Άγιος Μύρων Ηρακλείου

Ο Άγιος Μύρων είναι χωριό και έδρα ομώνυμης Κοινότητος του Δήμου Ηρακλείου στην Περιφεριακή Ενότητα Ηρακλείου της Κρήτης. Ανήκε στην επαρχία Μαλεβιζίου του Νομού Ηρακλείου. Η απόστασή του από το Ηράκλειο είναι 18 χιλιόμετρα. Διακρίνεται για την πολύ ενδιαφέρουσα πολεοδομική του συγκρότηση και την παραδοσιακή αρχιτεκτονική του.

 Είναι κτισμένος στην κορυφή δύο λόφων. Χαρακτηριστικό του γνώρισμα αποτελεί το ρολόι του σχολείου που διακρίνεται απ’ ολόκληρη την επαρχία Μαλεβιζίου. Οι κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία και παράγουν σταφίδα και κρασί. Η αρχαιότερη ονομασία του ήταν Ραύκος και ταυτίζεται με την αρχαία πολιτεία, που ήκμασε τη μινωική και ρωμαϊκή εποχή στην περιοχή του σημερινού χωριού. Τα τυχαία ευρήματα τα οποία ευρίσκονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου , μεταξύ αυτών επιγραφές και νομίσματα, χρονολογούνται από το 1900 π.Χ. Στις αρχές του 20ού αιώνα βρέθηκαν στον Άγιο Μύρωνα μινωικές σφραγίδες και αγγείο της υστερομινωϊκής εποχής. Το 1941 ανακαλύφθηκε θαλαμοειδής τάφος της υστερομινωϊκής εποχής ΙΙΙ Α, με 4 σαρκοφάγους και κεραμεική. Το 1966 στη θέση Βρύση, όπου βρισκόταν σημαντικό μινωικό νεκροταφείο, ανακαλύφθηκαν σαρκοφάγοι των νεοανακτορικών χρόνων με αποτέλεσμα να ανασκαφεί από τον Στυλιανό Αλεξίου και την Αγγελική Λεμπέση. Οι ταφές γίνονταν σε πίθους και σε ελλειψοειδείς ή λουτηροειδείς σαρκοφάγους. Με βάση την κεραμεική, το νεκροταφείο χρονολογήθηκε από στην ύστερη προανακτορική και πρώιμη παλαιοανακτορική περίοδο, ενώ χρησιμοποιήθηκε και στην νεοανακτορική περίοδο.Ο Άγιος Μύρωνας πήρε το όνομά του από τον Άγιο Μύρωνα (έζησε μεταξύ 250 - 350) που γεννήθηκε στην αρχαία Ραύκο και ήταν επίσκοπος Κρήτης στον επισκοπικό θρόνο της Γόρτυνας στο τέλος του 4ου αιώνα. Η πρώτη μνεία για το χωριό γίνεται σε συμβόλαιο προς τιμήν του Αγίου Μύρωνα, το 1281. Στη απογραφή του Καστροφύλακα , το 1583, (Κ102) το χωριό αναφέρεται Samiro και με 254 κατοίκους. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας ο Άγιος Μύρωνας έγινε το κέντρο της αντίστασης κατά των Οθωμανών. Πολλοί Αγιομυργιανοί συμμετείχαν στο Μακεδονικό Αγώνα (1904-1908) με οπλαρχηγό το Γιάννη Μακράκη, καθώς και στην επανάσταση του Θερίσου στο πλευρό του Ελευθέριου Βενιζέλου, αλλά και στους Βαλκανικούς Αγώνες του 1912 – 1913. Τέσσερις κάτοικοι βρήκαν το θάνατο ηρωικά, στο έπος του 1940. Στα χρόνια της κατοχής η σύσσωμη η κωμόπολη συμμετείχε στην αντίσταση. Το 1856 το χωριό καταστράφηκε ολοσχερώς από σεισμό. Ξαναχτίστηκε έπειτα και σήμερα αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά χωριά της περιοχής. Εκτός από την έδρα της, η Κοινότητα Αγίου Μύρωνος περιλαμβάνει και τον οικισμό Ξηρολιά. Η τοπική κοινότητα είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ημιορεινός οικισμός, με έκταση 11,669 χμ² (2011). Η απογραφή του 2011 αναφέρει: Άγιος Μύρων, ο (612) Ξηρολιά, η (1)Συνολικά η κοινότητα έχει 613 κατοίκους. Η Κοινότητα εκπροσωπείται από πενταμελές Συμβούλιο με επικεφαλής τον Πρόεδρο κ. Ιωάννη Σηφάκη. Οι κάτωθι εκλέχθηκαν και υπηρέτησαν (ή υπηρετούν) ως Πρόεδροι της Κοινότητος Αγίου Μύρωνος. (σε παρένθεση ο πληθυσμός της τοπικής κοινότητας) Σε περίοπτη θέση βρίσκεται ο καθεδρικός ναός του Αγίου Μύρωνος, ο οποίος έδωσε και το όνομά του στο χωριό. Μέσα στο ναό βρίσκεται ο τάφος του Αγίου όπως και τα λείψανά του μέσα σε πολυτελή λειψανοθήκη. Στα δυτικά και κάτω από το ναό βρίσκεται η σκήτη όπου μόνασε ο Άγιος, η οποία μετατράπηκε σε παρεκκλήσι. Στις 8 Αυγούστου , ημέρα εορτασμού του Αγίου, γίνεται μεγάλο πανηγύρι. Ανάμεσα στα άλλα, στο χωριό υπάρχει Δημοτικό Σχολείο, Γυμνάσιο και Λύκειο, αστυνομικό τμήμα, ταχυδρομείο και περιφερειακό ιατρείο, το οποίο υπάγεται στο Κέντρο Υγείας Αγίας Βαρβάρας. Το Ηράκλειον και ο νομός του. Ηράκλειο: Νομαρχία Ηρακλείου. 1971. Πληροφορίες από την ιστοσελίδα του Δημοτικού Σχολείου του χωριού. Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1978, 2006 (ΠΛΜ) Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, 1963 (ΠΛ)