Διόνυσος Αττικής

Ο Διόνυσος είναι περιοχή και βασικός οικισμός της Δημοτική Ενότητας Διονύσου στον ομώνυμο δήμο της περιφερειακής ενότητας Βόρειας Αττικής, τον οποίον απαρτίζουν οι πρώην δήμοι Άνοιξης, Δροσιάς, Κρυονερίου, Ροδόπολης, Σταμάτας και Αγίου Στεφάνου. Ο οικισμός έχει πληθυσμό 5.651 κατοίκους,σύμφωνα με την Απογραφή του 2011, καταλαμβάνει έκταση 21,41 τ.χμ. και αναπτύσσεται σε υψόμετρο 500 μ. Είναι μέρος πολεοδομικού συγκροτήματος Αθηνών,και κατοικείται από άτομα υψηλού εισοδηματικού επιπέδου. Συνορεύει με την Δροσιά, την Ροδόπολη, την Νέα Μάκρη, την Πεντέλη και την Εκάλη. Η Δημοτική Ενότητα Διονύσου συναποτελείται από τους οικισμούς Ραπεντώσα, με πληθυσμό 106 κατοίκους, και Εφέδρων-Αναγέννησης, πληθυσμού 701 κατοίκων, ο οποίος συνορεύει με την Εκάλη. Ο συνολικός πληθυσμός της δημοτικής ενότητας ανέρχεται σε 6.458 μόνιμους κατοίκους. Τον χειμώνα ο καιρός στον Διόνυσου είναι ψυχρότερος σε σχέση με τις περισσότερες περιοχές της Αττικής και εκδηλώνονται πολλές χιονοπτώσεις. Το καλοκαίρι ο καιρός είναι ξηρός.

 Η ιστορία του Διόνυσου ανάγεται σε πολλά χρόνια πριν, λόγω του γειτονικού ομώνυμου λατομείου στη σημερινή συνοικία της Ραπεντώσας. Είναι γνωστό πως το Πεντελικό όρος ήταν πλούσιο σε λευκό μάρμαρο. Εκεί έφτανε και ο πρώτος αστικός σιδηρόδρομος ("Θηρίο") με τα βαγόνια του από την Κηφισιά, μέχρι πριν από 50 χρόνια που καταργήθηκε η διαδρομή αυτή. Σήμερα, η περιοχή υπάγεται διοικητικά στην Ανατολική Αττική, ενώ στα όρια της κοινότητας εντάσσεται και η γειτονική συνοικία στα ανατολικά της Εκάλης, Αναγέννηση. Μέσω δε της Λεωφόρου Διονύσου επικοινωνεί, γύρω από το Πεντελικό όρος, με τον ανατολικό και παραθαλάσσιο Δήμο Μαραθώνα. Ο Διόνυσος αποτελούσε οικισμό της Κοινότητας Σταμάτας ως το 1975, οπότε αποσπάστηκε και έγινε οικισμός της κοινότητας Μπάλας - νυν Ροδόπολης -. Το 1979 αναγνωρίστηκε ως αυτοτελής κοινότητα. Ο οικισμός του Διονύσου δημιουργήθηκε κατά το τέλος του 19ου αιώνα, ως τόπος διαμονής των λατόμων που εργάζονταν στα γειτονικά λατομεία μαρμάρου του Πεντελικού όρους. Ονομάστηκε Διόνυσος από τον αρχαίο ναό του Διονύσου, τα ερείπια του οποίου βρίσκονται εκεί. Η περιοχή του ωστόσο είναι πλούσια σε μύθους. Εκεί γεννήθηκε ο Θέσπις και ιδρύθηκε το πρώτο θέατρο. Εκεί φιλοξενήθηκε ο Διόνυσος και δίδαξε την καλλιέργεια του αμπελιού. Στην περιοχή του Διονύσου, όπου βρέθηκαν επίσης και ερείπια του Πυθίου (όπως αναφέρεται σε επιγραφή), δηλαδή ενός ναού του Απόλλωνος, πιστεύεται ότι βρισκόταν ο αρχαίος αττικός δήμος της Ικαρίας, που συνδεόταν με τον θεό Διόνυσο. Τα τελευταία 5 χρόνια ο Πολιτιστικός Οργανισμός του Δήμου Διονύσου οργανώνει τα "Διονύσια", τριήμερα πολιτιστικών εκδηλώσεων με συναυλίες, θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις και άλλα καλλιτεχνικά γεγονότα. Το καλοκαίρι του 2000 τα "Διονύσια" ήταν αφιερωμένα στον εθελοντισμό, το 2001 στο βιβλίο, το 2002 στο παιδί, το 2003 στη διεύρυνση της Ευρώπης και το 2004 στην τέχνη της γλυπτικής μέσα από έργα αυστηρά ενταγμένα στη θεματική της Ολυμπιάδας, των Ολυμπιακών αγώνων και ιδεών. Τη διεξαγωγή του Συμποσίου ανέλαβαν ο δήμος Διονύσου και η Εταιρεία Λατομείων Μαρμάρων Διονύσου, με τη συμμετοχή και την υποστήριξη του Δήμου Αθηναίων. Ο Διόνυσος εξυπηρετείται από την λεωφορειακή γραμμή της Ο.ΣΥ 536 Ζηρίνειο - Διόνυσος. Επίσης, από το 2010 τέθηκε σε λειτουργία μικρό αστικό λεωφορείο το οποίο πραγματοποιεί κυκλική διαδρομή στην περιοχή. Δήμος Διονύσου