Γιοκοσέουρα

Το Γιοκοσέουρα (横 瀬 浦) είναι ένα λιμάνι, που βρίσκεται στο βόρειο άκρο της χερσονήσου Νισισονόγκι στο ιαπωνικό νησί Κιούσου, διοικητικά υπάγεται στην πόλη Σάικαϊ, του Νομού Ναγκασάκι. Αναπτύχθηκε ως αποθήκη από τους Πορτογάλους το 1562 με την άδεια του τοπικού άρχοντα Όμουρα Σουμιτάντα, αλλά κάηκε ένα χρόνο αργότερα κατά τη διάρκεια εξέγερσης εναντίον του Σουμιτάντα.

 Το 1543, οι Ευρωπαίοι έφτασαν στην Ιαπωνία για πρώτη φορά, όταν ένα Κινέζικο τζόγκα (πλοίο), που μετέφερε Πορτογάλους εμπόρους ναυάγησε στην Τανεγκασίμα. Οι Πορτογάλοι εισήγαγαν το αρκεβούζιο στους Ιάπωνες κατά τη διάρκεια αυτής της τυχαίας συνάντησης, πράγμα το οποίο έδωσε στους Ιάπωνες, που υπέστησαν την αιματηρή περίοδο Σενγκόκου εκείνη την εποχή, ένα ισχυρό όπλο με το οποίο διεξήγαγαν τους εμφύλιους πολέμους τους. Η ανακάλυψη της Ιαπωνίας ήταν ελκυστική τόσο για τους Πορτογάλους εμπόρους όσο και για τους ιεραπόστολους, γιατί έδωσε στους εμπόρους μια νέα αγορά, για να ανταλλάσσουν τα προϊόντα τους, και οι Ιησουίτες ιεραπόστολοι προσέβλεπαν στην Ιαπωνία για νέους προσήλυτους στο Χριστιανισμό. Παρομοίως, οι πολέμαρχοι του Κιούσου ανταγωνίστηκαν να βάλουν το πορτογαλικό κάρακ (που ονομαζόταν μαύρο πλοίο από τους Ιάπωνες) στα λιμάνια τους, καθώς το πλοίο έφερε επίσης σημαντικό πλούτο στα φέουδα τους εκτός από τα όπλα. Οι Πορτογάλοι αρχικά έκαναν το Χιράντο το προτιμώμενο λιμάνι στάθμευσης για αυτούς, αν και επισκέφθηκαν επίσης τα λιμάνια στη Σατσούμα και στο Μπάνγκο κατά καιρούς. Οι Ιησουίτες θεώρησαν ότι το κάρακ (ιστιοφόρο πλοίο με 3 ή 4 κατάρτια) θα έπρεπε να πηγαίνει εκ περιτροπής σε κάθε λιμάνι του Κιούσου, ώστε οι ιερείς να μπορούν να καλύψουν περισσότερα εδάφη και να προσηλυτίσουν περισσότερους ανθρώπους, αλλά οι έμποροι είχαν άλλες προτεραιότητες στο μυαλό τους: το κάρακ έπρεπε να πάει σε ένα λιμάνι, που θα προστάτευε το πολύτιμο φορτίο τους από τον άνεμο και τον καιρό, και ένα σταθερό λιμάνι προορισμού ήταν απαραίτητο για τη δημιουργία μιας αξιόπιστης πελατείας. Ο νταϊμιό του Χιράντο, Ματσούρα Τακανόμπου, ήταν αρχικά φιλόξενος στους ιεραπόστολους λόγω της σχέσης τους με τους Πορτογάλους εμπόρους, αλλά έγινε εχθρικός, όταν ένιωσε ότι υπερασπίστηκαν τον ευαγγελισμό τους καίοντας βιβλία και καταστρέφοντας βουδιστικές εικόνες. Ο Ματσούρα Τακανόμπου εκδίωξε τους ιεραπόστολους από το Χιράντο το 1558, και δεν τους επέτρεψε να επιστρέψουν για πέντε χρόνια. Το 1561, 15 Πορτογάλοι σκοτώθηκαν στο Χιράντο σε έναν καυγά με τους Ιάπωνες. Ένας καπετάνιος σκοτώθηκε επίσης στο Ακούνε, σηματοδοτώντας τις πρώτες καταγεγραμμένες συγκρούσεις μεταξύ Ευρωπαίων και Ιαπώνων. Αντιμέτωποι με τέτοια γεγονότα, κατέστη σαφές στους Πορτογάλους ότι έπρεπε να βρουν ένα ασφαλέστερο λιμάνι, για στάθμευση. Υπό τις προτροπές του Ιησουίτη αντιπεριφερειάρχη Κόσμε ντε Τόρες να βρει ένα νέο λιμάνι, οι Πορτογάλοι άκουσαν για το λιμάνι της Γιοκοσέουρα σε ένα διακριτικό αλιευτικό σκάφος και το βρήκαν κατάλληλο για τα μεγάλα πορτογαλικά πλοία. Βασικά, ο τοπικός άρχοντας Όμουρα Σουμιτάντα ήταν περισσότερο από πρόθυμος να φιλοξενήσει τους ξένους. Η περιοχή Σονόγκι του Όμουρα Σουμιτάντα στην επαρχία Χίζεν ήταν ορεινή και δεν είχε πόρους. Η κατοχή του σε αυτά τα εδάφη δεν ήταν σταθερή λόγω μιας συνεχιζόμενης διαμάχης διαδοχής, στην οποία ο Σουμιτάντα, υιοθετημένος γιος του Όμουρα Σουμισάκι (大村 純 前), τοποθετήθηκε υπεύθυνος αντί του βιολογικού αλλά εξώγαμου γιου Γκοτό Τακαακίρα (後 藤 貴 明). Για τους λόγους αυτούς, ο Σουμιτάντα εξαρτιόταν από τα λιμάνια των βαθέων υδάτων, για να διατηρήσει τον εαυτό του στην εξουσία, ακόμη και αν αυτό σήμαινε την υιοθέτηση της ευρωπαϊκής θρησκείας. Ο Σουμιτάντα ανακοίνωσε στους ιεραπόστολους ότι θα χαιρόταν να δεχτεί τους Πορτογάλους στη Γιοκοσέουρα. Επιπλέον, θα άφηνε τους Ιησουίτες να χτίσουν μια εκκλησία εκεί, να απαλλάξουν τη Γιοκοσέουρα από τους φόρους για δέκα χρόνια και να απαγορεύσουν στους μη χριστιανούς να μείνουν εκεί. Με τέτοιες ελπιδοφόρες προοπτικές, οι Ιησουίτες κατευθύναν τα πορτογαλικά κάρακ στη Γιοκοσέουρα τον επόμενο χρόνο το 1562. Με την ευλογία του Σουμιτάντα χτίστηκε μια εκκλησία στη Γιοκοσέουρα, όπου υπήρχε κάποτε ένας βουδιστικός ναός και ένας τεράστιος ξύλινος σταυρός, ύψους 18 πόδια και πλάτους 9 πόδια, ανεγέρθηκε μπροστά από την εκκλησία. Σύντομα, η αποκλειστικά χριστιανική κοινότητα, η πρώτη του είδους της στην Ιαπωνία, προσέλκυσε χριστιανούς και εμπόρους από το Κιότο. Μέχρι τον Απρίλιο του 1563, ο πληθυσμός της Γιοκοσέουρα αριθμούσε περίπου 300 Χριστιανούς. Ο Σουμιτάντα ενδιαφέρθηκε ενεργά για τον Χριστιανισμό, έτσι ώστε έχτισε μια κατοικία στη Γιοκοσέουρα δίπλα στην εκκλησία και έκανε υποχρεωτική την παρακολούθηση της θείας λειτουργίας για όλους τους κατοίκους της Γιοκοσέουρα. Στις αρχές Ιουνίου του 1563, ο Σουμιτάντα βαφτίστηκε στην εκκλησία της Γιοκοσέουρα, πήρε το όνομα Μπαρτολομέου (Bartolomeu) και έγινε γνωστός ως ο πρώτος Χριστιανός νταιμιό (daimyō). Ο Σουμιτάντα αποδείχθηκε πολύ ένθερμος Χριστιανός. Υιοθέτησε χριστιανικά σύμβολα στη θέση του παραδοσιακού οικογενειακού εμβλήματός του, κατεδάφισε βουδιστικούς ναούς και έκαψε την προγονική πλάκα του θετού πατέρα του Σουμισάκι. Αυτή η τελευταία πράξη εξαγρίωσε τα μη βαπτισμένα μέλη της φυλής Όμουρα, τα οποία συσπειρώθηκαν πίσω από τον Γκοτό Τακαακίρα. Οι φήμες έφτασαν στη Γιοκοσέουρα στις 8 Αυγούστου ότι ο Τακαακίρα σχεδίαζε να σκοτώσει τον Σουμιτάντα και τον Κόσμε ντε Τόρες, αλλά αυτό αντικρούστηκε πέντε ημέρες αργότερα από τις ειδήσεις ότι ο Τακαακίρα είχε στείλει για έναν ιερέα να του δώσει ένα κήρυγμα. Μία ομάδα δημιουργήθηκε υπό τον προσήλυτο Τομονάγκα Σινσούκε (朝 長 新 助, χριστιανικό όνομα Λούις) για να φέρει τους ιερείς Λουίς Φρόις και Χουάν Φερνάντες στην πόλη Τακέο του Τακαακίρα, αλλά ο Λουίς Φρόις ήταν πολύ άρρωστος, για να ταξιδέψει και οι ιερείς αποφάσισαν να μείνουν πίσω. Ο Τομονάγκα συνέχισε επικεφαλής με την ομάδα, αλλά έπεσαν σε ενέδρα και να σφαγιάστηκαν από τους άντρες του Τακαακίρα κοντά στο Στενό του Χαριό (針 尾 瀬 戸) στις 17 Αυγούστου. Πιστεύοντας ότι οι ιεραπόστολοι ήταν νεκροί, ο Τακαακίρα κινήθηκε για να επιτεθεί στον Σουμιτάντα, και τον έτρεψε σε φυγή. Έχοντας χάσει τη στρατιωτική υποστήριξη του Σουμιτάντα, η κατάσταση στη Γιοκοσέουρα έγινε ανασφαλής και οι Ιάπωνες έμποροι αποφάσισαν να φύγουν από την πόλη το πρωί της 18ης Αυγούστου. Εκείνο το βράδυ, οι καιροσκόποι έμποροι από την επαρχία Μπάνγκο έκαψαν τη Γιοκοσέουρα καθώς επρόκειτο να χάσουν, αν οι Πορτογάλοι εγκαθίσταντο μόνιμα και δεν πήγαιναν πλέον στο Μπάνγκο. Για να ξεκαθαρίσουν αυτό το σημείο, απήγαγαν τον άρρωστο Κόσμε ντε Τόρες και τον Λουίς Φρόις και προσπάθησαν να χρησιμοποιήσουν τους ιερείς, για να εκβιάσουν τους Πορτογάλους με το εμπόριο στο Μπάνγκο. Οι δύο απελευθερώθηκαν τελικά στις 20 Αυγούστου. Με το Γιοκοσέουρα κατεστραμμένο, οι Πορτογάλοι αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στο Χιράντο, για να κάνουν εμπόριο ενώ βρήκαν ένα νέο αγκυροβόλιο. Ο Σουμιτάντα επέζησε του πραξικοπήματος και ανέκτησε τον έλεγχο της φυλής Όμουρα, και το 1565 κατεύθυνε τους Πορτογάλους στο λιμάνι της Φουκούντα, πλησιέστερα στην πόλη του Όμουρα. Ο Ματσούρα Τακανόμπου, ο νταϊμιό του Χιράντο, έστειλε έναν στόλο, για να καταστρέψει αυτό το νέο αγκυροβόλιο, για να προστατεύσει τα δικά του εμπορικά συμφέροντα, αλλά απωθήθηκε από τους Πορτογάλους στη μάχη του κόλπου Φουκούντα . Οι Πορτογάλοι συνέχισαν να αγκυροβολούν στη Φουκούντα και το κοντινό Κουτσινότσου για μερικά ακόμη χρόνια, αλλά ένιωθαν ότι τα εδάφη αυτών των λιμένων ήταν ανεπαρκή και συνέχισαν να ψάχνουν μέχρι που ο Σουμιτάντα προσέφερε στους Ιησουίτες το κοντινό λιμάνι του Ναγκασάκι, ένα απλό ψαροχώρι την εποχή, που οι Πορτογάλοι το βρήκαν τέλειο. Οι πρώην κάτοικοι της Γιοκοσέουρα μετακόμισαν στο Ναγκασάκι, και από το 1571 και εξής οι Πορτογάλοι έμποροι εστίασαν τις δραστηριότητές τους εκεί, μετατρέποντάς το στο κέντρο του εξωτερικού εμπορίου της Ιαπωνίας και το παράθυρο της προς τη Δύση μέχρι τον 19ο αιώνα. Η καταστροφή της Γιοκοσέουρα το 1563, την οποία ακολούθησαν η απομόνωση της Ιαπωνίας και η δίωξη των χριστιανών κατά την περίοδο Έντο, δεν άφησε κανένα φυσικό ίχνος του χριστιανικού οικισμού Γιοκοσέουρα σήμερα. Ωστόσο, καθώς η Γιοκοσέουρα ήταν το μέρος όπου ο Λουίς Φρόις (ο οποίος συνέχισε να γράφει το δημιουργικό έργο Historia de Iapam) έφτασε για πρώτη φορά στην Ιαπωνία και όπου ο πρώτος Χριστιανός νταϊμιό έλαβε βάπτισμα, η κυβέρνηση της πόλης Σάικαϊ αποφάσισε να αναπτύξει τη Γιοκοσέουρα ως πιθανό τουριστικό αξιοθέατο. Το Ιστορικό Πάρκο Γιοκοσέουρα (横 瀬 浦 史跡 公園) ολοκληρώθηκε το 2003 και οι κατασκευές μέσα σε αυτό χτίστηκαν σύμφωνα με τις αρχές του Αλεσάντρο Βαλινιάνο για την οικοδόμηση εκκλησιών στην Ιαπωνία. Boxer, C. R. (1948). Fidalgos in the Far East, 1550–1770. The Hague: Martinus Nijhoff. Boxer, C. R. (1951). The Christian Century in Japan: 1549–1650. University of California Press. GGKEY:BPN6N93KBJ7. Elisonas, Jurgis (1991). «7: Christianity and the daimyo». Στο: Hall, John Whitney. The Cambridge History of Japan. 4. Cambridge Eng. New York: Cambridge University Press. σελίδες 235–300. ISBN 9780521223553. Gonoi, Takashi (2013). «The Opening of the Yokoseura Port and its Destruction by the Fire» (στα ja). The St. Thomas University review 47: 1–29. https://ci.nii.ac.jp/els/contents110009573885.pdf?id=ART0010024759. Hara, Tetsuhiro (2018). «Oasis in the Saikai : All-town Park Design Concept» (στα ja). Nagasaki International University review 18: 111–121. ISSN 1346-4094. https://ci.nii.ac.jp/naid/120006484065/en. Hesselink, Reinier H. (2015). The Dream of Christian Nagasaki: World Trade and the Clash of Cultures, 1560-1640. McFarland. ISBN 9780786499618.