Škoda Rapid (1984)

Το αρχικό Škoda Rapid ήταν ένα μικρομεσαίο 2-πορτο coupé αυτοκίνητο της κατηγορίας C, που παρήχθη από την τσεχική αυτοκινητοβιομηχανία Škoda Auto, μεταξύ του 1984 και του 1990. Το μοντέλο κυκλοφόρησε σε 3 διαφορετικές εκδόσεις, οι οποίες έφεραν τις εμπορικές ονομασίες Škoda 130 Rapid (κωδικός εργοστασίου: Škoda 743), Škoda 135 Rapid και Škoda 136 Rapid (κωδικός εργοστασίου και για τις δύο εκδόσεις: Škoda 747). Όλες οι εκδόσεις έφεραν τη διάταξη «κινητήρας πίσω, πίσω κίνηση». Το Rapid βασίστηκε στα 4-πορτα sedan Škoda 130 / 135 / 136 των ετών 1983 - 1990. Το μπροστινό τμήμα του αυτοκινήτου ήταν ίδιο με αυτό των σεντάν, αλλά το παρμπρίζ ήταν πιο αεροδυναμικό και η οροφή ήταν χαμηλότερη και κατέληγε ομαλά στο πίσω μέρος με μια νοητή ευθεία γραμμή, χωρίς γωνία. Ήταν ο επίσημος αντικαταστάτης του 2-πορτου coupé Škoda Garde, του 1981 - 1984, το οποίο είχε βασιστεί στα 4-πορτα σεντάν Škoda 120 LS / 120 GLS. Με την ονομασία Rapid, μεταξύ του 1935 και του 1947, υπήρξε και ένα άλλο μοντέλο της Škoda, ενώ τον Νοέμβριο του 2011 η Škoda αναβίωσε το όνομα Rapid για μια δική της φθηνότερη εκδοχή του Volkswagen Vento, που είναι η 4-πορτη σεντάν έκδοση του μικρομεσαίου Volkswagen Golf. Το συγκεκριμένο Škoda Rapid διατίθεται αποκλειστικά στην Ινδία, αλλά ένα εντελώς διαφορετικό μικρομεσαίο μοντέλο, με βάση το Seat Toledo, κυκλοφόρησε στην Ευρώπη στα τέλη του 2012, επίσης ως Škoda Rapid, και τελικώς αντικαταστάθηκε το 2019 από το επίσης μικρομεσαίο μοντέλο Škoda Scala.

 Τα παλαιότερα 105 και 120 (κωδικός εργοστασίου: Škoda 742) του 1976 - 1983, είχαν αρχικά εισπράξει αρνητικές κριτικές για απρόβλεπτο κράτημα / οδική συμπεριφορά σε καταστάσεις «στο όριο», λόγω της διάταξης «όλα πίσω». Στην πράξη, ωστόσο, είναι απίθανο για τους περισσότερους οδηγούς να διαπιστώσουν ποτέ κάτι ανησυχητικό, υπό φυσιολογικές συνθήκες οδήγησης, καθώς η ισχύς των κινητήρων τους δεν ήταν σε καμία έκδοση τόσο μεγάλη ώστε να μπορούν «να διώχνουν ουρά». Είναι μάλιστα αξιοσημείωτο ότι τόσο τα 105 και 120 (από το 1984 και ως 130), όσο και τα 2-πορτα κουπέ Škoda Garde και Škoda Rapid, επίσης με τους κινητήρες στο πίσω μέρος, προσέφεραν εξαιρετικά αποτελέσματα στους αγώνες τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, συνεχίζοντας να κερδίζουν σταθερά στα διεθνή ράλλυ, στην κατηγορία τους. Παράλληλα, οι πολιτικές εκδόσεις πετύχαιναν σταθερές πωλήσεις σε πολλές χώρες όλων των ηπείρων. Τον Αύγουστο του 1983, η σειρά των 4-πορτων σεντάν 742 δέχτηκε μια αισθητική ανανέωση, ταυτόχρονα και με κάποιες αναβαθμίσεις στον εξοπλισμό, ενώ υπήρξε και μια προσεκτικότερη κατανομή βάρους, επιτυγχάνοντας αισθητή βελτίωση της οδικής συμπεριφοράς και βάζοντας τέλος στις αρνητικές κριτικές για απρόβλεπτες αντιδράσεις κατά την οδήγηση. Τον Αύγουστο του 1984, το 2-πορτο 743 δέχτηκε τις ίδιες ανανεώσεις και μετονομάστηκε από Škoda Garde σε Škoda Rapid. Μάλιστα το Rapid χαρακτηριστικά αποκλήθηκε τότε «η Porsche του φτωχού», λόγω των πολύ καλών επιδόσεών του και του κρατήματός του στο δρόμο και συνετέλεσε περαιτέρω στις πολύ καλές πωλήσεις ακόμα και σε δεξιοτίμονες αγορές (όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία) για την Škoda. Όταν τα 2-πορτα μοντέλα αγοράζονταν καινούρια, υπήρχε και η δυνατότητα εργοστασιακής μετατροπής σε Cabriolet (ανοικτό). Συγκεκριμένα, πολλά αντίτυπα των Garde και Rapid εστάλθηκαν από την Škoda στην εταιρεία Ludgate Designs, στο Κεντ, Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία είχε αναλάβει την επίσημη μετατροπή σε καμπριολέ. Ο εξοπλισμός των Rapid ήταν σχετικά πλήρης για την μικρομεσαία κατηγορία με τα δεδομένα της δεκαετίας του 1980. Όλα έφεραν στάνταρ προσκέφαλα στα μπροστινά καθίσματα και μάλιστα ρυθμιζόμενα, βελτιωμένης αισθητικής καθίσματα με διαφορετικά υφάσματα από αυτά των εκδόσεων σεντάν, σύγχρονη επένδυση πολυουρεθάνης στις πόρτες, ένα πολύ πιο σύγχρονο ταμπλό με διαφορετικό ντιζάιν και επίσης με πολυουρεθάνη, στροφόμετρο, ρυθμιζόμενές ζώνες ασφαλείας, θερμαινόμενο πίσω παρμπρίζ, 2 εξωτερικούς πλαστικούς καθρέπτες, 5-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο και ισχυρότερα φρένα από αυτά του sedan Škoda 742. Ο κινητήρας τους ήταν 4-κύλινδρος σε σειρά, βενζίνης, κυβισμού 1.289 cm³ και η τελική τους ταχύτητα ήταν 150 - 153 km/h, ανάλογα με το βάρος της κάθε έκδοσης. Με την εισαγωγή των ακόμα πιο βελτιωμένων εκδόσεων 135 Rapid και 136 Rapid, τον Αύγουστο του 1987, καθιερώθηκε ένας νέος οβάλ πίνακας οργάνων, πολύ πιο δυτικοευρωπαϊκής αισθητικής, με γραφικά που έμοιαζαν έντονα με αυτά των τότε σπορ μοντέλων της BMW. Ο συγκεκριμένος πίνακας οργάνων τοποθετήθηκε ταυτόχρονα και στα 4-πορτα Škoda 742. Σήμερα, το Škoda Rapid του 1984 - 1990, όπως και το προκάτοχο μοντέλο Garde, αναζητούνται από αρκετούς οπαδούς της αυτοκίνησης ως συλλεκτικά, ιδίως στην εκδοχή Cabriolet, λόγω του μικρού αριθμού αντιτύπων που κατασκευάστηκαν. Τον Ιανουάριο του 1988, κατασκευάστηκαν τα σπορ πρωτότυπα Rapid Gunsch και Rapid Cabriolet Gunsch, από έναν Γερμανό έμπορο της Škoda Auto, και μάλιστα παρουσιάστηκαν επίσημα στο Σαλόνι Αυτοκινήτου της Γενεύης τον Μάρτιο του 1988. Τα αυτοκίνητα είχαν αεροτομές εμπρός, πίσω και στην οροφή, «αγριότερους» προφυλακτήρες, ζάντες αλουμινίου με ελαστικά χαμηλού προφίλ, ειδικά αμορτισέρ, σκούρα φιμέ πίσω παρμπρίζ και πίσω προβολείς, δίδυμους τετράγωνους μπροστινούς προβολείς, ενώ τα μπροστινά καθίσματα ήταν bucket και είχαν γίνει από την εταιρεία Recaro. Ο κυβισμός του κινητήρα αυξήθηκε στα 1.5 λίτρα και η ισχύς έφτασε στους εντυπωσιακούς για την εποχή 140 hp (103 kW), με την τελική ταχύτητα να ξεπερνάει τα 200 km/h. Η έκδοση κουπέ είχε στάνταρ ηλιοροφή, ενώ και οι δύο εκδοχές είχαν πληρέστερο εξοπλισμό από τις εργοστασιακές εκδόσεις. Υπήρξαν και κάποιες επιπλέον ιδέες από την ίδια την Škoda, για τη δημιουργία και άλλων εκδοχών των Garde και Rapid, όπως το Škoda 743 Locusta του 1982, που έφερε διαφορετικής σχεδίασης και αεροδυναμικό μπροστινό μέρος, και τον κινητήρα στο μπροστινό μέρος του αμαξώματος, που όμως δεν έφτασαν ποτέ στην παραγωγή. ANDRT, Jaroslav: Údržba a opravy automobilů ŠKODA 105*120*125*130*135*136*Garde*Rapid; T. Malina 1994, ISBN 80-900759-7-5. CEDRYCH, Mario René: Aby jezdily i v roce 2000; GRADA Publishing 1994, ISBN 978-80-716-9075-7. CEDRYCH, Mario René & NACHTMANN, Lukáš: ŠKODA – auta známá i neznámá; GRADA Publishing 2003, ISBN 80-247-9052-1. KALÁT, Jaroslav & kolektiv: RALLYE ŠKODA; Středočeské nakladatelství a knihkupectví 1978. KRÁLÍK, Jan: V soukolí okřídleného šípu; GRADA Publishing 2008, ISBN 978-80-247-2415-7. KOŽÍŠEK, Petr & KRÁLÍK, Jan: L&K – Škoda 1895 – 1995, díl II. Let okřídleného šípu; Motorpress 1995, ISBN 978-80-901-7494-8. TUČEK, Jan: ŠKODA - zapomenuté vozy 1960-1990; GRADA Publishing 2007, ISBN 978-80-247-2012-8. Škoda Auto a.s. - oficiální prezentace výrobce k modelu Škoda Garde & Rapid Άλμπουμ με φωτογραφίες των Škoda 105, 120, 130, Garde και Rapid Databáze Rapidů kabriolet v ČR a SR skoda136.cz UK Škoda Owners Club