Wartburg 1.3

Το Wartburg 1.3 (ελληνικά: Βάρτμπουργκ 1.3) ήταν ένα μεσαίο οικογενειακό αυτοκίνητο που παρήχθη στο Άϊζεναχ (γερμανικά: Eisenach) της πρώην Ανατολικής Γερμανίας και από τις 3 Οκτωβρίου 1990 της ενιαίας Γερμανίας, από την αυτοκινητοβιομηχανία Wartburg, από τις 12 Οκτωβρίου 1988 έως τις 10 Απριλίου 1991. Αντικατέστησε το Wartburg 353 και υπήρξε το τελευταίο μοντέλο της εταιρείας, ενώ ήταν και το μοναδικό που έφερε τετράχρονο κινητήρα, σε αντίθεση με τους δίχρονους όλων των προηγούμενων μοντέλων της. Συνολικά κατασκευάστηκαν μόλις 152.775 αντίτυπα από το μοντέλο αυτό, αριθμός πολύ μικρότερος από τα 1.224.662 αντίτυπα του Wartburg 353, καθώς το Wartburg 1.3 έπεσε θύμα της απελευθέρωσης της αγοράς μετά την επανένωση των δύο Γερμανιών στις 3 Οκτωβρίου 1990, σηματοδοτώντας έτσι και το οριστικό τέλος της εταιρείας στις 10 Απριλίου 1991.

 Το προκάτοχο μοντέλο Wartburg 353 είχε παραμείνει στην παραγωγή επί 22 έτη σχεδόν αμετάβλητο και μάλιστα με έναν 2-χρονο βενζινοκινητήρα 993 cm³ προπολεμικής τεχνολογίας, με εξαιρετικά υψηλές εκπομπές καυσαερίων, που συχνά παρομοιάζονταν με «μπλε σύννεφο» και έναν μεταλλικό ήχο / κροτάλισμα, που θύμιζε έντονα ηλεκτρικό πριόνι. Όλα αυτά όμως δεν οφειλόταν σε αδιαφορία της εταιρείας. Απεναντίας, κατά την μακρά αυτή χρονική περίοδο, οι Ανατολικογερμανοί μηχανικοί της Βάρτμπουργκ εξέλιξαν πολλά πρωτότυπα με σκοπό την αντικατάσταση του 353 και τα ανώτατα στελέχη και οι σχεδιαστές της μάρκας έκαναν πολλές προσπάθειες να εισάγουν νέα και πολύ πιο σύγχρονα μοντέλα. Επιπλέον, η εταιρεία είχε αρχίσει ήδη από τη δεκαετία του 1950 να πειραματίζεται με 4-χρονους κινητήρες και από το 1968 έως το 1982 οι μηχανικοί της φίρμας είχαν εξελίξει και κατασκευάσει μια ολόκληρη σειρά τετράχρονων κινητήρων βενζίνης, με κυβισμούς από 1.2 έως 1.6 λίτρα, με τελικό σκοπό να αντικαταστήσουν τον δίχρονο κινητήρα του 353. Ωστόσο, κάθε προσπάθεια για νέο μοντέλο ή έστω για πιο εξελιγμένο κινητήρα, παρεμποδιζόταν από την κυβέρνηση της τότε Ανατολικής Γερμανίας. Συγκεκριμένα, η ηγεσία της χώρας αρνιόταν διαρκώς να χρηματοδοτήσει το εκάστοτε πρότζεκτ, εν μέρει φοβούμενη κάθε φορά το οικονομικό κόστος των απαιτούμενων υλικών για πιο προηγμένα ντιζάιν, αλλά κυρίως για ιδεολογικούς λόγους, για τους οποίους ήταν ενάντια στην απόκτηση πιο σύγχρονων αυτοκινήτων από τις λαϊκές μάζες - μάλιστα υποστήριζε ότι οι πιο σύγχρονες τεχνολογίες θα ωθούσαν τον λαό στην αποδοχή καπιταλιστικών ανέσεων. Ως αποτέλεσμα, το 353 παρέμεινε στην παραγωγή επί 22 χρόνια και μάλιστα με τον ίδιο αναχρονιστικό δίχρονο κινητήρα. Σημειωτέον ότι το ίδιο ακριβώς συνέβη και με το άλλο μοντέλο αυτοκινήτου που κατασκεύαζε τότε η ίδια χώρα, το Trabant 601 και, παρομοίως, είχε ως αποτέλεσμα να παραμείνει και αυτό στην παραγωγή επί 27 χρόνια σχεδόν αμετάβλητο. Τελικώς, η λύση για την Wartburg ήρθε από τον κολοσσό της Volkswagen, ο οποίος το 1984, στα πλαίσια μιας εμπορικής συμφωνίας μεταξύ των τότε δύο Γερμανιών, πρότεινε στην κυβέρνηση της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας την τοποθέτηση του κινητήρα 1.3 λίτρων βενζίνης των Golf δεύτερης γενιάς και Polo δεύτερης γενιάς. Η κυβέρνηση φυσικά δέχτηκε αμέσως την προσφορά, καθώς δεν είχε λόγο να ανησυχήσει για τυχόν επιβάρυνση της οικονομίας της χώρας, και η Wartburg ήδη από το 1984 προσπάθησε να τον τοποθετήσει στο 353, αλλά τότε διαπίστωσε ότι το μπροστινό μέρος του αμαξώματος έπρεπε να υποστεί σημαντικές δομικές αλλαγές, προκειμένου να γίνει εφικτή η προσαρμογή. Μετά από 4 έτη σχετικής εξέλιξης, τον Οκτώβριο του 1988 ο 2-χρονος 3-κύλινδρος βενζινοκινητήρας αντικαταστάθηκε οριστικά από τον 4-χρονο 4-κύλινδρο βενζινοκινητήρα 1.3 λίτρων των Volkswagen Golf δεύτερης γενιάς και Volkswagen Polo δεύτερης γενιάς. Ταυτόχρονα, το μοντέλο υπέστη ένα εμφανές λίφτινγκ στα εμπρός και πίσω φώτα, ενώ απέκτησε νέους προφυλακτήρες και ένα εμφανώς πιο σύγχρονο ταμπλό. Επίσης, υπήρξαν κάποιες αλλαγές στον πίνακα οργάνων και τοποθετήθηκε νέα κολώνα τιμονιού και νέοι μοχλοί πάνω της, αν και το τιμόνι παρέμεινε ίδιο. Ο λεβιές ταχυτήτων επίσης μεταφέρθηκε στο πάτωμα, σε αντίθεση με τον λεβιέ ταχυτήτων του 353, ο οποίος ήταν πάνω στην κολώνα του τιμονιού. Το νέο μοντέλο ονομάστηκε Wartburg 1.3 από τον κυβισμό του κινητήρα (για την ακρίβεια ήταν 1.272 cm³) και μπήκε στη μαζική παραγωγή στις 12 Οκτωβρίου 1988. Η αρχική καφέ φθηνή επένδυση στις πόρτες ήταν αμετάβλητη από το 353, αλλά το 1989 τοποθετήθηκε καφέ δερματίνη (τεχνητό δέρμα), ενώ το 1990 καθιερώθηκε μαύρο ύφασμα. Το ίδιο έτος, μπήκαν και νέες χειρολαβές στις πόρτες. Το Wartburg 1.3 κατασκευαζόταν σε 3 εκδοχές αμαξώματος, τις ίδιες με το 353 και με τις ίδιες ονομασίες: Limousine (sedan): Οκτώβριος 1988 - Απρίλιος 1991. Το σεντάν ήταν, με διαφορά, η δημοφιλέστερη έκδοση. Tourist (station wagon): Φεβρουάριος 1989 - Απρίλιος 1991. Trans (pick-up): η σπανιότερη έκδοση, καθώς μόλις 920 αντίτυπα κατασκευάστηκαν.με δύο επίπεδα εξοπλισμού, επίσης κατ' αντιστοιχία με αυτά του 353: 1.3 Ν-Limousine και 1.3 Ν-Tourist (standard). 1.3 S-Limousine και 1.3 S-Tourist (De Luxe).Υπήρξαν και αγωνιστικά Wartburg Rally 1.3 που είχαν λάβει και επίσημη έγκριση από την Fédération Internationale du Sport Automobile / FISA, αλλά σε περιορισμένα αντίτυπα. Παρακάτω παρουσιάζονται οι εξωτερικές διαστάσεις της κάθε εκδοχής αμαξώματος, με την σειρά: μήκος / πλάτος / ύψος. Limousine (sedan): 4.220 / 1.645 / 1.495 χιλιοστά Tourist (station wagon): 4.280 / 1.645 / 1.520 χιλιοστά Trans (pick-up): 4.224 / 1.644 / 1.695 χιλιοστάΤο μεταξόνιο όλων των Wartburg 1.3 ήταν 2.450 χιλιοστά. Ο νέος κινητήρας είχε κυβισμό 1.272 cm³ και αρχική ισχύ 53 hp, έως τον Μάιο του 1990, προσφέροντας τελική ταχύτητα: Limousine (sedan): 150 km/h Tourist (station wagon): 141 km/h Trans (pick-up): 135 km/hΗ στάνταρ μετάδοση της βασικής έκδοσης του Wartburg 1.3 ήταν ένα 4-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο, ενώ όλες οι εκδόσεις De Luxe, τόσο στην S-Limousine (σεντάν), όσο και στην S-Tourist, έφεραν 5-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο, προσφέροντας έτσι λίγο καλύτερες επιδόσεις. Από τον Ιούνιο του 1990 και μετά, ο κινητήρας απέδιδε 58 hp, προσδίδοντας πλέον τις μέγιστες επιδόσεις της ιστορίας των πολιτικών εκδόσεων των μοντέλων της Wartburg. Η κορυφαία επίδοση φυσικά επετεύχθη από την έκδοση S-Limousine De Luxe, λόγω του 5-τάχυτου μηχανικού κιβωτίου, η οποία κατάφερνε επιτάχυνση 0-100 km/h σε 15 δευτερόλεπτα και τελική ταχύτητα 170 km/h. Οι δομικές αλλαγές στο μπροστινό μέρος, ωστόσο, για την τοποθέτηση του τετράχρονου κινητήρα, σε συνδυασμό με την πιο σύνθετη κατασκευή των 4-χρονων, προκάλεσαν μια άμεση εκτόξευση της εμπορικής τιμής του μοντέλου κατά 60% εν μία νυκτί! Επιπλέον, η κατανάλωση δεν είχε μειωθεί σημαντικά, ενώ και οι επιδόσεις αρχικά έτυχε να είναι ακριβώς οι ίδιες και από τον Ιούνιο του 1990 ελάχιστα καλύτερες. Γενικότερα, επίσης, είχε επικρατήσει πλέον στην κοινή γνώμη, εντός και εκτός συνόρων, η αίσθηση ότι «ο χρόνος έχει πια εντελώς ξεπεράσει το μοντέλο» και, παρά τις επιμέρους βελτιώσεις, η Wartburg δεν μπορούσε πια να ανταποκριθεί στα νεότερα στάνταρ. Ειδικά μάλιστα στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, οι πωλήσεις κατέρρευσαν πλέον ολοκληρωτικά, ακόμα και στην κυριότερη δυτικοευρωπαϊκή εξαγωγική αγορά, το Βέλγιο, ενώ σε κάποιες άλλες είχαν εκμηδενιστεί. Ενδεικτικώς, στην Ελλάδα μόλις 2 αντίτυπα πωλήθηκαν επίσημα ως καινούρια το 1990 και μόλις 6 αντίτυπα το 1991. Μάλιστα στα περισσότερα από τα άλλα κράτη, είχε πια σταματήσει να εξάγεται. Στις 3 Οκτωβρίου 1990, έλαβε χώρα η επανένωση των δύο Γερμανιών και αυτό έδωσε το τελειωτικό χτύπημα στο Wartburg 1.3 (όπως επίσης και στο άλλο μοντέλο αυτοκινήτου που κατασκεύαζε τότε η πρώην Ανατολική Γερμανία, το Trabant 1.1). Ο λόγος ήταν η απελευθέρωση της αγοράς, τόσο στην πρώην Ανατολική Γερμανία, όσο και στις άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, που είχε ως αποτέλεσμα τον ολικό εκμηδενισμό της ζήτησης. Σύντομα έγινε προφανές ότι το Wartburg 1.3 δεν μπορούσε πλέον να σταθεί εμπορικά στην ενιαία Γερμανία, καθώς όλοι οι υποψήφιοι αγοραστές της πρώην Ανατολικής Γερμανίας στράφηκαν προς τα μεταχειρισμένα Δυτικά οικογενειακά μοντέλα και αποκτούσαν κυρίως Volkswagen Golf δεύτερης γενιάς, Opel Kadett, Ford Escort τρίτης και τέταρτης γενιάς, BMW Σειράς 3 E30, Renault 19 και Citroën BX. Έτσι, το τελευταίο Wartburg 1.3 (ένα κόκκινο σεντάν) κύλησε από τη γραμμή παραγωγής στις 10 Απριλίου 1991, χωρίς διάδοχο, και αυτό σηματοδότησε το οριστικό τέλος της εταιρείας Wartburg. Για την ιστορία, το εργοστάσιο εξαγοράστηκε αμέσως μετά από την Opel, η οποία γκρέμισε τα περισσότερα από τα παλαιά κτίσματα και οικοδόμησε νέες, πιο σύγχρονες μονάδες παραγωγής. Από τότε μέχρι σήμερα, στις καινούριες εγκαταστάσεις της ίδιας τοποθεσίας, παράγονται οι διαδοχικές γενιές του Opel Corsa, ενώ τα πρώτα χρόνια σε αυτές κατασκευάστηκαν και αρκετά αντίτυπα της πρώτης γενιάς του Opel Vectra. Lars Leonhardt, Michael Schubert: Sportlich, schnell, schön. 50 Jahre Wartburg Sportwagen. Verlag Kraftakt, Reichenbach u. a. 2007, ISBN 978-3-938426-05-0, (Gebundene und bebilderte Ausgabe). Jürgen Lisse: Fahrzeuglexikon Wartburg. Bildverlag Böttger GbR, Witzschdorf 2007, ISBN 978-3-937496-20-7. Horst Ihling: DDR-Legende Wartburg. Schneider Text, Giel-Courteilles, France 2010, ISBN 978-3-7688-5796-3. Bernard Vermeylen, Voitures des pays de l'Est, Boulogne-Billancourt, ETAI, 2008, ISBN 9782726888087 (OCLC 470767381). History of Wartburg http://forum.Wartburg 1.3 (στα γερμανικά)