Άγιος Γεράσιμος ο Μικραγιαννανίτης

Ο Άγιος Γεράσιμος ο Μικραγιαννανίτης κατά κόσμον Αναστάσιος - Αθανάσιος Γραίκας , (Δρόβιανη Βόρεια Ήπειρος, 5 Σεπτεμβρίου 1903 - Άγιον Όρος, 7 Δεκεμβρίου 1991) ήταν μοναχός της Ορθόδοξης Εκκλησίας και σύγχρονος υμνογράφος. Η κατάταξή του ως Αγίου της Ορθόδοξης Εκκλησίας πραγματοποιήθηκε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως στις 10 Ιανουαρίου 2023. Η μνήμη του τιμάται στις 7 Δεκεμβρίου.

 Γεννήθηκε στην Δρόβιανη της επαρχίας Δέλβινου Βορείου Ηπείρου το 1903. Έμαθε τα πρώτα του γράμματα στο δημοτικό σχολείο της γενέτειράς του. Με το τέλος του δημοτικού σχολείου, εγκατέλειψε το χωριό του, όπου ζούσε η μητέρα του και ο μικρότερος αδελφός του. Ήδη ο πατέρας του είχε εγκατασταθεί στον Πειραιά, όπου εργαζόταν. Αρχικά εγκαταστάθηκε στον Πειραιά, κοντά στον πατέρα και την θεία του. Στην συνέχεια μετακόμισαν στην Αθήνα, όπου και φοίτησε στο γυμνάσιο. Μετά το γυμνάσιο συνέχισε τις σπουδές του σε ανώτερη σχολή και εκκλησιαζόταν τακτικά. Ο ίδιος ανέφερε αργότερα ότι η ενορία του ήταν ο Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης, ενώ συνήθως πήγαιναν στον Άγιο Γεώργιο της Ριζαρείου, στη Βασιλίσσης Σοφίας. «Εκεί κατ' επανάληψη λειτούργησε και ο Πενταπόλεως Νεκτάριος, τον οποίο είδα», πρόσθετε. Στην Αθήνα καλλιέργησε την σκέψη να γίνει μοναχός. Στο Άγιο Όρος έφτασε στις 15 Αυγούστου 1923. Στο Άγιο Όρος εγκαταβίωνε ως δόκιμος στη Μικρά Αγία Άννα, στο κελλί του Τιμίου Προδρόμου, έχοντας ως γέροντα τον Mικρασιάτη ιερομόναχο Μελέτιο Ιωαννίδη. Στις 20 Οκτωβρίου του 1924 κατά την διάρκεια της αγρυπνίας στη μνήμη του Αγίου Γερασίμου έγινε η μοναχική κουρά του παίρνοντας το όνομα του αγίου. Μετά την παρέλευση λίγων ετών ο γέροντας Μελέτιος έφυγε οριστικά για την Αθήνα, αφήνοντας μόνο του τον Γεράσιμο. Κάτω από την καλύβη του Τιμίου Προδρόμου βρίσκεται η καλύβη Κοιμήσεως της Θεοτόκου όπου εγκαταβιούσε ο ασκητής Γέροντας Αβιμέλεχ (1965). Το 1946 υποτάχθηκε σ' αυτόν ο μετέπειτα ιερομόναχος Διονύσιος. Με τον Διονύσιο συνδέθηκε ο Γεράσιμος και αργότερα, το 1966, ενώθηκαν σε μία συνοδεία. Ο μοναχός Γεράσιμος έγινε κτήτορας του ναού των αγίων Πατέρων Διονυσίου του ρήτορος και Μητροφάνους. Το 1956 στο σπήλαιο όπου ασκήτευσαν οι δύο όσιοι έκτισε μικρό ναΐδριο και το 1960 το συμπλήρωσε με την λιτή. Κατά τη διάρκεια της ζωής του, διετέλεσε βιβλιοθηκάριος και τυπικάρης του Κυριακού της σκήτης Αγίας Άννης. Ως βιβλιοθηκάριος ασχολήθηκε με τη σύνταξη και δημοσίευση καταλόγου των χειρογράφων κωδίκων της βιβλιοθήκης του Κυριακού της σκήτης. Ο μοναχός Γεράσιμος είναι μια από τις περιπτώσεις υμνογράφων, που το μεγαλύτερο μέρος του έργου του χρησιμοποιήθηκε αμέσως στην λειτουργική ζωή της Εκκλησίας. Απεβίωσε στις 7 Δεκεμβρίου 1991. Το πλούσιο υμνογραφικό του έργο υπολογίζεται σε περισσότερες από 2000 ιερές ακολουθίες. Στις 28 Δεκεμβρίου 1968 τον τίμησε με αργυρό μετάλλιο η Ακαδημία Αθηνών. Στις 10 Ιανουαρίου 2023 η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου αποφάσισε την κατάταξη του μοναχού Γερασίμου στο Αγιολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Μοναχού Μωυσέως Αγιορείτου, Μέγα Γεροντικό εναρέτων αγιορειτών του εικοστού αιώνος Τόμος Γ΄1984-2000 , σελ.1315-1323, εκδόσεις Μυγδονία, Α΄ Έκδοσις, Σεπτέμβριος 2011. «Υμνηπόλος εράσμιος», Ο Υμνογράφος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Γεράσιμος Μοναχός Μικραγιαννανίτης - Πάσχου Β. Π., Άγιον Όρος 1992. "Γεράσιμος Μοναχός Μικραγιαννανίτης Υμνογράφος της Με­γάλης του Χριστού Εκκλησίας"-Θεοκλήτου Διονυσιάτου μοναχού, Θεσσαλονίκη 1997. "Ο Υμνογράφος Γεράσιμος Μοναχός Μικραγιαννανίτης και οι Ακολουθίες του σε Αγίους της Θεσσαλονίκης" - Χρυσοστόμου Γεωργίου αρχιμ., Θεσσαλονίκη 1995. "Γέροντας Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης, Μία σύγχρονη μορφή του Αγίου Όρους" - Χρυσοστόμου Γεωργίου αρχιμ , Βέροια 2002.