Χουάν ντε Φλαντς

Ο Χουάν ντε Φλαντς (Juan de Flandes, = Ιωάννης της Φλάνδρας, περ. 1460 - 1519) ήταν πρώιμος Φλαμανδός ζωγράφος, ο οποίος δραστηριοποιήθηκε στην Ισπανία κατά την περίοδο 1496 - 1519. Το πραγματικό του όνομα είναι άγνωστο, αν και σε αναγραφή στο πίσω μέρος ενός πίνακα αναφέρεται το όνομα Juan Astrat, το οποίο παραπέμπει στο φλαμανδικό "Jan van der Staat"., ενώ έχει επίσης προταθεί το όνομα "Jan Sallaert", ο οποίος έγινε "Δάσκαλος" στη Γάνδη το 1480.

 Ο Χουάν γεννήθηκε γύρω στα 1460 στην περιοχή της Φλάνδρας (σήμερα τμήμα του Βελγίου) και πιθανότατα εκπαιδεύτηκε εκεί, ίσως στη Γάνδη, καθώς οι εργασίες του παρουσιάζουν σαφείς ομοιότητες με αυτές του Γιόος φαν Βάσσενχοφε, του Χούγκο φαν ντερ Χους και άλλων καλλιτεχνών από τη Γάνδη. Καταγράφεται σε αρχεία μόνον αφού μετέβη ως καλλιτέχνης στην Αυλή της Ισαβέλλας Α΄ της Καστίλης, όπου αναφέρεται για πρώτη φορά στα λογιστικά κατάστιχα του 1496, ενώ αναγράφεται ως "ζωγράφος της Αυλής" το 1498. Στην υπηρεσία της Ισαβέλλας παρέμεινε ως τον θάνατό της το 1504. Ζωγράφιζε κυρίως ολοκληρωμένα πορτρέτα της βασιλικής οικογένειας, αλλά είναι αυτός που δημιούργησε τα περισσότερα τμήματα ενός πολυπτύχου αποτελούμενου από μια μεγάλη ομάδα μικρών σε διαστάσεις πάνελς (21,3 x 16,7 cm) για λογαριασμό της βασίλισσας. Τα τμήματα αυτά έχουν σήμερα διασπαρεί, αλλά το μεγαλύτερο μέρος τους παραμένει στη βασιλική συλλογή της Μαδρίτης.Μετά τον θάνατο της Ισαβέλλας στράφηκε προς εκκλησιαστικά έργα, για λογαριασμό ισπανικών εκκλησιών, αρχίζοντας από τη Σαλαμάνκα κατά την περίοδο 1505 - 1507. Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στην Παλένθια, όπου υπάρχει ένα μεγάλο ρετάμπλ (reredos) στον Καθεδρικό ναό της πόλης και όπου η σύζυγός του αναφέρθηκε ως χήρα τον Δεκέμβριο του 1519. Η συντριπτική πλειονότητα των έργων του που βρίσκονται σήμερα εκτός Ισπανίας προέρχονται από αυτή την τελευταία περίοδο, στην οποία είχε επικεντρωθεί σε θρησκευτικά θέματα. Πάνελς από ένα μεγάλο ρετάμπλ από μια εκκλησία της Παλένθια σήμερα είναι διαμοιρασμένα μεταξύ του Μουσείου Πράδο και της Εθνικής Πινακοθήκης Τέχνης στην Ουάσιγκτον, που διαθέτουν από τέσσερα. Οι εργασίες του χαρακτηρίζονται από το ύφος της πρώιμης φλαμανδικής ζωγραφικής, προσαρμοσμένο στις ισπανικές προτιμήσεις και στα εγχώρια τοπία, κυρίως στις απαιτήσεις για ομάδες "διαμερισματοποιημένων" σκηνών για πολύπτυχα. Η χρήση των χρωμάτων μπορεί να χαρακτηριστεί εκλεπτυσμένη, με "προτίμηση στις «καυστικές» αποχρώσεις", και, "ενώ η αίσθησή του για το χρώμα και το φως είναι πολύπλοκη", μια τάση "διαμοιρασμού του χώρου σε διαδοχικά λεπτά επίπεδα αποτελεί μανιερισμό στα τελευταία του έργα". Κατάλογος Φλαμανδών ζωγράφων J.O. Hand & M. Wolff, Early Netherlandish Painting, National Gallery of Art, Washington(catalogue)/Cambridge UP, 1986, ISBN 0-521-34016-0 "Prado": Museo del Prado, Catálogo de las pinturas, 1996, Ministerio de Educación y Cultura, Madrid, ISBN 84-87317-53-7 R.van Elslande, Juan de Flandes met name Jan van der Straten, in: Brugs Ommeland, 26ste jg., 1986, nrs 1–2, blz. 111–120. Nicole Reynaud, « Juan de Flandes (1460 env.-apr. 1510) », Encyclopædia Universalis, ανάγνωση online Centre for the Study of Fifteenth-Century Painting in the Southern Netherlands and the Principality of Liège Αρχειοθετήθηκε 2022-02-02 στο Wayback Machine. Κατάλογος έργων Εθνική Πινακοθήκη Τέχνης, Ουάσιγκτον Juan de Flandes στην Artcyclopedia Juan de Flandes στην Web Gallery of Art