Εκπαίδευση στο Μαυροβούνιο

Η εκπαίδευση στο Μαυροβούνιο ρυθμίζεται από το Υπουργείο Παιδείας και Επιστημών της εκάστοτε Κυβέρνησης του Μαυροβουνίου. Η εκπαίδευση ξεκινά στα ιδρύματα προσχολικής ηλικίας ή στα σχολεία στοιχειώδους εκπαίδευσης. Τα παιδιά εγγράφονται στα σχολεία στοιχειώδους εκπαίδευσης (στα σερβικά: Osnovna škola) στην ηλικία των 6/7 ετών και η φοίτησή τους διαρκεί για οκτώ χρόνια (9 χρόνια σε πειραματικό πρόγραμμα).

 Πριν το 1868, υπήρχαν ελάχιστα σχολεία στοιχειώδους εκπαίδευσης στο Μαυροβούνιο. Όμως, μεταξύ 1868 και 1875, άνοιξαν 72 νέα σχολεία και εξυπηρετούσαν περί τους 3.000 μαθητές. Η στοιχειώδης εκπαίδευση κατέστη υποχρεωτική και παρεχόταν δωρεάν. Το 1869 ιδρύθηκαν στο Τσέτινιε σχολείο για δασκάλους (σεμιναριακό) και το Ινστιτούτο Κοριτσιών, το οποίο ήταν ειδικευμένο σχολείο για δασκάλους που δίδασκαν σε σχολεία στοιχειώδους εκπαίδευσης. Το 1875 άνοιξε γεωργική σχολή στην πόλη του Ντανίλοβγκραντ, όμως έκλεισε δύο χρόνια μετά, εξαιτίας του πολέμου με την Τουρκία. Στη συνέχεια, άνοιξε ένα παρόμοιο σχολείο στην Ποντγκόριτσα, το 1893. Σταδιακά όλο και πιο νέοι και μορφωμένοι Μαυροβούνιοι κατέλαβαν θέσεις στην κυβέρνηση της βαλκανικής χώρας. Το 1880 άνοιξε το πρώτο κλασικό γυμνάσιο κατώτερης βαθμίδας (τάξεις 5-8) . Το 1902 εξελίχθηκε σε ένα ανώτερο κλασικό γυμνάσιο (τάξεις 9-12). Το 1899, στο Μαυροβούνιο λειτουργούσαν 75 δημόσια και 26 ιδιωτικά σχολεία. Το εκπαιδευτικό σύστημα είναι αυστηρά καθορισμένο. Το αναλυτικό πρόγραμμα των σχολείων περιλαμβάνει τη διδασκαλία της ιστορίας και του πολιτισμού όλων των εθνοτικών ομάδων. Η γλώσσα που χρησιμοποιείται είναι η σερβική γλώσσα και η αλβανική γλώσσα χρησιμοποιείται σε μερικά σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, σε σχολεία όπου υπάρχει σημαντική παρουσία Αλβανών μαθητών. Όλοι οι μαθητές και οι μαθήτριες εγγράφονται σε δημόσια σχολεία, τα οποία χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό του κράτους. Η φοίτηση είναι υποχρεωτική ως το Γυμνάσιο Το Δεκέμβριο του 2008 το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε ότι από το 2009 όλα τα σχολικά βιβλία (συμπεριλαμβανομένων των λεξικών και της γραμματικής) θα εκδίδονται στη μαυροβουνιακή γλώσσα, στα πλαίσια της μεταρρύθμισης στην εκπαίδευση. Η στοιχειώδης εκπαίδευση είναι δωρεάν στο Μαυροβούνιο για όλα τα παιδιά και υποχρεωτική για τις ηλικίες από 7 ως 15 ετών (9 χρόνια σε πειραματικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα). Τα σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης διακρίνονται σε τρεις τύπους και τα παιδιά μπορούν να επιλέξουν ένα ανάλογα με την επιλογή τους και τους βαθμούς τους στο σχολείο της στοιχειώδους εκπαίδευσης: Γυμνάσιο (Gimnazija), το οποίο διαρκεί 4 χρόνια και παρέχει ευρύτερη μόρφωση. Θεωρείται προπαρασκευαστικό σχολείο για το κολέγιο και για το λόγο αυτό πολύτιμο. Επαγγελματικές σχολές (Stručna škola) , η φοίτηση στις οποίες διαρκεί 3-4 χρόνια και κατανέμει τους μαθητές ανά ειδικότητα, ενώ προσφέρει και γενική μόρφωση. Ελεύθερες επαγγελματικές σχολές (Zanatska škola) η φοίτηση στις οποίες είναι τριετής, χωρίς να παρέχεται η δυνατότητα συνέχισης της εκπαίδευσης. Ειδικεύονται σε συγκεκριμένα επαγγέλματα. Τα εκπαιδευτικά ιδρύματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης διαιρούνται σε ανώτερα (Više obrazovanje) και ανώτατα (Visoko obrazovanje) εκπαιδευτικά ιδρύματα. Κολέγια (Fakultet) και ακαδημίες Τέχνης (akademija umjetnosti) , με διάρκεια 4-6 χρόνια. Ένα έτος διαρκεί δύο εξάμηνα και οι απόφοιτοι έχουν δίπλωμα που ισοδυναμεί με μπάτσελορ στις Τέχνες ή μπάτσελορ στις Επιστήμες.Οι ανώτατες σχολές (Viša škola) διαρκούν από 2 ως 4 χρόνια. Η μεταπτυχιακή εκπαίδευση (post-diplomske studije) παρέχεται μετά την τριτοβάθμια εκπαίδευση και προσφέρει πτυχία Μάστερ , διδακτορικά (Ph.D.) και ειδικευμένη εκπαίδευση. Diploma o Završenoj Srednjoj Školi (δίπλωμα Γυμνασίου) Diploma (Diploma Višeg Obrazovanja) Diploma Visokog Obrazovanja (Πτυχίο Μπάτσελορ) Magistar Nauka (Πτυχίο Μάστερ) Doktor Nauka (Ντοκτορά)