Σιδηροδρομική καταστροφή του Νταλεράου

Η σιδηροδρομική καταστροφή του Νταλεράου (Dahlerau) ήταν σιδηροδρομικό δυστύχημα που συνέβη στις 27 Μαΐου 1971, στο Νταλεράου, μια μικρή πόλη στο Ράντεφορμβαλντ (Radevormwald), στη Δυτική Γερμανία, στο οποίο ένα φορτηγό και ένα επιβατικό τρένο συγκρούστηκαν μετωπικά. Σαράντα έξι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στο δυστύχημα. Σαράντα ένας ήταν τελειόφοιτοι του Geschwister-Scholl-Schule στο Ραντέφορμβαλντ . Ήταν το πιο θανατηφόρο δυστύχημα στη Δυτική Γερμανία από τη δημιουργία της το 1949, το οποίο ξεπέρασε μετά την επανένωση της Γερμανίας το δυστύχημα του τρένου στο Εσχέντε (Eschede) το 1998.

 Το βράδυ της 27ης Μαΐου 1971, λίγο μετά τις 21:00, ένα τρένο αποτελούμενο από δύο αυτοκινητάμαξες κατηγορίας VT 95 της Γερμανικών Ομοσπονδιακών Σιδηροδρόμων εκτελούσε δρομολόγιο ως ειδική υπηρεσία Eto 42227 ( μονάδες 795 375 + 995 325) στη μονή γραμμή μεταξύ Βούπερταλ - Ομπερμπάρμεν (Oberbarmen) και Ράντεφορμβαλντ. Το τρένο ήταν γεμάτο με τελειόφοιτους μαθητές ενός γυμνασίου του Ράντεφορμβαλντ, τους δασκάλους τους και το συνοδευτικό προσωπικό των σιδηροδρόμων, στο ταξίδι της επιστροφής από μια εκδρομή της τάξης στη Βρέμη . Η υπηρεσία καθυστέρησε περίπου 30 λεπτά όταν έφευγε από τον προηγούμενο σταθμό στο Βούπερταλ - Μπέγιενμπουργκ. Ένα κανονικό τοπικό εμπορικό τρένο, το Ng 16856 (ελκυόταν από μηχανή τύπου 212 030, DB Class V 100 ) πλησίαζε προς τον σταθμό Νταλεράου από την αντίθετη κατεύθυνση εκείνη τη στιγμή, έτσι οι σηματωροί στο Νταλεράου και στο Μπέγιενμπουργκ συμφώνησαν ότι το εμπορικό τρένο έπρεπε να σταματήσει στο σταθμό Νταλεράου για να αφήσει το καθυστερημένο ειδικό τρένο να περάσει. Σε κανονικές συνθήκες, το εμπορικό τρένο δεν σταματούσε στο Νταλεράου . Ο σταθμός του Νταλεράου ήταν εξοπλισμένος με σήματα εισόδου, τα οποία θα μπορούσαν να εμφανίζουν ενδείξειε Hp 0 (stop) ή Hp 1 (συνέχεια). αλλά δεν υπήρχαν σήματα εξόδου για τον έλεγχο των τρένων που αναχωρούσαν. Στη θέση των σημάτων εξόδου, υπήρχαν σανίδες «stop» στο τέλος της πλατφόρμας. Ελλείψει οποιουδήποτε άλλου σήματος, όλα τα τρένα ήταν υποχρεωμένα να σταματήσουν για να περιμένουν οδηγίες. Ο σηματωρός, ωστόσο, μπορούσε να δείξει μια πράσινη λυχνία χειρός σε ένα τρένο που πλησίαζε, κάτι που επέτρεπε στο πλήρωμά του να αγνοήσει τον πίνακα στάσης. Αυτό θα συνέβαινε κανονικά με το εμπορικό τρένο. Η εμπορική αμαξοστοιχία πέρασε κανονικά το σήμα εισόδου και προχώρησε αργά στο σταθμό, αναμένοντας τις οδηγίες του σηματωρού. Αν και δεν ήταν απολύτως απαραίτητο σύμφωνα με τους κανόνες, ο σηματωρός δήλωσε ότι έδειξε μια κόκκινη λυχνία στο εμπορικό τρένο που πλησίαζε για να βεβαιωθεί απολύτως ότι θα σταματήσει (σύμφωνα με τους κανόνες, ο πίνακας «σταματήστε» ήταν αρκετός για να σταματήσει το τρένο). Δεν είναι σαφές τι συνέβη στη συνέχεια, αλλά το τρένο απέτυχε να σταματήσει όπως έπρεπε και αναχώρησε προς το Βούπερταλ. Ο μηχανοδηγός αργότερα ισχυρίστηκε ότι ο σηματωρός είχε δείξει πράσινη λυχνία, σήμα για να περάσει τον πίνακα «σταματήστε». Το τρένο ακολούθησε τα σημεία που είχαν ήδη καθοριστεί για την επιβατική αμαξοστοιχία. Η συνέχεια των σημείων, η οποία σπάζει σε μια τέτοια περίπτωση, διαπιστώθηκε αργότερα ότι έλειπε. Περίπου 800 μέτρα βόρεια του σταθμού, σε μια καμπύλη, και τα δύο τρένα συγκρούστηκαν. Η αυτοκινητάμαξα του ειδικού τρένου με τα δύο βαγόνια συμπιέστηκε στο ένα τρίτο του μήκους της και ωθήθηκε προς τα πίσω 100 μέτρα από την εμπορική μηχανή, η οποία ήταν πέντε φορές πιο βαριά και 20 εκ. ψηλότερη από την αυτοκινητάμαξα. Ο σηματωρός στο Νταλεράου προσπάθησε να σταματήσει το εμπορικό τρένο που αναχωρούσε τρέχοντας δίπλα του και δίνοντας σήματα έκτακτης ανάγκης, αλλά δεν κατάφερε να τραβήξει την προσοχή του οδηγού. Στη συνέχεια τηλεφώνησε αμέσως στον σηματωρό στο Μπέγιενμπουργκ για να προσπαθήσει να σταματήσει το επιβατικό τρένο, αλλά αυτό είχε ήδη φύγει. Κανένας από τους σταθμούς ούτε τα τρένα δεν ήταν εξοπλισμένα με ραδιόφωνο και δεν υπήρχαν άλλα σήματα μεταξύ των τρένων. Οι σηματοδότες ήταν ανίσχυροι να σταματήσουν τα τρένα. Αντιμέτωπος με μια αναπόφευκτη πλέον συντριβή, ο σηματοδότης του Νταλεράου τηλεφώνησε στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και τους είπε τι επρόκειτο να συμβεί. Ασθενοφόρα, πυροσβέστες και αστυνομία στάλθηκαν αμέσως από το Ράντεφορμβαλντ, το Βούπερταλ και το Ζόλινγκεν. Η προσπάθεια διάσωσης παρεμποδίστηκε από το απρόσιτο σημείο του ατυχήματος στην πλαγιά ενός λόφου και από γονείς που περίμεναν το τρένο στο σταθμό Ράντεφορμβαλντ και είχαν έρθει τώρα να αναζητήσουν τα παιδιά τους, καθώς και θεατές που προσελκύσθηκαν από την προσπάθεια διάσωσης. Χάρη στη γρήγορη διάσωση και την ιατρική περίθαλψη, 25 άνθρωποι επέζησαν παρά τους σοβαρούς τραυματισμούς, αλλά 41 μαθητές, δύο δάσκαλοι, μια μητέρα και δύο υπάλληλοι των σιδηροδρόμων έχασαν τη ζωή τους. Ένας μόνος μαθητής ήταν το μόνο άτομο που γλίτωσε χωρίς να τραυματιστεί. Στο δημαρχείο του Ράντεβορμβαλντ δημιουργήθηκε μια ομάδα κρίσης. Λόγω του μεγάλου αριθμού σωμάτων, οι νεκροί τοποθετήθηκαν στο γυμναστήριο Μπρέντερστρασσε. Μερικά από τα γραφεία τελετών που κλήθηκαν να προμηθεύσουν φέρετρα τη νύχτα νόμιζαν αρχικά ότι λάμβαναν κλήσεις φάρσας λόγω της υποτιθέμενης απίθανότητας ενός τόσο σοβαρού ατυχήματος. Οι δικαστικές διαδικασίες για τη διερεύνηση των αιτιών του ατυχήματος συνεχίστηκαν επί έναν χρόνο. Η ακριβής σειρά των γεγονότων δεν προσδιορίστηκε ποτέ, καθώς ο σηματωρός του Ντάλεραου σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα λίγο μετά το δυστύχημα του τρένου. Αποδείχθηκε ότι το τροχαίο δεν προκλήθηκε από τον σηματωρό, αποκλείοντας την αυτοκτονία. Ο οδηγός της εμπορικής αμαξοστοιχίας, που επέζησε από το ατύχημα, κατέθεσε στο δικαστήριο ότι είδε πράσινο φως από τον φανό χειρός του σηματωρού, που του έκανε σήμα να περάσει από το σταθμό χωρίς να σταματήσει. Η πραγματική αιτία του ατυχήματος δεν διευκρινίστηκε ποτέ πλήρως. Είναι γενικά αποδεκτό ότι η πιθανή αιτία ήταν κάποια μορφή ανθρώπινου λάθους . Καθώς ο ρυθμιστής κυκλοφορίας πέθανε κατά τη διάρκεια των ακροάσεων, η υπόθεση δεν πήγε ποτέ στο δικαστήριο. Ως συνέπεια του περιστατικού, οι Γερμανικοί Σιδηρόδρομοι αφαίρεσαν τον έγχρωμο φακό από τους φανούς χειρός, οι οποίοι προηγουμένως μπορούσαν να αλλάξουν μεταξύ της ένδειξης πράσινου και κόκκινου φωτός, για να αποφευχθεί ο κίνδυνος σύγχυσης. Οι κανόνες άλλαξαν έτσι, ώστε ένα τρένο που επρόκειτο να κάνει μια απρογραμμάτιστη στάση σε σταθμό χωρίς σήματα εξόδου έπρεπε να σταματήσει στο σήμα εισόδου πριν επιτραπεί να εισέλθει στον σταθμό. Το ατύχημα προκάλεσε επίσης κριτική για την ελαφρά κατασκευή της αυτοκινητάμαξας η οποία χρονολογείται από τη δεκαετία του 1950. Οι αντικαταστάτες τους, οι αυτοκινητάμαξες DB Class 628, που κατασκευάστηκαν από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 και μετά, κατασκευάστηκαν πολύ πιο στιβαρά. Μετά το τέλος της έρευνας, η κατεστραμμένη αυτοκινητάμαξα διαλύθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 1971. Η μηχανή της εμπορικής αμαξοστοιχίας, η οποία δεν υπέστη μεγάλες ζημιές, κατασκευάστηκε εκ νέου και συνέχισε να λειτουργεί μέχρι το 2001 Το Ράντεφορμβαλντ είναι μια μικρή πόλη με πληθυσμό περίπου 20.000 κατοίκους και οι συνέπειες του ατυχήματος ήταν καταστροφικές για τον πληθυσμό της. Ένα ολόκληρο έτος μαθητών εξαφανίστηκε και σχεδόν όλοι επηρεάστηκαν άμεσα ή έμμεσα. Οι περισσότεροι από τους νεκρούς έφηβους μαθητές αναπαύθηκαν σε ξεχωριστό τάφο στο νεκροταφείο του Ράντεφορμβαλντ. Η κηδεία έγινε στις 2 Ιουνίου 1971, μια εξαιρετικά ζεστή μέρα, και παρευρέθηκαν περίπου 10.000 άτομα, μεταξύ των οποίων ο καγκελάριος Βίλλυ Μπραντ , ο υπουργός Μεταφορών και ο πρόεδρος του Ομοσπονδιακού Συμβουλίου. Η δημόσια ζωή σταμάτησε εκείνη την ημέρα, καθώς τα καταστήματα έκλεισαν και η υπηρεσία τρένων στη σιδηροδρομική γραμμή ανεστάλη κατά τη διάρκεια της κηδείας. Συλλυπητήρια έφθασαν από μέρη μέχρι τη Γαλλία και τη Μεγάλη Βρετανία. Θείος ενός μαθητή που πέθανε στο σιδηροδρομικό δυστύχημα υπέστη καρδιακή προσβολή λόγω της ζέστης και αργότερα πέθανε. Το 1972, μια πέτρινη κολόνα που περιέχει την επιγραφή " Komme Geist von den vier Winden herbei und hauche diese Toten an, damit sie lebendig werden " ( Ιεζεκιήλ 37.9, μεταφράζεται ως "Έλα από τους τέσσερις ανέμους, ω ανάσα, και ανάπνευσε πάνω σε αυτούς τους σκοτωμένους, για να ζήσουν» ) τοποθετήθηκε δίπλα στους τάφους. Στην αρχή, η επιγραφή επικρίθηκε ως υπερβολικά και ακατάλληλα αισιόδοξη («...να ζήσουν»). οι καταγγελίες διευθετήθηκαν αργότερα. Σαράντα χρόνια μετά το περιστατικό, το σιδηροδρομικό δυστύχημα είναι ένα πολυσυζητημένο γεγονός στον πληθυσμό του Ράντεφορμβαλντ, ειδικά κατά την επέτειό του. Ενώ μερικοί θεωρούν ότι η συζήτηση του θέματος είναι εντυπωσιασμός, άλλοι θεωρούν τη συνεχή αντιμετώπιση των γεγονότων ως έλλειψη ή αποτυχία συμβιβασμού με αυτό. Δεδομένου ότι δεν ήταν ακόμη σύνηθες στη δεκαετία του 1970 η παροχή ψυχολογικής συμβουλευτικής σε όσους εμπλέκονται στο ατύχημα, π.χ. όπου η γεωγραφική κατανομή των θυμάτων είναι συνήθως λιγότερο ρηχή), μερικά μοναδικά πρότυπα συμπεριφοράς μπορούν να παρατηρηθούν στο Ράντεφορμβαλντ. Οι περισσότεροι πολίτες γνωρίζουν για το ατύχημα και πολλοί είχαν συγγενείς ή φίλους που ενεπλάκησαν με κάποιο τρόπο στο ατύχημα. Οι άνθρωποι που έχασαν μέλη της οικογένειας γίνονται επιθετικοί απέναντι σε όσους επέζησαν, βλάπτοντας το κοινωνικο-ψυχολογικό κλίμα της μικρής πόλης. Έχει αναφερθεί ότι μερικοί άνθρωποι, τώρα στα 20 τους, πάσχουν από διαταραχή μετατραυματικού στρες, παρόλο που δεν ζούσαν τη στιγμή του ατυχήματος, και έφτασαν στο σημείο να μην χρησιμοποιούν καθόλου τρένα. Αυτή είναι μια συμπεριφορά που είχε παρατηρηθεί στο παρελθόν με παιδιά επιζώντων του Ολοκαυτώματος . Τα σήματα εξόδου, εξοπλισμένα με το αυτόματο σύστημα στάσης τρένου "Indusi", εγκαταστάθηκαν στο σταθμό Ντάλεραου το 1975. Η γραμμή από το Βούπερταλ προς το Ράντεφορμβαλντ έκλεισε το 1976. Από το 1989, υπάρχει πρωτοβουλία για τη δημιουργία μιας υπηρεσίας μουσείων στη γραμμή. Η πρωτοβουλία αγόρασε μέρος της πρώην σιδηροδρομικής γραμμής το 1994, συμπεριλαμβανομένου του σταθμού Ντάλεραου και του τόπου όπου συνέβη το περιστατικό. Η γραμμή συνεχίζει μόνο μέχρι ένα σημείο λίγα χιλιόμετρα νότια του σταθμού. το υπόλοιπο μήκος της διαδρομής προς το Ράντεφορμβαλντ πλημμύρισε κατά την κατασκευή του φράγματος Wupper στη δεκαετία του 1980. Eisenbahn-Kurier Special #43: Die DB 1971. EK-Verlag, Freiburg. (Γερμανικά) WDR - Aktuelle Stunde vom 27.05.06 - Περιλαμβάνει και βίντεο (Γερμανικά) Bahnen im Bergischen: Das Zugunglück von Dahlerau