Πολυκατάστημα

Το πολυκατάστημα είναι ένα πολυώροφο κατάστημα λιανικής πώλησης με πολλά επιμέρους τμήματα ανόμοιων κατηγοριών αγαθών. Τα πρώτα μεγάλα πολυκαταστήματα δημιουργήθηκαν στο Παρίσι το δέκατο ένατο αιώνα, ενώ μεγάλες αλυσίδες υπήρχαν τον 20ό αιώνα. Σήμερα έχουν δημιουργηθεί ειδικά μεγαλύτερα μαγαζιά με μεγαλύτερη ποικιλία εμπορευμάτων από τα παραδοσιακά πολυκαταστήματα. Σε τουριστικούς προορισμούς τα πολυκαταστήματα έχουν μετατραπεί σε καταστήματα πολυτελείας, όπως το Harrods στο Λονδίνο η το Galleries Lafayette στο Παρίσι.

 Ιστορικά πολυκαταστήματα στην Ελλάδα ήταν εκείνα της Αθήνας, της Αφοί Λαμπρόπουλοι Α.Ε.Β.Ε., της Αθηναία Α.Ε. και του Μινιόν Α.Ε. και τα μικρότερα Ατενέ A.E., Μαύρος A.E., Αφοί Διαμαντής Α.Ε, η Δραγώνας Α.Ε., το Άκρον Ίλιον Κρυστάλ και η Κατράντζος Σπορ A.E. επίσης. Η πρώτη αλυσίδα ήταν η εταιρεία Γ.Α. Κλαουδάτος Α.Ε.Ε. με καταστήματα στην Αθήνα, την Θεσσαλονίκη, τον Βόλο και την Λάρισα. Οι δύο ταυτόχρονοι εμπρησμοί στις 19 Δεκεμβρίου 1980 στα καταστήματα Μινιόν και Κατράντζος, πυρκαγιά η οποία και τα αποτέφρωσε, ήταν η αρχή του τέλους των πολυκαταστημάτων στην Ελλάδα, καθώς τον Ιούλιο του 1981 καταστράφηκαν από πυρκαγιές και ένα κατάστημα της Λαμπρόπουλος, o Κλαουδάτος, ο Δραγώνας και το ΑΤΕΝΕ. Η ζημιά απεδείχθη μοιραία για τον μέλλον τους, καθώς ο φοβισμένος κόσμος απέφευγε να κατεβαίνει πλέον στο κέντρο για τις αγορές του και αρκετά ή δεν επισκευάστηκαν ποτέ (όπως ο Κατράντζος) ή στα επόμενα χρόνια οδηγήθηκαν στη χρεωκοπία (καθώς τζίροι καθοδικοί και ζημίες ήταν το αποτέλεσμα που κατέγραφαν για αρκετά χρόνια οι ισολογισμοί τους). Το 2013 έκλεισε και η αλυσίδα καταστημάτων Alex Pack, Sprider Stores και ο Φωκάς. Τα μεγαλύτερα που υφίστανται σήμερα, αν και με λίγα τμήματα είναι ο Sotris, η Χόντος Center Α.Ε. στην πλατεία Ομονοίας και τα Notos Galleries (πρώην Λαμπρόπουλος) στη πλατεία Κοτζιά ή Δημαρχείου, στην Αθήνα. Περιφερειακά της Αθήνας λειτουργούν τα εξής: Golden Hall - Attica Golden (Μαρούσι), Factory Outlet (Αεροδρόμιο), Factory Outlet (Πειραιώς-Μοσχάτο), The Mall Athens (Μαρούσι), Avenue (Μαρούσι), River West (Λ. Κηφισού), Athens Metro Mall (Αγ. Δημήτριος), McArthur Glen (Σπάτα). Εμπορικό κέντρο https://www.tanea.gr/1998/04/30/economy/polykatastimata-neoi-kyriarxoi-sti-thesi-twn-nayagismenwn/ https://www.newsbeast.gr/weekend/arthro/4178963/to-istoriko-katastima-stin-omonoia-kai-to-adoxo-telos-toy<nowiki/ Μινιόν: Η ιστορία του μεγαλύτερου καταστήματος που αποτέλεσε τον αγαπημένο προορισμό των Αθηναίων Μινιόν: Το πολυκατάστημα-θρύλος που «σημάδεψε» την ΑθήναΑρχειοθετήθηκε 2019-07-09 στο Wayback Machine. Η νύχτα που κάηκαν το Μινιόν και ο Κατράντζος στην Αθήνα. Boutsouki, Christina & Bennison, David: The Impact of foreign Involvement on the Greek department store sector.via Google books Abelson, Elaine S. When Ladies Go A-Thieving: Middle Class Shoplifters in the Victorian Department Store. New York: Oxford University Press, 1989. Adams, Samuel Hopkins (January 1897). «The Department Store». Scribner's Magazine XXI (1): 4–28. https://books.google.com/books?id=Z2IAAAAAYAAJ&pg=PA4. Ανακτήθηκε στις 2009-08-23. Barth, Gunther. "The Department Store," in City People: The Rise of Modern City Culture in Nineteenth-Century America. (Oxford University Press, 1980) pp 110–47, compares major countries in the 19th century. Benson, Susan Porter. Counter Culture: Saleswomen, Managers and Customers in American Department Stores, 1890–1940. (University of Illinois Press, 1988) (ISBN 0-252-06013-X). Elias, Stephen N. Alexander T. Stewart: The Forgotten Merchant Prince (1992) online Ershkowicz, Herbert. John Wanamaker, Philadelphia Merchant. New York: DaCapo Press, 1999. Gibbons, Herbert Adams. John Wanamaker. New York: Harper & Row, 1926. Hendrickson, Robert. The Grand Emporiums: The Illustrated History of America's Great Department Stores. (Stein and Day, 1979). Leach, William. Land of Desire: Merchants, Power, and the Rise of a New American Culture. (Pantheon, 1993. (ISBN 0-679-75411-3)). Parker, K. (2003). "Sign Consumption in the 19th-Century Department Store: An Examination of Visual Merchandising in the Grand Emporiums (1846–1900)." Journal of Sociology 39 (4): 353–371. Parker, Traci. Department Stores and the Black Freedom Movement: Workers, Consumers, and Civil Rights from the 1930s to the 1980s. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 2019. Schlereth, Thomas J. Victorian America: Transformations in Everyday Life, 1876–1915. (HarperCollins, 1991). Sobel, Robert. "John Wanamaker: The Triumph of Content Over Form," in The Entrepreneurs: Explorations Within the American Business Tradition (Weybright & Talley, 1974. (ISBN 0-679-40064-8)). Spang, Rebecca L. The Invention of the Restaurant: Paris and Modern Gastronomic Culture. (Harvard UP, 2000). 325 p. Tiersten, Lisa. Marianne in the Market: Envisioning Consumer Society in Fin-de-Siècle France (2001) online Whitaker, Jan Service and Style: How the American Department Store Fashioned the Middle Class. (St. Martin's Press, 2006. (ISBN 0-312-32635-1).) Whitaker, Jan. The World of Department Stores (The Vedome Press, 2011). Young, William H. "Department Store" in Encyclopedia of American Studies, ed. Simon J. Bronner (Johns Hopkins UP, 2015), online