Οντιλόν Ρεντόν

Ο Οντιλόν Ρεντόν (γαλλικά: Odilon Redon), καλλιτεχνικό όνομα του Μπερτράν Ρεντόν, 1840 – 1916, ήταν Γάλλος συμβολιστής ζωγράφος, χαράκτης και λιθογράφος, με σημαντική ποιητική ευαισθησία και φαντασία.Σήμερα είναι περισσότερο γνωστός για τους «ονειρικούς» πίνακες της πρώτης δεκαετίας του 20ού αιώνα. Το έργο του θεωρείται πρόδρομος του ντανταϊσμού και του σουρεαλισμού.

 Ο Οντιλόν Ρεντόν γεννήθηκε στις 20 Απριλίου 1840 με πραγματικό όνομα Μπερτράν Ρεντόν στο Μπορντώ, σε ευκατάστατη οικογένεια. Ο πατέρας του είχε κάνει περιουσία στο εμπόριο σκλάβων στη Λουιζιάνα τη δεκαετία του 1830. Από το 1855 πήρε μαθήματα σχεδίου, μαθητής του ρομαντικού τοπιογράφου Στανισλάς Γκορέν. Το 1861, άρχισε στο Παρίσι σπουδές αρχιτεκτονικής και γλυπτικής αλλά τις εγκατέλειψε. Στο Παρίσι, μαθήτευσε στο εργαστήριο του Ζαν-Λεόν Ζερόμ, διδάχθηκε χαρακτική από τον Ροντόλφ Μπρεντέν, ο οποίος άσκησε σημαντική επιρροή στο έργο του, και έμαθε λιθογραφία κοντά στον Ανρί Φαντέν-Λατούρ. Έγινε δεκτός για πρώτη φορά στο Σαλόν του 1867, στον τομέα της χαρακτικής. Η καλλιτεχνική του σταδιοδρομία διακόπηκε το 1870 όταν κλήθηκε να υπηρετήσει στον στρατό στον Γαλλοπρωσικό πόλεμο μέχρι το τέλος του το 1871. Επιστρέφοντας στο Παρίσι, στην αρχή της καριέρας του ασχολήθηκε με λιθογραφίες και σχέδια με ξυλοκάρβουνο που τα τιτλοφόρησε Μαύρα και τα εξέθεσε σε γκαλερί το 1881, προκαλώντας στο κοινό κατάπληξη. Από το 1884 εξέθετε τακτικά στο Σαλόν των Ανεξάρτητων. Άρχισε να κερδίζει την αναγνώριση το 1884, όταν τα σχέδιά του αναφέρθηκαν σε μυθιστόρημα του Ζορίς-Καρλ Υσμάν. Κατά τη δεκαετία του 1890 άρχισε να εργάζεται σε παστέλ και λάδια, τα οποία έγιναν γρήγορα το αγαπημένο του μέσο, ​​εγκαταλείποντας εντελώς τον προηγούμενη νουάρ τεχνοτροπία του μετά το 1900. Το χρώμα, που εμφανίστηκε στις γυναικείες φιγούρες του από το 1891, κυριάρχησε στα έργα του μετά το 1900. Ανέπτυξε επίσης έντονο ενδιαφέρον για την Ινδουιστική και Βουδιστική θρησκεία και πολιτισμό, που αντανακλάται όλο και περισσότερο στη δουλειά του. Στη δεκαετία του 1890, η μακρόχρονη φιλία του Ρεντόν με τον Πωλ Γκωγκέν τον οδήγησε σε συνάντηση με τους νέους καλλιτέχνες του κινήματος Ναμπί, τους οποίους επηρέασε και επηρεάστηκε και ο ίδιος, αρχίζοντας να υιοθετεί την ιαπωνική τέχνη τους, την εκφραστική χρήση του χρώματος και την έμφαση στη διακόσμηση. Ο Ρεντόν χρησιμοποίησε την τέχνη του για να εκφράσει το προσωπικό του συναίσθημα ή αυτό που ονόμαζε «η κατάσταση της ψυχής του καλλιτέχνη». Στα έργα του κυριαρχούν στοιχειωμένα, φανταστικά και συχνά μακάβρια θέματα και προοιωνίζουν το σουρεαλιστικό και το ντανταϊστικό κίνημα. Τα λάδια και τα παστέλ του, κυρίως οι νεκρές φύσεις με λουλούδια, κέρδισαν τον θαυμασμό του Ανρί Ματίς και άλλων ζωγράφων. Η αισθητική του, που αφορούσε περισσότερο τη φαντασία παρά την οπτική αντίληψη, βρήκε πνευματικό καταλύτη στον στενό του φίλο, τον συμβολιστή ποιητή Στεφάν Μαλαρμέ. Ο Ρεντόν συνδέθηκε επίσης με την ομάδα των Συμβολιστών ζωγράφων. Ο Ρεντόν δημιούργησε σχεδόν 200 έργα, ξεκινώντας το 1879 με τις λιθογραφίες που συλλογικά τιτλοφορούνται Στο Όνειρο. Ολοκλήρωσε μια άλλη σειρά (1882) αφιερωμένη στον Έντγκαρ Άλαν Πόε, ποιήματα του οποίου είχαν μεταφραστεί στα γαλλικά με μεγάλη επιτυχία από τον Μαλαρμέ και τον Σαρλ Μπωντλαίρ. Οι λιθογραφίες του Ρεντόν στα έργα του Πόε παραπέμπουν στον κόσμο του ιδιωτικού βασανισμού του ποιητή. Στους πίνακες του Ρεντόν με φτερωτούς δαίμονες και απειλητικά σχήματα υπάρχει μια προφανής αναφορά στον Γκόγια, και μια από τις σειρές του ήταν το Αφιέρωμα στον Γκόγια (1885).Το 1903 ο Ρεντόν τιμήθηκε με το παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής. Η δημοτικότητά του αυξήθηκε από το 1913, όταν κριτικός Αντρέ Μελεριό δημοσίευσε έναν κατάλογο χαρακτικών και λιθογραφιών του. Την ίδια χρονιά, έγινε αφιέρωμα στο έργο του Ρεντόν στην πρωτοποριακή Διεθνή Έκθεση Μοντέρνας Τέχνης των ΗΠΑ , στη Νέα Υόρκη, το Σικάγο και τη Βοστώνη.Στην ενδιαφέρουσα αυτοβιογραφία (À soi-même) που δημοσιεύτηκε κατά τη διάρκεια της ζωής του, αναφέρεται στη σχέση του με την καλλιτεχνική κοινότητα και τις καλλιτεχνικές και πνευματικές φιλοδοξίες της εποχής του. Ο Οντιλόν Ρεντόν πέθανε στις 6 Ιουλίου 1916 στο Παρίσι, ο γιος του, που είχε στρατευθεί, δεν κατάφερε να φτάσει έγκαιρα από το μέτωπο. Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Odilon Redon στο Wikimedia Commons