Κάστρο του Τράκαϊ

Το Κάστρο του νησιού Τράκαϊ (λιθουανικά: Trakų salos pilis‎; πολωνικά: Zamek w Trokach‎) είναι νησιωτικό κάστρο, που βρίσκεται στο Τράκαϊ της Λιθουανίας, σε ένα νησί στη λίμνη Γκάλβε. Η κατασκευή του πέτρινου κάστρου ξεκίνησε τον 14ο αιώνα από τον Κεστούτις και γύρω στο 1409 ολοκληρώθηκαν τα μεγάλα έργα από τον γιο του Βυτάουτας τον Μέγα, ο οποίος πέθανε σε αυτό το κάστρο το 1430. Το Τράκαϊ ήταν ένα από τα κύρια κέντρα του Μεγάλου Δουκάτου της Λιθουανίας και το κάστρο είχε μεγάλη στρατηγική σημασία. Το κάστρο ξαναχτίστηκε στις δεκαετίες 1950-1960 με πρωτοβουλία της Λιθουανίας, αν και είχε δεχθεί αντίσταση από τις σοβιετικές αρχές. Το Ιστορικό Μουσείο Τράκαϊ ιδρύθηκε μετά την ανοικοδόμηση.

 Το Κάστρο του νησιού Τράκαϊ χτίστηκε σε πολλές φάσεις. Κατά την πρώτη φάση, στο δεύτερο μισό του 14ου αιώνα, το κάστρο κατασκευάστηκε στο μεγαλύτερο από τα τρία νησιά της λίμνης με εντολή του Μεγάλου Δούκα Κεστούτις. Η κατασκευή του Κάστρου του νησιού Τράκαϊ σχετίζεται με την επέκταση και την ενίσχυση του Κάστρου της Χερσονήσου Τράκαϊ. Ο Κεστούτις μετέφερε την κύρια κατοικία του και το θησαυροφυλάκιό του στο Κάστρο του νησιού.Το κάστρο υπέστη μεγάλες καταστροφές κατά τη διάρκεια επίθεσης από τους Τεύτονες ιππότες το 1377. Μετά τη δολοφονία του Κεστούτις, ξεκίνησε μια μάχη εξουσίας μεταξύ Βλαδισλάου Β' Γιαγκέλο και Βυτάουτας του Μεγάλου για τον τίτλο του Μεγάλου Δούκα της Λιθουανίας. Το κάστρο πολιορκήθηκε και από τις δύο πλευρές. Λίγο μετά τη συμφιλίωση μεταξύ Βλαδισλάου Β' Γιαγκέλο και Βυτάουτας, η δεύτερη φάση της κατασκευής ξεκίνησε και συνεχίστηκε μέχρι το 1409. Αυτή η φάση θεωρείται ως η σημαντικότερη εξέλιξη στην ιστορία του κάστρου. Προφανώς, κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας με το Τευτονικό Τάγμα, οι κατασκευαστικές εργασίες επιτηρήθηκαν από τον λιθοξόο του Τάγματος Ραντίκε, τέσσερα χρόνια πριν από τη μάχη του Γκρούνβαλντ. Κατά τη δεύτερη φάση, προστέθηκαν δύο πτέρυγες και στη νότια πλευρά χτίστηκε ένα εξαώροφο κτίσμα (35 μέτρα). Το φυλάκιο είχε κινητές πύλες, που χώριζαν το παλάτι από το κάστρο. Η διατήρηση χρησιμοποιήθηκε για πολλές λειτουργίες. Εκτός από το ότι χρησίμευε ως άλλη αμυντική κατασκευή, διέθετε παρεκκλήσι και χώρους διαβίωσης. Συνδέθηκε με το πολυώροφο παλάτι των Δουκών, το οποίο είχε μια εσωτερική αυλή. Η εσωτερική αυλή είχε ξύλινες στοές, που βρίσκονταν γύρω από τον εσωτερικό τοίχο. Αυτές οι στοές χρησιμοποιήθηκαν για πρόσβαση σε διάφορες υποστηρικτικές εγκαταστάσεις χωρίς να μπουν μέσα στο ίδιο το παλάτι. Ολόκληρη η νότια πτέρυγα του νότιου παλατιού χρησιμοποιήθηκε για την Αίθουσα των Δουκών. Αυτή η αίθουσα ήταν περίπου 10 επί 21 μέτρα σε μέγεθος, και μόνο το Άνω Παλάτι στο συγκρότημα του Κάστρου του Βίλνιους θα μπορούσε να ξεπεράσει τις αναλογίες του. Το κύριο υλικό κατασκευής ήταν τα λεγόμενα κόκκινα γοτθικά τούβλα. Πέτρινοι λίθοι χρησιμοποιήθηκαν μόνο στα θεμέλια και τα ανώτερα μέρη κτηρίων, πύργων και τοίχων. Το κάστρο ήταν διακοσμημένο με διάφορους τρόπους, συμπεριλαμβανομένων των υαλοπινάκων της οροφής, των καμένων τούβλων και των βιτρό παραθύρων. Το γενικό του στυλ μετά τη δεύτερη οικοδομική φάση θα μπορούσε να περιγραφεί ως γοτθικό με ορισμένα ρομανικά χαρακτηριστικά. Η επέκταση του κάστρου στις αρχές του 15ου αιώνα σηματοδότησε την τρίτη φάση της ανάπτυξης του Τράκαϊ. Τα τείχη του κάστρου ενισχύθηκαν σε πάχος 2,5 μέτρων και ανυψώθηκε με πρόσθετες στοές. Τρεις μεγάλοι αμυντικοί πύργοι κατασκευάστηκαν στις γωνίες. Ο νοτιοδυτικός πύργος χρησιμοποιήθηκε και ως φυλακή. Η ψηλότερος όροφος των πύργων σχεδιάστηκε για στρατιώτες και φιλοξενούσε μεγάλο αριθμό κανονιών. Κατασκευάστηκε επίσης μια κύρια πύλη η οποία, μαζί με το φυλάκιο του Δουκικού Παλατιού, είχε μετακινούμενες πύλες. Η πύλη ενισχύθηκε με πρόσθετα τμήματα για στοές πυροδότησης. Κοντά στους εσωτερικούς τοίχους κατασκευάστηκαν πολλά κτήρια, συμπεριλαμβανομένων στάβλων, κουζινών και άλλων κατασκευών στήριξης. Όταν το κάστρο υποβαλλόταν σε αυτήν την επέκταση τον 15ο αιώνα, η στάθμη του νερού της λίμνης Γκάλβε ήταν αρκετά μέτρα υψηλότερη από ό,τι είναι σήμερα. Οι κατασκευαστές του κάστρου το εκμεταλλεύτηκαν αυτό διαχωρίζοντας το παλάτι των Δουκών και το κάστρο με μια τάφρο, αρκετά φαρδιά ώστε να μπορούν να διασχίσουν μικρά σκάφη. Συνδέονταν με πύλες, που μπορούσαν να ανυψωθούν σε περίπτωση εχθρικής επίθεσης. Το Κάστρο του νησιού Τράκαϊ έχασε τη στρατιωτική του σημασία αμέσως μετά τη Μάχη του Γκρούνβαλντ, όταν ο κύριος εχθρός του Μεγάλου Δουκάτου της Λιθουανίας ηττήθηκε από τον πολωνο-λιθουανικό στρατό. Το κάστρο μετατράπηκε σε κατοικία και πρόσφατα διακοσμήθηκε από μέσα. Στους τοίχους του δημιουργήθηκαν νέες τοιχογραφίες, οι οποίες έχουν εν μέρει διατηρηθεί. Ξένοι απεσταλμένοι έγιναν δεκτοί στο Δουκικό Παλάτι. Είναι γνωστό ότι ο Βλαδίσλαος Β' Γιαγκέλο επισκέφτηκε το κάστρο δεκατρείς φορές μεταξύ 1413 και 1430. Το 1414, ο Φλαμανδός περιηγητής Γκιγιμπέρ ντε Λανόι περιέγραψε το κάστρο με αυτά τα λόγια:«Το παλιό κάστρο βρίσκεται στη μια πλευρά της λίμνης, σε ανοιχτό έδαφος, το άλλο βρίσκεται στη μέση μιας δεύτερης λίμνης και βρίσκεται σε απόσταση βολής από την παλιά. Είναι εντελώς καινούργιο, χτισμένο από τούβλα σε γαλλικό σχέδιο.» Ο Μέγας Δούκας Βυτάουτας ο Μέγας πέθανε στο κάστρο χωρίς να στεφθεί βασιλιάς της Λιθουανίας το 1430. Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Σιγισμούνδου Β' Αυγούστου της Πολωνίας, το κάστρο διακοσμήθηκε εκ νέου σε αναγεννησιακό στυλ και χρησίμευσε ως βασιλική θερινή κατοικία για σύντομο χρονικό διάστημα. Η λιθουανική Μέτρικα διατηρήθηκε στο κάστρο μέχρι το 1511. Αργότερα, το κάστρο χρησίμευσε ως φυλακή για ευγενείς. Κατά τη διάρκεια των πολέμων με τη Μοσχοβία τον 17ο αιώνα, το κάστρο υπέστη ζημιές και δεν ανακατασκευάστηκε ξανά. Σταδιακά ερήμωσε. Κατά τον 19ο αιώνα εκπονήθηκαν σχέδια ανοικοδόμησης του κάστρου. Οι αρχικές του τοιχογραφίες συντηρήθηκαν και αντιγράφηκαν από τον Βιντσέντε Σμοκόφσκι. Η Αυτοκρατορική Αρχαιολογική Επιτροπή ξεκίνησε την καταγραφή του εναπομείναντος κάστρου το 1888. Το 1905, οι αυτοκρατορικές ρωσικές αρχές αποφάσισαν να αποκαταστήσουν εν μέρει τα ερείπια του κάστρου. Κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, οι Γερμανοί έφεραν τους ειδικούς τους, οι οποίοι έκαναν αρκετές προσπάθειες να αναστηλώσουν το κάστρο. Μεταξύ 1935 και 1941, τμήματα των τειχών του Δουκικού Παλατιού ενισχύθηκαν και ο νοτιοανατολικός πύργος του κάστρου ξαναχτίστηκε, συμπεριλαμβανομένων τμημάτων των τειχών του. Λιθουανοί και Πολωνοί συντηρητές εργάστηκαν για το έργο, αλλά η δουλειά σταμάτησε, όταν οι πολεμικές επιχειρήσεις εντάθηκαν. Ένα μεγάλο έργο ανοικοδόμησης ξεκίνησε το 1946. Οι εργασίες ξεκίνησαν το 1951–1952. Το μεγαλύτερο μέρος της ανοικοδόμησης ολοκληρώθηκε το 1961. Οι εργασίες αναστήλωσης του κάστρου ολοκληρώθηκαν το 1987. Από το 1962 το κάστρο λειτουργεί ως μουσείο. Το κάστρο ανακατασκευάστηκε σε στυλ του 15ου αιώνα. Το κάστρο του νησιού Τράκαϊ αποτελεί πλέον σημαντικό τουριστικό αξιοθέατο. Η Ένωση Κάστρων και Μουσείων γύρω από τη Βαλτική Θάλασσα Κάστρο Τράκαϊ (βίντεο)