Πρέντραγκ Ρίστιτς

Ο Πρέντραγκ Ρίστιτς ( σερβικά κυριλλικά: Предраг Ристић‎); 17 Ιανουαρίου 1931-5 Αυγούστου 2019) ήταν Σέρβος αρχιτέκτονας και καθηγητής πανεπιστημίου. Ο Ρίστιτς ήταν πιο γνωστός για τα έργα του στον τομέα της εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής.

 Ο Ρίστιτς γεννήθηκε στο Βελιγράδι. Οι γονείς του ήταν αρχικά από την Ερζεγοβίνη. Ο πατέρας του Πέταρ Ρίστιτς ήταν βετεράνος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου και μηχανικός. Το σπίτι γέννησής του στο Σεντζάκ κατασχέθηκε από τις γιουγκοσλαβικές κομμουνιστικές αρχές και ο πατέρας του πέρασε έξι χρόνια στη φυλακή επειδή ήταν ένθερμος αντικομμουνιστής. Ήταν αρχιτέκτονας τέταρτης γενιάς από την πλευρά της μητέρας του στην οικογένεια. Ο Ρίστιτς αποφοίτησε από τη Σχολή Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου. Η μεταπτυχιακή του διατριβή προκάλεσε αντιπαραθέσεις επειδή παρουσιάστηκε ως «αίθουσα μουσικής», αλλά ήταν μια προσαρμοσμένη Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία, χωρίς σταυρό. Υπεράσπισε τη διδακτορική του διατριβή για την αρχιτεκτονική του Λεπένσκι Βιρ στο Πανεπιστήμιο του Γκρατς το 1980. Παγκοσμίως, πάνω από 150 εκκλησίες και μοναστήρια χτίστηκαν με βάση τα σχέδιά του. Εκτός από την κατασκευή πρωτότυπων έργων, ο Ρίστιτς ήταν ενεργός σε εργασίες ανοικοδόμησης και ήταν υπεύθυνος για δεκάδες ανακατασκευές ιστορικών κτηρίων και εκκλησιών, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων ανακατασκευών, που συντόνισε κοντά στην πρώτη γραμμή του μετώπου στη μέση του Βοσνιακού Πολέμου. Θεωρήθηκε ηγέτης στην ιερή αρχιτεκτονική και ειδικός στα παλιά πρότυπα και τις τεχνικές της. Ο Ρίστιτς δίδαξε αρκετά μαθήματα στην Ακαδημία της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας για την Τέχνη και τη Διατήρηση από την ίδρυσή της. Δίδαξε επίσης σε πανεπιστήμια στην Πρίστινα, τη Βιέννη, το Γκρατς και το Παρίσι και ήταν συνεργάτης και κριτικός τέχνης για την Πολιτική, μαζί με άλλα περιοδικά και εφημερίδες. Μαζί με πολλούς Γιουγκοσλάβους καλλιτέχνες, συμπεριλαμβανομένων των φίλων του Λεονίντ Σέικα και Όλια Ιβαντσίσκι, ίδρυσε την ομάδα τέχνης Mediala. Δεκατέσσερα από τα έργα του καταστράφηκαν στους Γιουγκοσλαβικούς πολέμους, συμπεριλαμβανομένης μιας εκκλησίας στο Σλαβόνσκι Μπροντ. Σε μια συνέντευξη στην εφημερίδα Ντάνας ο Ρίστιτς ισχυρίστηκε ότι η εκκλησία στο Σλαβόνσκι Μπροντ ανατινάχθηκε από ένα μέλος του κοινοβουλίου της Κροατίας Άντε Πρκάτσιν. Το 2012 δημοσίευσε ένα βιβλίο Κόλατς, όπου παρουσίασε τις απόψεις του για την Ανατολική Ορθόδοξη αρχιτεκτονική. Ο Ρίστιτς πέθανε στις 5 Αυγούστου 2019 μετά από μακρά ασθένεια. Η κηδεία του πραγματοποιήθηκε από τον Αμφιλόχιο Ράντοβιτς. Ήταν ο παραλήπτης του Τάγματος του Αγίου Σάββα, του Πρώτου Βραβείου του Πρίγκιπα Καρόλου για το κληρικό σπίτι στο Μπέρμιγχαμ, του πρώτου βραβείου για τη γιουγκοσλαβική επιστημονική ταινία, του ασημένιου βραβείου στο Διεθνές φεστιβάλ ταινιών στο Δυτικό Βερολίνο για την επιστημονική ταινία, του βραβείου επιτευγμάτων ζωής από το ULUPUDS και πολλών άλλων εθνικών και διεθνών βραβείων. Ορισμένοι συγγραφείς τον συνέκριναν με τον Μομίρ Κορούνοβιτς, λόγω των επιρροών, που αντλούν και οι δύο αρχιτέκτονες από τη μεσαιωνική αρχιτεκτονική της Σερβίας και τον Ρομαντισμό. Istina Lepenskog Vira, Βελιγράδι, 2011 Kolač, Βελιγράδι, 2012 O krste, jedina uteho moja: tipologija krsnih znamenja srpskog naroda, 2017