Γιόζεφ Λόσμιντ

Ο Γιόχαν Γιόζεφ Λόσμιντ (Johann Josef Loschmidt) (15 Μαρτίου 1821 – 8 Ιουλίου 1895) ήταν Αυστριακός επιστήμονας με πρωτοποριακή συνεισφορά στη Χημεία και τη Φυσική (ιδίως στους κλάδους της Θερμοδυναμικής, της Οπτικής και της Ηλεκτροδυναμικής), καθώς και στην Κρυσταλλογραφία.

 Ο Γιόζεφ Λόσμιντ γεννήθηκε στο Počerny (Putschirn), σήμερα συνοικία του Κάρλοβι Βάρι της Τσεχίας, και ήταν γιος φτωχής αγροτικής οικογένειας. Υπήρξαν όμως δύο άνθρωποι που τον βοήθησαν. Ο πρώτος ήταν ένας Βοημός ιερέας, ο Άνταλμπερτ Τσεχ (Adalbert Czech), που έπεισε τους γονείς του να τον στείλουν στο σχολείο της μονής των Πιαριστών στο Schlackenwerth και κατόπιν, το 1837, σε ανώτερο γυμνάσιο στην Πράγα. Ο Λόσμιντ συνέχισε με δύο χρόνια σπουδών στη Φιλοσοφία και τα Μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Καρόλου της Πράγας, όπου συνάντησε τον δεύτερο άνθρωπο που τον βοήθησε. Αυτός ήταν ο καθηγητής της Φιλοσοφίας Φραντς Έξνερ, του οποίου η όραση είχε προβλήματα και ζήτησε από τον Λόσμιντ να γίνει ο προσωπικός του αναγνώστης. Ο Έξνερ ήταν γνωστός για τις εκπαιδευτικές του μεταρρυθμίσεις, που περιελάμβαναν την προαγωγή των Μαθηματικών και των Φυσικών Επιστημών ως βασικών μαθημάτων. Συμβούλευσε τον Λόσμιντ, με τον οποίο έγιναν καλοί φίλοι, να εφαρμόσει τα Μαθηματικά στη μελέτη ψυχολογικών φαινομένων. Στην πορεία αυτού, ο Λόσμιντ έγινε ένας πολύ ικανός μαθηματικός και διορίστηκε σε γυμνάσιο. Το 1856, όντας ακόμα διορισμένος στο γυμνάσιο, ο Λόσμιντ έκανε μια εκτίμηση για το μέγεθος των μορίων του αέρα. Το 1861 εξέδωσε το μικρό βιβλίο Chemische Studien («χημικές μελέτες»), όπου πρότεινε διδιάστατες αναπαραστάσεις περισσότερων από 300 μόρια που έμοιαζαν πολύ με αυτές που χρησιμοποιούν σήμερα οι χημικοί. Ανάμεσά τους ήταν και μόρια αρωματικών ενώσεων όπως το βενζόλιο. Ο Λόσμιντ συμβόλισε τον πυρήνα του βενζολίου με ένα μεγάλο κύκλο, που είπε ότι υποδείκνυε την άγνωστη ακόμα δομή του μορίου. Ωστόσο, έχει υποστηριχθεί από ορισμένους ότι πραγματικά υπαινισσόταν με αυτό μια κυκλική δομή, 4 χρόνια πριν την ενορατική αντίστοιχη σύλληψη του Kekulé, που θεωρείται γενικά ο εισηγητής της κυκλικής δομής (αρωματικός δακτύλιος) του βενζολίου. Το 1865 ο Λόσμιντ ήταν ο πρώτος που υπολόγισε τον αριθμό των μορίων που περιέχονται σε ένα κυβικό εκατοστόμετρο ιδανικού αερίου σε κανονικές συνθήκες. Αυτός ο αριθμός είναι σήμερα γνωστός ως «Αριθμός Λόσμιντ»: L = 2,687 × 1019 cm-3 . Αργότερα, χρησιμοποιώντας το αποτέλεσμα του Αβογκάντρο ότι οποιοδήποτε αέριο υπό τις ίδιες συνθήκες έχει τον ίδιο αριθμό μορίων ανά γραμμομόριο, ο Loschmidt προσδιόρισε αυτό τον αριθμό, που σήμερα ονομάζεται Αριθμός του Αβογκάντρο, ως 6,023 × 1023 μόρια. Αυτός είναι ο λόγος που ο Αριθμός του Αβογκάντρο ονομάζεται «Αριθμός του Λόσμιντ» καμιά φορά στα αγγλικά και σχεδόν πάντα στα γερμανικά (Loschmidtsche Zahl), με αποτέλεσμα να δημιουργείται σύγχυση. Μετά από αυτά, ο Λόσμιντ έγινε καθηγητής της Φυσικοχημείας στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης το 1868. Ο Λόσμιντ και ο νεότερός του συνάδελφος στο πανεπιστήμιο Λούντβιχ Μπόλτζμαν έγιναν φίλοι. Η κριτική του Λόσμιντ στην προσπάθεια του Μπόλτζμαν να εξαγάγει τον Β΄ Νόμο της Θερμοδυναμικής από την Κινητική θεωρία των αερίων έμεινε στην ιστορία ως το «Παράδοξο της αναστρεψιμότητας» και οδήγησε τον Μπόλτζμαν στη στατιστική του σύλληψη της εντροπίας ως του λογαριθμικού μέτρου του αριθμού όλων των μικροσκοπικών καταστάσεων που αντιστοιχούν σε μια δοσμένη θερμοδυναμική κατάσταση. Ο Λόσμιντ αποχώρησε από το πανεπιστήμιο το 1891 και πέθανε 4 χρόνια αργότερα στη Βιέννη, σε ηλικία 74 ετών. Το μοναδικό του παιδί είχε πεθάνει πριν από αυτόν, σε ηλικία 10 ετών. Peter M. Schuster: From Curiosity to Passion: Loschmidt's Route from Philosophy to Natural Science, in: W. Fleischhacker and T. Schönfeld (Editors): Pioneering Ideas for the Physical and Chemical Sciences, Proceedings of the Josef Loschmidt Symposium, held in Vienna, Austria, June 25-27, 1995; Plenum Press, 1997, New York. - ISBN 0-306-45684-2 John Buckingham: Chasing the Molecule; Sutton Publishing, 2004, Gloucestershire. - ISBN 0-7509-3345-3 https://web.archive.org/web/20090104015733/http://www.physicstoday.org/pt/vol-54/iss-3/p45.html https://web.archive.org/web/20080201124625/http://scienceweek.com/2004/rmps-15.htm http://www.uh.edu/engines/epi1858.htm https://web.archive.org/web/20080224030257/http://www.loschmidt.cz/ http://www.ch.ic.ac.uk/rzepa/loschmidt/