Μάχη της Μαρδίας

Η μάχη της Mardia, επίσης γνωστή ως μάχη τού Campus Mardiensis ή μάχη τού Campus Ardiensis, πιθανότατα διεξήχθη στο σύγχρονο Χάρμανλι Βουλγαρίας στη Θράκη, στα τέλη του 316/αρχές του 317 μεταξύ των δυνάμεων των Ρωμαίων Αυτοκρατόρων Κωνσταντίνου Α΄ και Λικινίου.

 Ο ανοιχτός εμφύλιος πόλεμος μεταξύ Κωνσταντίνου Α΄ και Λικινίου ξεκίνησε το 316, όταν ο πρώτος εισέβαλε στις βαλκανικές επαρχίες του Λικινίου. Μετά τη συντριπτική ήττα του στη μάχη των Cibalae στις 8 Οκτωβρίου 316, (ορισμένοι ιστορικοί τη χρονολογούν το 314), ο Λικίνιος κατέφυγε στο Σίρμιο και στη συνέχεια νοτιότερα στην Αδριανούπολη. Εκεί συγκέντρωσε έναν δεύτερο στρατό, υπό τη διοίκηση ενός αξιωματικού ονόματι Βαλερίου Βάλη, τον οποίο ανέβασε στον βαθμό του Αυγούστου. Ταυτόχρονα, προσπάθησε να διαπραγματευτεί με τον Κωνσταντίνο Α΄, αλλά ο τελευταίος, προσβεβλημένος από την ανύψωση του Βάλη και σίγουρος για την πρόσφατη νίκη του, απέρριψε την πρόταση ειρήνης. Στο μεταξύ, ο Κωνσταντίνος Α΄ είχε μετακινηθεί στα Βαλκανικά βουνά και ίδρυσε τη βάση του στους Φιλίππους ή τη Φιλιππούπολη. Στη συνέχεια οδήγησε το μεγαλύτερο μέρος τού στρατού του εναντίον του Λικινίου. Στη σφοδρή μάχη που ακολούθησε, και οι δύο πλευρές προκάλεσαν βαριά τραύματα η μία στην άλλη, μέχρι που το σκοτάδι διέκοψε τον αναποφάσιστο αγώνα. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Κωνσταντίνος Α΄ αποφάσισε για το ζήτημα στέλνοντας μία δύναμη να επιτεθεί στον Λικίνιο στα μετόπισθεν, αναγκάζοντάς τον να υποχωρήσει. Ωστόσο, τα καλά πειθαρχημένα στρατεύματά του κράτησαν τις τάξεις, αποχωρώντας με καλή τάξη, και οι δύο πλευρές υπέστησαν μεγάλες απώλειες, καθώς ο Κωνσταντίνος Α΄ έφερε τις δυνάμεις του να αντέξουν, ελπίζοντας να συντρίψει τον εχθρό. Κατά τη διάρκεια της νύχτας, ο Λικίνιος κατάφερε να κρατήσει τον στρατό του από τη διάλυση και υποχώρησε βορειοδυτικά προς την Beroe/Augusta Traiana (Στάρα Ζαγόρα). Έτσι, ο Κωνσταντίνος Α΄ ήταν και πάλι νικητής, αλλά όχι αποφασιστικά . Μία άλλη πιθανή τοποθεσία για το μέρος της μάχης είναι λίγα χιλιόμετρα δυτικά-νοτιοδυτικά της Αδριανούπολης, στη λεκάνη του ποταμού Άρδα (αρχαία Αρπησσός ), παραπόταμου του ποταμού Μαρίτσα (Έβρου). Ο Κωνσταντίνος Α΄, νομίζοντας ότι ο Λικίνιος καταφεύγει στο Βυζάντιο για να υποχωρήσει στην ασιατική του βάση, κατευθύνθηκε προς αυτή την κατεύθυνση, θέτοντας άθελά του τον Λικίνιο μεταξύ του ίδιου και των γραμμών επικοινωνίας του με τη Δύση. Φαινόταν ότι η επιθετικότητά του είχε στραφεί εναντίον του αυτή τη φορά. Ωστόσο, και οι δύο εμπόλεμοι είχαν λόγους να συνεννοηθούν, καθώς ο Λικίνιος βρισκόταν ακόμη σε επισφαλή θέση. Έτσι έστειλε κάποιον Μεστριανό να διαπραγματευτεί με τον Κωνσταντίνο Α΄. Ακόμη και τότε, ο Κωνσταντίνος Α΄ καθυστέρησε τις συζητήσεις μέχρι να βεβαιωθεί, ότι η έκβαση τού πολέμου ήταν όντως αβέβαιη. Ένα κρίσιμο σημείο μπορεί να είναι, όταν έλαβε την είδηση μίας ξαφνικής επιδρομής τού εχθρού, που αιχμαλώτισε τις αποσκευές του και το βασιλικό περιβάλλον. Σύμφωνα με την ειρήνη που οριστικοποιήθηκε στη Σέρδικα (Σόφια) την 1η Μαρτίου 317 (ημερομηνία που επέλεξε σκόπιμα ο Κωνσταντίνος Α΄, επειδή ήταν η επέτειος της ανάρρησης τού πατέρα του ), ο Λικίνιος αναγνώρισε τον Κωνσταντίνο Α΄ ως ανώτερό του στην κυβέρνηση, του παραχώρησε όλα τα Ευρωπαϊκά εδάφη εκτός από τη Θράκη και καθαίρεσε και εκτέλεσε τον Β. Βάλη. Ο Κωνσταντίνος Α΄ ονόμασε τον εαυτό του και τον Λικίνιο ύπατο, ενώ οι δύο γιοι του Κρίσπος και Κωνσταντίνος Β΄ και ο γιος του Λικίνιου, Λικινιανός, διορίστηκαν όλοι Καίσαρες. Η ειρήνη κράτησε περίπου επτά χρόνια. Ανώνυμος Βαλεσιανός. Origo Constantini Imperatoris στη Λατινική Βιβλιοθήκη Ευσέβιος . Βίος Κωνσταντίνου, μτφρ. και σχολιασμός από τον Averil Cameron, Stuart George Hall, Oxford University Press, 1999.(ISBN 0-19-814917-4)ISBN 0-19-814917-4 . Lieu, Samuel NC, Montserrat, Dominic . From Constantine to Julian: A Source History, Routledge, 1996.(ISBN 0-415-09335-X)ISBN 0-415-09335-Χ Lenski, NE The Cambridge Companion to the Age of Constantine, Cambridge University Press, 2006.(ISBN 0-521-52157-2)ISBN 0-521-52157-2 Odahl, Charles M. Constantine and the Christian Empire, Routledge, 2004.(ISBN 0-415-17485-6)ISBN 0-415-17485-6 Potter, David S. The Roman Empire at Bay AD 180–395, Routledge, 2004.(ISBN 0-415-10058-5)ISBN 0-415-10058-5 Τρέντγκολντ, Γουόρεν. A history of the Byzantine State and Society, Stanford University Press 1997.(ISBN 0-8047-2630-2)ISBN 0-8047-2630-2 Zosimus, Historia Nova ( Ελληνικά: Νέα Ιστορία ), βιβλίο 1, στο Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae, ed. Bekker, Weber, Βόννη, 1837