Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών 1912

Το ΙΑ΄ Πανελλήνιο πρωτάθλημα στίβου ανδρών, με διοργανωτή τον ΣΕΓΑΣ, διεξήχθη στο Παναθηναϊκό Στάδιο από τις 29 ως τις 31 Μαρτίου 1912. Στις 1 Απριλίου έγιναν οι απονομές, ενώ παράλληλα διεξήχθησαν οι σχολικοί αγώνες. Παρά την επιστροφή του Εθνικού Γ.Σ. στους αγώνες, πολυνίκης ήταν πάλι ο Πανελλήνιος Γ.Σ. που κατέκτησε το επαμειβόμενο τρόπαιο της Νίκης του Παιωνίου. Αντιθέτως, στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα ανώμαλου δρόμου ανδρών νικητής αναδείχθηκε ο Εθνικός Γ.Σ. και κατέκτησε το επαμειβόμενο κύπελλο του βασιλιά της Ιταλίας Βίκτωρος Εμμανουήλ. Δόθηκαν βραβεία στους τρεις πρώτους κάθε αγωνίσματος: μετάλλιο, δίπλωμα και κλαδί δάφνης.

 Υπήρξε αρκετά μεγάλη συμμετοχή αθλητών και συλλόγων. Μετείχαν συνολικά 180 περίπου αθλητές από 15 σωματεία από την πρωτεύουσα, από επαρχιακές πόλεις και από την ομογένεια, από Σμύρνη, Αλεξάνδρεια και Κωνσταντινούπολη. Η πρώτη μέρα των αγώνων σημαδεύτηκε από τον πολύ ισχυρό άνεμο, ο οποίος παρέσυρε τραπεζάκια και σημειώσεις των κριτών και σήκωνε σύννεφα σκόνης. Λόγω του ανέμου ματαιώθηκαν οι πρωινοί προκριματικοί όλων των αγωνισμάτων πλην των 100μ που διεξήχθησαν αναγκαστικά λόγω των πολλών συμμετοχών. Επίσης, δεν διεξήχθη ο τελικός του επι κοντώ. Παρά τη σφοδρότητα του ανέμου η προσέλευση του κόσμου την α΄ ημέρα υπήρξε ικανοποιητική και υπολογίστηκε στις πέντε χιλιάδες. Μεταξύ αυτών υπήρχαν και πολλοί ομογενείς από τη Μικρασία και την Αίγυπτο «διακρινόμενοι από τα φέσια των». Στις εισόδους επικράτησε τάξη με τη βοήθεια αστυνομικής και στρατιωτικής δύναμης ενώ στις αριθμημένες κερκίδες βοηθούσαν το κοινό «ερυθροχίτωνες» ταξιθέτες. Η εξασθένηση του ανέμου το απογευματάκι βοήθησε στην ομαλότερη διεξαγωγή των αγωνισμάτων. Η βελτίωση του καιρού τη β΄ ημέρα βοήθησε στην αύξηση της προσέλευσης των φιλάθλων που ξεπέρασαν τις 15.000, ενώ την γ΄ ημέρα το κάτω διάζωμα ήταν σχεδόν πλήρες. Την δε επόμενη ημέρα που έγινε η απονομή των βραβείων και συνδυάστηκε με την τέλεση των σχολικών αγώνων υπήρξε πραγματική κοσμοπλυμμήρα που θύμισε τους αγώνες των μεσοολυμπιακών του 1906. Την Ελλανόδικο Επιτροπή αποτελούσαν οι: Σπυρ. Στάης, Δ. Μεταξάς, Δ. Περσάκης, Χ. Μπρισιμιτζάκης, Π. Κουκέας, Μ. Μίνδλερ, Στέφ. Ράλλης, Δ. Βρυζάκης, Μ. Ρουνόπουλος. Αλυτάρχης: Γεώργιος Ορφανίδης. Γυμνασίαρχος: Ιωάννης Χρυσάφης. Αφέτης: Β. Οικονομόπουλος. Χρονομέτρες: Α. Νικολόπουλος, Ε. Σημαντήρας. Μετρητές αλμάτων: Α. Λευκαδίτης, Α. Φωτόπουλος, Ι. Στέκος. Μετρητές ρίψεων: Α. Τομπρογιάννης, Σοφοκλής Μάγνης, Δ. Αντωνόπουλος. Κριτής αφίξεων: Ιωάννης Κετσέας. Κριτές πάλης: Άγγ. Φέτσης, Αχ. Πικιός. Στα αξιοσημείωτα των αγώνων υπήρξε η επίδειξη σουηδικής γυμναστικής από αθλήτριες του Λυκείου Ελληνίδων κατά την τελευταία ημέρα των αγώνων, μια πρωτοποριακή γυναικεία αθλητική παρουσία: «Ακράτητον ενθουσιασμόν των θεατών προκάλεσεν όμιλος μαθητριών του Λυκείου των Ελληνίδων υπό την ηγεσίαν του γυμναστού κ. Νικολαΐδου. Πάσαι ευσταλέσταται και του αυτού αναστήματος, φέρουσαι κυανάς εσθήτας και λευκά επιστήθια, αίτινες έκαμον με ρυθμικότητας διαφόρους ασκήσεις της σουηδικής γυμναστικής εν μέσω των ενθουσιωδών επευφημιών και χειροκροτημάτων.» Επίσης, σπουδαίο γεγονός υπήρξε η κατάρριψη του παγκόσμιου ρεκόρ του άλματος εις μήκος άνευ φοράς από τον Τσικλητήρα με 3,470μ. Το προηγούμενο ήταν 3,465μ του Αμερικανού ολυμπιονίκη Ρέι Γιούρι, ενώ το ολυμπιακό ρεκόρ ήταν 3,335μ. Το ρεκόρ έσπευσαν να γνωστοποιήσουν τηλεγραφικά στις εφημερίδες τους οι παρόντες ανταποκριτές δύο ξένων εφημερίδων: των Τάιμς του Λονδίνου (The Times) και του Κήρυκος Ν. Υόρκης (New York Herald).Και το έτος αυτό ίσχυσε ο νέος κανονισμός που όριζε πως στο τελικό αποτέλεσμα στις ρίψεις και τα άλματα λαμβανόταν υπόψη και η επίδοση των προκριματικών. Μάλιστα, επεκτάθηκε και στο αγώνισμα του δρόμου σταδίου 192μ με ευνοημένο το Σούλλα που έτσι τερμάτισε 2ος. Από πλευράς επισήμων στην εναρκτήρια ημέρα παρέστησαν ο διάδοχος Κωνσταντίνος, ο πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος και οι υπουργοί Αλεξανδρής, Κορομηλάς, και Γρυπάρης. Ο διάδοχος έδωσε το παρόν και τις τρεις ημέρες. Τη β΄ και γ΄ ημέρα προσήλθε επίσης ο πρίγκηπας Νικόλαος, ενώ την γ΄ ημέρα παρέστη και το βασιλικό ζεύγος: Γεώργιος Α΄ και Όλγα. Την δ΄ ημέρα των απονομών και των σχολικών αγώνων παρέστη σύσσωμη η βασιλική οικογένεια με τους πρίγκηπες και τις πριγκήπισσες. Επίσης, ο πρωθυπουργός, πολλοί υπουργοί και ο μητροπολίτης Αθηνών. *Από μία κοινή πρώτη νίκη έχουν ο Πειραϊκός και ο Εθνικός στην αναρρίχηση καθώς και ο Πανελλήνιος με τον Εθνικό στην πάλη ελαφρών. Επίσης, αρκετοί σύλλογοι έχουν κοινές δεύτερες και τρίτες θέσεις, ενώ δεν είναι γνωστοί οι σύλλογοι κάποιων αθλητών. «Η ιστορία των Πανελληνίων Αγώνων», Αθλητική Ηχώ, 16/6/1949. «Η ιστορία των Πανελληνίων Αγώνων», Αθλητική Ηχώ, 18/6/1949. «Η ιστορία των Πανελληνίων Αγώνων», Αθλητική Ηχώ, 20/6/1949. «Η ιστορία των Πανελληνίων Αγώνων», Αθλητική Ηχώ, 23/6/1949. «Σκριπ», 30/3/1912. «Σκριπ», 31/3/1912. «Σκριπ», 1/4/1912. «Σκριπ», 2/4/1912. «Εμπρός», 29/3/1912. «Εμπρός», 30/3/1912. «Εμπρός», 31/3/1912. «Εμπρός», 1/4/1912. «Εμπρός», 2/4/1912. Ηρακλής Αθανασόπουλος, «Μαραθώνας και Μαραθώνιος», 2010. Πέτρος Λινάρδος, «Η Σμύρνη του Πανιωνίου», Ν. Σμύρνη, 1998, σ. 136. 100 χρόνια Ελληνικού Αθλητισμού 1830 - 1930 Παύλου Μανιτάκη 1962