Μπέρναρντ Λι

Ο Τζον Μπέρναρντ Λι (αγγλικά: Bernard Lee, 10 Ιανουαρίου 1908 – 16 Ιανουαρίου 1981), γνωστός ως Μπέρναρντ Λι, ήταν Άγγλος ηθοποιός, περισσότερο γνωστός στον ρόλο του Μ στις πρώτες έντεκα ταινίες Τζέιμς Μποντ παραγωγής της Eon. Η κινηματογραφική καριέρα του Λι διήρκεσε από το 1934 έως το 1979, αν και εμφανιζόταν στο θέατρο από έξι ετών. Σπούδασε στη Βασιλική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης στο Λονδίνο. Ο Λι εμφανίστηκε σε περισσότερες από εκατό ταινίες, σε θεατρικές παραστάσεις και σε τηλεοπτικές εκπομπές. Υποδυόταν συχνά στρατιωτικούς ή αστυνομικούς σε ταινίες όπως Ο τρίτος άνθρωπος, Άγνωστος με τη μαύρη Κάντιλακ, Φον Σπέε, το καταδρομικό φάντασμα και 6 μάτια είδαν τον δολοφόνο. Πέθανε από καρκίνο του στομάχου το 1981, σε ηλικία 73 ετών.

 Ο Λι γεννήθηκε στις 10 Ιανουαρίου 1908. Ήταν γιος της Νέλι (το γένος Σμιθ) και του Έντμουντ Τζέιμς Λι. Γεννήθηκε είτε στην κομητεία Κορκ στη σημερινή Δημοκρατία της Ιρλανδίας ή στο Μπρέντφορντ του Λονδίνου. Ο Έντμουντ, που ήταν και ο ίδιος ηθοποιός, έβγαλε τον εξάχρονο γιο του στη σκηνή το 1914 σε ένα σκετς στο Oxford Music Hall του Λονδίνου. Ο Λι φοίτησε στη Βασιλική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης και εργαζόταν ως μεταφορέας φρούτων για να πληρώσει τα δίδακτρα. Μετά την αποφοίτησή του από τη Βασιλική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης τη δεκαετία του 1930, ο Λι άρχισε να εργάζεται στο θέατρο αρχικά στο Κάρντιφ και στο Μάντσεστερ, και αργότερα στη σκηνή του Γουέστ Εντ σε έργα θρίλερ αλλά και σε κωμικούς ρόλους. Το ντεμπούτο του Λι στην οθόνη ήταν στην ταινία The Double Event (1934), και ακολούθησε ένας ρόλος στο Rhodes of Africa (1936), μια βιογραφική ταινία για τον Βρετανό επιχειρηματία και πολιτικό Σέσιλ Ρόουντς, στην οποία πρωταγωνίστησε μαζί με τους Γουόλτερ Χιούστον, Όσκαρ Χομόλκα και Μπάζιλ Σίντνεϊ. Αν και ο Λι υπηρετούσε στον στρατό εν καιρώ πολέμου μεταξύ 1940 και 1946, είχε καταφέρει να παίξει νωρίτερα σε πολλές ταινίες που κυκλοφόρησαν μεταξύ 1939 και 1943. Ο Λι υπηρέτησε στο Βασιλικό Σύνταγμα του Σάσεξ κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Εκεί γνώρισε έναν παραγωγό, ο οποίος του προσέφερε έναν ρόλο στο έργο Stage Door. Στα τέλη της δεκαετίας του 1940, ο Λι επέστρεψε στη σκηνή, ενώ παράλληλα έκανε επιτυχημένη κινηματογραφική καριέρα. Εμφανίστηκε στο Έτσι άρχισε η ζωή μας (1947) υποδυόμενος έναν συνταγματάρχη. Η ταινία γνώρισε μεγάλη επιτυχία και έγινε η μεγαλύτερη επιτυχία στο βρετανικό box office το 1947. Κέρδισε τη φήμη του παίζοντας «στιβαρούς, αξιόπιστους χαρακτήρες όπως αστυνομικούς, αξιωματικούς ή αξιωματούχους» σε ταινίες όπως Πρώτη απογοήτευση (1948), Ο τρίτος άνθρωπος (1949), Άγνωστος με τη μαύρη Κάνιτλακ (1950), Οι τελευταίες διακοπές (1950), Πιο δυνατός απ' τον Διάβολο (1953) και Father Brown (1954) και διοικητές, συνταγματάρχες ή ταξίαρχους σε πολλές άλλες ταινίες. Στο Πιο δυνατός απ' τον Διάβολο (1953) του Τζον Χιούστον, ο Τέρενς Πέτιγκρου θεωρεί ότι ο Λι έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο αποκορύφωμα της ταινίας, σημειώνοντας ότι «έδωσε μια γήινη πινελιά που χρειαζόταν στο τέλος». Συνολικά, ο Λι εμφανίστηκε σε περισσότερες από εκατό ταινίες κατά τη διάρκεια της καριέρας του. Τη δεκαετία του 1950, ο Λι είχε μια μακρά πορεία στη σκηνή, εμφανιζόμενος Seagulls Over Sorrento, σε έναν ρόλο που επανέλαβε αργότερα στην ομώνυμη ταινία με τον Τζιν Κέλι. Ο Λι πρωταγωνίστησε δίπλα στον Γκρέγκορι Πεκ στο Ο αετός της Κεϋλάνης (1954), υποδυόμενος έναν γιατρό της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας με έδρα τη Βιρμανία στα τέλη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1962 ο Λι επιλέχτηκε για τον ρόλο του M, του επικεφαλής της Secret Intelligence Service (MI6) — και ανωτέρου του Τζέιμς Μποντ—στην πρώτη ταινία της Eon Productions, με τίτλο Τζέιμς Μποντ, πράκτωρ 007, εναντίον Δόκτορος Νο. Ορισμένοι έχουν θεωρήσει την ερμηνεία του Λι σύμφωνη με την αρχική λογοτεχνική απεικόνιση, όπως οι Κορκ και Στουτς, που παρατηρούν ότι ο Λι είναι «πολύ κοντά στην εκδοχή του χαρακτήρα του Φλέμινγκ». Η αμερικανική εφημερίδα The Spokesman-Review περιγράφει τον Λι ως «πραγματικό Βρετανό ηθοποιό». Το 1967, ο Λι εμφανίστηκε στο OK Connery, μια παρωδία της σειράς ταινιών Τζέιμς Μποντ στην οποία πρωταγωνιστούσαν ο αδερφός του Σον Κόνερι, Νιλ Κόνερι, η Λόις Μάξγουελ (δεσποινίς Μανιπένι) και αρκετοί πρώην ηθοποιοί της σειράς. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου εμφανίστηκε επίσης σε πολλές τηλεοπτικές παραγωγές του ITC. Στις 30 Ιανουαρίου 1972, η πρώτη σύζυγος του Λι, Γκλάντις Μέρεντου, πέθανε σε πυρκαγιά στο σπίτι τους, ένα κτίσμα του 17ου αιώνα στο Όαρ του Κεντ, στην οποία ο Λι τραυματίστηκε και νοσηλεύτηκε. Σύμφωνα με τον ηθοποιό Τζακ Γουόρνερ, "Ο Μπέρναρντ και η Γκλάντις είχαν ένα υπέροχο εξοχικό σπίτι του 17ου αιώνα στο χωριό Όαρ του Κεντ και εκείνη πέθανε εκεί τραγικά σε μια πυρκαγιά στις αρχές του 1972. Ο Μπέρναρντ και η Γκλάντις είχαν εγκλωβιστεί στην κρεβατοκάμαρά τους όταν ξεκίνησε η φωτιά στο ισόγειο. Ο Μπέρναρντ ξέφυγε από ένα παράθυρο και έτρεξε να πάρει μια σκάλα σε μια προσπάθεια να σώσει τη Γκλάντις, αλλά δυστυχώς δεν τα κατάφερε. Ήταν ένα απαίσιο τέλος σε έναν μακρύ και ευτυχισμένο γάμο". Μετά τη ληστεία και την πυρκαγιά, ο Λι στράφηκε στο ποτό, δεν κατάφερνε να βρει δουλειά για δύο χρόνια και γέμισε χρέη. Τυχαία, ο Λι συνάντησε τον Ρίτσαρντ Μπάρτον σε ένα παμπ, ο οποίος, όταν άκουσε τα προβλήματα του Λι, του έδωσε μια επιταγή 6.000 δολαρίων για να ξεχρεώσει, μαζί με ένα σημείωμα που έλεγε ότι όλοι αντιμετωπίζουν προβλήματα κάποια στιγμή. Το δώρο του Μπάρτον βοήθησε τον Λι να ξεπεράσει την κατάθλιψή του. Το 1975, τόσο ο Λι όσο και η Λόις Μάξγουελ αποδέχτηκαν ρόλους στους συνήθεις χαρακτήρες τους στην αποτυχημένη γαλλική παρωδία των ταινιών Τζέιμς Μποντ με τίτλο Οι 4 Σαρλό στο Χονγκ Κονγκ. Τρία χρόνια μετά την πυρκαγιά, ο Λι παντρεύτηκε την τηλεοπτική βοηθό σκηνοθέτη Ούρσουλα Μακχέιλ. Από τον πρώτο του γάμο, ο Λι είχε αποκτήσει μια κόρη, την Αν, η οποία ακολούθησε τον πατέρα της στη σκηνή με τις ευλογίες του. Η Αν παντρεύτηκε αργότερα τον Άλαν Μίλερ, ηθοποιό του θεάτρου και αργότερα διευθυντή σκηνής στο BBC: ο γιος τους είναι ο Βρετανός ηθοποιός Τζόνι Λι Μίλερ. Τα χόμπι του Λι ήταν το γκολφ, το ψάρεμα, το διάβασμα, η μουσική και η ιστιοπλοΐα. Τον Νοέμβριο του 1980, ο Λι εισήχθη στο Royal Free Hospital στο Λονδίνο, πάσχοντας από καρκίνο του στομάχου. Πέθανε εκεί στις 16 Ιανουαρίου 1981, έξι μέρες μετά τα 73α γενέθλιά του. η σύζυγός του Ούρσουλα ήταν παρούσα στον θάνατό του. Ο Λι πέθανε αφότου ξεκίνησαν τα γυρίσματα της ταινίας Τζέιμς Μποντ, πράκτωρ 007: Για τα μάτια σου μόνο, αλλά πριν προλάβει να γυρίσει τις σκηνές του ως M. Από σεβασμό για τον Λι, δεν ορίστηκε αντικαταστάτης και το σενάριο της ταινίας ξαναγράφτηκε έτσι ώστε ο χαρακτήρας να λείπει σε άδεια. Από το 1962 έως το 1979 ο Λι εμφανίστηκε σε έντεκα ταινίες της σειράς Τζέιμς Μποντ ως Μ, ο ανώτερος του Μποντ: Bernard Lee στο Βρετανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου Μπέρναρντ Λι στην IMDb