Ναζαρέτ

Η Ναζαρέτ, ή Νατσέρετ, ή Νάζαρα (εβραϊκά: נָצְרַת‬, Natzrat, αραβικά: النَّاصِرَة‎, an-Nāṣira, αραμαϊκά: ܢܨܪܬ‎, Naṣrath) είναι αρχαία πόλη της Ιουδαίας στο Βόρειο Ισραήλ, με συνολική έκταση 14,12 τ.χλμ. και πληθυσμό 76.551 κατοίκους (2017). Κατά την Καινή Διαθήκη, στην Ναζαρέτ μεγάλωσε μετά την επιστροφή του από την Αίγυπτο ο Ιησούς Χριστός. Είναι η πόλη της Γαλιλαίας όπου Ευαγγελίστηκε η Θεοτόκος. Σήμερα αποτελεί κέντρο χριστιανικού προσκυνήματος, ένα από τα πολλά των Αγίων Τόπων. Σύμφωνα με την απογραφή του 2008 έχει πληθυσμό 71.700 κατοίκων, κατά το 68,4% Μουσουλμάνοι.

 Σημειώνεται ότι αυτή η πόλη υπό τα παραπάνω ονόματα δεν αναφέρεται σε κανένα αρχαίο κείμενο (αιγυπτιακό, σουμεριακό, βαβυλωνιακό, περσικό, αρχαίο ελληνικό ή ελληνιστικό), ούτε στα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης παρά τη φημολογούμενη γεωγραφική ακριβολογία της. Δεν την αναφέρει ούτε το Ταλμούδ, ούτε ο Ιουδαίος ιστορικός Ιώσηπος Φλάβιος, αλλά ούτε και τα χειρόγραφα της Νεκρής Θάλασσας κάνουν λόγο για αυτή. Η πρώτη αναφορά στην πόλη γίνεται το 221 από τον Σέξτο Ἰούλιο τον Ἀφρικανό, ο οποίος την αναφέρει ως Ναζάρα και όχι Ναζαρέτ. Παραταύτα, έχουν βρεθεί αρχαιολογικά ευρήματα με χρονολογίες μεταξύ του 1500-2200 π.Χ αλλά και της Ρωμαϊκής περιόδου. Η πόλη βρίσκεται νοτιοδυτικά της Κανά, περίπου στο ενδιάμεσο της απόστασης Χάιφας και νοτίου άκρης της λίμνης της Τιβεριάδας και σε απόσταση 110 χλμ. βόρεια της Ιερουσαλήμ. Είναι κτισμένη αμφιθεατρικά σε μια νοτιοανατολική ομαλή πλαγιά ενός μικρού υψώματος - λόφου του λεγόμενου Ντζέμπελ ελ Σικχ σε υψόμετρο 350 μ. μέσα σε ένα κοίλωμα - οροπέδιο, περιμετρικά του οποίου υψώνονται λόφοι και κάποια μεγαλύτερα βουνά. Ο πληθυσμός της αποτελείται κατά 59% από Άραβες Ισραηλινούς, κατά ποσοστό θρησκεύματος 69% Μουσουλμάνοι και 30,9% Χριστιανοί, κυρίως Μαρωνίτες, Ορθόδοξοι, Καθολικοί και Διαμαρτυρόμενοι, διαμένοντας σε χωριστές συνοικίες και διατηρώντας ναούς κατά δόγμα και τζαμιά, με κύριες ασχολίες γεωργία, κτηνοτροφία και τουρισμό. Για την ετυμολογία του ονόματος Ναζαρέτ που αναφέρεται 10 φορές στις ευαγγελικές περικοπές, ή του ονόματος Νάζαρα, που αναφέρεται δύο φορές, δεν έχει δοθεί μία σαφή απάντηση. Έχουν γίνει διάφορες προσπάθειες, πλην όμως αποτελούν μόνο θεωρίες, χωρίς αποδεικτική εγκυρότητα, λόγω ακριβώς έλλειψης ιστορικών στοιχείων. Συνέπεια όλων των παραπάνω είναι να έχουν γεννηθεί πλείστα ερωτήματα και αμφιβολίες στους ιστορικούς ερευνητές της Καινής Διαθήκης κατά πόσον υπήρχε αυτή η πόλη στην εποχή του Ιησού Χριστού, ή επρόκειτο για άλλο γεωγραφικό τόπο - πόλη κατά τις περιγραφές των σχετικών ευαγγελικών περικοπών. Σύμφωνα πάντα με την χριστιανική παράδοση, το 1291, έτος που καταλήφθηκε το Φρούριο του Αγίου Ιωάννη της Άκκρας, γεγονός που σήμανε και το τέλος των Σταυροφοριών και της παρουσίας των Φράγκων στην Παλαιστίνη, συνέβη το εξής εκπληκτικό. Στις 9 ή 10 Μαΐου, ή στις 22 Μαΐου με το Γρηγοριανό ημερολόγιο, (και κατ΄ άλλους στις 21 Μαΐου) Άγγελοι εξ ουρανού προβλέποντας τη μελλοντική εισβολή των Τούρκων και των Μαμελούκων παρέλαβαν υπό των πτερύγων τους την οικία της Αγίας Οικογένειας, που στο μεταξύ οι Άγιοι Απόστολοι είχαν μετατρέψει σε εκκλησία, και την μετέφεραν από τη Ναζαρέτ στη σημερινή Κροατία, στη περιοχή Σουσάκ και συγκεκριμένα στο λόφο του Τερσάττο, (σημερινό Τρσατ στα περίχωρα της Ριέκα). Υπόψη ότι στη θέση αυτή βρίσκεται σήμερα εκκλησία του 15ου αιώνα αφιερωμένη στην "Παναγία της θάλασσας". Τριάμισι χρόνια αργότερα, το 1294, λίγο πριν την εισβολή των Τούρκων στην περιοχή άγγελοι εξ ουρανού μετέφεραν για δεύτερη φορά την Αγία Οικία από το Σουσάκ, στην απέναντι πλευρά της Αδριατικής, σε λόφο του δάσους Λορέτο της Ιταλίας, κοντά στην Ανκόνα. Όταν το γεγονός αυτό έγινε ευρύτερα γνωστό, με σχετικό διάταγμά του ο Πάπας Σίξτος Δ΄ το 1491 ανακήρυξε όλη τη γύρω περιοχή ιδιοκτησία του Βατικανού όπου και οικοδομήθηκε η σπουδαία εκκλησία Παναγία του Λορέτο εντός της οποίας φέρεται η "Σάντα Κάζα" (= Αγία Οικία). Έτσι άρχισαν να καταφθάνουν στην περιοχή χιλιάδες προσκυνητών με συνέπεια να καταστεί σπουδαίο προσκύνημα μέχρι σήμερα, ειδικότερα τις ημέρες εορτασμού, στις 25 Μαρτίου (του Ευαγγελισμού), στις 15 Αυγούστου (της Κοίμησης της Θεοτόκου), στις 8 Σεπτεμβρίου (των Εισοδίων) και το τριήμερο 8 - 10 Δεκεμβρίου. Το δε 1920 η Παναγία τoυ Λορέτο ανακηρύχτηκε προστάτιδα της Ιταλικής Βασιλικής Αεροπορίας. Στις 4 Οκτωβρίου του 2012 ο Πάπας Βενέδικτος επισκέφθηκε την Βασιλική της Παναγίας του Λορέτο, όπως φέρεται η επίσημη ονομασία της, στα πλαίσια των εορτασμών της Καθολικής Εκκλησίας. Με την ονομασία Εργαστήριο του Αγίου Ιωσήφ του επιλεγόμενου θεομνήστωρα, φέρεται φραγκισκανικός καθολικός ναός που βρίσκεται στη Ναζαρέτ, που σύμφωνα με τη χριστιανική παράδοση κτίσθηκε στο σημείο ακριβώς που είχε το ξυλουργικό εργαστήριό του ο Ιωσήφ, όπως αναφέρεται στις ευαγγελικές περιγραφές. Ο Ιερός αυτός ναός νεορωμανικού ρυθμού, που κτίσθηκε μόλις το 1914, σε ερείπια παλαιότερου ναού, βρίσκεται στην παλαιά πόλη, περίπου 100 μέτρα βορειότερα από τον υπέροχο και μεγάλο ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου της Ναζαρέτ. Ο Ναός Εργαστήριο του Αγίου Ιωσήφ, καλούμενος και Ι. Ναός του Αγίου Ιωσήφ αποτελεί σήμερα σπουδαίο χριστιανικό προσκύνημα της πόλης και της ευρύτερης περιοχής. Ένα άλλο επίσης σπουδαίο σημείο της Ναζαρέτ είναι η λεγόμενη Πηγή της Παναγίας, ή Φρέαρ της Παρθένου Μαρίας, ή ακόμα και Κρήνη του Ναζωραίου. Πρόκειται για μια παλιά πηγή-κρήνη, από την οποία υδροδοτούνταν οι κάτοικοι της πόλεως. Σύμφωνα πάντα με τη χριστιανική παράδοση είναι η πηγή στην οποία η Παναγία την ώρα που προσπαθούσε να γεμίσει την κανάτα της με νερό άκουσε τον Αρχάγγελο Γαβριήλ να της αναγγέλλει ότι θα γεννούσε τον Μονογενή Υιό του Θεού. Τη σκηνή αυτή δίπλα στη πηγή αναφέρει το Πρωτοευαγγέλιο του Ιακώβου και μάλιστα σημειώνεται ότι η Παναγία ταράχτηκε και φοβισμένη κατέφυγε στην οικία της που ήταν δίπλα σχεδόν στο εργαστήριο του Ιωσήφ όπου εκεί ξαναφανερώθηκε ο Αρχάγγελος για να της αναγγείλει επιβεβαιωτικά την θαυμάσια είδηση της θαυματουργής κυοφορίας της. Η "Κρήνη της Παναγίας της Ναζρέτ βρίσκεται περίπου 600 μέτρα από τον Ναό Εργαστήριο του Ιωσήφ, ή Ναό του Αγίου Ιωσήφ και συγκεκριμένα προς την πλευρά του δρόμου, που οδηγεί ανατολικά προς τη λίμνη της Τιβεριάδας. Οι σύγχρονες όμως ανακαινίσεις που έχουν γίνει της έχουν αποβάλει την παλιά της γραφικότητα. Το επιλεγόμενο μονοπάτι του Ναζωραίου, είναι μια σύγχρονη θεώρηση που εισήλθε στη χριστιανική παράδοση προβαλλόμενο ότι ήταν εκείνο που χρησιμοποίησε ο Ιησούς Χριστός στις μετακινήσεις του σε διάφορες βιβλικές πόλεις. Πρόκειται για ένα χωματόδρομο μήκους 65 χλμ. (περίπου 40 μίλια) που ξεκινώντας από τη Ναζαρέτ και διερχόμενος από την Κανά (βορειοανατολικά) και την Καπερναούμ καταλήγει ανατολικά στη λίμνη της Τιβεριάδας. Το μονοπάτι αυτό, φέροντας και ειδική σήμανση, έχει αναχθεί σήμερα σε πεζοπορικό προσκύνημα εξυπηρετώντας ταυτόχρονα άθληση και ανάπτυξη του τουρισμού στην ευρύτερη περιοχή της ιστορικής Γαλιλαίας. Η Ναζαρέτ είναι η μεγαλύτερη ισραηλινή πόλη με αραβικό πληθυσμό. Το 2009, το Κεντρικό Στατιστικό Γραφείο του Ισραήλ ανέφερε ότι οι Άραβες της Ναζαρέτ ήταν 69% μουσουλμάνοι και 30,9% χριστιανοί. Η ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή της Ναζαρέτ είχε πληθυσμό 210.000 κατοίκους, συμπεριλαμβανομένων 125.000 Αράβων (59%) και 85.000 Εβραίων (41%). Είναι η μόνη αστική περιοχή με πάνω από 50.000 κατοίκους στο Ισραήλ όπου η πλειοψηφία του πληθυσμού είναι Άραβες. Η ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή της Ναζαρέτ περιλαμβάνει τα Νοφ ΧαΓκαλίλ, Γιάφα αν-Νασερίγιε, Ρέινε, Μιγκντάλ ΧαΕμέκ, Έιν Μαχίλ, Ιλούτ, Καφρ Καννά, Μασχάντ και Ικσάλ. Ευαγγέλιο κατά Ματθαίο, β΄ 23 Ευαγγέλιο κατά Λουκά, α΄ 26 κ.ε., β΄ 39, 51, δ΄ 16 κ.ε. Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια, τόμ. ΙΗ΄, σελ. 10 Robert Ambelain: ΙΗΣΟΥΣ, Εκδ. Δίβρη, ελλην. έκδ. Σμυρνιώτης, Αθήνα (χ.έ.), σελ. 119 David and Patt Alexander: Το εκπληκτικό Εγχειρίδιο της Βίβλου , Εκδ. «Πέργαμος», Αθήνα 1993, σσ. 516 και 674 Δήμος της Ναζαρέτ