Εκλογές στην Ουγκάντα

Στην Ουγκάντα διεξάγονται εθνικές εκλογές για πρόεδρο και κοινοβούλιο. Ο πρόεδρος εκλέγεται από τον λαό για πενταετή θητεία. Το Κοινοβούλιο αποτελείται από μέλη που εκλέγονται άμεσα σε εκλογικές περιφέρειες, και μία γυναίκα αντιπρόσωπο για κάθε επαρχία. Επίσης, η σύνθεση περιλαμβάνει και αντιπροσώπους από διάφορες ομάδες, όπως στρατό, νεολαία, εργάτες και άτομα με αναπηρία.

 Στις γενικές εκλογές του 1958, που διεξήχθησαν μεταξύ 20 και 24 Οκτωβρίου 1958 εξελέγη το πρώτο Νομοθετικό Συμβούλιο της Ουγκάντας. Στις εκλογές δεν έλαβε μέρος ο λαός ων Γκάντα. Ως αποτέλεσμα, νικητής ήταν το Εθνικό Κογκρέσο της Ουγκάντας, που κέρδισε 5 από τις συνολικά 19 έδρες. Στις επόμενες γενικές εκλογές στις 23 Μαρτίου 1961 εξελέγη για πρώτη φορά από το λαό το νομοθετικό συμβούλιο. Η ψηφοφορία κάλυψε ολόκληρη την επικράτεια της Ουγκάντας και νικητής αναδείχθηκε το Δημοκρατικό Κόμμα, κερδίζοντας τις 44 από τις συνολικά 82 έδρες (χωρίς την Μπουγκάντα). Οι πρώτες εθνικές εκλογές διεξήχθησαν στις 25 Απριλίου 1962 λίγο πριν η Ουγκάντα κηρυχθεί ανεξάρτητη (9 Οκτωβρίου). Η συμμαχία ανάμεσα στο Λαϊκό Κογκρέσο της Ουγκάντας (UPC) και στο Kabaka Yekka (KY) κέρδισε την πλειοψηφία των κοινοβουλευτικών εδρών, με αποτέλεσμα να σχηματιστεί η πρώτη κυβέρνηση μετά την ανεξαρτησία της χώρας, με πρωθυπουργό τον Μίλτον Ομπότε. Η περίοδος της δικτατορίας και των πολιτικών ταραχών στη διάρκεια της διακυβέρνησης από τον Ίντι Αμίν Νταντά, τον Γιουσούφ Λουλέ και τον Γκόντφρεϊ Μπινάισα, σήμαινε ότι δεν διεξάγονταν εκλογές. Προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 10 και στις 11 Δεκεμβρίου 1980. Ο Ομπότε ανακηρύχθηκε νικητής των εκλογών εν μέσω καταγγελιών για νοθεία. Ένας από τους φερέλπιδες πολιτικούς και υποψηφίους των εκλογών για πρόεδρο, ο Γιουέρι Μουσέβενι, ξεκίνησε ένοπλο αγώνα και στη συνέχεια αντάρτικο εναντίον της κυβέρνησης του Ομπότε. Ο στρατός του Μουσέβενι (Στρατός Εθνικής Αντίστασης ή NRA) κατέλαβε την εξουσία το 1986 ανατρέποντας την κυβέρνηση του στρατηγού Τίτο Οκέλο, ο οποίος είχε ο ίδιος καταλάβει την εξουσία πριν από ένα εξάμηνο ανατρέποντας τον Ομπότε με στρατιωτικό πραξικόπημα στις 27 Ιουλίου 1985. Ο Μουσέβενι και το κίνημά του (NRM) καθιέρωσαν έναν τύπο "μη κομματικής δημοκρατίας", απαγορεύοντας στα πολιτικά κόμματα να κατεβάζουν υποψηφίους για τις εκλογές.Στις εκλογές του 1980 Λαϊκό Κογκρέσο της Ουγκάντας (UPC) του Ομπότε ήταν το μοναδικό νόμιμο κόμμα και κέρδισε 75 έδρες από τις συνολικά 126 στο κοινοβούλιο. Έπειτα από σχεδόν μία δεκαετία από τις εκλογές του 1980, έγιναν εκλογές για την ανάδειξη των μελών του Συμβουλίου Εθνικής Αντίστασης, στις 11-28 Φεβρουαρίου 1989. Εξελέγησαν συνολικά 278 μέλη, από τα οποία τα 210 ήταν ανεξάρτητοι. Στις 28 Μαρτίου 1994 εξελέγησαν 284 ανεξάρτητοι αντιπρόσωποι της συνέλευσης, η οποία είχε καθήκον να συντάξει το νέο σύνταγμα της χώρας. Έπειτα από δύο χρόνια (1996) διεξήχθησαν προεδρικές και βουλευτικές εκλογές. Στις 27 Ιουνίου 1996 έγιναν βουλευτικές εκλογές έπειτα από την υιοθέτηση ενός νέου συντάγματος, τον Οκτώβριο του 1995. Με το νέο σύνταγμα απαγορεύτηκαν όλα τα πολιτικά κόμματα και όλοι οι υποψήφιοι θα έπρεπε να κατεβαίνουν ως ανεξάρτητοι στις εκλογές. Για τις 276 έδρες στο κοινοβούλιο κατήλθαν 814 υποψήφιοι, από τους οποίους οι 156 ήταν υποστηρικτές του Κινήματος Εθνικής Αντίστασης. Η συμμετοχή ήταν 60,7%. Βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν και στις 26 Ιουνίου 2001. Στις εκλογές ήταν απαγορευμένα τα πολιτικά κόμματα, καθώς το δημοψήφισμα που είχε διεξαχθεί για την καθιέρωση πολυκομματισμού είχε αποτύχει την προηγούμενη χρονιά. Κατά συνέπεια, όλοι οι εκλεγέντες ήταν ανεξάρτητοι.Από τα συνολικά 296 μέλη εξελέγησαν τα 214 και οι υπόλοιπες έδρες περιήλθαν από πριν στις ένοπλες δυνάμεις (10 έδρες), στη νεολαία και στις γυναίκες. Παρότι 12 υπουργοί της κυβέρνησης έχασαν την έδρα τους, η πλειοψηφία των εκλεγμένων μελών του κοινοβουλίου (πάνω από 200) ήταν προσκείμενα στο Κίνημα Εθνικής Αντίστασης. Οι πρώτες άμεσες προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 9 Μαΐου 1996. Πρόεδρος εξελέγη άνετα ο Μουσέβενι με ποσοστό 75%. Καθώς τα πολιτικά κόμματα ήταν απαγορευμένα εκείνη την περίοδο, οι υποψήφιοι ήταν ανεξάρτητοι στο σύνολό τους. Οι επόμενες προεδρικές εκλογές διεξήχθησαν στις 12 Μαρτίου 2001. Το αποτέλεσμα ήταν η νίκη του προέδρου Μουσέβενι με ποσοστό 69% των ψήφων. Και πάλι όλοι οι υποψήφιοι ήταν ανεξάρτητοι. Οι πρώτες πολυκομματικές εκλογές (προεδρικές και βουλευτικές) διενεργήθηκαν στις 23 Φεβρουαρίου 2006. Το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών ήταν η νέα νίκη του Μουσέβενι, ο οποίος επανεξελέγη με 59% των ψήφων. Στις παράλληλες βουλευτικές εκλογές, το κυβερνών NRM κέρδισε τις 213 επί συνόλου 319 εδρών. Προεδρικές και βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν στις 18 Φεβρουαρίου 2011. Στις προεδρικές έλαβαν μέρος 8 υποψήφιοι, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου Γιουέρι Μουσέβενι. Ο πρόεδρος Μουσέβενι επανεξελέγη για μία ακόμα θητεία με ποσοστό 68,3%, έναντι 26% για τον επικεφαλής των υποψηφίων της αντιπολίτευσης, Κίτσα Μπεσίγκγιε. Η αντιπολίτευση στηλίτευσε το γεγονός ότι η εκλογική επιτροπή ήταν διορισμένη από την κυβέρνηση και έκανε λόγο για νοθεία και την δωροδοκία των ψηφοφόρων με υψηλά χρηματικά ποσά. Στις εκλογές, που έγιναν στις 18 Φεβρουαρίου 2016, πρόεδρος εξελέγη για 5η θητεία ο Γιουέρι Μουσέβενι. Η εκλογική διαδικασία διεξήχθη εν μέσω επεισοδίων βίας, με απολογισμό έναν νεκρό. Το πρώτο δημοψήφισμα για την επαναφορά της πολυκομματικής δημοκρατίας στην Ουγκάντα έγινε στις 29 Ιουνίου 2000. Οι ψηφοφόροι υπερψήφισαν την πρόταση να παραμείνει το καθεστώς της διακυβέρνησης από το Κίνημα Εθνικής Αντίστασης (μη κομματισμός), σε ποσοστό 90,7%. Η προσέλευση στις κάλπες ήταν 51,1%. Στο δημοψήφισμα του 2005, που διεξήχθη στις 28 Ιουλίου, οι πολίτες υπερψήφισαν την πρόταση για επιστροφή στην πολυκομματική δημοκρατία. Museveni's Win in the 2011 Elections: What Does it Mean For Uganda's Politics? Uganda Electoral Commission Adam Carr's Election Archive African Elections Database Voter turnout, Gender quotas, Electoral system design and Political party financing in Uganda