Αροάνιος ποταμός

Ο Αροάνιος (γράφεται και Αροάνειος) ή Ρουφιάς ή και ρέμα της Κατσάνας είναι παραπόταμος του Λάδωνα. Πηγάζει από τα Αροάνια Όρη και, διασχίζοντας την κοιλάδα της Κατσάνας, μετά από 12 χιλιόμετρα συναντά τον Λάδωνα (κοντά στα Παγκραταίικα Καλύβια) στην περιοχή της «Χελωνοσπηλιάς». Οι πηγές του Αροάνιου βρίσκονται στο χωριό Πλανητέρο μέσα σε πλατανόδασος. Στην κοίτη του χύνονται τα ρέματα Λαγκάδα, Ξηρόρεμα, Χαλίκι και ο χείμαρρος Κλείτορας.

 Οι καρστικές πηγές του ποταμού βρίσκονται κάτω από μικρό δάσος πλατανιών, κοντά στο χωριό του Πλανητέρου. Τα πλατάνια ωφελούνται από το νερό των καρστικών πηγών. Οι πολύ μικρές έξοδοι δίνουν μια τεράστια ποσότητα καρστικού νερού μετά από μια σχετικά μικρή απόσταση και τροφοδοτούν τη λεκάνη απορροής του. Μια λεπτομερής διεθνής γεωλογική μελέτη απαριθμεί 41 μικρές εξόδους. Στις πηγές του ποταμού υπάρχουν εκτροφεία πέστροφας και πολλά εστιατόρια και μαγαζιά με τουριστικά είδη καθώς και παλιές νεροτριβές και νερόμυλοι κάνοντας το τοπίο ειδυλλικό. Η περιοχή το καλοκαίρι αποτελεί μέρος κυριακάτικης εξόρμησης για τους κατοίκους, ακόμα και της Πάτρας παρά την μεγάλη απόσταση. Οι πηγές κάτω από την δασώδη περιοχή είναι ένα εξαιρετικά πολύτιμο κομμάτι της φύσης, ένας αληθινός "γεωτόπος", σπάνιος όχι μόνο στην Ελλάδα. Πρέπει να διατηρηθεί και να προστατεύεται αναλόγως. Το φυσικό μνημείο στην περιοχή των πηγών κυριαρχείται από τον εμπορικό τουρισμό. Οι βεράντες των εστιατορίων και των κτιρίων στέκονται απευθείας στην εύθραυστη φύση. Ο ποταμός μεταφέρει θραύσματα πετρωμάτων, χώμα και υπολείμματα φυτών από την οροσειρά του Χελμού και τα αποθέτει στην κοιλάδα της Κατσάνας. Αυτό ξεκίνησε να συμβαίνει σε μεγάλο βαθμό στις υγρές εποχές της Τεταρτογενούς περιόδου. Σε αυτό το γεωλογικό χρονικό διάστημα 2,5 εκατομμυρίων ετών μέχρι σήμερα της αποσάθρωσης (weathering), της διάβρωσης (erosion) και της απογύμνωσης (denudation) της οροσειράς, η κοιλάδα του ποταμού και ο ποταμός απέκτησαν σταδιακά τη σημερινή μορφολογία τους. Ο ποταμός ήταν πιθανώς πολύ μεγαλύτερος, με μεγαλύτερες ποσότητες χαλικιών και νερού. Επιπλέον, τα θραύσματα βράχων από τα γύρω βουνά σχημάτισαν περισσότερα στρώματα ιζημάτων στην κοιλάδα. Η επιφάνεια της κοιλάδας καλύφθηκε σταδιακά από στρώματα από αργιλώδες, δηλ. γόνιμο εδάφος. Οι κάτοικοι των χωριών και των κωμοπόλεων της περιοχής καλλιέργησαν κατά το παρελθόν το έδαφος, όπως συνεχίζουν να κάνουν και σήμερα. Στην είσοδο μιας άλλης κοιλάδας, αυτής του Ξηρορέματος στα δυτικά, η κοιλάδα της Κατσάνας διευρύνθηκε. Εκεί, στις πλαγιές ενός λόφου αναπτύχθηκε το μεγαλύτερο χωριό της κοιλάδας, η Κλειτορία. Η κοιλάδα της Κατσάνας είναι σήμερα γραφική, με όμορφους κάμπους και χωράφια, με κήπους και πολλά δέντρα. Να μην συγχέεται με τον ομώνυμο μικρότερο ποταμό που διαρέει τη Δημοτική Ενότητα Αροανίας και χύνεται στον ποταμό Ερύμανθο στο χωριό Τριπόταμα Αχαΐας. A. Morfis, H. Zojer, Karst Hydrogeology of the Central and Eastern Peloponnesus (Greece), Steirische Beiträge zur Hydrogeologie, Graz (Austria) 1986. Γεώργιος Παπανδρέου, Καλαβρυτινή επετηρίς: ήτοι πραγματεία περί της ιστορικής των Καλαβρύτων επαρχίας, Εκ του Τυπογραφείου των Καταστημάτων Μιχαήλ Ι. Σαλιβέρου, Εν Αθήναις 1906. Γεωργία Ζ. Αλεξοπούλου, Συμβολή στην αρχαιολογία και τοπογραφία της Αζανίας (Βόρειας Αρκαδίας), Επαρχία Καλαβρύτων, τόμοι Α1΄-Α2΄-Β΄-Γ΄-Δ΄, αδημοσίευτη διδακτορική διατριβή, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας/Σχολή Επιστημών του Ανθρώπου-Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πάτρα 2009. Σχεδιασμός και υλοποίηση "Προγραμμάτα Περιβαλλοντικά Εκπαίδευσης" για εκπαιδευτικούς με τις περιβαλλοντικές τους ομάδες τους, από σχολεία Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης, Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΕΠ), Κλειτορία Αχαΐας, 2004. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΕΠ) Κλειτορίας – Ακράτας. Κλειτορία Αχαΐας Τουριστικός οδηγός Νομού Αχαΐας - Μνημεία Φύσης. nea.gr. Ανακτήθηκε από το αρχειοθετημένο πρωτότυπο: 06/09/2016. Χάρτης της περιοχής. toponavigator.com. Ανακτήθηκε: 30/08/2016.