Ζοάν Κορομίνες

Ο Ζοάν Κορομίνες (Joan Coromines i Vigneaux, στα ισπανόφωνα έργα του αναφέρεται και ως Joan Corominas, Βαρκελώνη 21 Μαρτίου 1905 - Πινέδα ντελ Μαρ 2 Ιανουαρίου 1997) ήταν Καταλανός γλωσσολόγος, συγγραφέας σπουδαίων έργων αναφοράς τόσο στην ισπανική όσο και στην καταλανική γλωσσολογία και φιλολογία. Θεωρείται από τις μεγαλύτερες μορφές των ρομανικών σπουδών κατά τον 20ό αιώνα στην Ευρώπη.

 Γεννήθηκε στις 21 Μαρτίου του 1905 στη Βαρκελώνη, γιος του πολιτικού Πέρε Κορομίνες και της παιδαγωγού Σελεστίνα Βινιό. Ήταν αδερφός του μαθηματικού Ερνέστ Κορομίνες και της ψυχολόγου Ζούλια Κορομίνες. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης και συμπλήρωσε τις σπουδές του σε πολλές άλλες πόλεις της Ευρώπης. Το 1930 ξεκίνησε να εργάζεται στο Ινστιτούτο Καταλανικών Μελετών (Institut d'Estudis Catalans) και το 1931 εξέδωσε τη διδακτορική του διατριβή με τίτλο "Αρανικό λεξιλόγιο". Τον ίδιο χρόνο ξεκίνησε να εργάζεται στο Onomasticon Cataloniae. Η έναρξη του Εμφυλίου Πολέμου τον βρήκε στη Μαδρίτη να ετοιμάζεται για τις εξετάσεις για μια ακαδημαϊκή θέση σχετική με την προβηγκιανή φιλολογία. Το 1936 παντρεύτηκε την Μπάρβαρα ντε Άρο. Μετά τον εμφύλιο έζησε την εξορία σε διάφορες χώρες, μέχρις ότου κατάφερε να γίνει κάτοχος μιας ακαδημαϊκής έδρας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο το 1948. Μεταξύ 1954 και 1957 εξέδωσε το Κριτικό-ετυμολογικό λεξικό της καστιλιανικής γλώσσας (Diccionario crítico etimológico de la lengua castellana), ένα σημαντικότατο έργο που μέχρι σήμερα αποτελεί τη βάση της διαχρονικής μελέτης του λεξιλογίου της ισπανικής γλώσσας, ενώ μεταξύ 1980 και 1991 προετοίμασε το Ετυμολογικό και συνοδευτικό λεξικό της Καταλανικής Γλώσσας. Η εργασία του στην καταλανική ονομασιολογία και ετυμολογία χάρισε στην ακαδημαϊκή έρευνα στα καταλανικά ένα βάθος που ξεπερνάει στους παραπάνω τομείς αυτό των υπόλοιπων ρομανικών γλωσσών. Η φήμη που άφησε πίσω του ο Ζοάν Κορομίνες μιλάει για ένα άτομο που υποστήριξε με θέρμη την καταλανική γλώσσα, απορρίπτοντας πολλά βραβεία κι επαίνους του Ισπανικού κράτους λόγω της κακομεταχείρισης την οποία υπέφερε η Καταλανική γλώσσα. Χαρακτηριστικά, με αφορμή τη βράβευσή του με το Εθνικό Βραβείο των Ισπανικών Γραμμάτων ανέφερε σε γράμμα του στον τότε υπουργό Πολιτισμού, Χόρχε Σεμπρούν: "la única nación mía, y mi única lengua, a las que presto incondicional obediencia y pleitesía son la nación y la lengua catalanas". Για τον ίδιο λόγο απαρνήθηκε μία θέση στη Βασιλική Ισπανική Ακαδημία και το βραβείο "Αλφόνσο Ι' ο Σοφός". 1931: Vocabulario aranés 1954: Algunes lleis fonètiques catalanes no observades fins ara 1954: What Should Be Known About the Catalan Language, μικρό έργο που είχε τον ρόλο εισαγωγής του αμερικανικού κοινού στην καταλανική γλώσσα. 1954-1957: Diccionario crítico etimológico de la lengua castellana (Ετυμολογικό Κριτικό Λεξικό της Καστιλιανικής Γλώσσας) 1961: Breve diccionario etimológico de la lengua castellana (Σύντομο Ετυμολογικό Λεξικό της Καστιλιανικής Γλώσσας) 1965-1970: Estudis de toponímia catalana (Μελέτες Καταλανικής Τοπωνυμίας) 1971: Lleures i converses d'un filòleg (Συζητήσεις ενός Φιλολόγου) 1972: Tópica hespérica. Estudio sobre los antiguos dialectos, el substrato y la toponímia romances ( 1976-1977: Entre dos llenguatges 1980-1991: Diccionari etimològic i complementari de la llengua catalana, με τη συνεργασία των Joseph Gulsoy, Max Cahner, Carles Duarte i Àngel Satué 1980-1991: Diccionario crítico etimológico castellano e hispánico, με τη συνεργασία του José A. Pascual 1990: El parlar de la Vall d'Aran. Gramàtica, diccionari i estudis lexicals sobre el gascó 1989-1997: Onomasticon Cataloniae VV.AA., Joan Coromines, vida y obra. Μαδρίτη: Editorial Gredos, 2008 VV.AA., Joan Coromines i la filologia romànica. Barcelona: UAB, 2008. Σοροθαπτική γλώσσα