Τόμας Μπωφόρ, δούκας του Έξετερ

Ο Τόμας Μπωφόρ, 1ος δούκας του Έξετερ (Thomas Beaufort, Ιανουάριος 1377 - 31 Δεκεμβρίου 1426) από τον Οίκο του Λάνκαστερ ήταν Άγγλος πολέμαρχος στη διάρκεια του εκατονταετούς πολέμου και 1ος Δούκας του Έξετερ.

 Ήταν τρίτος και μικρότερος γιος του Ιωάννη της Γάνδης από την τελευταία σύζυγό του και πρώην ερωμένη του Αικατερίνη Σουίνφορντ. Οι γονείς του προχώρησαν σε γάμο με στόχο να νομιμοποιήσουν τα παιδιά τους: ο Τόμας νομιμοποιήθηκε με τα υπόλοιπα αδέλφια του δύο φορές (1390, 1397). Νυμφεύτηκε τη Μάργκαρετ Νέβιλ, κόρη του σερ Τόμας Νέβιλ, με την οποία απέκτησε ένα παιδί, τον Ερρίκο Μπωφόρ, που απεβίωσε σε βρεφική ηλικία. Μετά την άνοδο του ετεροθαλούς αδελφού του Ερρίκου Δ΄ της Αγγλίας έγινε μέλος του Τάγματος της Περικνημίδας και πήρε σημαντικές στρατιωτικές θέσεις: Κοντόσταυλος του Λάντλοοθ (1402), Στρατηγός του Βορρά (1403), καπετάνιος (διοικητής) του Καλαί (1407) και ισόβιος στρατηγός του Βορρά και της Δύσης (1408). Η πιο σημαντική στρατιωτική του δράση ήταν η εκστρατεία εναντίον της επανάστασης των βορείων (1405). Έγινε Καγκελάριος της Αγγλίας, όταν ο Ερρίκος Δ΄ βρισκόταν σε ταραχές με τον κλήρο (31 Ιανουαρίου 1410 - 5 Ιανουαρίου 1412)· στη συνέχεια επέστρεψε στα στρατιωτικά του καθήκοντα και έγινε κόμης του Ντόρσετ (1412). Όταν ανέβηκε στον θρόνο ο Ερρίκος Ε΄ της Αγγλίας έγινε Υπολοχαγός της Ακουιτανίας (1413), Καπετάνιος του Χάρφλερ (1415), Υπολοχαγός της Νορμανδίας (1416) και ισόβια δούκας του Έξετερ (1416). Επέστρεψε στην Αγγλία (1417), όταν ο βασιλιάς βρισκόταν στη Νορμανδία, αλλά είχε προβλήματα με τους Σκώτους, επανήλθε στη Νορμανδία (1418) και πήρε μέρος με μεγάλη στρατιωτική δύναμη στις πολιορκίες του Εβρέ του Ιβρύ και της Ρουέν. Μετά την πτώση της Ρουέν (1419) έγινε Καπετάνιος της πόλης και κατέκτησε άλλες μικρότερες Νορμανδικές πόλεις, κατέλαβε το φρούριο του Σατώ-Γκαγιάρ ανάμεσα στη Ρουέν και το Παρίσι ύστερα από εξάμηνη πολιορκία (1419). Την ίδια εποχή ο Ερρίκος Ε΄ δημιούργησε Νορμανδικούς τίτλους για τους αριστοκράτες του: ο Τόμας Μπωφόρ έγινε κόμης του Αρκούρ (1418). Ο Τόμας Μπωφόρ βοήθησε στις διαπραγματεύσεις για τη Συνθήκη του Τρουά, την επόμενη χρονιά συνελήφθη στη μάχη του Μποζώ, στην οποία σκοτώθηκε ο ανιψιός του Θωμάς του Κλάρενς. Ο Τόμας επέστρεψε στην Αγγλία με το τέλος του Ερρίκου Ε΄ (1422), επειδή το όνομά του συμμετείχε στη διαθήκη του βασιλιά, έγινε μέλος της Αντιβασιλείας και κηδεμόνας του Ερρίκου ΣΤ΄ της Αγγλίας, αν και πέρασε πολύ χρόνο στη Γαλλία. Ο χαρακτήρας του δούκα του Έξετερ φαίνεται στο έργο τού Ουίλλιαμ Σαίξπηρ "Ερρίκος Ε΄". Απεβίωσε στις 31 Δεκεμβρίου 1426· η ημερομηνία τού τέλους του είναι ανάμεσα στις 27 Δεκεμβρίου 1426 και στις 1 Ιανουαρίου 1427. Ο Τόμας Μπωφόρ, σαν εγγονός του Εδουάρδου Γ΄ της Αγγλίας, έφερε τον θυρεό του βασιλείου περιτριγυρισμένο με τμήματα γαλάζια και ερμίνας εναλλάξ. Chisholm, H., ed. (1911), "Beaufort", Encyclopædia Britannica 11th ed., 3, Cambridge University Press. Cokayne, G.; Gibbs, V.; Doubleday, H.A., eds. (1926). The Complete Peerage. 5 (2nd ed.). pp. 200–4. Harriss, G.L. (2004). "Beaufort, Thomas, duke of Exeter (1377?–1426)". Oxford Dictionary of National Biography (online ed.). Oxford UP. Powicke, F.M.; Fryde, E.B. (1961). Handbook of British Chronology (2nd ed.). London: Royal Historical Society. Round, J. (1885), "Beaufort, Sir Thomas (d. 1427), Duke of Exeter", L. Stephen (ed.), Dictionary of National Biography, 4, London: Smith, Elder & Co.