Γιαν Ντουούγκος

Ο Γιαν Ντουούγκος (πολωνικά: Jan Długosz) (1 Δεκεμβρίου 1415 - 19 Μαΐου 1480), επίσης γνωστός στα λατινικά ως Γιοάνες Λοντζίνους (Johannes Longinus), ήταν Πολωνός ιερέας, χρονογράφος, διπλωμάτης, στρατιώτης και γραμματέας του Επίσκοπου Ζμπίγκνιεφ Ολεσνίτσκι της Κρακοβίας. Θεωρείται ο πρώτος ιστορικός της Πολωνίας.

 Ο Γιαν Ντουούγκος είναι πιο γνωστός για το Annales seu cronici incliti regni Poloniae (Χρονικά του διάσημου Βασιλείου της Πολωνίας) σε 12 τόμους και στη λατινική γλώσσα, καλύπτοντας εκδηλώσεις στη νοτιοανατολική Ευρώπη, αλλά και στη Δυτική Ευρώπη, από το 965 έως το 1480, το έτος που πέθανε. Ο Ντουούγκος συνδύασε χαρακτηριστικά των Μεσαιωνικών χρονικών με στοιχεία ανθρωπιστικής ιστοριογραφίας. Για τη συγγραφή της ιστορίας του Βασιλείου της Πολωνίας, ο Ντουούγκος χρησιμοποίησε επίσης ρουθηνικά (ρωσικά) χρονικά, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δεν επέζησαν στην εποχή μας (μεταξύ των οποίων θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η συλλογή των χρονικών του 11ου αιώνα από το Κίεβο στην έκδοση του Πσέμισλ γύρω στο 1100 και οι επισκοπικές συλλογές του Πσέμισλ του 1225-40). Το έργο του τυπώθηκε για πρώτη φορά το 1701-1703. Αρχικά τυπώθηκε στο τυπογραφείο Γιαν Σελίγκα στο Ντομπρόμιλ, χρηματοδοτούμενο από τον Γιαν Στσένσνι Χέρμπουρτ. Κάθε φορά που ο Ντουούγκος αναφέρει τον εαυτό του στο βιβλίο, γράφει για τον εαυτό του στο τρίτο πρόσωπο. Ανήκε στο οικόσημο Βιενάβα. Ο Ντουούγκος ήταν κανόνας στην Κρακοβία και εκπαιδεύτηκε στο Πανεπιστήμιο της Κρακοβίας. Εστάλη από τον Βασιλιά Καζίμιρ Δ΄ της Πολωνίας σε διπλωματικές αποστολές στα Παπικά και Αυτοκρατορικά δικαστήρια, και συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις του Βασιλιά με τους Τεύτονες Ιππότες κατά τη διάρκεια του Δεκατριετούς Πολέμου (1454-1466) και στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις. Το 1434, ο θείος του Ντουούγκος, ο πρώτος πάστορας στο Κουόμπουτσκ, τον διόρισε να αναλάβει τη θέση του ως κανόνα της εκκλησίας του Αγίου Μαρτίνου εκεί. Η πόλη βρισκόταν στο έδαφος του Οπόλε της Σιλεσίας, αλλά είχε πρόσφατα κατακτηθεί από τον Λαδίσλαο Β΄ Γιαγκελόν. Ο Ντουούγκος έμεινε εκεί μέχρι το 1452 και ίδρυσε το κανονικό μοναστήρι. Το 1450, ο Ντουούγκος στάλθηκε από τη Βασίλισσα Σοφία του Χαλσχάνυ και τον βασιλιά Καζίμιρ να διεξαγάγει ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ιωάννη Ουνυάδη και του ευγενή από τη Βοημία Ιωάννη Γίσκρα του Μπράντι, και μετά από έξι ημέρες συνομιλιών τους έπεισαν να υπογράψουν εκεχειρία. Το 1455, στην Κρακοβία, εξαπλώθηκε μια πυρκαγιά που κατέστρεψε μεγάλο μέρος της πόλης και του κάστρου, αλλά το σπίτι του Ντουούγκος γλύτωσε. Το 1461, μια πολωνική αντιπροσωπεία, η οποία περιελάμβανε τον Ντουούγκος, συναντήθηκε με εκπροσώπους του Γεώργιου του Ποντιέμπραντυ στο Μπίτομ της Σιλεσίας. Μετά από έξι ημέρες συνομιλιών, κατέληξαν σε συμμαχία μεταξύ των δύο φατριών. Το 1466, ο Ντουούγκος στάλθηκε στο λεγάτο του Βρότσουαφ, προκειμένου να προσπαθήσει να αποκτήσει διαβεβαίωση ότι ο κληρονόμος δεν ήταν μεροληπτικός υπέρ των Τευτόνων Ιπποτών. Ήταν επιτυχής και το 1467 ανέθεσε να διδάξει τον γιο του βασιλιά. Ο Ντουούγκος απέρριψε την προσφορά της Αρχιεπισκοπής της Πράγας, αλλά λίγο πριν τον θάνατό του διορίστηκε Αρχιεπίσκοπος του Λβουφ. Αυτός ο διορισμός επιβεβαιώθηκε από τον Πάπα Σίξτος Δ΄ στις 2 Ιουνίου 1480, δύο εβδομάδες μετά το θάνατό του. Το έργο του Banderia Prutenorum του 1448 είναι η περιγραφή του για τη Μάχη του Γκρούνβαλντ του 1410, η οποία πραγματοποιήθηκε μεταξύ των χωριών Γκρούνβαλντ και Στέμπαρκ. Κάποια στιγμή στη ζωή του, ο Ντουούγκος μετέφρασε ελαφρά το Chronica nova Prutenica του Βίγκαντ του Μάρμπουργκ, από τα μέση υψηλά γερμανικά στα λατινικά, ωστόσο με πολλά λάθη και μίξη ονομάτων και τόπων. Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis Annales seu cronicae incliti Regni Poloniae (Χρονικά του διάσημου Βασιλείου της Πολωνίας)Historiae Polonicae libri xii (Πολωνικά Ιστορικά, σε Δώδεκα Βιβλία, γραμμένα το 1455-80, πρώτη έκδοση 1711-12, σε 2 τόμους) Banderia Prutenorum, βιβλίο με σημαίες, ολοκληρώθηκε το ή λίγο μετά το 1448, όταν ο Στανίσουαφ Ντούρινκ ζωγράφισε τους εικονογραφήσεις. Βραβείο Γιαν Ντουούγκος Ιστορία της Πολωνίας Liber beneficiorum ecclesiae Cracoviensis στην Εθνική Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Πολωνίας