Πολιορκία της Κουντούζ

Η πολιορκία της Κουντούζ σημειώθηκε κατά την εισβολή των Ηνωμένων Πολιτειών στο Αφγανιστάν το 2001. Μετά την πτώση του Mazar-i-Sharif στις 9 Νοεμβρίου, το επίκεντρο της προέλασης της Βόρειας Συμμαχίας μετατοπίστηκε προς την πόλη Κουντούζ, η οποία ήταν το τελευταίο προπύργιο των Ταλιμπάν στο βόρειο Αφγανιστάν.

 Δυνάμεις υπό τη διοίκηση του στρατηγού Mohammed Daud Daud συναντήθηκαν με συμβούλους Αμερικανών Ειδικών Δυνάμεων και προχώρησαν στο Taloqan, φτάνοντας έξω από την πόλη στις 11 Νοεμβρίου. Εκεί, ο στρατηγός Daud έπεισε τον τοπικό ηγέτη των Ταλιμπάν να αλλάξει πλευρά, καταλαμβάνοντας έτσι την πόλη. Αφού κατέλαβαν τον έλεγχο του Taloqan, οι δυνάμεις του Daud προχώρησαν στην πόλη Kunduz. Σε μια προσπάθεια να πετύχει μια νίκη χωρίς να βασίζεται στη βοήθεια των ΗΠΑ, ο Daud εξαπέλυσε κατά μέτωπο επίθεση στην πόλη χωρίς να ενημερώσει τους Αμερικανούς. Η επίθεση κατέληξε σε μια καταστροφική αποτυχία, με αποτέλεσμα τον θάνατο πολλών εκατοντάδων μαχητών της Βόρειας Συμμαχίας. Μετά από αυτή την οπισθοδρόμηση, ο Daud ανασυγκρότησε τις δυνάμεις του και πολιόρκησε την πόλη, αυτή τη φορά βασιζόμενος στην αμερικανική αεροπορική υποστήριξη για να αποδυναμώσει την άμυνα των Ταλιμπάν. Για τις επόμενες έντεκα ημέρες, αμερικανικά πολεμικά αεροσκάφη βομβάρδισαν θέσεις των Ταλιμπάν, καταστρέφοντας 44 συγκροτήματα αποθηκών, 12 τανκς, 51 φορτηγά καθώς και πολλές χωματερές. Οι υπερασπιστές της Κουντούζ περιελάμβαναν έναν δυσανάλογα μεγάλο αριθμό ξένων μαχητών, συμπεριλαμβανομένων Άραβων, Τσετσένων και Ουζμπεκιστών τζιχαντιστών καθώς και Πακιστανούς εκπαιδευτές και στελέχη της ISI . Στις 22 Νοεμβρίου, οι δυνάμεις του Daud κατέλαβαν την κοντινή πόλη Khan Abad, σφίγγοντας την πολιορκία. Με την αμυντική τους θέση να επιδεινώνεται, οι δυνάμεις των Ταλιμπάν εντός της Κουντούζ ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις για να παραδοθούν στις 23 Νοεμβρίου. Πολλοί από τους υπερασπιστές της πόλης κατάφεραν να δραπετεύσουν με τη συνδρομή του Πακιστάν. Τουλάχιστον 2.000 από τους υπερασπιστές μέσα στην Κουντούζ, συμπεριλαμβανομένων των ανώτερων μελών της Αλ Κάιντα, μεταφέρθηκαν με αεροπλάνο έξω από την πόλη από τις πακιστανικές δυνάμεις με σιωπηρή έγκριση των ΗΠΑ, αν και και οι δύο χώρες αρνήθηκαν ότι αυτή η αερομεταφορά συνέβη. Ορισμένοι ηγέτες της Βόρειας Συμμαχίας κατηγόρησαν τις ΗΠΑ ότι επέτρεψαν να πραγματοποιηθεί η αερομεταφορά και εξέφρασαν την επιθυμία να εκδικηθούν τους ξένους μαχητές που βρίσκονταν μέσα στην πόλη. Μετά την τελική παράδοση των Ταλιμπάν στις 25 Νοεμβρίου, άρχισαν να εμφανίζονται αναφορές για μαχητές της Βόρειας Συμμαχίας που λεηλάτησαν την πόλη και διεξήγαγαν εκτελέσεις αιχμαλωτισμένων μαχητών Ταλιμπάν. Οι ξένοι μαχητές είχαν πολύ πιο σκληρή μεταχείριση από τα μέλη των Αφγανών Ταλιμπάν. Οι δύο διοικητές των Ταλιμπάν που είχαν ηγηθεί της υπεράσπισης της Κουντούζ, ο Φαζλ και ο Νούρι, θα σταλούν αργότερα στη φυλακή του Κόλπου του Γκουαντάναμο στο νησί της Κούβας . Ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκτιμούν ότι αρκετές εκατοντάδες ή πολλές χιλιάδες αιχμάλωτοι πέθαναν στη φυλακή Σέρμπεργκαν ή μετά τη διέλευση τους. Οι θάνατοι έγιναν γνωστοί ως η σφαγή του Dasht-i-Leili . Έχουν διατυπωθεί ισχυρισμοί, ιδίως από τον αρθρογράφο Τεντ Ραλ και το ντοκιμαντέρ του Τζέιμι Ντόραν το 2002 «Afgan Massacre: The Convoy of Death», ότι εμπλέκονται στρατεύματα των ΗΠΑ. Μια αναφορά των New York Times τον Ιούλιο του 2009 έκανε τον πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα να διατάξει μια έρευνα για το πώς η κυβέρνηση Μπους χειρίστηκε τις εκκλήσεις για έρευνα για τη σφαγή. Maley, William (3 Νοεμβρίου 2020). The Afghanistan Wars (στα English) (3rd έκδοση). Bloomsbury Academic. Malkasian, Carter (2021). The American War in Afghanistan: A History (στα Αγγλικά). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-755077-9.