Ισπανικές γενικές εκλογές Νοεμβρίου 2019

Την Κυριακή 10 Νοεμβρίου 2019, στο Βασίλειο της Ισπανίας διεξήχθησαν γενικές εκλογές για τις 700 έδρες στο Κογκρέσο των Αντιπροσώπων και τις 12 από τις 265 έδρες στη Γερουσία, του 14ου Ισπανικού Κοινοβουλίου. Οι εκλογές ήταν πρόωρες και διεξήχθησαν όπως ορίζεται στο άρθρο 67.9 του Ισπανικού Συντάγματος, όταν μετά τις εκλογές του Απριλίου 2019, και τις διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν, ο Πέδρο Σάντσεθ δεν κατάφερε να καταλήξει σε μία συμφωνία για το σχηματισμό κυβέρνησης. Ο Βασιλιάς Φίλιππος ΣΤ' προκήρυξε εκλογές για τις 10 Νοεμβρίου. Μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων μεταξύ του Ισπανικού Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος και του Ενωμένοι Μπορούμε, ο ιδρυτής του Ποδέμος, ο Ινίγο Ερεχόν, ίδρυσε το κόμμα Μας Παΐς (βασισμένο στην πολιτική πλατφόρμα Μας Μαδρίτη), και μία εθνική συμμαχία με αρκετά περιφερειακά κόμματα και πρώην συμμάχους του Ποδέμος και της Ενωμένης Αριστεράς, όπως η Δέσμευση, το Έκουο και η Αραγονική Ένωση.Στις εκλογές σημειώθηκε άνοδος για το Λαϊκό Κόμμα και για το ακροδεξιό κόμμα Βοξ, ενώ αντίθετα ήταν καταστροφικές για τους Πολίτες που έχασαν 47 έδρες. Μετά τις εκλογές, το Ισπανικό Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα και οι Ενωμένοι Μπορούμε κατάφεραν να σχηματίσουν με επιτυχία την πρώτη κυβέρνηση συνεργασίας στην Ισπανία από τον καιρό της δεύτερης Ισπανικής Δημοκρατίας (1931-1939).

 Το Ισπανικό Κοινοβούλιο είναι ένα διθάλαμο νομοθετικό σώμα, που αποτελείται από άνω και κάτω βουλή. Το Κογκρέσο των Αντιπροσώπων είναι η κάτω βουλή και η Γερουσία είναι η άνω βουλή. Οι εξουσίες και οι αρμοδιότητές τους είναι αυτές που ορίστηκαν στο Ισπανικό Σύνταγμα. Οι εκλογές έγιναν με καθολική, άμεση και μυστική ψηφοφορία, στην οποία δικαίωμα προσέλευσης είχαν όλοι οι πολίτες άνω των δεκαοκτώ ετών, ισότιμα. Οι Ισπανοί του εξωτερικού έχουν το δικαίωμα να ψηφίσουν, αλλά πρέπει να υποβάλουν αίτηση πρώτα ( ισπανικά: Voto rogado‎), και να ακολουθήσουν μία γραφειοκρατική διαδικασία, που όμως συχνά παρουσιάζει δυσκολίες, οπότε οι εκπατρισμένοι απογοητεύονται και η προσέλευσή τους παραμένει χαμηλή.Για το Κογκρέσο των Αντιπροσώπων, εκλέχθηκαν 350 μέλη με εκλογικό σύστημα αναλογικής εκπροσώπησης με κλειστές λίστες, με εκλογικό όριο 3% των έγκυρων ψήφων (στις οποίες συμπεριλαμβάνονται τα λευκά ψηφοδέλτια), και η κατανομή των εδρών έγινε με μέθοδο Ντ'Οντ. Η κατανομή των εδρών στις εκλογικές περιφέρειες έγινε ως εξής: σε έκαστη από τις 50 επαρχίες της Ισπανίας ανατέθηκαν αρχικά δύο έδρες. Μετά, έγινε αντιστοίχιση των 248 εδρών αναλογικά με τον πληθυσμό των επαρχιών. Οι δύο τελευταίες έδρες ανατέθηκαν στις αυτόνομες κοινότητες Θέουτα και Μελίγια, όπου οι εκλογές έγιναν με πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα.Για τη Γερουσία, εκλέχθηκαν 208 μέλη με εκλογικό σύστημα πολλαπλής μη μεταβιβάσιμης ψήφου με ανοιχτές λίστες. Στις τετραεδρικές περιφέρειες οι εκλογείς ψήφισαν μέχρι τρεις υποψηφίους. στις εκλογικές περιφέρειες δύο ή τριών εδρών ψήφισαν μέχρι δύο υποψηφίους, και στις μονοεδρικές περιφέρειες ψήφισαν έναν. Σε καθεμιά από τις 47 χερσαίες επαρχίες ανατέθηκαν τέσσερις έδρες, ενώ στις νησιωτικές επαρχίες, όπως οι Βαλεαρίδες και οι Κανάριοι Νήσοι, ανατέθηκαν τρεις έδρες σε έκαστο από τα μεγάλα νησιά: Μαγιόρκα, Γκραν Κανάρια και Τενερίφη, και μία έδρα σε έκαστο από τα μικρά νησιά: Μινόρκα, Ίμπιζα, Φορμεντέρα, Φουερτεβεντούρα, Λα Γκομέρα, Ελ Ιέρρο, Λανθαρότε και Λα Πάλμα. Στις κοινότητες Θέουτα και Μελίγια ανατέθηκαν δύο έδρες σε καθεμία. Σε έκαστη από τις 17 αυτόνομες κοινότητες ανατέθηκε ένας βασικός γερουσιαστής, και ένας επιπλέον γερουσιαστής ανά ένα εκατομμύριο κατοίκους. Κατά την προεκλογική περίοδο ο Ινίγο Ερεχόν ίδρυσε το αριστερό κόμμα Πιο Χώρα (Μας Παΐς). Ο Ινίγο ήταν συνιδρυτής του Ποδέμος, από το οποίο διασπάστηκε το 2018 για να ιδρύσει το Πιο Μαδρίτη. Με το Πιο Χώρα ο Ινίγο αποσκοπεί στο να προσελκύσει τους απογοητευμένους (μετά τις εκλογές του Απριλίου) εκλογείς στις κάλπες. Το Πιο Χώρα συμμάχησε με αρκετά άλλα κόμματα, όπως τα Δέσμευση, Αραγονική Ένωση και το Οίκο (πρώην σύμμαχος του Ενωμένοι Μπορούμε). Επίσης, και το Ποδέμος της Μούρθια προσχώρησε στο Πιο Χώρα, το οποίο ανέβηκε στο 6% των δημοσκοπήσεων αμέσως μόλις ιδρύθηκε. Το 2017 το Κογκρέσο των Αντιπροσώπων, με πρωτοβουλία του ΙΣΕΚ και του Πέδρο Σάντσεθ, ψήφισε να εκταφεί ο πρώην δικτάτορας Φρανθίσκο Φράνκο από την Κοιλάδα των Πεσόντων, επειδή προορίζεται μόνο για όσους έχασαν τις ζωές τους στον Εμφύλιο. Όμως, η οικογένεια του Φράνκο κατέφυγε στα δικαστήρια ζητώντας έφεση. Τελικά, στις 24 Σεπτεμβρίου το Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας αποφάνθηκε υπέρ του ψηφίσματος για εκταφή. Ένα μήνα μετά, η απόφαση εκτελέστηκε, παρά τις ταραχές και διαμαρτυρίες. Οι δημοσκοπήσεις της Ισπανικής εφημερίδας El Mundo έδειξαν ότι το 43% του λαού ήταν υπέρ και το 32,5% κατά της εκταφής. Στις 13 Οκτωβρίου, οι αρχηγοί του Καταλονικού κινήματος ανεξαρτησίας που είχαν εμπλακεί στις ταραχές του Οκτωβρίου 2017 καταδικάστηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο σε ποινή φυλάκισης για 9-13 χρόνια για εξέγερση και υπεξαίρεση. Μετά την ανακοίνωση της απόφασης, ακολούθησε ένα κύμα ταραχών και βίαιων επεισοδίων σε όλη την Καταλονία και ιδιαίτερα στη Βαρκελώνη. Ακολουθεί πίνακας με τα κόμματα και τις συμμαχίες που συμμετείχαν στις εκλογές. Στις 11 Νοεμβρίου, μία μέρα μετά τις εκλογές, ο Αλμπέρτ Ριβέρα παραιτήθηκε από την θέση του αρχηγού των Πολιτών, αφού το κόμμα του υπέστη μεγάλη απώλεια, χάνοντας το ~80% των εδρών του στο Κογκρέσο και το ~1/3 των εδρών του στη Γερουσία (κυρίως από τα κόμματα Βοξ και Λαϊκό Κόμμα), και μάλιστα ανακοίνωσε την πρόθεσή του να εγκαταλείψει την έδρα του στο Κογκρέσο και να αποσυρθεί από την πολιτική εντελώς. Το Λαϊκό Κόμμα ανέκτησε το 1/3 των εδρών στο Κογκρέσο και σχεδόν τις μισές έδρες γερουσιαστών που έχασε στις εκλογές του Απριλίου 2019. Το δεξιό εθνικιστικό κόμμα Βοξ διπλασίασε τις έδρες του στο Κογκρέσο και κέρδισε τις δύο πρώτες του έδρες γερουσιαστών. To αριστερό και Καταλανικό εθνικιστικό κόμμα Υποψηφιότητα Λαϊκής Ενότητας, που συμμετείχε για πρώτη φορά σε γενικές εκλογές νομοθετικού σώματος, κέρδισε τις δύο πρώτες έδρες του. Αμέσως μετά τις εκλογές, το ΙΣΕΚ απέκλεισε το ενδεχόμενο σχηματισμού μίας μεγάλης υπερσυμμαχίας με το Λαϊκό Κόμμα ως τρόπο για να τερματιστεί το αδιέξοδο. Στις 12 Νοεμβρίου, το Μπορούμε και το ΙΣΕΚ ανακοίνωσαν το προσχέδιο μίας συμφωνίας για κυβέρνηση συνεργασίας, που αν εγκρινόταν θα ήταν η πρώτη κυβέρνηση συνεργασίας από τότε που έγινε η μετάβαση της χώρας στη δημοκρατία. Στις 23 Νοεμβρίου, το ΙΣΕΚ και το ΚΣΚ ψήφισαν υπέρ της προ-συμφωνίας με το Ενωμένοι Μπορούμε, με ποσοστά 94,7% και το 93,3% αντίστοιχα. Στις 27 Νοεμβρίου, το Ενωμένοι Μπορούμε ψήφισε υπέρ της προ-συμφωνίας με το Σοσιαλιστικό Κόμμα, με ποσοστό 96,8% των παρευρισκόμενων. Σχηματισμός της κυβέρνησηςΣτις 7 Ιανουαρίου 2020, ο Πέδρο Σάντσεθ διορίστηκε Πρωθυπουργός με την εμπιστοσύνη του Κογκρέσου των Αντιπροσώπων.