Ilyushin Il-28

Το Ilyushin Il-28 (ονομασία αναφοράς ΝΑΤΟ: «Beagle», ονομασία αναφοράς USAF/DoD: «Type 27», για τα εκπαιδευτικά Il-28U η ονομασία αναφοράς USAF/DoD είναι «Type 30» και η ονομασία αναφοράς NATO είναι «Mascot».) ήταν σοβιετικό δικινητήριο αεριωθούμενο βομβαρδιστικό το οποίο αναπτύχθηκε από το σχεδιαστικό γραφείο Ilyushin στα τέλη της δεκαετίας του 1940. Ήταν το πρώτο σοβιετικό αεριωθούμενο βομβαρδιστικό που εντάχθηκε σε μαζική παραγωγή. Κατασκευάστηκε επίσης κατόπιν αδείας στην Κίνα ως Harbin H-5. Η συνολική παραγωγή στην ΕΣΣΔ ανήλθε σε 6.316 αεροσκάφη ενώ στην Κίνα ξεπέρασε τις 319. Την δεκαετία του 1990, πενήντα χρόνια μετά την από την παρουσίασή του, εκατοντάδες Il-28 παρέμεναν ακόμη σε υπηρεσία με διάφορες αεροπορικές δυνάμεις. Σήμερα η μόνη χώρα που ενδέχεται να διατηρεί Il-28 σε υπηρεσία είναι η Βόρεια Κορέα.

 Έπειτα από αρκετές άκαρπες προσπάθειες ανάπτυξης ενός τετρακινητήριου αεριωθούμενου βομβαρδιστικό (το Il-22 με κινητήρες Lyulka TR-1 και το Il-24 με κινητήρες Rolls-Royce Derwent), το σχεδιαστικό γραφείο Ilyushin ξεκίνησε στα τέλη του 1947 την ανάπτυξη νέου αεριωθούμενου τακτικού βομβαρδιστικού. Ενώ οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν επικεντρωθεί στις προσπάθειες ανάπτυξης τετρακινητήριων βομβαρδιστικών, το δικινητήριο Ilyushin Il-28 δημιουργήθηκε για να καλύψει την απαίτηση για ένα βομβαρδιστικό που θα μπορούσε να μεταφέρει φορτίο 3000 kg βομβών 800 km/h. Κρίσιμη για την ανάπτυξη του Il-28 ήταν η πώληση αριθμού κινητήρων τζετ Rolls-Royce Nene από τη Μεγάλη Βρετανία στη Σοβιετική Ένωση, γεγονός που επέτρεψε στους Σοβιετικούς μηχανικούς να παράγουν γρήγορα ένα μη αδειοδοτημένο αντίγραφο των κινητήρων αυτών, τον RD-45. Η σχεδιαστική ομάδα του γραφείου Ilyushin ανέπτυξε το το νέο βομβαρδιστικό γύρω από δύο RD-45.Το Il-28 ήταν μικρότερο από τα προηγούμενα σχέδια και είχε τριμελές πλήρωμα αποτελούμενο από τον πιλότο, τον πλοηγό-βομβαρδιστή και έναν πυροβολητή. Ήταν επίσης μικρότερο από την ανταγωνιστική πρόταση του σχεδιαστικού γραφείου Tupolev, δηλαδή από το τρικινητήριο Tupolev Tu-73 που αναπτύσσονταν πολύ πριν αρχίσουν οι εργασίες πάνω στο Il-28. Το Ilyushin ήταν ένα υψηλοπτέρυγο αεροσκάφος συμβατικής διάταξης. Οι πτέρυγες του δεν ήταν οπισθοκλινείς, σε αντίθεση με αυτές του ουραίου. Οι δύο κινητήρες ήταν εγκατεστημένοι σε ογκώδη ατρακτίδια κρεμασμένα κάτω από τις πτέρυγες στα οποία ανασύρονταν επίσης οι δυο κύριοι τροχοί του συστήματος προσγείωσης. Τα τρία μέλη του πληρώματος κάθονταν σε ξεχωριστά συμπιεζόμενα τμήματα. Η θέση του πλοηγού-βομβαρδιστή ήταν μπροστά, στο «γυάλινο» ρύγχος όπου ήταν εγκατεστημένο το σκοπευτικό OPB-5, μια σοβιετικής κατασκευής έκδοση του περίφημου αμερικανικού σκοπευτικού Norden της περιόδου του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο πιλότος κάθονταν στο κόκπιτ που διέθετε καλύπτρα η οποία άνοιγε στο πλάι και ο πυροβολητής σε ξεχωριστή καμπίνα στην ουρά του αεροσκάφους. Ο τελευταίος χειρίζονταν δύο πυροβόλα Nudelman-Suranov NS-23 των 23 mm με αναχορηγία 250 βλημάτων έκαστο. Σε αρκετές πολεμικές επιχειρήσεις ο οπίσθιος πυργίσκος πυροβόλων αφαιρούνταν ώστε να εξοικονομηθεί βάρος. Ένα ακόμα αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό είναι πως ενώ ο πιλότος και ο πλοηγός κάθονταν σε εκτινασσόμενα καθίσματα, ο πυροβολητής έπρεπε να πέσει με αλεξίπτωτο από μια καταπακτή στο δάπεδο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Το Il-28 διέθετε δύο ακόμη πυροβόλα των 23 mm στο ρύγχος, τα οποία χειρίζονταν ο πιλότος, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της ατράκτου καταλάμβανε η αποθήκη βομβών στην οποία μπορούσαν να μεταφερθούν τέσσερις βόμβες των 100 kg σε ξεχωριστά διαμερίσματα ή μεγάλες μεμονωμένες βάρους έως και 3000 kg.Το αρχικό πρωτότυπο, προωθούμενο από δύο βρετανικούς Nene, πραγματοποίησε την παρθενική του πτήση στις 8 Ιουλίου 1948 με χειριστή τον Βλαδίμηρο Κοκκινάκη. Οι δοκιμές ήταν επιτυχημένες, με το Il-28 να επιδεικνύει καλά χαρακτηριστικά ως προς τον χειρισμό και να φθάνει τα 833 km/h. Στις 30 Δεκεμβρίου 1948 ακολούθησε το δεύτερο πρωτότυπο που διέθετε κινητήρες RD-45 σοβιετικής κατασκευής στη θέση των βρετανικών. Μετά την ολοκλήρωση των κρατικών δοκιμών στις αρχές του 1949 το αεροσκάφος εντάχθηκε σε μεγάλης κλίμακας παραγωγή με τους κινητήρες Klimov VK-1 που ήταν βελτιωμένες εκδοχές των RD-45 και θα επέτρεπαν τη βελτίωση των επιδόσεων του αεροσκάφους. Η παραγωγή άρχισε σε τρία εργοστάσια τον Σεπτέμβριο του 1949 και τα πρώτα Il-28 παραδόθηκαν σε μονάδες της Αεροπορίας το 1950. Αυτό έπετρεψε να πραγματοποιηθεί υπερπτήση σχηματισμού αποτελούμενου από 25 Il-28 στην Παρέλαση για την Εργατική Πρωτομαγιά που έλαβε χώρα στη Μόσχα το 1950. Σύντομα η σχεδίαση του Ιλιούσιν έγινε το βασικό τακτικό βομβαρδιστικό της Σοβιετικής Ένωσης και εξήχθη σε πολλές χώρες. Η Αίγυπτος ήταν μία από τις πρώτες χώρες που παρέλαβαν Il-28. Η καταστροφή τους στο έδαφος ήταν στόχος υψηλής προτεραιότητας για την RAF κατά τη διάρκεια της Κρίσης του Σουέζ και αργότερα για την Ισραηλινή Αεροπορία στον Πόλεμο των Έξι Ημερών και τον Πόλεμο του Γιομ Κιπούρ. Αιγυπτιακά Il-28 έλαβαν επίσης μέρος στον εμφύλιο πόλεμο της Βόρειας Υεμένης. Εκτός από τις επιθέσεις ενάντια στις δυνάμεις των βασιλοφρόνων, βομβάρδισαν επίσης τις σαουδαραβικές πόλεις Τζιζάν, Νατζράν και Χαμίς Μουσκάιτ. Δύο αιγυπτιακά Il-28 ενδέχεται να καταρρίφθηκαν το 1966 κοντά στη Σανάα από μαχητικά Hawker Hunters της Σαουδαραβικής Βασιλικής Αεροπορίας που πετούσαν Βρετανοί πιλότοι.Η Σοβιετική Ένωση βρισκόταν στη διαδικασία προετοιμασίας προκειμένου να καταστεί εφικτή η συναρμολόγηση Il-28 στην Κούβα, όμως οι εργασίες αυτές σταμάτησαν λόγω της Κρίσης των πυραύλων της Κούβας, έπειτα από την οποία ο Χρουστσόφ συμφώνησε στην απομάκρυνση των αεροσκαφών από το νησί. Περιορισμένη ήταν επίσης η χρήση των Il-28 στο Βιετνάμ καθώς και με τις αφγανικές δυνάμεις στο Αφγανιστάν. Τέσσερα πρώην αιγυπτιακά και δύο πρώην σοβιετικά Il-28 (όλα με αιγυπτιακά πληρώματα) χρησιμοποιήθηκαν από την Πολεμική Αεροπορία της Νιγηρίας στον Πόλεμο της Μπιάφρα. Μεταξύ 1961 και 1966 η Φινλανδία παρέλαβε επίσης τέσσερα αεροσκάφη που χρησιμοποιήθηκαν κυρίως για τη ρυμούλκηση στόχων. Παρέμειναν σε υπηρεσία μέχρι τη δεκαετία του 1980. Η Σοβιετική Ένωση μετέφερε τα Il-28 σε μονάδες δεύτερης γραμμής ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 διότι τον ρόλο τους ανέλαβαν από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 τα υπερηχητικά Yak-28. Παρόλα αυτά ορισμένες εκδόσεις του Il-28 παρέμειναν σε υπηρεσία με τη Σοβιετική Αεροπορία μέχρι τη δεκαετία του 1980. Τα τελευταία Il-28 σοβιετικής κατασκευής παρέμειναν σε υπηρεσία με την Αιγυπτιακή Αεροπορία μέχρι και τη δεκαετία του 1990. Από το 1952 η Κίνα παρέλαβε πάνω από 250 αεροσκάφη σοβιετικής κατασκευής. Όταν στα τέλη της δεκαετίας του 1950 συνέβη η Σινο-Σοβιετική ρήξη η κινεζική ηγεσία αποφάσισε να εντάξει το Il-28 σε παραγωγή, παρά το γεγονός ότι δεν είχε λάβει άδεια παραγωγής του από την ΕΣΣΔ. Τα κινεζικής κατασκευής Il-28 έφεραν την ονομασία H-5 και κατασκευάζονταν από την HAMC. Τη δεκαετία του 1990 υπήρχαν ακόμη αρκετές εκατοντάδες στις τάξεις της κινεζικής αεροπορίας καθώς και μικρός αριθμός αεροσκαφών στη Βόρεια Κορέα και τη Ρουμανία. Οι κυριότερες κινεζικές εκδόσεις ήταν το βομβαρδιστικό H-5, το εκπαιδευτικό HJ-5, το αναγνωριστικό μεγάλου βεληνεκούς H-5R (ή HZ-5) το αεροσκάφος ηλεκτρονικού πολέμου HD-5. B-228 Ονομασία της Τσεχοσλοβάκικης Αεροπορίας για τα Il-28 σοβιετικής κατασκευής.CB-228 Ονομασία της Τσεχοσλοβάκικης Αεροπορίας για τα Il-28U σοβιετικής κατασκευής. Αεροσκάφη που σχετίζονται με την ανάπτυξη του Il-28Ilyushin Il-30 Ilyushin Il-46Συγκρίσιμα αεροσκάφηEnglish Electric Canberra/Martin B-57 Canberra North American B-45 Tornado Sud Aviation Vautour 2B Tupolev Tu-14 Bernád, Dénes. "Rumanian 'Beagles': The Ilyushin Il-28 in Rumanian Service". Air Enthusiast, No. 78, November/December 1998, pp. 68–72. ISSN 0143-5450. Cooper, Tom (2017). Hot Skies Over Yemen, Volume 1: Aerial Warfare Over the South Arabian Peninsula, 1962-1994. Solihull, UK: Helion & Company Publishing. ISBN 978-1-912174-23-2. Cooper, Tom· Weinert, Peter· Hinz, Fabian· Lepko, Mark (2011). African MiGs, Volume 2: Madagascar to Zimbabwe. Houston: Harpia Publishing. ISBN 978-0-9825539-8-5. Gordon, Yefim and Dmitry Komissarov. Chinese Aircraft: China's Aviation Industry since 1951. Manchester, UK: Hikoki Publications, 2008. (ISBN 978-1-902109-04-6). Gordon, Yefim and Dmitry Komissarov. "Soviet Canberra: Ilyushin's incredible Il-28". Air Enthusiast, No. 71, September/October 1997, pp. 8–24. ISSN 0143-5450. Gordon, Yefim, Dmitry Komissarov and Sergei Komissarov. OKB Ilyushin: A History of the Design Bureau and Its Aircraft. Hinckley, Leicestershire, UK: Midland Publishing, 2004. (ISBN 1-85780-187-3). Green, William and Gordon Swanborough. "Il-28 ... A Quadragenarian Ilyushin". Air Enthusiast, Thirty-six, May–August 1988, pp. 39–51. ISSN 0143-5450. Gunston, Bill. The Osprey Encyclopedia of Russian Aircraft 1975–1995. London: Osprey, 1995. (ISBN 1-85532-405-9). Nemecek, Vaclav. The History of Soviet Aircraft from 1918. London: Willow Books, 1986. (ISBN 978-0-00218-033-7). «Pentagon Over the Islands: The Thirty-Year History of Indonesian Military Aviation». Air Enthusiast Quarterly (2): 154–162. n.d.. ISSN 0143-5450. Stroud, John. Soviet Transport Aircraft since 1945. London: Putnam, 1968. (ISBN 0-370-00126-5). Sweetman, Bill and Bill Gunston. Soviet Air Power: An Illustrated Encyclopedia of the Warsaw Pact Air Forces Today. London: Salamander Books, 1978. (ISBN 0-517-24948-0). Taylor, John W. R. Jane's All The World's Aircraft 1982–83. London: Jane's Yearbooks, 1982. (ISBN 0-7106-0748-2). Winchester, Jim, ed. "Ilyushin Il-28 'Beagle'." Military Aircraft of the Cold War (The Aviation Factfile). London: Grange Books plc, 2006. (ISBN 1-84013-929-3). Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Ilyushin Il-28 στο Wikimedia Commons