Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων

Το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (ΤΠκΔ) είναι δημόσιος χρηματοπιστωτικός οργανισμός που ιδρύθηκε στην Ελλάδα το 1919. Αποτελεί Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) και είναι αυτοδιοικούμενο, υπό την εποπτεία του υπουργείου Οικονομικών. Ο σκοπός της λειτουργίας του είναι η φύλαξη και διαχείριση κάθε είδους παρακαταθήκης προς το δημόσιο και η παροχή δανείων σε δημοσίους υπαλλήλους και κοινωφελή ιδρύματα.

 Πριν την ίδρυση του οργανισμού, οι καταθέσεις στα δημόσια ταμεία και οι δικαστικές παρακαταθήκες διαχειρίζονταν βάσει του νόμου περί Πολιτικής Διαδικασίας της 2ας Απριλίου του 1834 στο άρθρο 734 όπου υπήρχε πρόβλεψη περί δικαστικών παρακαταθηκών στα δημόσια ταμεία. Οι διατάξεις αυτές επεκτάθηκαν στο βασιλικό διάταγμα του 1835 με τον ίδιο τίτλο, και το 1839 ιδρύθηκε το Καταθετικό Ταμείο Παρακαταθηκών, ενώ το 1882 προστέθηκε πρόβλεψη για σχετικά με τα χρονικά όρια καταθέσεις χρημάτων στα δημόσια ταμεία. Το 1915 ξεκίνησε η προετοιμασία περί συστάσεως Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων.Ο οργανισμός του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων ιδρύθηκε βάσει του νόμου 1608/1918 της 31ης Δεκεμβρίου 1918, ο οποίος δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ/1/Α στις 2 Ιανουαρίου του 1919. Έκτοτε, στις υπόλοιπες περιοχές της χώρας η λειτουργία του ταμείου γινόταν μέσω γραφείου στις τοπικές ΔΟΥ, με εξαίρεση τις πόλεις όπου δημιουργήθηκαν υποκαταστήματα του οργανισμού. Το πρώτο υποκατάστημα δημιουργήθηκε στον Πειραιά το 1927, και ακολούθησε δεύτερο στην Θεσσαλονίκη το 1931. Αρκετά αργότερα το 1983 δημιουργήθηκε και στην Πάτρα αντικαθιστώντας το γραφείο που υπήρχε στην εκεί ΔΟΥ.Η παρακατάθεση στο Δημόσιο Ταμείο χρηματικών ποσών ή αξιών είτε ήταν υποχρεωτική, σε ορισμένες περιπτώσεις, είτε χρησιμοποιούνταν για τη διασφάλιση του παρακαταθέτη αφού αναγνωρίζονταν ως εξόφληση χρέους. Η παρακατάθεση αυτή δημιουργούσε κεφάλαια τα οποία διαχειρίζονταν ο οργανισμός. Από το τέλος του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου και μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1980, το ΤΠκΔ χρησιμοποιείται ως Ταμειακή Υπηρεσία των Δήμων και Κοινοτήτων καθώς και άλλων Νομικών Προσώπων. Η συγκέντρωση κεφαλαίων δίνει τη δυνατότητα χορήγησης δανείων σε δημόσιους υπαλλήλους και άλλους οργανισμούς. Το 2013, κυκλοφόρησαν φήμες για τη σταδιακή απομείωση του εμπορικού κομματιού του Ταμείου, οι οποίες οδήγησαν σε ερώτηση στη Βουλή για την τύχη του.Το 2019 με αφορμή τα 100 χρόνια από την ίδρυση του οργανισμού, εκδόθηκε αναμνηστικό νόμισμα ονομαστικής αξίας 5 ευρώ από την τράπεζα της Ελλάδος με το σήμα του οργανισμού στην πρόσθια όψη, καθώς και σειρά αναμνηστικών γραμματοσήμων από τα ΕΛΤΑ. Το σύμβολο του γρύπα ως σφραγίδα του οργανισμού επιλέχθηκε το 1927 μετά από εισήγηση προς το διοικητικό συμβούλιο του Γεωργίου Σωφρονόπουλου ο οποίος εκτελούσε χρέη διευθυντή. Βασίζεται σε παράσταση νομίσματος της αρχαίας ελληνικής αποικίας του Παντικάπαιου στην Ταυρική, όπου κατά την παράδοση εκεί κοντά ζούσε ο σκυθικός λαός των Αριμασπών οι οποίοι διέθεταν μεγάλες ποσότητες χρυσού από τα ορυχεία τους. Σκοποί του Ταμείου είναι: Η ενίσχυση της περιφερειακής ανάπτυξης με χρηματοπιστωτική και τεχνική υποστήριξη προς Ν.Π.Δ.Δ. και οργανισμούς. Η χορήγηση στεγαστικών δανείων για πρώτη κατοικία σε δημόσιους υπαλλήλους και γενικότερα υπαλλήλους Ν.Π.Δ.Δ., και συνταξιούχους αυτών, καθώς και σε φιλανθρωπικά ή κοινωφελή ιδρύματα. Η εκτέλεση διάφορων τραπεζικών εργασιών καθώς και η λειτουργία του ως θησαυροφυλακίου. Η φύλαξη κάθε είδους χρηματικής ή άλλης παρακαταθήκης. Πρόεδροι του ιδρύματος διετέλεσαν οι παρακάτω: Ανεμοδούρα, Μαρία (2019). Αποστολάκη, Ειρήνη, επιμ. Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων: 1919 - 2019. 100 χρόνια προσφοράς στην εθνική οικονομία και στην ελληνική κοινωνία. Γιώτα Στάθη, Δέσποινα Κανιού. Αθήνα: Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. ISBN 978-618-84277-0-9. Πάπυρος Larousse Britannica (2007). Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. 49. Αθήνα: Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος. σελ. 190-191. ISBN 978-960-6715-20-4. Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια KOSMOS (1985). Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. 25. Θεσσαλονίκη: Θ. Κοντέου - Αφοί Β. Νάστου. σελ. 319. www.tpd.gr - Επίσημος ιστότοπος