Κέρματα ευρώ

Το ευρώ (EUR ή €) είναι το νόμισμα 19 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.). Κέρματα εκδίδουν οι εξής χώρες: Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Εσθονία, Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ολλανδία, Πορτογαλία, Σλοβακία, Σλοβενία και Φινλανδία, καθώς και το Μονακό, ο Άγιος Μαρίνος, το Βατικανό και η Ανδόρρα, σύμφωνα με νομισματική συμφωνία με τα μέλη της Ε.Ε. Το ευρώ χρησιμοποιούν επίσης το Μαυροβούνιο και το Κόσοβο. Τα κέρματα ευρώ και τα τραπεζογραμμάτια ευρώ κυκλοφόρησαν την 1η Ιανουαρίου 2002. Τα κέρματα έχουν μία κοινή και μία εθνική όψη. Στην κοινή όψη απεικονίζονται η αξία του κέρματος και ένας χάρτης της Ευρώπης. Σχεδιαστής της είναι ο Βέλγος Luc Luyckx. Η εθνική όψη διαφέρει για κάθε χώρα. Όλα τα κέρματα έχουν στο σχέδιό τους και τα 12 αστέρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την ημερομηνία κοπής τους (Το Βέλγιο, η Γαλλία, η Ισπανία, το Μονακό, η Ολλανδία και η Φινλανδία είναι οι μοναδικές χώρες που έχουν κέρματα με ημερομηνία κοπής πριν το 2002). Ένα ευρώ διαιρείται σε 100 λεπτά και υπάρχουν 8 διαφορετικές αξίες. Αν και το ευρώ σε όλες τις χώρες έχει το ίδιο όνομα, για την υποδιαίρεσή του χρησιμοποιείται ο όρος cent (σεντ). Στην Ελλάδα χρησιμοποιείται και ο όρος λεπτό καθώς και παλιότερα το λεπτό αποτελούσε υποδιαίρεση της δραχμής.

 Τα κέρματα των € 0,01 και € 0,02 δεν χρησιμοποιούνται στη Φινλανδία και στην Ολλανδία. Οι χώρες αυτές θεώρησαν ότι τα κέρματα αυτά έχουν δυσανάλογα μεγάλο διαχειριστικό κόστος, και έτσι σταμάτησαν την παραγωγή τους. Τα κέρματα αυτά παραμένουν νόμιμα, απλά οι τιμές στρογγυλοποιούνται στο πλησιέστερο πεντάλεπτο (€ 0,05). Έτσι, τιμές που λήγουν σε € 0,01, € 0,02, € 0,06 και € 0,07 στρογγυλοποιούνται προς τα κάτω, ενώ αυτές που λήγουν σε € 0,03, € 0,04, € 0,08 και € 0,09 προς τα πάνω. Η στρογγυλοποίηση εφαρμόζεται στο τελικό ποσό μόνο, ενώ οι καθαρές τιμές (προ ΦΠΑ για παράδειγμα) εμφανίζονται ακόμη σε υποδιαιρέσεις του ενός λεπτού (€ 0,01). Λόγω του γεγονότος ότι τα δύο αυτά κράτη έχουν εκδώσει λίγα κέρματα αυτών των αξιών μέχρι τη διακοπή της παραγωγής τους, τα κέρματα αυτά έχουν ιδιαίτερη αξία για τους συλλέκτες. Στις 7 Ιουνίου 2005, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Οικονομικών (ECOFIN) αποφάσισε να αλλάξει το σχέδιο της κοινής πλευράς των κερμάτων των μεσαίων και μεγάλων αξιών (από 10 λεπτά έως και 2 ευρώ). Συγκεκριμένα, τροποποιήθηκε ο εικονιζόμενος χάρτης, ώστε να συμπεριλάβει ολόκληρη την Ευρώπη, αντί μόνο των χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως ήταν το αρχικό σχέδιο. Τα πρώτα κέρματα με το νέο σχέδιο κυκλοφόρησαν την 1 Ιανουαρίου 2007. Τα κράτη-μέλη έχουν την υποχρέωση να μην αλλάζουν το σχέδιο της εθνικής πλευράς τους συχνότερα από πέντε χρόνια. Υπάρχουν πάντως και εξαιρέσεις, όπως για παράδειγμα περίπτωση θανάτου αρχηγού κράτους που εικονίζεται στα κέρματα. Σε αυτή την περίπτωση το κράτος έχει το δικαίωμα να εκδώσει κέρματα με νέο σχέδιο. Τα αναμνηστικά κέρματα των 2 ευρώ είναι ειδικά κέρματα που εκδίδονται από τις χώρες μέλη της ευρωζώνης με την ευκαιρία κάποιας ιστορικής επετείου ή για τον εορτασμό ή προς τιμή κάποιου σύγχρονου γεγονότος. Έχουν νόμιμη ισχύ και χρησιμοποιούνται κανονικά στις συναλλαγές όπως τα συνηθισμένα κέρματα ευρώ. Η παράδοση ορισμένων κρατών να εκδίδουν σειρές χρυσών και αργυρών κερμάτων, έχει συνεχιστεί και στην εποχή του ευρώ. Τα νομίσματα αυτά όμως δεν είναι νόμιμο χρήμα και δεν μπορούν να κυκλοφορήσουν στην αγορά. Σε κάθε περίπτωση, ο σκοπός έκδοσης τέτοιου είδους νομισμάτων είναι καθαρά συλλεκτικός και δεν υπάρχει πρόθεση έκδοσης νόμιμου χρήματος. Εξάλλου, σε αυτές τις περιπτώσεις νομισμάτων, η αξία του υλικού υπερβαίνει κατά πολύ την ονομαστική αξία του κέρματος. Τραπεζογραμμάτια ευρώ Χρυσά και ασημένια συλλεκτικά νομίσματα Ευρώ (Κύπρος) Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα