Τροχόδρομος αεροδρομίου

Τροχόδρομος (αγγλικά: taxiway) ονομάζεται κάθε τμήμα της διαδρομής ενός αεροσκάφους σε ένα αεροδρόμιο, που συνδέει τον διάδρομο ή τους διαδρόμους προσγείωσης/απογείωσης, τους χώρους στάθμευσης αεροσκαφών, τα υπόστεγα, τους τερματικούς αεροσταθμούς και άλλες εγκαταστάσεις του αεροδρομίου μεταξύ τους. Το πλήθος και η πολυπλοκότητα των τροχοδρόμων ενός αεροδρομίου, εξαρτάται κυρίως από το μέγεθός του και τη χρήση του. Κατά κανόνα, όσο πιο μεγάλο είναι ένα αεροδρόμιο, τόσο πιο πολύπλοκο είναι το δίκτυο τροχοδρόμων του. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι τροχόδρομοι έχουν σκληρή επιφάνεια (άσφαλτος ή σκυρόδεμα), ενώ σε μικρότερα αεροδρόμια γενικής αεροπορίας, οι τροχόδρομοι μπορεί να είναι καλυμμένοι είτε από χαλίκι είτε από γρασίδι.

 Σε ένα σύστημα τροχοδρόμων διακρίνονται τα εξής είδη τροχοδρόμων: Συνδετήριοι τροχόδρομοι εξόδου (Εxit Taxiways): Είναι τα τμήματα των τροχοδρόμων, που συνδέουν κάθε διάδρομο προσγείωσης/απογείωσης με το υπόλοιπο δίκτυο των τροχοδρόμων. Ανάλογα με τη διάταξή τους, διαιρούνται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: Τροχόδρομοι εξόδου χαμηλής ταχύτητας: Πρόκειται για τροχοδρόμους, που είναι κάθετοι στον άξονα του διαδρόμου, που εξυπηρετούν, ώστε να είναι προσβάσιμοι και από τις δύο κατευθύνσεις του διαδρόμου. Λέγεται χαμηλής ταχύτητας, διότι τα αεροσκάφη, που πρόκειται να στρίψουν σε αυτές τις εξόδους, πρέπει προηγουμένως να έχουν μειώσει αρκετά την ταχύτητά τους, ύστερα από μια προσγείωση (ή αποτυχημένη επιχείρηση απογείωσης). Τροχόδρομοι εξόδου υψηλής ταχύτητας ή ταχείας εξόδου (Rapid-exit Taxiways): Πρόκειται για τροχοδρόμους, που είναι δεν κάθετοι στον άξονα του διαδρόμου, που εξυπηρετούν, αλλά σχηματίζουν γωνία μικρότερη από την ορθή, έτσι ώστε να προσβάσιμοι μόνο από μια κατεύθυνση του διαδρόμου. Αυτή η διάταξη τροχοδρόμου εξόδου, εξ' αιτίας του μεγαλύτερου μήκους της, επιτρέπει στα αεροσκάφη να εγκαταλείπουν τον διάδρομο (με υψηλότερη ταχύτητα απ' ότι στην παραπάνω περίπτωση) και να επιβραδύνουν εκτός αυτού, προτού εισέλθουν στο υπόλοιπο δίκτυο τροχοδρόμων. Το σημαντικό πλεονέκτημα της χρήσης τροχοδρόμων εξόδου υψηλής ταχύτητας είναι, ότι μειώνεται ο χρόνος εξόδου ενός αεροσκάφους και, επομένως, μειώνεται και το χρονικό διάστημα, που απαιτείται για την επόμενη επιχείρηση (απογείωση/προσγείωση) στον συγκεκριμένο διάδρομο. Συνδετήριοι τροχόδρομοι εισόδου (Εntrance Taxiways): Είναι τα τμήματα των τροχοδρόμων, που χρησιμοποιούν τα αεροσκάφη, για να εισέλθουν σε έναν διάδρομο προσγείωσης/απογείωσης. Οι τροχόδρομοι αυτοί, τέμνουν κάθετα τον διάδρομο, που εξυπηρετούν, κοντά στο κάθε άκρο του. Συνήθως, ένας τροχόδρομος εισόδου είναι ταυτοχρόνως και ο τελευταίος τροχόδρομος εξόδου αυτού του τροχοδρόμου, εφόσον μπορεί να χρησιμοποιηθεί και προς τις δύο κατευθύνσεις. Παράλληλοι τροχόδρομοι (Parallel Taxiways): Είναι ένας τροχόδρομος παράλληλος με έναν διάδρομο προσγείωσης/απογείωσης, που ενώνει όλες τις εισόδους και τις εξόδους αυτού του διαδρόμου από την ίδια πλευρά, ανεξαρτήτων αν το μήκος του είναι ίσο ή μικρότερο από το μήκος του διαδρόμου. Διπλοί παράλληλοι τροχόδρομοι από την ίδια πλευρά ενός διαδρόμου επιτρέπουν την καλύτερη μετακίνηση των αεροσκαφών από και προς αυτόν τον διάδρομο. Κάθετοι τροχόδρομοι. Τροχόδρομοι παράκαμψης (Bypass Taxiways): Πρόκειται για μικρά τμήματα τροχοδρόμων, παράλληλα με τους τροχοδρόμους εισόδου και σε κοντινή απόσταση από αυτούς. Χρησιμοποιούνται από αεροσκάφη, που περιμένουν στην ουρά αναχωρήσεων, όταν λάβουν εντολή να προσπεράσουν τα προπορευόμενα αεροσκάφη, επειδή αυτά δεν είναι έτοιμα για απογείωση και εμποδίζουν τη κυκλοφορία στην είσοδο του διαδρόμου. Γενικά παρέχει μια ευελιξία στη χρήση ενός διαδρόμου, επιτρέποντας ελιγμούς αναχωρούντων αεροσκαφών. Τροχόδρομοι χώρου στάθμευσης αεροσκαφών (Apron Taxiways): Είναι τροχόδρομοι, που βρίσκονται στη περιφέρεια ενός χώρου στάθμευσης αεροσκαφών, με σκοπό να προσφέρουν πρόσβαση σε όλο το χώρο στάθμευσης. Λωρίδες χώρου στάθμευσης αεροσκαφών (Apron Taxilanes): Είναι οι λωρίδες, που ενώνουν έναν τροχόδρομο χώρου στάθμευσης αεροσκαφών με τις θέσεις στάθμευσης των αεροσκαφών ή τις πύλες του αεροσταθμού. Οι λωρίδες χώρου στάθμευσης αεροσκαφών ανήκουν εκτός της Περιοχή Κίνησης των Αεροσκαφών. Περιοχή κράτησης αεροσκαφών (Holding Bay) ή περιοχή προπαρασκευής (run-up area): Δεν πρόκειται για είδος τροχοδρόμου, αλλά για μια καθορισμένη περιοχή, δίπλα από έναν τροχόδρομο και κοντά σε μια είσοδο ενός διαδρόμου, όπου το αεροσκάφος μπορεί να κρατηθεί ή να υπερκερασθεί (προσπεραστεί), προκειμένου να διευκολύνει την αποτελεσματική κίνηση επιφανείας των αεροσκαφών. Σε αυτή τη περιοχή, οι πιλότοι μπορούν να πραγματοποιήσουν ελέγχους και δοκιμές προπαρασκευής του κινητήρα, προτού εισέλθουν στον διάδρομο. Κάθε τροχόδρομος έχει σαν ονομασία έναν αλφαριθμητικό κωδικό αναγνώρισης, που τον κάνει μοναδικό σε ολόκληρο το δίκτυο των τροχοδρόμων ενός αεροδρομίου. Παραδείγματα τέτοιων ονομασιών είναι: "Α", "Α1", "Α2", "ΑΑ", "B", "K", "T", "W". Σε μικρά αεροδρόμια αρκεί ένας μικρός αριθμός γραμμάτων του λατινικού αλφαβήτου, για να προσδιοριστούν όλοι οι τροχόδρομοι του. Σε μεγαλύτερα αεροδρόμια, χρησιμοποιούνται περισσότερα γράμματα ή ακόμη συνδυασμοί γραμμάτων και αριθμών, για να καλυφθεί η ανάγκη ονοματοδοσίας όλων των τροχοδρόμων τους. Το πρώτο βήμα στο σχεδιασμό ενός συστήματος πινακίδων καθοδήγησης τροχοδρόμων είναι η ανάπτυξη μιας απλή και λογικής μεθόδου ονοματοδοσίας τροχοδρόμων. Ορισμένοι απλοί και λογικοί κανόνες, που ακολουθούνται είναι οι εξής: Για την αναγνώριση των τροχοδρόμων, χρησιμοποιούνται γράμματα του λατινικού αλφαβήτου. Ιδανικά, η ονοματοδοσία των τροχοδρόμων προτιμάται να ξεκινά αλφαβητικά από το ένα άκρο μέχρι το άλλο άκρο του αεροδρομίου, για παράδειγμα από δυτικά προς τα ανατολικά ή από βόρεια προς νότια. Ένα μόνο γράμμα του λατινικού αλφαβήτου ("A", "B", "C", "D", ... "Z") πρέπει να χρησιμοποιείται στην ονομασία κάθε τροχοδρόμου, ιδιαίτερα σε παράλληλους τροχοδρόμους, δηλαδή σε τροχοδρόμους, που είναι παράλληλοι με έναν διάδρομο προσγείωσης/απογείωσης, ανεξαρτήτως αν το μήκος τους είναι ίσο ή μικρότερο από το μήκος του διαδρόμου. Ονομασίες τροχοδρόμων, που περιέχουν μόνο αριθμητικό ψηφίο ή τα γράμματα "Ι" και "Ο", δεν είναι αποδεκτές, καθώς μπορεί να παρερμηνευτούν ως αριθμοί αναγνώρισης διαδρόμου. Ομοίως, δεν είναι αποδεκτή ονομασία τροχοδρόμου με το γράμμα "Χ", καθώς μπορεί να παρερμηνευθεί ως δηλωτικό κλειστού (δηλαδή ακατάλληλου για κίνηση αεροσκαφών) τροχοδρόμου ή διαδρόμου. Αν εξαντληθούν όλα τα διαθέσιμα μονά γράμματα του αλφαβήτου, τότε μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα όμοια-διπλά γράμματα ("AA", "BB", "CC", "DD", ... "ZZ"). Ανόμοια-διπλά γράμματα ("AB", "CD", ... "ZW") δεν επιτρέπονται σε καμία περίπτωση. Αν εξαντληθούν όλα τα διαθέσιμα μονά και όμοια-διπλά γράμματα, τότε χρησιμοποιούνται δύο αλφαριθμητικοί χαρακτήρες ("A1", "B8", "C4" κ.ο.κ.). Ο αριθμητικός χαρακτήρας πρέπει να έπεται του αλφαβητικού και κατά κανόνα είναι μονοψήφιος (1, 2,... 9) αν και παρακάτω αναφέρονται ορισμένες εξαιρέσεις διψήφιων αριθμητικών χαρακτήρων. Δύο αλφαριθμητικοί χαρακτήρες χρησιμοποιούνται και στην ονομασία κυρίων τροδρόμων με πολυάριθμους συνδετήριους τροχοδρόμους, δηλαδή τροχοδρόμους, που ενώνουν έναν διάδρομο με παράλληλο τροχόδρομο ή έναν τροχόδρομο με γειτονικό χώρο στάθμευσης αεροσκαφών (apron). Σε αυτές τις περιπτώσεις, επιβάλλεται οι συνδετήριοι τροχόδρομοι να ονομάζονται με δύο αλφαριθμητικούς χαρακτήρες διατηρώντας τον ίδιο αλφαβητικό χαρακτήρα και διαφοροποιώντας τον αριθμητικό (π.χ.: "D1", "D2", "D3",...), ώστε να προάγεται μια θετικότερη και λογικότερη ταυτοποίηση της θέσης ενός τροχοδρόμου και να μειώνεται ο κίνδυνος "εισβολής" σε έναν διάδρομο προσγείωσης/απογείωσης (runway incursions). Ειδικότερα, για έναν παράλληλο τροχόδρομο, οι συνδετήριοι τροχόδρομοι εισόδου και εξόδου, που βρίσκονται στα άκρα και κατά μήκος του διαδρόμου, οφείλουν να έχουν αλφαριθμητική ονομασία αναγνώρισης ως εξής. Ο αλφαβητικός χαρακτήρας ταυτίζεται με αυτόν του παράλληλου τροχοδρόμου, ενώ ο αριθμητικός χαρακτήρας ακολουθεί ένα μοτίβο συνεχών και αυξανόμενων ή μειούμενων αριθμών από το ένα άκρο του διαδρόμου προς το άλλο (π.χ. "A1", "A2", "A3", ...). Ακόμη, αν υπάρχουν παράλληλοι τροχόδρομοι και στις δύο πλευρές ενός διαδρόμου, τότε η ονομασία των συνδετηρίων τροχοδρόμων εισόδου και εξόδου, που βρίσκονται στα άκρα και κατά μήκος του ίδιου διαδρόμου, διατηρεί τον ίδιο μονό αλφαβητικό χαρακτήρα του αντίστοιχου παράλληλου τροχοδρόμου και επιπλέον έναν αριθμητικό χαρακτήρα συνεχή και αυξανόμενο ή μειούμενο. Έτσι, για παράδειγμα, από τη μια πλευρά του διαδρόμου μπορεί κανείς να συναντήσει κατά σειρά τις εισόδους/εξόδους: "Α1", "Α2", "Α3", "Α4", "Α5", "Α6" και "Α7" και από την άλλη πλευρά του διαδρόμου, να συναντήσει τις εισόδους/εξόδους είτε με αύξουσα σειρά: "Β1", "Β2", "Β3", "Β4" και "Β5" είτε με φθίνουσα σειρά: "Β5", "Β4", "Β3", "Β2", "Β1". Δηλαδή, η αρίθμηση δεν οφείλει να ξεκινά υποχρεωτικά από το ίδιο άκρο ενός διαδρόμου. Κατ' εξαίρεση των παραπάνω, τροχόδρομοι μεγάλης κυκλοφορίας, που διασταυρώνουν διαδρόμους, καλό θα ήταν να διατηρούν μια, ενιαία ονομασία και από τις δύο πλευρές κάθε διαδρόμου, που διαυσταυρώνουν. Ο φορέας εκμετάλλευσης του αεροδρομίου σε συνεργασία με τον Πύργο Ελέγχου (εφόσον υπάρχει) καθορίζουν ποιοι τροχόδρομοι είναι υψηλής κυκλοφορίας και ποιοι όχι. Για όλους τους άλλους τροχοδρόμους μικρής ή μεσαίας κυκλοφορίας, που ενώνουν ή διασχίζουν έναν διάδρομο προσγείωσης/απογείωσης, ισχύει ότι θα έπρεπε να έχουν διαφορετικές ονομασίες σε κάθε πλευρά του διαδρόμου. Αποφεύγονται συνδυασμοί γραμμάτων και αριθμών, που πιθανόν οδηγήσουν σε παρεξήγηση με τα αναγνωριστικά ενός διαδρόμου του αεροδρομίου. Για παράδειγμα, αν υπάρχουν τρεις διάδρομοι με αναγνωριστικά L4/R22, C4/C22 και R4/L22, καλό θα ήταν να αποφεύγεται η χρήση ονομασιών τροχοδρόμων, όπως: 4C, 4L ή 4R σε αυτό το αεροδρόμιο. Αν εξαντληθούν όλα τα διαθέσιμα ονόματα δύο αλφαριθμητικών χαρακτήρων, τότε μπορούν να χρησιμοποιηθούν τρεις αλφαριθμητικοί χαρακτήρες ("A10", "Α11", "Α12", ...). Ωστόσο, η χρήση αυτών των ονομάτων δεν συνιστάται εκτός αν ο συνολικός αριθμός των τροχοδρόμων εισόδου, εξόδου, παράκαμψης, σύνδεσης ή διασταύρωσης με έναν διάδρομο ή έναν χώρο στάθμευσης αεροσκαφών (apron) ή έναν αεροσταθμό υπερβαίνει τον αριθμό 9. Κάθε μεμονωμένο ή ευδιάκριτο τμήμα τροχοδρόμου πρέπει να έχει μια μοναδική ονομασία, που να μην είναι ίδια με καμία άλλη ονομασία άλλου τροχοδρόμου. Δεν χρειάζεται αλλαγή ονομασίας ενός τροχοδρόμουν αν δεν υπάρχει σημαντική διαφοροποίηση στη κατεύθυνση της διαδρομή τροχοδρόμησης. Ωστόσο, αν το συνολικό σύστημα χρειάζεται αναμόρφωση, τότε μπορεί να γίνει μια τέτοια αλλαγή και να σημανθεί κατάλληλα. Τέτοιες αλλαγές γίνονται στις διασταυρώσεις, όταν απλώς αλλάζει η ονομασία του απέναντι τροχοδρόμου ή επιπλέον ο τροχόδρομος, υπό την τρέχουσα ονομασία, αποκλίνει αριστερά ή δεξιά από την ευθεία. Αποφεύγονται ονομασίες τροχοδρόμων, που έχουν ίδιες ονομασίες με θέσεις στάθμευσης αεροσκαφών ή άλλων οχημάτων, ειδικότερα τους τροχοδρόμους, που εισέρχονται σε χώρους στάθμευσης αεροσκαφών. Αποφεύγονται οι ονομασίες τροχοδρόμους, που έχουν αναφορά σε κατεύθυνση διαδρομής ή φυσικό εμπόδιο. Αυτό περιλαμβάνει ονομασίες όπως: "inner" (εσωτερικός), "outer" (εξωτερικός), "parallel" (παράλληλος) ή "bridge" (γέφυρα). Τέτοια ψευδώνυμα ή συντομογραφίες δεν χρησιμοποιούνται στις πινακίδες καθοδήγησης τροχοδρόμων. Οι επιλογές ονομασίας των εσωτερικών ή των εξωτερικών διαδρομών γύρω από έναν αεροσταθμό θα πρέπει να ακολουθεί μια λογική συλλογιστική πορεία, προσαρμοσμένη στο περιβάλλον του αεροδρομίου. Για παράδειγμα, ο εσωτερικός τροχόδρομος θα μπορούσε να ονομαστεί “A”, ενώ ο εξωτερικός τροχόδρομος “B”.Για μεγαλύτερη βοήθεια, εκδίδονται σχεδιαγράμματα με όλες τις πληροφορίες σχετικά με τη διαδρομή και την ονομασία κάθε τροχοδρόμου καθενός αεροδρομίου, τα οποία είναι στη διάθεση κάθε πιλότου, ώστε να τα συμβουλεύεται κατά τη διάρκεια τη τροχοδρόμησής του. Η προφορά της ονομασίας αναγνώρισης ενός τροχοδρόμου γίνεται κατά χαρακτήρα, ακολουθώντας το διεθνές φωνητικό αλφάβητο: Τα βασικά χαρακτηριστικά των τροχοδρόμων είναι τα εξής: Κεντρική Γραμμή: Είναι μια μονή, συνεχής, κίτρινη γραμμή, που χαράσσεται στο μέσον κάθε τροχοδρόμου, για να παρέχει στους πιλότους ένα οπτικό στοιχείο καθοδήγησης προς τη καθορισμένη θέση προορισμού τους. Το πάχος της γραμμής κυμαίνεται μεταξύ 15 εκατοστών (6 ιντσών) και 30 εκατοστών (12 ιντσών). Το σχήμα της κεντρικής γραμμής είναι ευθεία στα ευθεία τμήματα των τροχοδρόμων και καμπύλη στα κυρτά τμήματα αυτών. Σε ανοιχτόχρωμες επιφάνειες, οι γραμμές έχουν μαύρο περίγραμμα, για να έχουν μεγαλύτερη αντίθεση και να ξεχωρίζουν. Διασταυρώσεις: Είναι πολύ συχνό, ένας τροχόδρομος να διασταυρώνεται με έναν ή περισσότερους τροχοδρόμους, δημιουργώντας διασταυρώσεις. Σε κάθε διασταύρωση χαράσσονται τόσες γραμμές, όσοι είναι και οι δυνατές επιλογές κατεύθυνσης. Ενισχυμένη κεντρική γραμμή: Σε μεγάλα εμπορικά αεροδρόμια, η κεντρική γραμμή ενός τροχοδρόμου, που οδηγεί σε διάδρομο προσγείωσης/απογείωσης ενισχύεται, για να προειδοποιήσει τους πιλότους, ότι προσεγγίζουν μια Θέση Κράτησης εν όψει Διαδρόμου (Runway Holding Position), στην οποία οφείλουν να σταματήσουν και να συνεχίσουν μόνο κατόπιν σχετικής άδειας από τον Πύργο Ελέγχου. Η ενίσχυση γίνεται στα τελευταία 46 μέτρα (150 πόδες) πριν από τη Θέση Κράτησης και περιλαμβάνει δύο ισόπαχες, παράλληλες, διακεκομμένες, κίτρινες γραμμές εκατέρωθεν της κεντρικής γραμμής, που ενισχύουν.. Πλευρική Γραμμή Τροχοδρόμου: Όταν το πλάτος του πλακόστρωτου/ασφάλτινου δαπέδου είναι μεγαλύτερο από το καθορισμένο πλάτος του τροχοδρόμου, τότε παρουσιάζεται η ανάγκη σήμανσης των πλευρικών ορίων του. Γενικά, τα πλευρικά όρια, που συνήθως ισαπέχουν από τη κεντρική γραμμή, επισημαίνονται με δύο παράλληλες, κίτρινες γραμμές, πάχους τουλάχιστον 15 εκατοστών (6 ιντσών) η καθεμιά και απέχουν 15 εκατοστά (6 ίντσες) η μία από την άλλη. Σε ανοιχτόχρωμες επιφάνειες, οι γραμμές έχουν μαύρο περίγραμμα, για να έχουν μεγαλύτερη αντίθεση και να ξεχωρίζουν. Διακρίνονται οι εξής περιπτώσεις: Συνεχής διπλή πλευρική γραμμή: Διαχωρίζει το τροχόδρομο από τον πλευρικό βραχίονα (taxiway shoulder) ή από μια εφαπτόμενη πλακόστρωτη/ασφάλτινη επιφάνεια, που δεν προορίζεται για χρήση από τα αεροσκάφη. Διακεκομμένη διπλή πλευρική γραμμή: Διαχωρίζει το τροχόδρομο από μια γειτνιάζουσα πλακόστρωτη/ασφάλτινη επιφάνεια, που προορίζεται για χρήση από τα αεροσκάφη, όπως για παράδειγμα ο χώρος στάθμευση αεροσκαφών (apron). Οι διακεκομμένες γραμμές έχουν μήκος 4,6 μέτρων (15 ποδών) και διάκενο 7,6 μέτρων (25 ποδών). Μια συνεχής και μια διακεκομμένη γραμμή: Γενικά, μια συνεχής και μια διακεκομμένη παράλληλη γραμμή διαχωρίζει τη Περιοχή Κίνησης Αεροσκαφών από τη Περιοχή Μη-Κίνησης Αεροσκαφών. Η Περιοχή Μη-Κίνησης Αεροσκαφών περιλαμβάνει συνήθως ένα τμήμα του χώρου στάθμευσης ενός αεροσταθμού, που δεν βρίσκεται υπό τον έλεγχο του Πύργου Ελέγχου. Συνήθως, αυτή η σήμανση συναντάται πλευρικά (παράλληλα ως προς τον άξονα ενός τροχοδρόμου) και συχνά ως πλευρική γραμμή τροχοδρόμου, άλλοτε συναντάται μετωπικά (κάθετα στον άξονα του τροχοδρόμου). Η συνεχής γραμμή βρίσκεται πάντα προς τη πλευρά της Περιοχής Μη-Κίνησης Αεροσκαφών, ενώ η διακεκομμένη βρίσκεται πάντα προς τη πλευρά της Περιοχής Κίνησης Αεροσκαφών. Η είσοδος των αεροσκαφών και των οχημάτων του αεροδρομίου στη Περιοχή Μη-Κίνησης Αεροσκαφών (τότε συναντάται πρώτα η διακεκομμένη γραμμή) γίνεται ελεύθερα, ενώ αντίθετα, η έξοδος από αυτή (τότε συναντάται πρώτα η συνεχής γραμμή) γίνεται πάντα μόνο κατόπιν σχετικής άδειας από τον Πύργο Ελέγχου.Ένας τροχόδρομος μπορεί να έχει διαφορετικά είδη πλευρικών γραμμών τόσο κατά πλάτος όσο και κατά μήκος του τροχοδρόμου, ανάλογα με τη φύση του περιβάλλοντος χώρου, που διασχίζει.Πλευρικός βραχίονας (Taxiway Shoulder): Οι τροχόδρομοι, οι περιοχές κράτησης και οι χώροι στάθμευσης αεροσκαφών συχνά περιβάλλονται από πλακόστρωτους βραχίονες, οι οποίοι αποτρέπουν τη διάβρωση στου εσωτερικό από το νερό και τις εκτονώσεις των καυσαερίων, που προκαλούνται από τα αεροσκάφη. Οι βραχίονες δεν προορίζονται για χρήση από τα αεροσκάφη και πιθανόν δεν αντέχουν το φορτίο ενός αεροσκάφους. Σε αντίθεση με τους βραχίονες των διαδρόμων προσγείωσης/απογείωσης, που επισημαίνονται με κίτρινες γραμμές, οι οποίες σχηματίζουν γωνία 45 μοιρών τόσο με τον άξονα του διαδρόμου, όσο και με τον κάθετο άξονα, οι βραχίονες των τροχοδρόμων φέρουν κίτρινες γραμμές, οι οποίες είναι πάντα κάθετες στη πλευρική γραμμή, που εφάπτονται, και έχουν μήκος περίπου 3 μέτρα. Σε ανοιχτόχρωμες επιφάνειες, οι γραμμές έχουν μαύρο περίγραμμα, για να έχουν μεγαλύτερη αντίθεση και να ξεχωρίζουν. Θέσεις Κράτησης Αεροσκαφών (Holding Positions): Πρόκειται για εγκάρσιες γραμμές, που υποδεικνύουν τη θέση, στην οποία τα αεροσκάφη οφείλουν να σταματήσουν εν όψει μιας διασταύρωσης είτε με κάποιον άλλον τροχόδρομο, είτε με ένα διάδρομο προσγείωσης/απογείωσης, είτε με την περιοχή προσέγγισης ενός διαδρόμου, είτε με τη κρίσιμη περιοχή ILS ενός διαδρόμου. Η ακινητοποίηση του αεροσκάφους γίνεται πάντα πίσω από τη γραμμή, έτσι ώστε να μην προεξέχει κανένα τμήμα του αεροσκάφους. Η συνέχιση της πορείας γίνεται κατόπιν σχετικής έγκρισης από τον Πύργο Ελέγχου. Γενικά, διακρίνονται οι παρακάτω Θέσεις Κράτησης:Θέση Κράτησης εν όψει Διαδρόμου (Runway Holding Position): Οι Θέσεις Κράτησης εν όψει Διαδρόμου εγκαθιστώνται 38 μέτρα (125 πόδες) με 76 μέτρα (250 πόδες) πριν από τη κεντρική γραμμή ενός διαδρόμου προσγείωσης/απογείωσης, προστατεύοντας έτσι την Περιοχή Ασφαλείας του Διαδρόμου (Runway Safety Area). Υπάρχουν τρεις τοποθεσίες, στις οποίες μπορούν να εγκατασταθούν αυτές οι θέσεις:κυρίως, σε τροχοδρόμους, που οδηγούν σε διάδρομο προσγείωσης/απογείωσης. σε τροχοδρόμους, που οδηγούν σε περιοχή προσέγγισης ενός διαδρόμου (runway approach aereas), δηλαδή τη νοητή προέκταση ενός διαδρόμου πέρα από τα κατώφλιά του. σε διάδρομο, που γίνονται επιχειρήσεις βραχείας προσγείωσης και κράτησης (Land and Hold Short operations - LAHSO), που διασταυρώνεται με έναν κύριο διάδρομο προσγείωσης/απογείωσης.Οι θέσεις αυτές επισημαίνονται με τέσσερις κίτρινες παράλληλες γραμμές, δύο συνεχείς και δύο διακεκομμένες, που απέχουν από 15 εκατοστά (6 ίντσες) μέχρι 30 εκατοστά (12 ίντσες) μεταξύ τους και εκτείνονται σε όλο το πλάτος του τροχοδρόμου ή του διαδρόμου, που είναι εγκατεστημένες. Σε ανοιχτόχρωμες επιφάνειες, οι γραμμές έχουν μαύρο περίγραμμα, για να έχουν μεγαλύτερη αντίθεση και να ξεχωρίζουν. Οι συνεχείς γραμμές βρίσκονται πάντα από τη πλευρά, που ακινητοποιούνται τα αεροσκάφη, πριν το διάδρομο, ενώ οι διακεκομμένες βρίσκονται από τη πλευρά του επικείμενου διαδρόμου. Έτσι, κατά την είσοδο, οι πιλότοι, που αντικρίζουν πρώτα τις συνεχείς γραμμές, ενημερώνονται, ότι προσεγγίζουν έναν διάδρομο προσγείωσης/απογείωσης και οφείλουν να σταματήσουν το αεροπλάνο τους ολόκληρο πριν τη γραμμή, την οποία διασχίζουν μόνο μετά από σχετική άδεια. Προειδοποιητικά, κατά τα τελευταία 46 μέτρα (150 πόδες) πριν από κάθε τέτοια θέση, η κεντρική γραμμή του τροχοδρόμου είναι ενισχυμένη. Αντίστοιχα, κατά την έξοδο, οι πιλότοι, που αντικρίζουν πρώτα τις διακεκομμένες γραμμές, διέρχονται ελεύθερα γνωρίζοντας, ότι εξήλθαν από την περιοχή ασφαλείας ενός διαδρόμου (Runway Safety Area). Ένας διάδρομος θεωρείται κατειλημμένος έως ότου όλα τα μέρη ενός αεροσκάφους, που εξέρχεται από αυτόν, διασχίσουν αυτή την τετραπλή γραμμή. Σε αεροδρόμια, όπου υπάρχουν διάδρομοι σε πολύ μικρή απόσταση ο ένας από τον άλλο, τα αεροσκάφη, που κινούνται στον ενδιάμεσο χώρο, συναντούν διαδοχικά δύο τέτοιες τετραπλές γραμμές με αντίθετη διάταξη, τη πρώτη φορά βγαίνοντας από ένα διάδρομο και τη δεύτερη φορά μπαίνοντας στον παρακείμενο διάδρομο.Θέση Κράτησης εν όψει Κρίσιμης Περιοχής ILS (ILS Holding Position): Σε μεγάλα αεροδρόμια, όπου υπάρχει εγκατεστημένο Σύστημα Ενόργανης Προσγείωσης ILS (Instrument Landing System), ορίζεται μια Κρίσιμη Περιοχή (ILS Creatical Area) γύρω από κάθε εξοπλισμένο με ILS διάδρομο. Όταν αυτή η περιοχή προστατεύεται από τον Πύργο Ελέγχου, τα αεροσκάφη, που τροχοδρομούν προς τον εν λόγω διάδρομο είναι υποχρεωμένα να σταματήσουν σε μια Θέση Κράτησης εν όψει της Κρίσιμης Περιοχής ILS, προτού λάβουν σχετική άδεια από τον Πύργο Ελέγχου. Η θέση αυτή ορίζεται από δύο συνεχείς, εγκάρσιες, κίτρινες, παράλληλες γραμμές, που απέχουν 60 εκατοστά (2 πόδες) μεταξύ τους και ενώνονται με ζεύγη συνεχών γραμμών, που απέχουν 3 μέτρα (10 πόδες) το ένα από το άλλο και εκτείνονται σε όλο το πλάτος του τροχοδρόμου, που είναι εγκατεστημένες, σχηματίζοντας ένα ιδιαίτερο μοτίβο, που θυμίζει σκάλα. Σε ανοιχτόχρωμες επιφάνειες, οι γραμμές έχουν μαύρο περίγραμμα, για να έχουν μεγαλύτερη αντίθεση και να ξεχωρίζουν. Η Κρίσιμη Περιοχή ILS μπορεί να είναι ίδια ή μεγαλύτερη από τη Περιοχή Ασφαλείας, οπότε ένα αναχωρούν αεροσκάφος πιθανόν να συναντήσει πρώτα μια Θέση Κράτησης εν όψει Κρίσιμης Περιοχής ILS και λίγα μέτρα αργότερα μια Θέση Κράτησης εν όψει Διαδρόμου. Η απόσταση, που μεσολαβεί μεταξύ των δύο θέσεων εξαρτάται τόσο από την επιλογή της Περιοχής Ασφαλείας Διαδρόμου, όσο και από τη κατηγορία του Συστήματος ILS (CAT I, CAT II, CAT III). Σε οριακές περιπτώσεις, οι δύο θέσεις ταυτίζονται. Όταν η Κρίσιμη Περιοχή ILS προστατεύεται, όλα τα μέρη ενός ακινητοποιημένου αεροσκάφους πρέπει να βρίσκονται πίσω από τη γραμμή Θέσης Κράτησης εν όψει Κρίσιμης Περιοχής ILS, η οποία, επίσης, θεωρείται κατειλημμένη έως ότου όλα τα μέρη ενός αεροσκάφους, που εξέρχεται από αυτήν, διασχίσουν την γραμμή. Θέση Κράτησης εν όψει Διασταύρωσης Τροχοδρόμου (Taxiway Holding Position): Οι θέσεις αυτές προηγούνται των διασταυρώσεων των τροχοδρόμων, που ελέγχονται από τον Πύργο Ελέγχου, και επισημαίνοναι από μια μονή, διακεκομμένη, κίτρινη γραμμή, που εκτείνεται σε όλο το πλάτος του τροχοδρόμου. Σε ανοιχτόχρωμες επιφάνειες, οι γραμμές έχουν μαύρο περίγραμμα, για να έχουν μεγαλύτερη αντίθεση και να ξεχωρίζουν. Όταν ζητηθεί από τον Πύργο Ελέγχου, οι πιλότοι οφείλουν να ακινητοποιούν το αεροσκάφος τους σε αυτές τις θέσεις, ώστε κανένα μέρος του αεροσκάφουν να μην προεξέχει από τη γραμμή, και να συνεχίσουν μετά από σχετική εντολή. Και αν δεν υπάρχει η διαγράμμιση, οι πιλότοι οφείλουν να ακινητοποιηθούν σε ένα σημείο τέτοιο, ώστε να υπάρχει επαρκής χώρος για ένα άλλο αεροσκάφος, που κινείται σε διασταυρούμενο τροχόδρομο. Οι παρακάτω σημάνσεις μπορούν να απεικονιστούν πάνω στην επιφάνεια του τροχοδρόμου (Surface Painted Signs): Επιφανειακή σήμανση Θέσεων Κράτησης Αεροσκαφών (Surface Painted Holding Position Signs): Οι επιφανειακές σημάνσεις Θέσεων Κράτησης Αεροσκαφών αποτυπώνονται σε κόκκινο φόντο με λευκούς χαρακτήρες, για να ενισχύσουν την σήμανση των πινακίδων, που βρίσκονται σε Θέσεις Κράτησης Αεροσκαφών, όταν το πλάτος του τροχοδρόμου ξεπερνά τα 60 μέτρα (200 πόδες). Είναι κανόνας, αυτές οι επιφανειακές σημάνσεις να τοποθετούνται πάντα αριστερά από τη κεντρική γραμμή του τροχοδρόμου και πριν από τη θέση κράτησης. Το κείμενο αυτών των σημάνσεων περιλαμβάνει, συνήθως, την επιγραφή RNY AHD (συντομογραφία του Runway Ahead – Διάδρομος εν όψει) και τους αριθμούς αναγνώρισης του επικείμενο διαδρόμου προσγείωσης/απογείωσης.Σε ορισμένα αεροδρόμια, είναι αναγκαίο τα αεροσκάφη να ακινητοποιούνται σε έναν τροχόδρομο, που βρίσκεται είτε σε περιοχή προσέγγισης, είτε σε περιοχή αναχώρησης ενός διαδρόμου, ώστε αυτά να μην εμπλακούν στις επιχειρήσεις (προσγειώσεις ή απογειώσεις) αυτού του διαδρόμου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι θέσεις αυτές επισημαίνονται με επιφανειακές σημάνσεις με την επιγραφή του αριθμού αναγνώρισης, του άκρου προσέγγισης του εν λόγω διαδρόμου, ακολουθούμενο από μια παύλα (-) και τα γράμματα "APCH" (συντομογραφία του Approach - Προσέγγιση). Για παράδειγμα, η επιγραφή "15-APCH" σημαίνει, ότι έπεται διασταύρωση με την προέκταση του διαδρόμου 15-33 από την πλευρά όπως επιχειρείται προσέγγιση (προσγείωση) του κατωφλίου 15 ή αναχώρηση (απογείωση) από την αντίθετη κατεύθυνση (κατώφλι 33). Σε ορισμένα αεροδρόμια, που έχουν υιοθετήσει ένα σύστημα μονοδρόμησης των τροχοδρόμων, συναντάται και η επιγραφή "NO ENTRY" (δηλαδή απαγορεύεται η είσοδος).Επιφανειακή σήμανση τοποθεσίας τροχοδρόμων (Surface Painted Location Signs): Οι επιφανειακές σημάνσεις θέσης τροχοδρόμου αποτυπώνονται σε μαύρο φόντο με κίτρινους χαρακτήρες, όταν είναι απαραίτητο, για να ενισχύσουν την σήμανση των πινακίδων, που βρίσκονται στο πλάι ενός τροχοδρόμου, επιβεβαιώνοντας έναν πιλότο σχετικά με την ονομασία του τροχοδρόμου, στον οποίο βρίσκεται. Είναι κανόνας, αυτές οι επιφανειακές σημάνσεις να τοποθετούνται πάντα δεξιά από τη κεντρική γραμμή του τροχοδρόμου. Επιφανειακή σήμανση κατεύθυνσης τροχοδρόμων (Surface Painted Location Signs): Οι επιφανειακές σημάνσεις κατεύθυνσης τροχοδρόμου αποτυπώνονται σε κίτρινο φόντο με μαύρους χαρακτήρες, όταν είναι απαραίτητο, για να ενισχύσουν την σήμανση των πινακίδων, που βρίσκονται σε διασταυρώσεις τροχοδρόμων, ενημερώνοντας έναν πιλότο σχετικά με τις επιλογές πορείας, που μπορεί να κάνει σε εκείνο το σημείο, που βρίσκεται. Είναι κανόνας, όσες επιφανειακές σημάνσεις αφορούν αριστερή στροφή να τοποθετούνται πάντα αριστερά από τη κεντρική γραμμή του τροχοδρόμου και όσες επιφανειακές σημάνσεις αφορούν δεξιά στροφή να τοποθετούνται πάντα δεξιά από τη κεντρική γραμμή του τροχοδρόμου. Σε ανοιχτόχρωμες επιφάνειες, οι γραμμές έχουν μαύρο περίγραμμα, για να έχουν μεγαλύτερη αντίθεση και να ξεχωρίζουν. Σήμανση γεωγραφικής θέσης (Geographic Position Markings): Αυτές οι σημάνσεις τοποθετούνται σε διάφορα σημεία κατά μήκους μιας διαδρομής τροχοδρόμησης χαμηλής ορατότητας (όταν το οπτικό εύρος του διαδρόμου (Runway visual range) είναι μικρότερο από 370 μέτρα (1200 πόδες). Τοποθετούνται αριστερά της κεντρικής γραμμής των τροχοδρόμων ως προς την κατεύθυνση της τροχοδρόμησης και αποτυπώνονται σε ροζ, κυκλικό φόντο με μαύρα γράμματα. Γύρω από το ροζ κύκλο υπάρχει ένας εσωτερικός μαύρος και ένας εξωτερικός λευκός δακτύλιος. Σε ανοικτόχρωμες επιφάνειες, τα χρώματα των δακτυλίων αντιστρέφονται (εσωτερικός λευκός και εξωτερικός μαύρος δακτύλιος), έτσι ώστε να είναι πιο ευκρινής η σήμανση. Υπάρχουν τρεις μεγάλες κλάσεις πινακίδων σηματοδότησης του αεροδρομίων, στις οποίες ανήκουν αρκετές κατηγορίες πινακίδων. Η πρώτη κλάση περιλαμβάνει τις πινακίδες υποχρεωτικής εντολής, η δεύτερη τις πινακίδες καθοδήγησης, ενώ η τρίτη τις πληροφοριακές πινακίδες, θυμίζοντας πολύ τις αντίστοιχες κλάσεις των συμβατικών πινακίδων οδοσήμανσης. Επίσης, όπως και στους δημόσιους δρόμους, έτσι και στους τροχόδρομους, περισσότερες από μια πινακίδες ίδιας ή διαφορετικής κατηγορίας μπορούν συχνά να συνεγκαθίστανται, δηλαδή να τοποθετούνται δίπλα-δίπλα, επάνω σε κοινή βάση και με κοινά κυκλώματα φωτισμού κατά τις ώρες χαμηλής ορατότητας. Ωστόσο, δεν επιτρέπεται σε ορισμένες κατηγορίες πινακίδων να συνεγκαθίστανται, για λόγους αποφυγής σύγχυσης. Οι πινακίδες υποχρεωτικής εντολής έχουν κόκκινο φόντο και λευκούς χαρακτήρες. Σηματοδοτούν τις Θέσεις Κράτησης εν όψει διαδρόμων, τροχοδρόμων και κρίσιμων περιοχών (critical areas). Αεροσκάφη και οχήματα επιβάλλεται να σταματούν μπροστά σε αυτές τις πινακίδες έως ότου λάβουν σχετική άδεια από τον Πύργο Ελέγχου, για να προχωρήσουν. Οι πινακίδες καθοδήγησης (Operational Guidance Signs) ενός αεροδρομίου δείχνουν τοποθεσίες, κατευθύνσεις και σχετικές πληροφορίες σε τροχοδρομούμενα αεροσκάφη (και στα οχήματα του αεροδρομίου), ώστε να γίνεται ευκολότερη και ασφαλέστερη η τροχοδρόμηση (ή η οδήγηση αντίστοιχα). Μικρότερα αεροδρόμια, μπορεί να έχουν ελάχιστες έως καθόλου πινακίδες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι εμπλεκόμενοι βασίζονται σε διαγράμματα και γραφήματα. Πινακίδες τοποθεσίας Είναι πινακίδες μαύρου φόντου με κίτρινους χαρακτήρες και πλαίσιο, που προσδιορίζουν τον τρέχοντα τροχόδρομο/διάδρομο στον οποίο κινείται ένα αεροπλάνο. Μέσω αυτών των πινακίδων, οι πιλότοι ταυτοποιούν ανά πάσα στιγμή τον τροχόδρομο/διάδρομο, στον οποίο κινούνται, διασφαλίζοντας ότι κινούνται στη σωστή πορεία. Πινακίδες κατεύθυνσης Οι Πινακίδες κατεύθυνσης (Direction signs) είναι κίτρινου φόντου με μαύρους χαρακτήρες, που προσδιορίζουν τους διασταυρούμενους τροχοδρόμους, που προσεγγίζει ένα αεροσκάφος, που τροχοδρομεί. Η πληροφορία κατεύθυνσης δίνεται από ένα μαύρο βέλος, που υποδεικνύει τη φορά της στροφής. Στους συμβατικούς δρόμους, οι πινακίδες αυτές ισοδυναμούν με τις πινακίδες ονομασίας των οδών, που τοποθετούνται στις διασταυρώσεις. Οι πινακίδες κατεύθυνσης συνεγκαθίστανται μαζί με τις πινακίδες τοποθεσίας, όπως φαίνεται στη διπλανή εικόνα. Σε περίπτωση που υπάρχουν περισσότερες από μια επιλογές κατεύθυνσης, τοποθετούνται όλες οι αντίστοιχες πινακίδες τηρώντας τον εξής κανόνα: όλες οι διευθύνσεις προς τα αριστερά, τοποθετούνται αριστερά της πινακίδας τοποθεσίας, με τις πιο κλειστές στροφές να τοποθετούνται αριστερότερα, ενώ αντίστοιχα, οι διευθύνσεις προς τα δεξιά, τοποθετούνται δεξιά της πινακίδας τοποθεσίας, με τις πιο κλειστές στροφές να τοποθετούνται δεξιότερα (από αριστερά προς τα δεξιά, οι στροφές με τη φορά των δεικτών του ρολογιού). Πινακίδες Προορισμού Οι πινακίδες προορισμού (Destination signs) είναι και αυτές πινακίδες κίτρινου φόντου με μαύρους χαρακτήρες, όπως οι πινακίδες κατεύθυνσης, αλλά τα μαύρα βέλη υποδεικνύουν την κατεύθυνση της διαδρομής τροχοδρόμησης προς έναν συγκεκριμένο προορισμό. Στους συμβατικούς δρόμους, οι πινακίδες αυτές ισοδυναμούν με τις πινακίδες κατεύθυνσης με μορφή βέλους, που υποδεικνύουν τη διαδρομή προς μια τοπωνυμία (π.χ. "Πειραιάς"). Όταν το βέλος υποδεικνύει στροφή, τότε η πινακίδα τοποθετείται πριν τη διασταύρωση. Οι πινακίδες προορισμού τοποθετούνται κατά μήκος της πορείας τροχοδρόμησης και δεν συνεγκαθίστανται ποτέ μαζί με πινακίδες άλλης κατηγορίας. Ανάλογα με το αν δείχνουν προορισμό για εισερχόμενους ή εξερχόμενους από το αεροδρόμιο, διακρίνονται σε πινακίδες προορισμού εξερχομένων και πινακίδες προορισμού εισερχομένων: Ο ακόλουθος πίνακας αναφέρει τις κυριότερες επιγραφές των πινακίδων προορισμού εισερχομένων μαζί με την επεξήγησή τους. Οι πληροφοριακές πινακίδες είναι κίτρινου φόντου με μαύρους χαρακτήρες και παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες στους πιλότους, όπως για παράδειγμα ενημέρωση για περιοχές, οι οποίες δεν είναι ορατές από τον Πύργο Ελέγχου, ισχύουσες ραδιοσυχνότητες και διαδικασίες (procedures), που πρέπει να ακολουθηθούν. Η χρησιμότητα των πληροφοριακών πινακίδων εναπόκειται στον διαχειριστή του κάθε αεροδρομίου. Ακολουθούν ορισμένες κατηγορίες πληροφοριακών πινακίδων: Πινακίδες οχημάτων αεροδρομίου: Σε πολλά αεροδρόμια, χρησιμοποιούνται ευρέως οι συμβατικές πινακίδες οδοσήμανσης, όπως το "STOP" και η Παραχώρηση Προτεραιότητας. Συνήθως, πινακίδες STOP τοποθετούνται σε θέσης κράτησης οχημάτων (road holding positions), σε διασταυρώσεις λωρίδας οχημάτων εδάφους με τροχόδρομο ή σε εισόδους της κρίσιμης περιοχής ILS. Πινακίδα STOP-BAR (Stop Bar signs): Είναι πινακίδες μπλε φόντου με λευκούς χαρακτήρες. Η επιγραφή απεικονίζει το γράμμα "S" ακολουθούμενο από την ονομασία του τροχοδρόμου, στον οποίο έχει τοποθετηθεί το Stop Bar. Τα Stop Bars λειτουργούν όπως οι συμβατικοί σηματοδότες (βλ. παρακάτω Φώτα Κράτησης). Αυτή η πινακίδα δεν είναι καθιερωμένη διεθνώς.Για πινακίδες, που τοποθετούνται επί του διαδρόμου, βλέπε εδώ Ο αριθμός ταξινόμησης οδοστρώματος (Pavement Classification Number - PCN) χαρακτηρίζει την αντοχή του οδοστρώματος των διαδρόμων, των τροχοδρόμων και των επιπέδων στάθμευσης (apron) ενός αεροδρομίου. Αυτός ο κωδικοποιημένος αριθμός ορίζεται, έτσι ώστε να διασφαλιστεί, ότι οι επιφάνειες ενός αεροδρομίου δεν υπόκεινται σε υπερβολική φθορά, επιμηκύνοντας έτσι και τη διάρκεια ζωής του διαδρόμου, ενώ προάγεται και το αίσθημα της ασφάλειας κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων (απογείωσης/προσγείωσης). Ο κωδικός PCN χωρίζεται σε πέντε μέρη, τα οποία χωρίζονται με διαγωνίους (/) και περιγράφουν πέντε διαφορετικά τμήματα του οδοστρώματος. Το πρώτο μέρος είναι η αριθμητική τιμή του κώδια PCN, που υποδεικνύει την χωρητικότητα φόρτωσης του οδοστρώματος. Αυτή η τιμή είναι πάντα ακέραιη, καθώς στρογγυλοποιείται. Η τιμή υπολογίζεται με βάση έναν αριθμό παραμέτρων, όπως η γεωμετρία του αεροσκάφους, το σχέδιο κυκλοφορίας των αεροσκαφών πάνω στο οδόστρωμα και όχι απαραίτητα η άμεση, φέρουσα αντοχή του οδοστρώματος. Το δεύτερο μέρος αποτελείται από ένα γράμμα. Συγκεκριμένα, πρόκειται για το γράμμα R (rigid), όταν το υλικό κατασκευής είναι συμπαγές (όπως το σκυρόδεμα) ή για το γράμμα F (flexible) όταν το υλικό είναι εύκαμπτο (όπως η άσφαλτος). Το τρίτο μέρος αποτελείται πάλι από ένα γράμμα. Ειδικότερα, πρόκειται για ένα από τα τέσσερα πρώτα γράμματα του λατινικού αλφαβήτου (A, B, C και D), τα οποία εκφράζουν τη διαβάθμιση της αντοχής του υποστρώματος της επιφάνειας. Έτσι, το A υποδηλώνει ένα πολύ ισχυρό υπόστρωμα (όπως ο σκυρόδετος άργιλος), ενώ το D υποδηλώνει ένα εξαιρετικά ασθενές υπόστρωμα (όπως το ασύνδετο χώμα).Η κατηγοριοποίηση των υποστρωμάτων γίνεται με κάποια κριτήρια, διαφορετικά αν πρόκειται για συμπαγές ή εύκαμπτο υλικό κατασκευής. Για τα συμπαγή υλικά, η κατηγοριοποίηση γίνεται με βάση το ειδικό βάρος k, ως εξής:Για τα εύκαμπτα υλικά, η κατηγοριοποίηση γίνεται με βάση το λόγο CBR (California bearing ratio), ως εξής:Το τέταρτο μέρος είναι ένα ακόμη γράμμα από τέσσερα τελευταία γράμματα του λατινικού αλφαβήτου (W, X, Y και Z), τα οποία εκφράζουν τη διαβάθμιση της μέγιστης πίεση ελαστικών, που μπορεί να υποστηρίξει το οδόστρωμα. Έτσι, το W υποδηλώνει ένα οδόστρωμα, το οποίο αντέχει οποιαδήποτε πίεση (όπως οι επιφάνειες από σκυρόδεμα, που αντέχουν σε πιέσεις πολύ μεγαλύτερες από εκείνες, που ασκούν τα υπάρχοντα εμπορικά αεροσκάφη).Το πέμπτο και τελευταίο μέρος είναι επίσης ένα γράμμα, που εκφράζει τον τρόπο από τον οποίο προέκυψε η τιμή του πρώτου μέρους. Συγκεκριμένα, πρόκειται για το γράμμα T (technical evaluation), αν η τιμή προέκυψε από τεχνική εκτίμηση ή για το γράμμα U (usage) αν η τιμή προήλθε από χρήση, δηλαδή από φυσικές δοκιμές.Για ένα τυχαίο παράδειγμα, ένας PCN: 80/R/B/W/T σημαίνει, ότι η χωρητικότητα φόρτωσης του οδοστρώματος είναι 80, είναι κατασκευασμένο από συμπαγές υλικό (πιθανότατα σκυρόδεμα), το υπόστρωμά του είναι μέτριας αντοχής, δεν έχει όριο πίεσης ελαστικών και οι υπολογισμοί βασίστηκαν σε τεχνική εκτίμηση. Για ένα συγκεκριμένο παράδειγμα, ο διάδρομος 07/25 και οι συνδετήριοι τροχόδρομοι του αεροδρομίου Αλεξανδρούπολης, έχουν αριθμό PCN: 53/F/B/X/U. Αυτό σημαίνει, ότι η χωρητικότητα φόρτωσης του οδοστρώματος είναι 53, είναι κατασκευασμένο από εύκαμπτο υλικό (άσφαλτος), το υπόστρωμά του είναι μέτριας αντοχής, ανεκτικό σε υψηλές πιέσεις ελαστικών και οι υπολογισμοί βασίστηκαν σε φυσικές δοκιμές. Με εξαίρεση τα μικρά αεροδρόμια, οι τροχόδρομοι των περισσοτέρων αεροδρομίων είναι εξοπλισμένοι με φώτα, για νυκτερινές επιχειρήσεις. Διακρίνονται οι παρακάτω κατηγορίες: Πλευρικά φώτα τροχοδρόμου (Taxiway Edge Lights): Πρόκειται για υπερυψωμένα φωτιστικά (εξέχουν από το έδαφος), που φωτοβολούν σε μπλε χρώμα. Χρησιμοποιούνται, για να ορίσουν τις άκρες των τροχοδρόμων κατά τη διάρκεια σκότους ή περιορισμένων συνθηκών ορατότητας. Σε ευθείες, η απόσταση δυο διαδοχικών φωτών είναι περίπου 25 μέτρα (75 πόδες). Η απόσταση αυτή μικραίνει, όταν οι τροχόδρομοι αλλάζουν διεύθυνση ή διασταυρώνονται με άλλους, οπότε η καθοδήγηση οφείλει να είναι πιο έντονη. Φώτα κεντρικής γραμμής τροχοδρόμου (Taxiway Centerline Lights): Ενδοδαπέδια σειρά από φώτα, που φωτοβολούν σταθερά πράσινο χρώμα και υποδεικνύουν την κεντρική γραμμή του τροχόδρομου. Σε ευθείες, η απόσταση δυο διαδοχικών φωτών είναι είτε 15 μέτρα (50 πόδες) είτε 30 μέτρα (100 πόδες), ανάλογα με την ελάχιστη απαίτηση ορατότητας. Η απόσταση αυτή μικραίνει, όταν οι τροχόδρομοι αλλάζουν διεύθυνση ή διασταυρώνονται με άλλους, οπότε η καθοδήγηση οφείλει να είναι πιο έντονη. Φώτα Θέσης Κράτησης (Clearance Bar Lights): Πρόκειται για τρία ενδοδαπέδια φώτα (το ένα στη θέση του φωτός κεντρικής γραμμής και από ένα εκατέρωθεν της κεντρικής γραμμής), που φωτοβολούν σταθερά κίτρινο χρώμα και υποδεικνύουν τη Θέση Κράτησης των τροχοδρόμων. Φώτα Προστασίας Διαδρόμου (Runway Guard Lights): Πρόκειται για προειδοποιητικά φώτα, που υποδεικνύουν τις θέσεις κράτησης εν όψει διαδρόμου. Συναντώνται σε δύο μορφές. Η πρώτη περιλαμβάνει δύο ζεύγη υπερυψωμένων φωτών, που φωτοβολούν εναλλάξ κίτρινες αναλαμπές, εγκατεστημένα στις δύο πλευρές του τροχοδρόμου. Η δεύτερη μορφή αποτελείται από μια ενδοδαπέδια σειρά από κίτρινα, αρμονικώς παλλόμενα φώτα, σε όλο το πλάτος του τροχοδρόμου. Φώτα Κράτησης - Stop Bar (Stop Bar Lights): Πρόκειται για μια ενδοδαπέδια σειρά από φώτα, που φωτοβολούν σταθερά κόκκινο χρώμα προς μια μόνο κατεύθυνση, σε όλο το πλάτος του τροχοδρόμου και επιπλέον, υπερυψωμένα, σταθερά κόκκινα φώτα σε κάθε πλευρά του τροχοδρόμου. Χρησιμοποιούνται σε συνθήκες χαμηλής ορατότητας (με RVR-Runway Visual Range λιγότερο από 1200 πόδες). Ένα ελεγχόμενο Stop Bar λειτουργεί σε συνδυασμό με τα φώτα οδήγησης κεντρικής γραμμής τροχοδρόμου (taxiway centerline lead-on lights), τα οποία εκτείνονται από τη θέση του Stop Bar μέχρι το διάδρομο προσγείωσης/απογείωσης. Για όσο χρονικό διάστημα, το Stop Bar είναι ενεργοποιημένο, τα φώτα οδήγησης είναι σβηστά, ώστε να αυξηθεί η ισχύς του Stop Bar. Κατόπιν άδειας διέλευσης από τον Πύργο Ελέγχου, τα κόκκινα φώτα του Stop Bar απενεργοποιούνται και ανάβουν κανονικά τα φώτα οδήγησης προς το διάδρομο. Κάποιοι τροχόδρομοι ή τμήματα αυτών είναι δυνατόν να κλείσουν (δηλ. να απαγορευτεί η χρήση τους από αεροσκάφη και οχήματα εδάφους) για μικρό ή μεγάλο χρονικό διάστημα ή για πάντα, εξ' αιτίας διαφόρων λόγων, όπως π.χ.: εργασίες συντήρησης ή αλλαγή χρήσης τροχοδρόμου, αλλαγή χάραξης του συστήματος τροχοδρόμων κ.ά. Ανάλογα με το αν ένας τροχόδρομος κλείνει προσωρινά ή μόνιμα, διακρίνονται δύο περιπτώσεις με την αντίστοιχη προβλεπόμενη επιβολή σήμανσης και φωτισμού του κλειστού τροχοδρόμου, ώστε να μην δημιουργείται σύγχυση σε πιλότους και οδηγούς οχημάτων εδάφους. Οι προσωρινά κλειστοί τροχόδρομοι συγκαταλέγονται στις επικίνδυνες περιοχές του αεροδρομίου, στις οποίες κανένα μέρος αεροσκάφους δεν επιτρέπεται να εισέλθει και για τον λόγο αυτό τοποθετούνται οδοφράγματα στις εισόδους τους. Εναλλακτικά, εγκαθίστανται κίτρινα "Χ" στις εισόδους των προσωρινά κλειστών τροχοδρόμων. Οι οπτικές αυτές ενδείξεις μπορούν να απουσιάζουν αναλόγως με το λόγο και τη διάρκεια του κλεισίματος του διαδρόμου, τη συνολική διάταξη του αεροδρομίου, την ύπαρξη ή όχι Πύργου Ελέγχου και των ωρών λειτουργίας αυτού. Σε κάθε περίπτωση, οι πιλότοι θα πρέπει να ελέγχουν τις αναγγελίες προς αεροναυτιλομένους (Notice to Airmen -NOTAM) και το Αυτοματοποιημένο Τερματικό Σύστημα Πληροφοριών (Automated Terminal Information System - ATIS) για τυχόν κλειστούς διαδρόμους και τροχοδρόμους σε κάθε αεροδρόμιο. Για μόνιμα κλειστούς διαδρόμους και τροχοδρόμους, τα ηλεκτρικά κυκλώματα φωτισμού τους απενεργοποιούνται. Αεροδρόμιο Διάδρομος αεροδρομίου Πολιτική αεροπορία Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Taxiways στο Wikimedia Commons