Νησομυΐδες

Οι νησομυΐδες (λατινική και επιστημονική ονομασία Nesomyidae) είναι οικογένεια τρωκτικών ζώων της Αφρικής. Περιλαμβάνει αρκετές υποοικογένειες και 21 γένη, όλα ιθαγενή είτε της ηπειρωτικής Αφρικής, είτε της Μαδαγασκάρης (τα μόνα τρωκτικά που είναι ιθαγενή της νήσου αυτής). Στα ποικίλα τρωκτικά της οικογένειας βρίσκουμε «ποντίκια που σκαρφαλώνουν», το «αφρικανικό βραχοπόντικο», το «ποντίκι των βάλτων», «αρουραίους» με σακούλες στα μάγουλα και τον «αρουραίο με τη λευκή ουρά» (μονοτυπικό γένος μυστρόμυς).

 Οι νησομυΐδες είναι μικρού έως μέσου μεγέθους τρωκτικά, με τα μεγαλύτερα είδη να έχουν το μέγεθος ενός αρουραίου. Μορφολογικώς μοιάζουν με ποντίκια, αρουραίους ή και χάμστερ, αναλόγως του είδους και της υποοικογένειας. Οι διατροφικές τους προτιμήσεις ποικίλλουν, από αρκετά αυστηρή φυτοφαγία μέχρι σχεδόν αποκλειστική εντομοφαγία. Ο τρόπος ζωής τους επίσης διαφέρει σημαντικά από τη μία υποοικογένεια στην άλλη, με κάποια είδη να σκαρφαλώνουν σε δέντρα, ενώ άλλα να σκάβουν λαγούμια στο έδαφος και να ζουν στο εσωτερικό τους. Γεννούν μέχρι τέσσερα μικρά, μετά από κύηση περίπου ενάμισυ μήνα. Πολλά από τα ζώα αυτά θεωρούνταν κάποτε ενταγμένα σε άλλες ομάδες της υπεροικογένειας του ποντικού, αλλά αυτός ο αφρικανικός κλάδος έχει προταθεί και επιβεβαιωθεί ως ξεχωριστός με γενετικές μοριακές μελέτες. Αλλά όλα τα μέλη των νησομυϊδών συνεχίζουν να τοποθετούνται από κάποιους επιστήμονες στην οικογένεια του πραγματικού ποντικού, τις μυΐδες (Muridae), όπως και άλλα μέλη των μυοειδών. Σήμερα οι νησομυΐδες εντάσσονται γενικώς 6 υποοικογένειες με 21 γένη και συνολικώς 68 είδη, ως εξής: Υποοικογένεια κρικητομυΐνες (Cricetomyinae) Γένος Beamys Beamys hindei Beamys major Γένος Cricetomys Cricetomys ansorgei Cricetomys gambianus Cricetomys emini Cricetomys kivuensis Γένος Saccostomus Saccostomus campestris Saccostomus mearnsi Υποοικογένεια δελανυμυΐνες (Delanymyinae) Γένος Delanymys Delanymys brooksi Υποοικογένεια δενδρομυΐνες (Dendromurinae) Γένος Dendromus Dendromus insignis Dendromus kahuziensis Dendromus leucostomus Dendromus lovati Dendromus melanotis Dendromus mesomelas Dendromus messorius Dendromus mystacalis Dendromus nyasae (kivu) Dendromus nyikae Dendromus oreas Dendromus ruppi Dendromus vernayi Γένος Megadendromus Megadendromus nikolausi Γένος Dendroprionomys Dendroprionomys rousseloti Γένος Prionomys Prionomys batesi Γένος Malacothrix Malacothrix typica Γένος Steatomys Steatomys bocagei Steatomys caurinus Steatomys cuppedius Steatomys jacksoni Steatomys krebsii Steatomys opimus Steatomys parvus Steatomys pratensis Υποοικογένεια μυστρομυΐνες (Mystromyinae) Γένος Mystromys Mystromys albicaudatus Υποοικογένεια νησομυΐνες (Nesomyinae) (μαλγασικά τρωκτικά) Γένος Brachytarsomys Brachytarsomys albicauda Brachytarsomys villosa Γένος Brachyuromys Brachyuromys betsileoensis Brachyuromys ramirohitra Γένος Eliurus Eliurus antsingy Eliurus carletoni Eliurus ellermani Eliurus danieli Eliurus grandidieri Eliurus majori Eliurus minor Eliurus myoxinus Eliurus penicillatus Eliurus petteri Eliurus tanala Eliurus webbi Γένος Gymnuromys Gymnuromys roberti Γένος Hypogeomys Hypogeomys antimena Γένος Macrotarsomys Macrotarsomys bastardi Macrotarsomys ingens Macrotarsomys petteri Γένος Monticolomys Monticolomys koopmani Γένος Nesomys Nesomys audeberti Nesomys lambertoni Nesomys rufus Γένος Voalavo Voalavo antsahabensis Voalavo gymnocaudus Υποοικογένεια πετρομυσκίνες (Petromyscinae) Γένος Petromyscus Petromyscus barbouri Petromyscus collinus Petromyscus monticularis Petromyscus shortridgei Jansa, Sharon A.; Weksler, Marcelo (Απρίλιος 2004). «Phylogeny of muroid rodents: relationships within and among major lineages as determined by IRBP gene sequences». Molecular Phylogenetics and Evolution 31 (1): 256-276. doi:10.1016/j.ympev.2003.07.002. PMID 15019624. Michaux, Johan; Reyes, Aurelio; Catzefelis, François (Νοέμβριος 2001). «Evolutionary history of the most speciose mammals: molecular phylogeny of muroid rodents». Molecular Biology and Evolution 18 (11): 2017-2031. doi:10.1093/oxfordjournals.molbev.a003743. PMID 11606698. https://archive.org/details/sim_molecular-biology-and-evolution_2001-11_18_11/page/2017. Steppan, Scott J.; Adkins, Ronald M.; Anderson, Joel (Αύγουστος 2004). «Phylogeny and divergence-date estimates of rapid radiations in muroid rodents based on multiple nuclear genes». Systematic Biology 53 (4): 533-553. doi:10.1080/10635150490468701. PMID 15371245. https://archive.org/details/sim_systematic-biology_2004-08_53_4/page/533. Οι νησομυΐδες στα Wikispecies