J.E.S.S.I.C.A

Η JESSICA (Joint European Support for Sustainable Investment in City Areas, Κοινή ευρωπαϊκή στήριξη για αειφόρες επενδύσεις σε αστικές περιοχές) αποτελεί πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και την Τράπεζα Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης με σκοπό την προώθηση βιώσιμων επενδύσεων σε αστικές περιοχές. Οι προσδοκίες από την πρωτοβουλία αφορούν την προσέλκυση συμπληρωματικών κεφαλαίων από την ΕΤΕπ, την Τράπεζα Ανάπτυξης και άλλες Τράπεζες, που θα βοηθήσουν στην ανάπτυξη των αστικών περιοχών. Αναμένεται ακόμα να προσελκύσει ιδιωτικό μετοχικό κεφάλαιο κυρίως για έργα Συμπράξεων Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) στις αστικές περιοχές. Πέρα από τον πολλαπλασιασμό του κεφαλαίου που αρχικά θα επενδυθεί, η πρωτοβουλία επιδιώκει να επιτύχει την επιστροφή και επανεπένδυση (ανακύκλωση) των κεφαλαίων που θα χορηγηθούν καθορίζοντας ως απαραίτητη προϋπόθεση χρηματοδότησης την προεκτίμηση της αποδοτικότητας κάθε έργου. Τα Συστήματα Εφαρμογής της πρωτοβουλίας JESSICA προβλέπουν τη δημιουργία Ταμείων Αστικής Ανάπτυξης (Urban Development Funds – UDFs) και Ταμείων Συμμετοχών (Holding Funds).

 Τα Ταμεία Αστικής Ανάπτυξης είναι ανεξάρτητες νομικές οντότητες είτε ξεχωριστές χρηματοδοτικές μονάδες στο πλαίσιο ενός χρηματοπιστωτικού ιδρύματος που διαχειρίζονται ένα σύνολο κεφαλαίων το οποίο έχει προκύψει: από συνεισφορά μέρους του προϋπολογισμού των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων της περιόδου 2007 – 2013 τη συνεισφορά των μετόχων του προαιρετικά από δάνεια της ΕΤΕπκαι το οποίο θα πρέπει υποχρεωτικά να αποδοθεί για την υλοποίηση έργων αστικής ανάπτυξης. Μέτοχοι μπορούν να είναι τράπεζες, Περιφέρειες, δημοτικές επιχειρήσεις, και ιδιώτες επενδυτές. Θα τα διαχειρίζονται δε, επαγγελματίες από τον τραπεζικό και ιδιωτικό τομέα οι οποίοι θα πρέπει να συνεισφέρουν διαχειριστική, τεχνική και χρηματοοικονομική εξειδίκευση και ευελιξία, και μπορούν να λάβουν ποικίλες διαχειριστικές μορφές, ενώ δεν υφίσταται περιορισμός για το πλήθος των περιοχών στις οποίες θα μπορούν να επενδύουν. Για να λειτουργήσει ένα ΤΑΑ πρέπει να προηγηθεί πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος από τις Διαχειριστικές Αρχές (ή το Ταμείο Συμμετοχών - βλ. επόμενη ενότητα). Τα Ταμεία ΑΑ θα υποβάλουν προσφορές για χρηματοδότηση συγκεκριμένων έργων σε αστικές περιοχές και για τα οποία έργα υπάρχει η υποχρέωση να εντάσσονται: σε μια ολοκληρωμένη επιχειρησιακή λογική που θα κατατίθεται μαζί με την προσφορά με την μορφή Επιχειρησιακού Σχεδίου του Ταμείου. στο πλαίσιο ολοκληρωμένων σχεδίων αστικής ανάπτυξης.Κάθε συγκεκριμένο έργο θα υλοποιείται στην συνέχεια από επιχειρήσεις του δημόσιου, κοινοτικού ή ιδιωτικού τομέα ή από μικτά σχήματα, με χρήση των συνολικών κεφαλαίων που θα έχουν προκύψει. Η χρηματοδότηση θα δίδεται με την μορφή δανείων, μετοχικού κεφαλαίου ή εγγυήσεων, όχι όμως ως επιδότηση. Είναι δυνατόν ωστόσο ένα έργο να χρηματοδοτηθεί εν μέρει από τα ΤΑΑ και εν μέρει από απευθείας επιδοτήσεις των ΕΠ.Αρμόδια για την παρακολούθηση της εξέλιξης των έργων θα είναι τα ίδια τα ΤΑΑ, τα οποία θα αναφέρονται στις Διαχειριστικές Αρχές. Τα Ταμεία Συμμετοχών είναι Ταμεία που παρεμβάλλονται μεταξύ Επιχειρησιακών Προγραμμάτων και ΤΑΑ (λαμβάνουν πόρους από τα Επιχειρησιακά Προγράμματα καιχρηματοδοτούν τα ΤΑΑ). Ως τέτοιο θα λειτουργήσει οπωσδήποτε η ΕΤΕπ. Η σύσταση Ταμείου Συμμετοχής από τα κράτη-μέλη είναι προαιρετική και επιλέγεται για λόγους μεταφοράς τεχνογνωσίας. Δίνεται έτσι η δυνατότητα ώστε οι Διαχειριστικές Αρχές κάθε χώρας-μέλους να απευθυνθούν σε Ταμείο Συμμετοχών προκειμένου να αναλάβει αντί αυτών τις διαδικασίες επιλογής ΤΑΑ, μεταφοράς πόρων και παρακολούθησης, υπό τους όρους που προβλέπονται στην χρηματοδοτική συμφωνία μεταξύ Διαχειριστικής Αρχής και Ταμείου.Η Ελλάδα έχει αξιοποιήσει αυτή τη δυνατότητα, υπογράφοντας (01 Ιουλίου 2010) σχετική Σύμβαση Χρηματοδότησης με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων που θα λειτουργήσει ως Ταμείο Χαρτοφυλακίου για την ΚΠ JESSICA, και μεταφέροντας σε αυτό πιστώσεις ύψους 258 εκ. Ευρώ από τα Περιφερειακά Επιχειρήσιακά Πρόγράμματα και το ΕΠ Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη. Πανάγος, Α. (2007). Ευκαιρίες ενίσχυσης των ΟΤΑ από τη ΚΠ JESSICA: Ναυτεμπορική 23524, 13.09.2007, 10. Ιστοσελίδα Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το JESSICA Πανάγος, Α. (2011). Πρόταση για την ασφαλέστερη εφαρμογή της «Jessica»: ΕΞΠΡΕΣ 14336, 27.02.2011, 29. Η ελληνική ιστοσελίδα της Κοινοτικής Πρωτοβουλίας «JESSICA»