Η περιπέτεια του άδειου σπιτιού

Η περιπέτεια του άδειου σπιτιού (αγγλικός τίτλος:The Adventure of the Empty House) είναι ένα από τα πενήντα έξι διηγήματα του σερ Άρθουρ Κόναν Ντόιλ με ήρωα τον ντετέκτιβ Σέρλοκ Χολμς. Δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο αμερικανικό περιοδικό Collier's τον Σεπτέμβριο του 1903 και στο βρετανικό περιοδικό The Strand τον Οκτώβριο του 1903. Είναι το πρώτο διήγημα της συλλογής Η επιστροφή του Σέρλοκ Χολμς.Το διήγημα αναφέρεται στην επιστροφή του Χολμς στο Λονδίνο μετά τον υποτιθέμενο θάνατό του στοΤελευταίο πρόβλημα, που δημοσιεύτηκε δέκα χρόνια νωρίτερα. Η απαίτηση του κοινού ανάγκασε τον Κόναν Ντόιλ να γράψει νέες περιπέτειες του ντετέκτιβ, έτσι το 1901-1902 έγραψεΤο σκυλί των Μπάσκερβιλ (που χρονολογικά αναφέρεται πριν από το Τελευταίο πρόβλημα) και στη συνέχεια επανέφερε στη ζωή τον αδικοχαμένο ντεντέκτιβ με αυτή την ιστορία, όπου εξηγεί λεπτομερώς πώς διασώθηκε από τη θανάσιμη πάλη του με τον καθηγητή Μοριάρτι. Ο Ντόιλ κατέταξε την Περιπέτεια του άδειου σπιτιού έκτη στον κατάλογο με τις δώδεκα αγαπημένες του ιστορίες του Χολμς.Το διήγημα έχει διασκευαστεί για την τηλεόραση.

 Η ιστορία διαδραματίζεται το 1894, τρία χρόνια μετά τον θάνατο του Σέρλοκ Χολμς. Το βράδυ της 30ης Μαρτίου, μια δολοφονία συντάραξε το Λονδίνο: ο αριστοκράτης Ρόναλντ Άνταιρ, νεαρός γιος ενός αποικιακού κυβερνήτη στην Αυστραλία, βρέθηκε νεκρός στο σπίτι του στο Λονδίνο με μια σφαίρα στο κεφάλι του. Ο Άνταιρ βρισκόταν στο καθιστικό του και ήταν απασχολημένος με λογαριασμούς, όπως υποδεικνύεται από τα χαρτιά και τα χρήματα που βρέθηκαν από την αστυνομία. Του άρεσε να παίζει χαρτιά και έπαιζε τακτικά σε διάφορες λέσχες, αλλά ποτέ για μεγάλα χρηματικά ποσά. Ωστόσο, φαίνεται ότι κέρδισε 420 λίρες παίζοντας σε συνεργασία με κάποιον συνταγματάρχη Σεμπάστιαν Μοράν. Το κίνητρο της δολοφονίας δεν φαίνεται να ήταν η ληστεία καθώς δεν έχει κλαπεί τίποτα και ο Άντερ δεν είχε εχθρούς. Ωστόσο, η δολοφονία έφερε σε αδιέξοδο την Σκότλαντ Γιαρντ, καθώς κανείς δεν μπήκε στο δωμάτιο από την πόρτα, που ήταν κλειδωμένη από μέσα, και το παράθυρο ήταν απρόσιτο από τον δρόμο. Αν και το παράθυρο ήταν ανοιχτό, θεωρήθηκε απίθανο ο δολοφόνος να είχε πυροβολήσει τον Ρόναλντ Άνταιρ απ' έξω, καθώς ένας πυροβολισμός με περίστροφο από απόσταση θα ήταν σίγουρα πολύ ανακριβής και θα είχε ακουστεί από τους γείτονες. Ο δρ Γουάτσον (τώρα χήρος), έχοντας διατηρήσει το ενδιαφέρον του για το έγκλημα από την προηγούμενη συνεργασία του με τον Χολμς, επισκέπτεται τον τόπο του εγκλήματος λίγο αφότου μαθαίνει την υπόθεση. Υπάρχει ήδη ένα μικρό πλήθος θεατών, μεταξύ των οποίων ένας ηλικιωμένος κύριος τον οποίο ο Γουάτσον σκουντάει κατά λάθος και τα βιβλία που κρατούσε πέφτουν στο έδαφος. Επιστρέφοντας στο ιατρείο του, ο Γουάτσον δέχεται με έκπληξη την επίσκεψη του άντρα που είχε χτυπήσει λίγο νωρίτερα. Ο ηλικιωμένος βιβλιοπώλης επιθυμεί να του πουλήσει βιβλία και υποστηρίζει ότι το ράφι πίσω από τον γιατρό θα είχε καλύτερη εμφάνιση με λίγα βιβλία που θα κάλυπταν το κενό. Ο Γουάτσον γυρίζει να κοιτάξει το ράφι και μένει έκπληκτος, όταν καθώς στρέφεται, βλέπει μπροστά του τον παλιό του φίλο Σέρλοκ Χολμς, ο οποίος είχε αφαιρέσει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα τη μεταμφίεσή του. Σοκαρισμένος, ο γιατρός λιποθυμά. Όταν συνέρχεται, ο Χολμς του εξηγεί ότι κατά τη διάρκεια της πάλης του με τον Μοριάρτι τρία χρόνια νωρίτερα, κατάφερε να ρίξει τον εχθρό του στους καταρράκτες του Ράιχενμπαχ. Βλέποντας τον Μοριάρτι να πέφτει στην άβυσσο, ο Χολμς επέλεξε να παρουσιαστεί ως νεκρός, για να καταδιώξει ανενόχλητος τους συνεργάτες του Μοριάρτι. Στη συνέχεια, σκαρφάλωσε στον γκρεμό σε μια εσοχή του βράχου, όπου παρέμεινε για αρκετή ώρα, έως ότου η αστυνομία και ο Γουάτσον έφυγαν. Ωστόσο, καθώς ο Χολμς βρισκόταν ακόμη κρυμμένος, ένας συνεργάτης του Μοριάρτι εμφανίστηκε στην κορυφή του γκρεμού και προσπάθησε να τον σκοτώσει πετώντας του πέτρες. Ο Χολμς κατάφερε να ξεφύγει από τον νέο αντίπαλο. Για τη σωτηρία του ειδοποίησε μόνο τον αδελφό του Μάικροφτ, που του παρείχε τα απαραίτητα χρήματα, και μετά έφυγε για δύο χρόνια στο Θιβέτ, έπειτα στην Περσία και τελικά εγκαταστάθηκε στη Γαλλία, πάντα με ψεύτικη ταυτότητα. Μαθαίνοντας για το μυστήριο της δολοφονίας στο Λονδίνο, επέστρεψε για να το λύσει. Ο Χολμς λέει στον Γουάτσον ότι πρόκειται να κάνουν κάποια επικίνδυνη δουλειά και όταν πέφτει η νύχτα, μετά από μια περιπλάνηση στην πόλη μπαίνουν σε ένα άδειο σπίτι του οποίου το παράθυρο έχει θέα -προς μεγάλη έκπληξη του Γουάτσον- στην οδό Μπέικερ 221Β. Ένα κέρινο ομοίωμα του Χολμς στο διαμέρισμα, που φωτίζεται από μια αναμμένη λάμπα, δίνει την εντύπωση ότι ο Χολμς είναι πράγματι παρών στο διαμέρισμά του. Ο Χολμς χρησιμοποιεί το ομοίωμα επειδή τον είδε ένας από τους συνεργούς του Μοριάρτι, και έτσι περιμένει μια απόπειρα κατά της ζωής του το ίδιο βράδυ. Ο Χολμς και ο Γουάτσον περιμένουν δύο ώρες - μέχρι περίπου τα μεσάνυχτα - μέσα στο άδειο σπίτι. Ο Χολμς περιμένει ότι κάποιος θα εμφανισθεί στον δρόμο για να πυροβολήσει τη φιγούρα στο παράθυρο και έχει ειδοποιήσει την Σκότλαντ Γιαρντ για να τον συλλάβουν. Ωστόσο, σε αντίθεση με τις προβλέψεις του ντετέκτιβ, ο επίδοξος δολοφόνος του έχει επίσης την ιδέα να έρθει στο άδειο σπίτι για να πυροβολήσει τον Χολμς από το παράθυρο. Έτσι, ακούγοντας βήματα να πλησιάζουν στην κρυψώνα τους, ο Χολμς και ο Γουάτσον κρύβονται για να μην τους δει ο νεοφερμένος. Μόλις ο άνδρας πυροβολεί τη φιγούρα του Χολμς νομίζοντας ότι πυροβόλησε τον εχθρό του, του επιτίθενται, τον ακινητοποιούν και ο Χολμς ειδοποιεί την αστυνομία με ένα σφύριγμα. Επικεφαλής τους είναι ο επιθεωρητής Λεστράντ, ο οποίος συλλαμβάνει τον ένοπλο. Αποδεικνύεται ότι είναι ο συνταγματάρχης Μοράν, αυτός με τον οποίο έπαιζε χαρτιά ο Άνταιρ και αυτός που προσπάθησε να δολοφονήσει τον Χολμς πετώντας του πέτρες από την κορυφή του γκρεμού πριν από τρία χρόνια. Ο Χολμς δεν επιθυμεί η αστυνομία να ασκήσει κατηγορίες για απόπειρα ανθρωποκτονίας εναντίον του. Αντίθετα, λέει στον έκπληκτο Λεστράντ να τον κατηγορήσει για φόνο, γιατί ο Μοράν είναι ο δολοφόνος του Άνταιρ. Το όπλο του, που έχει σχεδιαστεί ειδικά για να πυροβολεί με εξαιρετική ακρίβεια και αθόρυβα με σφαίρες περίστροφου, αποδεικνύεται, ακριβώς όπως περίμενε ο Χολμς, ότι είναι αυτό που χρησιμοποιήθηκε για να σκοτώσει τον Άνταιρ. Ο Χολμς και ο δρ Γουάτσον πηγαίνουν στη συνέχεια στο παλιό τους διαμέρισμα στην Μπέικερ Στριτ, όπου τα δωμάτια του Χολμς διατηρούνται όπως τα είχε αφήσει χάρη στη φροντίδα του αδελφού του. Το κίνητρο του Μοράν να σκοτώσει τον Άνταιρ είναι θέμα εικασίας ακόμη και για τον Χολμς. Η άποψή του είναι ότι ο νεαρός έπιασε τον Μοράν να κλέβει στα χαρτιά και τον απείλησε ότι θα αποκαλύψει την άτιμη συμπεριφορά του αν τον ξαναέβλεπε σε κάποια λέσχη. Έτσι, ο Μοράν τον δολοφόνησε για να απαλλαγεί από τον άνθρωπο που θα του στερούσε τα έσοδά του, γιατί κέρδιζε τα προς το ζην κλέβοντας στα χαρτιά. Η περιπέτεια του άδειου σπιτιού, στα Άπαντα του Σέρλοκ Χολμς, μετάφραση: Ερρίκος Μπαρτζινόπουλος, εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες, 2005, στον τόμο. Η περιπέτεια του άδειου σπιτιού, μετάφραση: Ασημίνα Μητσομπόνου, εκδόσεις Ποντίκι, 2009 Το άδειο σπίτι, μετάφραση: Νίκος Μαρούδας, εκδόσεις Ερατώ, 2012 Σέρλοκ Χολμς: Η περιπέτεια του άδειου σπιτιού (1986) ελληνικοί υπότιτλοι