. Εκπροσώπησε το LDK σε διεθνείς διαπραγματεύσεις πριν από τον πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου 1998-1999, αλλά δολοφονήθηκε, προφανώς από τις γιουγκοσλαβικές δυνάμεις ασφαλείας, κατά τη διάρκεια του πολέμου.

 Ο Αγκάνι γεννήθηκε στη Τζιακόβιτσα στο τότε Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας και εκπαιδεύτηκε σε σχολείο της Πρίστινα. Σπούδασε στη Σχολή Τεχνών του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου, αποφοίτησε το 1959 και ολοκλήρωσε μεταπτυχιακό στην πολιτική επιστήμη το 1964. Στη συνέχεια δίδαξε κοινωνιολογία στην Πρίστινα, απέκτησε διδακτορικό και ανέλαβε θέση διδασκαλίας στο Πανεπιστήμιο της Πρίστινα. Υπηρέτησε ως διευθυντής του Αλβανικού Ινστιτούτου μεταξύ 1967 και 1970 και ως πρύτανης της Φιλοσοφικής Σχολής μεταξύ 1978 και 1980. Οι αρχές τον απέκλεισαν από τη διδασκαλία το 1981 και τον απέλασαν από το πανεπιστήμιο κατά την εκκαθάριση των Αλβανών ακαδημαϊκών του Κοσσυφοπεδίου μετά από φοιτητικές ταραχές. Η Αγκάνι εξελέγη ως αντίστοιχο μέλος της Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών του Κοσσυφοπεδίου το 1994 και έγινε πλήρες μέλος δύο χρόνια αργότερα. Συμμετείχε στον πολιτικό διάλογο για το μέλλον του Κοσσυφοπεδίου, υπηρετώντας υπό τον Ιμπραήμ Ρουγκόβα ως συνιδρυτής και αναπληρωτής επικεφαλής του Δημοκρατικού Συνδέσμου του Κοσσυφοπεδίου (LDK). Έγινε ο κορυφαίος στοχαστής και πολιτικός στρατηγικός του LDK. Επικεφαλής των αλβανικών αντιπροσωπειών σε συνομιλίες, που οδήγησαν στον πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου 1998-1999 και ήταν ένας από τους κύριους διαπραγματευτές του Κοσσυφοπεδίου στη Διάσκεψη του Ραμπουίλετ. Ένας κορυφαίος υποστηρικτής της μη βίας και της συμφιλίωσης, ίδρυσε το Φόρουμ για τις Εθνοτικές Σχέσεις με σκοπό την προώθηση ενός διαλόγου μεταξύ Αλβανών και Σέρβων. Ο Αλβανός φιλόσοφος του Κοσσυφοπεδίου Shkëlzen Maliqi περιέγραψε αργότερα τον ρόλο του Αγκάνι «περισσότερο ως έναν ανεξάρτητο ηθοποιό και, σε σύγκριση με τον Ρουγκόβα - ο οποίος συνεχίζει να επαναλαμβάνει τις ίδιες στερεότυπες φράσεις και υποσχέσεις - διεξήγαγε ενεργή καθημερινή πολιτική και κατευθύνει την ιδεολογική και στρατηγική πολιτική των LDK και του αλβανικού κινήματος... Ο Αγκάνι ηγείτο μιας ρεαλιστικής πολιτικής και διαχειριζόταν το ενεργό μέρος της νομικής πολιτικής, εξισορροπώντας τις εντάσεις μεταξύ των κυβερνητικών δομών του κινήματος και των κέντρων εξουσίας, δηλαδή του κοινοβουλίου και της κυβέρνησης του Κοσσυφοπεδίου». Παρέμεινε στο Κοσσυφοπέδιο κατά τη διάρκεια του πολέμου και διέφυγε από την αρχική εκκαθάριση διακεκριμένων Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου από την Πρίστινα, που πραγματοποιήθηκε από σερβικές δυνάμεις. Το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε κατά λάθος τον θάνατό του λίγες μέρες μετά την έναρξη του βομβαρδισμού του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία, αλλά παρέμεινε κρυμμένος σε ασφαλή σπίτια στην πόλη για πέντε εβδομάδες, χρησιμοποιώντας τον χρόνο, για να αρχίσει να γράφει ένα βιβλίο. Προσπάθησε να δραπετεύσει στην πΓΔΜ με τρένο, αλλά γύρισε πίσω στα σύνορα. Καθώς το τρένο ξεκίνησε πίσω στην Πρίστινα, ο Αγκάνι απομακρύνθηκε από τη μεταφορά από την αστυνομία. Το σώμα του βρέθηκε κοντά στο χωριό Lipjan αρκετές ημέρες αργότερα. Αν και τα σερβικά μέσα ενημέρωσης κατηγόρησαν τον θάνατό του στον Απελευθερωτικό Στρατό του Κοσσυφοπεδίου (KLA), η δολοφονία αποδόθηκε από την οικογένειά του, το KLA και τους δυτικούς πολιτικούς στις δυνάμεις ασφαλείας της Γιουγκοσλαβίας. Το Ομοσπονδιακό Γραφείο Εξωτερικών της Γερμανίας δημοσίευσε μια δήλωση, όπου ανέφεραν ότι η υπόθεση του Αγκάνι θα επιλυθεί από το ICTY, αλλά μέχρι σήμερα κανείς δεν έχει κατηγορηθεί για τη δολοφονία της Αγκάνι.