Το Πορτραίτο της Τζένι

Η ταινία Το Πορτραίτο της Τζένι (Πρωτότυπος τίτλος Portrait of Jennie), γνωστή και με τον τίτλο Ερωτική Παγίδα, είναι δράμα μυστηρίου και φαντασίας παραγωγής 1948 σε σκηνοθεσία Γουίλιαμ Ντίτερλε. Η ταινία είναι βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Ρόμπερτ Νέιθαν που διασκευάστηκε για τη μεγάλη οθόνη από τους Πολ Όσμπορν, Πίτερ Μπερνέις και Λεονάρντο Μπερκοβίτσι. Πρωταγωνιστές της ταινίας είναι οι: Τζένιφερ Τζόουνς, Τζόζεφ Κότεν και Έθελ Μπάριμορ. Η ταινία βραβεύτηκε με Όσκαρ Οπτικών και Ηχητικών Εφέ και ήταν υποψήφια επίσης για Όσκαρ Φωτογραφίας σε ασπρόμαυρη ταινία.

 Το 1934, ο φτωχός ζωγράφος Έμπεν Άνταμς (Τζόζεφ Κότεν), γνωρίζεται με ένα παράξενο κοριτσάκι ονόματι Τζένι Άπλετον (Τζένιφερ Τζόουνς) στο Σέντραλ Παρκ της Νέας Υόρκης. Το κορίτσι αυτό μοιάζει βγαλμένο από ένα παραμυθένιο κόσμο, από μιαν άλλη εποχή και τα ρούχα του είναι παλαιότερης μόδας. Ο Έμπεν που μοχθεί να πουλήσει τους πίνακές του, φτιάχνει το σχέδιο του κοριτσιού και η δίδα Σπίνεϊ (Έθελ Μπάριμορ) έμπορος τέχνης το αγοράζει και προθυμοποιείται να τον βοηθήσει να ωριμάσει ως καλλιτέχνης. Ο Έμπεν συνεχίζει να συναντά τη Τζένι, περιστασιακά. Οι συναντήσεις τους είναι τυχαίες και κάθε φορά η Τζένι εμφανίζεται μεγαλωμένη. Μέσα σε λίγο καιρό το κοριτσάκι έχει γίνει κοπέλα, που οδεύει προς την ενηλικίωση. Ο Έμπεν διαπιστώνει ότι την έχει ερωτευτεί, αλλά σύντομα συνειδητοποιεί τα γεγονότα που του περιγράφει η κοπέλα αναφέρονται σε 10 με 20 χρόνια πρωτύτερα και ότι είναι ο μοναδικός που μπορεί να την δει. Μετά από έρευνα διαπιστώνει ότι η Τζένι έζησε στην περιοχή εκείνη της Νέας Υόρκης με την οικογένειά της 20 χρόνια πριν. Αρχίζει λοιπόν να αναρωτιέται αν πρόκειται για υπάρχον πρόσωπο ή για αποκύημα της φαντασίας του, ενώ παράλληλα συνεχίζονται οι συναντήσεις του και ο Έμπεν καταφέρνει να της κάνει το πορτραίτο. Το "Πορτραίτο της Τζένι" φέρνει ανέλπιστη επιτυχία και τύχη στη ζωή του Έμπεν, αλλά μετά την ολοκλήρωσή του, η κοπέλα εξαφανίζεται. Τότε ο Έμπεν προσπαθεί να καταφέρει το αδύνατο... να ενώσει το παρόν με το παρελθόν. Η σχέση του Ντέιβιντ Ο. Σέλζνικ με την Τζένιφερ Τζόουνς, που ξεκίνησε το 1943, έκανε τον παραγωγό του Όσα Παίρνει ο Άνεμος και του Ρεβέκκα να ασχολείται σχεδόν αποκλειστικά με την καριέρα της ηθοποιού. Επέλεγε λοιπόν προσεκτικά τα σενάρια και τους ρόλους που ήταν κομμένοι και ραμμένοι στα μέτρα της. Το μυθιστόρημα του Ρόμπερτ Νέιθαν του 1940, αποτέλεσε επίσης φιλόδοξο εγχείρημα του παραγωγού προκειμένου να προωθηθεί η καριέρα της μετέπειτα συζύγου του (παντρεύτηκαν το 1949). Τα γυρίσματα ξεκίνησαν το 1947 στη Νέα Υόρκη και στη Βοστώνη, αλλά ο Σέλζνικ δεν ήταν ικανοποιημένος με το αποτέλεσμα, ζήτησε να ξαναγυριστούν κάποιες σκηνές και απέλυσε πέντε σεναριογράφους πριν την ολοκλήρωση των γυρισμάτων το 1948. Εφόσον η ταινία ανήκει στο είδος φαντασίας, ο Σέλζνικ επέμεινε τα γυρίσματα να είναι εξωτερικά, επιλέγοντας τοποθεσίες στη Μασαχουσέτη και στη Νέα Υόρκη, πράγμα που αύξησε το κόστος παραγωγής. Αν και στο μεγαλύτερο μέρος ήταν ασπρόμαυρη, οι σκηνές του τελευταίου δεκάλεπτου της ταινίας γυρίστηκαν σε πράσινη απόχρωση και κάποιες μετά σε καφέ απόχρωση, ενώ στη συνέχεια η τελική λήψη του πορτραίτου γυρίστηκε σε έγχρωμο τεχνικόλορ. Το πορτραίτο της Τζένι δημιουργήθηκε από τον Ρόμπερτ Μπράκμαν, αποκτήθηκε στη συνέχεια επίσημα από τον Σέλζνικ, και μετά τον γάμο του Σέλζνικ με την Τζόουνς το 1949 κατέληξε στο σπίτι του ζευγαριού. Η ταινία ήταν ασυνήθιστη για την εποχή που γυρίστηκε, στο ότι δεν είχε τίτλους έναρξης. Αντιθέτως, τα ονόματα των ηθοποιών και των συντελεστών εμφανίζονται στο τέλος. Η ταινία φημίζεται επίσης για τη φωτογραφία του Τζόζεφ Όουγκαστ, η οποία δίνει στο θεατή να καταλάβει την ψύχωση του πρωταγωνιστή με την Τζένι. Κάποιες λήψεις δίνουν στο θεατή την ψευδαίσθηση ότι πάρθηκαν από καμβά. Τελικώς, η ταινία Το Πορτραίτο της Τζένι, λόγω των αρκετών σκηνών που ξαναγυρίστηκαν και του πλήθους των εξωτερικών γυρισμάτων, έφτασε σε συνολικό κόστος τα 4,041 εκατομμύρια δολάρια. Το εντυπωσιακότερο είναι ότι ξεπέρασε σε κόστος ακόμα και την υπερπαραγωγή Όσα Παίρνει ο Άνεμος του 1939 (επίσης σε παραγωγή του Ντέιβιντ Ο. Σέλζνικ), που κόστισε 3,85 εκατομμύρια δολάρια, και μάλιστα παρά το γεγονός ότι η ταινία Όσα Παίρνει ο Άνεμος είχε γυριστεί εξ ολοκλήρου έγχρωμη και με εμφανώς ακριβότερα ιστορικά σετ, ενώ ήταν και πάνω από 2 φορές μεγαλύτερη σε χρονική διάρκεια από Το Πορτραίτο της Τζένι. Όταν η ταινία έκανε πρεμιέρα στις αίθουσες τον Δεκέμβριο του 1948, δεν σημείωσε μεγάλη εισπρακτική επιτυχία (λόγω και του εξαιρετικά υψηλού κόστους παραγωγής της, που ήταν δύσκολο να καλυφθεί εμπορικά) και μάλιστα ήταν η πρώτη ζημιογόνα ταινία στην καριέρα της Τζένιφερ Τζόουνς (η οποία μέχρι τότε είχε πρωταγωνιστήσει σταθερά σε κερδοφόρες εισπρακτικά ταινίες), αλλά στη συνέχεια επαναξιολογήθηκε θετικά και τώρα πια θεωρείται κλασσική του είδους φαντασίας. Ο Μπόσλεϊ Κράουδερ των The New York Times την αποκάλεσε τότε ανεπαρκή και απογοητευτική, ενώ αντιθέτως το περιοδικό Variety έγραψε ότι τα γεγονότα αποδόθηκαν με στυλ, γούστο και αξιοπρέπεια. Σύμφωνα με τον κριτικό και ιστορικό Ken Wlaschin το 1985, Το Πορτραίτο της Τζένι είναι μία από τις δέκα κορυφαίες ταινίες της Τζένιφερ Τζόουνς, αλλά και του Τζόζεφ Κότεν. Βράβευση: Όσκαρ Οπτικών και Ηχητικών Εφέ - Πολ Ίγκλερ, Τζόζεφ ΜακΜίλαν Τζόνσον, Ράσελ Σίρμαν, Κλάρενς Σλίφερ, Τζαρλς Λ. Φρίμαν και Τζέιμς Τζ. ΣτιούαρτΥποψηφιότητα: Φωτογραφίας σε ασπρόμαυρη ταινία - Τζόζεφ Όουγκαστ Το Πορτραίτο της Τζένι στην IMDb Portrait of Jennie, a Production Journal, of a Timeless Christmas Gift.