Κύριοι δρόμοι της Ελλάδας

Ως κύριοι δρόμοι της Ελλάδας εννοούνται οι οδικοί άξονες με σημαντική αξία για τις οδικές μεταφορές σε εθνικό επίπεδο. Υπάρχουν έξι κατηγορίες τέτοιων δρόμων: οι αυτοκινητόδρομοι (για συντομία «Α/Δ») και οι εθνικές οδοί (για συντομία «ΕΟ»), καθώς και οι περιφερειακές, ευρωπαϊκές και επαρχιακές οδοί, ενώ οι δρόμοι στο Άγιο Όρος ονομάζονται αμαξιτές οδοί. Υπάρχει και μια έβδομη κατηγορία δρόμων, οι τοπικές δημοτικές οδοί, οι οποίες εξυπηρετούν χωριά και οικισμούς μεταξύ τους, είναι ανώνυμες και μη-αριθμημένες και δεν θα γίνει αναφορά σε αυτές για ευνόητους λόγους. Οι παραπάνω δρόμοι χωρίζονται με τη σειρά τους σε τρεις διακριτές κατηγορίες ως προς τις προδιαγραφές κατασκευής τους: Τους αυτοκινητοδρόμους (σημ. δεν πρέπει να συγχέεται ένας δρόμος με προδιαγραφές αυτοκινητοδρόμου με έναν δρόμο που χαρακτηρίζεται επισήμως ως αυτοκινητόδρομος από το Υπουργείο Μεταφορών, καθώς ένας δρόμος μπορεί επίσημα να θεωρείται «αυτοκινητόδρομος», αλλά να μην έχει χαρακτηριστικά αυτοκινητοδρόμου-βλ. παρακάτω.), τις οδούς ταχείας κυκλοφορίας και το λοιπό κεντρικό οδικό δίκτυο. Οι αυτοκινητόδρομοι ακολουθούν, κατά κανόνα, κατασκευαστικά πρότυπα υψηλότερης ποιότητας σε σχέση με τους υπόλοιπους δρόμους. Για παράδειγμα, ένας τυπικός αυτοκινητόδρομος αποτελείται από έξι ή τέσσερις λωρίδες (τρεις ή δύο κυκλοφορίας αντίστοιχα και μία λωρίδα εκτάκτου ανάγκης / Λ.Ε.Α. σε κάθε κατεύθυνση), διαχωρισμένη κίνηση με διάζωμα στο κέντρο και περιορισμένη πρόσβαση (η είσοδος και έξοδος οχημάτων γίνεται μόνο μέσω ειδικά διαμορφωμένων ανισόπεδων διασταυρώσεων/κόμβων, ενώ η είσοδος πεζών απαγορεύεται). Αντιθέτως, η τυπική οδός ταχείας κυκλοφορίας έχει στηθαίο, αλλά μπορεί να μην έχει ΛΕΑ και να διασταυρώνεται με το υπόλοιπο οδικό δίκτυο ισόπεδα, ενώ το υπόλοιπο δίκτυο είναι οδοί δύο λωρίδων κυκλοφορίας (μίας σε κάθε κατεύθυνση) με ή χωρίς Λ.Ε.Α. και χωρίς περιορισμό πρόσβασης που επίσης δεν αποκλείεται να διασταυρώνεται ισόπεδα. Οι δρόμοι ταχείας κυκλοφορίας και το λοιπό οδικό δίκτυο μπορούν να διασταυρώνονται ισόπεδα είτε με φωτεινούς σηματοδότες ή χωρίς είτε με κυκλικούς κόμβους, αλλά μερικές φορές κατασκευάζονται και ανισόπεδοι κόμβοι στις κατηγορίες αυτές. Όσον αφορά τις διαφορές στη λειτουργία και τη συντήρηση μεταξύ των τύπων δρόμων, οι αυτοκινητόδρομοι συντηρούνται συχνά, με ένα αυστηρό πρόγραμμα και σε προληπτική βάση, από τις ιδιωτικές εταιρείες στις οποίες έχει παραχωρηθεί η εκμετάλλευση τους. Εν αντιθέσει, για την καλή κατάσταση των υπόλοιπων οδών άμεσος υπεύθυνος είναι το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ή οι επιμέρους περιφέρειες (πρώην νομαρχίες) ή δήμοι από τις οποίες διέρχεται η οδός, ενώ την επιτήρηση του οδικού δικτύου στο Άγιον Όρος το έχει αναλάβει η Ιερά Κοινότητα.

 Τα όρια ταχύτητας στους ελληνικούς οδικούς άξονες είναι γενικά (εκτός αν ορίζεται αλλιώς): 130 km/h στους αυτοκινητοδρόμους (όπως θεσπίστηκε με τον νέο τότε ΚΟΚ τον Μάρτιο του 2007, προηγουμένως ήταν στα 120 km/h). 110 km/h στις οδούς ταχείας κυκλοφορίας. 90 km/h στις άλλες οδούς εκτός πόλεων. 50 km/h μέσα στην πόλη, εκτός αν η τοπική σήμανση ορίζει άλλο όριο. Ιδιαίτερα σε μεγάλες αστικές λεωφόρους, μπορεί να είναι αρκετά υψηλότερο. Ομοίως και αντίστροφα∙ σε μερικά χωριά το όριο μπορεί να είναι χαμηλότερο από 50, ενώ κοντά στα σχολεία είναι 30 km/h. Οι αυτοκινητόδρομοι είναι οι κύριοι οδικοί άξονες της Ελλάδας. Ιστορικό Η κατασκευή δικτύων αυτοκινητοδρόμων στην Ελλάδα ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Το πρώτο τμήμα αυτοκινητοδρόμου που κατασκευάστηκε, ήταν αυτό που ενώνει τις δύο μεγαλύτερες πόλεις της Ελλάδας, την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, καθώς και ο εντελώς νέας χάραξης Αυτοκινητόδρομος Κορίνθου - Τριπόλεως, ο οποίος ξεκίνησε να κατασκευάζεται το 1984 και παραδόθηκε στην κυκλοφορία το 1990. Οι σύγχρονες μετακινήσεις έκαναν επιτακτική την ανάγκη δημιουργίας αρκετών νέων αυτοκινητοδρόμων και έτσι ξεκίνησε μια περίοδος έντονης κατασκευαστικής δραστηριότητας. Το 2001 παραδόθηκε η Αττική Οδός, ενώ το 2009 ολοκληρώθηκε το μεγαλύτερο μέρος της Εγνατίας Οδού (εκτός κάποιων τμημάτων στους κάθετους άξονες της Εγνατίας) και τον Απρίλιο του 2017 παραδόθηκε το τμήμα του Α1 από τον Ευαγγελισμό μέχρι τη Σκοτίνα, μήκους 25 χιλιομέτρων, με την παράκαμψη της Κοιλάδας των Τεμπών και των επικίνδυνων στροφών του Πλαταμώνα. Στις 11 Απριλίου 2017 παραδόθηκε η Ολυμπία Οδός, δίνοντας τέλος στα συνεχή ατυχήματα της εθνικής οδού Κορίνθου - Πατρών. Επίσης, στις 3 Αυγούστου 2017 παραδόθηκαν τα τελευταία 14 χιλιόμετρα της Ιόνιας Οδού (τμήμα Πέρδικα - Ιωάννινα), και έτσι ολοκληρώθηκε ο Αυτοκινητόδρομος 5 στο τμήμα Αντίρριο-Ιωάννινα. Η κατασκευή ενός ολοκληρωμένου δικτύου αυτοκινητοδρόμων γίνεται πραγματικότητα, με νέα τμήματα να παραδίδονται συνέχεια. Μεγάλα έργα υπό κατασκευή, είναι και ο νέος Αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Ελλάδας, αρχικά με το τμήμα Ξυνιάδα - Τρίκαλα, μήκους 80 χιλιομέτρων, το οποίο παραδόθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2017 και ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ), στον οποίο μέχρι στιγμής έχουν μετατραπεί σε αυτοκινητόδρομο μόνο τρία τμήματα, περιμετρικά των μεγαλύτερων πόλεων του νησιού. Ο ΒΟΑΚ είναι ο μοναδικός κεντρικός αυτοκινητόδρομος (που δεν αποτελεί κάθετο κλάδο άλλου μεγαλύτερου αυτοκινητοδρόμου) που βρίσκεται σε νησί. Επίσης, ολοκληρώνονται τμήματα του κάθετου άξονα της Εγνατίας Οδού προς Κρυσταλλοπηγή (το τμήμα προς Προμαχώνα ολοκληρώθηκε στις 2 Ιουνίου 2017). Τέλος, γίνεται αναβάθμιση της Περιφερειακής Οδού Θεσσαλονίκης σε δρόμο με χαρακτηριστικά σύγχρονου αυτοκινητόδρομου. Μελέτες γίνονται για επεκτάσεις της Αττικής Οδού, ενώ δημοπρατούνται και νέα οδικά τμήματα για την αναβάθμιση του τμήματος Πάτρα-Πύργος σε αυτοκινητόδρομο, έργο που από το 2020 πιθανόν θα αναλάβει η Ολυμπία Οδός ΑΕ. Η κατασκευή του ελληνικού δικτύου αυτοκινητοδρόμων υπήρξε, σε μεγάλο βαθμό, ένα ιδιαίτερα πολύπλοκο και απαιτητικό έργο λόγω των ιδιαιτεροτήτων του αναγλύφου των περιοχών από τις οποίες οι νέοι οδικοί άξονες διέρχονται. Η τοπική γεωμορφολογία, με το ορεινό ανάγλυφο και τις λίγες ενδιάμεσες πεδιάδες, καθώς και οι περιβαλλοντικές ανησυχίες που αφορούσαν την τοπική χλωρίδα και πανίδα, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην τελική επιλογή χάραξης τους. Προκειμένου να ξεπεραστούν οι δυσκολίες αυτές, στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτήθηκε η κατασκευή πολλαπλών μεγάλων και δαπανηρών τεχνικών έργων, όπως σηράγγων, γεφυρών και διαβάσεων. Ενδεικτικά, ο συνολικός αριθμός των σηράγγων που κατασκευάστηκαν στους 4 μεγάλους αυτοκινητοδρόμους (Α1, Α2, Α5, Α8) είναι περίπου 110 και το συνολικό τους μήκος είναι περίπου 160 χιλιόμετρα (σε μονό κλάδο). Η αρίθμηση και τα ονόματα των αυτοκινητοδρόμων ορίζονται από σχετική υπουργική απόφαση του 2015, με τους κύριους άξονες να είναι της μορφής Αx (όπου x είναι μονοί αριθμοί για κάθετους αυτοκινητόδρομους, ζυγοί για οριζόντιους), ενώ οι κλάδοι τους είναι της μορφής Αxx/Axxx. Ωστόσο, δεν έχει αντικατασταθεί το σύνολο των πινακίδων στους αυτοκινητοδρόμους σύμφωνα με την υπουργική απόφαση. Στη σηματοδότηση των Ελληνικών αυτοκινητοδρόμων χρησιμοποιούνται άσπρα / κίτρινα γράμματα γραμματοσειράς DIN 1451, σε πράσινο φόντο. Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου ΑΕ Χάρτης Νέα Οδός Εγνατία Οδός Χάρτης Αρχειοθετήθηκε 2011-11-11 στο Wayback Machine. Κεντρική οδός Χάρτης Αρχειοθετήθηκε 2015-04-23 στο Wayback Machine. Αττική Οδός ΑΕ Χάρτης Μορέας ΑΕ Χάρτης Αρχειοθετήθηκε 2010-09-02 στο Wayback Machine. Ολυμπία Οδός ΑΕ Χάρτης Πρώτος διαγωνισμός το 2018 Στις 4 Απριλίου 2018 ξεκίνησε επίσημα διαγωνισμός για την εγκατάσταση ηλεκτρονικού και δορυφορικού συστήματος αναλογικής χρέωσης διοδίων τελών με οπτική αναγνώριση πινακίδων, στους ελληνικούς αυτοκινητοδρόμους. Το σύστημα θα αντικαθιστούσε το υφιστάμενο καθεστώς με τους μετωπικούς σταθμούς διοδίων και η χρέωση των χρηστών θα γινόταν ηλεκτρονικά και ανάλογα μόνο της διανυθείσας απόστασης, με εξαιρέσεις την Αττική Οδό, τη Γέφυρα Ρίου Αντιρρίου και τη Ζεύξη Πρέβεζας – Ακτίου, στις οποίες όμως επίσης θα γινόταν ηλεκτρονικά η χρέωση του διοδίου τέλους.Το σύστημα σχεδιαζόταν να είναι διττό και, συγκεκριμένα, τα επαγγελματικής χρήσεως και τα βαρέα οχήματα θα είχαν εγκατεστημένο έναν πομποδέκτη που θα επέτρεπε την παρακολούθηση και καταγραφή της θέσης και της πορείας τους με τη βοήθεια δορυφόρων (τεχνολογία GNSS), ενώ τα ιδιωτικής χρήσεως επιβατικά οχήματα θα αναγνωρίζονταν αυτόματα με κάμερες κυκλοφορίας από τις πινακίδες κυκλοφορίας τους κατά την είσοδο και έξοδό τους από το οδικό δίκτυο επί του οποίου επιβάλλονται τέλη (τεχνολογία αυτόματης αναγνώρισης πινακίδας κυκλοφορίας-ANPR). Για τα ιδιωτικής χρήσης οχήματα θα καταγραφόταν μόνο η διανυθείσα απόσταση στον αυτοκινητόδρομο ώστε το σύστημα να καλύπτει όλες τις προδιαγραφές προστασίας προσωπικών δεδομένων.Στον διαγωνισμό για την εγκατάσταση και λειτουργία του συστήματος, στη Β' φάση (κατάθεση προσφορών) συμμετείχαν πέντε σχήματα, οι Άκτωρ – Intrakat – Ιntrasoft Inl - Autostrade, Μυτιληναίος-Nusz, ΤΕΡΝΑ – VINCI – KAPSCH TrafficCom, ΟΤΕ με θυγατρική του και η STRABAG επίσης με θυγατρική της. Στις 5 Φεβρουαρίου 2019, μετά από αίτημα των διαγωνιζομένων, δόθηκε παράταση έως τις 28 Φεβρουαρίου για την προθεσμία παραλαβής προσφορών. Τον Μάιο του 2019 ολοκληρώθηκε η Β' φάση του διαγωνισμού και πέρασαν δύο σχήματα, η Ένωση Εταιρειών ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – Autostrade Tech S.p.A. – INTPAKAT – INTRASOFT INTERNATIONAL S.A. και η Κοινοπραξία «NUSZ – ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ». Ακύρωση το 2019 και νέος διαγωνισμός Αν και ο διαγωνισμός για το νέο σύστημα είχε αμφισβητηθεί έντονα και από τους ίδιους τους παραχωρησιούχους, ο τότε υπουργός Χ. Σπίρτζης τελικά προχώρησε στην έναρξη του. Οι ενστάσεις αφορούσαν το αντικείμενο του ίδιου του διαγωνισμού, καθώς τέτοιο σύστημα δεν υφίσταται σε καμία ανεπτυγμένη χώρα, αλλά και την απουσία συμφωνίας για την εφαρμογή του. Οι υφιστάμενες συμβάσεις παραχώρησης θα έπρεπε να τροποποιηθούν, καθώς οι ιδιώτες έχουν τόσο το δικαίωμα είσπραξης των διοδίων όσο και την ευθύνη για λειτουργία τους. Τελικά, μία εβδομάδα πριν τις εθνικές εκλογές του Ιουνίου 2019, ο τότε Υπουργός ανέδειξε προσωρινό ανάδοχο την Ένωση Εταιρειών ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε. – Autostrade Tech S.p.A. – INTPAKAT – INTRASOFT INTERNATIONAL S.A., βάσει του ελέγχου των οικονομικών προσφορών.Το Φθινόπωρο του 2019 ο διαγωνισμός για τα ηλεκτρονικά διόδια τελικά ακυρώθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας μετά από προσφυγή της Κοινοπραξίας «NUSZ – ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ», δεύτερου μειοδότη του διαγωνισμού, καθώς διαπιστώθηκαν σοβαρές ελλείψεις. Η προσφυγή αφορούσε την αμφισβήτηση από την Κοινοπραξία του τρόπου αξιολόγησης της τεχνικής της προσφοράς, σημειώνοντας ότι η προσφορά της δεν προτιμήθηκε παρόλο που ήταν φθηνότερη κατά 70 εκατομμύρια ευρώ. Ο διαγωνισμός ματαιώθηκε και τυπικά στα τέλη Μαΐου 2020.Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κώστας Καραμανλής δήλωσε ότι θα προκηρυχθεί νέος διαγωνισμός για τη λειτουργία ενός συστήματος ελεύθερης ροής, ο οποίος θα είναι πιο ολοκληρωμένος και θα λαμβάνει υπόψη ό,τι εφαρμόζεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Διαλειτουργικότητα αυτοκινητοδρόμων Από τον Μάρτιο του 2011, οι πέντε (Αττική Οδός ΑΕ, Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου ΑΕ, Ολυμπία Οδός ΑΕ, Μορέας ΑΕ, Γέφυρα ΑΕ) από τους συνολικά επτά παραχωρησιούχους των ελληνικών αυτοκινητοδρόμων είναι ενταγμένοι σε ένα δίκτυο διαλειτουργικότητας με τίτλο «GRITS» (Greek Interoperable Toll Service), το οποίο επιτρέπει στους οδηγούς να κινηθούν με έναν ενιαίο ηλεκτρονικό πομποδέκτη χρέωσης διοδίων σε όλους τους συνεργαζόμενους αυτοκινητόδρομους.Τον Οκτώβριο του 2019 συμφωνήθηκε να ενταχθούν στο δίκτυο διαλειτουργικότητας και οι υπόλοιποι δύο παραχωρησιούχοι (Νέα Οδός ΑΕ και Κεντρική Οδός ΑΕ) καθώς και η κρατική Εγνατία Οδός ΑΕ. Από το φθινόπωρο του 2019 ξεκίνησαν οι τεχνικές συζητήσεις μεταξύ όλων των εταιρειών, από το καλοκαίρι του 2020 ξεκίνησαν οι δοκιμές και το σύστημα τέθηκε σε λειτουργία τον Νοέμβριο του 2020. Από τις 4 Νοεμβρίου έγινε δυνατή η κίνηση με έναν πομποδέκτη σε ολόκληρο το δίκτυο των ελληνικών αυτοκινητοδρόμων. Οι Εθνικές Οδοί ήταν η παλαιότερη κύρια κατηγορία κεντρικών δρόμων πριν τους αυτοκινητοδρόμους. Σήμερα περιορίζεται κυρίως σε οδούς ταχείας κυκλοφορίας και μερικές φορές ταυτίζονται αυθαίρετα με αυτές. Ο παρών κατάλογος των εθνικών οδών της Ελλάδας απεικονίζει την κατάσταση όπως ήταν κατά το έτος 1963. Μικρές εξαιρέσεις υπάρχουν σε περιπτώσεις οδών που δεν είχαν κατασκευαστεί ακόμη τότε (π.χ. το τμήμα από τη Λαμία μέχρι τη Στυλίδα, τον Αλμυρό, το Βελεστίνο και τη Λάρισα της Εθνικής Οδού 1, του οποίου η κατασκευή ολοκληρώθηκε αργότερα). Την εποχή σύνταξης του αρχικού καταλόγου, το 1963, πολλά τμήματα των εθνικών οδών δεν ήταν καν ασφαλτοστρωμένα. Το 1998 εκδόθηκε από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος κατάλογος με τίτλο Μητρώο Εθνικών Οδών, με στόχο τη συμπλήρωση και επικαιροποίηση της υπουργικής απόφασης του 1963. Οι διαφορές μεταξύ των δύο καταλόγων είναι αξιοσημείωτες, καθώς στο μεσοδιάστημα κατασκευάστηκαν δεκάδες χιλιόμετρα καινούριων οδών εθνικής σημασίας. Π.χ. ο αυτοκινητόδρομος (ν.ε.ο.) Κατερίνης - Κλειδίου - Χαλάστρας - Θεσσαλονίκης και ο αυτοκινητόδρομος Κορίνθου - Νεμέας - Τριπόλεως. Οι αριθμοί των επιπλέον οδών που περιλαμβάνει το Μητρώο έχουν το σκοπό της ύπαρξης ενός μέσου αναφοράς για την καταγραφή οδικών ατυχημάτων και δεν έχουν λειτουργική χρήση (π.χ. στην πληροφοριακή σήμανση), πλην των 1α, 8α, 9α, 10 και 34α. Το διεθνές δίκτυο Ε-οδών είναι ένα σύστημα σύνδεσης των κύριων οδών που διασχίζουν τα ευρωπαϊκά κράτη, από το οποίο προκύπτουν ενιαίες ενδοευρωπαϊκές διαδρομές (ευρωπαϊκές οδοί, συντμ. Ε-οδοί). Η αρίθμησή τους γίνεται με το γράμμα «Ε» συνοδευόμενο από διψήφιο ή τριψήφιο αριθμό, για τη δε σήμανσή τους χρησιμοποιούνται πράσινα ορθογώνια οδικά σήματα με χαρακτηριστικά στρογγυλεμένες γωνίες. Συνήθως μία ευρωπαϊκή διαδρομή περιλαμβάνει εθνικές οδούς διαφόρων κρατών, υπάρχουν όμως και κάποιες που περιορίζονται στο έδαφος μιας μόνο χώρας (π.χ. η Ε92 που συνδέει την Ηγουμενίτσα με τον Βόλο). Συχνά επίσης δεν περιορίζονται αποκλειστικά σε χερσαία διαδρομή, αλλά συμπεριλαμβάνουν και θαλάσσια τμήματα με γέφυρες, υποθαλάσσιες σήραγγες ή τμήματα που εξυπηρετούνται από οχηματαγωγά πλοία. Επαρχιακές οδοί, σύμφωνα με το Νόμο 3155 του 1955, ονομάζονται οι οδοί της χώρας που δεν έχουν οριστεί ως Εθνικές ή Δημοτικές/Κοινοτικές. Σύμφωνα με προεδρικό διάταγμα του 1993, το Επαρχιακό οδικό δίκτυο χωρίζεται σε δύο κατηγορίες: Πρωτεύον Επαρχιακό Οδικό Δίκτυο είναι το τμήμα εκείνο του Επαρχιακού Οδικού Δικτύου που συνδέει αστικά κέντρα με το Εθνικό Οδικό Δίκτυο, καθώς και περιοχές με αρχαιολογικό, τουριστικό, ιστορικό ή αναπτυξιακό ενδιαφέρον. Δευτερεύον Επαρχιακό Οδικό Δίκτυο είναι το τμήμα εκείνο του Επαρχιακού Οδικού Δικτύου που συνδέει Δήμους ή Κοινότητες εκτός της Πρωτεύουσας του Νομού (σήμερα Περιφερειακή Ενότητα) μεταξύ τους.Σύμφωνα με το Βασιλικό διάταγμα 6/2/56 και την Υπουργική Απόφαση ΔΜΕΟ/ε/οικ/266/1995, οι επαρχιακές οδοί ανά Νομό έχουν ως εξής. Στο Άγιο Όρος, μόνο ένας δρόμος θεωρείται κύριος, η αμαξιτή οδός Δάφνης-Καρυών-Ιβήρων, η οποία θεωρείται "καλύπτουσα απολύτως τας ανάγκας του Αγ. Όρους, ώστε να περριττεύη πάσα διάνοιξις άλλης αρτηρίας". Η οδός αυτή, "τελεί υπό την άμεσον επιτήρησιν της Ι. Κοινότητος" και διανοίχτηκε το 1963. Οι υπόλοιποι δρόμοι είναι χωμάτινοι δασόδρομοι, και εξυπηρετούν τις μονές και τα λοιπά μοναστικά ιδρύματα (εξαρτήματα μονών, δηλ. σκήτες, κελιά, καθίσματα και ησυχαστήρια) της χερσονήσου. Δεν υπάρχει δρόμος που να συνδέει το αυτοδιοιήκιτο τμήμα της χερσονήσου (Το οποίο ξεκινάει μετά τη Μονή Ζυγού νοτίως της Ουρανούπολης.) με την υπόλοιπη χώρα. Βασιλικό Διάταγμα της 9-8-1955 Περί καθορισμού των Εθνικών οδών κατά τις διατάξεις του νόμου 3155/1955 "περί κατασκευής και συντηρήσεως οδών" , (ΦΕΚ 222/τ. Α'/20-08-1955).ΦΕΚ 47/τ. Α'/8.2.1956 Περί Καθορισμού των Επαρχιακών Οδών των Νομών του Κράτους κατά τις διατάξεις του Νόμου 3155/1955 (ΦΕΚ 63/Α)ΦΕΚ 319/τ. Β'/1963 αριθμ. Γ. 25871/9-7-1963 Απόφαση Υπουργού Δημοσίων Έργων, Περί αριθμήσεως εθνικών οδώνΦΕΚ 546/τ. Β'/11-12-1963, αριθμ. Γ. 43198/29-11-1963 Απόφαση Υπουργού Δημοσίων Έργων, Περί αριθμήσεως εθνικών οδών ΦΕΚ 180/τ. Β'/12-4-1983, Υπουργική Απόφαση 7611.1./1/ΑΣ.188/1983 της 9-5-1982, Περί εισαγωγής αυτοκινήτων εν Αγίω Όρει και διανοίξεως δασοδρόμων εν ΑυτώΦΕΚ 664/τ .Β'/1995, Κατάταξη του Εθνικού Οδικού Δικτύου Πελοποννήσου σε βασικό (Πρωτεύον), Δευτερεύον και ΤριτεύονΦΕΚ 800/τ. Β'/1995, Κατάταξη του Εθνικού Οδικού Δικτύου Πελοποννήσου σε βασικό (Πρωτεύον), Δευτερεύον και ΤριτεύονΦΕΚ 735/τ. Β'/28-8-1995, Κατάταξη του Εθνικού Οδικού Δικτύου Περιφερειών Κρήτης, Βορείου & Νοτίου Αιγαίου και Ιονίων Νήσων σε βασικό (Πρωτεύον), Δευτερεύον και Τριτεύον Εθνικό Οδικό ΔίκτυοΦΕΚ 293/τ. Β'/1995 Περί Ανακατάταξης Επαρχιακού Οδικού Δικτύου των Νομών της ΧώραςΦΕΚ 30/τ .Β'/1996 Κατάταξη Εθνικών Οδών Περιφερειών Αττικής, Στερεάς Ελλάδας, Θεσσαλίας, Ηπείρου, Μακεδονίας και Θράκης σε βασικό (Πρωτεύον), Δευτερεύον και Τριτεύον Εθνικό Οδικό ΔίκτυοΦΕΚ 582/τ. ΑΑΠ/2008, Χαρακτηρισμός νέων οδικών αξόνωνΦΕΚ 2631/τ. Β'/2008, Κωδικοποίηση και αρίθμηση του Ελληνικού Διευρωπαϊκού Οδικού ΔικτύουΦΕΚ 253/τ. ΑΑΠ/2015 Χαρακτηρισμός και Αρίθμηση ΑυτοκινητοδρόμωνΜητρώο Εθνικών Οδών, ΕΣΥΕ, 1998. Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων Γενική Γραμματεία Δημοσίων Έργων Ελληνικό Οδικό Δίκτυο Αρχειοθετήθηκε 2012-03-04 στο Wayback Machine.