Πτήση 262 της Malév

Η Πτήση 262 (ή Πτήση MA 262) της Malév Hungarian Airlines ήταν μια πτήση από το Διεθνή Αερολιμένα της Βουδαπέστης (Budapest Ferenc Liszt International Airport) με προορισμό το Διεθνή Κρατικό Αερολιμένα Θεσσαλονίκης «Μακεδονία». Στις 4 Ιουλίου 2000, το Tupolev Tu-154 κατά τη διάρκεια της προσγείωσής του στη Θεσσαλονίκη πραγματοποίησε προσγείωση χωρίς τη χρήση του συστήματος προσγείωσης (gear-up touchdown), με αποτέλεσμα να ολισθήσει στο διάδρομο προσγείωσης, αλλά ήταν σε θέση να απογειωθεί και να προσγειωθεί ομαλά μετά από μια επανακύκλωση (go-around). Δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί.

 Σε αυτή την πτήση, συνήθως ο τύπος του αεροσκάφους ο οποίος χρησιμοποιείτο, ήταν το Boeing 737-300. Ωστόσο, την ημέρα του συμβάντος, το προοριζόμενο αεροσκάφος (με στοιχεία νηολογίου HA-LES) παρουσίασε κάποιο πρόβλημα στον κινητήρα και αντικαταστάθηκε την τελευταία στιγμή, από το Tupolev Tu-154, με στοιχεία νηολογίου HA-LCR. Μετά τη σύντομη πτήση από τη Βουδαπέστη, το Tupolev ξεκίνησε την κάθοδό του, μέσα σε πολύ καλές καιρικές συνθήκες. Ο αεροδιάδρομος ακολουθούσε τα όρη και υπήρξαν στιγμές όπου ήταν μόλις 100 μέτρα (330 πόδια) επάνω από τις κορυφές των λόφων. Το σύστημα προειδοποίησης προσέγγισης εδάφους (ground proximity warning system (GPWS)), ανιχνεύοντας τόσο χαμηλό ύψος, προειδοποιούσε συνεχώς το πλήρωμα, ώστε να χαμηλώσει το σύστημα προσγείωσης. Το πλήρωμα της πτήσης, ενοχλημένο από το συνεχές άκουσμα της σειρήνας, απενεργοποίησε το σύστημα. Το αεροσκάφος πλησίαζε την Θεσσαλονίκη χωρίς εμφανή προβλήματα, αλλά πιο γρήγορα από ότι συνήθως. Ως εκ τούτου, ξεκίνησε τη διαδικασία της τελικής προσέγγισης νωρίτερα από το αναμενόμενο. Εκείνη τη στιγμή, ο διάδρομος προορισμού 28, ήταν κατειλημμένος από ένα Boeing 757 το οποίο είχε λάβει άδεια για απογείωση. Ο Κυβερνήτης της πτήσης, χειριστής του Tupolev, αποφάσισε να μη χαμηλώσει το σύστημα προσγείωσης και να εκτελέσει μια επανακύκλωση (go-around).Παρ'όλα αυτά, καθώς το Β-757 ξεκινούσε την απογείωση, ο Κυβερνήτης αποφάσισε να προσγειωθεί. Λόγω των ακραίων χρονικών περιορισμών, το πλήρωμα δεν είχε τον απαιτούμενο χρόνο για την ανάγνωση της λίστας ελέγχου (checklist), πριν από την προσγείωση. Με το GPWS απενεργοποιημένο, μόνο ο Πύργος Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας θα μπορούσε να προειδοποιήσει το πλήρωμα ότι το σύστημα προσγείωσης δεν είχε κατέβει. Ωστόσο, δεδομένου ότι στο Tupolev είχε ήδη δοθεί η άδεια προσγείωσης, οι ελεγκτές του πύργου ελέγχου, ήταν απασχολημένοι με την αναχώρηση του Β-757. Καθώς το Tupolev πλησίαζε, ο Κυβερνήτης Πίτερ Τρενκνερ, καθισμένος στο αεροσκάφος του που ήταν σταθμευμένο στην πίστα του αεροδρομίου, πρόσεξε από το πιλοτήριο ότι το Tupolev (το οποίο πλησίαζε για την προσγείωση) δεν είχε κατεβάσει το σύστημα προσγείωσής του. Άρπαξε λοιπόν το μικρόφωνο και φώναξε αρκετές φορές από τον ασύρματο: "Go around, Malev Go-around!" [Το οποίο μεταφραζόμενο είναι: Επανακύκλωσε, Malev Επανακύκλωσε!] (ηχητικά καταγεγραμμένο και στον ηχητικό καταγραφέα της πτήσης (Cockpit voice recorder (CVR)).Ο κυβερνήτης της Πτήσης 262 αμέσως αντιλήφθηκε το πρόβλημα και διέταξε επανακύκλωση (go around). Εφαρμόσθηκε η μεγίστη ισχύς, αλλά επειδή οι κινητήρες αεριώθησης αντιδρούν αργά, το αεροσκάφος συνέχισε την κάθοδό του και προσέκρουσε στον διάδρομο προσγείωσης με την ταχύτητα των 300 χλμ/ώρα. Το Tupolev ολίσθησε στο διάδρομο για τουλάχιστον 500 μέτρα. Καθώς οι κινητήρες περιστρέφονταν, το Tu-154 ανυψώθηκε από το έδαφος, κατέστη και πάλι αξιόπλοο και αναρριχήθηκε. Η πτήση Malév 262 ανήλθε στα 1.000 μέτρα (3.300 πόδια) και επιχείρησε να προεκτείνει τον μοχλό προσγείωσης. Το αεροδρόμιο έκλεισε και το αεροσκάφος εκτέλεσε χαμηλή προσέγγιση επάνω από τον πύργο ελέγχου, με κατεβασμένο το σύστημα προσγείωσης, πριν από την απόπειρα της δεύτερης προσγείωσης. Μετά από την προσγείωσή του με την κοιλιά (belly landing), το Tupolev παρέμεινε στον αέρα για άλλα 16 λεπτά και 20 δευτερόλεπτα. Οι πιλότοι προσγείωσαν το αεροσκάφος πολύ ομαλά, αλλά φοβόντουσαν ότι το σύστημα προσγείωσης θα κατέρρεε και ότι το αεροπλάνο θα περιστρεφόταν και θα εκρήγνυτο. Το Tupolev είχε καύσιμα για την πτήση της επιστροφής στη Βουδαπέστη, οπότε υπήρχαν πέραν των 30 τόνων καυσίμου επί του σκάφους. Ωστόσο, η διαδρομή προσγείωσης (landing roll) πραγματοποιήθηκε ασφαλώς. Οι χαρακτηριστικά μεγάλοι, λοβοί προσγείωσης του Tupolev, στους οποίους οι τροχοί ανασύρονται κατά τη διάρκεια της πτήσης, χρησιμοποιήθηκαν ως έλκηθρα και θωράκισαν το σύστημα προσγείωσης, τα πτέρυγα και τα πτερύγια καμπυλότητας (flaps). Την περίοδο του συμβάντος, ο Ουγγρικός εθνικός αερομεταφορέας, Malév, καταργούσε σταδιακά τα παλαιά του Tupolev. Η Malév επιθεώρησε τις ορατές και αόρατες φθορές του εμπλεκόμενου αεροσκάφους και συνειδητοποίησε ότι θα ήταν οικονομικά ασύμφορη η επισκευή του. Η Malév, δώρησε το κατεστραμμένο σκάφος στην Πυροσβεστική Υπηρεσία του αεροδρομίου. Τώρα, οι πυροσβέστες της Θεσσαλονίκης εκπαιδεύονται στο πρώην HA-LCR της Malév. Παραπομπές σημειώσεων (Αγγλικά) Ελληνική Επιτροπή Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Πτήσεων: Τελικό πόρισμα( Αρχειοθετήθηκε 2014-04-20 στο Wayback Machine.) (Αγγλικά) airliners.net pictures of TU-154 HA-LCR. (Αγγλικά) cockpit voice recorder of the Tupolev Tu-154 HA-LCR of Malév flight 262.