Takis

Ο Παναγιώτης Βασιλάκης, ευρύτερα γνωστός κυρίως με το καλλιτεχνικό του ψευδώνυμο Takis (29 Οκτωβρίου 1925, Αθήνα - 9 Αυγούστου 2019, Αθήνα) ήταν Έλληνας γλύπτης. Συγκαταλέγεται στους κυριότερους εκπροσώπους της σύγχρονης εικαστικής σκηνής και της κινητικής τέχνης στην οποία υπήρξε πρωτοπόρος, τόσο εξαιτίας των υλικών και των τεχνικών που χρησιμοποίησε όσο και λόγω των ιδεών που μετέδωσε.

 Γεννήθηκε στις 25 Οκτωβρίου του 1925 στην Αθήνα. Ήταν το έκτο παιδί μίας οικογένειας με εφτά παιδιά. Αν και οι γονείς του υπήρξαν ευκατάστατοι, με την καταστροφή της Σμύρνης, ο πατέρας του, ο οποίος ήταν κτηματίας, έπεσε έξω με αποτέλεσμα η οικογένεια να δοκιμαστεί σκληρά από τη φτώχεια. Τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια συμπίπτουν με τη δικτατορία του Μεταξά και τη Γερμανική κατοχή, κατά τη διάρκεια της οποίας υπήρξε ηγετικό στέλεχος της ΕΠΟΝ, γεγονός που είχε ως συνέπεια την καταδίκη του σε εξάμηνη φυλάκιση. Υπήρξε αυτοδίδακτος εκ πεποιθήσεως, και με έρευνα, μελέτη και πειραματισμούς κατάφερε να αποτελέσει έναν από τους ανανεωτές της γλυπτικής, βασίζοντας την καλλιτεχνική του έκφραση και δημιουργικότητα στη λειτουργική χρήση των φυσικών νόμων. Το φως, αλλά και η κίνηση σε κάθε της μορφή -μηχανική, ηλεκτρομηχανική, θερμική, μαγνητική, υδροδυναμική - είναι στοιχεία που αποτελούν βασικούς πυρήνες του έργου του. Η αυτοβιογραφία του Τάκι έχει εκδοθεί δύο φορές. Η πρώτη φορά ήταν στο Παρίσι το 1961 από τον εκδοτικό οίκο Julliard με τίτλο "Estafilades". Στα ελληνικά εκδόθηκε το 2005 από τις εκδόσεις Φερενίκη με τίτλο "Takis". Το περιοδικό New Scientist, σε άρθρο του με τίτλο «Οι ήχοι του αύριο», τον κατέταξε μαζί με τους Ιάννη Ξενάκη και Τζων Κέιτζ στους περισσότερο υποσχόμενους μουσικούς του 20ού αιώνα. Βιβλίο: «Takis» Εκδόσεις Φερενίκη (2005) Αυτοβιογραφία Περιοδικό: HILTON Athens Magazine ΑΝΟΙΞΗ 2012 σελ 16 "MAGNETIC WALLS THE FOURTH DIMENSION” by Els Hanappe & Λάζαρο Σιάκο Τώνια Γιαννουδάκη, Εθνική Γλυπτοθήκη. Μόνιμη συλλογή, Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, Αθήνα 2006 Αντωνία Γιαννουδάκη, Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, Ίδρυμα Ευριπίδη Κουτλίδη. Η συλλογή νεοελληνικής γλυπτικής και η ιστορία της 1900-2006 (διδακτορική διατριβή), Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Τομέας Ιστορίας της Τέχνης, Θεσσαλονίκη 2009 (http://ikee.lib.auth.gr/record/115849) (8/5/2015) Λεξικό Ελλήνων Καλλιτεχνών. Ζωγράφοι - Γλύπτες - Χαράκτες, 16ος-20ός αιώνας, επιστημονική επιμέλεια Ευγένιος Δ. Ματθιόπουλος, τόμ. 4, Μέλισσα, Αθήνα 1997-2000 Στέλιος Λυδάκης, Οι έλληνες γλύπτες. Η νεοελληνική γλυπτική. Ιστορία-τυπολογία-λεξικό γλυπτών, τόμ. 5, Μέλισσα, Αθήνα 1981 Στέλιος Λυδάκης, Η νεοελληνική γλυπτική. Ιστορία, τυπολογία, Μέλισσα, Αθήνα, 2011 Ηλίας Μυκονιάτης, Νεοελληνική γλυπτική, στη σειρά Ελληνική τέχνη, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1996 Μιλτιάδης Μ. Παπανικολάου, Ιστορία της τέχνης στην Ελλάδα. Ζωγραφική και γλυπτική του 20ού αιώνα, εκδόσεις Αδάμ, 1999 -Takis, Alexandre Iolas, New York, Paris, Geneve, 1966 Takis-Ηλέκτρα ΄88, Stavros Michalarias Art, Απρίλιος-Ιούνιος 1988 Takis, Paris, galerie nationale du Jeu de Paume, 8 juillet-17 octobre 1993, Pully/Lausanne, FAE Musée d’art contemporain, 23 novembre 1993-4 avril 1994, Madrid, Fundación « », automne 1994 Takis, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών Το εργοστάσιο, 5 Δεκεμβρίου 1994-5 Μαρτίου 1995 Takis, επιμέλεια έκθεσης Τάκης Μαυρωτάς, Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών, Δελφοί, Ιούνιος-Ιούλιος 2000 -“Takis”, Cnacarchives, 6, 22 septembre-6 novembre 1972, Paris, cnac, 1972 Takis. Monographies, textes de Helena et Nicolas Calas, preface Pierre Restany, ed. Galilée, Paris 1984 Χρύσανθος Χρήστου – Μυρτώ Κουμβακάλη-Αναστασιάδη, Νεοελληνική γλυπτική 1800-1940, έκδοση Εμπορικής Τραπέζης της Ελλάδος, Αθήνα 1982 «Συζήτηση Félix Guattari/Takis», The Art Magazine, τ. 1, Νοέμβριος 1993, σ. 33-36 Takis Foundation, Research Center for the art and science Πληροφορίες για τη ζωή και το έργο του "Τάκις" Ιστοσελίδα Εθνικής Πινακοθήκης "Τakis στο Παρίσι" Άρθρο στην Ελευθεροτυπία Ο γλύπτης Τάκις για τους Γιατρούς χωρίς Σύνορα Τάκις: Αυτή είναι η ζωή μου Παρασκήνιο, 1) Takis αναδρομή - διαδρομή, 2) Ο Takis στο Γερόβουνο (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)