Άγρια συμμορία

Η Άγρια συμμορία (αγγλικά: The Wild Bunch‎) είναι γουέστερν Αμερικανικής παραγωγής του 1969 σε σκηνοθεσία του Σαμ Πέκινπα και σενάριο του ίδιου, το οποίο συνέγραψε με τον Γουάλον Γκριν, βασισμένο σε μια ιστορία των Γκριν και Ρόι Σίκνερ. Πρωταγωνιστούν οι Γουίλιαμ Χόλντεν, Έρνεστ Μποργκνάιν,Ρόμπερτ Ράιαν, Μπεν Τζόνσον, Έντμοντ Ο'Mπράιεν, Γουώρεν Όουτς και ο Εμίλιο Φερνάντεζ. Η ταινία ήταν αμφιλεγόμενη λόγω της γραφικής βίας και της απεικόνισης των ανδρών που προσπαθούν να επιβιώσουν με οποιοδήποτε διαθέσιμο μέσο. Η ταινία φημίζεται για τις περίπλοκες, πολυγωνικές και γρήγορες σκηνές της χρησιμοποιώντας κανονικές και αργές κινήσεις, μια επαναστατική τεχνική κινηματογράφου το 1969. Το σενάριο των Γκριν, Πέκινπα και Σίνκερ ήταν υποψήφιο για το Όσκαρ Καλύτερου Σεναρίου, και η μουσική του Τζέρι Φίλντινγκ ήταν υποψήφια για το Όσκαρ Καλύτερης Μουσικής. Επιπλέον, ο Πέκινπα προτάθηκε για το βραβείο Σημαντικού Σκηνοθετικού Επιτεύγματος από το Σωματείο Αμερικανών Σκηνοθετών και ο διευθυντής φωτοφραφίας Λουσιέν Μπάλαρντ κέρδισε το Βραβείο της Εθνικής Εταιρείας Κριτικών Κινηματογράφου για την Καλύτερη Διεύθυνση Φωτογραφίας. Το 1999, η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου επέλεξε την ταινία να ενταχθεί στο Εθνικό Μητρώο Κινηματογράφου των ΗΠΑ ως «πολιτιστικά, ιστορικά και αισθητικά σημαντική». Η ταινία κατατάχθηκε στην 80η θέση ανάμεσα στις 100 καλύτερες αμερικανικές ταινίες του Αμερικανικού Ινστιτούτου Κινηματογράφου και στην 69η θέση ως την πιο συναρπαστική ταινία. Το 2008, το AFI απαριθμούσε 10 καλύτερες ταινίες σε 10 είδη και κατέταξε την Άγρια συμμορία ως το έκτο καλύτερο γουέστερν.

 Το 1913 στο Τέξας, ο Πάικ Μπίσοπ, ηγέτης μιας συμμορίας παλιών παρανόμων, αποφασίζει να αποσυρθεί από τη δράση μετά από μια τελευταία δουλειά: τη ληστεία ενός σιδηροδρομικού γραφείου που περιέχει μεγάλη ποσότητα ασημιού. Η συμμορία όμως δέχεται ενέδρα κατά τη διάρκεια της ληστείας από τον πρώην σύντροφο του Πάικ, Ντικ Θόρντον, ο οποίος ηγείται μιας ομάδας κυνηγών επικηρυγμένων που προσλήφθηκαν και αντικαταστάθηκαν από τον Πατ Χάριγκαν, ένα αφεντικό του σιδηροδρόμου. Μετά από μια αιματηρή συμπλοκή η ομάδα του Θόρντον σκοτώνει πολλά μέλη της συμμορίας. Ο Πάικ χρησιμοποιεί μια παράνομη παρέλαση συνδικαλιστικής οργάνωσης για να καταφέρει να διαφύγει με τα υπόλοιπα μέλη της συμμορία του, ωστόσο αρκετοί πολίτες σκοτώνονται κατά την ανταλλαγή των πυροβολισμών μετατρέποντας την παρέλαση σε ένα λουτρό αίματος. Ο Πάικ τελικά διαφεύγει μαζί με τους μοναδικούς επιζώντες Ντατς Ένγκστρομ, τους αδελφούς Λάιλ και Τέκτορ Γκορτς και τον μεξικανό Άνχελ. Η συμμορία απογοητεύεται από τη ληστεία που αποδεικνύεται ότι ήταν μια παγίδα, καθώς στα κλεμμένα σακιά βρίσκονται σιδερένιοι χαλκάδες αντί για ασημένια νομίσματα. Οι άνδρες επανενώνονται με τον γέρο Φρέντι Σάικς και κατευθύνονται προς το Μεξικό. Οι άντρες του Πάικ διασχίζουν το ποταμό Ρίο Γκράντε και καταφεύγουν εκείνο το βράδυ στο χωριό όπου γεννήθηκε ο Άνχελ. Οι κάτοικοι έχουν αποκλειστεί από τον Στρατηγό Μαπάτσι, έναν διεφθαρμένο, βάναυσο αξιωματικό του Μεξικανικού ομοσπονδιακού στρατού, ο οποίος έχει λεηλατήσει τα χωριά της περιοχής για να ταΐσει τα στρατεύματά του, τα οποία έχουν ηττηθεί από τις δυνάμεις του επαναστάτη Πάντσο Βίγια. Η συμμορία του Πάικ παρόλα αυτά έρχεται σε επαφή με τον στρατηγό. Ο Άνχελ εντοπίζει την Τερέζα, την πρώην γυναίκα του, να είναι στην αγκαλιά του Μαπάτσι και εξοργισμένος την πυροβολεί και τη σκοτώνει, εξοργίζοντας τον Μαπάτσι. Ο Πάικ αποσυμφορίζει την ηλεκτρισμένη κατάσταση και προσφέρεται να εργαστεί για τον Μαπάτσι, ο οποίος αναθέτει στη συμμορία να κλέψει μια αποστολή πυρομαχικών από μια αμαξοστοιχία του αμερικανικού στρατού, έτσι ώστε ο ίδιος να μπορέσει να ανεφοδιάσει τα στρατεύματά του και να κατευνάσει τον διοικητή Μοχρ, τον γερμανικό στρατιωτικό σύμβουλό του, ο οποίος επιθυμεί να λάβει δείγματα του στρατιωτικού εξοπλισμού της Αμερικής. Η ανταμοιβή για αυτή τη δουλειά της συμμορίας ορίζεται σε χρυσά νομίσματα αξίας δέκα χιλιάδες δολαρίων. Ο Άνχελ παραδίδει το μερίδιό του στο χρυσό στον Πάικ σε αντάλλαγμα για την αποστολή ενός κιβωτίου τουφεκιών και πυρομαχικών σε μια ομάδα ανταρτών που αντιτίθενται στον Μαπάτσι. Η αναμονή συνεχίζεται σε μεγάλο βαθμό όπως είχε προγραμματιστεί έως ότου ο Θόρντον εμφανιστεί στο τρένο που έχει κλέψει η συμμορία. Η ομάδα του Θόρντον αρχίζει να καταδιώκει τη συμμορία στα σύνορα του Μεξικού, μόνο για να τις ξαναγυρίσουν πίσω καθώς οι ληστές καταστρέφουν μια γέφυρα που διαπερνά τον Ρίο Γκράντε ανατινάζοντάς την, ρίχνοντας ολόκληρο το απόσπασμα στο ποτάμι. Οι κυνηγοί ανασυντάσσονται προσωρινά σε ένα στρατόπεδο δίπλα στο ποτάμι. Ο Πάικ και οι άντρες του, γνωρίζοντας ότι μπορεί να ξεγελαστούν από τον Μαπάτσι, επινοούν έναν τρόπο να του πάνε τα κλεμμένα πυρομαχικά χωρίς να κινδυνέψουν οι ίδιοι. Ωστόσο, ο Μαπάτσι μαθαίνει από τη μητέρα της Τερέζα ότι ο Άνχελ έκλεψε ένα κιβώτιο όπλων και πυρομαχικών, και το αποκαλύπτει καθώς ο Άνχελ και ο Ένγκστρομ παραδίδουν την τελευταία παρτίδα. Περιτριγυρισμένοι από το στρατό του Μαπάτσι, ο Άνχελ προσπαθεί απεγνωσμένα να δραπετεύσει, μόνο για να συλληφθεί και να βασανιστεί. Ο Μαπάτσι αφήνει τον Ένγκστρομ να φύγει, και αυτός επανέρχεται στη συμμορία του Πάικ αναφέροντας το τι έγινε. Ο Σάικς τραυματίζεται από τη ομάδα του Θόρντον ενώ προσπαθεί να εξασφαλίσει εφεδρικά άλογα. Η υπόλοιπη συμμορία του Πάικ επιστρέφει στην Ακούα Βέρντε για να κρυφτεί, όπου έχει ξεκινήσει μια φιέστα που γιορτάζει για τη μεταφορά όπλων. Βλέπουν τον Άνχελ να σέρνεται στο έδαφος από ένα σχοινί δεμένο πίσω από το αυτοκίνητο του στρατηγού, και μετά από ένα σύντομο παιχνίδι με πόρνες και μια περίοδο προβληματισμού, ο Πάικ και η συμμορία προσπαθούν να πείσουν βίαια τον Μαπατσι να απελευθερώσει τον Άνχελ, ο οποίος μέχρι τότε είναι σχεδόν ετοιμοθάνατος μετά τα βασανιστήρια. Ο στρατηγός φαίνεται να συμμορφώνεται. Ωστόσο, καθώς η συμμορία τον παρακολουθεί, αυτός κόβει αντ 'αυτού το λαιμό του Άνχελ. Ο Πάικ και ο Ένγκστρομ πυροβολούν θυμωμένοι και σκοτώνουν τον Μαπάτσι μπροστά από τους άντρες του. Για μια στιγμή, οι άντρες του Στρατηγού είναι τόσο σοκαρισμένοι που δεν επέστρεψαν τα πυρά, κάνοντας τον Έγκστρομ να γελάσει με έκπληξη. Ο Πάικ σκοπεύει να ηρεμήσει στον Μοχρ και τον σκοτώνει επίσης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια βίαιη, αιματηρή επίθεση - που κυριαρχείται από το πολυβόλο στην οποία σκοτώνονται ο Πάικ και οι άντρες του, μαζί με τα περισσότερα από τα σημερινά στρατεύματα του Μαπάτσι και τους υπόλοιπους Γερμανούς σύμβουλους. Ο Θόρντον τελικά πλησιάζει και επιτρέπει στα υπόλοιπα μέλη της ομάδας του να πάρουν τα πτώματα της συμμορίας του Πάικ πίσω για να εισπράξουν την επικήρυξη, ενώ ο ίδιος επιλέγει να μείνει πίσω, γνωρίζοντας τι περιμένει την ομάδα. Μετά από μια περίοδο, ο Φρέντι Σάικς φτάνει με μια ομάδα μεξικανών ανταρτών που είχε εμφανιστεί στο παρελθόν, οι οποίοι έχουν σκοτώσει ό,τι έχει απομείνει από τους άντρες του Μαπάτσι στο δρόμο. Ο Σάικς ζητά από τον Θόρντον να έρθει και να συμμετάσχει στην επανάσταση. Ο Θόρντον χαμογελά και πηγαίνει μαζί τους. Ο Βίνσεντ Κάρμπι των The New York Times στην κριτική του για την ταινία αναφέρει πως: «είναι πολύ όμορφη και το πρώτο πραγματικό ενδιαφέρον αμερικανικό γουέστερν εδώ και χρόνια. Είναι επίσης τόσο γεμάτη βία - μιας έντασης που δύσκολα μπορεί να υποστηριχθεί από την ιστορία - που θα προκαλέσει πολλούς ανθρώπους που δεν γνωρίζουν την πραγματική επίδραση της βίας στις ταινίες (όπως δεν το κάνω) να γράψουν αυτόματα αρνητικές κριτικές για αυτήν». Ο Κάρμπι παρατήρησε, «Αν και οι συμβατικές και ποιητικές ακολουθίες δράσης της ταινίας είναι εξαιρετικά καλές και τα τοπία της φωτογραφίζονται όμορφα ... είναι πιο ενδιαφέρον στη σχεδόν ευχάριστη περιγραφή του χάους, της διαφθοράς και της ήττας». Σχετικά με τους ηθοποιούς, σχολίασε ιδιαίτερα τον Γουίλιαμ Χόλντεν: «Μετά από χρόνια που έδωσε βαρετές παραστάσεις σε βαρετές ταινίες, ο Χόλντεν επιστρέφει γενναία στην Άγρια Συμμορία. Φαίνεται μεγαλύτερος και κουρασμένος, αλλά έχει στυλ, τόσο ως άντρας όσο και ως κινηματογραφικός χαρακτήρας που επιμένει να κάνει ό, τι έκανε πάντα, όχι επειδή θέλει πραγματικά τα χρήματα, αλλά επειδή δεν υπάρχει τίποτα άλλο να κάνει».Το περιοδικό TIME άρεσε επίσης η ερμηνεία του Χόλντεν, χαρακτηρίζοντας την ως το καλύτερή από το Στάλαγκ 17 (μια ταινία του 1953 που κέρδισε ο Χόλντεν το Όσκαρ), σημειώνοντας ότι ο Ρόμπερτ Ράιαν έδωσε «την παράσταση της καριέρας του στον κινηματογράφο» και καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι «η Άγρια Συμμορία περιέχει σφάλματα και λάθη» (όπως οι αναδρομές στο παρελθόν που εισήχθησαν με εκπληκτική αδεξιότητα), αλλά «τα επιτεύγματά της είναι παραπάνω από επαρκή για να επιβεβαιώσουν ότι ο Πέκινπα, μαζί με τον Στάνλεϊ Κιούμπρικ και τον Άρθουρ Πεν, ανήκουν στους καλύτερους της νέας γενιάς αμερικανών κινηματογραφιστών».Σε μια αναδρομική κριτική του 2002, ο Ρότζερ Ίμπερτ, ο οποίος «είδε την αρχική έκδοση στην παγκόσμια πρεμιέρα το 1969, όταν η Warner Bros. παρουσίασε πέντε από τις νέες ταινίες της στις Μπαχάμες για 450 κριτικούς και δημοσιογράφους», είπε ότι τότε είχε δηλώσει δημοσίως ότι η ταινία είναι αριστούργημα κατά τη διάρκεια της συνέντευξης τύπου του, προκλητικά απαντώντας σε έναν δημοσιογράφο του Reader's Digest που σηκώθηκε για να ρωτήσει «Γιατί έγινε αυτή η ταινία; Συγκρίνεται η ταινία με τη Μυθοπλασία: «επαινείται και καταδικάζεται με το ίδιο σθένος».«Ότι ήταν ο Πολίτης Κέιν για τους λάτρεις του κινηματογράφου το 1941, είναι η Άγρια Συμμορία για τους σινεφίλ το 1969», έγραψε ο κριτικός Μάικλ Σράγκοφ, ο οποίος πρόσθεσε ότι ο Πέκινπα είχε «παράγει μια αμερικανική ταινία που ισούται ή ξεπερνά τις καλύτερες του Κουροσάβα».Οι κριτικές ανασκόπησης στην ιστοσελίδα Rotten Tomatoes, δίνουν βαθμολογία θετικής έγκρισης σε ποσοστό 90%, με βάση 52 κριτικές και μέση βαθμολογία 8/10. Η ταινία έκανε πρεμιέρα στις 18 Ιουνίου 1969 στο θέατρο Pix στο Λος Άντζελες και κέρδισε 39.200 δολάρια την πρώτη εβδομάδα.. Με προϋπολογισμό παραγωγής 6 εκατομμυρίων δολαρίων, η ταινία κέρδισε 10,5 εκατομμύρια δολάρια στο box office των ΗΠΑ το 1970 και άλλα 638.641 δολάρια στις ΗΠΑ κατά την αποκατασταθείσα κυκλοφορία του box-office το 1995, κάνοντας συνολικά 11.138.641 $. Ήταν η 17η ταινία με τα υψηλότερα κέρδη του 1969. Prince, Stephen, επιμ. (1999). Sam Peckinpah's The Wild Bunch. Cambridge, UK: Cambridge University Press. ISBN 0-521-58433-7. Άγρια Συμμορία στο Filmsite.org Άγρια συμμορία στην IMDb Άγρια συμμορία στο AllMovie Άγρια Συμμορία στο Rotten Tomatoes