Ελίζα Ραντζίβιου

Η Ελίζα Ραντζίβιου (πολωνικά: Eliza Fryderyka Luiza Marta Radziwiłł, 28 Οκτωβρίου 1803, Βερολίνο - 27 Αυγούστου 1834, Μπαντ Φράιενβαλντε) ήταν μέλος της της οικογένειας Ραντζίβιου της πολωνικής αριστοκρατίας. Ήταν η επιθυμητή νύφη του Γουλιέλμου της Πρωσίας, μετέπειτα Γουλιέλμου Α΄ της Γερμανίας, αλλά δεν τους επετράπη να παντρευτούν.

 Η Ελίζα Φρειδερίκη Λουίζα Μάρθα ήταν κόρη του Πρίγκηπα Αντόνι Ραντζίβιου και της Λουίζας της Πρωσίας, ανιψιάς του Φρειδερίκου Β΄ της Πρωσίας και συγγενής της βασιλικής οικογένειας της Πρωσίας. Ο Γουλιέλμος, ο δεύτερος ξάδελφος της και πιθανός διάδοχος του Πρωσικού θρόνου, την συνάντησε και την ερωτεύτηκε. Ο Γουλιέλμος αναμενόταν να παντρευτεί και να αποκτήσει διαδόχους. Ο πατέρας του και συγγενής της, Φρειδερίκος Γουλιέλμος Γ΄ της Πρωσίας, έβλεπε συμπαθητικά τη σχέση μεταξύ Γουλιέλμου και Ελίζας, αλλά μερικοί στην πρωσική αυλή είχαν ανακαλύψει ιστορικούς ισχυρισμούς ότι οι πρόγονοί της είχαν αγοράσει τον πριγκηπικό τους τίτλο από τον Μαξιμιλιανό Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Στα μάτια ορισμένων ανθρώπων, δεν θεωρήθηκε αρκετά υψηλής αριστοκρατικής θέσης για να παντρευτεί τον κληρονόμο του πρωσικού θρόνου (η Ελίζα δεν ήταν βασιλική, επειδή ο πατέρας της δεν ήταν άρχων πρίγκιπας). Ο μεγαλύτερος αδερφός του Γουλιέλμου, ο Φρειδερίκος Γουλιέλμος Δ΄ της Πρωσίας παντρεύτηκε την Ελισάβετ Λουδοβίκα της Βαυαρίας, η οποία καταγόταν τόσο από τον Μπογκούσουαφ Ραντζίβιου όσο και από τον Πρίγκιπα Γιάνους Ραντζίβιου. Έτσι, το 1824, ο Βασιλιάς της Πρωσίας στράφηκε στον άτεκνο Αλέξανδρο Α΄ της Ρωσίας για να υιοθετήσει την Ελίζα, αλλά εκείνος αρνήθηκε. Το δεύτερο σχέδιο υιοθέτησης που είχε ο θείος της Ελίζας, Αύγουστος της Πρωσίας, απέτυχε επίσης, καθώς η αρμόδια επιτροπή θεώρησε ότι η υιοθέτηση «δεν αλλοιώνει το αίμα» (αρχή που διέπει ευγενείς και βασιλικούς δεσμούς μέχρι σήμερα). Ένας άλλος παράγοντας ήταν η επιρροή των Μεκλεμβούργειων συγγενών της νεκρής Βασίλισσας Λουίζας στη γερμανική και τη ρωσική αυλή που δεν τους άρεσε ο πατέρας της Ελίζας και αντιτάχθηκαν στον πιθανό γάμο.Τελικά, τον Ιούνιο του 1826, ο πατέρας του Γουλιέλμου ήταν υποχρεωμένος να απαιτήσει την παραίτηση από πιθανό γάμο με την Ελίζα. Ο Γουλιέλμος πέρασε τους επόμενους μήνες αναζητώντας μία πιο κατάλληλη νύφη, αλλά δεν παραιτήθηκε από τους συναισθηματικούς δεσμούς του με την Ελίζα. Τελικά, ο Γουλιέλμος ζήτησε το χέρι της Αυγούστας της Σαξονίας-Βαϊμάρης-Άιζεναχ, δεκατέσσερα χρόνια μικρότερη του, σε γάμο στις 29 Αυγούστου 1826 (γραπτώς και μέσω της παρέμβασης του πατέρα του). Ο Γουλιέλμος είδε την ξαδέλφη του Ελίζα για τελευταία φορά το 1829. Η Ελίζα αρραβωνιάστηκε αργότερα με τον Φρειδερίκο του Σβάρτσενμπεργκ, αλλά ο αρραβώνας απέτυχε. Πέθανε, άγαμη, το 1834, από φυματίωση ενώ βρισκόταν σε σπα αναζητώντας θεραπεία. Η ιστορικός Κάριν Φόιαρσταϊν-Πράσσερ επεσήμανε, βάσει των αξιολογήσεων της αλληλογραφίας μεταξύ των δύο αρραβωνιαστικών, τις διαφορετικές προσδοκίες που είχε ο Γουλιέλμος και για τους δύο γάμους: έγραψε στην αδελφή του, Αλεξάνδρα Φεοντόροβνα (Καρλόττα της Πρωσίας), σύζυγο του Νικολάου Α΄ της Ρωσίας, σχετικά με την Ελίζα Ραντζίβιου, ότι «μπορεί κανείς να αγαπήσει μόνο μία φορά στη ζωή», αλλά ομολόγησε σχετικά με την Αυγούστα ότι «η πριγκίπισσα είναι ωραία και έξυπνη, αλλά με αφήνει κρύο». Αν και η Αυγούστα ήταν ερωτευμένη με τον μελλοντικό της σύζυγο και ήλπιζε για έναν ευτυχισμένο γάμο, η δική τους ήταν μία ταραγμένη σχέση. Η Ελίζα Ραντζίβιου το γνώριζε αυτό και πίστευε ότι η ίδια θα ήταν καλύτερη σύζυγος για τον Πρώσο πρίγκηπα. Φλέμινγκ, Πατρίτσα Χ. (Ιούνιος 1973). «The Politics of Marriage Among Non-Catholic European Royalty». Current Anthropology 14: 231–249. doi:10.1086/201323. https://archive.org/details/sim_current-anthropology_1973-06_14_3/page/231.