Νικόλαος Παναγιωτάκης

Ο Νικόλαος Μ. Παναγιωτάκης (Ηράκλειο Κρήτης, 1935 – 1997) ήταν Έλληνας καθηγητής πανεπιστημίου και βυζαντινολόγος. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Ηράκλειο. Ο πατέρας του καταγόταν από τον Άγιο Γεώργιο Λασιθίου Κρήτης και η μητέρα του από τις Αρχάνες. Σπούδασε Φιλοσοφία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου. Το 1966 εξελέγη υφηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εξελέγη στην συνέχεια παμψηφεί το 1968 καθηγητής της Μεσαιωνικής Ελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων αλλά η δικτατορία ακύρωσε την εκλογή του. Το 1968 έγινε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, από το 1969 έως το 1970 έλαβε ερευνητική υποτροφία στο Dumbarton Oaks, Επανεξελέγη παμψηφεί στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων το 1970 και εργάστηκε εκεί από το τέλος του 1971 ως καθηγητής Βυζαντινής Φιλολογίας. Διετέλεσε αντιπρόεδρος και μέλος της Διοικούσας Επιτροπής του Παν/μίου Κρήτης (1974-1986). Το 1988 εξελέγη και δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και από το 1989 έως το 1997 ήταν Διευθυντής στο Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας. Ο κ. Παναγιωτάκης δούλεψε στη βυζαντινή και μεταβυζαντινή καθώς και στη Βενετοκρητική λογοτεχνία και πολιτισμό. Σε ένα από τα πιο επιτυχημένα βιβλία του, παρουσιάζει τα νεανικά χρόνια του ζωγράφου Δομήνικου Θεοτοκόπουλου στην Κρήτη. Άλλες προσωπικότητες στις οποίες αφιέρωσε τα έργα του είναι ο Βυζαντινός ποιητής Θεοδόσιος ο Διάκονος, ο βυζαντινός ιστορικός Λέων ο Διάκονος , ο Βενετοκρητικός μαθηματικός και φιλόλογος Φραντσέσκο Μπαρόζι και ο βενετοκρητικός τραγουδιστής και συνθέτης Φραγκίσκος Λεονταρίτης. Σημαντικός ήταν ο ρόλος του στη δημιουργία του Πανεπιστημίου Κρήτης.

 Θεοδόσιος ο Διάκονος και η ποίημα αυτού "Αλωσις της Κρήτης". Ηράκλειο 1960. Λέων ο Διάκονος. Α. Τα βιογραφικά. Β. Χειρόγραφα και εκδόσεις. Αθήνα 1965. Ὀ Francesco Barozzi και η Ακαδημία των Βίβλων του Ρεθύμνου. Σε: Πεπραγμένα του 3. Διεθνές Κρητολογικό Συνέδριο, Τόμος ΙΙ, Αθήνα 1974, σελ. 232-251. Η κρητική περίοδος της ζωής του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου. Ρέθυμνο 1986. Βασίλης Κρεμμυδάς, Χρύσα Μαλτέζου, Νικόλαος Μ. Παναγιωτάκης (εκδ.): Αφιέρωμα στο Νίκο Σβορώνο. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 1986. (Ed.): Κρήτη. Ιστορία και Πολιτισμός. 2 τόνοι Βικέλαια Δημοτική Βιβλιοθήκη Ηρακλείου, Ηράκλειο 1988. Ο ποιητής του "Ερωτόκριτου" και άλλες βενετοκρατικές ποιήματα. Ηράκλειο 1989. Φραγκίσκος Λεονταρίτης, κρητικός μουσικός συνθέτης του δεκάτου έκτου αιώνα. Μαρτυρίες για την ζωή και το έργο του. Βενετία 1990 (Βιβλιοθήκη του Ελληνικού Κέντρου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινικών Σπουδών της Βενετίας, 12). (Ed. ): Origini della letteratura neogreca. Atti del secondo congresso internazionale "Neograeca Medii Aevi", Βενετία, 7-10 Νοεμβρίου 1991. Βενετία 1993 (Βιβλιοθήκη του Ελληνικού Κέντρου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών της Βενετίας, 15). Στέφανος Κακλαμάνης, Γιάννης Κ. Μαυρομάτης (επιμ.): Νικόλαος Μ. Παναγιωτάκης, Κρητικό θέατρο. Μελέτες. Στιγμή, Αθήνα 1998. - (μεταθανάτια) Τα νεανικά χρόνια του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου. ΠΕΚ, Ηράκλειο 1999. - (μεταθανάτια) El Greco - Τα Κρητικά Χρόνια. Μεταφράστηκε από τον John C. Davis και επιμελήθηκε ο Roderick Beaton. Ashgate, Farnham 2009, ISBN 978-0-7546-6897-8 (Δημοσιεύσεις του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών, King's College London, 13). (Ed., Walter Puchner ): Η Τραγωδία του Αγίου Δημητρίου. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2000, ISBN 960-524-083-1 . - (μετά θάνατον) Στέφανος Κακλαμάνης, Γιάννης Κ. Μαυρομάτης (επιμ.): Νικόλαος Μ. Παναγιωτάκης, Κρητική αναγέννηση. Μελετήματα για τον Βιτσέντζο Κορνάρο. Στιγμή, 2002. - (μεταθανάτια) Στέφανος Κακλαμάνης, Αθανάσιος Μαρκόπουλος, Γιάννης Μαυρομάτης (επιμ.): Ενθύμησις Νικολάου Μ. Παναγιωτάκη. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2000.