Κοσόντε

Το κοσόντε (小袖|小袖, κυριολεκτικά «μικρά μανίκια») ήταν ένα είδος ιαπωνικού ρούχου με κοντό μανίκι και ο άμεσος πρόδρομος του κιμονό. Αν και τα συστατικά μέρη του είναι παράλληλα με αυτά του κιμονό, οι αναλογίες του διέφεραν, τυπικά έχοντας πιο φαρδύ σώμα, μακρύτερο γιακά και στενότερα μανίκια. Τα μανίκια του κοσόντε ήταν συνήθως ραμμένα στο σώμα εξ ολοκλήρου και συχνά εμφάνιζαν έντονα στρογγυλεμένες εξωτερικές άκρες. Το κοσόντε φοριόταν στην Ιαπωνία ως συνηθισμένο, καθημερινό φόρεμα από την περίοδο Καμακούρα (1185-1333) περίπου μέχρι τα τελευταία χρόνια της περιόδου Έντο (1603-1867), οπότε οι αναλογίες του είχαν διαφοροποιηθεί, για να μοιάζουν με εκείνες του κιμονό της σύγχρονης εποχής. Ήταν επίσης εκείνη την εποχή, που ο όρος «κιμονό», που σημαίνει «αντικείμενο που φοράει στους ώμους», άρχισε να χρησιμοποιείται, όταν αναφερόταν στο ρούχο που ήταν παλαιότερα γνωστό ως κοσόντε.

 Με προέλευση την περίοδο Χεϊάν ως εσώρουχο τόσο για άνδρες όσο και για γυναίκες, το κοσόντε ήταν ένα απλό λευκό ρούχο, συνήθως κατασκευασμένο από μετάξι, που φοριόταν ακριβώς δίπλα στο δέρμα. Τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες φορούσαν ρόμπες με φαρδιά μανίκια, που είχαν διάφορα επίπεδα, που τυλίγονταν μπροστά, πάνω από το κοσόντε, με το στυλ των στρώσεων, φορεμένες από τις γυναίκες της Αυτοκρατορικής Ιαπωνικής αυλής – γνωστές ως τζουνιχιτόε, κυριολεκτικά "δώδεκα στρώσεις" – με μεγαλύτερο αριθμό ρόμπες από ό, τι φάνηκε στους άνδρες. Το κοσόντε θα φοριόταν επίσης ως ενδυμασία ύπνου μαζί με ένα ζευγάρι χακάμα. Ακολουθώντας τα διατάγματα για την ενδυμασία, που σχεδιάστηκαν για να μειώσουν τον αριθμό των πολυεπίπεδων ενδυμάτων, που φοριούνταν στην αυλή, το κοσόντε έγινε σταδιακά πανωφόρι από την περίοδο Καμακούρα και μετά. Στυλ ντυσίματος με κοσόντε – όπως η ενδυμασία με δύο κοσόντε και η τοποθέτηση της ανώτερης ρόμπας απογυμνωμένη από τους ώμους – έγινε δημοφιλές, παράλληλα με μια σειρά από πρόσφατα αναπτυγμένες τεχνικές διακόσμησης υφασμάτων, όπως η βαφή και το κέντημα, που χρησιμοποιήθηκαν για τη διακόσμηση του ρούχου. Αρχικά άβαφτο, το βαμμένο κοσόντε εμφανίστηκε στην εποχή του Μουρομάτσι, κορυφώθηκε η δημοτικότητά του στην εποχή του Μομογιάμα και παρήκμασε στην περίοδο Κεϊτσό και την εποχή Έντο. Οι μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν για τη διακόσμηση περιλάμβαναν το tsujiga-bana, μια μέθοδο βαφής που χρησιμοποιήθηκε στην περίοδο Μουρομάτσι, έναν συνδυασμό harihaku ("πάτημα φύλλου") και κεντήματος, που ονομάζεται nuihaku ("φύλλο ραψίματος") στην περίοδο Μομογιάμα και kara-ori ("κινεζικό ύφασμα") μεταξωτά υφάσματα που μιμούνταν το κέντημα. Χρησιμοποιήθηκε επίσης η περίτεχνη μέθοδος tsujiga-bana-zome, μέχρι να περιοριστεί από τους νόμους που αφορούσαν τα έξοδα και την ανάπτυξη της βαφής Γιούζεν. Οι αναλογίες του κοσόντε – ένα φαρδύ σώμα και συγκριτικά στενά μανίκια – σταδιακά εξισορροπήθηκαν με την πάροδο του χρόνου, πριν έρθουν να μοιάσουν με αυτά ενός σύγχρονου κιμονό γύρω στην περίοδο Έντο. Τα μανίκια σε μερικές γυναικείες κοσόντε επίσης έγιναν μακριά και άρχισαν να αποκολλώνται από το σώμα κάτω από τον ώμο, ένα στυλ που επιτρέπει στο obi να γίνει ευρύτερο με την πάροδο του χρόνου. Τα μέρη ενός κοσόντε είναι περίπου παρόμοια με αυτά ενός κιμονό, με τις μόνες σημαντικές διαφορές να είναι οι αναλογίες κάθε όψης σε σύγκριση με εκείνες ενός σύγχρονου κιμονό. Το πλάτος του αργαλειού, και ως εκ τούτου το tanmono (ύφασμα) που χρησιμοποιήθηκε για το κοσόντε ήταν σημαντικά μεγαλύτερο από αυτό για το κιμονό, και τα μανίκια και το eri (κολάρο) επίσης κόπηκαν και κόντυναν σε διαφορετικά πλάτη. Στην εποχή Κεϊτσό (1596-1615, λίγο πριν από την περίοδο Έντο), το πλάτος του tanmono ήταν περίπου 45 εκατοστά και τα μανίκια ήταν φτιαγμένα από μισό πλάτος tanmono. Φοριόντουσαν με στενό obi (κορδέλα). Το sode-guchi (άνοιγμα μανσέτας) ήταν στενό, το erikatāki (πλάτος ανοίγματος λαιμού) ήταν στενό, το eritake (μήκος του γιακά) ήταν μακρύ και το tate-zuma ήταν κοντό. Σόντε (袖, κυριολεκτικά «μανίκι») – Τα μανίκια ενός κοσόντε ήταν σχετικά κοντά τόσο στο μήκος όσο και στο πλάτος, ενώ ήταν ως επί το πλείστον προσαρτημένα στο σώμα σε όλο το μήκος, με μια κάπως στρογγυλεμένη άκρη κάτω από το άνοιγμα του καρπού κάθε μανικιού. Μιγκόρο (身頃, κυριολεκτικά «σώμα») – τα πάνελ του σώματος για το κοσόντε ήταν πολύ ευρύτερα σε αναλογία, δημιουργώντας μια ξεχωριστή εμφάνιση με την πτώση στους ώμους. Έρι (襟, κυριολεκτικά «κολλάρο») – το κολάρο του κοσόντε ήταν πολύ ευρύτερο από ό, τι φαίνεται στο σύγχρονο κιμονό, και ήταν επίσης σχετικά μακρύτερο, σχηματίζοντας μια μακρύτερη, πιο ρηχή γωνία κατά μήκος του οκούμι. Οκούμι (袵) – τα επικαλυπτόμενα μπροστινά πάνελ. Το οκούμι, λόγω του μήκους και της χαμηλής τοποθέτησης του γιακά, είχε πολύ πιο τριγωνική εμφάνιση από το ακανόνιστο τετράπλευρο οκούμι στο σύγχρονο κιμονό. Αυτό έδωσε στο κοσόντε μια επικλινή εμφάνιση με χαμηλή μέση. Gluckman, Dale Carolyn και Sharon Sadako Takeda, εκδ. Όταν η Τέχνη έγινε Μόδα: Kosode στην Edo-Period Japan . Νέα Υόρκη: Weatherhill, 1992. Κένεντι, Άλαν. Ιαπωνική φορεσιά: ιστορία και παράδοση . Νέα Υόρκη: Rizzoli, 1990. Kosode: Κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα του 16ου – 19ου αιώνα από τη συλλογή Nomura . Νέα Υόρκη: Kodansha International, 1985.