Μαρία Βοναπάρτη

Η Μαρία Βοναπάρτη (Marie Bonaparte, 2 Ιουλίου 1882 - 21 Σεπτεμβρίου 1962) του Οίκου Βοναπάρτη ήταν Γαλλίδα ψυχαναλύτρια, που συνδέθηκε άμεσα με τον Σίγκμουντ Φρόυντ, και σύζυγος του πρίγκιπα Γεωργίου της Ελλάδας. Ο πλούτος της Μαρίας και η δημοτικότητα της ψυχανάλυσης, συνέβαλλαν στη διαφυγή του Φρόυντ από τη ναζιστική Γερμανία.

 Η Μαρία Βοναπάρτη ήταν κόρη του Ρολάνδου Βοναπάρτη (1858 - 1924) και της Μαρί Φελίξ Μπλάνκ (1859 - 1882). Γεννήθηκε στο Σαιν-Κλου, προάστιο των Παρισίων στη Γαλλία. Η μητέρα της πέθανε από επιπλοκή κατά τη γέννησή της. Η Μαρία ήταν μικρανηψιά του Ναπολέοντα Α΄ της Γαλλίας. Ο παππούς της ήταν ο Πέτρος Ναπολέων Βοναπάρτης, γιος του Λουκιανού Βοναπάρτη και ανιψιός του Ναπολέοντα Α΄. Ο παππούς της, από τη μητέρα της, ήταν ο Φρανσουά Μπλανκ, ο μεγαλύτερος κατασκευαστής ακινήτων του Μόντε Κάρλο. Παντρεύτηκε τον πρίγκιπα Γεώργιο της Ελλάδας με πολιτικό γάμο στις 21 Νοεμβρίου 1907στο Παρίσι και με θρησκευτική τελετή στις 12 Δεκεμβρίου 1907 στην Αθήνα. Έκτοτε επίσημα ήταν επίσης γνωστή ως «Πριγκίπισσα Γεωργίου της Ελλάδος». Έκαναν μαζί δύο παιδιά: Πέτρος (1908 - 1980). Ευγενία (1910 - 1988). Ανάμεσα στις πολλές υπηρεσίες της στην ψυχανάλυση ήταν η καταβολή λύτρων για την απελευθέρωση του Σίγκμουντ Φρόυντ από τη ναζιστική Γερμανία, η υποστήριξη των ανθρωπολογικών εξερευνήσεων του Geza Roheim, και η διαφύλαξη των επιστολών του Φρόυντ προς τον Βίλεμ Φλίες (Wilhelm Fliess), παρά την επιθυμία του Φρόυντ να καταστραφούν. Ο Φρόυντ είπε στη Μαρία Βοναπάρτη: «η μεγάλη ερώτηση που δεν έχει απαντηθεί ποτέ και που δεν είμαι σε θέση ακόμα να απαντήσω, παρά τα τριάντα έτη έρευνάς μου στη θηλυκή ψυχή, είναι: τι θέλει μια γυναίκα;». Το 1926 ίδρυσε το Γαλλικό Ίδρυμα Ψυχανάλυσης (Société Psychoanalytique de Paris, SSP). Στις 2 Ιουνίου 1953, η Μαρία και ο Πρίγκιπας Γεώργιος αντιπροσώπευσαν τον ανηψιό τους, Παύλο Α΄ της Ελλάδας, στη στέψη της Ελισάβετ Β΄ του Ηνωμένου Βασιλείου, στο Λονδίνο. Κουρασμένη από τη διάρκεια της τελετής, η Μαρία πρότεινε μια σύντομη ψυχανάλυση στον κύριο που είχε καθίσει δίπλα της, που ήταν ο μελλοντικός Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Μιττεράν. Ο Μιττεράν ενέδωσε στη Μαρία, και οι δυο τους πολύ λίγο παρακολούθησαν οποιοδήποτε μέρος της στέψης, αφού βρήκαν τη συζήτησή τους πολύ πιο ενδιαφέρουσα από τη μεγάλη και επίσημη τελετή. Ήταν ψυχαναλύτρια μέχρι το θάνατό της το 1962, όταν πέθανε από λευχαιμία στο Γκασέν του Σαιν-Τροπέ σε ηλικία 80 ετών. Αποτεφρώθηκε στη Μασσαλία και η τέφρα της ενταφιάστηκε στον τάφο του Πρίγκιπα Γεωργίου στο Τατόι, κοντά στην Αθήνα. Η ιστορία της σχέσης της με τον Σίγκμουντ Φρόυντ και ο τρόπος με τον οποίο βοήθησε στη διαφυγή του ίδιου και της οικογένειάς του, έγινε κινηματογραφική ταινία το 2004, με τίτλο Πριγκίπισσα Μαρία, σε σκηνοθεσία του Μπενουά Ζακό, με πρωταγωνιστές την Κατρίν Ντενέβ ως Μαρία Βοναπάρτη και τον Χάιντς Μπέννεντ ως Σίγκμουντ Φρόυντ. Η Μαρία Βοναπάρτη έγραψε αρκετά έργα: Guerres militaires et guerres sociales, Paris Flammarion 1920 Le printemps sur mon jardin, Paris Flammarion 1924 Edgar Poe, Etudes psychanalytique (2 volumes), Paris Denoel et Steele, 1933 Topsy, Chow-Chow au poil d'or, Paris Denoel et Steele, 1937 La mer et le rivage. Paris: imprime pour l' auter, 1940 Mythes de guerre, Imago Publishing Co, 1946 Les glanes des jours, Imago Publishing Co, 1950 Chronos, Eros, Thanatos, Imago Publishing Co, 1951 Monologues devant la vie et la mort, Imago Publishing Co, 1951 Les glauges aventures de Flyda des mers, Imago Publishing Co, 1950 Bertin, Celia, Marie Bonaparte: A life, Yale University Press, New Haven, 1982. ISBN 0-15-157252-6 Ανδρέας Εμπειρίκος, «Μαρία Βοναπάρτη. Βιογραφικό σημείωμα», Εποχές, (Οκτώβριος 1963), σελ. 36–38