Αυτοκινητοβιομηχανία στην Πολωνία

Η αυτοκινητοβιομηχανία στην Πολωνία αποτελεί σημαντικό μέρος της πολωνικής οικονομίας, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 11% της βιομηχανικής παραγωγής της Πολωνίας. Η Πολωνία είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς ελαφρών οχημάτων (επιβατικών αυτοκινήτων) στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Το 2021, η Πολωνία ήταν η 23η μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία στον κόσμο.

 Η πρώτη πολωνική εταιρεία που παρήγαγε αυτοκίνητα, η Ursus, ιδρύθηκε το 1893 και έγινε γνωστή για μια σειρά τρακτέρ που παρήχθησαν από το 1922. Μετά την ανάκτηση της ανεξαρτησίας της Πολωνίας στον απόηχο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η πολωνική αυτοκινητοβιομηχανία παρήγαγε έναν αριθμό ελαφρών στρατιωτικών οχημάτων, όπως τεθωρακισμένα αυτοκίνητα και ελαφρά τανκς (το 7TP είναι το πιο προηγμένο μοντέλο). Υπήρχε επίσης πολιτική παραγωγή αυτοκινήτων, με την Centralne Warsztaty Samochodowe (αργότερα, Państwowe Zakłady Inżynierii) να είναι η πιο αξιόλογη εταιρεία. Ωστόσο, σε σύγκριση με τις πιο βιομηχανικές χώρες της Δυτικής Ευρώπης, η Πολωνία του μεσοπολέμου θεωρείται ότι είχε μάλλον περιορισμένες δυνατότητες παραγωγής αυτοκινήτων πριν από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.Η παραγωγή διακόπηκε από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (γερμανική εισβολή στην Πολωνία), στη συνέχεια η βιομηχανία καταστράφηκε και λεηλατήθηκε (συμπεριλαμβανομένης της αυτοκινητοβιομηχανίας) από τους Γερμανούς και στη συνέχεια η παραγωγή ξανάρχισε στην Πολωνία, όπου η σοσιαλιστική Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας παρήγαγε 417.834 οχήματα το 1980, που έδωσε στην Πολωνία τη 13η θέση στον κόσμο, 8η στην Ευρώπη και 2η μετά την ΕΣΣΔ στο Ανατολικό Μπλοκ. Από τα μοντέλα εκείνης της εποχής, τα πιο γνωστά ήταν αυτά της FSO: FSO Warszawa, FSO Syrena, Polski Fiat/FSO 125p, FSO Polonez και το Polski Fiat 126p από την FSM. Το Polski Fiat 126p ή «maluch» («μωρό») ήταν ένα ιδιαίτερα εμβληματικό αυτοκίνητο εκείνης της περιόδου.Η παραγωγή αυξήθηκε μετά την πτώση του κομμουνισμού και κορυφώθηκε στα 650.000 οχήματα γύρω στο 1999, όμως μειώθηκε τα επόμενα χρόνια. Στις αρχές του 2000, γύρω στα έτη 2002-2003, η Πολωνία παρήγαγε περίπου 300.000 ελαφρά οχήματα ετησίως, αριθμός που αυξήθηκε και πάλι μετά την ένταξη της Πολωνίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004, έχοντας διπλασιαστεί στα μέσα της δεκαετίας του 2000 και στη συνέχεια σχεδόν τριπλασιάστηκε μέχρι το τέλος της δεκαετίας γύρω στο 2009 και στη συνέχεια άρχισε να πέφτει. Κατά την περίοδο 2007-2009, η Πολωνία ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός ελαφρών οχημάτων (επιβατικών αυτοκινήτων) στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, μετά την Τσεχία (και χωρίς να υπολογίζεται η Ρωσία). Από τα τέλη της δεκαετίας του 2000 και τις αρχές της δεκαετίας του 2010, ο πολωνικός κλάδος της αυτοκινητοβιομηχανίας αντιπροσωπεύει περίπου το 11% της συνολικής βιομηχανικής παραγωγής, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 4% του ΑΕΠ. Ο κλάδος απασχολεί περίπου 130.000 άτομα και παράγει περίπου 800.000 – 900.000 ελαφρά οχήματα ετησίως. Η παραγωγή μεγαλύτερων επαγγελματικών οχημάτων ήταν περίπου 70.000 – 90.000 εκείνη την περίοδο. Το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής του κλάδου προορίζεται για εξαγωγές, κυρίως προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2009 η αξία των εξαγωγών από αυτόν τον τομέα ήταν 15,7 δισεκατομμύρια ευρώ, δηλαδή το 16% του συνόλου των εξαγωγών της Πολωνίας. Από το 2010, ο αριθμός των αυτοκινήτων που κατασκευάζονται στην Πολωνία μειώθηκε από 869.376 σε 583.258 το 2013.Σημαντικές δυτικές εταιρείες με σημαντική παρουσία στον πολωνικό τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας περιλαμβάνουν τις Fiat, Opel, Toyota, Volkswagen, MAN Nutzfahrzeuge, Volvo και Scania AB. Από αυτές, ιστορικά η Fiat είχε μια πολύ ισχυρή παρουσία στην Πολωνία για σχεδόν έναν αιώνα: το σχέδιο συναρμολόγησης Polski Fiat καθιερώθηκε τη δεκαετία του 1920 και ενώ διεκόπη από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η αδειοδοτημένη παραγωγή οχημάτων της Fiat ξεκίνησε ξανά στη σοσιαλιστική Πολωνία το 1967.Το μεγαλύτερο μέρος του κλάδου ελέγχεται από δυτικές εταιρείες και χρηματοδοτείται από ξένες επενδύσεις, με τον παραγωγό λεωφορείων και φορτηγών Solaris να είναι η μεγαλύτερη εταιρεία στην αγορά που ανήκει σε Πολωνούς επενδυτές.Ορισμένα μοντέλα που παράγονται στην Πολωνία τα τελευταία χρόνια περιλαμβάνουν το Opel Astra III και IV, το Fiat Panda και το Fiat 500, το Lancia Ypsilon, το Ford Ka και το Chevrolet Aveo. Το 2016, η κυβέρνηση του Νόμος και Δικαιοσύνη δημιούργησε την Electromobility Poland, από τέσσερις κρατικές εταιρείες ενέργειας. Η Electromobility Poland θέλει να λανσάρει δύο ηλεκτρικά μοντέλα το 2023. Επετηρίδα Πολωνικής Αυτοκινητοβιομηχανίας 2012 Roczniki i raporty, Polski Związek Przemysłu Motoryzacyjnego (πολωνικά) Maciej Górecki, Rynek motoryzacyjny w Polsce 1980 – 1989 (cz. 1). Co jeździło po polskich drogach?, Histmag, 24-05-2013 (πολωνικά) Samochody z czasów PRL-u (πολωνικά) Motoryzacja w Polsce w XX-leciu międzywojennym, 09.12.011 (πολωνικά)