Εκλογές στην Ιρλανδία

Στην Ιρλανδική Δημοκρατία διεξάγονται γενικές εκλογές, στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού συστήματος διακυβέρνησης. Δικαίωμα ψήφου στις εκλογές έχουν όσες και όσοι είναι ηλικίας 18 ετών και άνω.

 Οι εκλογές για την Dáil Éireann απαιτούνται τουλάχιστον κάθε επτά έτη με βάση το σύνταγμα. Ο σημερινός εκλογικός νόμος ψηφίστηκε και τέθηκε σε ισχύ το 1992. Στις βουλευτικές εκλογές, που διεξήχθησαν στις 25 Φεβρουαρίου 2011 το κυβερνών κόμμα Φίανα Φαλ υπέστη δεινή ήττα και αποχώρησε από την εξουσία έπειτα από 14 χρόνια συνεχούς διακυβέρνησης. Νέος πρωθυπουργός εξελέγη ο Έντα Κένι στις 9 Μαρτίου 2011. Στις εκλογές που διενεργήθηκαν στις 26 Φεβρουαρίου 2016 η απερχόμενη κυβερνητική συμμαχία του πρωθυπουργού Έντα Κένι παραδέχθηκε την ήττα της. Οι πιο πρόσφατες εκλογές για Γερουσία διεξήχθησαν στις 30-31 Μαρτίου 2020. Οι πρώτες εκλογές Γερουσίας (Seanad) διεξήχθησαν το 1922. Εκλογές διενεργήθηκαν και τα έτη 1925, 1928, 1931, 1934, 1938, 1943, 1944, 1948, 1951, 1954, 1957, 1961, 1965, 1969, 1973, 1977, 1981, 1982, 1983, 1987, 1989, 1993, 1997, 2002, 2007, 2011, 2016 και 2020. Στις 12 Ιουνίου του 2008 η χώρα έγινε η μόνη από τις 27 στην ΕΕ που έθεσε σε δημοψήφισμα την πρόταση για έγκριση ή μη της μεταρρυθμιστικής συνθήκης της ΕΕ. Τα επίσημα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 53,4% των ψηφισάντων τάχθηκε κατά της συνθήκης έναντι 46,6% που τάχθηκαν υπέρ. Με καταμετρημένες και τις 43 εκλογικές περιφέρειες: Τελικά η συνθήκη εγκρίθηκε με ποσοστό 67,13% σε ένα δεύτερο δημοψήφισμα, που διεξήχθη στις 2 Οκτωβρίου 2009 έναντι 32,87% που ψήφισαν αρνητικά . Ειδικότερα, υπέρ ψήφισαν 1.214.268 και κατά 594.606, βρέθηκαν 7.224 άκυρα (0,4%) επί συνόλου 1.816.098. Οι εγγεγραμμένοι ήταν συνολικά 3.078.132 και η συμμετοχή της τάξης του 59%. Το Κοινοβούλιο πρότεινε νομοσχέδιο για την αναθεώρηση του Συντάγματος, με σκοπό την προστασία των παιδιών.. Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε και από τα δύο σώματα του Κοινοβουλίου (Oireachtas) στις 10 Οκτωβρίου 2012 και επικυρώθηκε με δημοψήφισμα στις 10 Νοεμβρίου 2012, με 58% υπέρ και συμμετοχή 33,5%. Δύο ταυτόχρονα συνταγματικά δημοψηφίσματα διεξήχθησαν στις 4 Οκτωβρίου 2013. Με βάση την 32η αναθεώρηση του Συντάγματος τέθηκε σε δημοψήφισμα η πρόταση να καταργηθεί η Γερουσία (Seanad Éireann), η Άνω βουλή (Oireachtas), πρόταση που απορρίφθηκε από τους ψηφοφόρους με 51,7% όχι και 48,2 ναι. Αντίθετα, οι πολίτες υπερψήφισαν (με ποσοστό 65,1% έναντι 34,8% που ψήφισαν αρνητικά) τη δεύτερη πρόταση ίδρυσης ενός εφετείου. To 2015 στις 22 Μαΐου διεξήχθη δημοψήφισμα για την αναθεώρηση του συντάγματος, για δύο ερωτήματα. Οι ψηφοφόροι ενέκριναν την πρόταση (υποστηρίχθηκε και από την κυβέρνηση) να επιτραπεί η τέλεση γάμων μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου. Έτσι, η καθολική Ιρλανδία έγινε η πρώτη χώρα όπου οι πολίτες ενέκριναν το γάμο μεταξύ ομοφύλων. Συνολικά, περισσότεροι από 3,2 εκατομμύρια ψηφοφόροι κλήθηκαν στις κάλπες. Ειδικότερα, το 62,07% των πολιτών υπερψήφισε την πρόταση για τους γάμους μεταξύ ομοφύλων. Το δεύτερο ερώτημα είχε να κάνει με την μείωση του ορίου ηλικίας για να είναι κάποιος υποψήφιος πρόεδρος από τα 35 στα 21 χρόνια. Οι ψηφοφόροι καταψήφισαν την πρόταση για μείωση με ποσοστό 73% έναντι 27% που την υποστήριξαν. Στο πρώτο δημοψήφισμα του 2018, εγκρίθηκε η 36η τροποποίηση του Συντάγματος της Ιρλανδίας, με την οποία νομιμοποιήθηκαν οι αμβλώσεις στη χώρα. Η ψηφοφορία έγινε στις 25 Μαΐου 2018. Το "ναι" των ψηφοφόρων ήταν σε ποσοστό 66,4% έναντι 33,6% που καταψήφισαν την πρόταση. Η νέα νομοθεσία τέθηκε σε ισχύ στις 18 Σεπτεμβρίου 2018. Το ποσοστό συμμετοχής ήταν 64,13%. Το δεύτερο δημοψήφισμα διεξήχθη στις 26 Οκτωβρίου 2018 και οι πολίτες σε ποσοστό 64,85% (έναντι 35,15% που καταψήφισαν) τάχθηκαν υπέρ της τροποποίησης του συντάγματος, ώστε να αρθεί επίσημα η απαγόρευση της βλασφημίας. Η συμμετοχή ήταν 43,79%.