Λεοντίνα Κόεν

Η Λεοντίνα Βλαντισλάβοβνα Κόεν (ρωσικά: Леонтина Владиславовна Коэн‎, γεννηθείσα Πέτκε, ρωσικά: Петке‎, επιχειρησιακό ψευδώνυμο Χέλεν Κρόγκερ, αγγλικά: Helen Kroger‎, 11 Ιανουαρίου 1913, Άνταμς, Μασαχουσέτη, ΗΠΑ - 23 Δεκεμβρίου 1992, Μόσχα, Ρωσία) ήταν Σοβιετική αξιωματικός πληροφοριών αμερικανικής καταγωγής. Τιμήθηκε με την διάκριση του Ήρωα της Ρωσικής Ομοσπονδίας (ο τίτλος απονεμήθηκε μεταθανάτια το 1996).

 Γεννήθηκε στις 11 Ιανουαρίου 1913. Οι γονείς της ήταν μετανάστες από την Πολωνία. Από τα 13 της εργάστηκε ως οικονόμος, σερβιτόρα, πωλήτρια ρούχων, εργάτρια σε εργοστάσιο δερμάτινων ειδών και ζαχαροπλαστείο. Στα τέλη της δεκαετίας του 1920 μετακόμισε στη Νέα Υόρκη. Στα νιάτα της ήταν συνδικαλίστρια, το 1936 εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα των ΗΠΑ. Γνώρισε τον μελλοντικό της σύζυγο Μόρρις Κόεν στη Νέα Υόρκη σε μια αντιφασιστική συγκέντρωση το 1937 μετά την επιστροφή του από την Ισπανία, όπου συμμετείχε στον Εμφύλιο Πόλεμο ως μέλοςΔιεθνούς Ταξιαρχίας. Παντρεύτηκαν το 1941. Στις αρχές της δεκαετίας του 1940, στρατολογήθηκε από τις υπηρεσίες πληροφοριών της ΕΣΣΔ, ακολουθώντας τον σύζυγό της. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, χρησιμοποιήθηκε ως πράκτορας-σύνδεσμος για τον ξένο σταθμό πληροφοριών στη Νέα Υόρκη. Σύμφωνα με οδηγίες από τη Μόσχα, εξόρυξε δείγματα ουρανίου στον Καναδά σε τρεις μήνες. Τον Αύγουστο του 1945, μετακόμισε στηνΑλμπουκέρκη, που βρίσκεται κοντά στο μυστικό ατομικό εργαστήριο των ΗΠΑ στο Λος Άλαμος, όπου συναντήθηκε με έναν σοβιετικό πληροφοριοδότη ξένων μυστικών υπηρεσιών και παρέδωσε στη Μόσχα μια σειρά από πολύτιμα υλικά για το Σχέδιο Μανχάταν. Το 1949, μαζί με τον σύζυγό της, εργάστηκε ως σύνδεσμος για τον σοβιετικό αξιωματικό πληροφοριών Ρουντόλφ Άμπελ. Το 1950 αναγκάστηκαν να καταφύγουν στην ΕΣΣΔ. Το 1954, το ζευγάρι της στάλθηκε ως επικοινωνιολόγοι-ραδιοφωνικοί του Κονόν Μολόντι στη Μεγάλη Βρετανία, όπου κατά τη διάρκεια της εργασίας τους μετέφεραν στο «κέντρο» μεγάλο αριθμό σημαντικών μυστικών υλικών, συμπεριλαμβανομένων υλικών περί των πυραυλικών όπλων, τα οποία εκτιμήθηκαν ιδιαίτερα από τους ειδικούς. Ως αποτέλεσμα της προδοσίας του αρχηγού του τμήματος επιχειρησιακού εξοπλισμού της πολωνικής υπηρεσίας πληροφοριών Μιχάλ Γκολενέφσκι, ο οποίος είχε στρατολογηθεί από τη CIA, η βρετανική αντικατασκοπεία MI-5 αντιλήφθηκε ότι σοβιετικοί πράκτορες εργάζονταν στη χώρα. Στις 7 Ιανουαρίου 1961, ο Κονόν Μολόντι συνελήφθη ενώ λάμβανε πληροφορίες στην περιοχή του σταθμού Βατερλό στο Λονδίνο. Μετά από κάποιο καιρό, η MI5 «κατάλαβε» και συνέλαβε τους Κρόγκερ, οι οποίοι είχαν επαφή με τον αξιωματικό πληροφοριών. Στη δίκη, ο Κονόν ανέλαβε όλες τις κατηγορίες πάνω του, αρνούμενος τη συμμετοχή του ζευγαριού της οικογένειας σε δραστηριότητες πληροφοριών, αλλά παρά το γεγονός ότι το δικαστήριο απέτυχε να αποδείξει τη συμμετοχή του ζεύγους Κρόγκερ στην εργασία για τη σοβιετική υπηρεσία πληροφοριών, η βρετανική δικαιοσύνη, την οποία η αμερικανική πλευρά ενημέρωσε για τα γεγονότα που της ήταν γνωστά για αυτό το θέμα, καταδίκασε τον Πίτερ σε 25 χρόνια και την Χέλεν σε 20 χρόνια φυλάκιση. Τον Αύγουστο του 1969, οι βρετανικές αρχές συμφώνησαν στην ανταλλαγή των Κρόγκερ για τον Τζέραλντ Μπρουκ, ο οποίος καταδικάστηκε για εισαγωγή «αντισοβιετικών» υλικών στην ΕΣΣΔ, καθώς και δύο ακόμη Βρετανών που καταδικάστηκαν για απόπειρα εισαγωγής ναρκωτικών στην ΕΣΣΔ. Η ανταλλαγή έγινε τον Οκτώβριο. Το ζευγάρι εγκαταστάθηκε στη Μόσχα και έλαβε σοβιετική υπηκοότητα. Η Λεοντίνα Κόεν συνέχισε να εργάζεται στο τμήμα παράνομων πληροφοριών μέχρι τις τελευταίες μέρες της ζωής της. Εκτελούσε ειδικά καθήκοντα, ταξίδεψε σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες για να οργανώσει συναντήσεις με παράνομους αξιωματικούς των πληροφοριών. Στις 23 Δεκεμβρίου 1992, η Λεοντίνα Κόεν πέθανε. Τάφηκε στο νεκροταφείο Κούντσεβο στη Μόσχα. Στις 15 Ιουνίου 1996, με Διάταγμα του Προέδρου της Ρωσικής Ομοσπονδίας, στην Λεοντίνα Βλαντισλάβοβνα Κόεν (μετά θάνατον) απονεμήθηκε ο τίτλος του Ήρωα της Ρωσικής Ομοσπονδίας για την επιτυχή ολοκλήρωση ειδικών καθηκόντων για τη διασφάλιση της κρατικής ασφάλειας σε συνθήκες που συνδέονται με κίνδυνο της ζωής, επιδεικνύοντας ηρωισμό και θάρρος. Για σπουδαίες υπηρεσίες στη διασφάλιση της κρατικής ασφάλειας της ΕΣΣΔ, της απονεμήθηκαν τα Τάγματα του Κόκκινου Λαβάρου (17/11/1969) και της Φιλίας των Λαών (τη δεκαετία του 1980). Антонов В. С., Карпов В. Н. Тайные информаторы Кремля. Женщины в разведке. — М.: Гея итерум, 2002. — 320 с. — (Рассекреченные жизни). — 5000 экз. — ISBN 5-85589-011-2. Симонов А. А., Чудинова С. В. Женщины — Герои Советского Союза и России. — Москва: Фонд «Русские Витязи», Музей техники Вадима Задорожного, 2017. — С. 298—299. — 352 с. — ISBN 9785990960701. Рощупкин В. Т. «Разведка сыграла очень большую роль». // Военно-исторический журнал. — 1992. — № 4-5. — С.35-37. Леонтина Владиславовна Коэн (рус.). Сайт «Герои страны». Леонтина Тереза Коэн на сайте СВР Могила на Кунцевском кладбище, уч.10 Разведчики-нелегалы Коэны: история работы и провала