Το λιμάνι των δακρύων

Το λιμάνι των δακρύων είναι μία από τις πρώτες ελληνικές βουβές ταινίες, περί το τέλος της δεύτερης δεκαετίας του ελληνικού κινηματογράφου, γυρισμένη στην Ελλάδα το 1928 με Έλληνες ηθοποιούς. Ήταν παραγωγής της Νταγκ Φιλμ των αδελφών Γαζιάδη, η 3η μετά τις Προμηθεύς δεσμώτης και Έρως και κύματα. Σκηνοθέτης της ταινίας ήταν ο Δημήτριος Γαζιάδης, οπερατέρ ο αδελφός του, Μιχαήλ Γαζιάδης και σεναριογράφος ο Ορέστης Λάσκος.

 Σε κάποιο νησί της Ελλάδας, ζει ένας γέρος φαροφύλακας, με τα δυο του παιδιά, τη Μαρία και τον Ανδρέα. Η Μαρία είναι ερωτευμένη με έναν ζωγράφο που φιλοτεχνεί αγγεία. Η "αρχόντισσα", μια γυναίκα αγνώστων στοιχείων που επίσης κατοικεί στο νησί, ερωτεύεται κι εκείνη τον ζωγράφο και τελικά τον κάνει να εγκαταλείψει τη Μαρία για χάρη της. Μαθαίνοντάς το αυτό, η κοπέλα λιποθυμά. Ο καπετάν Βαλέντης την παίρνει και την πηγαίνει στο πλοίο του, για να την κάνει γυναίκα του και να φύγουν μαζί. Στο νέο τους σπίτι, όμως, ένας συνεργάτης του άντρα της ερωτεύεται τη Μαρία και, για να έχει το πεδίο ελεύθερο, κατηγορεί τον συνεργάτη του για λαθρεμπόριο. Με τον σύζυγό της στη φυλακή, η Μαρία απομένει μόνη με το παιδί της και αποφασίζει να γυρίσει στο νησί της, όπου βρίσκει τον χήρο πλέον πατέρα της που όμως αρνείται να τη δεχτεί στο σπίτι του. Η Μαρία στρέφεται σε μια ανήθικη ζωή, πιάνοντας δουλειά σε μια πειραϊκή ταβέρνα. Ο Ανδρέας, από την άλλη, που είναι σφουγγαράς, αποφασίζει να μεταναστεύσει μαζί με έναν φίλο του, ο οποίος όμως δεν καταφέρνει να ολοκληρώσει αυτό το ταξίδι, γιατί πεθαίνει. Ο Ανδρέας, όμως, καταφέρνει να αποκτήσει περιουσία ως πλοιοκτήτης. Μετά από χρόνια, επιστρέφει στο νησί του, όπου όμως δεν βρίσκει κανέναν συγγενή του ζωντανό. Φεύγει πικραμένος για τον Πειραιά, όπου συναντά συμπτωματικά την αδελφή του στην ταβέρνα όπου εργάζεται. Η χαρά των δύο αδελφών που σμίγουν μετά από χρόνια είναι μεγάλη. Ωστόσο, στην ίδια ταβέρνα πίνει και ο σύζυγος της Μαρίας, που στο μεταξύ έχει βγει από τη φυλακή. Βλέποντας τη σκηνή, αναγνωρίζει τη γυναίκα του και ορμά με μαχαίρι να σκοτώσει τον άγνωστο που την αγκαλιάζει. Τον προλαβαίνει, όμως, η Μαρία και του αποκαλύπτει την ταυτότητα του αγνώστου. Μίρβα Βιολάντη ως Μαρία Νικόλαος Ροζάν ως Βαλέντης Αιμίλιος Βεάκης ως καπετάνιος Αθανασία Μουστάκα ως σύζυγος φαροφύλακα Αρίφ Ντίνο-Μπέης ως λαθρέμπορος Ε. Μενεξής Έμμα Βιτσώρη ως Δώρα Φιορέλλη Δημήτρης Τσακίρης ως Ανδρέας Αθανάσιος Μαρίκος ως φαροφύλακας / παπάς Σ. Δούκας Μίμης Κοκκίνης ως ναύτης Άλκης Ίων ως Παύλος Βασίλης Αυλωνίτης Κίμων Σπαθόπουλος Ορέστης Λάσκος ως ναύτης Μοσχονάς ως διευθυντής καμπαρέ Στην ταινία αυτή, τα εξωτερικά πλάνα γυρίστηκαν στη Κηφισιά, την Παλιά Αθήνα (Πλάκα) και τον Πειραιά. Κατά τον Δημήτρη Γαζιάδη, η παραγωγή της ταινίας κόστισε περίπου 1.500.000 δραχμές. Οι αληθινές σφαίρες που χρησιμοποιήθηκαν κατά τα γυρίσματα της ταινίας λίγο έλειψε να κοστίσουν τη ζωή του Νίκου Ροζάν. Η ταινία πρωτοπαίχτηκε στους κινηματογράφους της Αθήνας Αττικόν και Σπλέντιτ τον Ιανουάριο του 1929, ενώ προβλήθηκε και στο εξωτερικό. Δυστυχώς, σήμερα αγνοείται η τύχη της. Κατά τους κριτικούς της εποχής, το σενάριο του έργου αποτελεί απλή μεταφορά ιταλικών προτύπων χωρίς τίποτα το ιδιαίτερο και περιστρεφόταν γύρω από την ξενιτιά και το ναυτικό επάγγελμα. Περιελάμβανε πολλά επεισόδια, ασύνδετα μεταξύ τους, με απότομες διακοπές, πλην όμως, οι τίτλοι των επεισοδίων είναι ορθογραφημένοι, κάτι που στερούνταν οι προηγούμενες ταινίες. Από τεχνικής άποψης ήταν καταφανής η πρόοδος των εσωτερικών γυρισμάτων σε φωτισμό, ντεκόρ και φωτογραφία. Και σ' αυτή την ταινία οι ηθοποιοί απέδιδαν τους ρόλους τους ψυχρά (θεατρικά), χωρίς την απαιτούμενη συγκίνηση, εκφραστικότητα και φυσικότητα που απαιτούνται σε γκρο πλαν σκηνές. Ξεχωρίζουν όμως ο Αμίλιος Βεάκης, ο Ροζάν και ο Ορέστης Λάσκος, καθώς και η Μίρβα Βιολάντη και, λιγότερο, η Έμμα Βιτσώρη. Γιάννης Σολδάτος, Ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, τομ. 4ος, σελ. 17, 48-49.