Μαθήματα Αμερικανικής Ιστορίας

Τα Μαθήματα Αμερικανικής Ιστορίας (πρωτότυπος τίτλος: American History X) είναι αμερικανική δραματική ταινία του 1998, σε σκηνοθεσία Tony Kaye και σενάριο γραμμένο από τον David McKenna. Πρωταγωνιστούν οι Έντουαρντ Νόρτον, Έντουαρντ Φουρλόνγκ, Φαϊρούζα Μπαλκ, Στέισι Κιτς, Έλιοτ Γκουλντ, Έιβερι Μπρουκς, Ίθαν Σάπλι και Μπέβερλι Ντ’ Άντζελο. Η ταινία κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες στις 30 Οκτωβρίου 1998 και διανεμήθηκε από την New Line Cinema. Η ταινία αφηγείται την ιστορία δύο αδελφών από το Βένις (Λος Άντζελες), που συμμετέχουν στο νεοναζιστικό κίνημα. Ο μεγαλύτερος αδελφός εκτίει τρία χρόνια φυλάκισης για ανθρωποκτονία εκ προθέσεως, αλλάζει τις πεποιθήσεις του και προσπαθεί να αποτρέψει τον αδελφό του από το να ακολουθήσει το ίδιο μονοπάτι. Η ταινία είναι στο στυλ της μη γραμμικής αφήγησης. Απέφερε συνολικά πάνω από $ 23 εκατομμύρια στο διεθνές box office. Οι κριτικοί επαίνεσαν ως επί το πλείστον την ταινία και την ερμηνεία του Νόρτον, η οποία του χάρισε μια υποψηφιότητα για Όσκαρ Καλύτερου Ηθοποιού. Τον Σεπτέμβριο του 2008, το περιοδικό Empire την ανέδειξε 311η καλύτερη ταινία όλων των εποχών.

 Η ταινία παρουσιάζεται σε μια εναλλαγή έγχρωμων πλάνων που αντιπροσωπεύουν το παρόν και ασπρόμαυρων πλάνων που αντιπροσωπεύουν το κοινό παρελθόν των πρωταγωνιστών. Ο Ντάνι Βίνιαρντ (Έντουαρντ Φουρλόνγκ), μαθητής λυκείου και εκκολαπτόμενος νεοναζί, υποχρεούται από τον καθηγητή του στην ιστορία, κύριο Μάρεϊ (Έλιοτ Γκουλντ), να γράψει μια έκθεση "πάνω σε οποιοδήποτε βιβλίο σχετίζεται με τον αγώνα για τα ανθρώπινα δικαιώματα". Γνωρίζοντας πως ο καθηγητής του είναι Εβραίος, ο Ντάνι γράφει για το βιβλίο "Ο Αγών μου" του Αδόλφου Χίτλερ. Ο Μάρεϊ επιμένει να αποβληθεί ο Ντάνι, αλλά ο διευθυντής Ιατρός Μπομπ Σουίνι, ο οποίος είναι μαύρος, αρνείται και αντίθετα ενημερώνει τον Ντάνι πως από εδώ και πέρα θα κάνει μαζί του μάθημα ιστορίας και σύγχρονης ιστορίας, το οποίο θα ονομάζεται "Μαθήματα Αμερικανικής Ιστορίας" (American History X). Η πρώτη εργασία του Ντάνι είναι να γράψει μια έκθεση σχετικά με τον αδερφό του Ντέρεκ, έναν πρώην αρχηγό των νεοναζί της πόλης, ο οποίος έχει μόλις βγει απ' τη φυλακή μετά την ποινή των τριών ετών για ανθρωποκτονία εκ προθέσεως. Αν δεν παραδώσει την εργασία το επόμενο πρωί, θα αποβληθεί. Ο πατέρας των δυο αδερφών είναι ο Ντένις Βίνιαρντ, ένας πυροσβέστης, ο οποίος παρουσιάζει ρατσιστικές τάσεις όταν μαθαίνει πως ο καθηγητής του Ντέρεκ, Σουίνι, διδάσκει ένα βιβλίο με πρωταγωνιστή έναν φτωχό μαύρο στην Αμερική του 1930. Ο Ντένις δολοφονείται από μαύρους εμπόρους ναρκωτικών κατά τη διάρκεια φωτιάς σε ένα άντρο ναρκωτικών. Σε συνέντευξη στην τηλεόραση μετά τον θάνατο του πατέρα του, ο Ντέρεκ ξεσπά σε ένα ρατσιστικό παραλήρημα. Αργότερα, ο Κάμερον Αλεξάντερ (Στέισι Κιτς) και ο Ντέρεκ οργανώνουν μια συμμορία "λευκής κυριαρχίας" με το όνομα "Μαθητές του Χριστού". Ο Ντέρεκ κερδίζει σε έναν αγώνα μπάσκετ απέναντι σε μια συμμορία μαύρων και ως τρόπαιο απαγορεύεται πλέον η είσοδός τους (της συμμορίας των μαύρων) στα γήπεδα. Το ίδιο βράδυ προπαγανδίζει τα μέλη της συμμορίας του και επιτίθενται σε ένα σούπερ-μάρκετ που ανήκει σε έναν Κορεάτη. Καταστρέφουν και ληστεύουν το μαγαζί, ενώ βασανίζουν μια Ισπανίδα υπάλληλο. Την επομένη η μητέρα του Ντέρεκ, Ντόρις (Beverly D'Angelo), καλεί τον καθηγητή Μάρεϊ, με τον οποίο διατηρεί σχέση, στο σπίτι για δείπνο. Η συζήτηση σχετικά με ένα περιστατικό βίας της αστυνομίας απέναντι σε έναν μαύρο Αμερικανό καταλήγει σε καυγά μεταξύ του Μάρεϊ και του Ντέρεκ. Ο Ντέρεκ αποκαλύπτει τη σβάστικα που έχει τατουάζ στο στήθος, προβαίνει σε αντισημιτικά σχόλια έναντι του Μάρεϊ και τον απειλεί με βία επειδή επεμβαίνει στην οικογένειά του, με αποτέλεσμα ο Μάρεϊ να φύγει απρόοπτα και η μητέρα του Ντέρεκ να τον διώξει απ΄ το σπίτι. Το ίδιο βράδυ, την ώρα που ο Ντέρεκ και η κοπέλα του Στέισι (Fairuza Balk) κάνουν σεξ, ο Ντάνι βλέπει απ' το παράθυρο τρία μέλη της συμμορίας που ο Ντέρεκ κέρδισε στο μπάσκετ να προσπαθούν να κλέψουν το φορτηγάκι του Ντέρεκ. Ο Ντέρεκ πυροβολεί και σκοτώνει έναν απ' τους ληστές και στη συνέχεια σκοτώνει τον δεύτερο ποδοπατώντας το κεφάλι του στο πεζοδρόμιο. Συλλαμβάνεται απ' την αστυνομία και καταδικάζεται σε τρία χρόνια φυλάκιση. Στη φυλακή ο Ντέρεκ αναγκάζεται να δουλέψει στο καθαριστήριο μαζί με τον μαύρο κατάδικο Λάμοντ (Guy Torry), ο οποίος διανύει ποινή έξι ετών για βίαιη επίθεση. Οι δύο άντρες αναπτύσσουν συμπάθεια μεταξύ τους λόγω της κοινής τους αγάπης για το μπάσκετ. Όσο βρίσκεται στη φυλακή ο Ντέρεκ προσχωρεί στη συμμορία "Άρια Αδελφότητα", αλλά ύστερα από έναν χρόνο περίπου δυσανασχετεί για τις υποκριτικές σχέσεις της συμμορίας με τις Ισπανικές συμμορίες και για το ότι διακινούν ναρκωτικά. Σε αντίποινα για την κριτική που ασκεί στην συμμορία, τα μέλη της τον δέρνουν και τον βιάζουν στα ντους. Μετά την επίθεση, ο Σουίνι επισκέπτεται τον Ντέρεκ και αυτός του ζητά να τον βοηθήσει να πάρει αναστολή. Ο Σουίνι ενημερώνει τον Ντέρεκ για την ανάμειξη του Ντάνι με νεοναζί και τον προειδοποιεί ότι βρίσκεται στον ίδιο δρόμο με τον αδερφό του. Στη συνέχεια ο Σουίνι παραδέχεται πως μισούσε τους λευκούς όταν ήταν νέος, αλλά κατάλαβε πως το μίσος δεν έχει κανένα απολύτως νόημα. Ο Ντέρεκ αποστασιοποιείται από την "Αδελφότητα" , αλλάζει τις ιδέες του για τη ζωή και περνά το υπόλοιπο της παραμονής του στη φυλακή μόνος διαβάζοντας τα βιβλία που του στέλνει ο Σουίνι. Φοβάται πως χωρίς την προστασία της "Αδελφότητας" θα του επιτεθούν οι μαύροι κατάδικοι, αλλά αυτό δεν γίνεται λόγω της επέμβασης του Λάμοντ. Έχοντας πλέον κατανοήσει τα λάθη του, ο Ντέρεκ βγαίνει από τη φυλακή ως "καινούριος" άνθρωπος. Όταν ο Ντέρεκ γυρνάει σπίτι, βλέπει πως ο Ντάνι έχει τατουάζ για τη συμμορία "Μαθητές του Χριστού" και προσπαθεί να πείσει τον μικρό του αδερφό να αποχωρήσει από τη συμμορία. Το ίδιο βράδυ και οι δύο πάνε σε ένα πάρτι των νεοναζί και ο Ντέρεκ ενημερώνει τον αρχηγό της συμμορίας Κάμερον πως αυτός και ο αδερφός του από εδώ και πέρα δεν θα έχουν καμία ανάμειξη με την κίνηση των νεοναζί. Ο Κάμερον προκαλεί τον Ντέρεκ, ο οποίος τον χτυπά, με αποτέλεσμα ο νεοναζί φίλος του Ντάνι, Σεθ Ράιαν (Ethan Suplee), να τον ακολουθήσει και να τον σημαδέψει με όπλο. Ο Ντέρεκ κλέβει το όπλο απ' τα χέρια του Σεθ και σημαδεύει στα εξαγριωμένα μέλη της συμμορίας που βρίσκονται εκεί πριν καταφέρει να ξεφύγει. Ο Ντάνι εξαγριωμένος φωνάζει στον αδερφό του για την συμπεριφορά του, αλλά όταν ο Ντέρεκ του αφηγείται τις εμπειρίες του στη φυλακή αλλάζει τη στάση του. Πίσω στο σπίτι τα δυο αδέρφια κατεβάζουν τις νεοναζιστικές αφίσες που είχαν κρεμασμένες στον τοίχο του δωματίου τους. Το επόμενο πρωί ο Ντάνι έχει έτοιμη την εργασία που πρέπει να παραδώσει και ο Ντέρεκ ετοιμάζεται να συναντήσει τον αξιωματικό που είναι υπεύθυνος για την αναστολή του. Ο Ντέρεκ πηγαίνει τον αδερφό του στο σχολείο. Καθώς σταματάνε για πρωινό, συναντούν τον Σουίνι και έναν αστυνομικό, οι οποίοι ενημερώνουν τον Ντέρεκ πως ο Κάμερον και ο Σεθ δέχτηκαν επίθεση το προηγούμενο βράδυ και βρίσκονται στο νοσοκομείο. Στο σχολείο ένας μαύρος μαθητής με το όνομα Λίτλ Χένρι, με τον οποίο ο Ντάνι είχε μια διαφωνία την προηγούμενη μέρα, πυροβολεί τον Ντάνι στις τουαλέτες και τον σκοτώνει. Ο Ντέρεκ τρέχει στις τουαλέτες και κλαίγοντας θρηνεί τον αδερφό του. Η ταινία τελειώνει με ένα πλάνο της παραλίας και τη φωνή του Ντάνι να διαβάζει τις τελευταίες σειρές της εργασίας του που αναφέρονται στον πρώτο προεδρικό λόγο του Αβραάμ Λίνκολν σχετικά με το μίσος. Ο Νόρτον ήταν υποψήφιος για Όσκαρ Καλύτερου Ανδρικού Ρόλου για την ερμηνεία του ως Ντέρεκ Βίνιαρντ, αλλά έχασε από τον Ρομπέρτο Μπενίνι στην ταινία Η Ζωή Είναι Ωραία. Η ερμηνεία του Νόρτον βαθμολογήθηκε από το περιοδικό Total Film ως η 72η καλύτερη κινηματογραφική ερμηνεία όλων των εποχών. Η απώλεια του Όσκαρ από τον Νόρτον επίσης περιλαμβάνεται στον κατάλογο του περιοδικού Empire "22 Εξαιρετικά Συγκλονιστικές Αδικίες Όσκαρ".Η ταινία έχει αναγνωριστεί από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου σε αυτές τις λίστες: 2006: AFI 100 Χρόνια... 100 Επευφημίες – Προτάθηκε Frauley, Jon (2010). «Subculture and American History X». Criminology, Deviance, and the Silver Screen: The Fictional Reality and the Criminological Imagination. Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-230-61516-8. Επίσημος ιστότοπος American History X στην IMDb Η ταινία στο Cine.gr American History X στο Box Office Mojo American History X στο Metacritic American History X στο Rotten Tomatoes