Άθμονον

Το Άθμονον ή Αθμονία (αρχαία ελληνικά: Ἄθμονον ή Ἀθμονία) (ο δήμος: Αθμονίας, Δήμος Αθμονέων) ήταν αρχαίος οικισμός και δήμος της Κεκροπίδας (περιοχή της Αρχαίας Αττικής και φυλή της αρχαίας Αθήνας). Θεωρούταν ένας από τους δώδεκα δήμους της Αττικής που είχε ιδρύσει ο βασιλιάς Κέκροπας.

 Ο δήμος του Αθμόνου, ήταν δήμος των Μεσογείων. Βρισκόταν βορειοανατολικά του κύριου οικισμού της Αθήνας, στην θέση περίπου που βρίσκεται το σημερινό Μαρούσι.Στο Άθμονον υπήρχε, σύμφωνα με τον περιηγητή Παυσανία, ιερό της Αμαρυσίας Αρτέμιδος (αρχαία ελληνικά: Ἀμαρύσια Ἄρτεμις) από το οποίο πήρε το σημερινό της όνομα η περιοχή. Η χρήση αυτής της ονομασίας επιβεβαιώνεται από επιγραφή που βρέθηκε κοντά στο Μαρούσι η οποία αναφέρει την παρουσία του ιερού της θεότητας, ενώ υπήρχαν και «αμαρύσιες εορτές», γνωστές ως Αμαρύσια. Ο δήμος, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιγραφές, ως μέλος αρχικά της Κεκροπίδας φυλής, συμμετείχε με 6 βουλευτές στην αρχαία Βουλή των 500, κατά την πρώτη περίοδο (508 – 307/306 π.Χ.). Κατά τη δεύτερη περίοδο (307/306 – 224/223 π.Χ.) συμμετείχε με 10 βουλευτές στη Βουλή των 600 και επίσης με 10 βουλευτές την τρίτη περίοδο (224/223 – 201/200 π.Χ.). Την τέταρτη περίοδο (201/200 π.Χ. – 126/127) ο δήμος εντάχθηκε στην Ατταλίδα φυλή (άγνωστος ο αριθμός των βουλευτών), καθώς και την πέμπτη περίοδο (126/127 – 3ος αιώνας) (επίσης με άγνωστο αριθμό βουλευτών–αντιπροσώπων). Ο δημότης του αρχαίου Αθμόνου ονομαζόταν Αθμονεύς. Στην περιοχή του δήμου υπήρχε ιερό αφιερωμένο στην Ουρανία Αφροδίτη. Όπως αναφέρεται από τον Αριστοφάνη στην κωμωδία Ειρήνη, αρκετοί κάτοικοι του δήμου, πιθανόν να ήταν αμπελουργοί και οινοποιοί, καθώς το όνομα που πρωταγωνιστεί τακτικά στο Άθμονο είναι το «τρυγεύς» (Τρυγαίος), υπαινισσόμενο τη συγκομιδή σταφυλιών (αρχαία ελληνικά: τρυγάω). Ο δήμος κατά πάσα πιθανότητα είχε αγροτικό χαρακτήρα και γινόταν εξαγωγή κόκκινου πηλού, χρήσιμου για την εργασία των αγγειοπλαστών. Το 1924 το τοπωνύμιο Άθμονον αναφέρθηκε εκ νέου όταν, στις 16/06/1924, ιδρύθηκε ο Σύλλογος Αθμονέων, έχοντας ως κύριο στόχο την ανάδειξη των αρχαιοτήτων της περιοχής του Αμαρουσίου και ειδικότερα της περιοχής της Παναγίας Νερατζιώτισσας. Υπήρξαν διάφοροι γνωστοί πολίτες από το δήμο του Αθμόνου, όπως ο Βάκχιος ο Αθμονεύς, ο βουλευτής Γενέθλιος ο Αθμονεύς γιος του Αντιόχου, ο βουλευτής Δάμας (Αυρήλιος) ο Αθμονεύς, ο βουλευτής Δαμασίας ο Αθμονεύς, ο βουλευτής Δείδιος (Αθηναίος) ο Αθμονεύς, ο Δερκυλίδης ο Αθμονεύς γιος του Δερκύλου, ο πρέσβης Δημαίνετος ο Αθμονεύς γιος του Ερμοκλέους, ο βουλευτής Δημήτριος ο Αθμονεύς γιος του Αμωμήτου, ο Δημοκλής ο Αθμονεύς, ο θεσμοθέτης Δημοκράτης ο Αθμονεύς γιος του Δημοκράτους, ο φυλέτης Διογένης ο Αθμονεύς γιος του Ευχαρίδου, ο βουλευτής Διοκλής ο Αθμονεύς γιος του Διονυσίου, ο φυσικός Διονύσιος ο Αθμονεύς γιος του Θεοδώρου, ο βουλευτής Διονυσόδωρος ο Αθμονεύς κ.α. Αρχαία Αθήνα Κεκροπίδα φυλή Ατταλίδα φυλή Πρωτογενείς πηγές Αριστοφάνης, Ειρήνη, 190. Παυσανίας, “Ελλάδος περιήγησις”, “Αττικά”, I, 14, 7 και I, 31, 4. Ελληνικές επιγραφές - IG Αθμον Attica (IG I-III) & IG II² 2776 Z. 49.Δευτερογενείς πηγές Athmonon, στην ιστοσελίδα: referenceworks.brillonline.com, John S. Traill: The political organization of Attica: a study of the demes, trittyes, and phylai, and their representation in the Athenian Council,“Attica”, Princeton: American School of Classical Studies at Athens (ASCSA), 1975, ISBN 978-0-87661-514-0 John S. Traill: Demos and trittys. Epigraphical and topographical studies in the organization of Attica. Athenians Victoria College, Toronto 1986, p. 135. Το συγκεκριμένο λήμμα περιλαμβάνει περιεχόμενο από πηγή, η οποία αποτελεί, πλέον, κοινό κτήμα: (Αγγλικά) Smith, William, επιμ. (1854–1857). «Attica - 28 (Athmonum)». Dictionary of Greek and Roman Geography. Λονδίνο: John Murray. Attica - 28 (Athmonum) Ανδρέας Σκιάς, «Αττικής τάφοι», "Αρχαιολογική Εφημερίς" 1919, σελ. 40-41. Ανδρέας Χρ. Ζαγκλής, "Αμαρούσιον. Το αρχαίον Άθμονον. Ιστορική και Λαογραφική Μελέτη", έκδοση: "Αμαρυσίας", Αμαρούσιον 1976. Γιώργος Πάλλης, "Το Μαρούσι της Αττικής. Δοκίμιο τοπικής ιστορίας", έκδοση της εφημερίδας "Αμαρυσία", Αθήνα 2004. Το άρθρο του ιστορικού και αρχαιολόγου Γιώργου Πάλλη, με τίτλο: "Ένα ιστορικό ταξίδι στο χρόνο του Κτήματος Συγγρού Αρχειοθετήθηκε 2020-08-14 στο Wayback Machine., από την ιστοσελίδα: dasosygrou.gr, των Φίλων Δάσους Συγγρού. Δήμος Αμαρουσίου, από την ιστοσελίδα: www.maroussi.gr του Δήμου Αμαρουσίου. «Ancient Attica- 2° part». hellenismo.wordpress.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 14 Αυγούστου 2014. «Athmonon». www.ancientworlds.net (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Ιουλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 14 Αυγούστου 2014. Άθμονον: η Άρτεμις Αρχειοθετήθηκε 2019-03-12 στο Wayback Machine., στην ιστοσελίδα: www.authorway.com Ιστορία του συλλόγου Αρχειοθετήθηκε 2016-10-17 στο Wayback Machine., από την ιστοσελίδα: www.athmoneon.gr του Συλλόγου Αθμονέων. Traill, J. «Places: 579887 (Athmonon)». Pleiades. Ανακτήθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2017. Athmonon, Amarousion, στις ιστοσελίδες: http://imperium.ahlfeldt.se & https://web.archive.org/web/20170808012018/http://dare.ht.lu.se/, Ψηφιακός Άτλας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ("Digital Atlas of the Roman Empire", Johan Åhlfeldt, Department of Archaeology and Ancient History, Lund University, Sweden), Πανεπιστήμιο Λουντ, Λουντ, Σουηδία, πρόγραμμα: Pelagios.