Ζούλφικαρ Άλι Μπούτο

Ο Ζούλφικαρ Άλι Μπούτο (Αγγλικά: Zulfikar Ali Bhutto, Urdu: ذوالفقار علی بھٹو, Sindhi: ذوالفقار علي ڀُٽو, IPA: [zʊlfɪqɑːɾ ɑli bʱʊʈːoː], 5 Ιανουαρίου 1928 - 4 Απριλίου 1979) ήταν Πακιστανός πολιτικός, ο ένατος πρωθυπουργός της χώρας του από το 1973 έως το 1977 ενώ προηγούμενα, από το 1971 έως το 1973 υπηρέτησε ως ο 4ος πρόεδρος του Πακιστάν. Είχε το προσωνύμιο Κουέντ-ι-Αουάμ (قا ئد عوام - Quaid-i-Awam, αποδίδεται ως ο "ηγέτης του λαού"), ενώ ήταν ο ιδρυτής του "Κόμματος του Λαού" (Pakistan People's Party-PPP) στου οποίου διατηρήθηκε στην ηγεσία έως και την ημέρα της εκτέλεσής του, το 1979 κατόπιν μιας αμφιλεγόμενης δίκης στο Ανώτατο Δικαστήριο με την κατηγορία ότι ήταν ο ηθικός αυτουργός της δολοφονίας ενός πολιτικού του αντιπάλου. Στην ουσία, τη δίκη κατεύθυνε ο διάδοχός του, δικτάτορας αξιωματικός του Πακιστανικού Στρατού Ζία Ουλ Χακ που τον είχε ανατρέψει με πραξικόπημα.

 Ο Άλι Μπούτο είχε λάβει υψηλή εκπαίδευση στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ και στην Οξφόρδη όπου σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες. Υπηρέτησε σε διάφορα τοπικά αξιώματα και το 1963 διορίσθηκε υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν σε μια κρίσιμη περίοδο αφού δυο χρόνια αργότερα η χώρα του ενεπλάκη σε πόλεμο με τη γειτονική Ινδία με αφορμή τη διεκδίκηση της επαρχίας του Κασμίρ. Ο Μπούτο ήρθε τότε σε ρήξη με τον πρόεδρο Αγιούμπ (Ayub) και αποπέμφθηκε από την κυβέρνηση για να ιδρύσει, στα 1967 το Κόμμα του, με το οποίο έλαβε μέρος στις γενικές εκλογές που προκήρυξε ο νέος πρόεδρος Γιάχια Χαν το 1970. Το αποτέλεσμα των εκλογών δεν οδήγησε σε ισχυρή πλειοψηφία κανένα από τα δυο πρώτα κόμματα. Σύντομα ξέσπασε πόλεμος Πακιστάν-Μπανγκλαντές (1971) και ο Μπούτο ανέλαβε πρόεδρος ενώ παράλληλα κήρυξε τη χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Ο πόλεμος τερματίσθηκε με τη συμφωνία της Σίμλα, στα 1972 Στην εξωτερική πολιτική, ο Μπούτο ανέπτυξε τις σχέσεις με την ΕΣΣΔ, την Κίνα, τη Σαουδική Αραβία, ενώ αναγνώρισε το Μπανγκλαντές και φιλοξένησε στη Λαχώρη το δεύτερο συνέδριο του Ισλαμικού Συμβουλίου στα 1974. Στα εσωτερικά θέματα ψήφισε νέο Καταστατικό Χάρτη (1973) από τον οποίο ευνοήθηκε ο Φαζάλ Ιλαχί που ανέλαβε την προεδρία, καθώς ο Μπούτο ανακηρύχθηκε πρωθυπουργός. Ακόμη, προσπάθησε να επιλύσει προβλήματα στην επαρχία του Βελουχιστάν αλλά οι ενέργειές του οδήγησαν σε συγκρούσεις και προκάλεσαν εμφύλιο σπαραγμό με πολλές απώλειες. Θεμελίωσε επίσης, το Πυρηνικό Πρόγραμμα της χώρας του, επέφερε οικονομικές μεταρρυθμίσεις και εθνικοποίησε βιομηχανίες, τομείς δημόσιας υγείας και εκπαιδευτικά ιδρύματα. Όλα αυτά οδήγησαν το Πακιστάν σε οικονομική στασιμότητα. Παρόλα αυτά, αλλά και τις επικρίσεις που δέχθηκε ο Μπούτο από τους πολιτικούς του αντιπάλους, το PPP κέρδισε με άνεση τις εκλογές του 1977. Ωστόσο, το αποτέλεσμα αμφισβητήθηκε έντονα, με συνέπεια να ξεσπάσουν εκτεταμένες ταραχές που οδήγησαν τελικά στην ανατροπή του Μπούτο, από τον στρατηγό Ζία στις 5 Ιουλίου της ίδιας χρονιάς.. Καταδικάστηκε σε θάνατο και όλες οι εφέσεις απερρίφθησαν. Ο Μπούτο εκτελέστηκε με απαγχονισμό στις κεντρικές φυλακές του Ραβαλπίντι, στις 4 Απριλίου 1979.Ο Μπούτο παραμένει στη μνήμη των Πακιστανών ως ένας αμφιλεγόμενος ηγέτης, ενώ το Κόμμα του εξακολουθεί να κυριαρχεί στην πολιτική σκηνή. Η κόρη του Ζούλφικαρ Άλι Μπούτο Μπεναζίρ Μπούτο, η οποία δολοφονήθηκε το 2007, διετέλεσε δυο φορές πρωθυπουργός της χώρας.