Αμβρακία Οδός

Η Αμβρακία Οδός (Αυτοκινητόδρομος Άκτιο-Αμβρακία ή Αυτοκινητόδρομος 52, Α52) είναι ένας αυτοκινητόδρομος στην Περιφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας. Αποτελεί τον πρώτο κάθετο άξονα της Ιόνιας Οδού. Σε πλήρη ολοκλήρωση θα ξεκινά από τον Α/Κ Αμβρακίας της Ιόνιας Οδού και θα καταλήγει στην υποθαλάσσια σήραγγα Πρέβεζας - Ακτίου παρακάμπτοντας την πόλη της Αμφιλοχίας και της Βόνιτσας. Αποτελεί τμήμα της Ευρωπαϊκής Οδού 55 (Ε55). Το έργο αφορά τη μετατροπή του δρόμου από την Αμβρακία μέχρι το Άκτιο σε κλειστό αυτοκινητόδρομο, με συνολικό μήκος 48,5 χλμ, 4 λωρίδες κυκλοφορίας (2+2) με μεσαίο διαχωριστικό αλλά χωρίς Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ). Η πρώτη παράδοση τμημάτων ξεκίνησε με ένα τμήμα μήκους 14 χιλιομέτρων στο δυτικό άκρο, το οποίο παραδόθηκε στις 24 Απριλίου 2019. Στις 22 Ιουλίου 2022 παραδόθηκε και το τμήμα από την Ιόνια Οδό μέχρι το Λουτράκι Αιτωλοακαρνανίας (γνωστό και ως παράκαμψη Αμφιλοχίας), μήκους 17 χιλιομέτρων. Οι εργασίες στο υπόλοιπο τμήμα του άξονα είχαν διακοπεί λόγω προβλημάτων με τις ανάδοχες εταιρείες και δικαστικών προσφυγών και η συνολική ολοκλήρωση του δεν αναμένεται πριν το 2023.

 Το 2009 ολοκληρώθηκε η δημοπράτηση του έργου και η ανάδειξη των αναδόχων για τις 4 εργολαβίες στις οποίες είχε χωριστεί το έργο: ΤΜΗΜΑ 1ο (από Άκτιο έως Χιλιομετρική Θέση 22,5 στα Παλιάμπελα): ΑΕΓΕΚ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ Α.Ε. ΤΜΗΜΑ 2ο (από Χ.Θ. 22,5 έως Χ.Θ. 26,9 στο Δρυμό): ΙΟΝΙΟΣ Α.Ε. (θυγατρική της ΑΕΓΕΚ) ΤΜΗΜΑ 3ο (από Χ.Θ. 26,9 έως Χ.Θ. 35 στο Λουτράκι): ΙΟΝΙΟΣ Α.Ε. (θυγατρική της ΑΕΓΕΚ) ΤΜΗΜΑ 4ο (από Χ.Θ. 35 έως σύνδεση με Ιόνια Οδό): CONSORZIO STABILE ITALIMPREZE S.C. a R.L.Η υπογραφή των συμβάσεων έγινε τον Μάρτιο του 2010 με συνολικό προϋπολογισμό 340 εκατομμύρια ευρώ και με αρχικό ορίζοντα ολοκλήρωσης τους 36 μήνες (3 χρόνια), δηλαδή έως τον Μάρτιο του 2013. Η ανάδοχος εταιρεία ΑΕΓΕΚ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ (με τις θυγατρικές της ΙΟΝΙΟΣ κλπ) κηρύχθηκε έκπτωτη τον Μάιο του 2013 στις 2 από τις 4 εργολαβίες που είχε αναλάβει (1ο και 4ο τμήμα). Στη συνέχεια επανεκκίνησε τα έργα με αποτέλεσμα να αρθεί η έκπτωσή της τον Αύγουστο του 2013, αλλά κηρύχθηκε και πάλι έκπτωτη τον Μάιο του 2014, οπότε και υπέβαλε αίτημα για τη σύσταση νέας κοινοπραξίας με τη συμμετοχή μεγάλων κατασκευαστικών εταιρειών ώστε να μπορέσει να συνεχιστεί το έργο. Ο ανάδοχος κηρύχθηκε επίσης έκπτωτος ακόμα τρεις φορές για τη μία από τις τέσσερις εργολαβίες. Τελικά, στην πρώτη και την τέταρτη εργολαβία παρέμεινε η ΑΕΓΕΚ ενώ στην δεύτερη και την τρίτη τα έργα ανέλαβαν από κοινού οι εταιρείες ΙΟΝΙΟΣ-ΤΟΜΗ και ΙΟΝΙΟΣ-ΑΚΤΩΡ.Το 2014 αποφασίστηκε επίσης η τροποποίηση της χάραξης και η απ’ ευθείας σύνδεση του νέου αυτοκινητόδρομου με την Ιόνια Οδό με ανισόπεδο κόμβο, ενώ ο αρχικός σχεδιασμός στο ανατολικό άκρο προέβλεπε σύνδεση με την Ε.Ο. Αντιρρίου – Ιωαννίνων και έπειτα με την Ιόνια Οδό. Το ίδιο έτος επί υπουργίας Μ. Χρυσοχοϊδη έλαβε επίσημα την ονομασία "Αμβρακία Οδός".Στα τέλη του 2014 δόθηκαν επίσης ακόμα δύο παρατάσεις για την ολοκλήρωση μέχρι τα τέλη του 2015. Μία για το ανατολικό τμήμα που περιλαμβάνει και την Παράκαμψη Αμφιλοχίας και μία για το 2ο τμήμα (χ.θ. 22,5 έως χ.θ. 26,9). Οι παρατάσεις δόθηκαν λόγω αδυναμίας του αναδόχου (Ιόνιος ΑΕ) να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του προς τους εργαζόμενους και τους προμηθευτές του έργου, ενώ υπήρχαν και ανοιχτά ζητήματα με απαλλοτριώσεις. Στις αρχές του 2015 τα έργα σταμάτησαν και πάλι και τελικά, στα τέλη του 2016, αποφασίστηκε να δοθεί παράταση 15 περίπου μηνών και στις τέσσερις εργολαβίες, μέχρι τα τέλη του 2017. Ο προγραμματισμός περιελάμβανε την παράδοση, μέχρι τα μέσα του 2018, συνολικά περίπου 40 χιλιομέτρων συμπεριλαμβανομένης της Παράκαμψης Βόνιτσας της 1ης εργολαβίας και της Παράκαμψης Αμφιλοχίας της 4ης εργολαβίας. Σε δεύτερη φάση και με νέα δημοπράτηση θα ολοκληρώνονταν τα εναπομείναντα τμήματα συνολικού μήκους 8,5 χιλιομέτρων, περίπου το 2020.Ωστόσο, και μετά από διάφορους σχεδιασμούς στο διάστημα που ακολούθησε εντός του 2017, τα έργα συνεχίστηκαν μόνο στην 1η εργολαβία. Όλα τα υπόλοιπα τμήματα αποφασίστηκε, τελικά, να ολοκληρωθούν με μια νέα εργολαβία- «σκούπα» ύψους 160 εκατομμυρίων ευρώ, ο διαγωνισμός για την οποία διεξήχθη τον Ιούνιο του 2018 και στην οποία ανακηρύχθηκε προσωρινός ανάδοχος στα τέλη του 2018 η Κοινοπραξία ΑΚΤΩΡ-ΤΕΡΝΑ. Το νέο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση των τμημάτων αυτών ήταν 30 μήνες, μέχρι περίπου τα μέσα του 2021. Παρόλ'αυτά, τον Οκτώβριο του 2018 η δεύτερη μειοδότρια του διαγωνισμού, GD Infrastrutture, υπέβαλλε δικαστική προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας το οποίο έκανε δεκτό το αίτημα για αναστολή του διαγωνισμού. Στις 11 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους η Αρχή εξέτασης προδικαστικών προσφυγών (ΑΕΠΠ) απέρριψε την προηγούμενη προσφυγή, αλλά στις 20 Δεκεμβρίου με νέα απόφαση αναίρεσε την προηγούμενη απόφασή της. Στα μέσα του 2019 το ΣτΕ έκανε εν μέρει δεκτή την προσφυγή της GD Infrastrutture αναστέλλοντας την πρόοδο της διαδικασίας του διαγωνισμού.Τον Ιούνιο του 2019, λίγες μέρες πριν εκδικαστεί στις 13 Ιουνίου η προσφυγή της GD Infrastrutture στο ΣτΕ, το Υπουργείου Υποδομών ανακάλεσε το αποτέλεσμα του διαγωνισμού και την ανακήρυξη της ΑΚΤΩΡ-ΤΕΡΝΑ σε προσωρινή μειοδότρια. Το φθινόπωρο του 2019, και παρόλο που το νέο Υπουργείο είχε εκφράσει τη βούλησή του να συνεχίσει ο διαγωνισμός, η προσφυγή στο ΣτΕ της GD Infrastrutture έγινε δεκτή. Πλέον, το Υπουργείο Υποδομών μπορεί είτε να προχωρήσει τον διαγωνισμό επιλέγοντας το δεύτερο μειοδότη GD Infrastrutture, είτε να διακόψει την διαγωνιστική διαδικασία. Σε κάθε περίπτωση, αν το έργο δεν έχει ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2023 η Ελλάδα κινδυνεύει με επιστροφή κονδυλίων που έχουν προέλθει από την Ε.Ε. Στις 24 Απριλίου 2019 παραδόθηκαν 14 χιλιόμετρα της 1ης εργολαβίας του αυτοκινητόδρομου, στο δυτικό άκρο. Πρόκειται για το τμήμα που ξεκινά περίπου 1,5 χιλιόμετρο μετά την Υποθαλάσσια Σήραγγα Ακτίου-Πρέβεζας και καταλήγει στην Βόνιτσα, στο ύψος του κόμβου με την Πάλαιρο. Τον Ιούλιο του 2022 παραδόθηκε ένα τμήμα 15 χιλιομέτρων από την Ιονία Οδό μέχρι τον κόμβο Λουτρακίου. Στις αρχές του 2020 το υπουργείο Μεταφορών ακύρωσε τον αρχικό διαγωνισμό προκειμένου να επαναληφθεί. Ζητήθηκε από τους τέσσερις αρχικούς υποψηφίους (Intrakat, ΑΒΑΞ, GD Infrastrutture, Mytilinaios) να ανανεώσουν τις προσφορές τους. Η μόνη εταιρεία που ανανέωσε την προσφορά της ήταν η Mytilineos, στην οποία και κατοχυρώθηκε το έργο τον Αύγουστο του 2020.