Ελαιούς Ιπποθοωντίδας

Ο Ελαιούς ή Ελεούς ή Ελαιεύς ή Ελεεύς ή η Ελαία (αρχαία ελληνικά: Ἐλαιοῦς), (ο δήμος: Ελαιούντος) ήταν αρχαίος οικισμός - πόλη και δήμος της Ιπποθοωντίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας).

 Ο δήμος του Ελαιούντος, ήταν πιθανώς δήμος της Παραλίας. Η ακριβής τοποθεσία του δήμου αυτού δεν έχει προσδιορισθεί και δεν έχει ακόμα ταυτιστεί επακριβώς, αλλά οι σύγχρονοι μελετητές πιστεύουν, ότι ο δήμος βρίσκεται σε θέση ανατολικά της Μαγούλας, δημοτικής Ενότητας του Δήμου Ελευσίνας, κοντά στη περιοχή Μαυράκι. Κατά τον 19ο αιώνα, ο Βρετανός, τοπογράφος, αρχαιολόγος και περιηγητής Ουίλιαμ Μάρτιν Ληκ, πίστευε ότι ήταν δυτικά των Αφιδνών, στο χωριό που τότε ονομαζόταν Λιόσια, δεδομένου ότι το όνομα αυτό του φάνηκε να συνδέεται με το όνομα του αρχαίου δήμου. Ενώ, σύμφωνα με παλαιότερο ερευνητή (Διονύσιος Σουρμελής) ο δήμος βρισκόταν προ του ακρωτηρίου του Ζωστήρος, επί του νησιού Ελαιούσα ή Ελεούσσα ή Ελήσαν ή Ελίζαν, η οποία μετονομάστηκε σε Φλέγα. Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, ως μέλος αρχικά της Ιπποθοωντίδας φυλής, συμμετείχε με 1 βουλευτή στην αρχαία Βουλή των 500 κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.), με 1 βουλευτή στη Βουλή των 600 κατά τη δεύτερη περίοδο (307/306 – 224/223 π.Χ.) και επίσης με 1 βουλευτή κατά την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.). Ο αριθμός βουλευτών για την επόμενη τέταρτη περίοδο (201/200 π.Χ. – 126/127) δεν είναι γνωστός, ενώ κατά την έναρξη της πέμπτης περιόδου (126/127 – 3ος αιώνας) ο δήμος εντάχθηκε στην Αδριανίδα φυλή, επίσης με άγνωστο αριθμό βουλευτών–αντιπροσώπων. Ο δημότης του αρχαίου Ελαιούντος ονομαζόταν Ελαιούσιος. Ο δημότες του Ελαιούντα έδιναν έμφαση στην λατρεία του Ηρακλή. Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από τον δήμο του Ελαιούντος, όπως ο γυμνασίαρχος Διόδοτος ο Ελαιούσιος γιος του Σωσάνδρου, ο τριήραρχος Διοκλής ο Ελαιούσιος γιος του Διοκλέους, ο βουλευτής Διοκλής ο Ελαιούσιος γιος του Διοκλέους, ο Διονύσιος ο Ελαιούσιος γιος του Αρκεσιδήμου, ο Διονύσιος ο Ελαιούσιος γιος του Θεοφίλου, ο Διότιμος ο Ελαιούσιος γιος του Νικοστράτου, ο Δίφιλος ο Ελαιούσιος κ.α. Αρχαία Αθήνα Ιπποθοωντίδα φυλή Αδριανίδα φυλή Πρωτογενείς πηγές Ελληνικές επιγραφές - IG ελαιου Attica (IG I-III).Δευτερογενείς πηγές Elaeus, στην ιστοσελίδα: referenceworks.brillonline.com, Ουίλλιαμ Σμιθ, Το συγκεκριμένο λήμμα περιλαμβάνει περιεχόμενο από πηγή, η οποία αποτελεί, πλέον, κοινό κτήμα: (Αγγλικά) Smith, William, επιμ. (1854–1857). «Attica – 72 (Elaeus)». Dictionary of Greek and Roman Geography. Λονδίνο: John Murray. Attica – 72 (Elaeus) John S. Traill: The political organization of Attica: a study of the demes, trittyes, and phylai, and their representation in the Athenian Council, “Attica”. Princeton: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA), 1975, ISBN 978-0-87661-514-0 John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 138. Peter Siewert, "Die Trittyen Attikas und die Heeresreform des Kleisthenes", C.H. Beck, München 1982, ISBN 3406080634, ISBN 9783406080630 «Elaious». ancientworlds.net. Ανακτήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2015. Αρχειοθετήθηκε 2019-07-13 στο Wayback Machine. Δήμος Ελευσίνας, στην ιστοσελίδα: www.elefsina.gr του Δήμου Ελευσίνας. Traill, J. «Places: 579917 (Elaious?)». Pleiades. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 7 Απριλίου 2017. Elaious?, E Magoula, στις ιστοσελίδες: http://imperium.ahlfeldt.se & https://web.archive.org/web/20170808012018/http://dare.ht.lu.se/, Ψηφιακός Άτλας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ("Digital Atlas of the Roman Empire", Johan Ahlfeldt, Department of Archaeology and Ancient History, Lund University, Sweden), Πανεπιστήμιο Λουντ, Λουντ, Σουηδία, πρόγραμμα: Pelagios. Elaious, Lexicon of Greek Personal Names (LGPN). Elaious, Attic Inscriptions Online.