Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός Θεσσαλονίκης

Ο Επιβατικός Σιδηροδρομικός Σταθμός Θεσσαλονίκης, γνωστός ως «Νέος», είναι σιδηροδρομικός σταθμός που αποτελεί κεντρικό επιβατικό σταθμό της πόλης της Θεσσαλονίκης για όλες τις επιβατικές και εμπορικές αμαξοστοιχίες. Βρίσκεται επί της οδού Μοναστηρίου, στη συμβολή της με την Αναγεννήσεως. Ξεκίνησε επίσημα να λειτουργεί τον Σεπτέμβριο του 1961, αλλά ήδη λειτουργούσε από νωρίτερα (πριν το 1948) και αυτό το τεκμηριώνει μια φωτογραφία. Από τον σταθμό μετρό Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός ξεκινά η Γραμμή 1 και η Γραμμή 2 του Μετρό Θεσσαλονίκης, που αναμένεται να λειτουργήσει το 2024, καθώς και η Κυκλική Γραμμή του μετρό, που βρίσκεται υπό μελέτη.Είναι γνωστός, απλά, και ως «Σταθμός» ενώ εκεί έχουν την αφετηρία τους οι περισσότερες λεωφορειακές γραμμές του ΟΑΣΘ. Η είσοδος στο σταθμό γίνεται από την οδό Μοναστηρίου και από την οδό Μαργαροπούλου. Αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους σιδηροδρομικούς σταθμούς στα Βαλκάνια. Η συνολική του έκταση καταλαμβάνει 80 στρέμματα, ενώ το κεντρικό κτήριο καλύπτει επιφάνεια 55.000 τετραγωνικών μέτρων. Διαθέτει μία μεγάλη κεντρική αίθουσα όπου βρίσκονται τα εκδοτήρια, και όλες οι σχετικές με την εξυπηρέτηση επιβατών υποδομές, όπως χώρος αποσκευών, καφέ, εστιατόρια, ταχυδρομείο και εμπορικά καταστήματα, ενώ ο επάνω όροφος στεγάζει τις υπηρεσίες του ΟΣΕ. Επίσης, εντός του Σταθμού βρίσκεται το παρεκκλήσιο του Αγίου Φιλίππου του διακόνου, προστάτη των σιδηροδρομικών και των ταξιδιωτών με σιδηρόδρομο. Για την απρόσκοπτη μετακίνηση των επιβατών ο σταθμός διαθέτει 4 κρηπιδώματα, η πρόσβαση στα οποία γίνεται με υπόγειο διάδρομο, κυλιόμενες σκάλες και ανελκυστήρες. Η κυκλοφορία των αμαξοστοιχιών εξασφαλίζεται από 8 γραμμές - αποβάθρες, οι μεγαλύτερες των οποίων (3η και 4η) έχουν ωφέλιμο μήκος 440 μέτρα. Όλο το δίκτυο των γραμμών του σταθμού είναι, εδώ και αρκετά χρόνια, ηλεκτροκινούμενο.

 Για τον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό ο αρχιτεκτονικός διαγωνισμός προκηρύχθηκε το 1935 και οι εργασίες ανεγέρσεως ξεκίνησαν το 1937. Κατά την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και καθ' όλην την διάρκεια της Κατοχής διεκόπησαν οι εργασίες και ξανάρχισαν τον Ιανουάριο του 1951 από την κεντρώα κυβέρνηση Πλαστήρα - Βενιζέλου - Παπανδρέου. Τα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν τελικά στις 2 Σεπτεμβρίου 1961, από τον υπουργό Δημοσίων Έργων Δημήτριο Βρανόπουλο Τα εγκαίνια τέλεσε ο επίσκοπος Στέφανος. Τον Απρίλιο του 2006 ξεκίνησαν οι εργασίες κατασκευής του Μετρό Θεσσαλονίκης με σταθμό αφετηρίας τον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό. Η πρόσβαση στον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό θα είναι εφικτή με το Μετρό Θεσσαλονίκης, μέσω του σταθμού μετρό Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός των γραμμών 1 και 2. Γεωγραφικές συντεταγμένες: 40.6409°N 22.9267°E﻿ / 40.6409; 22.9267 Ο Παλαιός Σιδηροδρομικός Σταθμός Θεσσαλονίκης βρίσκεται κοντά στο λιμάνι επί της οδού Παλαιού Σταθμού (νέα δυτική είσοδος) και χρησιμοποιείται ως εμπορευματικός σταθμός και από το 2023 θα επαναλειτουργήσει ως επιβατικός σταθμός του προαστιακού σιδηρόδρομου. Στην έκταση του σταθμού προτίθεται να ανεγερθεί το Μουσείο Ολοκαυτώματος Ελλάδος. Στο συγκρότημα του Παλαιού Σιδηροδρομικού Σταθμού και συγκεκριμένα στη συμβολή των οδών Σταθμού και 26ης Οκτωβρίου, λειτούργησε ο σταθμός Θεσσαλονίκη-Πόλις (Salonique Ville). Γεωγραφικές συντεταγμένες: 40.6662°N 22.8895°E﻿ / 40.6662; 22.8895 Ο Σταθμός Διαλογής βρίσκεται στο Δήμο Κορδελιού-Ευόσμου Θεσσαλονίκης. Από τον Σταθμό Διαλογής γίνεται η διακλάδωση των γραμμών προς τον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό και της μονής γραμμής προς τον Παλαιό Σιδηροδρομικό Σταθμό. Υπάρχει συνδετήρια γραμμή μεταξύ ΝΣΣ και ΠΣΣ στην περιοχή της Μενεμένης. Γεωγραφικές συντεταγμένες: 40.6662°N 22.8920°E﻿ / 40.6662; 22.8920 Η παλιά Στρατιωτική Στάση επί της σημερινής οδού Νέα Μοναστηρίου 7Β στο Κορδελιό, αποκαταστάθηκε και λειτουργεί πλέον ως Σιδηροδρομικό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Είναι κτίριο κατασκευασμένο τα έτη 1891-1894. Πανομοιότυπος είναι και ο έτερος σταθμός Στρατιωτικής Στάσης, που βρίσκεται στην Αλεξανδρούπολη. Ήταν ο προπολεμικός σταθμός Θεσσαλονίκης της Jonction Salonique-Constantinople (Σταθμός Κωνσταντινουπόλεως) και από το 2023 θα επαναλειτουργήσει ως σταθμός του προαστιακού σιδηροδρόμου. Βρίσκεται στην οδό Γεωργίου Γεννηματά. Σιδηροδρομικό Πάρκο Θεσσαλονίκης / Μενεμένης. Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ - Φύλλο 2/9/1961.