Γκορμ ο Παλαιός

Ο Γκορμ ο Παλαιός (Gormus Senex, πριν το 900 - 958) ήταν ο πρώτος ιστορικά βασιλιάς της Δανίας (936 - 958) και γιος του ημιμυθικού βασιλιά της Δανίας Αρθακανούτου Α΄. Το επίκεντρο της βασιλείας του ήταν το Γιέλινγκ από το οποίο δημιούργησε τους περίφημους Λίθους του Γιέλινγκ προς τιμή της συζύγου του Τίρα. Ο χρονικογράφος Αδάμ της Βρέμης αναφέρει ότι ο πατέρας του Αρθακανούτος καταγόταν από τη Νορθουμπρία και στις αρχές του 10ου αιώνα κέρδισε την εξουσία στη Δανία.

 Ο Αρθακανούτος εκθρόνισε τον νεαρό βασιλιά Σίγκτριγκ Γκνίπασον αναλαμβάνοντας την εξουσία στη Δυτική Δανία, όταν πέθανε τον διαδέχτηκε ο γιος του Γκορμ. Ο Σνόρρι Στούρλουσον αναφέρει ότι ο Γκορμ κατέκτησε με τη βία ένα τμήμα του βασιλείου του από τους Γκνίπα και Αδάμ αποδεικνύοντας ότι το βασίλειο είχε διαιρεθεί πριν κατακτήσει ο Γκορμ την περιοχή, φιλοξένησε τον αρχιεπίσκοπο του Αμβούργου και της Βρέμης Ουνί, σύμφωνα με τις λίθους του Γιέλινγκ ο γιος του Χάρολντ ο Κυανόδους κατέκτησε όλους τους Δανούς σε αντίθεση με τον Γκορμ ο οποίος βασίλευσε σε ολόκληρη τη Γιουτλάνδη με έδρα το Γιέλινγκ. Ο Γκορμ παντρεύτηκε την Τίρα με αμφίβολη καταγωγή, ίδρυσε το πρώτο μεγάλο ταφικό μνημείο στο Γιέλινγκ και τον πρώτο από τους λίθους του Γιέλινγκ, ήταν πατέρας τριών γιων του Το, του Κνούτου και του Χάραλντ Α΄ της Δανίας, πιθανότατα θυγατέρα τους ήταν και η Γκούνχιλντ, μητέρα των βασιλέων. Στη σύζυγο του Τίρα πιστοποιείται η κατασκευή του Ντάνεβιρκ ενός μεγάλου τοίχου στα νότια σύνορα της Δανίας προκειμένου να προστατέψι τη χώρα του από τους Σάξονες γείτονες του, οι περισσότερες ενδείξεις αναφέρουν ότι υπήρχε αλλά ο ίδιος το επέκτεινε κατά μήκος του Σλέσβιχ. Ο Γκορμ πέθανε τον χειμώνα του 958 - 959, το ταφικό του μνημείο κατασκευάστηκε από ξυλεία που κόπηκε το 958. Ο Αρίλντ Χουίτφελντ αναφέρει : "Οι τρεις γιοι του βασιλιά ήταν Βίκινγκ πολεμιστές, ξεκίνησαν από τη Δανία προκειμένου να πραγματοποιήσουν επιδρομές και λεηλασίες. Ο Χάραλντ επέστρεψε στη Δανία για να ανακοινώσει ότι ο αδελφός του Κνούτος σκοτώθηκε στην προσπάθεια του να λεηλατήσει το Δουβλίνο, ένας ύπουλος τον σκότωσε με ένα τόξο στα μάτια την ώρα που έβλεπε παιχνίδια τη νύχτα. Δεν τολμούσε κανένας να πει στον βασιλιά Γκορμ το τραγικό γεγονός, η βασίλισσα Τίρα εμφανίστηκε μπροστά του με ένα μαύρο φόρεμα, ο βασιλιάς τη ρώτησε για ποιον λόγο το φοράει και εκείνη απάντησε : "Βασιλιά μου είχες δυο γεράκια ένα άσπρο και ένα γκρι, το άσπρο πέταξε πολύ μακριά ξέφυγε από τα άλλα και έσπασε τα φτερά του, τώρα δεν μπορεί να σου φέρει πλέον το άσπρο τροφή, θα σου τη φέρνει μόνο το γκρι". Ο Γκορμ κατάλαβε αμέσως τι συνέβη, η απάντηση του ήταν : "Ο γιος μου είναι νεκρός, θρηνεί ολόκληρη η Δανία". Ο Γκορμ έπεσε σε τόσο τεράστια θλίψη που πέθανε την επόμενη μέρα". Η περιγραφή αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις αναφορές των λίθων του Γιέλινγκ οι οποίες αναφέρουν ότι ο Γκορμ πέθανε μετά τη σύζυγο του Θύρα. Οι αρχαιολόγοι έχουν ανακαλύψει ότι η Θύρα είχε ταφεί σε έναν λόφο στο Γιέλινγκ στον οποίο ετάφη αργότερα και ο Γκορμ, αργότερα ο γιος τους Χάραλντ ο Κυανόδους έκτισε μια πέτρινη εκκλησία στο Γιέλινγκ στην οποία μετέφερε τους γονείς του. Ο σκελετός που βρέθηκε στην αρχαία εκκλησία του Γιέλινγκ πιθανότατα να ήταν του Γκορμ αλλά το ζήτημα βρίσκεται υπό αμφισβήτηση. Στην εποχή της βασιλείας του Γκορμ οι Δανοί ήταν ακόμα παγανιστές λατρεύοντας τους αρχαίους Σκανδιναβούς θεούς, ο γιος του Χάραλντ ο Κυανόδους έφερε τον χριστιανισμό στη Δανία. Ο Γκόρμ ονομάστηκε παλιός επειδή θεωρείται ο γενάρχης των βασιλέων της Δανίας, ο Σάξων ο Γραμματικός αναφέρει ότι πέθανε υπέργηρος και ότι ήταν τυφλός όταν ο γιος του Κνούτος δολοφονήθηκε. Birkeb?k, Frank (2003). Vikingetiden i Danmark. Viborg: Sesam. Hybel, Nils (2003). Danmark i Europa: 750-1300. Kobenhavn: Museum Tusculanums forlag. Johannessen, Kare (2001). Politikens bog om Danmarks vikingetid. Politikens handboger. Kobenhavn: Politikens forlag. Sawyer, P. H. (1999). The Oxford Illustrated History of the Vikings. Oxford: Oxford University Press. Thiedecke, Arendse, and Thiedecke, Johnny (2003). De danske vikinger: samfund, kongemagt og togter ca. 700-1050. Valby: Pantheon.