Κατάλογος Ρωμαίων σφετεριστών

Ακολουθεί ένας κατάλογος με τους σφετεριστές στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Για μία επισκόπηση του προβλήματος και των συνεπειών τού σφετερισμού, βλέπε Ρωμαίοι σφετεριστές. Στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (395–1453), η εξέγερση και ο σφετερισμός ήταν τόσο διαβόητα συχνοί (με τα μέτρα της μεσαιωνικής Δύσης, όπου ο σφετερισμός ήταν σπάνιος) που ο σύγχρονος όρος «βυζαντινός» έγινε συνώνυμο των πολιτικών μηχανορραφιών και συνωμοσιών. Για τον σφετερισμό στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, βλέπε Κατάλογος Βυζαντινών σφετεριστών . Κλειδί: σκ, σκοτώθηκε σΠ, σκοτώθηκε από την Πραιτωριανή Φρουρά σΣ, σκοτώθηκε από τους ίδιους τους στρατιώτες σΜ, σκοτώθηκε στη μάχη εκ, εκτελέστηκε αυ, αυτοκτονία οι ημερομηνίες είναι η αρχή και το τέλος της βασιλείας η προέλευση της εξέγερσης υποδεικνύεται, όπου είναι δυνατόν ο κατάλογος είναι πλήρης μέχρι την έλευση της τετραρχίας στα τέλη του 3ου αι.

 Τα ακόλουθα άτομα ξεκίνησαν ως σφετεριστές, αλλά έγιναν ο νόμιμος αυτοκράτορας είτε παγιώνοντας τον αδιαμφισβήτητο έλεγχο της αυτοκρατορίας, είτε επιβεβαιώνοντας τη θέση τους από τη Ρωμαϊκή Σύγκλητο ή από τον νόμιμο Αυτοκράτορα. Γάλβας – σκοτώθηκε στις 15 Ιανουαρίου 69 Μ. Σ. Όθων – αυτοκτόνησε στις 16 Απριλίου 69 Βιτέλλιος – σκοτώθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 69 Βεσπασιανός – εξασφάλισε τον θρόνο Σεπτίμιος Σεβήρος (193–211) Μακρίνος (217–218) στη Συρία, πρώην έπαρχος της Πραιτωριανής Φρουράς Eλαγάβαλος (218–222) Mαξιμίνος ο Θράκας (235–238) στο Ρήνο, πρώην εκατόνταρχος Γορδιανός Α΄ και Γορδιανός Β΄ (238) στην Αφρική, αυτοκτόνησε μετά από μία ήττα στη μάχη Φίλιππος ο Άραβας (244–249) στην Ανατολή, πρώην έπαρχος της Πραιτωριανής Φρουράς Δέκιος (249–251) στην Παννονία Tρεβωνιανός Γάλλος (251–253) Aιμιλιανός (σΣ. 253) στην Ιταλία Βαλεριανός (253–260) Κλαύδιος Β΄ Γοτθικός (268–270) Κουιντίλλος (270) Αυρηλιανός (270–275) Φλωριανός (276) Πρόβος (276–282) Κάρος (282–283) Διοκλητιανός (284–305) Κωνσταντίνος Α΄ (306-337) Μαξέντιος (306–312) Βετρανίων (350) Ιουλιανός ο Αποστάτης (360–363) Μάγνος Μάξιμος (383–388) και Φλάβιος Βίκτωρ (384–388)Οι ακόλουθοι τελευταίοι αυτοκράτορες της Δύσης έγιναν όλοι δεκτοί από τη Σύγκλητο, αλλά ποτέ δεν αναγνωρίστηκαν ως συναυτοκράτορες από τον Αυτοκράτορα της Ανατολής: Κωνσταντίνος Γ΄ και Κώνστας Β΄ (407-411) Ιωάννης (423–425) Πετρόνιος Μάξιμος (455) Άβιτος (455–456) (πιθανώς) Λίβιος Σεβήρος (461–465) Ολύβριος (472) Γλυκέριος (473-474) Ρωμύλος Αυγουστύλος (475–476) Τα ακόλουθα άτομα αυτοανακηρύχθηκαν αυτοκράτορες (ή ανακηρύχθηκαν ή διορίστηκαν ως αυτοκράτορες), αλλά δεν θεωρούνται νόμιμοι αυτοκράτορες, επειδή δεν έδιωξαν τον κυβερνώντα αυτοκράτορα ή δεν έθεσαν τον έλεγχο ολόκληρης της Αυτοκρατορίας ή δεν έγιναν δεκτοί από τη Σύγκλητο ή άλλους συναυτοκράτορες. Παρατίθενται εδώ υπό τον Αυτοκράτορα, του οποίου την εξουσία επιχείρησαν να σφετεριστούν. Η σημειωθείσα ημερομηνία είναι το έτος απόπειρας σφετερισμού. Λεύκιος Αρούντιος Κάμιλος Σκριβονιανός (42), ο αυτοκρατορικός απεσταλμένος στη Δαλματία. Θεωρούμενος πιθανός διάδοχος τού Καλιγούλα, αυτοκτόνησε στο νησί Ίσσα, αφού τον εγκατέλειψαν τα στρατεύματά του. Γάιος Νυμφίδιος Σαβίνος (68), ο πραιτοριανός έπαρχος του Νέρωνα, αυτοανακηρύχτηκε αυτοκράτορας μετά την αυτοκτονία τού Νέρωνα, ισχυριζόμενος ότι ήταν νόθος γιος τού Καλιγούλα. Σκοτώθηκε από την πραιτοριανή φρουρά, καθώς ο Γάλβας πλησίαζε τη Ρώμη. Τερέντιος Μάξιμος, στην Ασία, κατέφυγε στον Αρτάβανο, έναν Πάρθο ηγέτη, που έμοιαζε με τον Νέρωνα Λεύκιος Αντώνιος Σατουρνίνος (89), στη Άνω Γερμανία, κυβερνήτης της Άνω Γερμανίας, δεν μπόρεσε να φέρει Γερμανούς συμμάχους, επειδή ο Ρήνος ξεπάγωσε. Τον κατέβαλλε ο Λεύκιος Άππιος Μάξιμος Νορβανός. Αβίδιος Κάσσιος (175), στην Αίγυπτο και τη Συρία, κυβερνήτης της Συρίας, αυτοανακηρύχθηκε αυτοκράτορας μετά τη φήμη ότι ο Μάρκος Αυρήλιος είχε πεθάνει. Συνέχισε την εξέγερσή του ακόμη και όταν έμαθε ότι ο Μάρκος Αυρήλιος ήταν ζωντανός. Πεσκένιος Νίγηρ (193–194), στην Αίγυπτο, την Ασία και τη Συρία, κυβερνήτης της Συρίας. Αυτοανακηρύχτηκε αυτοκράτορας μετά τον θάνατο τού Πέρτινακα, νικήθηκε στη μάχη και σκοτώθηκε, ενώ κατέφυγε στην Παρθία. Κλαύδιος Αλβίνος (196–197), στη Βρετανία και τη Γαλατία, κυβερνήτης της Βρετανίας, αρχικά σύμμαχος του Σεπτίμιου Σεβήρου μέχρι που σκοτώθηκε ο Πεσκένιος Νίγηρ, σκοτώθηκε στη μάχη τού Λούγδουνου (Λυόν). Γέλιος Μάξιμος (219), στη Συρία, εκτελέστηκε, αρχικά αξιωματικός της Λεγεώνας IV Scythica Βέρος (τέλη 219), στη Συρία, εκτελέστηκε, διοικητής της Λεγεώνας III Gallica Ουράνιος (π. 221), αμφισβητείται η ύπαρξη και η ημερομηνία του. Πηγές τον τοποθετούν στο 253. Σέλευκος (μετά το 221). Θα μπορούσε να είναι ο Ιούλιος Αντώνιος Σέλευκος στη Μοισία, ή ο Μ. Φλάβιος Βιτέλλιος Σέλευκος ύπατος το 221 Σαλλούστιος (π. 227), στη Ρώμη, ανατράφηκε στον Καίσαρα από τον Αλέξανδρο, εκτελέστηκε για απόπειρα φόνου, έπαρχος της πραιτοριανής φρουράς Ταυρίνιος (ασαφής χρονολογία πότε αυ.), στην Ανατολή, αυτοκτόνησε στον Ευφράτη, αφού τον χαιρέτησαν ως Αύγουστο Οβίνιος Κάμιλος, φερόμενος σφετεριστής που αναφέρεται μόνο στην Ιστορία των Αυγούστων, τώρα θεωρείται ότι ήταν πλασματικός Μάγνος (235), διέταξε μερικούς στρατιώτες τού Μαξιμίνου να καταστρέψουν τη γέφυρα, που επέτρεψε στον αυτοκράτορα να περάσει τον Ρήνο, πρώην ύπατος Κουαρτίνος (235), στην Ανατολή, υποστηρίχθηκε από στρατιώτες πιστούς στον πρώην αυτοκράτορα Αλέξανδρο Σεβήρο Σαβινιανός (240), στην Αφρική, κυβερνήτης της επαρχίας Ιοταπιανός (σΣ. 248), στην Ανατολή Πακατιανός (σΣ. 248), στα σύνορα του Δούναβη, σκοτώθηκε από στρατιώτες Σιλβάνακος στο Ρήνο, αβέβαιη ημερομηνία Σπονσιανός στη Μοισία, αμφισβητείται η ύπαρξή του Λικινιανός (250) στη Ρώμη, εκτελέστηκε Τ. Ι. Πρίσκος (251–σκ; 252) στη Θράκη Βάλης ο Πρεσβύτερος στην Ιλλυρία, μεγάλος θείος του Βάλη Θεσσαλονικέως Ινγένιος (260) στην Παννονία, αυτοκτόνησε, πρώην κυβερνήτης Μακριανός ο Πρεσβύτερος, Mακριανός ο Νεότερος και Κουίετος (Σεπτέμβριος 260 – φθινόπωρο 261) στην Ανατολή, όλοι σκοτώθηκαν από τους δικούς τους στρατιώτες σε διαφορετικές περιπτώσεις Ρεγαλιανός (260) στην Παννονία, βασίλευσε με τη σύζυγό του Βαλίστας (επίσης: Βαλλίστας) (Φθινόπωρο εκ. 261) στην Ανατολή, πρώην πραιτοριανός έπαρχος, που συνδέεται με τον προηγούμενο Πίσων (σΣ. 261) στην Αχαΐα, αμφισβητείται η ύπαρξή του Βάλης Θεσσαλονικεύς (σκ. 261) στην Αχαΐα, φονευμένος από τον Mακρίνο, πρώην κυβερνήτη Μέμωρ (εκ. 261) στην Αίγυπτο Λεύκιος Μούσιος Αιμιλιανός (261 – άνοιξη εκ. 262) στην Αίγυπτο Οι αυτοκράτορες της Γαλλικής Αυτοκρατορίας Οι αυτοκράτορες της αυτοκρατορίας της Παλμύρας Οι πλαστοί (φανταστικοί) σφετεριστές: Κέλσος Σατουρνίνος: Πιθανώς ο κακός στον Τίτο Ανδρόνικο τού Σαίξπηρ Τρεβελιανός Κενσορίνος (269–σΣ. 270), σχεδόν σίγουρα ανύπαρκτος: αναφέρεται μόνο στην Ιστορία των Αυγούστων (Τyranni Triginta 33) χωρίς κανενός είδους γραπτή, επιγραφική, ή νομισματική επιβεβαίωση. Δομιτιανός (270–271) πιθανότατα στη Νότια Γαλατία. Πιθανότατα ενθάρρυνε τις δυσκολίες του Αυρηλιανού να αντιμετωπίσει μία εισβολή των Αλαμανών στην Ιταλία, που συνέβη στις αρχές της βασιλείας του. Η προσπάθειά του για εξουσία θα μπορούσε να είχε κατασταλεί από τον πραιτοριανό έπαρχο του Αυρηλιανού, τον Πλακιδιανό που βρισκόταν στην κοιλάδα του Ροδανού εκείνη την εποχή ή από τον Τέτρικο, τον Γαλάτη αυτοκράτορα. Φηλικίσιμος (σκ. 271) στη Ρώμη, δημόσιος υπάλληλος που εμπλέκεται σε διαφθορά Σεπτίμιος (σΣ. 271) στη Δαλματία Ουρβανός (271), αμφισβητείται η ύπαρξή του Φίρμος Α΄ (σκ. 273) στην Αίγυπτο, αμφισβητείται η ύπαρξή του Bονόσος (280) Πρόκουλος (280) Σατουρνίνος (280) Σαβίνος Ιουλιανός της Πανονίας Aμάνδος και Αιλιανός (285) Καραύσιος Α΄ (286–293) Άλεκτος (293–296) Δομίτιος Δομιτιανός (297) Αυρήλιος Αχιλλεύς (297–298) Ευγένιος (303) Δομίτιος Αλέξανδρος (308–εκ. 311) Καλόκαιρος (εκ. 333/334) Μαγνέντιος (350–353) Νεπωτιανός (350) Καραύσιος Β΄ (354–358), αμφισβητείται η ύπαρξή του Κλαύδιος Σιλβάνος (355) Προκόπιος (366) Mάρκελλος (366) Θεόδωρος (372) Φίρμος Β΄ (372–375) Ευγένιος (392–εκ. 394) Mάρκος (406–407) Γρατιανός (407) Μάξιμος της Ισπανίας (409–411, 420–421) Πρίσκος Άτταλος (409–410, 415–416) Ιοβίνος (411–413) Σεβαστιανός (412–413) Ηρακλειανός (412–413) Βονιφάτιος (427) Αρβάνδος (468) Ρωμανός (470) Ιούλιος Νέπως (476–480) κυβέρνησε ως Αυτοκράτορας εξόριστος στη Δαλματία από το 475, προσπάθησε να ανακτήσει τον αυτοκρατορικό θρόνο από το βαρβαρικό καθεστώς στην Ιταλία υπό τον Οδόακρο γύρω στο 479-480, σκοτώθηκε από τους στρατιώτες του την ίδια χρονιά. Βουρδουνέλος (εκ. 496), στην κοιλάδα του Έβρου. Πέτρος (εκ .506), στην κοιλάδα του Έβρου.