Σιντοϊστικό Ιερό

Το Σιντοϊστικό ιερό (神社, jinja, αρχαϊκό: shinsha, που σημαίνει: "τόπος του θεού (ή των θεών)") είναι κτίσμα του οποίου ο κύριος σκοπός είναι να στεγάσει ένα ή περισσότερα κάμι. Το σημαντικότερο κτήριό του χρησιμοποιείται για τη φύλαξη ιερών αντικειμένων και όχι για τη λατρεία. Παρά το γεγονός ότι μόνο μια λέξη («ιερό») χρησιμοποιείται στα αγγλικά, στα ιαπωνικά, τα ιερά Σίντο μπορεί να φέρουν οποιοδήποτε από τα πολλά διαφορετικά, μη ισοδύναμα ονόματα όπως gongen, -gū, Jinja, Jingu, mori, Myojin, -sha, Taisha, ubusuna ή yashiro. (Για λεπτομέρειες, ανατρέξτε στην ενότητα Ερμηνεία ονομάτων ιερών.) Δομικά, ένα Σιντοϊστικό ιερό χαρακτηρίζεται συνήθως από την παρουσία ενός χόντεν (honden) ή ιερού, όπου το κάμι είναι τοποθετημένο. Ωστόσο, το χόντεν (honden) μπορεί να απουσιάζει εντελώς, όπως για παράδειγμα, όταν το ιερό βρίσκεται σε ένα ιερό βουνό στο οποίο είναι αφιερωμένο και το οποίο λατρεύεται απευθείας. Μπορεί να υπάρχει ένα χάιντεν (haiden) (拝 殿, που σημαίνει: "αίθουσα λατρείας") και άλλες κατασκευές επίσης (βλ. Παρακάτω). Ωστόσο, το πιο σημαντικό κτήριο ενός ιερού χρησιμοποιείται για τη φύλαξη ιερών αντικειμένων και όχι για τη λατρεία. Μικροσκοπικά ιερά χοκόρα (hokora), μπορούν περιστασιακά να βρεθούν στις άκρες του δρόμου. Τα μεγάλα ιερά μερικές φορές έχουν στον περίβολο τους μικροσκοπικά ιερά, σέσα (sessha) (摂 社) ή μάσα (massha) (末 社). Τα φορητά ιερά (μικόσι) (mikoshi), τα οποία μεταφέρονται σε κοντάρια κατά τη διάρκεια των φεστιβάλ (ματσούρι, matsuri), είναι αφιερωμένα σε κάμι και επομένως είναι αληθινά ιερά. Το 927 μ.Χ., το Ένγκι-σίκι (延 喜 式, κυριολεκτικά: "Διαδικασίες της εποχής Ένγκι") δημοσιεύτηκε. Αυτό το έργο απαριθμούσε όλα τα 2.861 ιερά Σίντο, που υπήρχαν εκείνη την εποχή και τα 3.131 επίσημα αναγνωρισμένα και κατοχυρωμένα κάμι. Το 1972, η Υπηρεσία Πολιτιστικών Υποθέσεων υπολόγισε τον αριθμό των ιερών σε 79.467, κυρίως συνδεδεμένα με τον Σύλλογο των Σιντοϊστικών Ιερών (神社 本 庁). Ορισμένα ιερά, όπως το ιερό Γιασουκούνι, είναι εντελώς ανεξάρτητα από οποιαδήποτε εξωτερική αρχή. Ο αριθμός των ιερών Σίντο στην Ιαπωνία εκτιμάται ότι είναι περίπου 100.000. Αυτός ο αριθμός μπορεί, ή ίσως όχι, να περιλαμβάνει ιδιωτικά ιερά σε σπίτια και τα οποία ανήκουν σε μικρές ομάδες, εγκαταλελειμμένα ή ερειπωμένα ιερά, χοκόρα στην άκρη του δρόμου κ.λ.π. Από τους αρχαίους χρόνους, οι οικογένειες Σάκε (社家) κυριάρχησαν στα Σιντοϊστικά ιερά μέσω κληρονομικών θέσεων και σε ορισμένα ιερά η κληρονομική διαδοχή συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Ο χαρακτήρας Unicode που αντιπροσωπεύει ένα ιερό Shinto (για παράδειγμα, στους χάρτες ) είναι U+26E9 ⛩.

 Οι πρόγονοι είναι κάμι, που λατρεύονταν. Συμβούλια χωριών της περιόδου Yayoi ζητούσαν τη συμβουλή των προγόνων και των άλλων κάμι, και ανέπτυξαν όργανα, (γιορίσιρο) (yorishiro) (依り代), για να τους προκαλέσει. Το Yoshishiro σημαίνει "υποκατάστατο προσέγγισης" και σχεδιάστηκε, για να προσελκύσει τα κάμι, για να τους επιτρέψει φυσικό χώρο, καθιστώντας έτσι τα κάμι προσβάσιμα σε ανθρώπους.Οι συνεδριάσεις του συμβουλίου του χωριών πραγματοποιήθηκαν σε ήσυχα σημεία σε βουνά ή σε δάση κοντά σε μεγάλα δέντρα ή άλλα φυσικά αντικείμενα, που χρησίμευαν ως γιορίσιρο. Αυτά τα ιερά μέρη και το γιορισιρό τους εξελίχθηκαν σταδιακά σε σημερινά ιερά, η προέλευση των οποίων φαίνεται ακόμα στις ιαπωνικές λέξεις για "βουνό" και "δάσος", που μπορεί επίσης να σημαίνουν "ιερό". Πολλά ιερά έχουν στη βάση τους ένα από τα αρχικά μεγάλα γιορίσιρο: ένα μεγάλο δέντρο, που περιβάλλεται από ένα ιερό σχοινί που ονομάζεται σιμενάουα (shimenawa) (標 縄 · 注 連 縄 七五 三 縄).Τα πρώτα κτήρια αφιερωμένα στη λατρεία ήταν κατασκευές, που μοιάζουν με καλύβες. Ένα ίχνος αυτής της προέλευσης μπορεί να βρεθεί στον όρο χοκούρα (hokura) (神 庫), "αποθήκη θεότητας", που εξελίχθηκε σε χοκόρα (hokora) (γραμμένο με τους ίδιους χαρακτήρες 神 庫) και θεωρείται μία από τις πρώτες λέξεις για το ιερό. Υπαινιγμοί για τα πρώτα ιερά μπορούν ακόμα να βρεθούν εδώ και εκεί. Το ιερό Όμιβα στη Νάρα, δεν περιέχει ιερές εικόνες ή αντικείμενα, επειδή πιστεύεται ότι εξυπηρετεί το βουνό στο οποίο βρίσκεται - οι εικόνες ή τα αντικείμενα είναι επομένως περιττά. Για τον ίδιο λόγο, έχει μια αίθουσα λατρείας, ένα χάιντεν (haiden) (殿), αλλά δεν υπάρχει μέρος για να στεγάσει το κάμι, που ονομάζεται σίντεν (shinden) (神殿). Ακολουθεί μια λίστα και διάγραμμα, που απεικονίζει τα πιο σημαντικά μέρη ενός Σιντοϊστικού ιερού: Τορίι - πύλη Σίντο Πέτρινες σκάλες Σάντο - η προσέγγιση του ιερού Τσόζουγια ή τεμίζουγια - τόπος καθαρισμού για τον καθαρισμό των χεριών και του στόματος Τόρο - διακοσμητικά πέτρινα φανάρια Καγκούρα-ντεν -κτήριο αφιερωμένο στο θέατρο Νο ή τον ιερό χορό καγκούρα Σαμούσο - το διοικητικό γραφείο του ιερού Έμα - ξύλινες πλάκες που φέρουν προσευχές ή ευχές Σέσα/μάσα - μικρά βοηθητικά ιερά Καμαϊνού -τα λεγόμενα "σκυλιά με μορφή λιονταριών", που είναι φύλακες του ιερού Χάιντεν - ρητορικό ή αίθουσα λατρείας Ταμαγκάκι - φράχτης, που περιβάλλει το χόντεν Χόντεν - κεντρική αίθουσα, που είναι τοποθετημένο το κάμι Στη στέγη του Χάιντεν και του χόντεν είναι ορατά Τσίγκι (διχαλωτή επίστεψη στέγης) και κατσουόγκι (κοντά οριζόντια ξύλα), και τα δύο αποτελούν κοινή διακόσμηση των ιερών.Το γενικό σχέδιο ενός ιερού Σίντο είναι βουδιστικής προέλευσης. Η παρουσία βεράντας, πέτρινων φαναριών και περίτεχνων πυλών είναι ένα παράδειγμα αυτής της επιρροής. Η σύνθεση ενός ιερού Σίντο ποικίλει εξαιρετικά, δεν εμφανίζονται όλα τα χαρακτηριστικά. Ακόμη και το χόντεν μπορεί να λείπει, εάν το ιερό λατρεύει ένα κοντινό φυσικό σιντάι (shintai). Ωστόσο, δεδομένου ότι οι χώροι του είναι ιεροί, συνήθως περιβάλλονται από φράχτη από πέτρα ή ξύλο, που ονομάζεται ταμαγκάκι, ενώ η πρόσβαση είναι δυνατή με μια προσέγγιση, που ονομάζεται σάντο (sandō). Οι ίδιες οι είσοδοι χωρίζονται από πύλες, που ονομάζονται τορίι, οι οποίες είναι συνήθως ο απλούστερος τρόπος αναγνώρισης ενός Σιντοϊστικού ιερού. Ένα ιερό μπορεί να περιλαμβάνει μέσα στους χώρους του αρκετές κατασκευές, η κάθε μία χτισμένη για διαφορετικό σκοπό. Ανάμεσά τους είναι τα χόντεν ή τα ιερά, όπου είναι τοποθετημένα τα κάμι. Το Χέιντεν ή αίθουσα των προσφορών, όπου παρουσιάζονται προσφορές και προσευχές. Το χάιντεν ή η αίθουσα λατρείας, όπου μπορεί να υπάρχουν θέσεις για πιστούς. Το χόντεν είναι το κτήριο, που περιέχει το σιντάι, κυριολεκτικά, "το ιερό σώμα του κάμι". Από αυτούς τους χώρους, μόνο το χάιντεν είναι ανοιχτό στους λαϊκούς. Το χόντεν βρίσκεται συνήθως πίσω από το χάιντεν και συχνά είναι πολύ μικρότερο και χωρίς διακόσμηση. Άλλα αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά του ιερού είναι το τεμίζουγια, το σιντριβάνι όπου οι επισκέπτες καθαρίζουν τα χέρια και το στόμα τους και το σαμούσο (shamusho) (社 務 所), το γραφείο, που επιβλέπει το ιερό. Τα κτήρια συχνά διακοσμούνται με τσίγκι και κατσουόγκι, διαφορετικά προσανατολισμένα κοντάρια, που προεξέχουν από τη στέγη τους. Όπως εξηγήθηκε παραπάνω, πριν από την αποκατάσταση του Μεϊτζί ήταν σύνηθες να χτίζεται ένας βουδιστικός ναός μέσα ή δίπλα σε ένα ιερό ή αντίστροφα. Εάν ένα ιερό φιλοξενούσε έναν βουδιστικό ναό, ονομαζόταν τζίνγκουτζι (jingūji) (神宮 寺). Παρομοίως, ναοί σε όλη την Ιαπωνία υιοθέτησαν τους προστάτες-φύλακες κάμι (鎮守/鎮 主, chinju) και έχτισαν ιερά (寺 社, jisha) για να τα στεγάσουν. Μετά τον βίαιο διαχωρισμό των βουδιστικών ναών και των ιερών Σίντο (shinbutsu bunri), που διατάχθηκε από τη νέα κυβέρνηση στην περίοδο Μεϊτζί, η σύνδεση μεταξύ των δύο θρησκειών διακόπηκε επίσημα, αλλά συνεχίστηκε παρόλα αυτά στην πράξη και είναι ακόμα ορατή σήμερα. Τα καθοριστικά χαρακτηριστικά ενός ιερού είναι το κάμι και το σιντάι (ή γκο-σιντάι εάν χρησιμοποιείται το τιμητικό πρόθεμα γκο-), που το φιλοξενεί. Ενώ το όνομα σημαίνει "σώμα ενός καμί", τα σιντάι είναι φυσικά αντικείμενα, που λατρεύονται στα Σιντοϊστικά ιερά ή κοντά στα ιερά, επειδή πιστεύεται ότι ένα κάμι κατοικεί σε αυτά. Παρά το τι μπορεί να υποδηλώνει το όνομά τους, τα σιντάι δεν είναι τα ίδια μέρος του κάμι, αλλά μάλλον συμβολικά αποθετήρια, που τα καθιστούν προσβάσιμα σε ανθρώπους για λατρεία. Λέγεται λοιπόν ότι το κάμι κατοικεί σ' αυτά. Τα σιντάι είναι επίσης απαραίτητα γιορίσιρο. Τα πιο συνηθισμένα σιντάι είναι τεχνητά αντικείμενα όπως καθρέφτες, σπαθιά, κοσμήματα (για παράδειγμα πέτρες σε σχήμα κόμμα, που ονομάζονται magatama), γκοχέι (ραβδιά, που χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια θρησκευτικών τελετών) και γλυπτά του κάμι, που ονομάζονται σίνζο (shinzō) (神像). Μπορούν επίσης να είναι φυσικά αντικείμενα όπως βράχια, βουνά, δέντρα και καταρράκτες. Τα βουνά ήταν από τα πρώτα, και εξακολουθούν να είναι από τα σημαντικότερα, σιντάι , και λατρεύονται σε πολλά διάσημα ιερά. Ένα βουνό που πιστεύεται ότι στεγάζει ένα κάμι, όπως για παράδειγμα το όρος Φούτζι ή το όρος Μίβα, ονομάζεται σιντάι-ζαν (神 体 山). Στην περίπτωση ενός τεχνητού σινταϊ, πρέπει να καλέσετε ένα κάμι να κατοικήσει σε αυτό (δείτε την επόμενη υποενότητα, Κάντζο).Η ίδρυση ενός νέου ιερού απαιτεί την παρουσία είτε ενός προϋπάρχοντος, απαντώμενου στη φύση σιντάι (για παράδειγμα ενός βράχου ή ενός καταρράκτη που φιλοξενεί ένα τοπικό κάμι), είτε ενός τεχνητού, το οποίο πρέπει επομένως να προμηθευτεί ή να κατασκευαστεί σύμφωνα με τον σκοπό. Το πρώτο καθήκον ενός ιερού είναι να στεγάσει και να προστατεύσει το σιντάι του και το κάμι, που κατοικεί σε αυτό. Εάν ένα ιερό έχει περισσότερα από ένα κτήρια, αυτό που περιέχει το σιντάι ονομάζεται χόντεν. Επειδή προορίζεται για την αποκλειστική χρήση του καμί, είναι πάντα κλειστό για το κοινό και δεν χρησιμοποιείται για προσευχή ή θρησκευτικές τελετές. Το σιντάι φεύγει από το χόντεν μόνο κατά τη διάρκεια των φεστιβάλ (ματσούρι), όταν τοποθετείται σε φορητά ιερά (μικόσι) και μεταφέρεται στους δρόμους μεταξύ των πιστών. Το φορητό ιερό χρησιμοποιείται, για να προστατεύσει φυσικά το σιντάι και να το κρύψει από τη θέα.Η οροφή του χόντεν έχει πάντα αέτωμα και ορισμένα στυλ έχουν επίσης ένα διάδρομο, που μοιάζει με βεράντα, που ονομάζεται χισάσι (hisashi). Μεταξύ των στοιχείων, που εμπλέκονται στην ταξινόμηση, σημαντικά είναι η παρουσία ή η απουσία: χιράιρι (hirairi) ή χιράιρι ζουκούρι (hirairi-zukuri) (平入・平入造)- ένα στυλ κατασκευής κατά το οποίο το κτήριο έχει την κύρια είσοδό του στην πλευρά που τρέχει παράλληλα με την κορυφογραμμή της στέγης (από την πλευρά χωρίς το αέτωμα). Τα σινμέι-ζουκούρι (shinmei-zukuri), ναγκάρε-ζουκούρι (nagare-zukuri), χατσίμαν-ζουκούρι (hachiman-zukuri) και χίε-ζουκούρι (hie-zukuri) ανήκουν σε αυτόν τον τύπο. τσουμάιρι (tsumairi) ή τσουμάρι-ζουκούρι (tsumari-zukuri) (妻入・妻入造)-ένα στυλ κατασκευής κατά το οποίο το κτήριο έχει την κύρια είσοδό του στην πλευρά, που τρέχει κάθετα στην κορυφογραμμή της στέγης (πλευρά με το αέτωμα). Τα ταΐσα-ζουκούρι (taisha-zukuri), σουμιγιόσι-ζουκούρι (sumiyoshi-zukuri), οριτόρι-ζουκούρι (oritori-zukuri) και κασούγκα-ζουκούρι (kasuga-zukuri) ανήκουν σε αυτόν τον τύπο.Οι αναλογίες είναι επίσης σημαντικές. Ένα κτήριο ενός συγκεκριμένου στυλ πρέπει συχνά να έχει ορισμένες αναλογίες σε κεν (η απόσταση μεταξύ των πυλώνων, μια ποσότητα μεταβλητή από το ένα ιερό στο άλλο ή ακόμα και μέσα στο ίδιο ιερό). Τα παλαιότερα στυλ είναι τα τσουμάιρι -ζουκούρι (tsumairi shinmei-zukuri), ταΐσα-ζουκούρι (taisha-zukuri) και σουμιγιόσι-ζουκούρι (sumiyoshi-zukuri), που πιστεύεται ότι προηγήθηκαν της άφιξης του βουδισμού.Τα δύο πιο συνηθισμένα είναι το χιραΐρι ναγκάρε-ζουκούρι (hirairi nagare-zukuri) και το τσουμάιρι κασούγκα-ζουκούρι (tsumairi kasuga-zukuri). Τα μεγαλύτερα, πιο σημαντικά ιερά τείνουν να έχουν μοναδικά στυλ. Ναγκάρε-ζουκούρι (Nagare-zukuri) Το ρέον στυλ (流造, nagare-zukuri) ή το ρέον αέτωμα (流 破 風 造, nagare hafu-zukuri) είναι ένα στυλ, που χαρακτηρίζεται από μια πολύ ασύμμετρη στέγη με αέτωμα (kirizuma-yane (切妻屋根) στα Ιαπωνικά), που προεξέχει προς τα έξω στην πλευρά, που δεν έχει αέτωμα, πάνω από την κύρια είσοδο, για να σχηματίσει μια στοά. Αυτό είναι το χαρακτηριστικό, που δίνει στο στυλ το όνομά του, το πιο συνηθισμένο μεταξύ των ιερών σε όλη τη χώρα. Μερικές φορές η βασική διάταξη που αποτελείται από έναν υπερυψωμένο πυρήνα (母 屋, moya), που περιβάλλεται εν μέρει από μια βεράντα, που ονομάζεται χισάσι (όλα κάτω από την ίδια στέγη), τροποποιείται με την προσθήκη ενός δωματίου μπροστά από την είσοδο. Το χόντεν ποικίλλει στο μήκος της κορυφογραμμής της οροφής από 1 έως 11 κεν, αλλά ποτέ δεν είναι 6 ή 8 κεν. Τα πιο συνηθισμένα μεγέθη είναι 1 και 3 κεν. Το παλαιότερο ιερό στην Ιαπωνία, το ιερό Ούτζι'ς Ουτζιγκάμι, έχει ένα χόντεν αυτού του τύπου. Οι εξωτερικές του διαστάσεις είναι 5 × 3 κεν, αλλά εσωτερικά αποτελείται από τρία ιερά (内殿, νάιντεν) διαστάσεων 1 κεν το καθένα. Κασούγκα-ζουκούρι (Kasuga-zukuri) Το κασούγκα-ζουκούρι (春日 造) ως στυλ παίρνει το όνομά του από το χόντεν του Κασούγκα Ταΐσα. Χαρακτηρίζεται από την υπερβολική μικρότητα του κτηρίου, μόλις 1 × 1 κεν σε μέγεθος, αυτό μεταφράζεται σε 1,9 m × 2,6 m. Η οροφή έχει αέτωμα με ενιαία είσοδο, διακοσμημένη με τσίγκι και κατσουόγκι, καλυμμένη με φλοιό κυπαρισσιού και καμπυλωτή προς τα πάνω στις μαρκίζες. Οι υποστηρικτικές κατασκευές είναι βαμμένες με έντονο κόκκινο χρώμα, ενώ οι σανίδες των τοίχων είναι λευκές.Μετά από το Nagare-zukuri, αυτό είναι το πιο συνηθισμένο στυλ, με τις περισσότερες περιπτώσεις στην περιοχή Κανσάι γύρω από τη Νάρα. Συχνά το άνοιγμα ενός νέου ιερού θα απαιτήσει την τελετουργική διαίρεση ενός καμί και τη μεταφορά ενός από τα δύο πνεύματα, που προκύπτουν, στη νέα τοποθεσία, όπου θα ζωντανέψει το σιντάι. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται κάντζο (kanjō) και τα διαιρεμένα πνεύματα μπουνρέι (bunrei) (分霊, κυριολεκτικά: "διαιρεμένο πνεύμα"), γκο-μπουνρέι (go-bunrei) (御 分 霊) ή βακεμιτάμα (wakemitama) (分 霊). Αυτή η διαδικασία αναπαραγωγής περιγράφεται από τους ιερείς, όχι ως διαίρεση αλλά παρόμοια με το άναμμα ενός κεριού από ένα άλλο ήδη αναμμένο, αφήνοντας το αρχικό κάμι άθικτο στην αρχική του θέση και ως εκ τούτου δεν αλλοιώνει καμία από τις ιδιότητές του. Το πνεύμα, που προκύπτει, έχει όλες τις ιδιότητες του πρωτότυπου και ως εκ τούτου είναι "ζωντανό" και μόνιμο. Η διαδικασία χρησιμοποιείται συχνά - για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια των φεστιβάλ Σίντο (ματσούρι), για να ζωντανέψει προσωρινά ιερά, που ονομάζονται μικόσι.Η μεταφορά δεν πραγματοποιείται απαραίτητα από ένα ιερό σε άλλο. Η νέα τοποθεσία του διαιρεμένου πνεύματος μπορεί να είναι ένα ιδιόκτητο αντικείμενο ή το σπίτι ενός ατόμου. Η διαδικασία κάντζο (kanjō) ήταν θεμελιώδους σημασίας για τη δημιουργία όλων των δικτύων ιερών της Ιαπωνίας (ιερά Ινάρι, ιερά Χατσίμαν κ.λ.π.). Μόλις χτίστηκαν τα πρώτα μόνιμα ιερά, ο Σιντοϊσμός διαμόρφωσε μια ισχυρή τάση να αντιστέκεται στην αρχιτεκτονική αλλαγή, που ονομάζεται σικίνεν σένγκου-σάι (shikinen sengū-sai) (式 年 遷 宮 祭). Έτσι, δημιουργήθηκε η παράδοση της ανοικοδόμησης των ιερών πιστά σε τακτά χρονικά διαστήματα τηρώντας αυστηρά τον αρχικό τους σχεδιασμό. Αυτό το έθιμο είναι ο λόγος που τα αρχαία στυλ έχουν αναπαραχθεί κατά τη διάρκεια των αιώνων έως σήμερα, παραμένοντας λίγο πολύ άθικτα. Το Μεγάλο Ιερό της Ίσε, που εξακολουθεί να χτίζεται κάθε 20 χρόνια, είναι το καλύτερο παράδειγμα, που υπάρχει. Η παράδοση της ανοικοδόμησης ιερών ή ναών είναι παρούσα στον Σιντοΐσμό, παίζοντας τον σημαντικό ρόλο στη διατήρηση των αρχαίων αρχιτεκτονικών στυλ.Τα ιερά Ιζούμο Ταΐσα, Σουμιγιόσι Ταΐσα, και Νισίνα Σινμέι στην πραγματικότητα αντιπροσωπεύουν το καθένα ένα διαφορετικό στυλ του οποίου η προέλευση πιστεύεται ότι προηγήθηκε του Βουδισμού στην Ιαπωνία. Αυτά τα τρία στυλ είναι γνωστά αντίστοιχα ως ταΐσα-ζουκούρι (taisha-zukuri), σουμιγιόσι-ζουκούρι (sumiyoshi-zukuri), και σινμέι-ζουκούρι (shinmei-zukuri). Το Σάκε (Shake) (社家) είναι το όνομα για τις οικογένειες και την πρώην κοινωνική τάξη, που κυριαρχούσε στα Σιντοϊστικά ιερά μέσω κληρονομικών θέσεων εντός ενός ιερού από την αρχαιότητα. Η κοινωνική τάξη καταργήθηκε το 1871, αλλά πολλές οικογένειες Σάκε εξακολουθούν να συνεχίζουν την κληρονομική διαδοχή μέχρι σήμερα και ορισμένοι διορίστηκαν κληρονομικοί ευγενείς (καζόκου) μετά την αποκατάσταση του Μεϊτζί.Μερικές από τις πιο γνωστές οικογένειες Σάκε περιλαμβάνουν: Αρακίντα και Βαταράι του Μεγάλου Ιερού της Ίσε Σένγκε και Κιτατζίμα του Ιζούμο Ταΐσα Ονακατόμι του Κασούγκα Ταΐσα Ουράμπε του Ιερού Γιοσίντα Breen, John, επιμ. (Ιουλίου 2000). Shinto in History: Ways of the Kami. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-2363-4. 978-0-8248-2363-4 Brown, Delmer M. (1993). The Early Evolution of Historical Consciousness in "Cambridge History of Japan", Vol. 1. Cambridge, New York & Victoria: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-22352-2. 978-0-521-22352-2 Burkman, Thomas W. (June–September 1974). «The Urakami Incidents and the Struggle for Religious Tolerance in Early Meiji Japan». Japanese Journal of Religious Studies 1 (2–3): 143–216. doi:10.18874/jjrs.1.2-3.1974.143-216. Fujita Masaya, επιμ. (10 Απριλίου 1990). Nihon Kenchiku-shi (στα Ιαπωνικά) (September 30, 2008 έκδοση). Shōwa-dō. ISBN 978-4-8122-9805-3. 978-4-8122-9805-3 Hardacre, Helen (1986). «Creating State Shinto: The Great Promulgation Campaign and the New Religions». Journal of Japanese Studies 12 (1): 29–63. doi:10.2307/132446. 978-4-905853-12-1 Mori, Mizue (2 Ιουνίου 2005). «Honden». Encyclopedia of Shinto. Kokugakuin University. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2008. Sokyo Ono, William Woodard (2004). Shinto - The Kami Way. Tuttle Publishing. ISBN 978-0-8048-3557-2. 978-0-8048-3557-2 Smyers, Karen Ann (1999). The Fox and the Jewel: Shared and Private Meanings in Contemporary Japanese Inari Worship. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-2102-9. 978-0-8248-2102-9 The History of Shrines, Encyclopedia of Shinto, ανακτήθηκε στις 10 Ιουνίου 2008 Shinto ιερά ή ναοί; ανακτήθηκε στις 10 Ιουνίου 2008 Shrine Architecture Encyclopedia of Shinto, ανακτήθηκε στις 10 Ιουνίου 2008 Επισκόπηση ενός Shinto Shrine, μια λεπτομερής οπτική εισαγωγή στη δομή ενός Shinto ιερού, Encyclopedia of Shinto ανακτήθηκε στις 8 Ιουνίου 2008 Jinja no Shōgōi Tsuite Oshiete Kudasai Archived , Shinto Online Network Association, ανακτήθηκε στις 2 Ιουλίου 2008 (στα Ιαπωνικά) Tamura, Yoshiro (2000). «The Birth of the Japanese nation in». Japanese Buddhism: A Cultural History (First έκδοση). Tokyo: Kosei Publishing Company. ISBN 978-4-333-01684-6. 978-4-333-01684-6 Stuart DB Picken. Essentials of Shinto: An Analytical Guide to Principal Teachings . Greenwood, 1994.(ISBN 0313264317)ISBN 0313264317 Cluzel, Jean-Sébastien (Οκτωβρίου 2008). Architecture éternelle du Japon - De l'histoire aux mythes. Dijon: Editions Faton. ISBN 978-2-87844-107-9. 978-2-87844-107-9 Scheid, Bernhard, and Mark Teeuwen (2006). The Culture of Secrecy in Japanese Religion. London: Routledge. (ISBN 978-0-415-38713-2) ; OCLC 63679956 Η ερευνητική συλλογή Herbert Offen της βιβλιοθήκης Phillips στο Μουσείο Peabody Essex Αρχειοθετήθηκε 2010-01-30 στο Wayback Machine. Archived Εγκυκλοπαίδεια του Shinto, Πανεπιστήμιο Kokugakuin Jinja and Shinto, ιστότοπος του διαδικτυακού συνδέσμου δικτύου Shinto Jinja Honchō, η Ένωση των Σιντοϊστικών ιερών (in Japanese) Βάση δεδομένων του Πανεπιστημίου Kokugakuin Shinto Jinja Τύποι Shinto Shrine Η θρησκευτική αρχιτεκτονική της Ιαπωνίας άρθρο στον ιστότοπο https://www.gr.emb-japan.go.jp/portal/gr/culture/culture4.html Σιντοϊστικά ιερά άρθρο στον ιστότοπο https://www.japan-guide.com/e/e2059.html Σιντοϊστικά ιερά άρθρο στον ιστότοπο https://www.bbc.co.uk/religion/religions/shinto/places/shrines_1.shtml Τύποι Σιντοϊστικών ιερών άρθρο στον ιστότοπο https://www.britannica.com/topic/Shinto/Types-of-shrines