Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα Θεσσαλονίκης

Το Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα βρίσκεται στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, στην οδό Προξένου Κορομηλά, δίπλα στη Μητρόπολη. Στεγάζεται σε ένα νεοκλασικό κτήριο, σχεδιασμένο από τον Ερνέστο Τσίλλερ μετά από δωρεά του Ανδρέα Συγγρού. Στους χώρους του στεγάζεται επίσης το Κέντρο Έρευνας Μακεδονικής Ιστορίας και Τεκμηρίωσης (ΚΕΜΙΤ).

 Ο Ελευθέριος Βενιζέλος ήταν ο πρώτος που αποφάσισε, το 1917 να ιδρυθεί μουσείο για τους διακριθέντες Μακεδόνες αλλά και για τον πολιτισμό της περιοχής. Σκοπός του μουσείου ήταν να συγκεντρωθούν "...όλα τα άξια λόγου αρχαιολογικά ευρήματα, τα σημειούντα τους διαφόρους ιστορικούς και καλλιτεχνικούς σταθμούς δι' ων διήλθεν η Μακεδονία, από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι των χρόνων της Τουρκοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων". Η προσπάθεια όμως αυτή δεν απέδωσε καρπούς και το 1965 το θέμα επανέφερε η κυβέρνηση του Στέφανου Στεφανόπουλου. Με βάση το σχετικό διάταγμα το μουσείο θα στεγαζόταν στο κτήριο όπου λειτουργούσε το Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στη Θεσσαλονίκη από το 1894 μέχρι και το 1912, που σχεδίασε ο Ερνέστος Τσίλλερ και λειτούργησε ως επιτελικό κέντρο του Μακεδονικού Αγώνα, με επικεφαλής τον πρόξενο Λάμπρο Κορομηλά. Το 1979 ιδρύθηκε στη Θεσσαλονίκη το Σωματείο "Οι φίλοι του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα" (ΝΠΙΔ), το οποίο και υπήρξε ο αρχικός φορέας του μουσείου, που εγκαινιάστηκε στις 27 Οκτωβρίου 1982 από τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας της Ελλάδας, Κωνσταντίνο Καραμανλή. Το 1999 συστάθηκε από το σωματείο "Οι Φίλοι του Μουσείου του Μακεδονικού Αγώνα" το κοινωφελές Ίδρυμα Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα, στο οποίο έκτοτε περιήλθε η ευθύνη του μουσείου και του ερευνητικού του κέντρου (ΚΕΜΙΤ). Η πρώτη μορφή της έκθεσης οφείλεται στον Κωνσταντίνο Μαζαράκη - Αινιάν ενώ έγιναν σημαντικές αλλαγές το 1990 από τον σκηνογράφο Γιώργο Ανεμογιάννη. Η πιο πρόσφατη ανακαίνιση του χώρου πραγματοποιήθηκε το 2009. Στο ισόγειο υπάρχουν επτά αίθουσες όπου προβάλλονται οι κυριότερες φάσεις της μακεδονικής Ιστορίας του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα (Αγώνες για την Ελευθερία, η μακεδονική κοινωνία, αναπαράσταση του γραφείου του γενικού πρόξενου, χαρακτηριστικά του Αγώνα, κλπ). Στον πρώτο όροφο υπάρχει αίθουσα πολλαπλών χρήσεων ενώ στο υπόγειο υπάρχουν διοράματα με αντιπροσωπευτικές σκηνές της εποχής του Μακεδονικού Αγώνα. Το Κέντρο Έρευνας Μακεδονικής Ιστορίας και Τεκμηρίωσης, το οποίο εποπτεύεται από Επιστημονική Επιτροπή, αποτελεί οργανικό μέρος του Ιδρύματος. Σκοπό έχει την επιστημονική μελέτη και τεκμηρίωση της νεότερης και σύγχρονης ιστορίας της Μακεδονίας. Το ΚΕΜΙΤ διαθέτει πλούσιες αρχειακές συλλογές εγγράφων, φωτοθήκη, εξειδικευμένη βιβλιοθήκη και ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων. Συγκεντρώνει και επεξεργάζεται αρχειακό υλικό, εκδίδει επιστημονικές μελέτες και οργανώνει επιστημονικές ημερίδες και συνέδρια. Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα Καστοριάς Μουσείο Παύλου Μελά Δυτική- Κεντρική Μακεδονία, Τουριστικός Οδηγός, εκδόσεις Explorer, 2003. Επίσημος δικτυακός τόπος του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα Θεσσαλονίκης Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα Θεσσαλονίκης-Ιστορικό ίδρυσης Πληροφορίες για το Μουσείο από το Υπουργείο Πολιτισμού Αρχειοθετήθηκε 2007-08-19 στο Wayback Machine. Ιωάννης Χασιώτης, Βοηθήστε να κρατήσουμε το Μουσείο ανοιχτό!, [Αφιέρωμα], Εφημ. Μακεδονία, Επιμ. Στέλιος Κούκος, 05/02/2012 Ένα μουσείο γεννιέται, Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)