Βαρβάρα του Βρανδεμβούργου, μαρκησία της Μάντουα

Η Βαρβάρα, γερμ. Barbara von Brandenburg-Kulmbach von Hohenzollern (1422 - 7 Νοεμβρίου 1481) από τον Οίκο των Χοεντσόλερν ήταν κόρη του μαργράβου του Βρανδεμβoύργου-Κούλμπαχ και με τον γάμο της έγινε μαρκησία της Μάντουα. Για τον ισχυρό χαρακτήρα της και τη δυνατή φύση της την αποκαλούσαν "αντρογυναίκα". Έγινε επίτροπος της Μάντουα κατά τις απουσίες του συζύγου της μεταξύ 1445-55. Θεωρείται σημαντική μορφή της Αναγέννησης και μαθήτρια του Βιτορίνο ντα Φέλτρε.

 Ήταν κόρη του Ιωάννη μαργράβου του Βρανδεμβούργου-Κούλμπαχ και της Βαρβάρας των Ασκάνια, κόρης του Ροδόλφου Γ΄ δούκα της Σαξονίας-Βίτενμπεργκ. Ο αρραβώνας της με τον Λουδοβίκο Γ΄, τότε διάδοχο της Μάντουα, έγινε στις 5 Ιουλίου και ο γάμος στις 12 Νοεμβρίου 1433 στη Μάντουα. Ήταν μόλις 10 ετών και πέρασε το τελευταίο μέρος της νεότητάς της στη Μάντουα. Tον γάμο της κανόνισε εν μέρει ο θείος της Σιγισμούνδος της Ουγγαρίας, Βοημίας & Γερμανίας. Η Βαρβάρα ήταν μνηστευμένη με τον Γιόακιμ του Στέτιν σε μία συμφωνία ειρήνης μεταξύ του Bρανδεμβούργου και του Στέτιν το 1427, όμως ο αρραβώνας λύθηκε και ο Γιόακιμ νυμφεύτηκε την αδελφή της Ελισάβετ. Έπειτα από τον γάμο έλαβε πλήρη αναγεννησιακή παιδεία μαζί με τα άλλα παιδιά του μαρκήσιου της Μάντουα. Ήταν μαθήτρια του Βιτορίνο ντα Φέλτρε και διδάχθηκε ρητορική, μαθηματικά, φιλοσοφία, μουσική, σχέδιο, ξιφασκία, ιππασία, κολύμβηση και σπορ με μπάλα. Έμαθε ελληνικά και μπορούσε να μιλήσει τέσσερις γλώσσες. Ήταν καλά καταρτισμένη στη λογοτεχνία και έγινε γνωστή ως μία από τις πιο καλά μορφωμένες γυναίκες της πρώιμης Αναγέννησης. Το 1444 ο σύζυγός της έγινε μαρκήσιος της Μάντουα. Ήταν ενεργή ως σύμβουλος στην πολιτική του συζύγου της και ήταν υπεύθυνη για τη διπλωματική αλληλογραφία με το εξωτερικό, ιδίως σε ότι αφορούσε τις σχέσεις της Μάντοβας με τη Γερμανία. Μεταξύ των ετών 1445-55 ενήργησε συχνά ως επίτροπος της Μάντουα κατά τις απουσίες του Λουδοβίκου Γ΄ και η μετέπειτα οικονομική επιτυχία της Μάντουα αποδίδεται μερικές φορές στη Βαρβάρα. Ο πάπας Πίος Β΄ συγκάλεσε Σύνοδο στη Μάντουα (27 Μαΐου 1459 - 19 Ιανουαρίου 1460) για να ξεκινήσει μία σταυροφορία εναντίον των Οθωμανών, που είχαν καταλάβει την Κωνσταντινούπολη. Αυτό ήταν μία εκδήλωση υψηλού κύρους για τη Μάντοβα. Σε αυτό εργάστηκε με επιτυχία η Βαρβάρα πολύ καιρό πριν. Κατά τη διάρκεια αυτής της συνάντησης, η Βαρβάρα συμμετείχε σε δυναστικές διαπραγματεύσεις, που είχαν ως αποτέλεσμα τον γάμο του πρώτου γιου της με τη Μαργαρίτα της Βαυαρίας και τους γάμους τριών κορών της με τον δούκα του Μιλάνου, τον δούκα της Βυρτεμβέργης και τον κόμη της Γκορίτσια. Ο σύζυγός της απεβίωσε το 1478. Η Βαρβάρα είχε κάποια επιρροή στις αρχές της διακυβέρνησης του γιου της. Τέλος απεβίωσε το 1481. Είχε ενεργήσει ως επικεφαλής και προστάτης των τεχνών και είχε συμβάλει στο να καταστεί η Μάντουα κέντρο τέχνης και πολιτισμού στην Ιταλία της Αναγέννησης. Παντρεύτηκε το 1433 τον Λουδοβίκο Γ΄ Γκοντζάγκα δούκα της Μάντουα και είχε τέκνα: Φρειδερίκος Α΄ 1441-1484, μαρκήσιος της Μάντουα. Φραγκίσκος 1444-1483, καρδινάλιος. Ιωάννης-Φραγκίσκος 1446-1496, κόμης της Σαμπιονέτα. Σουζάννα 1447-1481, μοναχή στη Σάντα Πάολα της Μάντουα. Δωροθέα 1449-1467, παντρεύτηκε τον Γκαλεάτσο-Μαρία Σφόρτσα δούκα του Μιλάνου. Καικιλία 1451-1472, μοναχή στη Σάντα Πάολα της Μάντουα. Ροδόλφος 1452-1495, κύριος του Καστιλιόνε. Δισεγγονός του ήταν ο άγος Αλοΰσιος (Λουίτζι). Βαρβάρα 1455-1503, παντρεύτηκε τον Έμπερχαρντ Α΄ δούκα της Βυρτεμβέργης. Λουδοβίκος 1460-1511, επίσκοπος της Μάντουα. Πάολα 1463-1497, παντρεύτηκε τον Λεονάρδο κόμη της Γκορίτσια. Φεντερίκο, Μανταλένα, Ελιζαβέτα, απεβίωσαν μωρά. Dizionario Biografico degli Italiani - Volume 6 (1964)