Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης

Το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης είναι διεθνές φεστιβάλ ντοκιμαντέρ που διοργανώνεται κάθε Μάρτιο στη Θεσσαλονίκη. Το φεστιβάλ, που ιδρύθηκε το 1999, έχει διαγωνιστικό χαρακτήρα και συγκαταλέγεται ανάμεσα στα σημαντικότερα φεστιβάλ ντοκιμαντέρ στον κόσμο.Το 2018 συμπεριλήφθηκε στα 28 φεστιβάλ ντοκιμαντέρ που διαμορφώνουν τη λίστα των υποψηφιοτήτων για τα βραβεία Όσκαρ. Το φεστιβάλ διοργανώνεται από τον πολιτιστικό οργανισμό του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ο οποίος κάθε Νοέμβριο διοργανώνει επίσης το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Γενική διευθύντρια του Φεστιβάλ είναι η Ελίζ Ζαλαντό και διευθυντής ο Ορέστης Ανδρεαδάκης.

 Το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης επικεντρώνεται στον ανεξάρτητο κινηματογράφο τεκμηρίωσης και την ανακάλυψη νέων δημιουργών απ’ όλον τον κόσμο. Αποτελεί ένα από τα κορυφαία φεστιβάλ ντοκιμαντέρ στον κόσμο. Οι προβολές του συγκεντρώνουν περισσότερους από 85.000 θεατές ετησίως. Το φεστιβάλ πραγματοποιείται στον ιστορικό κινηματογράφο «Ολύμπιον» της πλατείας Αριστοτέλους, σε τέσσερις αίθουσες που προήλθαν από την ανακατασκευή των παλαιών αποθηκών του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης και σε δήμους της πόλης της Θεσσαλονίκης. Το κέντρο του Φεστιβάλ είναι η Αποθήκη Γ΄ στο Λιμάνι. Το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε το 1999 με πρωτοβουλία του Δημήτρη Εϊπίδη, ο οποίος παρέμεινε διευθυντής του ως το 2016. Το πρώτο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης διοργανώθηκε με τη συμβολή τιμητικής διεθνούς συμβουλευτικής επιτροπής, αποτελούμενης από σημαντικά ονόματα του κινηματογράφου όπως οι Σαντάλ Άκερμαν, Γιουντίτ Έλεκ, Μαρσελίν Λοριντάν-Ίβενς, Γιόχαν φαν ντερ Κέεκεν, Ρόμπερτ Κρέιμερ, Αλεξάντρ Σοκούροφ, Φρέντερικ Ουάισμαν, Ντ. Α. Πένεμπέικερ, κ.ά. Από το 2017 (19ο ΦΝΘ) απέκτησε διαγωνιστικό χαρακτήρα. Το 2018 προστέθηκε στο πρόγραμμά του διαγωνιστικό τμήμα ταινιών VR (Virtual Reality). To 2018 συμπεριλήφθηκε στα 28 φεστιβάλ ντοκιμαντέρ διεθνώς που διαμορφώνουν τη λίστα των υποψηφιοτήτων για τα βραβεία Όσκαρ: το ντοκιμαντέρ που κερδίζει τον «Χρυσό Αλέξανδρο» προκρίνεται για συμμετοχή στη διαδικασία των Όσκαρ. Για πρώτη φορά τον Μάιο του 2020, αποφασίστηκε το Φεστιβάλ να πραγματοποιηθεί διαδικτυακά, λόγω της πανδημίας του κορονοϊού στην Ελλάδα. Ανάμεσα στους διακεκριμένους ντοκιμαντερίστες που επισκέφτηκαν το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης περιλαμβάνονται οι Μπάρμπαρα Κοπλ, Κιμ Λοντζινότο, Πίριο Χονκασάλο, Λούι Ψυχογιός, Τζο Μπέρλιντζερ, Μπρους Σινόφσκι, Τζένιφερ Φοξ, Κλερ Σιμόν, Έλενα Τρεστίκοβα, Άλμπερτ Μέιζελς, Ντέιβιντ Μέιζελς, Χέντι Χόνινγκμαν και Ταλάλ Ντερκί. Το φεστιβάλ παρουσιάζει κάθε χρόνο αφιερώματα και ρετροσπεκτίβες σε κορυφαίους δημιουργούς και ρεύματα του κινηματογράφου τεκμηρίωσης. Τα αφιερώματα που διοργάνωσε το φεστιβάλ είναι τα εξής: 22o ΦΝΘ – 2020 Ντοκιμαντέρ animation Ανθρωπόκαινος Memes 21o ΦΝΘ – 2019 Wang Bing Gustav Deutsch Spotlight: Eduardo Williams Carte Blanche: Louie Psychoyos Γιατί να κοιτάζουμε τα ζώα; 20ό ΦΝΘ – 2018 Ανιές Βαρντά Verena Paravel & Lucien Castaing-Taylor Το ’68 πέρα από το ’68 Carte Blanche: Sara Driver 19ο ΦΝΘ – 2017 Vitaly Mansky John Berger Angela Ricci Lucchi & Yervant Gianikian Short Doc Experiments Oberhausen Carte Blanche: Δημήτρης Εϊπίδης 18ο ΦΝΘ – 2016 Jong Bang Carlsen Mark Cousins 17ο ΦΝΘ – 2015 Hubert Sauper Alexandru Solomon 16ο ΦΝΘ – 2014 Peter Wintonick Nicolas Philibert 15ο ΦΝΘ – 2013 Patricio Guzman 15 χρόνια Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ: μια συναρπαστική διαδρομή 14ο ΦΝΘ – 2012 Eyal Sivan Άγγελος Αμπάζογλου Spotlight: Συναντήσεις με αξιοσημείωτους ανθρώπους Docville Δανέζικα ντοκιμαντέρ Balkan focus 13ο ΦΝΘ – 2011 Sergei Loznitsa Helena Třeštíková Κυριακή Μάλαμα Spotlight: Μέση Ανατολή Ιστορίες της Αφρικής 12ο ΦΝΘ – 2010 Joris Ivens Κριστόφ Κισλόφσκι Andrzej Fidyk Spotlight: Πολωνικά ντοκιμαντέρ, Ντοκιμαντέρ για τη Νότια Κορέα, Ιστορίες του Αιγαίου Δραματοποιημένα ντοκιμαντέρ Ιστορίες της Αφρικής 11ο ΦΝΘ – 2009 Peter Wintonick Stefan Schwietert Φώτος Λαμπρινός Spotlight: Μεξικάνικα ντοκιμαντέρ, Αυστριακά ντοκιμαντέρ Δραματοποιημένα ντοκιμαντέρ Θέμα: Αφρική εκ των έσω 10ο ΦΝΘ – 2008 Βλέμμα στην Ασία Θέμα: πρόσωπα του φασισμού Καναδικά ντοκιμαντέρ Joe Berlinger & Bruce Sinofsky Arto Halonen Εμπόλεμη ζώνη 9ο ΦΝΘ – 2007 Βλέμμα στην Ασία Θέμα: κλονισμένη αθωότητα Οι κανόνες του παιχνιδιού Barbara Kopple Jon Alpert Julia Reichert & Steven Bognar Οι μουσικοί του κόσμου Ολλανδικά ντοκιμαντέρ 8ο ΦΝΘ – 2006 Σύγχρονα θέματα: παγκοσμιοποίηση Θέμα: Αφρική – άλυτες υποθέσεις Η πολιτική της βίας – μέρος 2ο Kim Longinotto Εξάντας – ντοκιμαντέρ στον κόσμο Σκανδιναβικό ντοκιμαντέρ 7ο ΦΝΘ – 2005 Θέμα: Μετανάστευση – Πρόσφυγες Spotlight: Pirjo Honkasalo Άουσβιτς – 60 χρόνια εφιάλτης Στο επίκεντρο: The Human Rights Watch Εθνογραφικός κινηματογράφος: στη μνήμη του Jean Rouch Pierre Perrault Ολυμπιακοί Αγώνες – ελληνικά ντοκιμαντέρ 6ο ΦΝΘ – 2004 Σύγχρονα θέματα: τρομοκρατία – Η πολιτική της βίας Μαθήματα κινηματογράφου: αποκωδικοποιώντας τον κόσμο μας – Θόδωρος Αγγελόπουλος, Αμπάς Κιαροστάμι Stefan Jarl Spotlight: Heddy Honigmann 5ο ΦΝΘ – 2003 Σύγχρονα θέματα: Παλαιστίνη Spotlight: Margaret Smilow, Nicolas Philibert, Michael Moore, Απόστολος Κρυωνάς, Μαρία Χατζημιχάλη-Παπαλιού, Γιάννης Σμαραγδής 4ο ΦΝΘ – 2002 Παιδιά μιας σκληρής πραγματικότητας Bruce Weber Monika Treut Βέρνερ Χέρτζογκ 3ο ΦΝΘ – 2001 Albert & David Maysles Ντοκιμαντέρ από το Ιράν Λευτέρης Ξανθόπουλος Ματιές σε μια χώρα: Γιουγκοσλαβία – Η ανατομία της φρίκης 2ο ΦΝΘ – 2000 Τσιγγάνοι: ζωές δίχως σύνορα D.A. Pennebaker: συναυλίες Ροκ’ν’ρολ Παρασκήνιο και λογοτεχνία Τάσος Ψαρράς 1ο ΦΝΘ – 1999 Δημήτρης Μαυρίκιος Το πρόγραμμα του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης αποτελείται από τα εξής τμήματα: Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα Ντοκιμαντέρ Μεγάλου Μήκους, όπου ντοκιμαντέρ άνω των 70΄ απ’ όλον τον κόσμο διαγωνίζονται για τον «Χρυσό Αλέξανδρο» και το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής. Διεθνές Διαγωνιστικό Ντοκιμαντέρ «Newcomers», όπου διαγωνίζονται πρώτες η δεύτερες ταινίες ανερχόμενων σκηνοθετών απ’ όλον τον κόσμο. Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα «Film Forward», όπου παρουσιάζονται ντοκιμαντέρ που ανήκουν στον χώρο του πρωτοποριακού κινηματογράφου. Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα VR, όπου παρουσιάζονται ταινίες εικονικής πραγματικότητας (Virtual Reality). Top Docs, με ταινίες κορυφαίων δημιουργών ή ταινίες που διέγραψαν σημαντική φεστιβαλική επιτυχία διεθνώς. Ανοιχτοί Ορίζοντες, όπου φιλοξενούνται τα αρτιότερα ανεξάρτητα ντοκιμαντέρ απ’ όλον τον κόσμο. Πλατφόρμα, όπου παρουσιάζονται τα ελληνικά ντοκιμαντέρ της χρονιάς. Από οθόνη σε Οθόνη, που παρουσιάζονται ελληνικά ντοκιμαντέρ τα οποία μέσα από τον τηλεοπτικό φακό κάνουν μια αποφασιστική μετάβαση από τη μικρή στη μεγάλη οθόνη Ντοκιμαντέρ για παιδιά, με επιλεγμένες ταινίες για παιδιά και νέους.Το πρόγραμμα του Φεστιβάλ περιλαμβάνει επίσης παράλληλες δράσεις όπως ημερίδες, masterclass, διαλέξεις, συνέδρια, συναυλίες, εκθέσεις και εργαστήρια. Η Agora Doc Market ιδρύθηκε το 1999, παράλληλα με το πρώτο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Οι δράσεις της Agora Doc Market είναι προσανατολισμένες στις ανάγκες των σκηνοθετών της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Μεσογείου. Η Agora Doc Market αποτελεί προέκταση του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και έχει ως σκοπό να διαμορφώσει ένα διεθνές δίκτυο επαγγελματιών του χώρου, προσφέροντας το πλαίσιο και τις κατάλληλες συνθήκες για συναντήσεις, συζητήσεις και επαγγελματικές συμφωνίες, σε ένα περιβάλλον που αποπνέει φιλοξενία και επαγγελματισμό. Η Agora Doc Market συμπεριλαμβάνει τις ενότητες: Agora Doc Market Η Agora Doc Market online Video Library (via Cinando) προωθεί την πλειοψηφία των ταινιών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, αλλά και έναν μεγάλο αριθμό ευρωπαϊκών ντοκιμαντέρ χωρίς αντιπρόσωπο πωλήσεων. Οι ταινίες παραμένουν online για ενάμιση μήνα μετά τη λήξη του φεστιβάλ. Docs in Progress Το Agora DiP δίνει την ευκαιρία σε συγκεκριμένους αντιπροσώπους πωλήσεων, διανομείς και προγραμματιστές φεστιβάλ από όλο τον κόσμο να ανακαλύψουν πρώτοι ταινίες μεγάλου μήκους από τις χώρες της Μεσογείου και των Βαλκανίων, οι οποίες βρίσκονται στο τελικό στάδιο, ένα βήμα πριν την ολοκλήρωσή τους. Thessaloniki Pitching Forum Το Pitching Forum αποτελεί μια πλατφόρμα συγχρηματοδότησης και συμπαραγωγής, στην οποία μπορούν να υποβληθούν πρότζεκτ από χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Το Pitching Forum περιλαμβάνει ένα διήμερο workshop, ένα ημερήσιο Pitching Forum και ένα διήμερο συζητήσεων στρογγυλής τραπέζης. Η Αγορά πραγματοποιεί επιπλέον masterclass, το Agora Lab, το Doc Counseling, καθώς και τη δράση Meet the Future, που στρέφεται στους ανερχόμενους ντοκιμαντερίστες από τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Τα βραβεία του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης είναι τα εξής: Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα Ντοκιμαντέρ Μεγάλου Μήκους: «Χρυσός Αλέξανδρος» και Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής. Ο «Χρυσός Αλέξανδρος» συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 15.000 ευρώ και το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής από χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ. Διεθνές Διαγωνιστικό Ντοκιμαντέρ «Newcomers»: «Χρυσός Αλέξανδρος» και Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής. Ο «Χρυσός Αλέξανδρος» συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 8.000 ευρώ και το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής από χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ. Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα «Film Forward»: «Χρυσός Αλέξανδρος» που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ. Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα VR: Βραβείο Καλύτερης Ταινίας VR, που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 3.000 ευρώ. Το βραβείο «Mermaid Award» για την καλύτερη ταινία LGBTQI θεματικής. Επίσης, απονέμονται παράλληλα βραβεία από ανεξάρτητες επιτροπές. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα βραβείο FIPRESCI της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (ένα βραβείο στο Καλύτερο Ντοκιμαντέρ του Διεθνούς Διαγωνιστικού Ντοκιμαντέρ Μεγάλου Μήκους και ένα στην καλύτερη ελληνική ταινία που εντάσσεται στο επίσημο πρόγραμμα του φεστιβάλ), το βραβείο «Ανθρώπινες Αξίες» του τηλεοπτικού σταθμού της Βουλής των Ελλήνων, το Βραβείο της Διεθνούς Αμνηστίας, τα Βραβεία Νεότητας των Φοιτητών Πανεπιστημίων της Θεσσαλονίκης, τα Βραβεία της Ελληνικής Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης, το Βραβείο «WIFT» για γυναίκα σκηνοθέτρια ταινίας που προβάλλεται στο Επίσημο Πρόγραμμα του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και το Βραβείο της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (ΠΕΚΚ). Τέλος, απονέμονται τέσσερα Βραβεία Κοινού Fischer. Τα βραβεία απονέμονται σε δύο ελληνικές ταινίες (άνω και κάτω των 50 λεπτών) και δύο ξένες ταινίες (άνω και κάτω των 50 λεπτών). Ο «Χρυσός Αλέξανδρος»-Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ Μεγάλου Μήκους του Διεθνούς Διαγωνιστικού Τμήματος έχει απονεμηθεί στις ακόλουθες ταινίες: 2020 Καλωσήρθατε στην Τσετσενία, Ντέιβιντ Φρανς (ΗΠΑ) 2019 Συνήγορος, Ρέιτσελ Λι Τζόουνς, Φιλίπ Μπελές (Ισραήλ, Καναδάς, Ελβετία) 2018 Το μακρινό γάβγισμα των σκυλιών, Σίμον Λέρεν Βίλμοντ (Δανία, Φινλανδία, Σουηδία) 2017 Αυτοκρατορία ονείρων, Ντέιβιντ Μπόρενσταΐν (Δανία). www.filmfestival.gr