Δήμος Λασιώνος

Ο δήμος Λασιώνος ήταν δήμος του νομού Ηλείας που συστάθηκε με το πρόγραμμα Καποδίστριας από τη συνένωση παλαιότερων κοινοτήτων της περιοχής, που αποτέλεσαν στη συνέχεια τα δημοτικά διαμερίσματα του δήμου. Λειτούργησε την περίοδο 1997-2010 οπότε και καταργήθηκε με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης και εντάχθηκε στον νέο δήμο Αρχαίας Ολυμπίας. Ο δήμος είχε έκταση 22.950 στρέμματα και μόνιμο πληθυσμό 1.915 κατοίκους. Ακολουθώντας το σχέδιο Καποδίστρια, το κοινοτικό συμβούλιο του Αντρωνίου, σαν μεγαλύτερο δημοτικό διαμέρισμα, έδωσε το όνομα Λασιών στο νέο δήμο, από την Λασιώνα, γνωστή πόλη της περιοχής κατά την αρχαιότητα. Έδρα του ήταν ο οικισμός Χάνι Πανόπουλου που βρίσκεται στο κέντρο της πρώην κοινότητας Αντρωνίου.

 Στον δήμο περιλαμβάνονταν τα εξής δημοτικά διαμερίσματα: Δ.δ. Αντρωνίου [673] Το Xάνι Πανόπουλου ή Πανόπουλος [ 267 ] Ο Άγιος Γεώργιος ή Ζαχαραίικα [ 34 ] Το Αντρώνι [ 324 ] Τα Χάνια Σπαρτουλιά [ 48 ] Δ.δ. Αγίας Κυριακής -- η Αγία Κυριακή ή Κέρτιζα [ 108 ] Δ.δ. Αγίας Τριάδος -- η Αγία Τριάδα [ 268 ] Δ.δ. Κακοταρίου -- το Κακοτάριον [ 208 ] Δ.δ. Κρυόβρυσης [ 6544 ] Η Κρυόβρυση ή Δερβινή ή Βερβινή [ 466 ] Τα Καλύβια [ 78 ] Δ.δ. Τσιπιανών [ 114 ] Τα Τσίπιανα [ 102 ] Ο Άγιος Ανδρέας [ 9 ] Η Κερέσοβα [ 3 ]ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Τα χωριά Κρυόβρυση και Τσιπιανά είναι τα ορεινότερα του νομού Ηλείας. Στην περιοχή βρίσκεται το δρυοδάσος της Κάπελης, μοναδικό στα Βαλκάνια. Η περιβαλλοντική ποιότητα του δάσους και γενικά της περιοχής επιβεβαιώνεται από την αξιολόγηση της ως σημαντικής περιοχής για τα πουλιά της Ελλάδας (Σ.Π.Π.Ε.). Δυστυχώς, το δάσος κάθε χρόνο εκχερσώνεται για να φυτεύουν μερικοί κάτοικοι πατάτες. Θεαματική είναι η πτώση του ποσοστού της κατώτερης διαμέτρου των δέντρων και υπάρχει μεγάλος κίνδυνος καταστροφής του λόγω της μη ανανέωσης. Πολλοί αριθμημένοι δασικοί δρόμοι διασχίζουν την Κάπελη που προσφέρεται για ιππασία και ποδηλατοδρομία. Στην ίδια περιοχή βρίσκεται το φαράγγι του Αντρωνίου 150 περίπου μέτρα χαμηλότερα από το επίπεδο του χωριού. Περικλείεται από τις δυο επιβλητικές και απότομες χαράδρες που τις διασχίζουν ο ομηρικός ποταμός Σελλήεις (Πηνειακός Λάδωνας) από τη μια και το Παλιοπόταμο από την άλλη. Στην διαδρομή, που πραγματοποιείται με τα πόδια, υπάρχουν εγκαταλειμμένοι νερόμυλοι, το σπήλαιο με τους σταλακτίτες καθώς και διάφορες φυτοκοινωνίες με πλατύφυλλα και αειθαλή δένδρα. Στην πλούσια πανίδα του φαραγγιού ανήκουν πολλά είδη πουλιών και ζώων. Από ορνιθολογική άποψη η περιοχή παρουσιάζει ενδιαφέρον, κυρίως λόγω του χρυσαετού και του λευκονώτη. Τα περισσότερα είδη ζώων και πουλιών της περιοχής προστατεύονται από διεθνείς συνθήκες. Πριν 50 χρόνια υπήρχαν ακόμη αγριόχοιροι, ζαρκάδια και ελάφια. Εδώ κυνηγούσε ο Ξενοφώντας όταν ήταν εξόριστος στο Σκιλλούντα. Ακόμη, στα χωριά Τσίπιανα και Κρυόβρυση υπάρχουν πλούσιες πηγές και ελατοδάση. Το σπήλαιο με τους σταλακτίτες πάνω από το ποτάμι στην διαδρομή για το φαράγγι του Αντρωνίου, αγνώστου ηλικίας, το σπήλαιο-θέατρο του Αμαρκιανού ηλικίας 500.000 ετών στα Τσίπιανα, από το θόλο του οποίου κρέμονται σταλακτίτες σε παράλληλες σειρές, καθώς και η σπηλιά της Διακότρυπας στη Βερβηνή (Κρυόβρυση) παρουσιάζουν ιδιαίτερο γεωφυσικό ενδιαφέρον. Στα σημαντικότερα αξιοθέατα συμπεριλαμβάνεται το Μυκηναϊκό νεκροταφείο 50 θαλαμοειδών τάφων στη θέση Παλιομποκοβίνα στα σύνορα Αντρωνίου (Πανόπουλο) και Μποκοβίνας (Αγ. Τριάδος). Ακόμη, τα ερείπια της αρχαίας πόλης Λασιών, που βρίσκονται στη μεγαλοπρεπή θέση «Κούτι», όπου ήταν χτισμένο το κάστρο, τα οποία ανακάλυψε και περιέγραψε ο αρχαιολόγος Welker το 1842. Επίσης, ο Βυζαντινός Ναός των Αγ. Αναργύρων στο Αντρώνι με τις μοναδικές τοιχογραφίες του. Μια από αυτές είναι και ο Άγιος Σκύλος Αντρωνίου, που αναπαριστά έναν Άγιο με κεφάλι κυνηγόσκυλου της περιοχής και σώμα ανθρώπου. Δίπλα του, επίσης, υπάρχει μία άγνωστη στην ορθόδοξη και την καθολική εκκλησία αγιογραφία με το τίτλο «Κυνο-βιάρχης». Επιπλέον, στην περιοχή βορειοανατολικά του Κακοταρίου δεσπόζει το Κάστρο της Οχιάς ή Ωριάς και στη θέση Σταυράκη, η «Σπηλιά του Τουρκο-Παναή» ή Μπελογιάννη (οπλαρχηγού από τα Τσίπιανα), που χρησίμευε για καταφύγιο κλεφτών και αρματολών κατά την Τουρκοκρατία. Τη γραφικότητα του Δήμου συμπληρώνουν η Αραπολίμνα, τα δύο λιθόκτιστα γεφύρια, το ένα στη θέση «Πετρωτό» και το άλλο στο δρόμο Κακοτάρι – Πανόπουλο, ο ναός της θεάς Αρτέμιδος πάνω από την Μονή Νοτενών στο Κακοταροβούνι, ο ναός του Απόλλωνα κοντά στο Κάστρο της Οχιάς καθώς και το ερείπια των αρχαίων ιερών στην πηγή της Μονής Νοτενών και στα «Τρία αλώνια». Αποτελέσματα αυτοδιοικητικών εκλογών του 1998 για το Δήμο Λασιώνος: Αποτελέσματα αυτοδιοικητικών εκλογών του 2002 για το Δήμο Λασιώνος: Αποτελέσματα αυτοδιοικητικών εκλογών του 2006 για το Δήμο Λασιώνος: Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001, Αθήνα 2004. ISBN 960-86704-8-9. Δήμος Λασιώνος. erymanthos.eu. Ανακτήθηκε: 08/09/2016. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Λασιώνος. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 09/04/2018. Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Δήμου Φολόης (1835-1841). eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 09/04/2018. Ιστοσελίδα με πληροφορίες για τον δήμο. antroni.gr