Ζαν Κλουέ

Ο Ζαν Κλουέ (γαλλικά: Jean Clouet) (π.1480–1541), γνωστός και ως Ζανέ, ήταν Φλαμανδός ζωγράφος προσωπογραφιών, σχεδιαστής και δημιουργός μικρογραφιών. Εργάστηκε στη Γαλλία κατά την περίοδο της Γαλλικής Αναγέννησης. Ήταν ο πατέρας του Φρανσουά Κλουέ.

 Η παρουσία του Ζαν Κλουέ στη γαλλική βασιλική αυλή αναφέρεται για πρώτη φορά το 1516, το δεύτερο έτος της βασιλείας του Φραγκίσκου Α'. Με μια πράξη δωρεάς που έκανε ο βασιλιάς στον γιο του καλλιτέχνη, μαθαίνουμε ότι ο Κλουέ δεν ήταν Γάλλος και ποτέ δεν πολιτογραφήθηκε. Καταγόταν από οικογένεια ζωγράφων από τις Βουργουνδικές Κάτω Χώρες, και πιθανώς το πραγματικό του όνομα ήταν Κλοέ. Έζησε αρκετά χρόνια στην Τουρ και εκεί συνάντησε τη σύζυγό του, η οποία ήταν κόρη κοσμηματοπώλη. Από το 1516 έως το 1525 έζησε στην Τουρ. Ερχόμενος στο Παρίσι, ονομάστηκε βασιλικός ζωγράφος και κατέλαβε τη θέση Θαλαμηπόλου του Βασιλιά, απολαμβάνοντας υψηλά εισοδήματα και κοινωνική θέση. Στις 8 Ιουλίου 1540, παραστάθηκε ως νονός σε μια βάπτιση αλλά δεν ζούσε πλέον τον Δεκέμβριο του 1541. Ο αδελφός του, γνωστός ως Κλουέ της Ναβάρρας, ήταν στην υπηρεσία της Μαργαρίτας της Ναβάρρας, αδελφής του Φραγκίσκου Α', η οποία τον αναφέρει σε επιστολή που έγραψε το 1529. Ο Ζαν Κλουέ είχε δύο παιδιά, την Κατρίν και τον Φρανσουά, που ακολούθησε το επάγγελμα του πατέρα του επίσης με μεγάλη επιτυχία. Μετά το θάνατό του έπεσε σχεδόν στην αφάνεια για σχεδόν τρεις αιώνες, μέχρι το 1850, όταν αποκαλύφθηκαν έγγραφα που αποδείκνυαν την ύπαρξή του. Έκτοτε, οι ερευνητές αύξησαν σταδιακά τις γνώσεις μας για τον καλλιτέχνη και του απέδωσαν νέα έργα. Αλλά ακόμη και σήμερα, καθώς τα έργα του ήταν ανυπόγραφα, πολλές αποδόσεις έργων παραμένουν αβέβαιες. Ο Ζαν Κλουέ ήταν ζωγράφος στην αυλή της Γαλλίας κατά το μεγαλύτερο μέρος της βασιλείας του Φραγκίσκου Α' και έκανε πολλά πορτρέτα μελών της βασιλικής οικογένειας και των ευγενών. Τα πορτρέτα του είναι ζωγραφισμένα σε πίνακες μικρών διαστάσεων, τα μοντέλα παρουσιάζονται έτσι ώστε να εμφανίζεται το μισό σώμα με τα χέρια τοποθετημένα σε πρώτο πλάνο και τα πρόσωπα φωτίζονται από ομοιόχρωμο φως.Ανάμεσα στα έργα του περιλαμβάνονται: Προσωπογραφίες, ανάμεσα στις οποίες οι προσωπογραφίες του Φραγκίσκου Α', του δελφίνου Φραγκίσκου, της Μαργαρίτας της Ναβάρρας, του Κλαύδιου του Γκιζ, του ουμανιστή Γκιγιώμ Μπυντέ, το πορτρέτο ενός Άνδρα που κρατά βιβλίο του Πετράρχη, που βρίσκεται στο Χάμπτον Κορτ και άλλα.Μια σειρά 130 σχεδίων, που αρκετά υπήρξαν σπουδές για ζωγραφικούς πίνακες, σήμερα φυλάσσονται στο μουσείο Κοντέ στο κάστρο του Σαντιγί. Τα σχέδια αυτά με μαύρη κιμωλία, μερικά τονισμένα με κόκκινη ώχρα, αποτελούν εικονογραφική καταγραφή σημαντικών προσώπων από το 1516 έως το 1540, της βασιλικής οικογένειας, υψηλών αξιωματούχων, ουμανιστών κλ. και είναι το πρώτο δείγμα της ψυχολογικής προσωπογραφίας στη Γαλλία. Ασχολήθηκε επίσης με τη μικρογραφία. Δημιούργησε μικρογραφίες που απεικόνιζαν του ιππότες της μάχης του Μαρινιάνο και ένα γαλλικό αντίγραφο των Απομνημονευμάτων περί του Γαλατικού πολέμου (1518-1520) που βρίσκονται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας και πολλές μικρογραφίες-ποτρέτα κυκλικού σχήματος. Ο Ζαν Κλουέ κατέχει μοναδική θέση στη γαλλική τέχνη. Το έργο του, κληρονόμος του Μεσαίωνα και επηρεασμένο από την Αναγέννηση, συνεχίζει την παράδοση των γαλλικών πορτραίτων και την εμπλουτίζει με φλαμανδικά και ιταλικά στοιχεία. Μέσα από τις μινιατούρες του, ο Κλουέ συνεχίζει τη μεσαιωνική παράδοση των Ζαν Φουκέ και Ζαν Περεάλ. Ως καλλιτέχνης της Γαλλικής Αναγέννησης, δείχνει μια αξιοσημείωτη κατανόηση της ιταλικής τέχνης. Τα πορτρέτα του είναι προϊόντα της γαλλικής παράδοσης. Ο Κλουέ κατάλαβε πολύ νωρίς τις αρχές της Ιταλικής Αναγέννησης και ήταν από τους πρώτους που τις εφάρμοσε στη Γαλλία. Συνέβαλε στην τεράστια δημοτικότητα της προσωπογραφίας στη Γαλλία τον 16ο αιώνα. Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Jean Clouet στο Wikimedia Commons