Εντούρνε Πασαμπάν

Η Εντούρνε Πασαμπάν Λιζαριμπάρ (Edurne Pasaban Lizarribar, 1 Αυγούστου 1973) είναι Βάσκα Ισπανίδα ορειβάτις, από την επαρχία Γκιπούσκοα της αυτόνομης κοινότητας των Βάσκων, στην Ισπανία. Στις 17 Μαΐου, 2010, έγινε ο 21ος άνθρωπος στον κόσμο και η πρώτη γυναίκα που αναρριχήθηκε και τις 14εις κορυφές 8.000. Η πρώτη «οκτάρα» κορυφή της κατακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2001, όταν σκαρφάλωσε στην κορυφή του Έβερεστ.

 Η Πασάμπαν γεννήθηκε στην Τολόζα, της Ισπανίας. Κατέκτησε το Μπρόουντ Πικ, στις 12 Ιουλίου, 2007, με την Αυστριακή Γκερλίντε Καλτενμπρούνερ. Την 1η Μαΐου, 2008, η Πασαμπάν κατέκτησε την κορυφή Νταουλαγκίρι την ίδια μέρα με την Καλτενμπρούνερ, γεγονός που ανέδειξε μια άτυπη κούρσα μεταξύ τους για το ποια θα κατακτούσε πρώτη και τις 14εις οκτάρες. Ωστόσο, στις 18 Μαΐου, 2009 η Πασαμπάν σκαρφάλωσε στο Κανγκτσενγιούνγκα με τον Χουανίτο Γιαρζάμπαλ και την Πολωνή Κίνγκα Μπαρανόβσκα. Με αυτόν τον τρόπο πήρε το προβάδισμα από την Καλτενμπρούνερ και την Νιβες Μερόι γενόμενη η πρώτη γυναίκα που σκαρφάλωσε δώδεκα οκτάρες. Η Καλτενμπρούνερ δύο μέρες αργότερα ισοβάθμισε σκαρφαλώνοντας το Λότσε. Η Νίβες Μερόι, προσπάθησε με τη σειρά της να κατακτήσει την κορυφή του Κανγκτσενγιούνγκα, αλλά αναγκάστηκε να υποχωρήσει εξαιτίας του συζύγου της και του Ρομάνο Μπένετ, σχοινοσύντροφού της, που παρουσίασαν ιατρικά προβλήματα. Στις 17 Απριλίου, 2010, πρόσθεσε το Αναπούρνα στο ρεκόρ της και προχώρησε αμέσως στην κατάκτηση του Σισαπάνγκμα, ολοκληρώνοντας τον στόχο της στις 17 Μαΐου. Στις 27 Απριλίου, 2010, ανακοινώθηκε ότι η Πασαμπάν πιθανώς έχασε στην κούρσα της κατάκτησης των 14ων κορυφών από την Κορεάτισα ορειβάτιδα Ο Έουν-Σουν. Ωστόσο, η Πασάμπαν και άλλοι ειδικοί αμφισβήτησαν την προσπάθεια της Ο Έουν-Σουν στο Κανγκτσενγιούνγκα. Μετά από συζήτηση της Ελίζαμπεθ Χόουλι και της Πασάμπαν, η Χόουλι ανακοίνωσε ότι η συγκεκριμένη κορυφή σημειώθηκε ως "αμφισβητούμενη" στις μελλοντικές εκδόσεις της Ιμαλαΐκής βάσης δεδομένων. Με τη σειρά της η Ο Έουν-Σουν στις 3 Μαΐου, μετά από μακρά συνομιλία με την Χόουλι στο Κατμαντού ρωτήθηκε για τις λεπτομέρειες της ανάβασης στο επίμαχο βουνό. "Η Ο θα πιστωθεί με την ανάβαση του Κανγκτσενγιούνγκα αλλά θα σημειωθεί ως αμφισβητούμενη" είπε αργότερα στον Τύπο η Χόουλι "Η αφήγησή της ήταν τελείως διαφορετική από εκείνη της Πασαμπάν και έτσι δεν γνωρίζω ποια από τις δύο έχει δίκιο" πρόσθεσε. "Η καταχώριση για το Κανγκτσενγιούνγκα θα επιστρέψει στο επιτυχής αν η ισπανική ομάδα αποσύρει τις κατηγορίες της. Απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς της Πασαμπάν η Ο πρόσθεσε, "Πιστεύω ότι σύμφωνα με την Πασαμπάν ορισμένοι Σέρπα, της ανέφεραν ότι δεν αναρριχήθηκα στο Κανγκτσενγιούνγκα. Αλλά δεν ανέφερε τα ονόματα των Σέρπα. Γιατί;". Στη συνέχεια της διένεξης στις 4 Μαΐου, 2010 Η Πασαμπάν ανέφερε τα ονόματα των επτά Σέρπα που εμπλέκονταν στην προσπάθεια: "Ντάγουα Όνγκτσου Σέρπα, Πέμα Χίρινγκ Σέρπα, Τσέζι Νούρμπου Σέρπα, Ντάγουα Σάνγκε Σέρπα, Ονγκ Ντάρτσι Σέρπα, Κουόμπι Σέρπα και Πουρντότσι Σέρπα ", αναφέροντας ότι δεν μπορούσε να αναφέρει τα ονόματά τους εφόσον εργάζονταν για την Κορεάτισσα ορειβάτιδα. Αργότερα η Πασάμπαν συγκατατέθηκε ότι ήταν η δεύτερη που αναρριχήθηκε τις 14εις υψηλότερες κορυφές, αλλά αμφισβήτησε αν η Κορεάτισσα τις είχε πραγματικά κατακτήσει όλες. Όμως, στις 29 Αυγούστου, 2010, ανακοινώθηκε ότι η Κορεατική Ομοσπονδία Ορειβασίας, εξετάζοντας τις αποδείξεις που παρουσίασε η Ο, αρνήθηκε να αναγνωρίσει την ανάβασή της στο Κανγκτσενγιούνγκα, αποδεχόμενη την εκδοχή των Σέρπα, σύμφωνα με την οποία η Ο δεν ήταν σε θέση να ολοκληρώσει την ανάβαση εξαιτίας κακών καιρικών συνθηκών. Η Ο Έουν-Σουν παραδέχτηκε αργότερα ότι χρειάστηκε να σταματήσει κάτω από την κορυφή και έτσι ο αναγνωρισμένος ιστότοπος ExplorersWeb θεώρησε στις 10 Δεκεμβρίου, 2010 ότι η Εντούρνε Πασάμπαν ήταν η πρώτη γυναίκα που σκαρφάλωσε και τις 14εις οκτάρες. Με αυτόν τον τρόπο διευθετήθηκε η διένεξη υπέρ της Πασαμπάν. Άλλες γυναίκες που προσπαθούν να σκαρφαλώσουν και τις 14εις οκτάρες είναι Νίβες Μερόι, από την Ιταλία και η Γκερλίντε Καλτενμπρούνερ. 2010, 17 Μαΐου - Σισαπάνγκμα 2010, 17 Απριλίου - Αναπούρνα 2009, 18 Μαΐου - Κανγκτσενγιούνγκα 2008, 5 Οκτωβρίου - Μανασλού 2008, 1 Μαΐου - Νταουλαγκίρι 2007, 12 Ιουλίου - Μπρόουντ Πικ 2005, 20 Ιουλίου - Νάνγκα Παρμπάτ 2004, 26 Ιουλίου - Κ2 2003, 26 Ιουλίου - Γκασερμπρούμ Α΄ 2003, 19 Ιουλίου - Γκασερμπρούμ Β΄ 2003, 26 Μαΐου - Λότσε 2002, 5 Οκτωβρίου - Τσο Ογιού 2002, 16 Μαΐου - Μακαλού 2001, 23 Μαΐου - Έβερεστ Edurne Pasaban's Website (in Spanish and English) Edurne Pasaban's Twitter All her 8000 summits. Video information and pics. Edurne Pasaban's DESAFIO-14x8000m at Facebook Edurne's expedition sponsored by ENDESA (in Spanish) Diary of the Kangchenjunga & Shisha Pangma expeditions (in Spanish) Between Places feature documentary (documentary film)