Λάο Τσε

Ο Λάο Τσε (κινεζικά: 老子, πινγίν: Lǎozǐ, επίσης Lao Tzŭ, Lao Tse ή Laotze) είναι ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα της κινέζικης φιλοσοφίας. Το όνομα Λάο Τσε σημαίνει «γέροντας διδάσκαλος». Σύμφωνα με την κινέζικη παράδοση, έζησε κατά τον 6ο αιώνα π.Χ. Πολλοί ιστορικοί τοποθετούν τη ζωή του στον 4ο αιώνα π.Χ. την περίοδο δηλαδή των “εκατό σχολών σκέψης” ενώ άλλοι αμφισβητούν την ιστορική του ύπαρξη. Στον Λάο Τσε αποδίδεται η συγγραφή του Ταοϊστικού έργου Τάο Τε Τσινγκ, κάτι που τον καθιέρωσε ως τον ιδρυτή του Ταοϊσμού.

 Λίγα είναι γνωστά για τη ζωή του. Θεωρείται ότι γεννήθηκε στο Τσυ-Γιέν, ένα χωριό της επαρχίας Χου, της πολιτείας Τσου, που αντιστοιχεί στο σημερινό Λου-γί της επαρχίας Χονάν. Ήταν μάλλον ένας ερημίτης ευγενής, ο οποίος δίδασκε την αδράνεια, την εσωτερική γαλήνη και αδιαφορούσε για τα εγκόσμια. Ο Λάο Τσε έγινε ένα σημαίνον πρόσωπο για τον κινέζικο πολιτισμό. Σύμφωνα με το μύθο, η μητέρα του τον εγκυμονούσε για 8 ή 80 χρόνια, και όταν γεννήθηκε είχε λευκά μαλλιά. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Λάο Τσε ήταν γηραιότερος σύγχρονος του Κομφούκιου και εργαζόταν στην αυτοκρατορική βιβλιοθήκη της δυναστείας των Ζου. Εκεί και τον συνάντησε τυχαία ή εκ προθέσεως ο Κομφούκιος. Η ιστορικότητα αυτής της συνάντησης έχει αμφισβητηθεί από επιστήμονες, επειδή υπάρχουν πολλές αντιφάσεις. Σύμφωνα με την ίδια ιστορία, τους επόμενους μήνες, οι δύο άντρες συζητούσαν περί τύπων και ευπρέπειας, βασικών στοιχείων του Κομφουκιανισμού. Ο Λάο Τσε ερχόταν σε αντίθεση με αυτά καθώς τα θεωρούσε πρακτικές χωρίς ουσία. Τα διδάγματα των Ταοϊστών αναφέρουν ότι οι συζητήσεις αυτές αποδείχθηκαν πιο εποικοδομητικές για τον Κομφούκιο, παρά το περιεχόμενο της βιβλιοθήκης. Το έργο του Λάο Τσε, Τάο Τε Τσινγκ, είναι μια από τις σημαντικότερες πραγματείες της κινέζικης φιλοσοφίας. Καλύπτει πολλές πτυχές της φιλοσοφίας, από την εξατομικευμένη πνευματικότητα, μέχρι διαπροσωπικές δυναμικές και πολιτικές τεχνικές. Κάποιοι έχουν αμφισβητήσει ότι ο Λάο Τσε έγραψε το Τάο Τε Τσινγκ. Το Τάο Τε Τσινγκ, προφανώς είναι δημιούργημα πολλών ανθρώπων. Κάποια μέρη του ανάγονται στην εποχή του Κομφούκιου, ενώ κάποια άλλα στοιχεία προστέθηκαν μεταγενέστερα. Ο Λάο Τσε ανέπτυξε την έννοια του “Τάο” που συχνά μεταφράζεται ως “ο δρόμος”, και διεύρυνε τον ορισμό του σε μια αυθύπαρκτη τάξη και κατάσταση του σύμπαντος: ”Ο δρόμος, που είναι η φύση”. Το Τάο για το οποίο μπορούμε να μιλήσουμε δεν είναι το αιώνιο Τάο. Το Τάο είναι αόρατο, άμορφο, άφατο, αλλά υφίσταται. Σύμφωνα με τον Λάο Τσε ο άνθρωπος δεν πρέπει να προβληματίζεται για την προέλευση του Τάο, αλλά απλώς να προσπαθεί να ενωθεί με το Τάο. Το Τάο είναι αθάνατο, αιώνιο, ασύλληπτο από τον ανθρώπινο νου και αποκαλείται ως «πνεύμα της κοιλάδας». Το Τάο υπερβαίνει και περιβάλλει τα πάντα. Είναι ο νόμος των πραγμάτων και η παγκόσμια πηγή δημιουργίας. Ο Λάο Τσε υπογράμμισε τη σημασία της “πράξης χωρίς πράξη” (wu-wei). Το Τάο δεν κάνει τίποτα, κι όμως όλα γίνονται. Η μη Δράση εμφανίζεται ως δράση. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιος πρέπει να στέκεται απαθής και να μην κάνει τίποτα, αλλά ότι πρέπει να αποφεύγει τις προσβλητικές ή επιθετικές πράξεις. Ο Λάο Τσε πίστευε ότι η βία πρέπει να αποφεύγεται όποτε είναι δυνατό, και ότι η στρατιωτική νίκη δεν πρέπει να είναι γιορτή αλλά πένθος για την αναγκαιότητα της βίας απέναντι σε ανθρώπινες υπάρξεις. Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος, Λαρούς, Μπριτάννικα, Εκδόσεις: Πάπυρος Γραφικές Τέχνες ΑΕ, Αθήνα 1989, 1996, τόμος 37, σελ.321. Γιαννουλάτος, Αναστάσιος, Ιστορία επιζώντων θρησκευμάτων, σημαντικά κεφάλαια. Αθήνα: Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη ΑΕ, Αθήνα 2016, σελ. 79-83, ISBN 9789605037093. Παπαγιάννης, Λάμπρος, Ηράκλειτος και Λάο Τσε, συγκριτική προσέγγιση της σκέψης τους υπό το πρίσμα μιας φιλοσοφίας του γίγνεσθαι και της αρμονίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ). Σχολή Φιλοσοφική. Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής. Τομέας Φιλοσοφίας, Θεσσαλονίκη 2014, (διδακτορική διατριβή). Σοφές ρήσεις του Λάο Τσε Λάο Τσε βιογραφία στην εγκυκλοπαίδεια Britannica.