Εμίλ Ρενώ

Ο Σαρλ-Εμίλ Ρενώ (γαλλικά: Charles-Émile Reynaud, 1844 - 1918) ήταν Γάλλος εφευρέτης, φωτογράφος και σκηνοθέτης. Είναι ένας από τους πρωτοπόρους των κινούμενων σχεδίων και του κινηματογράφου. Το 1877, εφηύρε το πραξινοσκόπιο, μια από τις πρώτες εφευρέσεις που έδιναν την ψευδαίσθηση της κινούμενης εικόνας και αποτέλεσαν έναν από τους προπομπούς του κινηματογράφου. Οι δημόσιες παραστάσεις των Φαντασμαγοριών του στο κοινό, από το 1892, προηγήθηκαν της πρώτης δημόσιας προβολής του κινηματογράφου των Ωγκύστ και Λουί Λυμιέρ στις 26 Δεκεμβρίου 1895, που θεωρούνται η γέννηση του κινηματογράφου.

 Ο Εμίλ Ρενώ γεννήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 1844 στο Μοντρέιγ-σου-Μπουά, τώρα προάστιο του Παρισιού. Ο πατέρας του ήταν μηχανικός-ωρολογοποιός και χαράκτης μετάλλων με καταγωγή από το Πουί-αν-Βελαί και η μητέρα του ήταν δασκάλα, αλλά έμεινε στο σπίτι και αφιερώθηκε στην ανατροφή και εκπαίδευσή του. Καθώς η ίδια είχε παρακολουθήσει μαθήματα υδατογραφίας, του δίδαξε τεχνικές της ζωγραφικής. Ο πατέρας του τον εκπαίδευσε επίσης στο εργαστήριό του και σε ηλικία 13 ετών ο Εμίλ ήταν σε θέση να κατασκευάζει μικρές ατμομηχανές. Το 1858 πήγε μαθητευόμενος σε εταιρεία του Παρισιού όπου έμαθε να επισκευάζει, να συναρμολογεί και να κατασκευάζει όργανα οπτικής και φυσικής. Στη συνέχεια έμαθε βιομηχανικό σχεδιασμό σε άλλη εταιρεία, πριν εργαστεί ως χειριστής για τον φωτογράφο Αντουάν Σαμουέλ Αντάμ-Σαλομόν. Το 1862 ξεκίνησε τη δική του καριέρα ως φωτογράφος στο Παρίσι. Όταν ο πατέρας του πέθανε, αυτός και η μητέρα του έφυγαν από το Παρίσι για το Πουί-αν-Βελαί . Εκεί, εργάσθηκε ως καθηγητής φυσικής και φυσικών επιστημών διδάσκοντας από το 1873 έως το 1877. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου εφηύρε το πραξινοσκόπιο και επέστρεψε στο Παρίσι με την εφεύρεση, όπου είχε μεγάλη επιτυχία. Στις 21 Οκτωβρίου 1879 ο Εμίλ Ρενώ παντρεύτηκε τη Μαργκερίτ Ρεμιάτ στο Παρίσι. Απέκτησαν δύο γιους: τον Πωλ (1880) και τον Αντρέ (1882). Το 1877, ο Εμίλ Ρενώ, βασιζόμενος σε προηγούμενες εφευρέσεις, κατασκεύασε το πραξινοσκόπιο, μια συσκευή κινούμενων σχεδίων που κατοχύρωσε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1877. Αυτή η συσκευή, που βελτίωσε το ζωοτρόπιο του 1833, επέτρεπε στον θεατή να βλέπει τις εικόνες όχι μέσω σχισμών σε περιστρεφόμενο τύμπανο όπως στο ζωοτρόπιο, αλλά μέσω καθρεπτών, βάσισε τη λειτουργία του στη διαδικασία της περιστροφής καθρεπτών. Το 1882, κατάφερε να συνδυάσει την λήψη εικόνων και την προβολή τους. Έτσι, δημιούργησε ένα μεγαλύτερο πραξινοσκόπιο, το οποίο αποκάλεσε Οπτικό θέατρο, όπου χρησιμοποιούσε μεγάλες σε μήκος εύκαμπτες ταινίες με ζωγραφισμένα σχέδια που προβάλλονταν σε οθόνη. Τα σχέδια τα σχεδίαζε και τα χρωμάτιζε μόνος του και ήταν τα πρώτα κινούμενα σχέδια του κινηματογράφου. Άρχισε να τα προβάλει σε σκοτεινό δωμάτιο στο κοινό με εισιτήριο. Ήταν οι πρώτες προβολές κινούμενων εικόνων στη μεγάλη οθόνη, πριν από αυτές των αδελφών Λυμιέρ και τις συνόδευε με μουσική που συνέθετε ο Γκαστόν Πωλέν. Από τις 28 Οκτωβρίου 1892, αυτές οι παραστάσεις του Οπτικού θεάτρου του, που τις αποκάλεσε Φαντασμαγορίες (Pantomimes Lumineuses) και ήταν ένα είδος πολυθεάματος με προβολή εικόνων που συνδυάζονταν με επί σκηνής θεατρική δράση, ζωντανή μουσική καθώς και ποικίλα εφέ, παρουσιάζονταν στο Μουσείο Γκρεβέν στο Παρίσι με μεγάλη επιτυχία. Τα τελευταία χρόνια του Εμίλ Ρενώ ήταν τραγικά καθώς μετά το 1910 οι δημιουργίες του ξεπεράστηκαν από τον κινηματογράφο. Απογοητευμένος και χωρίς πόρους, πέταξε το μεγαλύτερο μέρος της αναντικατάστατης δουλειάς και του μοναδικού εξοπλισμού του στον Σηκουάνα. Το κοινό είχε ξεχάσει τις παραστάσεις του Οπτικού Θεάτρου του, οι οποίες υπήρξαν διάσημες στο Μουσείο Γκρεβέν μεταξύ του 1892 και του 1900. Πέθανε στις 9 Ιανουαρίου 1918 σε νοσοκομείο όπου είχε εισαχθεί από τις 29 Μαρτίου 1917. Στις 28 Οκτωβρίου κάθε χρόνο έχει θεσπιστεί η Διεθνής Ημέρα Κινουμένου Σχεδίου, για να φέρει στο προσκήνιο το έργο των ανθρώπων της ένατης τέχνης. Η ημερομηνία αυτή επελέγη επειδή στο Παρίσι προβλήθηκε η δεκαπεντάλεπτη ταινία του Εμίλ Ρενώ Ο φτωχός κλόουν, που θεωρείται η πρώτη ταινία κινουμένων σχεδίων. Πραξινοσκόπιο - η γέννηση της κινούμενης εικόνας (βίντεο στο youtube, ελληνικά)