Επιδρομή στη Μαζίουα

Η Επιδρομή στη Μαζίουα (αγγλικά: Maziua raid), ήταν μια ένοπλη συμπλοκή κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, μεταξύ των Γερμανικών και Πορτογαλικών αποικιακών στρατευμάτων στη Μοζαμβίκη, στις 24 Αυγούστου 1914. Αν και οι δύο χώρες ήσαν επισήμως εν ειρήνη, οι Γερμανοί στρατιώτες πραγματοποίησαν διασυνοριακή επιδρομή στην Πορτογαλική Μοζαμβίκη για απροσδιόριστους λόγους και κατέστρεψε την προφυλακή της Μαζίουα (Maziua). Οι Πορτογάλοι στρατιώτες που σκοτώθηκαν κατά την επιδρομή, ήσαν τα πρώτα θύματα της Πορτογαλίας κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

 Μετά την έκρηξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου στις 28 Ιουλίου 1914, αυξήθηκαν οι εντάσεις στις Ευρωπαϊκές αποικίες της Ανατολικής Αφρικής, ιδιαίτερα στις παραμεθόριες περιοχές της Ανατολικής Αφρικής (σύγχρονη Τανζανία). Τα νέα σχετικά με τη σύγκρουση στην Ευρώπη εξαπλώνονταν αργά σε μερικά από τα πιο απομακρυσμένα μέρη των Αφρικανικών αποικιών, με αποτέλεσμα τη σύγχυση σχετικά με το ποια χώρα βρισκόταν σε πόλεμο με ποιον.Η μπόμα της Μαζίουα στη βόρεια Μοζαμβίκη, αποικία στην ουδέτερη Πορτογαλία, πιθανότατα να μην ενημερώθηκε καθόλου για την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η Μαζίουα κατεχόταν από ένα μικρό αστυνομικό απόσπασμα της εταιρείας Νιάσα (Niassa Company), και διοικούνταν από τον Λοχία Εντουάρντο Κόστα (Sgt. Eduardo Costa) των υγειονομικών υπηρεσιών των Πορτογαλικών Ενόπλων Δυνάμεων. Τη νύχτα της 23ης Αυγούστου 1914, Γερμανοί ασκάρι (askari) ηγούμενοι από τον χειρουργό προσωπικού Dr. Wolfgang Weck διέσχισαν τον Ποταμό Ρουβούμα (Ruvuma River), ο οποίος καθόριζε τα σύνορα της Γερμανικής Ανατολικής Αφρικής με τη Μοζαμβίκη. Εν συνεχεία, προέλασαν προς τη Μαζίουα. Εκ των υστέρων, ο Weck ισχυρίστηκε ότι πραγματοποιούσε μια έρευνα σχετικά με την ασθένεια του ύπνου στην κοντινή Σασαουάλα (Sassawala) και δεν είχε πληροφορηθεί για την έναρξη του πολέμου. Αντιθέτως, είχε ισχυριστεί ότι η Μαζίουα είχε κυριευθεί από ιθαγενείς αντάρτες, προκαλώντας την επίθεσή του. Η έκθεση των γεγονότων υπό τον Weck, αμφισβητήθηκε από συγχρόνους του και τους ιστορικούς. Κάποιοι μάλιστα έχουν θεωρητικολογήσει, ότι η επιδρομή ήταν μέρος κάποιου είδους συνωμοσίας. Ο Πορτογάλος ιστορικός Fernando Amado Couto, θεώρησε πολύ πιο πιθανό, ότι ο Weck είχε απλά παρακινηθεί από μια επιθυμία για πολεμική δόξα. Σύμφωνα με άλλες πηγές, ο Weck πίστευε ότι η Πορτογαλία είχε κηρύξει τον πόλεμο στη Γερμανία.Σε οποιαδήποτε περίπτωση, η Γερμανική δύναμη αιφνιδίασε τους άνδρες του Costa τα ξημερώματα της 24ης Αυγούστου, και γρήγορα τους κατέλαβαν. Το μεγαλύτερο μέρος της φρουράς σκοτώθηκε. Πέραν του Costa, εννέα με δώδεκα Πορτογάλοι ασκάρι έπεσαν στη μάχη. Ήσαν οι πρώτες απώλειες των Πορτογάλων κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Προτού οι στρατιώτες του Weck αποσυρθούν πίσω στη Γερμανική Ανατολική Αφρική, έκαψαν ολοσχερώς τη Μαζίουα, αφήνοντας παράλληλα, άταφους τους νεκρούς. Λόγω της εξαιρετικά απομεμακρυσμένης θέσης της Μαζίουα, τα νέα σχετικά με την επιδρομή έφθασαν μόνο στην πρωτεύουσα της Μοζαμβίκης Λοουρένσο Μάρκες, τέσσερις μήνες αργότερα, στις 15 Δεκεμβρίου 1914. Η επίθεση προκάλεσε διπλωματικό σκάνδαλο και η Πορτογαλική κυβέρνηση κατηγόρησε τη Γερμανία για επιθετική πολεμοκαπηλεία. Η Γερμανική κεντρική κυβέρνηση αποδέχθηκε την πλήρη ευθύνη, και ανακοίνωσε επίσημη συγγνώμη. Εν τω μεταξύ, ο Πάουλ φον Λέτοβ-Φόρμπεκ, διοικητής της Γερμανικής Schutztruppe (αποικιακή δύναμη), συγκέντρωσε περισσότερα στρατεύματα κατά μήκος των συνόρων της Μοζαμβίκης. Μετακίνησε ένα λόχο τακτικών αποικιακών στρατευμάτων και 800 άνδρες Ανγκόνι (Angoni) Τους Ρούγκα-Ρούγκα (Ruga-Ruga) βοηθητικούς στην περιοχή, για να αποτρέψουν τους Πορτογάλους από το να εφαρμόσουν αντίποινα. Οι εντάσεις παρέμειναν υψηλές λόγω της επιδρομής, και ο Weck απέκτησε "κακοφημία" για αυτή του την ενέργεια.Λίγο μετά την επιδρομή του εναντίον της Μαζίουα, ο Weck παραβίασε και πάλι την Πορτογαλική ουδετερότητα, σε μια προσπάθεια να συλλάβει τον Βρετανό κυνηγό Piet Pretorius ο οποίος είχε κατασκηνώσει νοτίως του Ρουβούμα, παρόλα αυτά, ο Pretorius κατόρθωσε να διαφύγει.Αν και οι στρατιωτικές συγκρούσεις μεταξύ Γερμανών και Πορτογάλων στρατιωτών συνεχίστηκαν στην Αφρική από το 1914 έως το 1915, κυρίως στην Ανγκόλα, η Πορτογαλία παρέμεινε επισήμως ουδέτερη έως το 1916. Κατόπιν, εισήλθε στον πόλεμο στην πλευρά των Συμμάχων και έλαβε μέρος στις μάχες για τη Γερμανική Ανατολική Αφρική. Ο Πορτογαλικός στρατός υπέστη σοβαρές απώλειες στην Εκστρατεία της Ανατολικής Αφρικής και η βόρεια Μοζαμβίκη, κατά τις τελευταίες φάσεις του πολέμου, είχε ερημώσει από τις Γερμανικές εισβολές.Το 1928, η Πορτογαλική κυβέρνηση ζήτησε επισήμως από τη Γερμανία, χρηματική αποζημίωση 275.000 Reichsmark, για την επίθεση στη Μαζίουα. Παραπομπές σημειώσεων Παραπομπές Υποσημειώσεων