Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης καλαθοσφαίρισης ανδρών 1972-73

Το Κύπελλο Κυπελλούχων ομάδων Ευρώπης καλαθοσφαίρισης ανδρών της περιόδου 1972-73 ήταν η έβδομη κατά σειρά διασυλλογική διοργάνωση αυτού του θεσμού. Σε αυτήν, πρώτευσε η τότε σοβιετική Σπαρτάκ Λένινγκραντ (Spartak Leningrad) επικρατώντας στον Τελικό που για δεύτερο συνεχή χρόνο έλαβε χώρα στη Θεσσαλονίκη, της τότε γιουγκοσλαβικής Γιουγκοπλάστικα του Σπλιτ (Κ.Κ. Σπλιτ) του Ντάμιρ Σόλμαν.

 Στη διοργάνωση πήραν μέρος 26 ομάδες, πέντε περισσότερες από ότι την προηγούμενη περίοδο. Ως εκ τούτου προέκυψε η ανάγκη ενός επιπλέον προκριματικού γύρου με τρία ζευγάρια, ενώ η κάτοχος του τίτλου Ολίμπια Μιλάνο ξεκίνησε τις υποχρεώσεις της από τον β' προκριματικό γύρο. Αναλυτικά, παίχθηκαν τρεις προκριματικοί γύροι (σε διπλές αναμετρήσεις) και στη συνέχεια μια προημιτελική φάση δύο ομίλων, των τριών ομάδων έκαστος. Από τη φάση των ομίλων (σε δυο αγωνιστικές-μονές συναντήσεις) περνούσαν οι δυο πρώτες κάθε γκρουπ και οδηγούνταν με το σύστημα "χιαστί", στην ημιτελική φάση (διπλών συναντήσεων, με πλεονέκτημα έδρας στη ρεβάνς). Οι νικήτριες των δυο ημιτελικών αποτέλεσαν το ζευγάρι του (απλού) Τελικού αγώνα. Από τη φάση αυτή προκρίθηκαν τρεις ομάδες: η Μπενφίκα Λισσαβόνας, η αυστριακή EVE Βελς και η τουρκική Γαλατασαράι, σε βάρος της αγγλικής Κρίσταλ Πάλας, της Καζαμπλάνκα απ' το Μαρόκο και της αλβανικής Βλάζνια Σκόδρα. Εδώ συγκροτήθηκαν 11 ζευγάρια, με νικητές τους Σόλνα Βίκινγκς (Σουηδία), επί της φινλανδικής Ελσίνκι (με συνολικό σκορ 188-150), Γκίεσσεν (Δυτικής Γερμανίας) επί της Ρέιγκιαβικ από την Ισλανδία (229-107), ΚΚ Σπλίτ επί της Λέφσκι Σόφιας (148-141), Άντβερπεν Βελγίου επί της Μπενφίκα (203-166), Στεάουα Βουκουρεστίου επί της Μακάμπι Ραμάτ Γκαν του Ισραήλ (153-150), Αντίμπ σε βάρος της ουγγρικής Τσέπελ SK (175-165), της Ζοβεντούτ επί της Σπάρτα Μπρετράνζ από το Λουξεμβούργο με 187-121, του Ολυμπιακού Πειραιά επί της ολλανδικής Παντς Ντελφτ (175-165) όπου οι έλληνες ανέτρεψαν στον επαναληπτικό μια διαφορά 20 πόντων (!), της Σπαρτάκ του Μπρνο με 187-156 σε βάρος της αυστριακής εκπροσώπου, της Σλασκ Βρότσουαφ από την Πολωνία επί της Γαλατά (142-121) και της Ολίμπια Μιλάνο με 194-114 επί της ελβετικής Νεσατέλ Σπορτ. Χωρίς αγώνες προκρίθηκε η σοβιετική Σπαρτάκ Λένινγκραντ Έγιναν έξι διπλές αναμετρήσεις που ανέδειξαν ισάριθμους νικητές. Οι τελευταίοι επικράτησαν σχεδόν όλοι άνετα, πλην της Στεάουα Βουκουρεστίου που "τα βρήκε μπαστούνια" κόντρα στην Άντβερπεν (καθώς οι βέλγοι επικράτησαν στον πρώτο αγώνα με 4 πόντους) και της Ολίμπια Μιλάνο που ηττήθηκε αρχικά στο Βρότσουαφ από τη Σλασκ με διαφορά εννέα πόντων! Α' όμιλος: Η Σπαρτάκ Λένινγκραντ ήταν πρώτη, με δεύτερη την Ολίμπια Μιλάνο και τρίτη τη Σπαρτάκ Μπρνο (που αποκλείστηκε από τη συνέχεια). Β' όμιλος: Εδώ κυριάρχησε η Γιουγκοπλάστικα αφήνοντας στη δεύτερη θέση τη Ζοβεντούτ και στην τρίτη τη Στεάουα Βουκουρεστίου (που τερμάτισε την παρουσία της). Και οι δυο "ισχυροί" εκμεταλεύτηκαν το πλεονέκτημα του εντός έδρας επαναληπτικού. Μάλιστα, υπερίσχυσαν των αντιπάλων τους και στα δυο παιχνίδια. Στον τελικό της Θεσσαλονίκης αναμετρήθηκαν δυο ομάδες που εκπροσωπούσαν χώρες από το "πρώην Ανατολικό μπλοκ" σε μια εποχή που ο "ψυχρός πόλεμος" βρισκόταν σε φάση έξαρσης και το επιπλέον στοιχείο ότι στην Ελλάδα υπήρχε στρατιωτική κυβέρνηση. Τελικά, οι σοβιετικοί του αείμνηστου Αλεξάντερ Μπέλοφ (που ήταν φιναλίστ και το 1971 αλλά είχαν ηττηθεί στον τελευταίο διπλό Τελικό του θεσμού από τη Σίμενταλ Μιλάνο) θριάμβευσαν τώρα με διαφορά 15 πόντων, μεγαλύτερη από οποιαδήποτε άλλη είχε επιτευχθεί μέχρι τότε στους τρεις απλούς Τελικούς που είχαν προηγηθεί (1968, 1969 και 1972) BASKETPEDYA-Historical Basketball Database "100 χρόνια μπάσκετ 1891-1991". Περιοδικό "Τρίποντο" (αναδρομές και αφιερώματα στο θεσμό). Αθλητικές εφημερίδες της εποχής. Στιγμιότυπα από τον τελικό του Κυπέλλου Κυπελλούχων 1972-1973 Σπάρτακ Λένιγκραντ-Γιουγκοπλάστικα Σπλιτ (Αρχείο ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ)