Τόμας Γούλσεϋ

Ο Τόμας Γούλσεϋ (γ. 1473 Μαρτίου - 29 Νοεμβρίου 1530) ήταν Άγγλος αρχιεπίσκοπος, διπλωμάτης και καρδινάλιος της Καθολικής Εκκλησίας. Όταν ο Ερρίκος Η' έγινε βασιλιάς της Αγγλίας το 1509, ο Γούλσεϋ έγινε o ελεοδότης του βασιλιά. Η κατάσταση του Γούλσεϋ ήταν σε ευημερία και μέχρι το 1514 είχε γίνει η κεντρική φιγούρα σχεδόν σε όλα τα ζητήματα του κράτους. Κατείχε επίσης σημαντικές εκκλησιαστικές θέσεις, όπως η Αρχιεπισκοπή της Υόρκης - ο δεύτερος πιο σημαντικός ρόλος στην αγγλική εκκλησία - και η παπική εκπροσώπηση. Ο διορισμός του ως καρδιναλίου από τον Πάπα Λέοντα Ι' το 1515 του έδωσε προτεραιότητα έναντι όλων των άλλων Άγγλων κληρικών. Η υψηλότερη πολιτική θέση που κατείχε ποτέ ο Γούλσεϋ ήταν Λόρδος Καγκελάριος, ο επικεφαλής σύμβουλος του Βασιλιά (επισήμως, καθώς ο διάδοχός και μαθητής του Τόμας Κρόμγουελ δεν ήταν επισήμως σύμβουλος του Βασιλιά). Από αυτήν τη θέση απολάμβανε μεγάλη ελευθερία και συχνά απεικονιζόταν ως "alter Rex" (άλλος βασιλιάς). Αφού απέτυχε να διαπραγματευτεί την ακύρωση του γάμου του Ερρίκου με την Αικατερίνη της Αραγονίας, ο Γούλσεϋ έχασε την εύνοια του βασιλιά και καθαιρέθηκε από τους κυβερνητικούς του τίτλους. Επέστρεψε στην Υόρκη για να εκπληρώσει τα εκκλησιαστικά του καθήκοντα ως αρχιεπίσκοπος, μία θέση που κατείχε ονομαστικά, αλλά είχε παραμελήσει κατά τη διάρκεια των ετών του στην διακυβέρνηση. Επανεκλήθη στο Λονδίνο για να απαντήσει σε κατηγορίες προδοσίας - κατηγορίες που ο Ερρίκος χρησιμοποιούσε συνήθως εναντίον υπουργών οι οποίοι έπεσαν στη δυσμένεια του - αλλά καθοδόν πέθανε από φυσικά αίτια.

 Ο Τόμας Γούλσεϋ γεννήθηκε περίπου το 1473, γιος του Ρόμπερτ Γούλσεϋ από το Ίπσουιτς και της συζύγου του Τζοάν Ντόντι. Εκτεταμένες πληροφορίες χαρακτηρίζουν τον πατέρα του ως χασάπη. Η μέτρια προέλευσή του έγινε θέμα κριτικής αργότερα, όταν συγκέντρωσε τον πλούτο και την εξουσία που οι κριτικοί πίστευαν ότι ταιριάζουν περισσότερο σε ένα μέλος της τάξης των ευγενών. Ο Γούλσεϋ πήγε στο Σχολείο Ίπσουιτς και στο Σχολείο του Κολεγίου Μάγκνταλεν πριν σπουδάσει θεολογία στο Κολέγιο Μάγκνταλεν της Οξφόρδης. Στις 10 Μαρτίου 1498 χειροτονήθηκε ως ιερέας στο Μάλμπορο, Γουίλτσάιαρ και παρέμεινε στην Οξφόρδη, αρχικά ως Διευθυντής του Σχολείου του Κολεγίου Μάγκνταλεν και στη συνέχεια ως πρύτανης της Θεολογίας. Από το 1500 έως το 1509 ο Γούλσεύ έζησε ως εφημέριος της εκκλησίας της St. Mary, στο Λίμινγκτον, στο Σόμερσετ. Το 1502, έγινε ιερέας του Ερρίκου Ντιν, αρχιεπισκόπου του Καντέρμπερυ, ο οποίος πέθανε τον επόμενο χρόνο. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο νοικοκυριό του Σερ Ρίτσαρντ Νάνφαν, ο οποίος έκανε τον Γούλσεϋ εκτελεστή της περιουσίας του. Μετά το θάνατο του Νάνφαν το 1507, ο Γούλσεϋ μπήκε στην υπηρεσία του βασιλιά Ερρίκου Ζ'. Ο Γούλσεϋ επωφελήθηκε από την εισαγωγή μέτρων του Ερρίκου Ζ' για τον περιορισμό της δύναμης των ευγενών. Ο βασιλιάς ήταν πρόθυμος να ευνοήσει εκείνους από πιο ταπεινή καταγωγή. Ο Ερρίκος Ζ' διόρισε τον Γούλσεϋ βασιλικό ιερέα. Σε αυτή τη θέση ο Γούλσεϋ υπηρέτησε ως γραμματέας του Ρίτσαρντ Φοξ, ο οποίος αναγνώρισε την ικανότητα, την αφοσίωση, τhν εργατικότητα και την προθυμία του Γούλεϋ να αναλάβει ανιαρά καθήκοντα. Η αξιοσημείωτη άνοδος του Γούλσεϋ στην εξουσία από την ταπεινή του προέλευση μαρτυραεί τη νοημοσύνη, τη διοικητική ικανότητα, την εργατικότητα, τη φιλοδοξία και την καλή σχέση του με τον βασιλιά. Τον Απρίλιο του 1508, ο Γούλσεϋ στάλθηκε στη Σκωτία για να συζητήσει με τον Βασιλιά Ιάκωβο Δ' φήμες για την ανανέωση της Συμμαχίας Auld. Η άνοδος του Γούλσεϋ συνέπεσε με την άνοδο στο θρόνο τον Απρίλιο 1509 του Ερρίκου Η', του οποίου ο χαρακτήρας, οι πολιτικές και η στάση απέναντι στη διπλωματία διέφεραν σημαντικά από τον πατέρα του. Το 1509 ο Ερρίκοος διόρισε τον Γούλσεϋ στη θέση του ελεηνοδότη, μια θέση που του έδωσε μια θέση στο Βασιλικό Συμβούλιο και μια ευκαιρία να αποκτήσει μεγαλύτερη προβολή και να δημιουργήσει προσωπική σχέση με τον βασιλιά. Ένας παράγοντας στην άνοδο του Γούλσεϋ ήταν η σχετική έλλειψη ενδιαφέροντος του νεαρού Ερρίκου Η' για τις λεπτομέρειες της κυβέρνησης κατά τα πρώτα του χρόνια. Οι κύριοι σύμβουλοι που ο Ερρίκος Η' κληρονόμησε από τον πατέρα του ήταν ο Ρίτσαρντ Φοχ ( π. 1448–1528, ο επίσκοπος του Γουίντσεστερ 1501–1528) και ο Γουίλιαμ Γουάρχαμ ( π. 1450–1532, Αρχιεπίσκοπος του Κάντεμπερυ 1503–1532). Ήταν προσεκτικοί και συντηρητικοί, συμβουλεύοντας τον βασιλιά να ενεργεί ως προσεκτικός διαχειριστής όπως ο πατέρας του. Ο Ερρίκος σύντομα διόρισε στο Βασιλικό Συμβούλιο άνδρες πιο συμπαθητικούς στις απόψεις και τις κλίσεις του. Μέχρι το 1511, ο Γούσλεϋ ήταν κατηγορηματικά εναντίον του πολέμου, αλλά όταν ο βασιλιάς εξέφρασε τον ενθουσιασμό του για μία εισβολή στη Γαλλία, ο Γούλσεϋ προσάρμοσε τις απόψεις του σε αυτές τους βασιλιά και έδωσε πειστικές ομιλίες στο Βασιλικό Συμβούλιο υπέρ του πολέμου. Ο Γουάρχαμ και ο Φοξ, που δεν μοιράζονταν τον ενθουσιασμό του βασιλιά για τον γαλλικό πόλεμο, έχασαν την εξουσία (1515/1516) και ο Γούλσεϋ ανέλαβε τον ρόλο του πιο αξιόπιστου συμβούλου του βασιλιά και διαχειριστή. Όταν ο Γουάρχαμ παραιτήθηκε ως Λόρδος Καγκελάριος το 1515, πιθανώς υπό την πίεση του Γούλσεϋ και του βασιλιά, ο Ερρίκος διόρισε τον Γούλσεϋ στη θέση του.Ο Γούλσεϋ έκανε προσεκτικές κινήσεις για να καταστρέψει ή να εξουδετερώσει την επιρροή άλλων αυλικών. Βοήθησε να προκαλέσει την πτώση του Έντουαρντ Στάφορντ, 3ου Δούκα του Μπάκιγχαμ το 1521 και το 1527 κατήγγειλε τον στενό φίλο του Χένρι Γουίλιαμ Κόμπτον και την πρώην ερωμένη του Ερρίκου Άνν Στάφορτν, Κόμμισσα του Χάντινγκτον για μοιχεία. Στην περίπτωση του Τσαρλς Μπράντον, 1ου Δούκα του Σάφολκ, ο Γούλσεϋ υιοθέτησε μια διαφορετική στρατηγική, προσπαθώντας να κερδίσει την εύνοια του Σάφολκ με τις ενέργειές του, αφού ο δούκας παντρεύτηκε κρυφά την αδερφή του Ερρίκου Μαρία Τυδώρ, χήρα βασίλισσα της Γαλλίας, το οποίο προκάλεσε τη δυσαρέσκεια του βασιλιά. Ο Γούλσεϋ συμβούλεψε τον βασιλιά να μην εκτελέσει τους νεόνυμφους, αλλά να τους αγκαλιάσει. Αν αυτό ήταν για να φροντίσει το ζευγάρι ή λόγω της απειλής που αποτελούσαν για την ασφάλειά του ίδιου παραμένει ασαφές. Η νύφη, τόσο ως αδερφή του Ερρίκου όσο και ως χήρα-βασίλισσα της Γαλλίας, είχε τέτοιο υψηλό βασιλικό καθεστώς που θα μπορούσε να απειλήσει τον Γούλσεϋ αν το επέλεγε. Η άνοδος του Γούλσεϋ σε μια θέση μεγάλης κοσμικής δύναμης παραλληλίζει με την ολοένα αυξανόμενη θέση του στην Εκκλησία. Έγινε κανόνας του Ουίνδσορ το 1511. Το 1514 έγινε Επίσκοπος του Λίνκολν και λίγο αργότερα τον ίδιο χρόνο Αρχιεπίσκοπος της Υόρκης. Ο Πάπας Λέων Ι' τον έκανε καρδινάλιο το 1515, στην καθ'ονομασία εκκλησία της Αγίας Σεσίλιας στο Τραστέβερε. Μετά την επιτυχία της αγγλικής εκστρατείας στη Γαλλία και τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν, η εκκλησιαστική καριέρα του Γούλσεϋ προχώρησε ακόμη περισσότερο: το 1523 έγινε Επίσκοπος του Ντάραμ, μια θέση με μεγάλες πολιτικές δυνάμεις και έτσι έγινε γνωστός ως πρίγκιπας-επίσκοπος του Durham. Ο αγγλο-γαλλικός πόλεμος (1512–14) έδωσε στον Γούλσεϋ μία σημαντική ευκαιρία να αναδείξει τα ταλέντα του στην εξωτερική πολιτική. Μία βολική δικαιολογία για τον πόλεμο ήρθε το 1511 με τη μορφή έκκλησης για βοήθεια από τον Πάπα Ιούλιο Β', ο οποίος άρχισε να αισθάνεται ότι απειλείται από τη Γαλλία. Η Αγγλία δημιούργησε συμμαχία με τον Ιούλιο, τον Βασιλιά Φερδινάνδο της Ισπανίας και τον Μαξιμιλιανό Α', τον Άγιο Ρωμαίο Αυτοκράτορα εναντίον του Βασιλιά Λουδοβίκου ΙΒ' της Γαλλίας.Η πρώτη αγγλική εκστρατεία εναντίον της Γαλλίας αποδείχθηκε ανεπιτυχής, εν μέρει, λόγω της αναξιόπιστης συμμαχίας με τον Φερδινάνδο. Ο Ερρίκος έμαθε από τα λάθη της εκστρατείας και το 1513 έχοντας ακόμη την παπική υποστήριξη, ξεκίνησε με τον Μαξιμιλιανό μία κοινή επίθεση στη Γαλλία, κατέλαβε με επιτυχία δύο γαλλικές πόλεις και έκανε τους Γάλλους να υποχωρήσουν. Η ικανότητα του Γούλσεϋ να παρέχει μεγάλο αριθμό εξοπλισμένω στρατευμάτων κατά τη διάρκεια του πολέμου αποδείχθηκε ένας σημαντικός παράγοντας στην επιτυχία των Άγγλων. Είχε επίσης βασικό ρόλο στη διαπραγμάτευση της αγγλο-γαλλικής συνθήκης της 7ης Αυγούστου 1514, η οποία εξασφάλισε μια προσωρινή ειρήνη μεταξύ των δύο εθνών. Σύμφωνα με αυτήν τη συνθήκη, ο Λουδοβίκος ΙΒ' θα παντρεύόταν τη νεαρή αδερφή του Ερρίκου, Μαίρη. Επιπλέον, η Αγγλία μπόρεσε να διατηρήσει την κατακτημένη πόλη Τουρναί και να εξασφαλίσει αύξηση της ετήσιας πληρωμής που κατέβάλε η Γαλλία.Εν τω μεταξύ, μία αλλαγή ηγεμόνων στην Ευρώπη απείλησε να μειώσει την επιρροή της Αγγλίας. Με τον γάμο της αδερφής του Ερρίκου, Μαίρης, με τον Λουδοβίκιο ΙΒ' στις 9 Οκτωβρίου 1514, δημιουργήθηκε συμμαχία, αλλά ο Λουδοβίκος δεν είχε καλή υγεία. Λιγότερο από τρεις μήνες αργότερα, πέθανε και τον διαδέχθηκε ο νεαρός και φιλόδοξος Φραγκίσκος Α'. Η Βασίλισσα Μαίρη φέρεται να είχε εξασφαλίσει υπόσχεση από τον Ερρίκο ότι αν ο Λουδοβίκος πέθαινε, θα μπορούσε να παντρευτεί όποιον ήθελε. Μετά το θάνατο του Λουδοβίκου, παντρεύτηκε κρυφά Σάφολκ, με τη βοήθεια του Φραγκίσκου Α', γεγονός που εμπόδισε έναν άλλο γάμο συμμαχία. Επειδή η Μαίρη ήταν η μόνη πριγκίπισσα, την οποία ο Χένρυ θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για να εξασφαλίσει συμμαχίες μέσω γάμων, αυτό ήταν ένα ισχυρό πλήγμα. Ο Γούλσεϋ, στη συνέχεια, πρότεινε μία συμμαχία με την Ισπανία και την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία εναντίον της Γαλλίας. Ο θάνατος του 1516 του Φερδινάνδου Β΄ της Αραγωνίας, πεθερού του Ερρίκου Η' και στενού συμμάχου της Αγγλίας, ήταν ένα ακόμη πλήγμα. Τον Φερδινάνδο διαδέχθηκε ο Κάρολος Ε', ο οποίος πρότεινε αμέσως ειρήνη με τη Γαλλία. Μετά το θάνατο του Μαξιμιλιανού Α' το 1519, ο Κάρολος εξελέγη στη θέση του. Έτσι ο Κάρολος κυβερνούσε ένα σημαντικό μέρος της Ευρώπης και η αγγλική επιρροή περιορίστηκε στην ήπειρο. Αλλά ο Γούλσεϋ κατάφερε να επιβάλλει την αγγλική επιρροή με άλλα μέσα. Το 1517, ο Πάπας Λέων Ι' επιζητούσε ειρήνη στην Ευρώπη για να ξεκινήσει σταυροφορία εναντίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το 1518 ο Γούλεϋ έγινε Παπικός Εκπρόσωπος (Λεγάτος) στην Αγγλία, γεγονός που του επέτρεψε να πραγματοποιήσει την επιθυμία του Λέοντα για ειρήνη οργανώνοντας τη Συνθήκη του Λονδίνου. Η συνθήκη ανέδειξε τον Γούλσεϋ ως ρυθμιστή της Ευρώπης, διοργανώνοντας μία μαζική σύνοδο κορυφής για την ειρήνη με τη συμμετοχή 20 εθνών. Αυτό έβαλε την Αγγλία στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής διπλωματίας και την έβγαλε από την απομόνωση, καθιστώντας την έναν επιθυμητό σύμμαχο. Αυτό αποδεικνύεται και από την αγγλο-γαλλική συνθήκη που υπογράφηκε δύο ημέρες μετά. Εν μέρει, αυτή η ειρηνευτική συνθήκη προκάλεσε τη σύγκρουση μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας. Το 1519, όταν ο Κάρολος Β' ανέβηκε στο θρόνο του Αγίου Ρωμαίου Αυτοκράτορα, ο Βασιλιάς Φραγκίσκος Α' της Γαλλίας εξοργίστηκε. Είχε επενδύσει τεράστια ποσά στη δωροδοκία του εκλογικού σώματος για να τον εκλέξει αυτοκράτορα και έτσι χρησιμοποίησε τη Συνθήκη του Λονδίνου ως δικαιολογία για τη σύγκρουση Αψβούργων - Βαλουά. Ο Γούλσεϋ φάνηκε να ενεργεί ως μεσολαβητής μεταξύ των δύο δυνάμεων και με τους δύο να αγωνίζονταν για την υποστήριξη της Αγγλίας. Ένας άλλος διπλωματικός θρίαμβος του Γούσλεϋ ήταν το πεδίο του χρυσού υφάσματος το 1520. Wolsey οργάνωσε μεγάλο μέρος αυτής της μεγαλόπρεπης συνάντησης μεταξύ του Φραγκίσκου Α' και του Ερρίκου Η', συνοδευόμενοι από 5.000 ακόλουθους και περιελάμβανε περισσότερο αυλικές δραστηριότητες και λιγότερο στρατιωτικές συζητήσεις. Αν και φάνηκε να ανοίγει την πόρτα για ειρηνικές διαπραγματεύσεις με τη Γαλλία, εάν το επιθυμούσε ο βασιλιάς, ήταν επίσης μια ευκαιρία για μια πλούσια επίδειξη αγγλικού πλούτου και δύναμης προς την υπόλοιπη Ευρώπη, μέσω επιδεικτικών εορτασμών και εκδηλώσεων όπως η κονταρομαχία, με τους δύο βασιλιάδες να ανταγωνίζονται προσωπικά ο ένας τον άλλο. Με τη Γαλλία και την Ισπανία να αγωνίζονται για την πίστη της Αγγλίας, ο Γούλσεϋ θα μπορούσε να επιλέξει τον σύμμαχο που ταιριάζει καλύτερα στις πολιτικές του. Ο Γούλσεϋ επέλεξε τον Κάρολο, κυρίως, επειδή η οικονομία της Αγγλίας θα υπέφερε από την απώλεια της προσοδοφόρας εμπορίας υφασμάτων μεταξύ Αγγλίας και Κάτω Χωρών, εάν επιλεγόταν η Γαλλία.Υπό την καθοδήγηση του Γούλσεϋ, τα βασικά έθνη της Ευρώπης προσπάθησαν να απαγορεύσουν τον πόλεμο μεταξύ χριστιανικών εθνών. Ο Γκάρετ Μάτινγκλυ, ο οποίος έχει μελετήσει τις αιτίες των πολέμων εκείνης της εποχής, διαπίστωσε ότι συνθήκες μη επιθετικότητας, όπως αυτή, δεν θα μπορούσαν ποτέ να είναι ισχυρότερες από τους στρατούς των χορηγών τους. Όταν αυτές οι δυνάμεις ήταν περίπου ίσες, οι συνθήκες διεύρυναν συνήθως τη σύγκρουση. Δηλαδή, η διπλωματία μπορεί μερικές φορές να αναβάλλει τον πόλεμο, αλλά δεν μπορεί να αποτρέψει τους πολέμους που βασίζονταν σε ασυμβίβαστα συμφέροντα και φιλοδοξίες. Αυτό που έλειπε, καταλήγει ο Μάτινγκλυ, ήταν μια ουδέτερη δύναμη της οποίας οι αποφάσεις να γίνονται γενικά αποδεκτές είτε λόγω αμερόληπτης δικαιοσύνης είτε λόγω συντριπτικής δύναμης. Η Συνθήκη του Λονδίνου θεωρείται συχνά ως η καλύτερη στιγμή του Γούλσεϋ, αλλά εγκαταλείφθηκε εντός ενός έτους. Ο Γούλσεϋ ανέπτυξε δεσμούς με τον Κάρολο Ε' της Ισπανίας το 1520 στο πεδίο του χρυσού υφάσματος. Κατά τη Διάσκεψη του Καλαί, ο Γούλσεϋ υπέγραψε τη μυστική Συνθήκη της Μπριζ (1521) με τον Κάρολο, δηλώνοντας ότι η Αγγλία θα συντασσόταν με την Ισπανία σε έναν πόλεμο εναντίον της Γαλλίας, εάν η Γαλλία αρνείτο να υπογράψει τη συνθήκη ειρήνης και αγνοώντας την αγγλο-γαλλική συνθήκη του 1518. Η σχέση του Γούλσεϋ με τη Ρώμη ήταν επίσης αμφίσημη. Παρά τους δεσμούς του με τον παπισμό, ο Γούλσεϋ ήταν αυστηρά υπηρέτης του Ερρίκου. Αν και η Συνθήκη του Λονδίνου ήταν μία διεργασία των φιλοδοξιών του Πάπα Λέοντα για την ευρωπαϊκή ειρήνη, θεωρήθηκε στη Ρώμη ως μία μάταιη προσπάθεια της Αγγλίας να διεκδικήσει την επιρροή της στην Ευρώπη και να κλέψει μέρος της δόξας του Πάπα. Επιπλέον, οι ειρηνευτικές πρωτοβουλίες του Γούλσεϋ απέτρεψαν μία σταυροφορία στους Αγίους Τόπους, η οποία ήταν και ο βασικός λόγος για την επιθυμία του Πάπα για ευρωπαϊκή ειρήνη.Ο Καρδινάλιος Λορέντζο Καμπέτζιο, ο οποίος εκπροσωπούσε τον Πάπα στη Συνθήκη του Λονδίνου, έμεινε σε αναμονή για πολλούς μήνες στο Καλαί, προτού του επιτραπεί να διασχίσει το κανάλι και να συμμετάσχει στους εορτασμούς στο Λονδίνο σε αυτό που μπορεί να ήταν επίδειξη της ανεξαρτησίας του Γούλσεϋ απέναντι στη Ρώμη. Μία εναλλακτική υπόθεση είναι ότι ο Καμπέτζιο παρέμενε σε αναμονή έως ότου ο Γούλσεϋ έλαβε την κληρονομιά του, επιβεβαιώνοντας έτσι την σύνδεση του Γούλσεϋ με τη Ρώμη. Αν και το αγγλικό κέρδος από τους πολέμους του 1522–23 ήταν ελάχιστο, η συμβολή τους σίγουρα βοήθησε τον Κάρολο Ε' στην ήττα του από τους Γάλλους, ιδιαίτερα το 1525 στη Μάχη της Πάβιας, όπου ο στρατός του Καρόλου συνέλαβε τον Φραγκίσκο Α'. Ο Ερρίκος τότε πίστεψε ότι υπήρχε μια ρεαλιστική ευκαιρία για να καταλάβει το γαλλικό στέμμα, για το οποίο οι βασιλιάδες της Αγγλίας είχαν από καιρό διεκδικήσεις. Το Κοινοβούλιο, ωστόσο, αρνήθηκε να αυξήσει τους φόρους. Αυτό οδήγησε τον Γούλσεϋ να επινοήσει τη φιλική επιχορήγηση, η οποία αντιμετωπίστηκε με ακόμη μεγαλύτερη εχθρότητα και τελικά οδήγησε στην πτώση του. Το 1525, αφού ο Κάρολος Ε' εγκατέλειψε την Αγγλία ως σύμμαχος, ο Γούλσεϋ άρχισε να διαπραγματεύεται με τη Γαλλία και η Συνθήκη των Μόρ υπογράφηκε, κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας του Φραγκίσκου Α, με την αντιβασίλισσα της Γαλλίας - τη μητέρα του, Λουϊζα της Σαβοΐας.Η εγγύτητα μεταξύ Αγγλίας και Ρώμης μπορεί να φανεί στη διαμόρφωση της Λεγεώνας του Κονιάκ το 1526. Αν και η Αγγλία δεν συμμετείχε σε αυτήν, η Λεγεώνα διοργανώθηκε εν μέρει από τον Γούλσεϋ με παπική υποστήριξη. Το σχέδιο του Γούλσεϋ ήταν ότι η Λεγεώνα του Κονιάκ, μια συμμαχία μεταξύ της Γαλλίας και ορισμένων ιταλικών κρατών, θα αμφισβήτησε τη Λεγεώνα του Καμπραί του Καρόλου. Αυτό ήταν και μία χειρονομία αφοσίωσης στη Ρώμη και μία απάντηση σε αυξανόμενες ανησυχίες σχετικά με την κυριαρχία του Καρόλου στην Ευρώπη. Το τελευταίο χτύπημα σε αυτήν την πολιτική ήρθε το 1529, όταν οι Γάλλοι συμφώνησαν σε ειρήνη με τον Κάρολο. Εν τω μεταξύ, οι Γάλλοι συνέχισαν, επίσης, να τιμούν την "Auld Alliance" με τη Σκωτία, προκαλώντας εχθρότητα στα σύνορα της Αγγλίας. Με την ειρήνη μεταξύ της Γαλλίας και του Αυτοκράτορα, δεν υπήρχε κανένας να απελευθερώσει τον Πάπα από τον Κάρολο, ο οποίος είχε ουσιαστικά κρατήσει τον Πάπα Κλήμη Ζ' αιχμάλωτο από τη Λεηλασία της Ρώμης (1527) . Υπήρχε, λοιπόν, ελάχιστη ελπίδα να εξασφαλιστεί η ακύρωση του γάμου του Ερρίκου Η' από τη θεία του Καρόλου, Αικατερίνη της Αραγονίας. Από το 1527, η επιθυμία του Γούλσεϋ να εξασφαλίσει ακύρωση του γάμου για τον αφέντη του είχε υπαγορεύσει την εξωτερική πολιτική του και μέχρι το 1529 καμία από τις προσπάθειές του δεν είχε πετύχει. Ο γάμος του Ερρίκου με την Αικατερίνη της Αραγονίας δεν είχε δημιουργήσει γιους που να επέζησαν από την βρεφική ηλικία. Ο Πόλεμος των Ρόδων ήταν ακόμη πρόσφατη ανάμνηση, δημιουργώντας τον φόβο για μία διαμάχη εξουσίας μετά τον θάνατο του Ερρίκου. Ο Ερρίκος ένιωθε ότι ο λαός θα δέχονταν μόνο έναν άντρα βασιλιά και όχι την κόρη του, Μαίρη. Πίστευε ότι ο Θεός τον είχε καταραστεί για την αμαρτία του, να παντρευτεί τη χήρα του μεγαλύτερου αδελφού του και ότι η παπική απαλλαγή για αυτόν τον γάμο ήταν άκυρη, επειδή βασίστηκε στον ισχυρισμό ότι η Αικατερίνη ήταν ακόμα παρθένα μετά το θάνατο του πρώτου συζύγου της. Ο Ερρίκος υποστήριξε ότι ο ισχυρισμός της Αικατερίνης δεν ήταν αξιόπιστος και ως εκ τούτου η απαλλαγή έπρεπε να αποσυρθεί και ο γάμος να ακυρωθεί. Το κίνητρό του έχει αποδοθεί στην αποφασιστικότητά του να αποκτήσει έναν γιο και διάδοχο και στην επιθυμία του για την Άννα Μπολέυν, μία από τις Κυρίες των Τιμών της γυναίκας του. Η Αικατερινή δεν είχε άλλες εγκυμοσύνες μετά το 1519 και ο Ερρίκος ξεκίνησε διαδικασία ακύρωσης το 1527.Ωστόσο, η Αικατερίνη υποστήριξε ότι ήταν παρθένα όταν παντρεύτηκε τον Ερρίκο. Επειδή αντιτάχθηκε στην ακύρωση και την επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς της ως Χήρα Πριγκήπισσα της Ουαλίας, το αίτημα ακύρωσης έγινε θέμα διεθνούς διπλωματίας, με τον ανιψιό της Αικατερίνης, Κάρολο Ε', να πιέζει τον Πάπα Κλήμη να μην ακυρώσει το γάμο. Ο Κλήμης αντιμετώπιζε ένα δίλημμα: θα εξαγρίωνε είτε τον Κάρολο ή τον Ερρίκο. Καθυστέρησε την απόφασή του όσο το δυνατόν περισσότερο, εξοργίζοντας τον Ερρίκο και την Άνν Μπολέυν, οι οποίοι άρχισαν να αμφισβητούν την πίστη του Γούλσεϋ στο στέμμα έναντι της Εκκλησίας. Ο Γούλσεϋ προσέφυγε στον Κλήμη για ακύρωση του γάμου του Ερρίκου σε τρία μέτωπα. Πρώτον, προσπάθησε να πείσει τον Πάπα ότι η απαλλαγή ήταν άκυρη, καθώς ο γάμος δεν τήρησε σαφώς τις οδηγίες στο βιβλίο του Λευιτικού. Δεύτερον, ο Γούλσεϋ αντιτάχθηκε στην απαλλαγή για τεχνικούς λόγους, ισχυριζόμενος ότι ήταν λανθασμένη η διατύπωση. (Λίγο αργότερα, βρέθηκε μία σωστά διατυπωμένη έκδοση στην Ισπανία.) Τρίτον, ο Γούλσεϋ ήθελε ο Κλήμης να επιτρέψει να ληφθεί η τελική απόφαση στην Αγγλία, την οποία, ως παπικός εκπρόσωπος, θα επόπτευε.Το 1528 ο Κλήμης αποφάσισε να επιτρέψει σε δύο παπικούς εκπροσώπους να αποφασίσουν το αποτέλεσμα στην Αγγλία: στον Γούλσεϋ και στον Καμπέτζιο. Ο Γούλσεϋ ήταν σίγουρος για την απόφαση, αλλά ο Καμπέτζιο χρειάστηκε πολύς χρόνο για να φτάσε, και όταν τελικά έφτασε στην Αγγλία, καθυστέρησε τη διαδικασία τόσο πολύ που η υπόθεση έπρεπε να ανασταλεί τον Ιούλιο του 1529, σφραγίζοντας αποτελεσματικά τη μοίρα του Γούλσεϋ. Κατά τη διάρκεια των 14 ετών του ως καγκελάριος, ο Γούλσεϋ είχε περισσότερη δύναμη από οποιονδήποτε άλλο Υπηρέτη του Στέμματος στην αγγλική ιστορία. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να τον μισεί μεγάλο μέρος των ευγενών, οι οποίοι πίστευαν ότι θα έπρεπε οι ίδιοι να έχουν τη δύναμη. Ο βασιλιάς τον προστάτευε από επιθέσεις. Η Σάρα Νέιρ Τζέιμς, καθηγήτρια στο Κολέγιο Μαίρη Μπάλντουιν, λέει ότι το 1515–1529 ο Γούλσεϋ «θα ήταν ο πιο ισχυρός άντρας στην Αγγλία, εκτός, ίσως, από τον βασιλιά». Όσο είχε την εύνοια του βασιλιά, ο Γούλσεϋ είχε μεγάλη ελευθερία σε εσωτερικές υποθέσεις και είχε το χέρι του σχεδόν σε όλες τις πτυχές τους. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, ο Ερρίκος Η' είχε πλήρη εμπιστοσύνη σε αυτόν και καθώς τα ενδιαφέροντα του Ερρίκου τείνουν περισσότερο προς την εξωτερική πολιτική, ήταν πρόθυμος να δώσει στον Γούλσεϋ ελευθερία κινήσεων στη μεταρρύθμιση της διαχείρισης των εσωτερικών υποθέσεων, για την οποία ο Γούλσεϋ είχε μεγάλα σχέδια. Λειτουργώντας με τη σταθερή υποστήριξη του βασιλιά και με ειδικές εξουσίες στην εκκλησία που του δόθηκαν από τον Πάπα ως εκπρόσωπο του, ο Γούλσεϋ κυριάρχησε σε αστικές υποθέσεις, διοίκηση, νόμο, εκκλησία και εξωτερική πολιτική. Ήταν εκπληκτικά ενεργητικός με εκτεταμένη δράση. Δημιούργησε μεγάλη περιουσία για τον εαυτό του και ήταν σημαντικός ευεργέτης των τεχνών, του ανθρωπισμού και της εκπαίδευσης. Σχεδίασε πολλές μεταρρυθμίσεις, με κάποια επιτυχία σε τομείς όπως η χρηματοδότηση, η φορολογία, η εκπαιδευτική παροχή και η δικαιοσύνη. Από τη σκοπιά του βασιλιά, η μεγαλύτερη αποτυχία του ήταν η αδυναμία του να του εκδώσει διαζύγιο για τον Ερρίκο, όταν ο εκείνος ήθελε μία νέα σύζυγο για να του δώσει ένα γιο που θα ήταν ο αδιαμφισβήτητος διάδοχος του στο θρόνο. Οι ιστορικοί συμφωνούν ότι ο Γούλσεϋ ήταν ένας άντρας που είχε πεισμώσει από τις αποτυχίες άλλων ανδρών και τη δική του φιλοδοξία. Στο τέλος, εγκαταλελειμμένος από τον βασιλιά, ο Γούλσεϋ κατηγορήθηκε για προδοσία, αλλά πέθανε από φυσικά αίτια προτού να αποκεφαλιστεί. Ο Γούλσεύ έκανε σημαντικές αλλαγές στο φορολογικό σύστημα, επινοώντας, με τον ταμία του Βασιλιά Τζον Χέρον, την «Επιδότηση». Αυτή η επαναστατική μορφή φόρου βασίστηκε σε ακριβείς εκτιμήσεις του πλούτου των φορολογουμένων, όπου ανά λίρα εισοδήματος, ένα σελίνι λαμβανόταν ως φόρος. Ο παλιός σταθερός φόρος της 15ης και 10ης σημαινε ότι όσοι κέρδιζαν πολύ λίγα έπρεπε να πληρώσουν σχεδόν όσο και οι πλούσιοι. Με τον νέο φόρο εισοδήματος, τα φτωχότερα μέλη της κοινωνίας πλήρωναν πολύ λιγότερα. Αυτή η πιο προοδευτική μορφή φορολογίας επέτρεψε στον Γούλσεϋ να συγκεντρώσει αρκετά χρήματα για τις ξένες αποστολές του βασιλιά, φέρνοντας πάνω από 300.000 λίρες. Συγκέντρωσε επίσης σημαντικά κεφάλαια με άλλα μέσα, όπως "φιλανθρωπίες" και επέβαλε δάνεια από τους ευγενείς, τα οποία απέδωσαν 200.000 λίρες το 1522. Ως νομικός διαχειριστής, ο Γούλσεϋ επανεφηύρε την αμερόληπτη δικαιοσύνη, όπου η ετημηγορία αποφασιζόταν από τον δικαστή με βάση την αρχή της «δικαιοσύνης». Ως εναλλακτική λύση στα δικαστήρια του κοινού δικαίου, ο Γούλσεύ επανέφερε τη θέση των προνομιακών δικαστηρίων του Star Chamber και του Court of Chancery. Το σύστημα και στα δύο δικαστήρια επικεντρώθηκε σε απλές, φθηνές υποθέσεις και υποσχέθηκε αμερόληπτη δικαιοσύνη. Ίδρυσε επίσης το Δικαστήριο των Αιτημάτων (αν και το δικαστήριο αυτό έλαβε αυτό το όνομα αργότερα) για τους φτωχούς, όπου δεν απαιτούνται τέλη. Οι νομικές μεταρρυθμίσεις του Γούλσεϋ ήταν δημοφιλείς και επιπλέον δικαστήρια ήταν απαραίτητα για να ασχοληθούν με όλες τις υποθέσεις. Πολλοί ισχυροί άντρες που αισθάνονταν ανίκητοι από το νόμο βρέθηκαν καταδικασμένοι. Για παράδειγμα, το 1515, ο Κόμης του Νορθάμπερλαντ στάλθηκε στη φυλακή Fleet και το 1516 ο Λόρδος Άμπεργκάβενυ κατηγορήθηκε για παράνομη κράτηση. Ο Γούλσεϋ χρησιμοποίησε, επίσης, τα δικαστήρια του για την αντιμετώπιση εθνικών αντιπαραθέσεων, όπως το πιεστικό ζήτημα των Περιφράξεων. Η ύπαιθρος είχε καταστραφεί από τις επιχειρηματικές ενέργειες ιδιοκτητών που περιέφραζαν περιοχές γης και τις μετέτρεπαν από καλλιεργήσιμη γη σε ποιμενική γεωργία, η οποία απαιτούσε λιγότερους εργαζόμενους. Οι Τιούντορ εκτιμούσαν τη σταθερότητα και η προκύπτουσα μαζική αστική μετανάστευση αποτέλεσε σοβαρή κρίση. Ο Γούλσεϋ διεξήγαγε εθνικές έρευνες για περιφράξεις το 1517, το 1518 και το 1527. Κατά τη διάρκεια της διοίκησης του, χρησιμοποίησε το δικαστήριο του Τσάνσερυ για να ασκήσει δίωξη σε 264 γαιοκτήμονες, συμπεριλαμβανομένων αρχόντων, επισκόπων, ιπποτών, θρησκευτικών αρχηγών και κολλεγίων της Οξφόρδης. Οι περιφράξεις θεωρήθηκαν άμεσα συνδεδεμένες με την ανεργία και τη μείωση του πληθυσμού της υπαίθρου, την αλητεία, την έλλειψη τροφίμων και κατά συνέπεια τον πληθωρισμό. Αυτό το μοτίβο επαναλήφθηκε και σε πολλές άλλες πρωτοβουλίες του Γούλσεϋ, ιδιαίτερα στην προσπάθεια του να καταργήσει την Περίφραξη. Παρά το γεγονός ότι αφιέρωσε σημαντικό χρόνο και προσπάθεια για να διερευνήσει την κατάσταση της υπαίθρου και να ασκήσει διώξεις σε πολλούς παραβάτες, ο Γούλσεϋ απέσυρε την πολιτική του κατά τη διάρκεια του κοινοβουλίου του 1523 για να εξασφαλίσει ότι το Κοινοβούλιο θα περνούσε τους προτεινόμενους φόρους του για τον πόλεμο του Ερρίκου στη Γαλλία. Οι περιφράξεις παρέμειναν πρόβλημα για πολλά χρόνια. Ο Γούλσευ χρησιμοποίησε το δικαστήριο Star Chamber για να επιβάλει την πολιτική του έτους 1518 για την Just Price (Δίκαιη Τιμή), η οποία επιχείρησε να ρυθμίσει την τιμή του κρέατος στο Λονδίνο και σε άλλες μεγάλες πόλεις. Εκείνοι που διαπιστωνόταν ότι χρεώναν υπερβολικά διώκονταν από το δικαστήριο. Μετά την κακή συγκομιδή του 1527, ο Γούλσεϋ αγόρασε πλεόνασμα σιτηρών και το πούλησε φτηνά στους άπορους. Αυτό διευκόλυνε σημαντικά την αναταραχή και έγινε κοινή πρακτική μετά από μία απογοητευτική συγκομιδή. Το 1524 και το 1527 ο Γούλσεϋ χρησιμοποίησε τις δυνάμεις του ως παπικός εκπρόσωπος για να διαλύσει 30 φθίνοντα μοναστήρια, όπου η μοναστική ζωή είχε σχεδόν σταματήσει στην πράξη, μερικά στο Ίπσουιτς και στην Οξφόρδη. Χρησιμοποίησε το εισόδημα για να βρει ένα σχολείο μέσης εκπαίδευσης στο Ίπσουιτς (The King's School, Ipswich) και το Cardinal College στην Οξφόρδη (το 1532, μετά την πτώση του Γούλσεϋ, ο βασιλιάς το μετονόμασε σε King Henry VIII's College, ενώ τώρα είναι γνωστό ως Christ Church). Το 1528 άρχισε να περιορίζει το Προνόμιο του Κλήρου. Προσπάθησε επίσης, ως εκπρόσωπος, να αναγκάσει τη μεταρρύθμιση σε μοναστικές τάγματα όπως οι κανόνες του Αυγουστίνου. Ο Γούλσεϋ πέθανε πέντε χρόνια πριν αρχίσει η διάλυση των μοναστηριών από τον Ερρίκο. Η δύναμη του Γούλσεϋ εξαρτάτο από τη διατήρηση καλών σχέσεων με τον Ερρίκο. Έγινε ολοένα και πιο ύποπτος απένταντ τους «ευνοούμενους» - νεαρά, επιδραστικά μέλη των Ιδιαίτερων Διαμερισμάτων, ιδιαίτερα αφού ένας από τους δικούς του άντρες διείσδυσε στην ομάδα. Προσπάθησε πολλές φορές να τους διώξει από τη βασιλική αυλή, δίνοντάς τους δουλειές που τους πήγαν στην ηπειρωτική Ευρώπη και μακριά από τον Ερρίκο. Μετά την αποτυχία της φιλικής επιχορήγησης, οι ευνοούμενοι άρχισαν να τον υπονομεύουν ξανά. Κατά συνέπεια, ο Γούλσεϋ σχεδίασε ένα μεγάλο σχέδιο διοικητικών μεταρρυθμίσεων, ενσωματώνοντας τις περιβόητες διατάξεις του Έλθαμ του 1526. Αυτό μείωσε τα μέλη του Βασιλικού Συμβουλίου από 12 σε 6, απομακρύνοντας τους φίλους του Χένρι όπως ο Σερ Γουίλιαμ Κόμπτον και ο Νίκολας Καριού. Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια του Γούλσεϋ ήταν η έλλειψη δημοτικότητάς του μεταξύ των ευγενών στο παλάτι και στο κοινοβούλιο. Οι αντιπάθειές τους και οι δυσπιστίες τους προέρχονταν εν μέρει από αυτό που θεωρούσαν ως υπερβολικές απαιτήσεις του Γούλσευ για χρήματα με τη μορφή επιχορήγησης ή φιλανθρωπίας. Δυσαρεστήθηκαν επίσης από την Πράξη Επανάληψης του 1486, με την οποία ο Ερρίκος Ζ' είχε επανακτήσει όλα τα εδάφη που είχαν παραχωρηθεί από το στέμμα από το 1455. Αυτά τα εδάφη είχαν περάσει στον διάδοχο του, Ερρίκο Η'. Πολλοί ευγενείς μισούσαν την άνοδο στην εξουσία ενός χαμηλού υποβάθρου άνδρα, ενώ σε άλλους απλώς δεν άρεσε ότι μονοπωλούσε την αυλή και έκρυβε πληροφορίες από το Βασιλικό Συμβούλιο. Όταν ξέσπασαν μαζικές ταραχές στην Ανατολική Αγγλία, η οποία θα έπρεπε να βρίσκεται υπό τον έλεγχο των Δουκών του Νόρφολκ και του Σάφολκ, ο Ερρίκος αποκήρυξε γρήγορα την Φιλική Επιχορήγηση και άρχισε να χάνει την πίστη του στον Γούλσεϋ. Κατά τη διάρκεια της σχετικά ειρηνικής περιόδου στην Αγγλία μετά τον Πόλεμο των Ρόδων, ο πληθυσμός της χώρας αυξήθηκε. Με περισσότερη ζήτηση για τρόφιμα και χωρίς πρόσθετη προσφορά, οι τιμές αυξήθηκαν. Οι γαιοκτήμονες αναγκάστηκαν να περιφράσσουν γη και να τη μετατραπούν σε ποιμενική γεωργία, η οποία απέφερε περισσότερα κέρδη. Η έρευνα του Γούλσευ ενάντια στην Περίφαξη ήταν άκαρπη όσον αφορά στην αποκατάσταση της οικονομικής σταθερότητας. Το ίδιο μπορεί να ειπωθεί και για τις νομικές μεταρρυθμίσεις του Γούλσεϋ. Αφού έκανε τη δικαιοσύνη προσιτή σε όλους και ενθάρρυνε περισσότερους ανθρώπους να προσφύγουν στα δικαστήρια, έγινε κατάχρηση του συστήματος. Τα δικαστήρια υπερφορτώθηκαν με ασυνήθιστες, αδύναμες υποθέσεις, οι οποίες θα ήταν υπερβολικά δαπανηρές για να εκδικαστούν στα δικαστήρια του κοινού δικαίου. Ο Γούλσευ διέταξε τελικά το 1528 να μην εκδικαστούν από το Star Chamber όλες οι δευτερεύουσες υποθέσεις. Το αποτέλεσμα αυτής της επιχείρησης ήταν περαιτέρω δυσαρέσκεια από τους ευγενείς και τους άρχοντες. Από το 1515, όταν έγινε καρδινάλιος, μέχρι το θάνατό του, ο Γούλσεϋ χρησιμοποίησε την τέχνη και την αρχιτεκτονική για να υποστηρίξει τις θέσεις του. Ξεκίνησε μια εκστρατεία οικοδόμησης σε κλίμακα όχι μόνο άνευ προηγουμένου για έναν Άγγλο άνθρωπο της Εκκλησίας και Λόρδο Καγκελάριο, αλλά που επίσης ξεπεράστηκε από λίγους Άγγλους βασιλιάδες. Με αυτόν τον τρόπο, έφερε ιταλικές αναγεννησιακές ιδέες, κλασικά διακοσμητικά στοιχεία και αρχιτεκτονικά μοντέλα στην αγγλική αρχιτεκτονική. Οι μελετητές αναφέρουν γενικά το Σόμερσετ Χάουζ στο Λονδίνο (1547–52) ως το πρώτο κλασικό κτίριο στην Αγγλία, το οποίο χτίστηκε για τον Έντουαρντ Σέυμουρ, τον πρώτο Δούκα του Σόμερσετ και Λόρδο Προστάτη του βασιλιά Εδουάρδου ΣΤ'. Αλλά ο Γούλσεϋ αγκάλιασε τον εμπνευσμένο από την Ιταλία κλασικισμό σχεδόν μισό αιώνα πριν από τον Σέυμουρ, αν και πιο θεωρητικά από ότι οπτικά. Η επακόλουθη ντροπή του Γούλσεϋ για την αποτυχία του να πάρει την παπική έγκριση για την ακύρωση του γάμου του Ερρίκου Η' με την Αικατερίνη της Αραγωνίας έχει θολώσει το γεγονός ότι δεν ήταν μόνο ο πρώτος υψηλού προφίλ προστάτης στην Αγγλία που αναζητούσε και προωθούσε τον ιταλικό κλασικισμό στην τέχνη, την αρχιτεκτονική και μεγαλοπρέπεια, αλλά και ότι οι συνεισφορές του παρέμειναν. Μεταξύ των έργων του Γούλσεϋ ήταν πλούσιες, κλασικά εμπνευσμένες προσθήκες στο Παλάτι του Γιορκ στο Λονδίνο, την κατοικία του Αρχιεπισκόπου της Υόρκης. Επόπτευσε τα μεγαλοπρεπή προσωρινά κτίρια στο Πεδίο του Χρυσού Υφάσματος και ανακαίνισε το παλάτι Χάμπτον Κορτ, το οποίο αργότερα άφησε στον βασιλιά. Η χρήση της αρχιτεκτονικής του Γούλσεϋ ως σύμβολο της δύναμης, μαζί με την εισαγωγή της ιταλικής κλασικής διακόσμησης, έθεσε μια τάση που συνέχισε ο Ερρίκος Η' και άλλοι. Ο Γούλσευ επέβλεψε τάφους για τους γονείς του Ερρίκου Η' στο Αβαείο του Γουέστμίνστερ και διαπραγματεύτηκε συμβόλαια για τον τάφο του Ερρίκου Η', καθώς και έναν για τον εαυτό του. Εάν αυτά τα έργα είχαν ολοκληρωθεί όπως είχε προγραμματιστεί, θα αποτελούσαν έναν από τους μεγαλύτερους, πιο περίτεχνους και μεγαλοπρεπής τάφους της Ευρώπης. Το κολέγιο που ιδρύθηκε και σχεδιάστηκε αρχικά από τον Γούλσεϋ και επανιδρύθηκε από τον Ερρίκο Η' (Κράιστ Τσερτς) παραμένει το μεγαλύτερο και πιο μεγαλοπρεπές από όλα τα κολέγια της Οξφόρδης. Εκτός από τα κρατικά του καθήκοντα, ο Γούλσεϋ προσπάθησε ταυτόχρονα να ασκήσει την επιρροή του πάνω στην Εκκλησία στην Αγγλία. Ως καρδινάλιος και από το 1524, ως παπικός εκπρόσωπος, ο Γούλσεϋ ανταγωνιζόταν συνεχώς με άλλους για τον έλεγχο της Εκκλησίας. Ο κύριος αντίπαλός του ήταν ο Γουίλιαμ Γουόραμ, ο Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρυ, ο οποίος το έκανε πιο δύσκολο για τον Γούλσεύ να προχωρήσει τα σχέδιά του για μεταρρυθμίσεις. Παρά τις υποσχέσεις του για μεταρρύθμιση των επισκοπών της Αγγλίας και της Ιρλανδίας και της ενθάρρυνσης προς τα μοναστήρια το 1519 να ξεκινήσουν ένα πρόγραμμα μεταρρύθμισης, δεν έκανε τίποτα για να επιφέρει αυτές τις αλλαγές. Παρά το γεγονός ότι είχε πολλούς εχθρούς, ο Γούλσεϋ διατήρησε την εμπιστοσύνη του Ερρίκου Η' έως ότου ο Ερρίκος αποφάσισε να ζητήσει την ακύρωση του γάμου του με την Αικατερίνη της Αραγονίας, ώστε να παντρευτεί την Ανν Μπολέυν. Η αποτυχία του Γούλσεϋ να εξασφαλίσει την ακύρωση προκάλεσε άμεσα τον ξεπεσμό και τη σύλληψή του. Φημολογείτο ότι η Ανν Μπολέυν και η φατρία της έπεισαν τον Ερρίκο ότι ο Γούλσεϋ επιβράδυνε σκόπιμα τις διαδικασίες. Ως αποτέλεσμα, ο Γούλσεϋ συνελήφθη το 1529 και ο Πάπας αποφάσισε ότι η επίσημη απόφαση πρέπει να ληφθεί στη Ρώμη, όχι στην Αγγλία. Το 1529 ο Γούλσεϋ έχασε το κυβερνητικό γραφείο και την περιουσία του, συμπεριλαμβανομένης της υπέροχης διευρυμένης κατοικίας του στο Χάμπντον Κορτ, το οποίο ο Ερρίκος πήρε για να αντικαταστήσει το Παλάτι του Γουέστμινστερ ως τη δική του κύρια κατοικία στο Λονδίνου. Στον Γούλσεϋ επιτράπηκε να παραμείνει Αρχιεπίσκοπος της Υόρκης. Ταξίδεψε στο Γιορκσάιρ για πρώτη φορά στην καριέρα του, αλλά στο Κάουουντ στο Βόρειο Γιορκσάιρ, κατηγορήθηκε για προδοσία και διατάχθηκε να επιστρέψει στο Λονδίνο από τον Ερρίκο Πέρσι, 6ο Earl κόμη του Νορθάμπερλαντ. Όντας σε μεγάλη αγωνία, ξεκίνησε για την πρωτεύουσα με τον προσωπικό του ιερέα, τον Έντμουντ Μπόνερ. Στο ταξίδι αρρώστησε και πέθανε στο Λέστερ στις 29 Νοεμβρίου 1530, περίπου στα 57 του. Σύμφωνα με τη συνήθεια του να ανεγείρει υπέροχα κτίρια στο Χάμπτον Κορτ, στο Γουέστμινστερ και στην Οξφόρδη, ο Γούλσεϋ είχε σχεδιάσει έναν υπέροχο τάφο στο Ουίνδσορ από τους Μπενεντέτο ντα Ροβετσάνο και Τζιοβάνι ντα Μαϊάνο, αλλά θάφτηκε στο Αβαείο του Λέστερ (πλέον Αβαείο Παρκ) χωρίς μνημείο. Ο Ερρίκος Η' σκέφτηκε να χρησιμοποιήσει την εντυπωσιακή μαύρη σαρκοφάγο για τον εαυτό του, αλλά ο Λόρδος Νέλσον βρίσκεται τώρα σε αυτό, στην κρύπτη του καθεδρικού ναού του Αγίου Παύλου. Ο Ερρίκος παίρνει συχνά τα εύσημα για καλλιτεχνική πατρωνία που ανήκει κανονικά στον Γούλσεϋ. Ο Γούλσεϋ έζησε σε έναν «μη κανονικό» γάμο για περίπου μια δεκαετία με μια γυναίκα που ονομαζόταν Τζόαν Λάρκ του Γιάμουθ, Νόρφολκ. Το διάταγμα ότι οι ιερείς, ανεξάρτητα από τις λειτουργίες τους ή τον χαρακτήρα του έργου τους, πρέπει να παραμένουν άγαμοι δεν είχε γίνει αποδεκτό ολόψυχα στην Αγγλία. Στη συνέχεια ο Γούλσεϋ απέκτησε δύο παιδιά και τα δύο προτού γίνει επίσκοπος: ένα γιος, τον Τόμας Γουίντερ (γεννήθηκε γύρω στο 1510) και μία κόρη, την Ντόροθυ (γεννήθηκε γύρω στο 1512) και οι δύο έζησαν μέχρι την ενηλικίωση . Ο γιος στάλθηκε για να ζήσει με μια οικογένεια στο Γουίλσντεν και διδάχθηκε στα πρώτα του χρόνια από τον Μορίς Μπίρκινσο. Αργότερα παντρεύτηκε και απέκτησε δικά του παιδιά. Η Ντόροθι υιοθετήθηκε από τον Τζον Κλάνσυ, και σε αργότερα τοποθετήθηκε στο μοναστήρι στο Αβαείο του Σάφτσμπουρι . Μετά τη διάλυση των μοναστηριών υπό τον Τόμας Κρόμγουελ, της δόθηκε σύνταξη. Μετά την ταχεία προώθησή του, η Λάρκ έγινε πηγή αμηχανίας για τον Γούλσεϋ, ο οποίος κανόνισε τον γάμο της με τον Τζορτζ Λέι του Άντλιγκτον, στο Τσέσαϊρ, γύρω στο 1519 και πλήρωσε ο ίδιος την προίκα της. Ο Ερρίκος Η' έχτισε ένα αρχοντικό για τον Λέι στο Τσέσνατ Γκρέιτ Χάουζ. Armstrong, Alastair (2008). Henry VIII – Authority, Nation and Religion, 1509–1540. Pearson Education. ISBN 978-0-435-30810-0. Bernard, G. W. (1986). War, Taxation, and Rebellion in Early Tudor England: Henry VIII, Wolsey, and the Amicable Grant of 1525. Harvester Press. ISBN 978-0-312-85611-3. Bindoff, Stanley Thomas (1950). Tudor England. Penguin. Brydges, Sir Egerton (1815). Censura literaria: Containing titles, abstracts, and opinions of old English books, with original disquisitions, articles of biography, and other literary antiquities. Printed for Longman, Hurst, Rees, Orme, and Brown. Chaney, Edward (1998). «Early Tudor tombs and the rise and fall of Anglo-Italian relations; Quo Vadis?». The Evolution of the Grand Tour. Psychology Press. ISBN 978-0-7146-4577-3. Crosby, Colin (n.d.). «Cardinal Wolsey Statue (Leicester)». Colin Crosby Heritage Tours. Davies, C. S. L. (23 September 2010). «Richard Fox». Oxford Dictionary of National Biography (online έκδοση). Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/10051. (Subscription or UK public library membership required.) Fletcher, Stella (2009). Cardinal Wolsey: A Life in Renaissance Europe. Bloomsbury. ISBN 978-1-84725-245-6. Gunn, S.J. (3 January 2008). «Henry VII». Oxford Dictionary of National Biography (online έκδοση). Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/12954. (Subscription or UK public library membership required.) Guy, John S. (1988). Tudor England. Oxford: University Press. ISBN 978-0-19-873088-0. Gwyn, Peter J (2011). The King's Cardinal: The Rise and Fall of Thomas Wolsey. Random House. ISBN 978-1-4464-7513-3. Harris, Barbara (1989). «Power, Profit, and Passion: Mary Tudor, Charles Brandon, and the Arranged Marriage in Early Tudor England». Feminist Studies 15 (1): 59–88. doi:10.2307/3177818. Ives, E. W. (21 May 2009). «Henry VIII». Oxford Dictionary of National Biography (online έκδοση). Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/12955. (Subscription or UK public library membership required.) Jack, Sybil M. (5 January 2012). «Thomas Wolsey». Oxford Dictionary of National Biography (online έκδοση). Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/29854. (Subscription or UK public library membership required.) James, Sara Nair (2009). «Cardinal Wolsey: The English Cardinal Italianate». Στο: Cobb, Christopher. Renaissance Papers 2008. Camden House. ISBN 9781571133977. Kilgarriff, Michael. «Henry Irving and the Phonograph: Bennett Maxwell». Theirvingsociety.org.uk. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαρτίου 2012. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2012. Lock, Julian (23 September 2010). «Wynter [Winter], Thomas». Oxford Dictionary of National Biography (online έκδοση). Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/57073. (Subscription or UK public library membership required.) Macdougall, Norman (1989). James IV. John Donald. ISBN 978-0-85976-200-7. Mackie, John Duncan (1952). The Earlier Tudors, 1485-1558. Oxford: Clarendon Press. ISBN 978-0-19-821706-0. Mackie, R.L.· Spillman, Anne, επιμ. (1953). Letters of James IV. Scottish History Society. Mattingly, Garrett (1938). «An Early Nonaggression Pact». The Journal of Modern History 10 (1): 1–30. doi:10.1086/243493. Matusiak, John (2014). Wolsey: The Life of King Henry VIII's Cardinal. History Press. ISBN 978-0-7509-5776-2. Scarisbrick, J. J. (1968). Henry VIII. University of California Press. Truman, C.N. (30 Μαρτίου 2007). «Henry VII and Ordinary Revenue». History Learning Site. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2012. Scarisbrick, J. J. (28 May 2015). «William Warham». Oxford Dictionary of National Biography (online έκδοση). Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/28741. (Subscription or UK public library membership required.) Williams, Neville (1976). The Cardinal and the Secretary: Thomas Wolsey and Thomas Cromwell. Macmillan. ISBN 978-0-02-629070-8. Bernard, G. W. "The fall of Wolsey reconsidered." Journal of British Studies 35.3 (1996): 277–310. Cavendish, George. The Life and Death of Cardinal Wolsey, 1611. (Cavendish was gentleman usher to Thomas Wolsey.) Thomas Cocke, “'The Repository of Our English Kings': The Henry VII Chapel as Royal Mausoleum.” Architectural History, Vol. 44, Essays in Architectural History Presented to John Newman. (2001), 212–220 Ferguson, Charles W. Naked to Mine Enemies: The Life of Cardinal Wolsey. (2 vol 1958). online vol 1; online vol 2 Jonathan Foyle, “A Reconstruction of Thomas Wolsey’s Great Hall at Hampton Court Palace,” Architectural History, vol. 45 (2002), 128–58. Gunn, S. J. and P.G. Lindley. Cardinal Wolsey: Church, State & Art (1991) 329pp. Steven Gunn, “Anglo-Florentine Contacts in the Age of Henry VIII,” in Cinzia Sicca and Louis Waldman, eds. The Anglo-Florentine Renaissance: Art for the Early Tudors (New Haven: Yale University Press, 2012), 19–48. Gwyn, Peter. "Wolsey's foreign policy: the conferences at Calais and Bruges reconsidered." Historical Journal 23.4 (1980): 755–772.* Sara Nair James, Art in England: the Saxons through the Tudors: 600–1600. Oxford [UK]: Oxbow/Casemate Publishing, 2016. P. G. Lindley, “Introduction” and “Playing Check-mate with Royal Majesty? Wolsey's Patronage of Italian Renaissance Sculpture,” in Cardinal Wolsey: Religion, State and Art, S. J.Gunn and P. G. Lindley eds., (Cambridge, 1991), 1–53 and 261–85. Pollard, A. F. Wolsey. (1929). online Ridley, Jasper. Statesman and Saint: Cardinal Wolsey, Sir Thomas More and the Politics of Henry VIII. Viking, 1983. online Schwartz-Leeper, Gavin. From Princes to Pages: The Literary Lives of Cardinal Wolsey, Tudor England's 'Other King'. Brill, 2016. online Tim Tatton-Brown, Lambeth Palace: A History of the Archbishops of Canterbury and their Houses (London: SPCK, 2000) Williams, Robert Folkestone. Lives of the English Cardinals..., 2006. Wilson, Derek (6 Απριλίου 2002). In the Lion's Court: Power, Ambition, and Sudden Death in the Reign of Henry VIII. St Martins Press. ISBN 978-0-312-28696-5. Simon Thurley, “The Domestic Building Works of Cardinal Wolsey,” in Cardinal Wolsey: Religion, State and Art, ed. S. J. Gunn and P. G. Lindley (Cambridge University Press, 1991), 76-102. Simon Thurley, The Lost Palace of Whitehall (London: The Royal Institute of British Architects, 1998). Neville Williams, The Tudors: A Royal History of England, Antonia Fraser, ed (Berkeley: University of California Press, 2000). Neville Williams, Henry VIII and His Court (1971). William E. Willkie, The Cardinal Protectors of England. (New York: Cambridge University Press, 1974) Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Thomas Wolsey στο Wikimedia Commons