Ιωάννα της Αυστρίας, πριγκίπισσα της Πορτογαλίας

Η Ιωάννα (καστιλιανικά: doña Juana de Austria, πορτογαλ. Dona Joana de Áustria, 24 Ιουνίου 1535 - 7 Σεπτεμβρίου 1573) από τον Οίκο των Αψβούργων ήταν πριγκίπισσα (infanta) της Ισπανίας και της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και με τον γάμο της έγινε πριγκίπισσα διαδόχου της Πορτογαλίας. Ανέλαβε αντιβασίλισσα της Ισπανίας το 1554-56 και το 1556-59.

 Γεννήθηκε στην Αυλή της Μαδρίτης, κόρη του Καρόλου Ε΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (Κάρολος Α΄ της Ισπανίας) και της Ισαβέλλας των Αβίς, κόρης του Εμμανουήλ Α΄ της Πορτογαλίας. Αδέλφια της ήταν ο Φίλιππος Β΄ της Ισπανίας και η Μαρία της Αυστρίας, σύζυγος του Μαξιμιλιανού Β΄ της Αγίας Ρωμαίκής Αυτοκρατορίας. Έλαβε το όνομα Ιωάννα, επειδή την ημέρα που γεννήθηκε (24 Ιουνίου) εορτάζεται το γενέθλιο του Αγίου Ιωάννου του Βαπτιστή και επειδή η εκ πατρός μάμμη της ήταν η Ιωάννα Α΄ της Καστίλης. Ήταν 4 ετών, όταν απεβίωσε η μητέρα της και την εμπιστεύτηκαν στην δόνα Λέονορ δε Μασκαρένιας. Στην ηλικία των 8 ετών μπορούσε να καταλάβει λατινικά και να παίξει αρκετά μουσικά όργανα. Στα 17 της χρόνια παντρεύτηκε δι' αντιπροσώπου τον (δύο φορές) εξάδελφό της Ιωάννη Εμμανουήλ, Διάδοχο της Πορτογαλίας, ο οποίος ήταν 15 ετών. Ο γάμος έγινε τον Ιανουάριο του 1522 και η Ιωάννα έφθασε στην Αυλή της Λισαβόνας τον Νοέμβριο. Όμως ο διάδοχος ασθένησε από τύφο και απεβίωσε στις 2 Ιανουαρίου 1554. Η Ιωάννα, που ήταν έγκυος, γέννησε 18 μέρες μετά τον Σεβαστιανό. Επέστρεψε στην Ισπανία τον Μάιο του 1554, καθώς της το ζήτησε ο πατέρας της. Άφησε το νεογέννητο στην πεθερά της Αικατερίνη των Αψβούργων-Ισπανίας, που ήταν και αδελφή του πατέρα της. Σύντομα μετά τη γέννηση του Σεβαστιανού, η Ιωάννα κλήθηκε στη Μαδρίτη για να γίνει αντιβασίλισσα στη θέση του αδελφού της Φιλίππου Β΄, καθώς αυτός θα απουσίαζε στην Αγγλία από το 1554 για να παντρευτεί τη Μαρία Α΄ της Αγγλίας. Εκπλήρωσε τον ρόλο της με ευφυΐα και αποτελεσματικότητα. Η Ιωάννα δεν ξαναπαντρεύτηκε και δεν επέστρεψε στην Πορτογαλία. Δεν ξαναείδε τον γιο της, αν και του έστελνε επιστολές και είχε πορτραίτα του σε διάφορες ηλικίες, έτσι μπορούσε να δει πώς έμοιαζε. Το 1557 ο γιος της έγινε βασιλιάς της Πορτογαλίας. Το 1557 η Ιωάννα ίδρυσε τη μονή της Κυρίας Ημών της Παρηγορίας (Nuestra Señora de la Consolación) για τις μοναχές του Τάγματος των Πενήτων της Αγίας Κλάρας, γνωστές και ως οι "Απορριπτόμενες Κλαρίσες" (ισπαν. clarisas descalzas), διότι δεν φορούσαν υποδήματα ή φορούσαν σανδάλια. Τώρα η μονή είναι γνωστή ως των Βασιλικών Απορριπτόμενων (Descalzas Reales) ή των Βασιλικών Ξυπόλυτων, εν μέρει λόγω των δεσμών της και διότι η μονή συνεχίζει να ελκύει γυναίκες της αριστοκρατίας ως μοναχές. Η μονή είναι τώρα ένα εθνικό μνημείο και κατέχει μία συλλογή τέχνης. Ιδρύθηκε στο βασιλικό ανάκτορο όπου η Ιωάννα γεννήθηκε και όπου ο Κάρολος Ε΄ διέμενε, όσο ήταν στη Μαδρίτη. Η Ιωάννα είχε κατ' επανάληψη μεσολαβήσει υπέρ του νέου Τάγματος των Ιησουιτών, που είχε ιδρύσει ο Ιγνάτιος της Λογιόλα. Φημολογείται, ότι το 1555 είχε γίνει δεκτή σε αυτό το -για άνδρες μόνο- Τάγμα με το ψευδώνυμο "Ματέο Σάντσεθ". Αλληλογραφούσε με τον Ιγνάτιο Λογιόλα και το Φρανθίσκο Μπόρχα. Πέθανε το 1573 σε ηλικία 38 ετών στο Ελ Εσκοριαλ. Τάφηκε στη μονή που είχε ιδρύσει. Παντρεύτηκε το 1552 τον Ιωάννη Εμμανουήλ, Διάδοχο της Πορτογαλίας, και είχε τέκνο: Σεβαστιανός (1554 - 1578), Βασιλιάς της Πορτογαλίας. Armstrong, Edward (1911). "Charles V. (Roman Emperor)" . In Chisholm, Hugh (ed.). Encyclopædia Britannica. 5 (11th ed.). Cambridge University Press. Stephens, Henry Morse (1903). The story of Portugal. G.P. Putnam's Sons. pp. 139, 279. Retrieved 23 October 2018.