Blackburn Velos

Το Blackburn T.3 Velos (Βέλος) ήταν διθέσιο βρετανικό υδροπλάνο παράκτιας άμυνας της δεκαετίας του 1920, που κατασκευάστηκε από την Blackburn Aeroplane & Motor Company Limited, στο αεροδρόμιο Μπρο (Brough Aerodrome) και το Ελληνικό Κρατικό Εργοστάσιο Αεροσκαφών. Συνολικά κατασκευάστηκαν 22 αεροσκάφη.

 Το βασικό σχέδιο του Blackburn Dart εξελίχθηκε σε διθέσια έκδοση ώστε να καλύψει τις απαιτήσεις του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού για ένα υδροπλάνο παράκτιας άμυνας. Το αεροσκάφος που προέκυψε έγινε το T.3 Velos, ένα υδροπλάνο διπλών πλωτήρων. Το Velos διέφερε από το κανονικό Dart T.2 αφού διέθετε διθέσιο πιλοτήριο με ένα οπίσθια τοποθετημένο πυροβόλο Lewis, αυξημένη μεταφορική ικανότητα οπλισμού με τέσσερις βόμβες των 230 λιβρών τοποθετημένες κάτω από τις πτέρυγες και την ικανότητα να επιχειρεί είτε ως υδροπλάνο με πλωτήρες είτε ως συμβατικό αεροσκάφος. Το 1925 μία μικρή παρτίδα τεσσάρων αεροσκαφών κατασκευάστηκαν στο αεροδρόμιο Μπρο για λογαριασμό του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού. Αργότερα τον ίδιο χρόνο το αεροσκάφος επιλέχτηκε ως ο πρώτος τύπος που κατασκευάστηκε κατόπιν αδείας στην Ελλάδα, σε ένα εργοστάσιο που κατασκευάστηκε από τη Blackburn και λειτούργησε βάσει ενός πενταετούς συμβολαίου. Το Εργοστάσιο Αεροσκαφών, που αργότερα μετονομάστηκε Κρατικό Εργοστάσιο Αεροσκαφών ή Ελληνικό Κρατικό Εργοστάσιο Αεροσκαφών, λειτούργησε στο Παλαιό Φάληρο και κατασκεύασε 12, Ελληνικής κατασκευής, αεροσκάφη T.3 Velos. Το πρώτο αεροσκάφος παραγωγής πέταξε τον Μάρτιο του 1926. Η Blackburn κατασκεύασε δύο επιπλέον T.3, γνωστά ως T.3A Velos, αρχικά για δοκιμές των νέων μεταλλικών πλωτήρων της εταιρίας και αργότερα ένα από αυτά πραγματοποίησε μία περιοδεία επίδειξης και προώθησης πωλήσεων στην Νότια Αμερική, το 1927. Παρά την προώθηση όμως το T.3A δεν απέσπασε παραγγελίες. Αμφότερα τα T.3A τροποποιήθηκαν σε εκπαιδευτικά υδροπλάνα και εντάχθηκαν στην ήδη υπάρχουσα δύναμη των τεσσάρων αεροσκαφών παραγωγής που διέθετε η Σχολή Εφέδρων της Blackburn (Blackburn Reserve School - North Sea Aerial and General Transport Co. Ltd), για την αντικατάσταση των εκπαιδευτικών Dart στην παροχή εκπαίδευσης. Μετά το 1929, όλα τα T.3A τροποποιήθηκαν σε συμβατικά αεροσκάφη και συνέχισαν να βρίσκονται σε υπηρεσία μέχρι την αντικατάστασή τους από τα Ripon και τα Baffin το 1933. Το Blackburn T.3 Velos χρησιμοποιήθηκε σε ρόλους παράκτιας άμυνας και ως τορπιλοπλάνο από της Ελληνικές μοίρες Ναυτικής Αεροπορίας. Οι επιχειρήσεις ξεκίνησαν με την είσοδό του σε υπηρεσία το 1926 στις τάξεις του Πολεμικού Ναυτικού και επιχειρούσε από το αεροδρόμιο Τατοΐου και τον κόλπο του Φαλήρου. Δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ σε μάχη οπότε είναι άγνωστο το πως θα ανταποκρίνονταν σε τέτοια περίπτωση, καθώς η ταχύτητά του ήταν χαμηλή ακόμα και για τα αεροπλάνα εκείνης της εποχής. Παρέμεινε σε υπηρεσία σε μάχιμες μοίρες μέχρι το 1934 ενώ όλα τα αεροσκάφη αποσύρθηκαν το 1936. Πολιτικοί Ηνωμένο Βασίλειο North Sea Aerial and General Transport Company LimitedΣτρατιωτικοί Ελλάδα Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985). London: Orbis Publishing. Jackson, A.J. British Civil Aircraft Since 1919, Volume 1. London: Putnam, 1974. ISBN 0-370-10006-9. Taylor, Michael, J.H. (ed.) Jane's Encyclopedia of Aviation. Danbury, Connecticut: Grolier Educational Corporation, 1980. ISBN 0-7106-0710-5. Το Blackburn Velos στην επίσημη ιστοσελίδα της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας