Μεταφορές στην Αθήνα

Οι μεταφορές στην Αθήνα περιλαμβάνουν πλήθος μέσων μεταφοράς: εθνικές οδούς και αυτοκινητοδρόμους, σιδηροδρομικές μεταφορές, ναυτιλιακές μεταφορές, αεροδρόμια καθώς και μαζικές συγκοινωνίες όπως μετρό, τραμ, προαστιακό σιδηρόδρομο, λεωφορεία και τρόλεϊ. Καθώς είναι η ελληνική πρωτεύουσα, έχει τις περισσότερες μεταφορές αλλά και άλλες υποδομές σε σχέση με άλλες πόλεις της Ελλάδας.

 Το κύριο αεροδρόμιο που εξυπηρετεί την Αθήνα αλλά και ολόκληρη την Αττική είναι ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος» στα Σπάτα, που βρίσκονται στην Ανατολική Αττική. Εγκαινιάστηκε το 2001 αντικαθιστώντας το Διεθνές Αεροδρόμιο Ελληνικού, το οποίο εξυπηρετούσε την πόλη για περίπου 60 χρόνια. Η πρόσβαση γίνεται και οδικώς και σιδηροδρομικώς. Στο αεροδρόμιο, έχουν τη βάση τους η Aegean Airlines, η Olympic Air και η SkyGreece Airlines. Η Αθήνα περιλαμβάνει επίσης σύστημα μαζικών μεταφορών το οποίο αποτελείται από ένα δίκτυο λεωφορείων, τρόλεϊ και μέσων σταθερής τροχιάς (μετρό, προαστιακός σιδηρόδρομος και τραμ). Το μετρό Αθήνας είναι το δίκτυο υπόγειου και επίγειου μετρό της Αθήνας. Το μετρό της Αθήνας είναι το μοναδικό δίκτυο μετρό στην Ελλάδα. Εξυπηρετεί το πολεοδομικό συγκρότημα Αθήνας καθώς και περιοχές του μητροπολιτικού συγκροτήματος εκτός του πολεοδομικού(όπως π.χ. το κορωπί), το οποίο έχει πληθυσμό άνω των τριών εκατομμυρίων κατοίκων. Προσφέρει επίσης πρόσβαση στο Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος» που βρίσκεται στην ανατολική Αττική. Το δίκτυο μετρό της Αθήνας αποτελείται από τρεις γραμμές με 61 συνολικά σταθμούς. Σε καθημερινή βάση, με το μετρό μετακινούνται κατά μέσον όρο 614.000 επιβάτες στην ευρύτερη περιοχή της πόλης. Το τραμ Αθήνας είναι ένα μεταφορικό μέσο σταθερής τροχιάς στην πρωτεύουσα. Με τη σημερινή του μορφή, το τραμ υπάρχει στην Αθήνα από το 2004. Πρωτοεμφανίστηκε όμως στην πόλη το 1882 με τη μορφή ιππήλατων οχημάτων. Το 1908 κυκλοφόρησαν τα πρώτα ηλεκτρικά οχήματα. Σταδιακά, το δίκτυο τραμ έφθασε τις 21 γραμμές. Η λειτουργία του όμως σταμάτησε το 1960, όταν τα τραμ αντικαταστάθηκαν από ηλεκτροκίνητα λεωφορεία (τρόλλεϋ) και θερμικά λεωφορεία. Το σύγχρονο τραμ διαθέτει τρεις γραμμές. Οι δύο από αυτές, έχοντας αρχικά κοινή πορεία, συνδέουν το κέντρο της Αθήνας, μέσω Νέου Κόσμου και Νέας Σμύρνης, με το Παλαιό Φάληρο, και από εκεί, ακολουθούν χωριστές, αλλά παραλιακές διαδρομές, με τη μία γραμμή να κατευθύνεται προς το Νέο Φάληρο, και την άλλη προς τη Βούλα. Η τρίτη γραμμή συνδυάζει τα παραλιακά τμήματα των άλλων δύο, συνδέοντας απευθείας το Νέο Φάληρο με τη Βούλα. Ο προαστιακός σιδηρόδρομος Αθήνας αποτελεί μια υπηρεσία προαστιακού σιδηροδρόμου που εξυπηρετεί αστικά, προαστιακά και περιφερειακά κέντρα στην Αττική και τους όμορους νομούς. Το πρώτο δίκτυο προαστιακού σιδηροδρόμου στην Αθήνα ήταν αυτό που ένωνε το λιμάνι του Πειραιά με το Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος» την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων. Αργότερα το δίκτυο επεκτάθηκε μέχρι την Κόρινθο, το Κιάτο και τη Χαλκίδα, ενώ το προαστιακό δίκτυο πρόκειται να επεκταθεί και προς Θήβα, Ξυλόκαστρο, Λουτράκι, Ραφήνα, Πάτρα και Λαύριο. Το δίκτυο των αστικών λεωφορείων καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του συγκοινωνιακού έργου στο Π.Σ. της Αθήνας. Με 280 γραμμές, εξυπηρετούνται οι μετακινήσεις από τα προάστια προς τα κέντρο της Αθήνας, μετακίνηση από και προς σταθμούς του Μετρό, σύνδεση με τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών καθώς και οι μετακινήσεις προς την μητροπολιτική περιοχή της Αθήνας εκτός του πολεοδομικού συγκροτήματος(π.χ. Ελευσίνα, Κορωπί). Το δίκτυο εκμεταλλεύεται η Ο.ΣΥ. Α.Ε. Ο σταθμός λεωφορείων Κηφισού (ή Α΄ σταθμός ΚΤΕΛ) είναι ένας από τους δύο κύριους τερματικούς σταθμούς λεωφορείων σε εθνικό και υπεραστικό επίπεδο της Αθήνας (ο άλλος είναι ο λεωφορειακός σταθμός Λιοσίων). Είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος τερματικός σταθμός λεωφορείων στην Ελλάδα, ενώ ο πρώτος τερματικός σταθμός λεωφορείων είναι αυτός της Θεσσαλονίκης που είναι ο τερματικός σταθμός λεωφορείων Μακεδονία. Βρίσκεται ανατολικά του Περιστερίου επί της Λεωφόρου Κηφισού κοντά στη Λεωφόρο Αθηνών. Από το σταθμό ΚΤΕΛ τα λεωφορεία του ΚΤΕΛ πηγαίνουν στις περιοχές της Πελοποννήσου, της Ηπείρου, της Θεσσαλίας, της Μακεδονίας, της Θράκης και τα νησιά του Ιονίου. Ο σταθμός λεωφορείων Λιοσίων (ή Β΄ σταθμός ΚΤΕΛ) είναι ένας από τους δύο κύριους τερματικούς σταθμούς λεωφορείων σε εθνικό και υπεραστικό επίπεδο της Αθήνας (ο άλλος είναι ο λεωφορειακός σταθμός Κηφισού). Βρίσκεται ανάμεσα στα Σεπόλια, τα Πατήσια και τους Αγίους Αναργύρους. Από το σταθμό ΚΤΕΛ τα λεωφορεία του ΚΤΕΛ πηγαίνουν στις περιοχές της Στερεάς Ελλάδας, της Θεσσαλίας, και της Πιερίας στη Μακεδονία. Υπάρχει μελλοντικός σχεδιασμός μεταφοράς τους, όπως και του Κτελ Κηφισσού στον νέο σταθμό υπεραστικών λεωφορείων, στον σταθμό μετρό Ελαιώνα. Το 2012 είχε εξαγγελθεί μετακόμιση των σταθμών στον Ελαιώνα όπου θα δημιουργείτο νέος Κεντρικός Σταθμός Υπεραστικών Λεωφορείων, με σκοπό να υπάρχει πρόσβαση στο σταθμό από το Μετρό της Αθήνας (Σταθμός Ελαιώνας). Ο κύριος σιδηροδρομικός σταθμός της Αθήνας είναι ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Αθήνας. Εγκαινιάστηκε το 1904 και παρέχει δρομολόγια όσο σε υπεραστικό επίπεδο (π.χ. προς Θεσσαλονίκη ή Καλαμπάκα) τόσο και σε προαστιακό επίπεδο, όπως αναφέρεται και παραπάνω. Είχε δρομολόγια και για περιοχές της Πελοποννήσου (όπως την Κόρινθο και την Πάτρα) αλλά διακόπηκαν. Δευτερεύων σιδηροδρομικός σταθμός είναι το Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών που παρέχει δρομολόγια και σε υπεραστικό και σε προαστιακό επίπεδο, με δρομολόγια προς Κιάτο, Κόρινθο και το Αεροδρόμιο. Το λιμάνι του Πειραιά, που εξυπηρετεί ολόκληρη την Αθήνα, είναι το μεγαλύτερο της Ελλάδας, είναι ένα από τα μεγαλύτερα λιμάνια στη Μεσόγειο θάλασσα αλλά και στον κόσμο. Το λιμάνι είναι επίσης ένας μεγάλος εργοδότης στην περιοχή, με πάνω από 1.500 υπαλλήλους σε πάνω από 24.000 πλοία το χρόνο.