Μάχη του Κρίβολακ

Η Μάχη του Κρίβολακ (βουλγαρικά Криволашко сражение (1915)) ήταν μάχη μεταξύ των βουλγαρικών δυνάμεων του στρατηγού Γκεόργκι Τόντοροφ και των γαλλικών δυνάμεων του στρατηγού Μωρίς Σαράιγ κατά τη διάρκεια της Επίθεσης στο Όβτσε Πόλε (μέρος της Σερβικής εκστρατείας του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου), όπου η 2η Βουλγαρική Στρατιά νίκησε τις γαλλικές δυνάμεις (Στρατιά του Οριέντ) και απέκοψε τις σερβικές δυνάμεις από τη μόνη πηγή πολεμοφοδίων.

 Μετά την είσοδο της Βουλγαρίας στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, στις 1 Οκτωβρίου 1915, ξεκίνησε η βουλγαρική επίθεση κατά της Σερβίας, όταν η 1η Βουλγαρική Στρατιά νίκησε τις σερβικές δυνάμεις κατά την επίθεση στον Μοράβα και η 2η Βουλγαρική Στρατιά νίκησε τις σερβικές δυνάμεις κατά την επίθεση στο Όβτσε Πόλε. Ωστόσο, στις αρχές Οκτωβρίου, γαλλικές δυνάμεις (Στρατιά της Ανατολής) αποβιβάστηκαν στη Θεσσαλονίκη και προωθήθηκαν στα βόρεια για να υποστηρίξουν τις σερβικές δυνάμεις που υποχωρούσαν από το Κόσοβο (μετά τη βουλγάρικη επίθεση). Για να προστατεύσουν τη σιδηροδρομική γραμμή μεταξύ της Θεσσαλονίκης και της Νις, οι γαλλικές δυνάμεις προωθήθηκαν στη νότια Σερβία και στις 19 Οκτωβρίου έφθασαν στο Κρίβολακ, όπου ανακάλυψαν πως οι βουλγαρικές δυνάμεις είχαν ήδη προσπαθήσει να αποκόψουν τη σιδηροδρομική γραμμή στα βόρεια του Κρίβολακ. Ως αποτέλεσμα των συνεχών αιτήσεων για ενισχύσεις από τη Σερβική Κυβέρνηση, μέχρι τις 20 Οκτωβρίου είχε φθάσει η 156η Γαλλική Μεραρχία Πεζικού και ένα μέρος της 57ης Γαλλικής Μεραρχίας Πεζικού έφυγε από το Κρίβολακ για να κινηθεί προς τα βουλγαρικά σύνορα (περίπου 50 χιλιόμετρα). Στις 2 Νοεμβρίου, ο Στρατηγός Σαράιγ διέταξε τις δυνάμεις στο βόρειο άκρο (57η μεραρχία πεζικού) να προωθηθούν κατά το βόρειο μήκος της ακτής του ποταμού Τσέρνα και να καταλάβουν τα σημεία διέλευσης. Μέχρι εκείνο το διάστημα, η 2η Βουλγαρική Στρατιά προχώρησε στο Κρίβολακ, απειλώντας να αποκόψει τις σερβικές δυνάμεις από τη μόνη οδό διαφυγής (μέσω Αλβανίας). Ενώ οι γαλλικές δυνάμεις προσπάθησαν να προωθηθούν, στις 3 Νοεμβρίου, οι βουλγαρικές δυνάμεις προχώρησαν σε βαριές επιθέσεις στο νότιο άκρο του γαλλικού μετώπου και απείλησαν να αποκόψουν όλες τις γαλλικές δυνάμεις. Ως αποτέλεσμα της απειλής για την πτέρυγα, μεταξύ της 3ης και της 12ης Νοεμβρίου, ο Στρατηγός Σαράιγ μετέφερε την επίθεση προς ανατολάς (χρησιμοποιώντας την 156η μεραρχία πεζικού) κατά της νότιας πτέρυγας των βουλγαρικών δυνάμεων, ενώ οι Γάλλοι φύλαγαν τη σιδηροδρομική γραμμή μεταξύ των ποταμών Τσέρνα και Βαρδάρη με τις δυνάμεις της 57ης και της 122ης μεραρχίας πεζικού. Μέχρι τις 12 Νοεμβρίου είχαν αυξηθεί οι ενδείξεις πως ο σερβικός στρατός στα βόρεια είχε καταρρεύσει και ο Γάλλος Υπουργούς Πολέμου Ζοζέφ-Σιμόν Γκαλιενί διέταξε τον Στρατηγό Σαράιγ να συγκεντρώσει όσο το δυνατόν περισσότερες σερβικές δυνάμεις και να υποχωρήσει στη Θεσσαλονίκη. Παρ' ολ' αυτά, ο Στρατηγός Σαράιγ συνέχισε να ζητά ενισχύσεις και δεν υποχώρησε μέχρι τις 23 Νοεμβρίου (παρά τις συνεχόμενες βουλγαρικές επιθέσεις που ανάγκασαν την 122η μεραρχία πεζικού να υποχωρήσει νότια από τον ποταμό Τσέρνα στις 20 Νοεμβρίου). Κατά τη διάρκεια της υποχώρησης, η 10η Ιρλανδική Μεραρχία των Βρετανών που υπερασπιζόταν τη δεξιά πτέρυγα ηττήθηκε στη μάχη του Κοστούρινο (6-8 Δεκεμβρίου). Μέχρι τις 12 Δεκεμβρίου, όλες οι συμμαχικές δυνάμεις είχαν αποσυρθεί από τη Σερβία και μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα. Οι σερβικές δυνάμεις έμειναν χωρίς πολεμοφόδια και αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν προς δυσμάς στην Αλβανία, ενώ αργότερα μετάφερθηκαν στην Κέρκυρα. Doughty, Robert A. (2005), Pyrrhic victory: French strategy and operations in the Great War, Harvard University Press, http://books.google.com/books?id=vZRmHkdGk44C