Μόρσκιε Όκο

Η λίμνη Μόρσκιε Όκο (πολωνικά: Morskie Oko, που σημαίνει «Μάτι της Θάλασσας») είναι η μεγαλύτερη και τέταρτη βαθύτερη λίμνη στα Όρη Τάτρα, στη νότια Πολωνία. Βρίσκεται βαθιά μέσα στο Εθνικό Πάρκο Τάτρα στην κοιλάδα Ρίμπι Πότοκ (Rybi Potok, «Ρυάκι των Ψαριών»), της οροσειράς Υψηλά Τάτρα στη βάση των Κορυφών Μιενγκουσοβιέτσκι, στο Βοεβοδάτο Ελάσσονος Πολωνίας. Το 2014, η Wall Street Journal αναγνώρισε τη λίμνη ως μία από τις πέντε πιο όμορφες λίμνες στον κόσμο.

 Οι κορυφές που περιβάλλουν τη λίμνη υψώνονται περίπου 1.000 μέτρα πάνω από την επιφάνειά της. Μία από αυτές είναι το Ρίσι (2.499 μέτρα), η ψηλότερη κορυφή στα πολωνικά Τάτρα. Εκτός από τις Κορυφές Μιενγκουσοβιέτσκι (συμπεριλαμβανομένου της Μεγάλης Κορυφής Μιενγκουσοβιέτσκι, 2.438 μέτρα), πιο μακριά και ελαφρώς προς τα αριστερά, βρίσκεται η χαρακτηριστική κορυφή Μνιχ («Μοναχός», 2.068 μέτρα). Πολλά ελβετικά πεύκα αναπτύσσονται επίσης γύρω από τη λίμνη.Στο παρελθόν, η Μόρσκιε Όκο ονομαζόταν «Ρίμπιε Γεζιόρο» (Rybie Jezioro, «Λίμνη ψαριών») λόγω του φυσικού αποθέματος ψαριών του, που είναι ασυνήθιστο στις λίμνες των Τάτρα. Στα καθαρά βάθη των νερών μπορεί κανείς εύκολα να παρατηρήσει πέστροφες που ζουν στη λίμνη. Το όνομα Morskie Oko («Μάτι της Θάλασσας») προέρχεται από έναν παλιό θρύλο, σύμφωνα με τον οποίο η λίμνη συνδέονταν με τη θάλασσα μέσω ενός υπόγειου περάσματος.Η καλύβα της Πολωνικής Κοινωνίας Τουρισμού και Τοπικών Παραδόσεων (Πολωνική Εταιρεία Τουρισμού και Αξιοθέατων) βρίσκεται στο λιθώνα που κλείνει τη λίμνη από τα βόρεια. Η καλύβα βρίσκεται 1.405 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και ανήκει στα παλαιότερα σαλέ Τάτρα. Η καλύβα πήρε το όνομά της από τον Στανίσουαφ Στάσιτς, ο οποίος εξερεύνησε τη λίμνη το 1805. Είναι ένα σημείο εκκίνησης για πεζοπορίες προς το Ρίσι και το Σπιγκλασόβα Πσέουεστς. Σε κοντινή απόσταση βρίσκεται το «Παλαιό Καταφύγιο» (Stare Schronisko), αρχικά ένας χώρος στάθμευσης αμαξών. Και τα δύο κτίρια έχουν λάβει ιστορικό καθεστώς. Η Μόρσκιε Όκο είναι ένας από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς στα Τάτρα, όπου συχνά δέχεται πάνω από 50.000 επισκέπτες κατά τη διάρκεια της περιόδου των διακοπών. Είναι προσβάσιμο με τα πόδια σε περίπου δύο ώρες από τον πλησιέστερο δρόμο που επιτρέπει την μηχανοκίνητη πρόσβαση. Πολλοί άλλοι τουρίστες επιλέγουν να κάνουν το ταξίδι με βαγόνια αλόγων, πολλά από τα οποία εκτελούνται από τους ντόπιους Γκουράλους κατοίκους. Το χειμώνα, ένα σύντομο τμήμα του ταξιδιού βρίσκεται σε επικίνδυνη ζώνη από χιονοστιβάδες και η περιοχή μπορεί να παραμείνει κρύα και βροχερή ακόμη και το καλοκαίρι. Με την έλευση της δημοτικότητάς του, απαγορεύτηκε στους επισκέπτες να κολυμπήσουν στη λίμνη ή να ταΐζουν τις πέστροφες. Τα παλαιότερα έγγραφα στα οποία αναφέρεται η Μόρσκιε Όκο χρονολογούνται από το 1575. Το 1637, ο Βασιλιάς Βλαδίσλαος Δ΄ της Πολωνίας παραχώρησε στον γαιοκτήμονα Βουαντίσουαφ Νοβομπίλσκι το δικαίωμα να χρησιμοποιεί βοσκοτόπια στην περιοχή. Το 1824, κατά τη διάρκεια των διαμελισμών της Πολωνίας, η Μόρσκιε Όκο έγινε ιδιωτική ιδιοκτησία, προς το παρόν, όταν το κτήμα Ζακοπάνε, συμπεριλαμβανομένης της Κοιλάδας Ριμπιέγκο Ποτόκου (Dolina Rybiego Potoku), αγοράστηκε από τις αυστριακές αρχές από τον Εμάνουελ Χόμολακς. Στα τέλη του 19ου αιώνα, προέκυψε μια διαφωνία για τα σύνορα μεταξύ της Γαλικίας και της Ουγγαρίας σχετικά με τα δικαιώματα ιδιοκτησίας στη λίμνη και στη γειτονική περιοχή (η λεγόμενη «διαφορά Μόρσκιε Όκο»). Το Δικαστήριο Συνδιαλλαγής στο Γκρατς αποφάσισε υπέρ της πολωνικής πλευράς. Ένας ισχυρός υποστηρικτής της πολωνικής υπόθεσης ήταν ο Κόμης Βουαντίσουαφ Ζαμόισκι. Η απόφαση πιστώνεται στον Όσβαλντ Μπάλτσερ, ο οποίος εκπροσώπησε την κυβέρνηση της Γαλικίας. Η Μόρσκιε Όκο «ανακαλύφθηκε ξανά» για τουρισμό από τον Δρ. Τίτους Χαουουμπίνσκι στα μέσα του 19ου αιώνα. το πρώτο καταφύγιο χτίστηκε εκεί το 1836, αλλά κάηκε το 1865. Ένα δεύτερο καταφύγιο, που χτίστηκε το 1874, κάηκε το 1898. Το 1902 ολοκληρώθηκε ένας δρόμος από το Ζακοπάνε και ονομάστηκε Δρόμος Όσβαλντ Μπάλτσερ. Από το 1933 μετά την επιστροφή της κυριαρχίας, η λίμνη ανήκει στο πολωνικό κράτος. Η γοητεία της Μόρσκιε Όκο έχει δώσει έμπνευση σε πολλούς καλλιτέχνες, συμπεριλαμβανομένων ζωγράφων (Βαλέρι Έλιας Ραντζικόφσκι, Λέον Βιτσουουκόφσκι, Στανίσουαφ Γκάουεκ), ποιητών (Βιντσέντι Πολ, Άνταμ Άσνικ, Καζίμιες Πσέρβα-Τετμάγερ, Φραντσίσεκ Νοβίτσκι, Γιαν Κασπρόβιτς) και συνθετών (Ζίγκμουντ Νοσκόφσκι). Η λίμνη ήταν μια από τις τοποθεσίες γυρισμάτων για το «The Formula», μια ταινία μικρού μήκους σε σκηνοθεσία Εμμάνουελ Αντζέι, με πρωταγωνίστρια τη μουσικό Σεβνταλίζα το 2015. Μαύρη Λίμνη (Όρος Ρίσι) Πανοραμικές φωτογραφίες της Μόρσκιε Όκο