Γκαρθία Ίνιγεθ της Παμπλόνα

Ο Γκαρθία Ίνιγεθ της Παμπλόνα (βασκικά: Gartzea Eneko, ισπανικά: García Íñiguez, λατινικά: Garsea Enneconis περί το 810 - 882) δεύτερος βασιλιάς της Παμπλόνα (852 - 882) ήταν γιος και διάδοχος του Ίνιγο Αρίστα της Παμπλόνα πρώτου βασιλιά της Παμπλόνα. Σπουδασμένος στην Κόρδοβα έγινε μεγάλος στρατιωτικός αρχηγός με σημαντικό ρόλο σε όλες τις εκστρατείες του πατέρα του στα τελευταία χρόνια της βασιλείας του. Όταν ο πατέρας του χτυπήθηκε από παράλυση (842) έγινε αντιβασιλιάς της Παμπλόνα πιθανότατα μαζί με τον θείο του Φορτούν Ίνιγεθ.

 Ο ίδιος μαζί με τον ευγενή του Μουσά-ιμπν-Μουσά-ίμπν-Φορτούν των Μπανού Κασί εξεγέρθηκαν κατά του εμίρη της Κόρδοβας (843), ο εμίρης Άμπντ-αρ-Ραχμάν Β΄ συνέτριψε την εξέγερση και σκοτώθηκε ο Φορτούν. Ο Γκαρθία Ίνιγεθ Α΄ διαδέχτηκε τον πατέρα του στον θρόνο της Παμπλόνα που πέθανε το 852 . Ο Μουσά-ιμπν-Μουσά-ίμπν-Φορτούν στην συνέχεια συμμάχησε με τον εμίρη της Κόρδοβας Μωχάμετ Α΄ αναγκάζοντας τον Γκαρθία να αναζητήσει τον χριστιανό βασιλιά των Αστουριών σαν σύμμαχο. Οι Βίκινγκ συνέλαβαν τον Γκαρθία Ίνιγεθ (859) αναγκάζοντας τον να πληρώσει ένα εξωφρενικό ποσό 70.000 χρυσών δηναρίων για την απελευθέρωση του. Την ίδια χρονιά ο Μουσά-ιμπν-Μουσά επιτέθηκε στην Παμπλονέζικη πόλη της Αλμπέλντα, στην μάχη της Αλμπέλντα που ακολούθησε ο Γκαρθία και ο σύμμαχος του Ορντόνο Α΄ των Αστουριών συνέτριψαν τον Μουσά-ιμπν-Μουσά σκοτώνοντας 10.000 ευγενείς του. Την επόμενη χρονιά ο Μωχάμετ Α΄ της Κόρδοβας επιτέθηκε στην Παμπλόνα για αντίποινα (860), ο Φορτούν γιος και διάδοχος του Γκαρθία αιχμαλωτίστηκε. Στην συνέχεια ο Γκαρθία Ίνιγεθ πραγματοποίησε συμμαχίες με τους εσωτερικούς αντιπάλους των χαλίφηδων, συμμάχησε (870) με τον μουσουλμάνο επαναστάτη Άρμους-ιμπν-Ουμάρ-ιμπν-Άρμους που σκότωσε τον ανιψιό του Γκαρθία και την επόμενη χρονιά συμμάχησε με τους γιους του Μουσά-ιμπν-Μουσά που επαναστάτησαν εναντίον της Κόρδοβας. Οι πληροφορίες από τότε για τον Γκαρθία Ίνιγεθ είναι ελάχιστες αλλά δεν αναφέρεται πουθενά ότι πέθανε ούτε η ύπαρξη αντιβασιλείας. Ο γιος του Φορτούν Γκαρθές ελευθερώθηκε και ανέλαβε τον θρόνο το 880 αλλά δεν υπάρχει καμιά απόδειξη ότι τότε ο ίδιος ο Γκαρθία Ίνιγεθ ήταν ζωντανός. Ο Μπαλπάρντα αναφέρει παράδοση σύμφωνα με την οποία πολέμησε στην μάχη του Αιμπάρ εναντίον του εμίρη της Κόρδοβας και σκοτώθηκε εκεί (882) αλλά δεν έχει επιβεβαιωθεί και η ηλικία του ήταν πολύ μεγάλη για να πολεμήσει σε μάχη. Οι πληροφορίες σχετικά με την σύζυγο ή τις συζύγους του Γκαρθία Ίνιγεθ είναι ελάχιστες. Ένα έγγραφο αναφέρει σχετικά με τον βασιλιά Γκαρθία και τη βασίλισσα Ουρράκα· ένας από τους γιους του ονομαζόταν Φορτούν, όνομα συνηθισμένο στη δυναστεία των Μπανού Κασί. Έχει επιβεβαιωθεί ότι η Ουρράκα ήταν η γιαγιά του Μουσά-ιμπν-Μουσά-ιμπν-Κασί, του αρχηγού της φυλής του Μπανού Κασί.Μία πιθανότητα να είχε μια δεύτερη σύζυγο με το όνομα Λεοντεγουνδία, κόρη του Ορδόνιο Α΄ των Αστουριών αμφισβητείται. Αυτή αναφέρεται ότι παντρεύτηκε κάποιον βασιλιά της Παμπλόνα και ο Γκαρθία Ίνιγεθ βρίσκεται στον κατάλογο των πιθανών συζύγων της.Παιδιά του ήταν: Φορτούν. Η κόρη του Οννέκα παντρεύτηκε τον εξάδελφό της Αθνάρ κόμη τού Λαρόν. Οννέκα. Σάντσο. Ο γιος του Αθνάρ κόμης τού Λαρόν νυμφεύτηκε την εξαδέλφη του Οννέκα.Πιθανότατα να είχε άλλη μια κόρη, τη Χιμένα, που παντρεύτηκε τον Αλφόνσο Γ΄ των Αστουριών, ανάμεσα στις 26 Μαΐου και 20 Δεκεμβρίου 873. Η Χιμένα το 874 πραγματοποίησε μια δωρεά στον Καθεδρικό του Σαντιάγο δε Κομποστέλα. Το όνομα της, όπως και το όνομα τού συζύγου της, που εμφανίζονται ως οι πρώτοι μονάρχες της χριστιανικής Ιβηρίας, δείχνει ότι προερχόταν από την υψηλή κοινωνία της Παμπλόνα. Barrau-Dihigo, Lucien (1900). "Les origines du royaume de Navarre d'apres une théorie récente". Revue Hispanique (in French). 7 (21–22): 141–222. Cañada Juste, Alberto (1980). "Los Banu Qasi (714-924)". Príncipe de Viana (in Spanish) (Year 41): 5–95. Carriedo Tejedo, Manuel (1993–1994). "Nacimiento, matrimonio y muerte de Alfonso III el Magno" (PDF). Asturiensia medievalia (in Spanish). Oviedo (7): 129–145. Collins, Roger (2012). Caliphs and Kings: Spain, 796-1031. Blackwell Publishing. Collins, Roger (1990). The Basques (2nd ed.). Oxford, UK: Basil Blackwell. Collins, Roger; MacKitteric (ed.), Rosamund (1995). The New Cambridge Medieval History. Cambridge: Cambridge University Press. García Gómez, Emilio; Lévi-Provençal, Évariste (1954). "Textos inéditos del Muqtabis de Ibn Hayyan sobre los orígines del Reino de Pamplona". Al-Andalus (in Spanish). 19 (2): 295–316. Gibb, H.A.R. (1986). The Encyclopaedia of Islam. Vol. I. Coauthors: Kramers, J.H.; Levi-Provençal, E.; Schacht, J. Brill. Lacarra de Miguel, José María (1945). "Textos navarros del Códice de Roda" (PDF). Estudios de Edad Media de la Corona de Aragón. 1: 193–284. Lévi-Provençal, Évariste (1953). "Du nouveau sur le royaume de Pampelune au IXe siècle". Bulletin Hispanique (in French). Université de Bordeaux. 55 (1): 5–22. Martínez Díez, Gonzalo (2007). Sancho III el Mayor Rey de Pamplona, Rex Ibericus (in Spanish). Madrid: Marcial Pons Historia. Pérez de Urbel, Justo (1954). "Lo viejo y lo nuevo sobre el origin del Reino de Pamplona". Al-Andalus (in Spanish). 19 (1): 1–42. Salazar y Acha, Jaime de (2006). "Urraca. Un nombre egregio en la onomástica altomedieval". En la España medieval (in Spanish) (1): 29–48. Sánchez Albornoz, Claudio (1959). "Problemas de la historia Navarra del siglo IX" (PDF). Príncipe de Viana (in Spanish) (20): 5–62. Ubieto Arteta, Antonio (1967). "¿Un nuevo rey pamplonés para el siglo IX?". Príncipe de Viana (in Spanish) (108–109): 289–292.