Ο ληστής (ταινία του 1996)

Ο ληστής (τουρκικά: Eşkıya) είναι μια τουρκική ταινία του 1996 σε σενάριο και σκηνοθεσία του Γιαβούζ Τουργκούλ με πρωταγωνιστές τους Şener Şen και Uğur Yücel. Σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, η ταινία, με ήρωα έναν ληστή ο οποίος φτάνει στην Κωνσταντινούπολη μετά από ποινή φυλάκισης 35 ετών, "συνδυάζει στοιχεία παραμυθιού μεταφέροντας της πραγματικότητας μέσα σε μια φανταστική ιστορία". Η ταινία είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στην Τουρκία, όπου προσέλκυσε 2,5 εκ. θεατές και στη Γερμανία, όπου κέρδισε το βραβείο Bogey. Η ταινία θεωρείται σημείο καμπής του τουρκικού κινηματογράφου που ανταγωνιζόταν απεγνωσμένα τις ξένες ταινίες από τη δεκαετία του 1980 και δυσκολευόταν να προσελκύσει το εγχώριο κοινό. Αποτέλεσε τη μεγαλύτερη εμπορική κινηματογραφική επιτυχία στη χώρα. Η ταινία αποτέλεσε την επίσημη υποψηφιότητα της Τουρκίας για το βραβείο καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας στα 70ά Όσκαρ.

 Μετά την έκτιση της 35ετούς ποινής του, ο Μπάραν (Şener Şen), ένας eşkıya (ληστής), αποφυλακίζεται σε μια πόλη της Ανατολικής Τουρκίας. Όταν επιστρέφει στο χωριό του, βλέπει ότι ο κόσμος έχει αλλάξει δραματικά κατά τη διάρκεια αυτών των ετών, με το ίδιο το χωριό να έχει βυθιστεί μετά την κατασκευή ενός φράγματος. Στη συνέχεια, ανακαλύπτει αυτός τον πρόδωσε και, ως αποτέλεσμα, κατέληξε στη φυλακή, ήταν ο Μπέρφο (Kamuran Usluer), ένας φίλος που κάποτε τον είχε καλύτερα από αδελφό του. Για να προσελκύσει την Κέγιε (Sermin Şen), την αγαπημένη του Μπάραν, ο Μπέρφο πήρε τον χρυσό του καλύτερου φίλου του και έβαλε τους χωροφύλακες να συλλάβουν τον Μπάραν στο βουνό Cudi. Στη συνέχεια ο Μπέρφο, αφού αγόρασε την Κέγιε από τον πατέρα της χωρίς τη θέλησή της, εξαφανίζεται. Σύμφωνα με φήμες, βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη. Ταξιδεύοντας προς την Κωνσταντινούπολη σιδηροδρομικώς, ο Μπάραν συναντά τον νεαρό Zουμάλι (Uğur Yücel). Ο Zουμάλι μεγάλωσε στα σοκάκια της κωνσταντινοπολίτικης συνοικίας Μπέγιογλου, η ζωή του περιστρέφεται γύρω από μπαρ, τυχερά παιχνίδια, αλκοόλ, ναρκωτικά και γυναίκες. O Zουμάλι ονειρεύεται να γίνει μέλος της μαφίας και πιάσει την καλή. Παίρνει τον Μπάραν σε ένα ερειπωμένο ξενοδοχείο στα στενά σοκάκια του Μπέγιογλου. Μετά από λίγο, ο Zουμάλι και οι φίλοι του ανακαλύπτουν ότι ο Μπάραν ήταν ληστής, αλλά δεν μπορούν να τον πάρουν στα σοβαρά. Τα όνειρα του Zουμάλι για μια νέα ζωή περιλαμβάνουν την Έμελ (Yeşim Salkım), τη φίλη του. Η Έμελ έχει έναν αδελφό κατάδικο, τον Σεντάτ (Özkan Uğur), ο οποίος έχει πρόβλημα με τους άλλους κρατουμένους στη φυλακή. Η ζωή του κινδυνεύει και χρειάζεται ένα μεγάλο χρηματικό ποσό για να βγει. Ο Zουμάλι υπόσχεται στην Έμελ να βρει τα χρήματα για τον αδερφό της το συντομότερο. Έτσι, ενώ μεταφέρει ναρκωτικά για λογαριασμό της μαφίας, κλέβει μια ποσότητα, αρκετή για να εξασφαλίσει τη διαφυγή του Σεντάτ και για να τον φέρει αργότερα σε σύγκρουση με τον Ντιμιρκάν (Melih Çardak), το αφεντικό της μαφίας. Στο μεταξύ, ο ληστής πειπλανιέται στην Κωνσταντινούπολη χαμένος σε έναν εντελώς ξένο κόσμο, χωρίς ιδέα για το πού να αρχίσει να ψάχνει τη γυναίκα που αγαπά και τον εχθρό που την έχει κλέψει. Μετά από μερικές μέρες, τυχαίνει να δει στην τηλεόραση τον Μπέρφο, που τώρα είναι ισχυρός επιχειρηματίας με το νέο όνομα. Şener Şen ως Μπάραν Uğur Yücel ως Zουμάλι Sermin Şen ως Κέγιε Yeşim Salkım ως Έμελ Kamran Usluer ως Μπέρφο Ülkü Duru ως μητέρα της Έμελ Özkan Uğur ως Σεντάτ Η Σάντρα Μπρέναν, από τον ιστότοπο Allmovie, περιέγραψε την ταινία ως "ρομαντική ταινία με αστραπιαία δράση" αλλά τελικά έδωσε στην ταινία μόνο δύο από πέντε αστέρια, ενώ ο Ρέκιν Τέκσοϊ από τον Τουρκικό Κινηματογράφο αναφέρει: "Η διαποτισμένη με θλίψη αφήγηση του Τουργκούλ παρεμβάλλει στοιχεία αμερικανικών ταινιών δράσης και τηλεοπτικών κλιπ". Σύμφωνα με την ελληνική ειδησεογραφική πύλη in.gr, η ταινία είναι "ένα λαϊκό έπος που συνδυάζει τη συγκίνηση, την ανθρωπιά και την περιπέτεια". Βραβείο Bogey 1997 1998 Festróia - Φεστιβάλ Tróia: Χρυσό Δεφίνι: Γιαβούζ Τουργκούλ Ο ληστής στο AllMovie Ο ληστής στην IMDb