Τέσσερις γάμοι και μία κηδεία

Το Τέσσερις γάμοι και μία κηδεία (αγγλικά: Four Weddings and a Funeral) είναι μια βρετανική ρομαντική κομεντί του 1994 σε σκηνοθεσία Μάικ Νιούελ. Είναι η πρώτη από τις πολλές ταινίες του σεναριογράφου Ρίτσαρντ Κέρτις στην οποία συμμετέχει ο Χιου Γκραντ και αφηγείται τις περιπέτειες του Τσαρλς (Γκραντ) και του κύκλου των φίλων του μέσα από μια σειρά κοινωνικών περιστάσεων, καθώς ο καθένας τους γνωρίζει τον έρωτα. Η Άντι Μακ Ντάουελ πρωταγωνιστεί στον ρόλο της Κάρι που αγαπά τον Τσαρλς, με τους Κριστίν Σκοτ Τόμας, Τζέιμς Φλιτ, Σάιμον Κάλοου, Τζον Χάνα, Σάρλοτ Κόλμαν, Ντέιβιντ Μπάουερ, Κόριν Ρεντγκρέιβ και Ρόουαν Άτκινσον σε δεύτερους ρόλους. Η ταινία γυρίστηκε μέσα σε έξι εβδομάδες, με κόστος κάτω από 3 εκατομμύρια λίρες, και έγινε η βρετανική ταινία με τις υψηλότερες εισπράξεις μέχρι εκείνη την εποχή, κόβοντας συνολικά εισιτήρια αξίας 245,7 εκατομμυρίων δολαρίων παγκοσμίως. Απέσπασε υποψηφιότητες για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας και Καλύτερου Πρωτότυπου Σεναρίου. Επιπλέον, ο Γκραντ κέρδισε Χρυσή Σφαίρα Καλύτερου Ηθοποιού σε Μιούζικαλ ή Κωμωδία και το Βραβείο BAFTA Α' ανδρικού ρόλου, ενώ η ταινία κέρδισε τα Βραβεία BAFTA Καλύτερης Ταινίας, Καλύτερης Σκηνοθεσίας και ερμηνείας για την Σκοτ Τόμας. Η επιτυχία της ταινίας έκανε τον Χιου Γκραντ διεθνή σταρ, ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το 1999, το Τέσσερις γάμοι και μία κηδεία κατέλαβε την 23η θέση στον κατάλογο με τις 100 καλύτερες βρετανικές ταινίες του 20ού αιώνα του Βρετανικού Ινστιτούτου Κινηματογράφου. Το 2016, το περιοδικό Empire κατέταξε την ταινία στην 21η θέση στον κατάλογο με τις 100 καλύτερες βρετανικές ταινίες. Τέλος, μια δημοσκόπηση του 2017 με 150 ηθοποιούς, σκηνοθέτες, συγγραφείς, παραγωγούς και κριτικούς για το περιοδικό Time Out την κατέταξε στην 74η καλύτερη βρετανική ταινία όλων των εποχών.

 Στον γάμο του Άνγκους και της Λόρας στο Σόμερσετ, ο εργένης κουμπάρος Τσαρλς, η συγκάτοικός του Σκάρλετ η φίλη του Φιόνα και ο αδελφός της Τομ, ο Γκάρεθ με τον Σκωτσέζο εραστή του Μάθιου και ο κωφός αδερφός του Τσαρλς, Ντέιβιντ, ανέχονται την εκδήλωση. Στη δεξίωση, ο Τσαρλς γνωρίζει την Καρολάιν (Κάρι), μια όμορφη νεαρή Αμερικανίδα, και οι δυο τους περνούν τη νύχτα μαζί. Το πρωί, η Κάρι αστειευόμενη απαιτεί από τον Τσαρλς να της κάνει πρόταση γάμου, προσθέτοντας ότι μπορεί να «έχασαν μια μεγάλη ευκαιρία» και μετά φεύγει για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τρεις μήνες αργότερα, στον γάμο του Μπέρναρντ και της Λίντια στο Λονδίνο, οι οποίοι είχαν σχετιστεί ερωτικά στον προηγούμενο γάμο, ο Τσαρλς συναντά ξανά την Κάρι, η οποία τώρα συνοδεύεται από τον Σκωτσέζο αρραβωνιαστικό της Χέιμις. Ο Τσαρλς αντιμετωπίζει διάφορες ταπεινώσεις από πρώην φιλενάδες του που βρίσκονται στη δεξίωση, μεταξύ των οποίων και η ευσυγκίνητη Χενριέτα, και αποσύρεται σε μια άδεια σουίτα του ξενοδοχείου, από όπου παρακολουθεί την Κάρι και τον Χέιμις να φεύγουν. Ο ίδιος παγιδεύεται στο δωμάτιο όπου έρχονται οι νεόνυμφοι για να κάνουν σεξ. Αργότερα, έρχεται αντιμέτωπος με τη θυμωμένη Χενριέτα που αναφέρεται στην "κατά συρροή" μονογαμία του και τον φόβο του να αφήσει κάποια να τον πλησιάσει. Η Κάρι επανεμφανίζεται και περνά μία ακόμα νύχτα με τον Τσαρλς. Έναν μήνα αργότερα, ο Τσαρλς λαμβάνει προσκλητήριο για τον γάμο της Κάρι. Ενώ ψάχνει στα μαγαζιά να της πάρει δώρο γάμου, συναντά την Κάρι και τη βοηθά να επιλέξει νυφικό. Εκείνη του αφηγείται έναν-έναν τους 33 σεξουαλικούς της συντρόφους. Ο Τσαρλς, ο οποίος αποδεικνύεται ότι ήταν ο αριθμός 32 στη λίστα της, σύντομα της εκμυστηρεύεται αμήχανα τον έρωτά του, αλλά δεν καταφέρνει τίποτα. Άλλον ένα μήνα αργότερα, ο Τσαρλς και οι φίλοι του παρευρίσκονται στον γάμο της Κάρι στη Σκωτία. Ο πληθωρικός Γκάρεθ δίνει οδηγίες στην παρέα να βρει πιθανούς συντρόφους. Η Σκάρλετ τα καταφέρνει βρίσκοντας έναν Αμερικανό ονόματι Τσέστερ. Καθώς ο Τσαρλς παρακολουθεί την Κάρι και τον Χέιμις να χορεύουν, η Φιόνα καταλαβαίνει τα αισθήματα του φίλου της για την Κάρι. Όταν ο Τσαρλς ρωτά τη Φιόνα γιατί δεν έχει σχέση, εκείνη ομολογεί ότι αγαπά τον Τσαρλς από τότε που πρωτογνωρίστηκαν. Ο Τσαρλς είναι τρυφερός απέναντί της, αλλά δεν ανταποδίδει τα συναισθήματά της. Ενώ ο γαμπρός κάνει πρόποση, ο Γκάρεθ πεθαίνει ξαφνικά από καρδιακή προσβολή. Στην κηδεία του Γκάρεθ, ο Μάθιου απαγγέλλει το ποίημα "Funeral Blues" του Αγγλοαμερικανού Ουίσταν Όντεν, μνημονεύοντας τη σχέση του με τον Γκάρεθ. Στη συνέχεια, ο Τσαρλς και ο Τομ συλλογίζονται το γεγονός ότι παρά την περηφάνια της παρέας τους που είναι εργένηδες, ο Γκάρεθ και ο Μάθιου ήταν στην ουσία "παντρεμένο" ζευγάρι όλον αυτόν τον καιρό, και αν η αναζήτηση για την "αληθινή αγάπη "είναι μάταιη. Δέκα μήνες αργότερα, έρχεται η ημέρα του γάμου του ίδιου του Τσαρλς. η νύφη είναι η Χενριέτα. Λίγο πριν από τη γαμήλια τελετή, φτάνει η Κάρι και λέει στον Τσαρλς ότι έχει χωρίσει με τον Χέιμις. Ο Κάρολος παθαίνει κρίση αυτοπεποίθησης και ζητά συμβουλές από τον Ντέιβιντ και τον Μάθιου (που είναι κουμπάρος στο μυστήριο), αλλά αποφασίζει να συνεχίζει τον γάμο. Όταν ο ιερέας ρωτά αν κάποιος ξέρει οποιονδήποτε λόγο που να εμποδίζει το ζευγάρι να παντρευτεί, ο κωφός Ντέιβιντ λέει στη νοηματική (ενώ ο Τσαρλς μεταφράζει μεγαλόφωνα) ότι υποψιάζεται πως ο γαμπρός αγαπά άλλη, κάτι που επιβεβαιώνει ο Τσαρλς. Τότε, η Χενριέτα χτυπάει τον Τσαρλς θυμωμένη και ο γάμος διακόπτεται. Η Κάρι προσπαθεί να ζητήσει συγγνώμη από τον Τσαρλς, ο οποίος ομολογεί ότι, την τελευταία στιγμή, συνειδητοποίησε ότι εκείνη είναι το μοναδικό πρόσωπο που αγαπά πραγματικά. Ο Τσαρλς, που φοβάται τον γάμο, της προτείνει ισόβια δέσμευση χωρίς γάμο και εκείνη δέχεται. Στο τέλος της ταινίας, η Χενριέτα παντρεύεται έναν αξιωματικό της φρουράς των Γρεναδιέρων. Ο Ντέιβιντ παντρεύεται τη φίλη του Σερίνα, την οποία γνώρισε στον δεύτερο γάμο, η Σκάρλετ παντρεύεται τον Τσέστερ και ο Τομ παντρεύεται την Ντίντρε, μια μακρινή ξαδέρφη του την οποία γνώρισε στο γάμο του Τσαρλς. Ο Μάθιου βρίσκει επίσης νέο σύντροφο. Η Φιόνα εμφανίζεται σε μια φωτογραφία με τον πρίγκιπα Κάρολο και ο Τσαρλς και η Κάρι αποκτούν μωρό. Χιου Γκραντ ως Τσαρλς Άντι Μακ Ντάουελ ως Κάρι Τζέιμς Φλιτ ως Τομ Σάιμον Κάλοου ως Γκάρεθ Τζον Χάνα ως Μάθιου Κριστίν Σκοτ Τόμας ως Φιόνα Ντέιβιντ Μπάουερ ως Ντέιβιντ Σάρλοτ Κόουλμαν ως Σκάρλετ Τίμοθι Γουόκερ ως Άνγκους Ρόουαν Άτκινσον ως πατήρ Τζέραλντ Οι εμπειρίες του σεναριογράφου Ρίτσαρντ Κέρτις ως καλεσμένου σε γάμους ενέπνευσαν την υπόθεση για το Τέσσερις γάμοι και μία κηδεία. Σύμφωνα με τον Κέρτις, άρχισε να γράφει το σενάριο στα 34 του, αφού συνειδητοποίησε ότι είχε παρακολουθήσει 65 γάμους σε μια περίοδο 11 ετών. Σε έναν γάμο, του έκανε πρόταση γάμου μια φίλη του, αλλά την απέρριψε και το μετάνιωνε για πάντα. Χρειάστηκαν 17 προσχέδια μέχρι να φτάσει ο Κέρτις στην τελική έκδοση του σεναρίου. Έχει σχολιάσει την επιρροή του σκηνοθέτη Μάικ Νιούελ: «Προέρχομαι από μια σχολή όπου το να διακωμωδείς είναι αυτό που έχει σημασία. Ο Μάικ είχε εμμονή να το κρατήσουμε αληθινό. Κάθε ρόλος, όσο μικρός κι αν είναι, έχει μια ιστορία, όχι μόνο τρεις αστείες γραμμές. Είναι μια ρομαντική ταινία για την αγάπη και τη φιλία, βουτηγμένη σε πελάγη αστείων». Ο Κέρτις επέλεξε να παραλείψει οποιαδήποτε αναφορά στις δουλειές των χαρακτήρων, γιατί δεν πίστευε ότι μια ομάδα φίλων θα συζητούσε ρεαλιστικά αυτό το θέμα σε έναν γάμο. Ο Κέρτις, ο Νιούελ και οι παραγωγοί ξεκίνησαν τη διαδικασία του κάστινγκ για το Τέσσερις γάμοι και μία κηδεία στις αρχές του 1992. Περίπου 70 ηθοποιοί πέρασαν από ακρόαση για τον ρόλο του Τσαρλς πριν τον πάρει ο Χιου Γκραντ. Ο Γκραντ ήταν έτοιμος να εγκαταλείψει την υποκριτική ως καριέρα όταν έλαβε το σενάριο για την ταινία. Το 2016 δήλωσε ότι: "Δεν έβρισκα καθόλου δουλειά και μετά, προς μεγάλη μου έκπληξη, αυτό το σενάριο ήρθε ταχυδρομικώς από τον ατζέντη μου και ήταν πολύ καλό. Τηλεφώνησα και είπα: πρέπει να γίνει λάθος, μου έστειλες ένα καλό σενάριο". Αρχικά, ο συγγραφέας Ρίτσαρντ Κέρτις, ο οποίος είχε διαμορφώσει τον χαρακτήρα του Τσαρλς βασιζόμενος στον εαυτό του, ήταν αντίθετος με την επιλογή του Γκραντ στον ρόλο, επειδή πίστευε ότι ήταν πολύ όμορφος. Τελικά πείστηκε από τον Μάικ Νιούελ και τους παραγωγούς της ταινίας να εγκρίνουν τον Γκραντ. Η αρχική επιλογή για τον ρόλο της Κάρι ήταν η Τζιν Τρίπλχορν, αλλά αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το εγχείρημα λόγω θανάτου στην οικογένειά της. Η Μαρίζα Τομέι και, σύμφωνα με πληροφορίες, η Σάρα Τζέσικα Πάρκερ ήταν επίσης υποψήφιες πριν επιλεγεί η Άντι Μακ Ντάουελ. Για να κάνουν τον Γκραντ να φαίνεται πιο σπασίκλας, οι παραγωγοί του επέβαλαν φουντωτά μαλλιά, γυαλιά και σκόπιμα μη κολακευτικά, φαρδιά ρούχα. Ο σκηνοθέτης Μάικ Νιούελ συμβούλεψε τον Γκραντ να να κομπιάζει και να μπερδεύει τις ατάκες του, γραμμένες με «περίπλοκη σύνταξη», όπως τις περιγράφει ο Γκραντ, προκειμένου να κάνει τον Τσαρλς να φαίνεται αγχωμένος. Ο Γκραντ, ο οποίος υπέφερε από αλλεργική ρινίτιδα καθ' όλη τη διάρκεια των γυρισμάτων, δεν ήταν σίγουρος για την σκηνοθεσία του Νιούελ και τη δική του ερμηνεία, την οποία θεωρούσε "απαίσια". Η ταινία γυρίστηκε κυρίως στο Λονδίνο αλλά και σε μέρη όπως Hampstead, Islington, Greenwich Hospital, Betchworth στο Σάρεϊ, Amersham στο Μπάκιγχαμσιρ κ.ά. Η πρωτότυπη μουσική συντέθηκε από τον Βρετανό συνθέτη Ρίτσαρντ Ρόντνεϊ Μπένετ. Το σάουντρακ της ταινίας περιλάμβανε επίσης δημοφιλή τραγούδια, μεταξύ των οποίων μια διασκευή του "Love Is All Around" των Troggs που ερμηνεύουν οι Wet Wet Wet, κομμάτι που παρέμεινε στο νούμερο 1 στον κατάλογο των σινγκλ στη Βρετανία για δεκαπέντε εβδομάδες και στη συνέχεια έγινε το ένατο (τώρα δωδέκατο) σινγκλ με τις μεγαλύτερες πωλήσεις όλων των εποχών στη χώρα. Το άλμπουμ του σάουντρακ πούλησε περισσότερα από 750.000 αντίτυπα. Το Τέσσερις γάμοι και μία κηδεία έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα του τον Ιανουάριο του 1994 στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Σάντανς στο Σολτ Λέικ Σίτι της Γιούτα. Στις Ηνωμένες Πολιτείες κυκλοφόρησε στις 11 Μαρτίου 1994 σε πέντε αίθουσες. Οι εισπράξεις από τις πρώτες πέντε ημέρες κυκλοφορίας της ταινίας στις Ηνωμένες Πολιτείες εντυπωσίασαν τόσο τον διανομέα της ταινίας, που αποφάσισε να ξοδέψει αφειδώς για την προώθησή της, αγοράζοντας ολοσέλιδες διαφημίσεις σε εφημερίδες και τηλεοπτικά σποτ συνολικού ύψους περίπου 11 εκατομμυρίων δολαρίων. Στην πρεμιέρα της ταινίας στο Ηνωμένο Βασίλειο στην πλατεία Λέστερ, στις 11 Μαΐου 1994, η τότε κοπέλα του Χιου Γκραντ, Ελίζαμπεθ Χάρλεϊ, φορούσε ένα μαύρο φόρεμα Βερσάτσε που έγινε αίσθηση στον Τύπο. Η ταινία κυκλοφόρησε στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 13 Μαΐου 1994. Στον ιστότοπο Rotten Tomatoes, η ταινία έχει βαθμολογία 96% με βάση 69 κριτικές, με μέση βαθμολογία 7,6/10. Η Metacritic δίνει στην ταινία μέσο όρο βαθμολογίας 81 στα 100 με βάση 19 κριτικές, υποδεικνύοντας «καθολική αναγνώριση». Η ταινία ψηφίστηκε ως η 27η καλύτερη κωμωδία όλων των εποχών από τους αναγνώστες του Total Film το 2000. Το 2004, το ίδιο περιοδικό την ονόμασε 34η καλύτερη βρετανική ταινία όλων των εποχών. Είναι νούμερο 96 στον κατάλογο με τις «100 πιο αστείες ταινίες» του περιοδικού Bravo. Η εφημερίδα Guardian, σε αφιέρωμά της για την 20ή επέτειο της ταινίας, δήλωσε ότι «Η επιρροή της στη βρετανική κινηματογραφική βιομηχανία, στη γραφή ρομαντικών κομεντί, στα pop charts, στις κηδείες και στα κουρέματα, ήταν τεράστια». Notting Hill (1999), σε σενάριο επίσης του Κέρτις και με πρωταγωνιστή τον Χιου Γκραντ Τέσσερις γάμοι και μία κηδεία στην IMDb Τέσσερις γάμοι και μία κηδεία στο AllMovie Τέσσερις γάμοι και μία κηδεία στο Box Office Mojo Τέσσερις γάμοι και μία κηδεία στο Rotten Tomatoes