Γάγιεγο

Ο ποταμός Γάγιεγο (ισπανικά: río Gállego, αραγωνικά: río Galligo) είναι ποταμός της Ισπανίας που ρέει μέσα από την αυτόνομη κοινότητα της Αραγωνίας. Είναι ένας από τους κύριους παραποτάμους του ποταμού Έβρου. Απορρέει σε μια λεκάνη έκτασης 4.008,8 τ.χλμ. και έχει μήκος 193,2 χλμ. Το ιδιαίτερο όνομα του ποταμού αυτού προέρχεται από το λατινικό όνομα του τόπου προέλευσης του, τη Γαλατία (Gallicus): Gállego.

 Ο ποταμός Γάγιεγο πηγάζει στην πυρηναϊκή τοποθεσία Col d'Aneu, στα 2.200 μέτρα υψόμετρο, στην περιοχή του λόφου της Portalet. Περνάει μέσα από την Κοιλάδα της Τένα, διατρέχοντας στους δήμους Sallent, Παντικόσα, και Biescas, κόβοντας τις οροσειρές των Πυρηναίων στην Foz de Santa Elena. Από το Σαμπινιάνιγο αρχίζει να διαγράφει μια ευρεία καμπή μέχρι το Triste, από όπου συνεχίζει και πάλι την αρχική του κατεύθυνση Βορά-Νότου που δεν την αφήνει μέχρι την ενσωμάτωσή του στον ποταμό Έβρο, στο ύψος της Σαραγόσας. Στην άνω λεκάνη είναι όπου λαμβάνει τους κύριους παραποτάμους: Aguas Limpias (ρυθμίζεται από το φράγμα της Σάρρα), Caldarés, Escarra, Lana Mayor και Aurín, οι οποίοι καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το ποσοστό ροής και τα χαρακτηριστικά του ποταμού Γάγιεγο. Στη μέση και κάτω λεκάνη, τα ποτάμια Guarga, Seco, Asabón και Sotón παρέχουν μικρή ροή. Η πορεία του ποταμού ρυθμίζεται από τα υδροηλεκτρικά φράγματα των Γάγιεγο, Lanuza, Búbal, Σαμπινιάνιγο και εκείνα της άρδευσης της La Peña και της Ardisa, από τα οποία προέρχεται το νερό στο υδραγωγείο της Sotonera μέσω του καναλιού του Γάγιεγο (90 m³/δευτερόλεπτο). Τα κατάντη του υδραγωγείου της Ardisa, στο δήμο Puendeluna, συγκεντρώνονται σε ένα φράγμα, από όπου αναχωρεί το κανάλι, που περνώντας από τις πόλεις Puendeluna και Marracos, παρέχει νερό στο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος Salto del Lobo για να επιστρέψουν στη συνέχεια τα νερά και να ενταχθούν και πάλι στη ροή του ποταμού. Τα κατάντη της κοίτης συναντάνε νέα φράγματα, όπως αυτό της Ontinar ή του Rabal, τα οποία τροφοδοτούν τα συστήματα άρδευσης μέσω των αρδευτικών τάφρων των Camarera, Urdán, ή Rabal. Η ροή του ποταμού Γάγιεγο στις εκβολές του στη Σαραγόσα είναι ασθενής, η έντονη ρύθμιση και οι διακλαδώσεις της ροής έχουν ως αποτέλεσμα η πραγματική του μέση ροή να αντιστοιχεί μόλις στο 10% της φυσικής του ροής. Στην ανώτερη πορεία του, ανάμεσα στη δεξαμενή της Lanuza και σε αυτή της Búbal, βρίσκονται τα στενά φαράγγια της Escarrilla και της Costechal, που χωρίζονται από τις εκβολές του ποταμού Escarra, και τα δύο είναι ιδανικά για την ανάπτυξη του αθλήματος της καταρίχησης φαραγγιών. Στο ανώτερο τμήμα του, ασκείται το σπορ του κανόε-καγιάκ σε άγρια νερά, όπως και στους παραποτάμους του, στον Caldares και στον Escarra. Ωστόσο, η δραστηριότητα αυτή, μαζί με το ράφτινγκ, φθάνει τη μέγιστη ανάπτυξη της στο τμήμα Murillo de Gállego, στα κατάντη του υδραγωγείου της Peña, περιοχή στην οποία ο ποταμός συμβάλει σημαντικά στην τοπική οικονομία. Το ποτάμι έχει υποστεί σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις που οφείλεται σε μια σημαντική διαρροή λινδανίου (εξαχλωροκυκλοεξάνιο) από μια εταιρεία φυτοφαρμάκων, μόλυνση που έπληξε μέρος του δήμου. Σύμφωνα με επίσημες πηγές, μεταξύ των ετών 1975 και 1989 απορρίφθηκαν μεταξύ 115.000 και 160.000 τόνων τοξικών αποβλήτων σε δύο χώρους υγειονομικής ταφής στο Σαμπινιάνιγο, τα οποία με κάποιο τρόπο διέρρευσαν μερικώς προς στο ποτάμι. Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Gállego River στο Wikimedia Commons