Δικαιώματα ΛΟΑΤ στην Πολωνία

Τα ΛΟΑΤ άτομα στην Πολωνία αντιμετωπίζουν νομικές προκλήσεις που δεν αντιμετωπίζουν τα μη ΛΟΑΤ άτομα. Σύμφωνα με έκθεση του 2021 της ILGA-Europe, η κατάσταση των δικαιωμάτων ΛΟΑΤ στην Πολωνία είναι η χειρότερη μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.Η σεξουαλική δραστηριότητα των ομοφυλόφιλων ανδρών και γυναικών είναι νόμιμη στην Πολωνία από το 1932, όταν η χώρα εισήγαγε ίση ηλικία συναίνεσης για τους ομοφυλόφιλους και τους ετεροφυλόφιλους, η οποία ορίστηκε στα 15 έτη. Η Πολωνία παρέχει στα ΛΟΑΤ άτομα τα ίδια δικαιώματα με τους ετεροφυλόφιλους σε ορισμένους τομείς: οι ομοφυλόφιλοι και αμφιφυλόφιλοι άνδρες επιτρέπεται να δωρίζουν αίμα, οι ομοφυλόφιλοι και οι αμφιφυλόφιλοι επιτρέπεται να υπηρετούν ανοιχτά στις Πολωνικές Ένοπλες Δυνάμεις και τα τρανσέξουαλ άτομα επιτρέπεται να αλλάζουν το νόμιμο φύλο τους σύμφωνα με ορισμένες απαιτήσεις, συμπεριλαμβανομένης της θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης. Η πολωνική νομοθεσία απαγορεύει τις εργασιακές διακρίσεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού, αν και τέτοιες προστασίες μπορεί να μην είναι αποτελεσματικές στην πράξη. Ωστόσο, δεν υπάρχουν προστασίες για τις υπηρεσίες υγείας, τα εγκλήματα μίσους και τη ρητορική μίσους. Το 2019, το Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε ότι η διάταξη του Πολωνικού Κώδικα Μικροπαραβάσεων, που καθιστούσε παράνομη την άρνηση αγαθών και υπηρεσιών χωρίς «δίκαιη αιτία», ήταν αντισυνταγματική.Η πολωνική κοινωνία τείνει να έχει συντηρητικές απόψεις για θέματα που αφορούν τα δικαιώματα των ΛΟΑΤ. Η πλειοψηφία του πολωνικού πληθυσμού συνδέεται με την Καθολική Εκκλησία και ως εκ τούτου, η δημόσια αντίληψη και αποδοχή της ΛΟΑΤ κοινότητας επηρεάζεται έντονα από τα καθολικά ηθικά δόγματα. Το άρθρο 18 του Πολωνικού Συντάγματος ορίζει ότι «Ο γάμος, ως ένωση άνδρα και γυναίκας, τίθεται υπό την προστασία και τη φροντίδα της Δημοκρατίας της Πολωνίας». Σύμφωνα με αρκετούς νομικούς, αυτό το άρθρο απαγορεύει τον γάμο ομοφυλόφιλων. Το Ανώτατο Δικαστήριο, το Συνταγματικό Δικαστήριο και το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο αποφάνθηκαν ότι το Άρθρο 18 του Συντάγματος περιορίζει τον θεσμό του γάμου σε ζευγάρια αντίθετου φύλου και ότι η νομιμοποίηση του γάμου ομοφυλόφιλων θα απαιτούσε συνταγματική τροποποίηση. Η Πολωνία δεν αναγνωρίζει ούτε τα σύμφωνα συμβίωσης, αν και η συζήτηση για αυτό το θέμα βρίσκεται σε εξέλιξη. Ενώ πριν από τις πολωνικές βουλευτικές εκλογές του 2015, το κυβερνών κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη (ΝκΔ) είχε υιοθετήσει μια αντιμεταναστευτική στάση, και ενόψει των πολωνικών βουλευτικών εκλογών του 2019, επικεντρώθηκε στην αντιμετώπιση της υποτιθέμενης δυτικής «ΛΟΑΤ ιδεολογίας». Ενθαρρυμένοι από εθνικιστές πολιτικούς του ΝκΔ, τον Απρίλιο του 2020, 100 δήμοι (συμπεριλαμβανομένων πέντε βοεβοδάτων), που καλύπτουν περίπου το ένα τρίτο της χώρας, δηλώθηκαν ανεπίσημα ως «ζώνες ελεύθερες από ΛΟΑΤ».Η αποδοχή των ΛΟΑΤ ατόμων στην πολωνική κοινωνία αυξήθηκε τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές της δεκαετίας του 2000, κυρίως μεταξύ των νεότερων ατόμων και εκείνων που ζουν σε μεγαλύτερες πόλεις, όπως η Βαρσοβία και η Κρακοβία. Υπάρχει μια ορατή γκέι σκηνή με κλαμπ σε όλη τη χώρα, τα περισσότερα από τα οποία βρίσκονται σε μεγάλες αστικές περιοχές. Υπάρχουν επίσης αρκετές οργανώσεις για τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων, με τις δύο μεγαλύτερες να είναι η Εκστρατεία κατά της Ομοφοβίας και η Λάμδα Βαρσοβίας. Οι δημοσκοπήσεις σχετικά με την αντίληψη του κοινού για τα δικαιώματα ΛΟΑΤ στην Πολωνία ήταν αντιφατικές, με πολλές να δείχνουν μεγάλη υποστήριξη στις εγγεγραμμένες συμβιώσεις και κάποιες να δείχνουν την αντιτιθέμενη πλειοψηφία. Η γενική τάση, ωστόσο, είναι η αύξηση της υποστήριξης για καταχωρημένες συντροφικές σχέσεις και γάμους ομοφυλοφίλων. Πολλά αριστερά και φιλελεύθερα πολιτικά κόμματα, συγκεκριμένα η Νέα Αριστερά, η Εργατική Ένωση, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, Το Δικό σας Κίνημα, το Σύγχρονο, η Αριστερά Μαζί και η Άνοιξη, έχουν εκφράσει την υποστήριξή τους στο κίνημα για τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων. Μεμονωμένες φωνές υποστήριξης μπορούν επίσης να βρεθούν στην κεντροδεξιά Πολιτική Πλατφόρμα.

 Κατά τη διάρκεια των διαμελισμών της Πολωνίας (1795–1918) και της γερμανικής κατοχής της Πολωνίας (1939–1945), επιβλήθηκαν νόμοι που απαγόρευαν την ομοφυλοφιλία στην περιοχή που αποτελεί το σημερινό πολωνικό κράτος. Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η ομοφυλοφιλική δραστηριότητα συνέχισε να ποινικοποιείται επίσημα στην ανεξάρτητη πλέον Πολωνία, επειδή οι ποινικοί κώδικες της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, του Βασιλείου της Πρωσίας και της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας παρέμειναν στην εξουσία. Ποινικοποιούσαν ως επί το πλείστον τις πράξεις ομοφυλόφιλων ανδρών, αν και ο αυστριακός κώδικας περιλάμβανε ευρύτερες διατάξεις κατά της λεγόμενης «πορνείας του ίδιου φύλου» και χρησιμοποιήθηκε επίσης κατά των γυναικών.Στο νέο Πολωνικό Ποινικό Κώδικα του 1932 (Kodeks karny) αποποινικοποιήθηκαν συναινετικές πράξεις του ιδίου φύλου. Το 1948, στη Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας, η ηλικία συναίνεσης ορίστηκε στα 15 έτη, ίση με αυτή των ετεροφυλόφιλων συντρόφων. Η ομοφυλοφιλική πορνεία νομιμοποιήθηκε το 1969. Η ομοφυλοφιλία αφαιρέθηκε από τον κατάλογο των ασθενειών το 1991. Δεν υπάρχει νομική αναγνώριση των ομοφυλόφιλων ζευγαριών στην Πολωνία, αν και τα ζευγάρια του ίδιου φύλου απολαμβάνουν ορισμένα περιορισμένα οφέλη, συγκεκριμένα στη μίσθωση ενός κοινού νοικοκυριού, το δικαίωμα να μην καταθέτουν κατά του συντρόφου και τα δικαιώματα διαμονής σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ. Ο γάμος ομοφυλόφιλων δεν αναγνωρίζεται και το Άρθρο 18 του Συντάγματος της Πολωνίας ορίζει ότι «Ο γάμος, ως ένωση άνδρα και γυναίκας, καθώς και η οικογένεια, η μητρότητα και η γονεϊκότητα, τίθενται υπό την προστασία και τη φροντίδα του Δημοκρατία της Πολωνίας». Αυτό έχει οδηγήσει σε πολλές συζητήσεις σχετικά με το εάν πρόκειται για οριστική απαγόρευση του γάμου μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου ή όχι. Μια απόφαση του 2019 από ένα διοικητικό δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η γλώσσα στο Άρθρο 18 δεν απαγορεύει ρητά τους γάμους ομοφυλόφιλων. Η αιτιολόγηση της απόφασης σχετικά με την έννοια του Άρθρου 18 δεν είναι δεσμευτική. Η ποινή είναι δεσμευτική μόνο για τους διαδίκους. Προηγούμενες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, του Συνταγματικού Δικαστηρίου και του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου διαπίστωσαν ότι το Σύνταγμα απαγορεύει τους γάμους ομοφυλόφιλων ορίζοντας τον γάμο ως θεσμό μόνο για ετεροφυλόφιλους.Ένα νομοσχέδιο για το σύμφωνο συμβίωσης προτάθηκε για πρώτη φορά το 2003. Το 2004, υπό μια αριστερή κυβέρνηση, η Γερουσία ενέκρινε το νομοσχέδιο που επιτρέπει στα ανδρικά και γυναικεία ομοφυλόφιλα ζευγάρια να καταχωρούν τη σχέση τους. Στα συμβαλλόμενα μέρη μιας πολιτικής ένωσης σύμφωνα με το νομοσχέδιο θα είχαν δοθεί ένα ευρύ φάσμα παροχών, προστασίες και ευθύνες (π.χ. συνταξιοδοτικά ταμεία, κοινοί φόροι και παροχές θανάτου), που χορηγούνται επί του παρόντος μόνο σε συζύγους σε γάμο, αν και δεν θα τους επιτρέπονταν να υιοθετούν παιδιά. Ωστόσο, το νομοσχέδιο έληξε στις γενικές εκλογές του 2005. Η μεγαλύτερη αντίθεση για την καθιέρωση γάμων ομοφυλόφιλων ή συμφώνων συμβίωσης προέρχεται από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, η οποία ασκεί πολιτική επιρροή, έχοντας σημαντικό βαθμό επιρροής στο κράτος. Η Εκκλησία απολαμβάνει επίσης τεράστιο κοινωνικό κύρος. Η Εκκλησία υποστηρίζει ότι η ομοφυλοφιλία είναι μια παρέκκλιση. Το 2012, το έθνος ήταν κατά 95% Ρωμαιοκαθολικό, με το 54% να ασκεί τη θρησκεία κάθε εβδομάδα.Τον Ιανουάριο του 2013, το Σέιμ ψήφισε υπέρ της απόρριψης πέντε προτεινόμενων νομοσχεδίων που θα εισήγαγαν σύμφωνα συμβίωσης τόσο για ζευγάρια αντίθετου φύλου όσο και για ομόφυλα ζευγάρια. Το Ανώτατο Δικαστήριο εξέδωσε αργότερα μια γνώμη δηλώνοντας ότι τα νομοσχέδια που προτάθηκαν από τη Δημοκρατική Αριστερή Συμμαχία, Το Δικό σας Κίνημα και την Πολιτική Πλατφόρμα ήταν όλα αντισυνταγματικά, καθώς το Άρθρο 18 του Συντάγματος προστατεύει τον γάμο. Τον Δεκέμβριο του 2014, το Σέιμ αρνήθηκε να ασχοληθεί με ένα νομοσχέδιο για την εταιρική σχέση που πρότεινε Το Δικό σας Κίνημα, με 235 βουλευτές να ψηφίζουν κατά της συζήτησης του νομοσχεδίου και 185 βουλευτές να ψηφίζουν υπέρ. Τον Μάιο του 2015, το Σέιμ αρνήθηκε και πάλι να ασχοληθεί με το θέμα, με 215 βουλευτές να ψηφίζουν κατά και μόνο 146 υπέρ. Η Πρωθυπουργός Εύα Κόπατς είπε ότι τα σύμφωνα συμβίωσης των πολιτών είναι ένα θέμα που πρέπει να αντιμετωπίσει το επόμενο Κοινοβούλιο. Ένα νέο νομοσχέδιο συμφώνου συμβίωσης προτάθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2018 από το Σύγχρονο κόμμα.Τον Ιούνιο του 2018, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάσισε ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να χορηγήσουν σε παντρεμένα ζευγάρια του ιδίου φύλου, όπου τουλάχιστον ο ένας σύντροφος είναι πολίτης της ΕΕ, πλήρη δικαιώματα διαμονής και να τους αναγνωρίσουν την ελευθερία μετακίνησης.Η Πολωνία δεν εφάρμοσε αυτήν την απόφαση και τον Ιούλιο του 2020, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ενημέρωσε την πολωνική κυβέρνηση για υποθέσεις που είχαν κατατεθεί από πολωνικά ομόφυλα ζευγάρια, καλώντας την πολωνική κυβέρνηση να παρουσιάσει τη θέση της για το θέμα (Άντερσεν εναντίον Πολωνίας). Στις 23 Φεβρουαρίου 2007, το Εφετείο του Μπιαουίστοκ αναγνώρισε τη συμβίωση ομοφυλόφιλων. Στις 6 Δεκεμβρίου 2007, αυτή η απόφαση επιβεβαιώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο της Βαρσοβίας.Αν και η Πολωνία δεν διαθέτει συγκεκριμένο νόμο για τη συμβίωση, έχει ορισμένες διατάξεις σε διαφορετικές νομικές πράξεις ή αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου που αναγνωρίζουν τις σχέσεις μεταξύ ανύπαντρων συντρόφων και παρέχουν στους εν λόγω συντρόφους συγκεκριμένα δικαιώματα και υποχρεώσεις. Για παράδειγμα, το Άρθρο 115 Παράγραφος 11 του Ποινικού Κώδικα (πολωνικά: Kodeks karny‎) χρησιμοποιεί τον όρο «το πιο κοντινό πρόσωπο», ο οποίος καλύπτει ρομαντικές σχέσεις που δεν έχουν επισημοποιηθεί νομικά. Η ιδιότητα του «πιο κοντινού προσώπου» δίνει το δικαίωμα άρνησης κατάθεσης κατά του συντρόφου. Ο όρος «σύντροφος» περιλαμβάνει ομοφυλόφιλα ζευγάρια. Απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της 28ης Νοεμβρίου 2012 (III CZP 65/12) σχετικά με την ερμηνεία του όρου «άτομο που έχει ζήσει πραγματικά σε συμβίωση με τον ενοικιαστή» εκδόθηκε σχετικά με την υπόθεση ενός ομοφυλόφιλου άνδρα που ήταν ο σύντροφος αποθανόντος, κύριος ενοικιαστής του διαμερίσματος. Το Δικαστήριο ερμήνευσε τον νόμο με τρόπο που αναγνώρισε τον επιζώντα εταίρο ως εξουσιοδοτημένο να αναλάβει το δικαίωμα μίσθωσης. Το Δικαστήριο έκρινε ότι το πρόσωπο που πραγματικά παραμένει σε συμβίωση με τον μισθωτή - κατά την έννοια του Άρθρου 691 § 1 ΑΚ - είναι πρόσωπο που συνδέεται με τον ενοικιαστή με δεσμό συναισθηματικής, σωματικής και οικονομικής φύσης. Αυτό περιλαμβάνει επίσης ένα άτομο του ίδιου φύλου. Προηγουμένως, τον Μάρτιο του 2010, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είχε αποφανθεί, στην υπόθεση Κόζακ εναντίον Πολωνίας, ότι τα ΛΟΑΤ άτομα έχουν το δικαίωμα να κληρονομήσουν από τους συντρόφους τους. Τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια δεν μπορούν να υιοθετήσουν νόμιμα στην Πολωνία. Επιπλέον, τα ζευγάρια λεσβιών δεν έχουν πρόσβαση σε εξωσωματική γονιμοποίηση. Τον Οκτώβριο του 2018, το Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο αποφάσισε ότι ένα ζευγάρι λεσβιών μπορεί να εγγράψει ως παιδί το 4χρονο αγόρι τους. Τα πολωνικά μέσα ενημέρωσης περιέγραψαν την υπόθεση ως «την πρώτη του είδους της στην Πολωνία».Τον Ιούλιο του 2020, ο Πρόεδρος της Πολωνίας πρότεινε επίσημα μια τροποποίηση στο Σύνταγμα, η οποία θα απαγόρευε την υιοθεσία από άτομο σε ομοφυλοφιλική σχέση.Τον Νοέμβριο του 2020 προτάθηκε νόμος που επέτρεπε μόνο στα παντρεμένα ζευγάρια να υιοθετούν. Αυτό θα καταστήσει αδύνατη την υιοθεσία των ομοφυλόφιλων ζευγαριών, επειδή δεν επιτρέπεται ο γάμος ομοφυλόφιλων στην Πολωνία. Δεν ήταν δυνατή η διεξαγωγή διαδηλώσεων, λόγω της πανδημίας COVID-19. Στον Εργατικό Κώδικα προστέθηκαν διατάξεις κατά των διακρίσεων το 2003. Το Σύνταγμα της Πολωνίας εγγυάται την ισότητα σύμφωνα με τον νόμο και απαγορεύει τις διακρίσεις που βασίζονται σε «οποιονδήποτε λόγο». Η πρόταση να συμπεριληφθεί στο Σύνταγμα η απαγόρευση των διακρίσεων λόγω γενετήσιου προσανατολισμού απορρίφθηκε το 1995, μετά από έντονες αντιρρήσεις της Καθολικής Εκκλησίας.Το 2007, το Υπουργείο Εργασίας βρισκόταν υπό προετοιμασία νόμου κατά των διακρίσεων που θα απαγόρευε τις διακρίσεις για διαφορετικούς λόγους, συμπεριλαμβανομένου του σεξουαλικού προσανατολισμού, όχι μόνο στην εργασία και την απασχόληση, αλλά και στην κοινωνική ασφάλιση και κοινωνική προστασία, υγειονομική περίθαλψη και εκπαίδευση, αν και η παροχή και η πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες θα υπόκεινται μόνο σε απαγόρευση διακρίσεων λόγω φυλετικής ή εθνικής καταγωγής. Την 1η Ιανουαρίου 2011 τέθηκε σε ισχύ νέος νόμος για την ίση μεταχείριση. Απαγορεύει τις διακρίσεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού μόνο στην απασχόληση. Τον Σεπτέμβριο του 2015, η Διεθνής Αμνηστία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «η κοινότητα ΛΟΑΤΚΙ στην Πολωνία αντιμετωπίζει εκτεταμένες και ριζωμένες διακρίσεις σε ολόκληρη τη χώρα» και ότι «το νομικό σύστημα της Πολωνίας υπολείπεται επικίνδυνα όσον αφορά την προστασία των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων και άλλων μειονοτικών ομάδων από εγκλήματα μίσους».Μεταξύ 2015 και 2020, η πολωνική κυβέρνηση εργάστηκε για να μειώσει την αποτελεσματικότητα της προστασίας κατά των διακρίσεων που παρέχεται στα ΛΟΑΤ άτομα βάσει της νομοθεσίας της ΕΕ. Εξετάζοντας πρόσφατες υποθέσεις κατά των διακρίσεων, ο νομικός μελετητής Μάρτσιν Γκούρσκι διαπίστωσε ότι «η αρχή της ίσης μεταχείρισης στην Πολωνία φαίνεται γενικά αναποτελεσματική».Τον Ιούνιο του 2018, το Ανώτατο Δικαστήριο της Πολωνίας αποφάσισε ότι ένας τυπογράφος του Λοτζ ενήργησε παράνομα όταν αρνήθηκε να τυπώσει πανό για μια ομάδα ΛΟΑΤ επιχειρήσεων. Το δικαστήριο υποστήριξε ότι η αρχή της ισότητας σήμαινε ότι ο τυπογράφος δεν είχε το δικαίωμα να παρακρατήσει υπηρεσίες από την επιχείρηση. Το δικαστήριο έκρινε επίσης ότι ο σεξουαλικός προσανατολισμός, η φυλή ή άλλα χαρακτηριστικά ενός ατόμου δεν μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για την άρνηση προσφοράς μιας υπηρεσίας, αλλά ότι η ελευθερία της συνείδησης και της θρησκείας πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη. Η Εκστρατεία κατά της Ομοφοβίας χαιρέτισε την απόφαση, αλλά καταδικάστηκε από τον υπουργό Δικαιοσύνης Ζμπίγκνιεφ Ζιόμπρο, ο οποίος χαρακτήρισε την απόφαση «εναντίον της ελευθερίας» και «κρατική βία στην υπηρεσία της ιδεολογίας των ομοφυλοφίλων ακτιβιστών». Ο Ζιόμπρο υπέβαλε αγωγή στο Συνταγματικό Δικαστήριο για να αναγνωρίσει τη διάταξη βάσει της οποίας καταδικάστηκε ο τυπογράφος ως αντισυνταγματική. Στις 26 Ιουνίου 2019, το Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση με την οποία έκρινε ότι η διάταξη ήταν ασυμβίβαστη με το Πολωνικό Σύνταγμα.Τον Ιούλιο του 2020, η κυβέρνηση της Πολωνίας έκανε αγωγή στην IKEA για την απόλυση ενός υπαλλήλου για σοβαρά ομοφοβικά σχόλια που έκανε στην εσωτερική ιστοσελίδα της εταιρείας. Ο υπουργός Δικαιοσύνης της Πολωνίας Ζμπίγκνιεφ Ζιόμπρο κάλεσε την απόλυση «απόλυτα σκανδαλώδης».Το Πολωνικό Υπουργείο Δικαιοσύνης χρηματοδοτεί μια εκστρατεία για την «καταπολέμηση εγκλημάτων που σχετίζονται με την παραβίαση της ελευθερίας της συνείδησης που διαπράττονται υπό την επιρροή της ΛΟΑΤ ιδεολογίας», η οποία έχει σκοπό να προστατεύσει τους ανθρώπους που «υποφέρουν από την πίεση νέων αριστερών ιδεολογιών». Από το 2019, εκκρεμεί στη Βουλή ένα νομοσχέδιο για τη βελτίωση των κυρώσεων εάν ένα έγκλημα υποκινείται από το φύλο, την ταυτότητα φύλου, την ηλικία, την αναπηρία ή τον σεξουαλικό προσανατολισμό του θύματος. Οι νομικές αλλαγές φύλου έχουν πραγματοποιηθεί από τη δεκαετία του 1960. Τα διεμφυλικά άτομα που επιδιώκουν να αλλάξουν το νόμιμο φύλο τους πρέπει να υποβληθούν σε ιατρική διάγνωση. Μόνο αφού αλλάξει το νόμιμο φύλο, ένα διεμφυλικό άτομο έχει το δικαίωμα να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση αλλαγής φύλου. Ο λόγος για αυτό είναι επειδή κάθε χειρουργική επέμβαση που οδηγεί σε στειρότητα απαγορεύεται από την πολωνική νομοθεσία (όπως αναφέρεται στον Πολωνικό Ποινικό Κώδικα Άρθρο 156 §1), με λίγες εξαιρέσεις σε περιπτώσεις όπως ο καρκίνος της μήτρας ή το μύωμα. Δηλαδή, ο ευνουχισμός κατόπιν αιτήματος είναι παράνομος και το διεμφυλικό άτομο πρέπει πρώτα να αναζητήσει νομική αλλαγή, αφού μόνο μια ιατρική διάγνωση από γιατρό δεν αρκεί. Ένα διεμφυλικό άτομο πρέπει να αντιμετωπίσει μια σειρά από εμπόδια πριν αλλάξει το νόμιμο φύλο του, όπως να μηνύσει τους γονείς του. Με βάση τα προσφερόμενα περαιτέρω αποδεικτικά στοιχεία (όπως ιατρική διάγνωση, ιατρικά αρχεία, καταθέσεις μαρτύρων/γονέων, κ.λπ.), το δικαστήριο μπορεί είτε να καταδικάσει είτε να αρνηθεί να το πράξει. Τον Ιούλιο του 2015, το Πολωνικό Sejm ενέκρινε νομοσχέδιο για την αναγνώριση των διεμφυλικών ατόμων. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, τα διεμφυλικά άτομα θα μπορούσαν να αλλάξουν φύλο χωρίς σωματικές παρεμβάσεις, αλλά θα απαιτούσαν δηλώσεις από ειδικούς ψυχικής υγείας ότι πάσχουν από δυσφορία φύλου. Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε με ψήφους 252 προς 158. Η Γερουσία προχώρησε στην έγκριση του νομοσχεδίου τον Αύγουστο,, αλλά ο Πρόεδρος Άντζεϊ Ντούντα άσκησε βέτο τον Οκτώβριο. Το Κοινοβούλιο απέτυχε να παρακάμψει το βέτο του. Από τη δεκαετία του 1990, οι λεσβίες, οι ομοφυλόφιλοι και οι αμφιφυλόφιλοι δεν απαγορεύονται από τη στρατιωτική θητεία και οι διακρίσεις εις βάρος τους απαγορεύονται επίσημα. Ωστόσο, υπάρχει ένας άγραφος κανόνας του «μη ρωτάς, μην πεις» και οι περισσότεροι ομοφυλόφιλοι Πολωνοί στρατιώτες κρύβουν τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό. Το 2013, στρατιωτικό προσωπικό δήλωσε στην πύλη NaTemat.pl ότι το ανοιχτά γκέι προσωπικό θα αντιμετωπίσει κοινωνικές δυσκολίες, ειδικά οι υψηλόβαθμοι, καθώς για «διοικητές - αξιωματικούς και υψηλόβαθμους υπαξιωματικούς - η παραδοχή της έλξης για το ίδιο φύλο θα σήμαινε απώλεια σεβασμού - ιδιότητες που χωρίς αυτές απλά δεν μπορείς να είσαι διοικητής».Τα διεμφυλικά άτομα αποκλείονται επίσημα από τη στρατιωτική θητεία για ιατρικούς λόγους. Η διάγνωση της δυσφορίας φύλου έχει ως αποτέλεσμα να χαρακτηρίζεται αυτόματα ως «μόνιμα και εντελώς ακατάλληλο για στρατιωτική θητεία, τόσο σε καιρό σύγκρουσης όσο και σε καιρό ειρήνης». Τον Φεβρουάριο του 2019, οι βουλευτές του Σϋγχρονου κόμματος, μαζί με ακτιβιστές της Εκστρατείας κατά της Ομοφοβίας, υπέβαλαν ένα προσχέδιο νόμου στο Σέιμ για την απαγόρευση της θεραπείας αλλαγής σεξουαλικού προσανατολισμού των ομοφυλοφίλων. Το προσχέδιο νόμου στοχεύει στην απαγόρευση χρήσης, προώθησης ή διαφήμισης πρακτικών αλλαγής. Θα απαγορεύσει επίσης την προώθηση ατόμων ή οντοτήτων που προσφέρουν, χρησιμοποιούν, διαφημίζουν ή προωθούν την ψευδοεπιστημονική πρακτική. Οι βουλευτές σχεδίαζαν να παρουσιάσουν το νομοσχέδιο στο Πολωνικό Κοινοβούλιο, όπου θα είχε την πρώτη του ανάγνωση τους επόμενους μήνες. Μια τέτοια απαγόρευση θα εφαρμόσει τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Ανεξάρτητου Εμπειρογνώμονα των Ηνωμένων Εθνών για την προστασία από τη βία και τις διακρίσεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου.Τον Αύγουστο του 2020, η Πολωνική Επισκοπική Διάσκεψη κυκλοφόρησε ένα έγγραφο που συνιστούσε τη δημιουργία συμβουλευτικών κέντρων «για να βοηθήσουν άτομα που θέλουν να ανακτήσουν τη σεξουαλική τους υγεία και τον φυσικό τους σεξουαλικό προσανατολισμό». Επιμένει ότι η επιστημονική συναίνεση για τη θεραπεία αλλαγής είναι αναποτελεσματική και δυνητικά επιβλαβής «πολιτική ορθότητα». Οι ομοφυλόφιλοι και οι αμφιφυλόφιλοι άνδρες επιτρέπεται να δίνουν αίμα στην Πολωνία από το 2005. Το 2008, το Εθνικό Κέντρο Αίματος θέσπισε κανονισμούς που απαγορεύουν την αιμοδοσία από ομοφυλόφιλους και αμφιφυλόφιλους άνδρες, αλλά οι κανονισμοί καταργήθηκαν γρήγορα. Σύμφωνα με τον Γκρεγκόρι Ε. Τσαρνέτσκι, υπάρχουν ορισμένες ομοιότητες μεταξύ του αντισημιτισμού και της ομοφοβίας στον πολωνικό εθνικιστικό λόγο, ειδικά ότι και οι δύο ομάδες θεωρούνται αποκλίνουσες και άρρωστες καθώς και ως απειλή για το έθνος. Μια έρευνα του 2005 διαπίστωσε ότι το 89% του πληθυσμού θεωρούσε την ομοφυλοφιλία αφύσικη δραστηριότητα. Ωστόσο, οι μισοί πίστευαν ότι η ομοφυλοφιλία έπρεπε να γίνει ανεκτή.Μια δημοσκόπηση που διεξήχθη στα τέλη του 2006 κατόπιν αιτήματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έδειξε ότι η πολωνική κοινή γνώμη ήταν συντριπτικά αντίθετη με τον γάμο ομοφύλων και την υιοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια. Μια δημοσκόπηση του Ευρωβαρόμετρου του 2006, διαπίστωσε ότι το 74% και το 89% των Πολωνών αντίστοιχα ήταν αντίθετα με τον γάμο ομοφύλων και την υιοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια. Από τα κράτη μέλη της ΕΕ που συμμετείχαν στην έρευνα, μόνο η Λετονία και η Ελλάδα είχαν υψηλότερα επίπεδα αντίθεσης. Μια δημοσκόπηση τον Ιούλιο του 2009 έδειξε ότι το 87% των Πολωνών ήταν κατά της υιοθεσίας από τους ομοφυλόφιλους. Μια δημοσκόπηση από τις 23 Δεκεμβρίου 2009 για το Newsweek Poland, ανέφερε μια άλλη στροφή προς πιο θετικές στάσεις. Το 60% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι δεν θα είχε αντίρρηση να έχει έναν ανοιχτά ομοφυλόφιλο υπουργό ή έναν αρχηγό κυβέρνησης.Μια μελέτη του 2008, αποκάλυψε ότι το 66% των Πολωνών πίστευε ότι οι γκέι δεν πρέπει να έχουν το δικαίωμα να οργανώνουν δημόσιες διαδηλώσεις, το 69% των Πολωνών πίστευαν ότι οι ομοφυλόφιλοι δεν πρέπει να έχουν το δικαίωμα να δείχνουν τον τρόπο ζωής τους. Επίσης, το 37% των Πολωνών πίστευε ότι οι γκέι πρέπει να έχουν το δικαίωμα να συμμετέχουν σε σεξουαλική δραστηριότητα, με το 37% να πιστεύει ότι δεν πρέπει.Το 2010, μια δημοσκόπηση της IIBR που διεξήχθη για το Newsweek Poland διαπίστωσε ότι το 43% των Πολωνών συμφώνησε ότι οι ανοιχτά γκέι πρέπει να απαγορευθούν από τη στρατιωτική θητεία. Το 38% θεώρησε ότι μια τέτοια απαγόρευση δεν θα έπρεπε να υπάρχει στον Πολωνικό Στρατό. Το 2011, σύμφωνα με δημοσκόπηση του TNS Polska, το 54% των Πολωνών υποστήριξε τις σχέσεις μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου, ενώ το 27% υποστήριξε τους γάμους ομοφύλων.Σε μια δημοσκόπηση του 2013 που διεξήχθη από το Κέντρο Έρευνας Κοινής Γνώμης, το 68% των Πολωνών ήταν ενάντια στο να δείχνουν δημοσίως οι ομοφυλόφιλοι και οι λεσβίες τον τρόπο ζωής τους, το 65% των Πολωνών ήταν κατά των ομοφυλοφίλων, το 72% ήταν κατά του γάμου ομοφυλόφιλων και το 88% ήταν κατά της υιοθεσίας από ομόφυλα ζευγάρια.Σε δημοσκόπηση του Κέντρου Έρευνας Κοινής Γνώμης από τον Αύγουστο του 2013, η πλειοψηφία (56%) των ερωτηθέντων δήλωσε ότι «η ομοφυλοφιλία είναι πάντα λάθος και δεν μπορεί ποτέ να δικαιολογηθεί». Το 26% δήλωσε ότι δεν υπάρχει τίποτα κακό με αυτό και μπορεί πάντα να δικαιολογηθεί». Το 12% ήταν αδιάφορο.Μια δημοσκόπηση του Κέντρου Έρευνας Κοινής Γνώμης από τον Φεβρουάριο του 2014 διαπίστωσε ότι το 70% των Πολωνών πίστευε ότι η σεξουαλική δραστηριότητα του ίδιου φύλου «είναι ηθικά απαράδεκτη», ενώ μόνο το 22% πίστευε ότι «είναι ηθικά αποδεκτή».Μια έρευνα της Ipsos τον Οκτώβριο του 2019 διαπίστωσε ότι η πλειονότητα των Πολωνών ανδρών κάτω των 40 ετών πιστεύει ότι «το ΛΟΑΤ κίνημα και η ιδεολογία του φύλου» είναι η «μεγαλύτερη απειλή που αντιμετωπίζουν στον 21ο αιώνα». Τα κόμματα στα αριστερά της πολιτικής σκηνής γενικά εγκρίνουν τα αξιώματα του κινήματος για τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων και ψηφίζουν υπέρ της νομοθεσίας για τα ΛΟΑΤ άτομα. Οι Νέα Αριστερά, Σύγχρονο, Εργατική Ένωση και Το Δικό σας Κίνημα είναι υποστηρικτές των ΛΟΑΤ δικαιωμάτων. Τα περισσότερα κοινωνικά δεξιά κόμματα, όπως ο Νόμος και Δικαιοσύνη, η Συνομοσπονδία, η Συμφωνία και το Πολωνικό Λαϊκό Κόμμα, είναι γενικά ενάντια σε οποιεσδήποτε αλλαγές στη νομοθεσία. Από αυτά, ο ΝκΔ παίρνει την πιο έντονη αντιπολιτευτική στάση σε θέματα ομοφυλοφιλίας. Ενώ η τρέχουσα αντιπολίτευση, η Πολιτική Πλατφόρμα, αποδοκίμαζε έντονα τη νομοθεσία για τα ΛΟΑΤ άτομα όταν ήταν το κυβερνών κόμμα στην Πολωνία, τελευταία οι ηγέτες της άρχισαν να εκφράζουν πιο ευνοϊκές θέσεις προς την κοινότητα.Το 2013, ο πρώην πρόεδρος και βραβευμένος με Νόμπελ Λεχ Βαλέσα είπε ότι οι ομοφυλόφιλοι βουλευτές πρέπει να κάθονται στο πίσω μέρος του Κοινοβουλίου ή ακόμα και πίσω από έναν τοίχο και δεν πρέπει να έχουν σημαντικές θέσεις στο Κοινοβούλιο. Είπε επίσης ότι οι παρελάσεις υπερηφάνειας δεν πρέπει να γίνονται στα κέντρα των πόλεων, αλλά στα προάστια των πόλεων. Ο πρώην πρόεδρος δήλωσε επίσης ότι οι μειονότητες δεν πρέπει να επιβάλλονται στην πλειοψηφία. Ο Βαλέσα δεν θα μπορούσε να κατηγορηθεί για υποκίνηση μίσους, επειδή ο πολωνικός Ποινικός Κώδικας δεν περιλαμβάνει υποκίνηση μίσους κατά του σεξουαλικού προσανατολισμού.Το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει τονίσει «ομοφοβικές δηλώσεις κορυφαίων δημοσίων προσώπων, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα μίσους και μισαλλοδοξίας» από το 2007. Τον Δεκέμβριο του 2020, η Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, Ντούνια Μιγιάτοβιτς, δήλωσε ότι «ανησυχεί βαθύτατα για τη διάδοση αρνητικών και εμπρηστικών ομοφοβικών αφηγήσεων από πολλούς δημόσιους αξιωματούχους στην Πολωνία, συμπεριλαμβανομένων ανθρώπων στα υψηλότερα κλιμάκια της κυβέρνησης... Ο στιγματισμός και το μίσος που απευθύνονται σε ορισμένα άτομα ή ομάδες ανθρώπων ενέχουν πραγματικό κίνδυνο νομιμοποίησης της βίας, μερικές φορές με θανατηφόρες συνέπειες». Ενώ πριν από τις πολωνικές βουλευτικές εκλογές του 2015, το κυβερνών κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη (ΝκΔ) έλαβε αντιμεταναστευτική στάση, ενόψει των βουλευτικών εκλογών της Πολωνίας του 2019 το κόμμα επικεντρώθηκε στην αντιμετώπιση της δυτικής «ΛΟΑΤ ιδεολογίας». Αρκετές γκμίνα και 4 βοεβοδάτα έκαναν δηλώσεις για τη λεγόμενη «Ζώνη χωρίς ΛΟΑΤ», εν μέρει ως απάντηση στην υπογραφή δήλωσης υπέρ των δικαιωμάτων ΛΟΑΤ από τον Δήμαρχο της Βαρσοβίας Ράφαου Τσασκόφσκι. Αν και μόνο συμβολικές, οι δηλωμένες ζώνες σηματοδοτούν τον αποκλεισμό της ΛΟΑΤ κοινότητας. Η δεξιά εφημερίδα Gazeta Polska δημοσίευσε αυτοκόλλητα «Ζώνη χωρίς ΛΟΑΤ» για τους αναγνώστες. Η πολωνική αντιπολίτευση και διπλωμάτες, συμπεριλαμβανομένης της πρέσβης των ΗΠΑ στην Πολωνία Ζορζέτ Μόσμπαχερ, καταδίκασαν τα αυτοκόλλητα. Το Περιφερειακό Δικαστήριο της Βαρσοβίας διέταξε τη διακοπή της διανομής των αυτοκόλλητων εν αναμονή της επίλυσης μιας δικαστικής υπόθεσης. Ωστόσο, ο εκδότης της Gazeta απέρριψε την απόφαση λέγοντας ότι ήταν «ψευδείς ειδήσεις» και λογοκρισία και ότι η εφημερίδα θα συνεχίσει να διανέμει το αυτοκόλλητο. Η Gazeta συνέχισε με τη διανομή των αυτοκόλλητων, αλλά τροποποίησε το αυτοκόλλητο για να γράψει «Ζώνη χωρίς ΛΟΑΤ ιδεολογία».Τον Αύγουστο του 2019, μέλη της ΛΟΑΤ κοινότητας δήλωσαν ότι αισθάνονται ανασφαλείς στην Πολωνία. Η οργάνωση All Out ξεκίνησε μια εκστρατεία για την αντιμετώπιση των επιθέσεων. Περίπου 10.000 άτομα υπέγραψαν μια αίτηση λίγο μετά την έναρξη της εκστρατείας. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 τον Απρίλιο του 2020, αρκετοί ΛΟ ΑΤακτιβιστές άρχισαν να μοιράζουν μάσκες προσώπου με χρώματα του ουράνιου τόξου σε ορισμένες από τις ενδιαφερόμενες περιοχές της τοπικής αυτοδιοίκησης ως ευθεία διαμαρτυρία για τη «Ζώνη χωρίς ΛΟΑΤ».Τον Ιούλιο του 2020, το δημοτικό συμβούλιο του Νιουχέιν, μιας ολλανδικής πόλης νότια της Ουτρέχτης, ψήφισε να τερματίσει την αδελφοποίηση του με τον Πουουάβι στην ανατολική Πολωνία, αναφέροντας ως λόγο τις «ζώνες χωρίς ομοφυλόφιλους».Από τον Ιούλιο του 2020, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αρχίσει να αρνείται χρηματοδότηση σε δήμους που υιοθέτησαν διακηρύξεις «ζώνης χωρίς ΛΟΑΤ».Τον Σεπτέμβριο του 2020, πρέσβεις από 50 χώρες που βρίσκονται στην Πολωνία δημοσίευσαν μια ανοιχτή επιστολή «[αποτίοντας] φόρο τιμής στη σκληρή δουλειά των ΛΟΑΤΚΙ και άλλων κοινοτήτων στην Πολωνία και σε όλο τον κόσμο» και καλώντας «να τερματιστούν οι διακρίσεις, ιδίως λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού ή ταυτότητα φύλου». Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ματέους Μοραβιέτσκι απέρριψε το κάλεσμα, λέγοντας ότι «η ανοχή ανήκει στο πολωνικό DNA... Κανείς δεν χρειάζεται να μας διδάξει την ανεκτικότητα, γιατί είμαστε ένα έθνος που έχει μάθει από τέτοια ανεκτικότητα για αιώνες», ενώ ο πολιτικός Γιοάχιμ Μπρουντζίνσκι έγραψε στο Twitter ότι «περιμένουμε με ελπίδα την επόμενη επιστολή, αυτή τη φορά για την υπεράσπιση των δολοφονημένων Χριστιανών, των φυλακισμένων #ProLife ακτιβιστών, των ατόμων που απολύθηκαν από την εργασία και διώχθηκαν επειδή παραθέτουν τη Βίβλο και των ατόμων που υποβλήθηκαν σε ευθανασία παρά τη θέλησή τους».Σύμφωνα με έκθεση του Επιτρόπου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης τον Δεκέμβριο του 2020, «Από το να είναι απλώς λόγια στα χαρτιά, αυτές οι διακηρύξεις και οι χάρτες επηρεάζουν άμεσα τις ζωές των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων στην Πολωνία». Η μεγαλύτερη πτυχή του ΛΟΑΤ κινήματος στην Πολωνία είναι η Παρέλαση Ισότητας που πραγματοποιείται στη Βαρσοβία κάθε χρόνο από το 2001.Το 2004 και το 2005, αξιωματούχοι της Βαρσοβίας δεν έδωσαν την άδεια να το οργανώσουν, για διάφορους λόγους, όπως η πιθανότητα αντιδιαδηλώσεων, η παρέμβαση σε θρησκευτικές ή εθνικές εορτές και η έλλειψη άδειας. Παρόλα αυτά, περίπου 2.500 άτομα πραγματοποίησαν παράνομα πορεία στις 11 Ιουνίου 2005. Συνελήφθησαν δέκα άτομα. Η απαγόρευση έχει κηρυχθεί παράνομη με την απόφαση Μπατσκόφσκι και άλλοι κατά Πολωνίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων το 2007.Η παρέλαση καταδικάστηκε από τον δήμαρχο της Βαρσοβίας Λεχ Κατσίνσκι, ο οποίος είπε ότι το να επιτραπεί μια επίσημη εκδήλωση υπερηφάνειας στη Βαρσοβία θα προωθούσε έναν «ομοφυλοφιλικό τρόπο ζωής».Οι εκδηλώσεις Παρέλασης Ισότητας συνεχίστηκαν τακτικά από το 2006, προσελκύοντας λιγότερα από 10.000 άτομα κάθε χρόνο, μέχρι το 2015, όταν η παρέλαση προσέλκυσε 18 χιλιάδες παρευρισκόμενους. Από τότε, η προσέλευση έχει αυξηθεί δραματικά, με αποκορύφωμα την παρέλαση του 2018 που προσέλκυσε 45.000 παρευρισκόμενους. Στις 8 Ιουνίου 2019, περίπου 50.000 άτομα παρέλασαν στην εκδήλωση. Ο δήμαρχος Ράφαου Τσασκόφσκι συμμετείχε στην εκδήλωση για πρώτη φορά και είπε ότι ήθελε η Βαρσοβία να παραμείνει «ανοιχτή» και «ανεκτική».Το 2005, το 33% του πληθυσμού της Βαρσοβίας ήταν υπέρ της οργάνωσης της Παρέλασης Ισότητας. Το 2008, το ποσοστό αυτό μειώθηκε στο 25%.Μια δημοσκόπηση του 2010, που διεξήχθη από το PBS για την Gazeta Wyborcza, έδειξε ότι το 45% των κατοίκων της Βαρσοβίας υποστήριξε την παρέλαση.Τα τελευταία χρόνια, η παρέλαση έχει προσελκύσει ευρεία υποστήριξη από εταιρείες και περιφερειακές κυβερνήσεις. Ο κύριος εταίρος της παρέλασης του 2018 ήταν η περιφερειακή κυβέρνηση του Βοεβοδάτου Μασοβίας, μέρος του οποίου είναι η Βαρσοβία. Σε μια έρευνα του 2014, που διεξήχθη από το Κέντρο Έρευνας Κοινής Γνώμης, το 30% των Πολωνών ήθελε την απαγόρευση της δημόσιας προώθησης περιεχομένου για ομοφυλόφιλους και το 17,3% δεν θα υποστήριζε αυτήν την απαγόρευση, αλλά θα ήθελε μια άλλη μορφή περιορισμού της ελευθερίας προώθησης τέτοιων πληροφοριών.Το 52,5% θεώρησε ότι η τρέχουσα κλίμακα προώθησης του περιεχομένου των ομοφυλοφίλων είναι υπερβολική, το 27,9% θεώρησε ότι οι εικόνες παρελάσεων ή πρακτικών γκέι τους αηδιάζουν, το 22,3% θεώρησε ότι τα μέσα ενημέρωσης θολώνουν την αληθινή εικόνα της ομοφυλοφιλίας και το 29,3% πιστεύει ότι το γκέι περιεχόμενο δεν είναι ιδιωτική υπόθεση της ομοφυλοφιλικής κοινότητας, αλλά επηρεάζει παιδιά και άλλους πολίτες. Homofonia Ανθρώπινα δικαιώματα στην Πολωνία Ιστορία των ΛΟΑΤ στην Πολωνία Δικαιώματα ΛΟΑΤ στην Ευρώπη Δικαιώματα ΛΟΑΤ στην Ευρωπαϊκή Ένωση «Lesbian, Gay, Bisexual and Transgender Rights in Poland and Latvia». Διεθνής Αμνηστία. 15 Νοεμβρίου 2006. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Νοεμβρίου 2006. Abramowicz, Marta (2007). Situation of bisexual and homosexual persons in Poland. 2005 and 2006 report (PDF). Βαρσοβία. ISBN 978-83-924950-2-4. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 12 Μαΐου 2008. Ανακτήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2022. «Rainbow Europe: Poland». ILGA-Europe.