Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα

Το Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα (βουλγαρικά: Българска социалистическа партия‎, БСП) είναι ένα σοσιαλδημοκρατικό πολιτικό κόμμα στη Βουλγαρία. Αναφέρεται και ως "Αιωνόβιο" (Столетницата), επειδή διαδέχθηκε το Κομμουνιστικό Κόμμα Βουλγαρίας που έχει ιστορία πάνω από 100 χρόνων. Είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος με Ευρωπαϊστική διάθεση, μολονότι ιστορικά έχει κρατήσει ορισμένες ευρωσκεπτικιστικές θέσεις και ζήτησε να ανακαλεστούν οι διεθνείς κυρώσεις της ΕΕ κατά της Ρωσίας. Σε διεθνές επίπεδο έχει προσχωρήσει στη Σοσιαλιστική Διεθνή. Είναι το μεγαλύτερο πολιτικό κόμμα της Βουλγαρίας ως προς τον αριθμό των μελών.

 Το Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα είναι αναγνωρισμένο ως διάδοχος του Βουλγάρικου Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος, που ιδρύθηκε την 2η Αυγούστου 1891 στην κορυφή του Μπούζλουντζα από τον Ντιμιτάρ Μπλαγκόεφ. Το 1903 ιδρύθηκε το Βουλγαρικό Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα (ακραίοι σοσιαλιστές) με διάσπαση από το αρχικό. Το 1919 αναδιοργανώθηκε, μετονομάστηκε σε Κομμουνιστικό Κόμμα Βουλγαρίας και προσχώρησε στην Κομμουνιστική Διεθνή Ένωση. Μετά από τις πολιτικές αλλαγές του 1989, το Κομμουνιστικό Κόμμα εγκατέλειψε την μαρξιστική-λενινιστική ιδεολογία. Την άνοιξη του 1990 προσχώρησε στον σοσιαλδημοκρατισμό και ονομάστηκε «Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα». Το ΒΣΚ ήρθε πρώτο στις βουλευτικές εκλογές της Συντακτικής συνέλευσης τον Ιούνιο του 1990, συγκέντρωσε το 17,2% των ψήφων και κέρδισε τις 211 από τις 400 έδρες. Ο αρχηγός του κόμματος, ο Αντρέι Λουκάνοφ έγινε ο 40ος Πρωθυπουργός της Βουλγαρίας και σχημάτισε κυβέρνηση, αλλά τον Δεκέμβριο μετά από ταραχές, διαμαρτυρίες και απεργίες αναγκάστηκε να παραιτηθεί. Ο Ντιμίταρ Ποπόφ, ένας ανεξάρτητος δικαστής, διορίστηκε ως 41ος Πρωθυπουργός και σχημάτισε μία μη-κομματική κυβέρνηση. Στις βουλευτικές εκλογές του 1991 το ΒΣΚ ήρθε δεύτερο και πέρασε στην αντιπολίτευση. Στις εκλογές του 1994 ηγήθηκε στην πολιτική συμμαχία Δημοκρατική Αριστερά, που συγκέντρωσε το 43,50% των ψήφων και κέρδισε τις 125 από τις 240 έδρες της Εθνοσυνέλευσης. Ο αρχηγός του κόμματος Ζαν Βίντενοφ έγινε ο 45ος Πρωθυπουργός και σχημάτισε κυβέρνηση. Κατά τη διάρκεια της θητείας του η χώρα αντιμετώπισε μία σοβαρή οικονομική κρίση, που άρχισε στα μέσα του 1996. Επρόκειτο για μία κατάσταση υπερπληθωρισμού, που οδήγησε σε γενικευμένη δυσαρέσκεια, έλλειψη βασικών αγαθών, διαμαρτυρίες και γενικές απεργίες. Ο Βίντενοφ αναγκάστηκε να παραιτηθεί, και μετά τις βουλευτικές εκλογές του 1997 το ΒΣΚ έχασε τις μισές του έδρες και πέρασε στην αντιπολίτευση. Το 2001, ο πρόεδρος του ΒΣΚ Γκεόργκι Παρβάνοφ εξελέγη Πρόεδρος της Βουλγαρίας. Προτού αναλάβει καθήκοντα, παραιτήθηκε από την ηγεσία του κόμματος και τον διαδέχτηκε ο Σεργκέι Στάνισεφ. Στις βουλευτικές εκλογές του 2005 η συμμαχία του ΒΣΚ (Συμμαχία για τη Βουλγαρία) ήρθε πρώτη, συγκεντρώνοντας το 31,0% των ψήφων και τις 82 από τις 240 έδρες. Ο Σεργκέι Στάνισεφ έγινε ο 49ος Πρωθυπουργός και σχημάτισε κυβέρνηση συνεργασίας με τα κεντρώα κόμματα "Εθνικό Κίνημα Συμεών Β'" και "Κίνημα για Δικαιώματα και Ελευθερίες". Το 2006, ο Γκεόργκι Παρβάνοφ επανεξελέγη Πρόεδρος, συγκεντρώνοντας το 75,9% των ψήφων στον 2ο γύρο. Το 2007 η Βουλγαρία εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την ενιαία Ευρωπαϊκή αγορά, παρά τις εικασίες των Βρυξελλών για γενικευμένη πολιτική διαφθορά και οργανωμένο έγκλημα στη χώρα. Η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2007-8 επηρέασε τη χώρα, και το πρώτο εξάμηνο του 2009 είχε δημόσιο έλλειμμα.Στις βουλευτικές εκλογές του 2009, η συμμαχία του ΒΣΚ συγκέντρωσε το 17,70% των ψήφων και κέρδισε τις 40 από τις 240 έδρες, δηλαδή έχασε τις μισές έδρες που είχε μετά τις εκλογές του 2005 και πέρασε στην αντιπολίτευση. Πρώτο ήρθε το νέο συντηρητικό κόμμα ΠΕΑΒ. Στις βουλευτικές εκλογές του 2013 η συμμαχία του ΒΣΚ συγκέντρωσε το 26,6% των ψήφων, κέρδισε τις 84 από τις 240 έδρες και ήρθε δεύτερο κόμμα μετά το ΠΕΑΒ. Ο αρχηγός του ΠΕΑΒ Μπόικο Μπορίσοφ αποποιήθηκε τη νίκη και ζήτησε να θεωρηθούν άκυρες οι εκλογές, λόγω "παράνομων εκστρατειών". Ο Πρόεδρος Ρόσεν Πλέβνελιεφ διόρισε Πρωθυπουργό ένα μέλος του ΒΣΚ, τον Πλάμεν Ορεσάρσκι, ο οποίος σχημάτισε την 89η κυβέρνηση της Βουλγαρίας με την υποστήριξη των κομμάτων ΒΣΚ και Κίνημα για Δικαιώματα και Ελευθερίες και τη συμμετοχή ανεξάρτητων πολιτικών. Τον Ιούνιο του 2013, ο διορισμός του αμφιλεγόμενου μεγιστάνα των μέσων μαζικής ενημέρωσης Ντελιάν Πεέφσκι στη θέση του Προέδρου της Κρατικής Υπηρεσίας Εθνικής Ασφαλείας (ДАНС) πυροδότησε πολλές διαμαρτυρίες που διήρκεσαν για πάνω από έναν χρόνο. Τον Ιούλιο του 2014 η κυβέρνηση του Ορεσάρσκι παραιτήθηκε.. Το ΒΣΚ είναι το μεγαλύτερο κόμμα στη Βουλγαρία ως προς τον αριθμό των μελών: το 2016 είχε 105.000 μέλη, που ήταν 130.000 το 2013, 150.000 το 2012, 210.000 το 2009, 250.000 το 1996 και περίπου 1 εκατομμύριο στα τέλη της κομμουνιστικής περιόδου (1946 -1990).