Γιασμάχ-Αντάντ

Ο Γιασμάχ-Αντάντ ήταν ο μικρότερος γιος του Αμορίτη βασιλιά της Άνω Μεσοποταμίας Σαμσί-Αντάντ Α΄. Τοποθετήθηκε από τον πατέρα του βασιλιάς στον θρόνο της Μάρι, μετά την επιτυχή εκστρατεία του στην πόλη και την δολοφονία του βασιλιά της Γιαχντούν-Λιμ (1796 π.Χ.). Ο Γιασμάχ-Αντάντ ήταν υπεύθυνος για το νοτιοδυτικό τμήμα του βασιλείου του πατέρα του, περιείχε τους ποταμούς Αβώρ και Ευφράτη με πρωτεύουσα την Μάρι, συνόρευε με το Χαλέπι και τις Συριακές στέπες όπου κατοικούσαν Νομάδες. Ο πατέρας του κυβερνούσε το βόρειο τμήμα του βασιλείου και ο μεγαλύτερος αδελφός του Ισμέ-Νταγκάν Α΄ το νοτιοανατολικό με την Εκαλλατούμ. Η ηγεμονία του Γιασμάχ-Αντάντ έληξε με τον θάνατο του πατέρα του, ο νόμιμος βασιλιάς της πόλης Ζίμρι-Λιμ, επίσης Αμορίτης βρήκε την ευκαιρία να ανακαταλάβει την πόλη (1775 π.Χ.) Οι πηγές δεν συμφωνούν για την περαιτέρω τύχη τους, πιθανότατα καταδιώχθηκαν και σκοτώθηκαν πριν δραπετεύσουν από την πόλη. Ο Σαμσί Αντάντ Α΄ είχε σημαντικό ρόλο στην διακυβέρνηση του γιου του με συχνές επεμβάσεις. Σε κάποια στιγμή με στόχο να εξασφαλίσει τις συμμαχίες του στην δυτική Συρία τον διέταξε να παντρευτεί την κόρη του βασιλιά της Κάτνας Ισί-Αντάντ Βελτούμ. Ο Γιασμάχ-Αντάντ ήταν ωστόσο ήδη παντρεμένος, της συμπεριφέρθηκε υποτιμητικά σαν δεύτερη σύζυγο και της απαγόρευσε να ζει μαζί του στα ανάκτορα. Ο Σαμσί-Αντάντ Α΄ ασκούσε συνέχεια ασφυκτικές πιέσεις στους γιους του σε θέματα διακυβέρνησης, οι ίδιοι είχαν μόνο τους τίτλους αλλά την εξουσία ασκούσε ο πατέρας τους.

 Ο Γιασμάχ-Αντάντ έγινε γενικά γνωστός για τις κριτικές που δέχθηκε από τον πατέρα του, τον επιπλήττει σαν τεμπέλη και ότι αμελεί τα βασιλικά του καθήκοντα. Ο πατέρας του τον κατηγόρησε επιπλέον για την ανηθικότητα του και τις πολλές σεξουαλικές σχέσεις με τις γυναίκες που ήταν αιτία να αμελεί τα καθήκοντα του. Η συνομιλία ανάμεσα στον πατέρα και τους γιους βρέθηκε στο αρχείο της Μαρί, αποτελούσε έναν διάλογο ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας με φράσεις χιουμοριστικής μορφής. Ο ίδιος κατηγορήθηκε για την ανικανότητα στα καθήκοντα του τόσο από τον πατέρα του όσο και από τον μεγαλύτερο αδελφό του. Ο χαρακτήρας του Γιασμάχ-Αντάντ φαίνεται ξεκάθαρα στις φράσεις που χρησιμοποίησε ο πατέρας του "Ως πότε θα σε καθοδηγώ εγώ; Είσαι ακόμα παιδί, δεν ενηλικιώθηκες; Δεν έχεις βγάλει ακόμα γένι στο πρόσωπο; Πότε θα αναλάβεις τις ευθύνες σου, δεν βλέπεις τον αδελφό σου πως ηγείται σε μεγάλους στρατούς; Ανέλαβε τις ευθύνες σου λοιπόν για τον εαυτό σου, το ίδιο σου το σπίτι". Σε ένα άλλο γράμμα του Σαμσί-Αντάντ Α΄ τον συγκρίνει με τον μεγαλύτερο αδελφό του "Ο μεγάλος σου αδελφός είναι πάντοτε νικητής σε μάχες, δεν ασχολείται όπως εσύ μόνο με γυναίκες". Οι περισσότερες κριτικές απέναντι στον Γιασμάχ-Αντάντ αφορούσαν μόνο τα πολιτικά του καθήκοντα, δεν έχουν σχέση με την προσωπική του ζωή, σε αυτό η ευθύνη ήταν του πατέρα του ο οποίος ήταν υποχρεωμένος να τα ασκήσει ο ίδιος σαν βασιλιάς. Η αλληλογραφία που είχε ο Γιασμάχ-Αντάντ με τον μεγαλύτερο αδελφό του έδειξε ότι δεν δεχόταν αρνητικές κριτικές μόνο από τον πατέρα του. Ο Ισμέ-Νταγκάν Α΄ έγραψε στον μικρότερο αδελφό του "Γιατί φωνάζεις για αυτό το πράγμα; Δεν είναι σωστή συμπεριφορά", ζήτησε από τον Γιασμάχ-Αντάντ να γίνει ο ίδιος μεσάζων στις συνομιλίες με τον πατέρα του. Δεν είναι γνωστό αν το ζήτησε από αγάπη στον αδελφό του ή για να αποκτήσει ο ίδιος μεγαλύτερη αξία. Σε άλλη επιστολή ο Γιασμάχ-Αντάντ γράφει στον μεγαλύτερο αδελφό του "Δες εδώ τι μου γράφει ο πατέρας σε επιστολή. Ως πότε θα σε καθοδηγώ εγώ; Είσαι ακόμα παιδί, δεν ενηληκιώθηκες; Δεν έχεις βγάλει ακόμα γένι στο πρόσωπο; Πότε θα αναλάβεις τις ευθύνες σου, δεν βλέπεις τον αδελφό σου πως ηγείται σε μεγάλους στρατούς; Ανέλαβε τις ευθύνες σου λοιπόν για τον εαυτό σου, το ίδιο σου το σπίτι. Πως γίνεται να με θεωρεί ακόμα μικρό παιδί και να μου αναθέτει τόσο δύσκολες αποστολές; Πάω αμέσως στον πατέρα να του εξηγήσω την δυστυχία μου". Οι ιστορικοί έβγαλαν τα συμπεράσματα τους με βάση τις επιστολές, σύμφωνα με αυτά ο Σαμσί Αντάντ Α΄ είχε μεγάλο άγχος για να μην καταρρεύσει η νεοσύστατη αυτοκρατορία του. Ο Γιασμάχ-Αντάντ αναρωτήθηκε γιατί διόρισε κυβερνήτη τον ίδιο τον γιο του που θεωρούσε ανίκανο αντί να βάλει του κάποιον ικανό στρατηγό να διοικήσει μια τόσο σημαντική πόλη όπως η Μαρί. Οι γνώμες διίστανται, άλλοι είναι υπέρ του πατέρα του, άλλοι υποστηρίζουν τον ίδιον. Το γεγονός ότι δεν ανέλαβε ο ίδιος καμιά στρατιωτική εκστρατεία και όταν πέθανε ο Σαμσί-Αντάντ Α΄ ο Ζίμρι-Λιμ ανακατέλαβε την Μάρι δικαιώνει περισσότερο τον πατέρα του. Ο Ισμέ-Νταγκάν Α΄ έχασε και εκείνος το μεγαλύτερο τμήμα του βασιλείου του, διατήρησε μόνο το Εκαλλατούμ και το Ασσούρ. Οι επιστολές που έστειλε ο Σαμσί-Αντάντ Α΄ στον Γιασμάχ-Αντάντ δείχνουν επιπλέον την βάναυση συμπεριφορά απέναντι στους αιχμαλώτους τους, τους θανάτωνε όλους. Οι πηγές και οι επιγραφές παρουσιάζουν τον Σαμσί-Αντάντ Α΄ ως μεγαλόψυχο απέναντι στους αιχμαλώτους και τους εχθρούς του, οι επιστολές ωστόσο στον γιο του έδειξαν το εντελώς αντίθετο. Ο φύλαρχος Μαραντού και όλα τα μέλη της αυλής και της οικογένειας του εκτελέστηκαν. E.Roux "Ancient Iraq" (Penguin, Harmondsworth) Van De Mieroop, Marc. A History of the Ancient Near East ca. 3000-323 B.C. Second Edition Oxford: Wiley-Blackwell, 2007. Durand, Jean-Marie. Epistolaires du Palais de Mari. Paris: Les Editions du Cerf, 1997.