Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (σύντμηση: EU-OSHA) είναι αποκεντρωμένος οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης με καθήκον του τη συλλογή, την ανάλυση και την παροχή των σχετικών πληροφοριών ώστε να εξυπηρετούνται οι ανάγκες των ενδιαφερόμενων για θέματα ασφάλειας και υγείας στην εργασία. Συστάθηκε το 1994 με τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2062/94 του Συμβουλίου της 18ης Ιουλίου 1994, και έχει την έδρα του στο Μπιλμπάο Ισπανίας, όπου στελεχώνεται από προσωπικό καταρτισμένο στην επαγγελματική ασφάλεια και υγεία, και ειδικούς στις επικοινωνίες και την διοίκηση. Επί του παρόντος Διευθύντρια του οργανισμού είναι η Δρ Κρίστα Σεντλάτσεκ η οποία διαδέχθηκε τον Δρ Τζούκα Τακάλα τον Σεπτέμβριο του 2011. Ο EU-OSHA συλλέγει, αναλύει και παρέχει πληροφορίες σχετικές με την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία σε όλη την ΕΕ και συμβάλλει στην ανάπτυξη μιας βάσης τεκμηρίων, την οποία μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι υπεύθυνοι της χάραξης πολιτικής για τη θέσπιση των μελλοντικών πολιτικών για την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία. Ο Οργανισμός δημοσιεύει ένα μηνιαίο ενημερωτικό δελτίο, το OSHmail, που παρουσιάζει τις εμπεριστατωμένες μελέτες και λεπτομερείς εκθέσεις ενδιαφέροντος. Ο EU-OSHA λειτουργεί μέσω των διαφορετικών δικτύων που καλύπτουν την ΕΕ, με τις κύριες δραστηριότητές του να διακρίνονται σε τρεις τομείς: ανάλυση και έρευνα, πρόληψη, και εκστρατείες και ευαισθητοποίηση του κοινού. Ο Οργανισμός κατέχει έναν σημαντικό ρόλο στην Ευρωπαϊκή στρατηγική για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία (2007-12) όπως αποτυπώνεται στην Στρατηγική και το Ετήσιο Σχέδιο Διαχείρισής του.

 Ο EU-OSHA λειτουργεί σε συνεργασία με ένα ευρύ φάσμα οργανισμών. Η Γενική Διεύθυνση Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης είναι η αναφορά του στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σε εθνικό επίπεδο, ο Οργανισμός εκπροσωπείται από ένα δίκτυο «κομβικών σημείων» σε πάνω από 30 χώρες σε όλη την Ευρώπη. Τα κομβικά σημεία είναι συνήθως ο κύριος οργανισμός ασφάλειας και υγείας μιας συγκεκριμένης χώρας, και έκαστο λειτουργεί ένα τριμερές εθνικό δίκτυο για να διασφαλιστεί ότι οι πληροφορίες για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία θα μπορούν να συλλέγονται και να παρέχονται αποτελεσματικά. Ο EU-OSHA τονίζει τη σημασία της τριμερούς προσέγγισης, δια της οποίας λειτουργεί σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις, τους εργοδότες και τους εκπρόσωπους των εργαζομένων. Αυτή η τριμερής δομή (Διοικητικό Συμβούλιο) είναι το κλειδί για τον τρόπο που ο Οργανισμός διεξάγει τις εκστρατείες. Μέσα από τις εκστρατείες του, ο EU-OSHA, συνεργάζεται επίσης με εταιρείες και συλλόγους του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, και με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Επιχειρήσεων (EEN), που έχει ως στόχο να βοηθήσει τις μικρές επιχειρήσεις στην Ευρωπαϊκή αγορά. Ο EU-OSHA είναι υπεύθυνος για τη συμβολή του στη βάση τεκμηρίων μέσω της ανάθεσης, της συλλογής και της δημοσίευσης μελετών για την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία, καθώς και την παρακολούθηση, τη σύγκριση και την ανάλυση στατιστικών πληροφοριών για τους κινδύνους της επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας στους χώρους εργασίας σε ολόκληρη την ΕΕ. Το 2005 ο EU-OSHA ίδρυσε το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο των Κινδύνων (ERO) σε μια προσπάθεια να εντοπίσει και να προβλέψει τέτοιους κινδύνους. Προς επίτευξη αυτού του σκοπού, ο ERO «παρέχει μια επισκόπηση για την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία στην Ευρώπη, περιγράφει τις τάσεις και τους υποκείμενους παράγοντες, και προβλέπει αλλαγές στην εργασία και τις πιθανές επιπτώσεις τους». Το ERO εντοπίζει ερευνητικούς τομείς για την ιεράρχηση προτεραιοτήτων και υποδεικνύει την κατάλληλη δράση που πρέπει να αναλάβουν οι πολιτικοί και οι υπεύθυνοι της λήψης αποφάσεων. Το 2009 ο EU-OSHA διενήργησε έρευνα σε επίπεδο ΕΕ, την Ευρωπαϊκή έρευνα επιχειρήσεων για τους νέους και αναδυόμενους κινδύνους (ESENER). Η έρευνα περιλάμβανε περίπου 36.000 συνεντεύξεις με τους διευθυντές και τους εκπροσώπους για την υγεία και την ασφάλεια και αποσκοπούσε στην απόκτηση μιας εικόνας για το πώς οι Ευρωπαϊκές εταιρείες διαχειρίζονταν θέματα υγείας και ασφάλειας. Η έρευνα αφορούσε ιδιαίτερα τους «νέους» ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, «όπως το εργασιακό άγχος, τη βία και τον εκφοβισμό», και τόνιζε ότι οι κίνδυνοι αυτοί είναι μια αυξανόμενη ανησυχία. Το ESENER έχει παράσχει στους φορείς της χάραξης πολιτικής πληροφορίες σχετικές με τη θέσπιση των μελλοντικών πολιτικών στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας και έχει αποκαλύψει θέματα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος που πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την ιεράρχηση των προτεραιοτήτων. Ο EU-OSHA έχει εκπονήσει μια σειρά μελετών παρακολούθησης που αναλύουν τα αποτελέσματα του ESENER και σχεδιάζει να πραγματοποιήσει περαιτέρω παρόμοιες έρευνες. Ο EU-OSHA διεξάγει επίσης ένα καινοτόμο έργο γνωστό ως Προνοητικότητα (Foresight), το οποίο στοχεύει στο να δει πέρα από τους τρέχοντες κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία ώστε να προβλέψει τους μετέπειτα πιθανούς τομείς ανησυχίας. Η Προνοητικότητα περιλαμβάνει την εξέταση των πιθανών σεναρίων που ενδέχεται να προκύψουν με την τεχνολογική ή την ευρύτερη κοινωνική αλλαγή, και την επίδραση που ενδέχεται να έχουν αυτές οι αλλαγές στην επαγγελματική ασφάλεια και υγεία. Το έργο έχει ως στόχο να προάγει τη συζήτηση και να περιγράψει με σαφήνεια στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και λήψης αποφάσεων τις επιπτώσεις συγκεκριμένων τρόπων δράσης. Το πρόγραμμα υποδεικνύει επίσης τρόπους να αποφευχθούν μελλοντικοί κίνδυνοι. Το πρώτο πρόγραμμα Προνοητικότητας αφορούσε την εκπόνηση «ομάδων σεναρίων για το 2020, που να καλύπτουν όλο το εύρος των νέων τεχνολογιών στις πράσινες θέσεις εργασίας και τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχουν στην ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων». Ο EU-OSHA στοχεύει στη δημιουργία μιας νοοτροπίας πρόληψης των κινδύνων και συμμετέχει στο σχεδιασμό πρακτικών εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από επιχειρήσεις πολύ μικρού, μικρού και μεσαίου μεγέθους για να αξιολογήσουν τους κινδύνους στο χώρο εργασίας και να συμμεριστούν τις γνώσεις και καλές πρακτικές για την ασφάλεια και την υγεία. Ως μέρος αυτού του σχεδίου, ο EU-OSHA έχει δημιουργήσει ένα διαδικτυακό διαδραστικό πρόγραμμα αξιολόγησης κινδύνων (OiRA), που ξεκίνησε το Σεπτέμβριο του 2011. Το OiRA παρέχει «μια εύχρηστη και δωρεάν διαδικτυακή εφαρμογή» που επιτρέπει στους χρήστες να δημιουργήσουν διαδικτυακά εργαλεία αξιολόγησης κινδύνου. Ο EU-OSHA δραστηριοποιείται στην ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία και τα θέματα αυτά προωθούνται κυρίως μέσω των Εκστρατειών για Υγιείς Χώρους Εργασίας, που διεξάγονται με εταίρους στα Κράτη Μέλη της ΕΕ από το 2000. Κάθε εκστρατεία διαρκεί δύο χρόνια και έχει διαφορετική εστίαση. Η τρέχουσα εκστρατεία, με τίτλο Συνεργασία για την πρόληψη των κινδύνων, ενθαρρύνει τους «διευθυντές, τους εργαζόμενους και τα ενδιαφερόμενα μέρη να ενώσουν τις δυνάμεις τους προς βελτίωση της ασφάλειας και της υγείας». Στο πλαίσιο έκαστης εκστρατείας ο EU-OSHA παρέχει «πληροφορίες, πρακτικούς οδηγούς και μέσα, καθώς και ενημερωτικό υλικό που διατίθεται ελεύθερα, μεταφρασμένα σε περισσότερες από 20 Ευρωπαϊκές γλώσσες». Οι εκστρατείες διεξάγονται από τον EU-OSHA σε συνεργασία με περισσότερους από 80 συνεργάτες, και μέσω του δικτύου κομβικών σημείων του Ευρωπαϊκού Δικτύου Επιχειρήσεων. Ο EU-OSHA συμμετέχει στη διοργάνωση της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, που πραγματοποιείται ετήσια τον Οκτώβριο, και περιλαμβάνει εκπαιδευτικά σεμινάρια, συνέδρια και εργαστήρια. Παρόμοιες εκδηλώσεις πραγματοποιούνται σε όλη την Ευρώπη από τα κομβικά σημεία στα Κράτη Μέλη. Ο EU-OSHA, μαζί με έξι εθνικούς οργανισμούς ασφάλειας και υγείας, συμμετέχει σε μια κοινοπραξία που έχει παράγει μια σειρά από ταινίες κινουμένων σχεδίων που στοχεύουν να μεταδώσουν τη σημασία της υγείας και της ασφάλειας στο χώρο εργασίας. Ο κύριος χαρακτήρας των ταινιών – γνωστός ως Νάπο – πρόκειται ουσιαστικά για έναν τυπικό υπάλληλο που ενδέχεται να είναι το θύμα περιστάσεων επί των οποίων δεν έχει κανέναν έλεγχο αλλά μπορεί παράλληλα να αναγνωρίζει τους κινδύνους και τις επικινδυνότητες, και να παρουσιάζει καλές προτάσεις για τη βελτίωση της επαγγελματικής ασφάλειας και οργάνωσης. Οι ταινίες είναι όλες ελεύθερες γλώσσας και συνεπώς ευρέως προσιτές, και έχουν κερδίσει αρκετά βραβεία. Ο Νάπο είναι μάλλον σαν μασκότ για τις εκστρατείες του EU-OSHA, και τώρα χρησιμοποιείται για να παρουσιάσει τα θέματα υγείας και ασφάλειας στα παιδιά των δημοτικών σχολείων (Νάπο για τους εκπαιδευτικούς). Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (Eurofound) OSHwiki Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία Επίσημη ιστοσελίδα Τα νέα του EU-OSHA στο Twitter Πληροφορίες για τον EU-OSHA στο Facebook Επιχειρησιακές πληροφορίες για τον EU-OSHA στο Linkedin Βίντεο του EU-OSHA OSHmail ενημερωτικό δελτίο Γενική Διεύθυνση Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων Και Κοινωνικής Ένταξης