Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια

Η Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια (ρωσικά: Большая советская энциклопедия‎ ή БСЭ) είναι μία από τις μεγαλύτερες και περιεκτικότερες εγκυκλοπαίδειες στα ρώσικα. Υπήρξαν τρεις εκδόσεις της ενώ εκδίδονταν από το σοβιετικό κράτος.

 Η πρώτη από τις τρεις εκδόσεις αποτελούνταν από 65 τόμους (65.000 λήμματα συν ένα συμπληρωματικό τόμο για την Σοβιετική Ένωση) και εκδόθηκε στο διάστημα 1926 με 1947. Αρχισυντάκτης μέχρι το 1941 ήταν ο Ότο Σμιτ. Η δεύτερη έκδοση 50 τόμων (100.000 λήμματα συν ένας συμπληρωματικός τόμος) εκδόθηκε μεταξύ 1950 και 1958 με αρχισυντάκτες του Σεργκέι Βασίλοφ (τόμοι 1-7, 1949—1951) και Μπορίς Ββεντένσκι (τόμοι 8-51, 1951—1958). Στην έκδοση προστέθηκαν δύο τόμοι ευρετηρίων το 1960. Η τρίτη έκδοση 30 τόμων (100.000 λήμματα συν ένας τόμος ευρετήριο που εκδόθηκε το 1981) εκδόθηκε μεταξύ 1969 και 1978. Ο τόμος 24 αποτελούνταν από δύο βιβλία, το ένα εκ των οποίων ήταν αφιερωμένο αποκλειστικά στη Σοβιετική Ένωση. Αρχισυντάκτης, μέχρι το 1969 ήταν ο Αλεξάντρ Πρόχοροφ. Εκτός από τη ρωσική και την αγγλική έκδοση κυκλοφόρησε και σε σε μια ελληνική έκδοση. Από το 1957 έως το 1990, η Επετηρίδα της Μεγάλης Σοβιετικής Εγκυκλοπαίδειας που κυκλοφορούσε ετησίως περιείχε γεγονότα του έτους σχετικά με τη Σοβιετική Ένωση και όλες τις χώρες του κόσμου. Η τρίτη έκδοση μεταφράστηκε και δημοσιεύτηκε στα αγγλικά σε 31 τόμους από το 1974 έως το 1983 από την Macmillan Publishers. Κάθε τόμος μεταφράστηκε ξεχωριστά, απαιτώντας την χρήση του ευρετήριου στο μέτωπο του κάθε τόμου για την εύρεση συγκεκριμένων λημμάτων, έτσι η γνώση των ρωσικών μπορεί να είναι χρήσιμη για τον εντοπισμό του σωστού τόμου την πρώτη φορά. Δεν έχουν μεταφραστεί όλα τα λήμματα στα αγγλικά, και αυτά αναφέρονται στο ευρετήριο. Τα λήμματα από την αγγλική έκδοση είναι διαθέσιμα στο διαδίκτυο στην ιστοσελίδα TheFreeDictionary.com. Η τρίτη έκδοση μεταφράστηκε στα ελληνικά και δημοσιεύτηκε σε 34 τόμους μεταξύ του 1977 και του 1983. Όλα τα άρθρα που είχαν σχέση με την Ελλάδα ή την ελληνική ιστορία, τον πολιτισμό και την κοινωνία επεκτάθηκαν και εκατοντάδες νέα γράφτηκαν ειδικά για την ελληνική έκδοση. Έτσι, η εγκυκλοπαίδεια περιέχει, για παράδειγμα, τόσο το ρωσικό λήμμα για την Ελλάδα, καθώς και ένα πολύ μεγαλύτερο, που γράφηκε από Έλληνες συντελεστές. Τέλος, ένας συμπληρωματικός τόμος που καλύπτει την δεκαετία του 1980 δημοσιεύθηκε το 1989. Περιέχει μεταφρασμένα και ελληνικά άρθρα που, μερικές φορές, δεν υπάρχουν στο σετ των 34 τόμων. Η δημοσίευση της Μεγάλης Σοβιετικής Εγκυκλοπαίδειας ανεστάλη το 1990 και σταμάτησε το 1991, αλλά το 2002 ξανάρχισε με διάταγμα του Βλαντιμίρ Πούτιν. Το 2003 και το 2004 μια ομάδα συνεισφέροντων ανανέωσαν την παλιά εγκυκλοπαίδεια με την ενημέρωση γεγονότων και με την αφαίρεση των περισσότερων παραδειγμάτων πολιτικής προκατάληψης. Επίσης, η εγκυκλοπαίδεια άλλαξε το όνομά της σε Μεγάλη Ρωσική Εγκυκλοπαίδεια. Πολλά ξεπερασμένα άρθρα ξαναγράφτηκαν από την αρχή. Το 2004 δημοσιεύτηκε ο πρώτος τόμος της καινούριας Μεγάλης Ρωσικής Εγκυκλοπαίδειας. Σύμφωνα με τον συντάκτη της εγκυκλοπαίδειας, τον Σεργκέι Λεονίντοβιτς Κράβετς, η ολοκληρωμένη έκδοση των 35 τόμων θα μπορούσε να κυκλοφορήσει μέχρι το 2016. Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια, τόμοι 1-34. Αθήνα: Ακάδημος, 1978—1989. Η πρώτη έκδοση της Μεγάλης Σοβιετικής Εγκυκλοπαίδειας, σύνδεσμος στην Викитека(Ρωσικά)(Αγγλικά) Η δεύτερη έκδοση της Μεγάλης Σοβιετικής Εγκυκλοπαίδειας (Ρωσικά) Ο πρόλογος του εκδότη της τρίτης έκδοσης της Μεγάλης Σοβιετικής Εγκυκλοπαίδειας (Ελληνικά)