Γενικές εκλογές της Τόνγκα 2021

Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στην Τόνγκα στις 18 Νοεμβρίου 2021 για να εκλεγούν 17 από τις 26 έδρες της Νομοθετικής Συνέλευσης. Μετά τις εκλογές έχασαν τις έδρες τους 4 βουλευτές, λόγω δωροδοκίας.

 Οι γενικές εκλογές του 2017 είχαν ως αποτέλεσμα τη συντριπτική νίκη για το Δημοκρατικό Κόμμα των Φιλικών Νήσων (PTOA), και ο Ακιλίσι Ποχίβα επανεξελέγη πρωθυπουργός, νικώντας τον πρώην αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Σιαόσι Σοβαλένι με 14 ψήφους έναντι 12. Τον Σεπτέμβριο του 2019 ο Ποχίβα πέθανε και ο Ποχίβα Τουιονετόα εξελέγη πρωθυπουργός με την υποστήριξη των ευγενών, των ανεξάρτητων βουλευτών και 5 πρώην μελών του PTOA. Το υπουργικό του συμβούλιο περιελάμβανε τρεις ευγενείς, οι οποίοι προηγουμένως είχαν αποκλειστεί επί πρωθυπουργίας Ποχίβα. Τον Δεκέμβριο του 2020 ο αρχηγός του Δημοκρατικού κόμματος Σεμίσι Σίκα υπέβαλε πρόταση δυσπιστίας κατά του πρωθυπουργού Τουιονετόα. Η κίνηση υποστηρίχθηκε από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Σιόβε Βούνα Φαοτούσια, που παραιτήθηκε στη συνέχεια από μέλος της κυβέρνησης. Η Νομοθετική Συνέλευση απέρριψε την πρόταση δυσπιστίας με ψήφους 13-9 στις 12 Ιανουαρίου 2021. Μετά τον θάνατο του Ποχίβα το PTOA κατακερματίστηκε, με αντιπαλότητες που αναδύθηκαν μεταξύ του Σιαόσι Ποχίβα και του κουνιάδου του Ματένι Ταπουέλου . Ενόψει των εκλογών, αυτό οδήγησε σε μια επίσημη διάσπαση, με τον Ποχίβα να αποχωρεί από το διοικητικό συμβούλιο του κόμματος και την «ομάδα-πυρήνα». Ενόψει των εκλογών, η υπουργός Υποδομών και Τουρισμού Ακοσίτα Λαβουλάβου και ο σύζυγός της ʻΕτουάτε Λαβουλάβου, ο οποίος είχε υπηρετήσει στο παρελθόν ως υπουργός, κρίθηκαν ένοχοι και οι δύο για απόκτηση χρημάτων με ψευδή προσχήματα και καταδικάστηκαν σε έξι χρόνια φυλάκιση από το Ανώτατο Δικαστήριο. Η Νομοθετική Συνέλευση των Τόνγκα έχει έως και 30 μέλη, από τα οποία τα 17 εκλέγονται απευθείας με ψηφοφορία με το πλειοψηφικό σύστημα από μονοεδρικές περιφέρειες. Το νησί Τονγκατάπου έχει δέκα εκλογικές περιφέρειες, το Βαβάου τρεις, το Χααπάι δύο και τα νησιά Έουα και Νιουατοπουτάπου / Νιουαφόου από μία. Εννέα έδρες κατέχουν μέλη των ευγενών που εκλέγουν αντιπροσώπους μεταξύ τους. Το Υπουργικό Συμβούλιο που σχηματίζεται από τον Πρωθυπουργό μπορεί να περιλαμβάνει έως τέσσερα μέλη που δεν εκλέγονται στη Συνέλευση, τα οποία στη συνέχεια γίνονται αυτόματα μέλη του νομοθετικού σώματος. Γύρω στις 60.000 ψηφοφόροι είχαν δικαίωμα ψήφου. Το Κοινοβούλιο διαλύθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου. 75 υποψήφιοι, μεταξύ των οποίων 12 γυναίκες, εγγράφηκαν για να διεκδικήσουν έδρα στις εκλογές. Ένας υποψήφιος, ο Σιόνε Φόνουα αποχώρησε αργότερα, ενώ ένας δεύτερος πέθανε, αφήνοντας 73 υποψηφίους συνολικά. Παρά το απαγορευτικό διάρκειας μιας εβδομάδας λόγω κρούσματος COVID-19, οι εκλογές δεν καθυστέρησαν. Ο πρωθυπουργός Ποχίβα Τουιονετόα δεν προώθησε το Λαϊκό Κόμμα της Τόνγκα κατά τη διάρκεια της εκστρατείας και αρκετοί υπουργοί έθεσαν υποψηφιότητα ως ανεξάρτητοι. Οι ψηφοφόροι εξέλεξαν ένα κοινοβούλιο αποτελούμενο αποκλειστικά από άνδρες, με εννέα νέους αντιπροσώπους του λαού. Οι ηγέτες και του Δημοκρατικού Κόμματος των Φιλικών Νήσων (PTOA), Σεμίσι Σίκα και Σιαόσι Ποχίβα, έχασαν τις έδρες τους, όπως και άλλοι σημαίνοντες βουλευτές του PTOA. Ενώ το PTOA κέρδισε τις πλειοψηφίες στις περισσότερες εκλογικές περιφέρειες, η διάσπαση των ψήφων μεταξύ των αντίπαλων παρατάξεων τους οδήγησε να χάσουν έδρες από ανεξάρτητους υποψηφίους. Μόνο τρεις υποψήφιοι από το PTOA εξελέγησαν: οι Σεμίσι Φακαχάου, Βεϊβόσα Τάκα και Σάια Πιούκαλα. Το Λαϊκό Κόμμα διατήρησε επίσημα μόνο μία έδρα, αλλά μπορεί να διορίσει τα μέλη του μετά τις εκλογές. Η Εκλογική Επιτροπή ανέφερε ότι η συμμετοχή των ψηφοφόρων ήταν 62%. Μετά τις εκλογές ο Βιλιάμι Τάνγκι διορίστηκε προσωρινός πρόεδρος της Βουλής. Τρεις υποψήφιοι ανακοίνωσαν αρχικά την υποψηφιότητά τους για την πρωθυπουργία: ο μεταβατικός πρωθυπουργός Ποχίβα Τουιονετόα, ο πρώην υπουργός Οικονομικών ʻΑϊσάκε Έκε και ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Σιαόσι Σοβαλένι. Ο Τουιονετόα απέσυρε αργότερα την υποψηφιότητά του, αφήνοντας τον Σοβαλένι να έχει το προβάδισμα. Η Νομοθετική Συνέλευση συνεδρίασε στις 15 Δεκεμβρίου για να εκλέξει πρωθυπουργό, με υποψήφιους τόσο τον Σοβαλένι όσο και τον Έκε. Ο Σοβαλένι εξελέγη με 16 ψήφους. Ο Φαταφεχί Φακαφάνουα επανεξελέγη Πρόεδρος της Βουλής. Ο Σοβαλένι διορίστηκε επίσημα πρωθυπουργός στις 27 Δεκεμβρίου και ανακοίνωσε το υπουργικό του συμβούλιο στις 29 Δεκεμβρίου. Το Κοινοβούλιο συνεδρίασε για πρώτη φορά με τη νέα του σύνθεση στις 11 Ιανουαρίου 2022. Μετά τις εκλογές ο Ποχίβα Τουιονετόα κρίθηκε ένοχος για δωροδοκία και του αφαιρέθηκε η έδρα του. Ο Σάνγκστερ Σαουλάλα κρίθηκε ένοχος για δύο αδικήματα δωροδοκίας στις 2 Μαΐου 2022 και ακυρώθηκε η εκλογή του. Στις 6 Μαΐου κρίθηκε ένοχος για δωροδοκία και ο βουλευτής και υπουργός Τατάφου Μοεάκι και ο Ποάσι Τέι στις 13 Μαΐου. Στις 9 Αυγούστου 2022 απορρίφθηκαν οι εφέσεις των Σαουλάλα, Τέι και Μοεάκι και η εκλογή τους ακυρώθηκε. Η έφεση του Τουιονετόα έγινε δεκτή και παρέμεινε βουλευτής. Οι Σαουλάλα, Τέι και Μοεάκι επίσημα έχασαν τις έδρες τους και ακυρώθηκε η εκλογή τους στις 10 Αυγούστου. Για την πλήρωση των κενωθεισών εδρών προκηρύχθηκαν επαναληπτικές εκλογές στο Τονγκατάπου.