Ζακ Λεντού

Ο Ζακ Λεντού (γαλλικά: Jacques Ledoux, πραγματικό όνομα Ζανκιέλ Μέντελ Σίλμπεμπεργκ / Jankiel Mendel Silberberg,1921 - 1988 ) ήταν Βέλγος ιστορικός του κινηματογράφου πολωνοεβραϊκής καταγωγής, ο οποίος υπήρξε ο έφορος του Βασιλικού Αρχείου Κινηματογράφου του Βελγίου από το 1948 έως το 1988, και ιδρυτής του Μουσείου Κινηματογράφου των Βρυξελλών το οποίο δημιούργησε το 1962.

 Γεννήθηκε στη Βαρσοβία το 1921, και λίγο καιρό αργότερα η οικογένεια του μετακόμισε από την Πολωνία στο Βέλγιο, όπου με το ξέσπασμα του Β´ Παγκόσμιου Πόλεμου λίγα χρόνια αργότερα άλλαξαν το οικογενειακό επώνυμο από το εβραϊκό Σίλμπεμπεργκ σε Λεντού. Ο Ζακ Λεντού ενώ βρισκόταν σε ταξίδι στο Παρίσι και ενώ ο πόλεμος είχε ήδη ξεκινήσει, η μητέρα και τα αδέρφια του σκοτώθηκαν πίσω στο Βέλγιο όταν το καταφύγιο στο οποίο βρίσκονταν βομβαρδίστηκε. Με την ήττα της Γαλλίας από τη ναζιστική Γερμανία απέδρασε από τη χώρα μαζί με τη μετέπειτα σύντροφο του, Σαμπίν Πέλ. Συνελήφθη ωστόσο αργότερα και μεταφέρθηκε στο Άουσβιτς, από όπου ωστόσο κατάφερε να αποδράσει. Ο Λεντού αγαπούσε τον κινηματογράφο από μικρή ηλικία και παρακολουθούσε παραστάσεις όποτε μπορούσε. Με την ενηλικίωση του προσλήφθηκε το 1941 στο Βασιλικό Αρχείο Κινηματογράφου του Βελγίου (Cinémathèque royale de Belgique) ή Βασιλική Ταινιοθήκη, το οποίο είχε ιδρυθεί λίγα χρόνια νωρίτερα το 1938. Λίγα χρόνια αργότερα μετά τις ταραχές του πολέμου, επέστρεψε στο Βέλγιο, και το 1948 ανέλαβε τη διεύθυνση του ιδρύματος και υπό την ηγεσία του έγινε ένα από τα μεγαλύτερα και ποιοτικότερα αρχεία κινηματογράφου του κόσμου.Ήταν αρκετά ανοικτός ως προς τα κριτήρια του, και φρόντιζε η ταινιοθήκη να περιλαμβάνει κάθε λογής έργα, από ταινίες διανοουμένων ως ταινίες καράτε β´ διαλογής. Το 1949 οργάνωσε στο Βέλγιο το πρώτο φεστιβάλ πειραματικού κινηματογράφου στην περιοχή Κνοκ λε Ζουτ (Knokke-le-Zoute). Ο αρχικός του τίτλος ήταν Διεθνές Φεστιβάλ Πειραματικού και Ποιητικού Κινηματογράφου (Festival international du film expérimental et poétique), ενώ το 1958 η ονομασία άλλαξε σε EXPRMNTL. Το φεστιβάλ διοργανώθηκε άλλες 3 φορές, το 1963, 1967, και 1974. Το 1961 διορίστηκε ως ο γενικός γραμματέας της Διεθνούς Ακαδημίας Αρχείου Κινηματογράφου (Fédération Internationale des Archives du Film), θέση την οποία διατήρησε έως και το 1977. Το 1962 μαζί με τον αρχιτέκτονα Κωνσταντίν Μπρόντσκι (Constantin Brodzki) και τον σχεδιαστή Κορνήλιους Χανοσέ (Cornelius Hannoset) ίδρυσε το Μουσείο Κινηματογράφου στις Βρυξέλλες (Musée du cinéma de Bruxelles ή και Cinematek). Το μουσείο διέθετε και αίθουσα προβολής ταινιών, με την προβολή των έργων να συνοδεύεται από μουσική πιάνου που παιζόταν ζωντανά στην αίθουσα, κατά τα πρότυπα των συνοικιακών κινηματογράφων της εποχής εκείνης (με τους πιο μεγάλους κινηματογράφους να διαθέτουν ορχήστρα). Η αίθουσα καταστράφηκε το 2006, έτος κατά το οποίο ήταν η μοναδική αίθουσα παγκοσμίως χωρίς εγκαταστάσεις ήχου. Μαζί με τον Ρενέ Μισά (René Micha), ο Λεντού δημιούργησε το Βραβείο Χρυσής Εποχής (Prix de l'Âge d'Or) το οποίο απονέμεται σε κινηματογραφιστές που διακρίνονται για την πρωτοτυπία και ευρηματικότητα των σεναρίων τους και αποφεύγουν τον κινηματογραφικό κονφορμισμό. Ο Λεντού ενθάρρυνε πολλούς νέους κινηματογραφιστές να προβάλλουν τα έργα τους στη Βασιλική Ταινιοθήκη με την προβολή τους να είναι δωρεάν. Κατόπιν οι ταινίες τους προβάλλονταν και στο Φεστιβάλ Πειραματικού Κινηματογράφου. Το 1962 είχε ένα μικρό ρόλο σε 2 ταινίες, στην La Jetée του Κρις Μάρκερ, και στην Cléo de 5 à 7 της Αγκνέ Μπάρντα (Agnès Varda ή Αγνή Βάρδα).Το 1982 στην ταινία μικρού μήκους The end του Ρισάρ Ολιβιέ (Richard Olivier). Ο Ζακ Λεντού έλαβε το Βραβείο Εράσμους το 1988, λίγο καιρό αφότου είχε πεθάνει το ίδιος έτος. Το πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν-Μάντισον στις Η.Π.Α., διαθέτει την έδρα Ζακ Λεντού στο τμήμα Κινηματογραφικών Σπουδών του. (Γαλλικά) Συνέντευξη στο περιοδικό Cinergie (Γαλλικά) Ιστότοπος του Μουσείου Κινηματογράφου Βρυξελλών (CINEMATEK)