Τζόζεφ Λιμ

Ο Τζόζεφ Λιμ (Joseph Lim) είναι καθηγητής αρχιτεκτονικής στο τμήμα σχεδιασμού και περιβάλλοντος του πανεπιστημίου της Σιγκαπούρης από το 2002. Ερευνά το περιβάλλον για την εύρεση σχεδιαστικών λύσεων σε σύγχρονα προβλήματα.

 Η καριέρα του Τζόζεφ Λιμ, ξεκίνησε το 1982 ως βοηθός αρχιτέκτονα στο γραφείο Ong Chin Bee Architects όπου εργάστηκε μέχρι το 1985. Έπειτα, από το 1986 έως το 1990, ξεκίνησε την ακαδημαϊκή του θητεία με την ιδιότητα του ανώτερου επόπτη πανεπιστημιακών σπουδών του πανεπιστημίου της Σιγκαπούρης. Στο διάστημα 1991-1994 έγινε λέκτορας και το 1995 προβιβάστηκε σε ανώτερο λέκτορα. Το 1998 έγινε επίκουρος καθηγητής του πανεπιστημίου και από το 2002 συνεχίζει την θητεία του ως καθηγητής. Οι ερευνητικοί τομείς με τους οποίους ασχολείται είναι η προσαρμοστικότητα της αστικής υποδομής στο φυσικό περιβάλλον, ο σχεδιασμός δομών για ανθρωπιστική βοήθεια, η μελέτη κινούμενων φυσικών μηχανισμών, η δημιουργία σχεδιαστικών πρωτοτύπων εμπνευσμένα από το φυσικό περιβάλλον και η χρήση τους στην αρχιτεκτονική. Διδάσκει σχέδιο ως έρευνα, δομικές μορφές στην αρχιτεκτονική καθώς και αρχιτεκτονική και αστικό σχέδιο. Το ενδιαφέρον του για το φυσικό περιβάλλον και τα σύγχρονα περιβαλλοντικά προβλήματα, λειτουργεί καταλυτικά στο έργο του. Το περιβάλλον χρήζει βοήθειας και η αρχιτεκτονική είναι ένας τομέας ο οποίος μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην προσπάθεια για την εύρεση λύσεων στα προβλήματα αυτά. Το φυσικό περιβάλλον το οποίο είναι πλούσιο σε λειτουργικές δομές και μορφές μπορεί να είναι καλύτερα εκμεταλλεύσιμο με τη μεταφορά τέτοιων δομών και μορφών στην αρχιτεκτονική δημιουργώντας σχεδιαστικά πρότυπα και μοντέλα αλλά και άλλες ενδιαφέρουσες προτάσεις. Το project αυτό βασίζεται στο κατά πόσο ένα κτίσμα μπορεί να διατηρηθεί στο χρόνο, δεδομένων των περιβαλλοντικών και πολιτιστικών μεταβολών. Ζωντανό παράδειγμα είναι η φωλιά των τερμιτών η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί και να επαναχρησιμοποιηθεί για αρκετούς αιώνες. Αυτό οφείλεται στη δομή της φωλιάς καθώς και σε περιβαλλοντικούς παράγοντες τα οποία σε συνδυασμό, δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για τη διατήρηση της φωλιάς στο χρόνο. Συνοπτικά, ο προβληματικός χώρος ήταν ο εξής: Κατά πόσο και με ποιους τρόπους η τεχνολογία μπορεί να υποστηρίξει τέτοιου είδους έργα. Πώς μπορεί η πολιτιστική ποικιλία να επηρεάσει την αρχιτεκτονική και την τεχνολογία; Πώς μπορεί μια καινοτόμος τάση να παγιοποιηθεί και να μην παραμεριστεί στις υπάρχουσες και καθιερωμένες αρχιτεκτονικές τάσεις;Τα κτίρια σήμερα έχουν σύντομη διάρκεια ζωής. Απόρροια αυτού οι συνεχείς περιβαλλοντικές επεμβάσεις με αποτέλεσμα τη μείωση της ποιότητας, μεγάλες ενεργειακές απώλειες και στη συνέχεια την καταστροφή του περιβάλλοντος. Αυτό λόγω του ότι το περιβάλλον χρειάζεται χρόνο ώστε να προσαρμοστεί στις διάφορες αλλαγές και παρεμβάσεις. Η πρόκληση στο συγκεκριμένο θέμα ήταν ο σχεδιασμός ενός δημόσιου κτιρίου σε μία πόλη 150.000 κατοίκων, στο οποίο δεν θα υπάρξει αλλαγή της εξωτερικής του φόρμας και να μπορεί να υπόκειται σε διαφορετικές χρήσεις δεδομένου ότι θα αλλάζει χρήστες. Πρέπει να υπάρχουν χώροι οι οποίοι να εξυπηρετούν βασικές ανθρώπινες λειτουργίες αλλά και άλλες ουσιαστικές λειτουργίες όπως χώροι ψυχαγωγίας και τέλος να μπορεί να προσαρμοστεί σε περίπτωση μεταβολής από δημόσιας χρήσης σε ιδιωτική, αφού μπορεί να μην παραμείνει δημόσιο στη διάρκεια του χρόνου για την οποία προορίζεται. Περιβαλλοντικά πρέπει να μην συνδράμει στην αύξηση της θερμοκρασίας στον περιβάλλοντα χώρο του και να μην είναι πηγή εκπομπών άνθρακας, δύο παράγοντες που έχουν συμβάλει στη δημιουργία του φαινομένου του θερμοκηπίου. Η καθιερωμένη αρχιτεκτονική συνήθως δεν προσφέρει απαντήσεις στα τρέχοντα περιβαλλοντικά ζητήματα που ίσως αναμένονταν από αυτή. Αντί αυτού, η τεράστια επιρροή της ιστορικής κληρονομιάς κάθε κράτους, σχηματίζει τον τρόπο σκέψης γύρω από τις σημερινές σχεδιαστικές λύσεις, περιορίζοντας την καινοτομία. Τέτοιου είδους κτίρια (building for 1000 years) μπορούν για χρησιμοποιηθούν για διάφορες κοινωνικοπολιτικές εκδηλώσεις. Η επαφή του κόσμου μέσω των εκδηλώσεων αυτών συμβάλλει σημαντικά δεδομένου ότι οι άνθρωποι μπορούν να ξεπεράσουν τις διάφορες καθεστωτικές αρχιτεκτονικές τάσεις με την αρχιτεκτονική του απαραίτητου. Άλλο πεδίο έρευνας είναι η μελέτη των χαρακτηριστικών φυσικών οργανισμών όπως φυτά, πτηνά και οργανισμοί με κέλυφος. Τα φυτά με χαρακτηριστικά όπως η εφίδρωση, η φωτοσύνθεση, η αναπαραγωγή καθώς και η βιολογία των φυτών βάσει της οποίας ταξινομούνται. Μελετήθηκε λεπτομερώς επίσης η δομή των φυτών καθώς και το πώς αυτή επηρεάζει τις λειτουργίες τους, στη δομική σταθερότητα αλλά και στη δυναμική των φυτών σε σχέση με παράγοντες του περιβάλλοντός τους. Μέσω των μελετών αυτών προέκυψαν μορφές, όπως η κυματιστή μορφή των φύλλων, που συμβάλλει σημαντικά στην εφίδρωση και στη μετακίνηση του νερού αλλά ο πολλαπλασιασμός του πλήθους των φύλλων όπου μεγιστοποιείται η επιφάνεια που έρχεται σε επαφή με τον ήλιο για την φωτοσύνθεση. Μελετήθηκαν επίσης σχέδια των κυττάρων των φυτών και το πώς προσδίδουν ευέλικτο ιστό με τον συνδυασμό τους. Στο επόμενο στάδιο της έρευνας, τα δομικά πρότυπα που προέκυψαν από την προηγούμενη φάση εξελίχθηκαν και εξετάστηκαν σε συνθήκες με καταπονήσεις (τάσεις). Παρατηρήθηκαν οι αντιδράσεις τους καθώς και οι παραμορφώσεις τους, έπειτα βελτιώθηκε η ανατομία τους και δοκιμάστηκαν εκ νέου. Οι μελέτες σε άλλες περιπτώσεις εστίασαν στο σχέδιο ενώσεων των δομικών μονάδων, το πως αυτές υποστηρίζουν και μεταφέρουν την κίνηση στο σύνολό τους και το κατά πόσο μπορούν να ενσωματωθούν σε πραγματικές συνθήκες. Τα κριτήρια της αποδοτικότητας της δομής αφορούσαν κυρίως τη σταθερότητα. Σημαντικό ήταν επίσης το κατά πόσο οι κατασκευές μπορούσαν να σταθούν μορφολογικά και αισθητικά μόνες τους αφού οι πιο ελαφριές λύσεις (λιγότερα δομικά υλικά) μεγιστοποιούσαν την αποδοτικότητα του συστήματος και ταυτοχρόνως ελαχιστοποιούσαν τις οικονομικές απαιτήσεις. Άλλα κριτήρια αποδοτικότητας ήταν ο βαθμός εφαρμογής της στρατηγικής που είχε προκύψει στο αρχικό στάδιο μελέτης. Πέρα από τη μελέτη των φυτών ο Λιμ με τους φοιτητές του, μελέτησαν και άλλους οργανισμούς οι οποίοι προσδίδουν στρατηγικές σχεδιασμού και φόρμες που αποδίδουν λύσεις σε σχεδιαστικά προβλήματα αλλά και σε προβλήματα περιβαλλοντικού περιεχομένου. Επιπλέον, οργανισμοί που μελετήθηκαν ήταν τα πουλιά, τα κοράλια και άλλοι θαλάσσιοι οργανισμοί που φέρουν κέλυφος. Η έρευνα τέτοιων οργανισμών είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία κάποιων βασικών μεθόδων για τη σχεδιαστική διαδικασία. Τέτοιες μέθοδοι είναι: Μετάφραση μορφών της φύσης σε δομικές μορφές. Προσαρμοστικότητα συστήματος στο περιβάλλον του μέσω του δομικού πρωτοτύπου του συστήματος. Σχεδιασμός φυσικών μορφών ικανών να αυξήσουν την ασφάλεια και να μειώσουν την οποιαδήποτε επιπλέον μη χρήσιμη πληροφορία. Βέλτιστη απόδοση συστήματος με το ελάχιστο υλικό (αντοχές). Έλεγχος του συστήματος σε πραγματικές συνθήκες υπό κλίμακα. Άλλο πρόγραμμα μελέτης είναι η πόλη στη θάλασσα. Μια πόλη όχι ως μεγάλη πλατφόρμα αλλά ως συγκεντρωμένες μονάδες κυττάρων. Η υποδομή είναι ενσωματωμένη στις μονάδες των κυττάρων κάτι το οποίο προσδίδει αυτονομία λειτουργίας και κίνησης του κάθε κυττάρου και εμμέσως, σε όλο το ανάπτυγμα του συνδυασμού τους. Τα μοντέλα που σχεδιάστηκαν είναι τα win Module, Quad Module, Dive Module, Dive team και Anchor Module. Το κάθε μοντέλο είναι σχεδιασμένο διαφορετικά αφού εξυπηρετεί διαφορετικές λειτουργίες. Υπάρχουν επίσης και μοντέλα βοηθητικά τα οποία χρησιμοποιούνται ως κυμματοθραύστες, ως υποστηρικτικά κατασκευής και διαχωριστικά χώρων. Το project αυτό παρουσιάζει την ευελιξία της αρχιτεκτονικής ως προς την προσαρμογή του κάθε συστήματος στις απαιτήσεις που προκύπτουν από το εκάστοτε περιβάλλον. Πρόκειται για την δημιουργία οικισμού χιλίων κατοίκων που υπέστησαν πλήγμα από φυσική καταστροφή (τσουνάμι) στην περιοχή Kota Jantho στο Aceh Besar. Η περιοχή είναι λοφοειδής με δεκαπέντε μέτρα απόσταση το κατώτατο από το ανώτατο στρώμα του λόφου. Η περιβαλλοντική απειλή είναι η μόλυνση του βυθού και της επιφάνειας της θάλασσας από τα υλικά κατασκευής του οικισμού. Η περιβαλλοντολογική στρατηγική είναι η χρήση μεγάλης έκτασης γης από την οποία θα οικοδομηθεί μόνο το 12,6% εφόσον με αυτόν τον τρόπο η επιρροή του ανθρώπινου παράγοντα έρχεται σε ισορροπία με την άμυνα του οικοσυστήματος. Είναι σημαντική επίσης η μεγάλη έκταση γης ως ψυχολογική υποστήριξη του πληγέντος πληθυσμού. Ευνοεί την ανάπτυξη διαφόρων κοινωνικών δραστηριοτήτων, γεγονός το οποίο θα ενισχύσει την αίσθηση της κοινότητας, τη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των κατοίκων και τέλος θα συντελέσει και στην αγροτική ανάπτυξη. Η αρχιτεκτονική στρατηγική που ακολουθείται στο έργο είναι η αίσθηση υψηλών δυνατοτήτων του πληθυσμού και οι πολλοί τρόποι εκμετάλλευσης της γης, μειώνοντας την οικοδομημένη γη. Διώροφα σπίτια θα κτιστούν στην πλαγιά του λόφου εκεί που τα μεγαλύτερα δεν μπορούν να κτιστούν. Οι δομικές μονάδες επαναλαμβανόμενες και με κατά καιρούς ανοίγματα μεταξύ τους, θα εσωκλείουν τη λοφοειδή έκταση γης. Τα μπαλκόνια θα ενώνονται με έναν απλό διάδρομο ο οποίος θα κοιτά προς την εσώκλειστη έκταση γης. Με αυτόν τον τρόπο το έργο δένει αρμονικά με το φυσικό περιβάλλον. Η κατασκευή θα πραγματοποιηθεί με χρήση ξύλου, το οποίο απαιτεί την ελάχιστη ενεργειακή επεξεργασία και είναι φιλικό προς το περιβάλλον. Το ξύλο χρησιμοποιείται στους τοίχους δεδομένου ότι απορροφά περιορισμένο ποσοστό διοξειδίου του άνθρακα (περιορισμένο ποσοστό ενέργειας για αντίδραση με τα συνθετικά του ξύλου με απόρροια την περιορισμένη εκπομπή βλαβερών για το οικοσύστημα αερίων) το οποίο απορροφάται από τα αναπτυσσόμενα γύρω δέντρα (χαμηλά επίπεδα μόλυνσης). Η ξυλεία έχει τις κατάλληλες θερμικές ιδιότητες για το τροπικό κλίμα, είναι ανανεώσιμη και μπορεί να ανακυκλωθεί εύκολα. Το βιβλίο αυτό με συντάκτες τον Λίμ, τον Robert Kronenburg και τον Wong Yunn Chii είναι άξιο αναφοράς αφού ερευνά την ιστορική και θεωρητική βάση στην οποία στηρίζονται τα περιβάλλοντα παρέχοντας πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά, τις ανησυχίες αλλά και ιδέες για την μελλοντική ανάπτυξη τους. Τα θέματα που θίγονται στο βιβλίο αυτό είναι κυρίως οικολογικού περιεχομένου και απευθύνονται στους σπουδαστές, τους εν ενεργεία αρχιτέκτονες και μηχανικούς και γενικότερα όσους ασχολούνται με τους τομείς του σχεδιασμού προϊόντων της ιστορίας σχεδίου και γενικότερα τον τομέα της οικοδόμησης και του αστικού σχεδιασμού. Βραβευμένος με δύο επαίνους στο διαγωνισμό [Singapore Institute of Architecture Architectural Design Awards] το (2001). Βραβευμένος με έπαινο στο πρόγραμμα [Kenneth F Brown Asia-Pacific Architecture Award Program] το 2003. Νικητής του διαγωνισμού [URA Southern Ridges Bridge Design] το 2004. Επίσημη ιστοσελίδα του Τζόσεφ Λιμ NUS (National University of Singapore)