Dogville

Το Dogville είναι μια ταινία του 2003, σε σενάριο και σκηνοθεσία του Λαρς φον Τρίερ, με πρωταγωνιστές τους Νικόλ Κίντμαν, Πολ Μπέτανι, Λορίν Μπακόλ, Stellan Skarsgård, Τζέιμς Κάαν και άλλους. Αποτελεί μια παραβολή που χρησιμοποιεί ένα αρκετά μινιμαλιστικό σκηνικό για να διηγηθεί την ιστορία της Grace (Νικόλ Κίντμαν), που έχει διαφύγει από εγκληματίες και η οποία φτάνει στην μικρή πόλη Dogville, όπου της παρέχεται άσυλο, με αντάλλαγμα όμως να προσφέρει βοήθεια στους κατοίκους με τις καθημερινές δουλειές τους. Το Dogville αποτελεί την πρώτη ταινία της τριλογίας USA - Land of Opportunities, ακόλουθες είναι η Manderlay (2005) και η Wasington (2007). Η ταινία ήταν συνυποψήφια για το σημαντικό βραβείο Χρυσού Φοίνικα το 2003, στο Φεστιβάλ των Καννών, αλλά το Elephant του Γκας Βαν Σαντ κέρδισε τελικά το βραβείο.

 Ο Τζον Χερτ αφηγείται την ιστορία του Dogville. Η ταινία διαδραματίζεται σε ένα αρκετά μινιμαλιστικό σκηνικό. Αν και υπάρχουν μερικοί τοίχοι και έπιπλα, το υπόλοιπο σκηνικό υπάρχει μόνο σαν λεπτές ζωγραφισμένες γραμμές/περιγράμματα, τα οποία, επιπλέον, έχουν γραμμένο σαν ετικέτα πάνω τους, το αντικείμενο το οποίο αντιπροσωπεύουν. Για παράδειγμα, υπάρχουν σχεδιασμένα τα περιγράμματα κάποιων θάμνων με φραγκοστάφυλα σε έναν κήπο, ενώ συγχρόνως υπάρχει εγγραμμένο δίπλα σε αυτό το περίγραμμα η επιγραφή Gooseberry Bushes (Θάμνοι με φραγκοστάφυλα). Αν και η συγκεκριμένη πρακτική είναι συνήθης στο μαύρο θέατρο, δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ σε ταινία (με εξαίρεση το Γουέστερν μιούζικαλ του 1954 Red Garters). Αυτή η μορφή δημιουργίας καταφέρνει να επικεντρώσει την προσοχή του θεατή στην υποκριτική και στην αφήγηση της ιστορίας, ενώ επιπλέον υπενθυμίζει στον θεατή την τεχνικότητα του έργου. Επιτρέπει δε την παρακολούθηση της δράσης σε πολλά επίπεδα. Ως αποτέλεσμα, είναι αρκετά επηρεασμένο από το θέατρο του Μπέρτολτ Μπρεχτ. Η ταινία γυρίστηκε σε video υψηλής ευκρίνειας με μια κάμερα Sony HDW-F900 σε στούντιο στο Trollhättan της Σουηδίας. Tagline: A quiet little town not far from here. Η ιστορία στο Dogville χωρίζεται σε 9 κεφάλαια και έναν πρόλογο. Το Dogville είναι μια πολύ μικρή πόλη στα Βραχώδη Όρη. Υπάρχει μόνο ένας δρόμος που οδηγεί στην πόλη. Παραπέρα υπάρχει μόνο το βουνό. Η ταινία ξεκινά με μια γνωριμία με τους λιγοστούς κατοίκους της πόλης. Παρουσιάζονται ως αξιαγάπητοι, καλοί άνθρωποι, με μικρά ψεγάδια που όμως είναι εύκολο να συγχωρεθούν. Η πόλη παρουσιάζεται από το μάτι του Tom (Paul Bettany), ενός φιλόδοξου συγγραφέα, που όμως το μόνο με το οποίο ασχολείται, είναι να καλεί συνέχεια τους κατοίκους της πόλης σε συναντήσεις. Σε αυτές τις συναντήσεις προσπαθεί να τους εμβαθύνει στα σημαντικά θέματα της ηθικότητας. In which Tom hears gunfire and meets Grace (Όπου ο Tom ακούει πυροβολισμούς και γνωρίζει την Grace.)Ο Tom είναι ο πρώτος από το χωριό που συναντά την Grace. Τον ειδοποιεί ο σκύλος του Dogville, ο Moses, ο οποίος φωνάζει στην παρουσία της Grace, επειδή αυτή του πήρε το φαγητό. Η Grace (Νικόλ Κίντμαν) έχει μόλις ξεφύγει από μερικούς γκάνγκστερς, οι οποίοι φαινομενικά πυροβόλησαν προς το μέρος της. Η Grace, μια πανέμορφή και μετριόφρων γυναίκα, επιθυμεί να συνεχίζει την φυγή της, αλλά ο Tom την βεβαιώνει ότι το βουνό είναι πολύ δύσκολο να περπατηθεί. Καθώς συζητάνε οι γκάνστερς φτάνουν στην πόλη, και ο Tom κρύβει γρήγορα την Grace στο κοντινό ορυχείο. Ένας από τους γκάνγκστερς ρωτάει τον Tom αν έχει δει την γυναίκα, ο Tom αρνείται. Έτσι ο γκάνγκστερ προσφέρει αμοιβή αν η Grace εμφανιστεί και τον ειδοποιήσουν. Δίνει στον Tom μια κάρτα με το τηλέφωνό του. Ο Tom αποφασίζει να χρησιμοποιήσει την Grace, και στην επόμενη συνάντηση προκαλεί τους άλλους κατοίκους να αποδείξουν πως είναι πραγματικά άνθρωποι και πως πιστεύουν και πράττουν μέσα στα κοινωνικά πλαίσια ενός πολιτισμού (η ιδέα είναι να βοηθήσουν την Grace). Η ιδέα δεν είναι εύκολα αποδεκτή και έτσι ο Tom προτείνει να αποδείξει η Grace πως είναι καλός άνθρωπος. Οι κάτοικοι της δίνουν δύο εβδομάδες για να πειστούν και να "αγαπήσουν" την Grace. In which Grace follows Tom's plan and embarks upon physical labour (Όπου η Grace ακολουθεί το σχέδιο του Tom και αρχίζει να δουλεύει για τους κατοίκους.)Με την προτροπή του Tom, η Grace προσφέρει τις υπηρεσίες της στους κατοίκους του Dogville. Κρατάει συντροφιά στον μοναχικό (τυφλό) Jack McCay (Ben Gazzara), ο οποίος δεν δέχεται την αναπηρία του. Βοηθάει στο σπίτι και νταντεύει τα παιδιά του Chuck (Stellan Skarsgård) και της Vera (Patricia Clarkson) Δουλεύει στο μαγαζί της πόλης. Φροντίζει και ετοιμάζει φαγητό στον Ben, τον μοναχικό φορτηγατζή της πόλης. Προσφέρει βοήθεια στο σπίτι της υπηρέτρια του Tom και του πατέρα του. Παίζει πιάνο μαζί με την φύλακα της εκκλησίας.Έτσι, έπειτα από μια σχετική απροθυμία...οι άνθρωποι στο Dogville αποδέχονται την Grace και την προσφορά της σε δουλειές που "κανείς πραγματικά δεν χρειάζεται", αλλά που κάνουν την ζωή τους κάπως καλύτερη. Ως αποτέλεσμα γίνεται μέρος της κοινωνίας και μετά τις δύο εβδομάδες όλοι συμφωνούν να μείνει μαζί τους. In which Grace indulges in a shady piece of provocation.(=Όπου η Grace εντρυφά σε μια σκιερή παρακίνηση.)Με σιωπηρή συμφωνία η Grace συνεχίζει να ασχολείται με τις μικροδουλειές, που κάνει ευχάριστα, και μάλιστα αρχίζει να πληρώνεται με μικρά ποσά για τις υπηρεσίες της. Μάλιστα αρχίζει να κάνει φιλίες με πολλούς. Ο τίτλος του Κεφαλαίου αφορά την καταλάθος και σχετικά απότομη/νευρική παρότρυνση της Grace στον Jack McKay να παραδεχτεί το πρόβλημα με την όρασή του. Ο Jack από τότε σέβεται την Grace.Ακόμα με το πέρας δύο εβδομάδων λαμβάνει χώρα η ψηφοφορία για το αν η Grace είναι από όλους τους κατοίκους του Dogville ευπρόσδεκτη,πράγμα το οποίο γίνεται. Happy times in Dogville (Χαρούμενες ώρες στο Dogville)Ο μικρός παράδεισος όμως αρχίζει να καταρρέει όταν η αστυνομία φτάνει για να αναρτήσει στην εκκλησία του χωριού ένα πόστερ "Αναζητείται" με την φωτογραφία της Grace. Άμεσα η ατμόσφαιρα βαραίνει. Μήπως πρέπει να ενημερώσουν την αστυνομία οι κάτοικοι; Fourth of July after all (Μετά από όλα αυτά...Τετάρτη Ιουλίου.)Παρόλα αυτά, τα πράγματα συνεχίζουν κανονικά μέχρι την Τετάρτη Ιουλίου και τους εορτασμούς της ημέρας της ανεξαρτησίας της Αμερικής. Ο Tom φανερώνει, κάπως αδέξια, την αγάπη του στην Grace. Παράλληλα οι κάτοικοι αποδέχονται πως ο τόπος είναι καλύτερος χάρη σε αυτήν. Όμως, η αστυνομία ξαναφθάνει, και αντικαθιστά το πόστερ "Αναζητείται" με ένα "Καταζητείται", με πάλι την φωτογραφία της Grace. Όπως εξηγεί ο αστυνομικός, η Grace καταζητείται για ληστεία τράπεζας. Όλοι συμφωνούν ότι πρέπει να είναι αθώα αφού η τις μέρες της ληστείας η Grace ήταν μαζί τους. Παρόλα αυτά, και μιας και υπάρχει ο φόβος της αστυνομίας, νομικά υποθάλπουν μια καταζητούμενη, ο Tom προτείνει η Grace να κάνει περισσότερες δουλειές για κάθε κάτοικο στον ίδιο χρόνο. Ως αποτέλεσμα όμως, η βοήθεια που με χαρά έδινε η Grace μεταμορφώνεται σε εξαναγκασμό. Η Grace αν και νιώθει άβολα με την ιδέα, συμφωνεί για να ευχαριστήσει τον Tom και τους κατοίκους. In which Dogville bares its teeth (Όπου το Dogville δείχνει τα δόντια του)Ως αποτέλεσμα του υπερβολικού φόρτου εργασίας η Grace αρχίζει να κάνει λάθη στις δουλείες της και οι κάτοικοι αρχίζουν να εκνευρίζονται μαζί της. Οι καταστάσεις γίνονται σιγά-σιγά χειρότερες. Οι άντρες της πόλης αρχίζουν να κάνουν σεξουαλικές παρενοχλήσεις, ενώ οι γυναίκες γίνονται αρκετά υβριστικές. Ακόμα και τα μικρά παιδιά παραλογίζονται: ο Jason, ο 10-χρονος γιος των Chuck και Vera, ζητά από την Grace να τον χτυπήσει στα πισινά (κάτι που η μητέρα του δεν κάνει ποτέ και δεν επιτρέπει άλλον να το κάνει στα παιδιά της). Η Grace δεν συμφωνεί αλλά μετά από σχετικό εκβιασμό ότι ο Jason θα πει στην μητέρα του πως τον χτύπησε αν δεν το κάνει, η Grace αναγκάζεται να τον υπακούσει. Λίγο μετά από το προαναφερθέν συμβάν, η αστυνομία ξαναέρχεται στο Dogville. Ο Chuck που μόλις έχει επιστρέψει από τα χωράφια εκβιάζει την Grace πως θα βγει να τα πει όλα στην αστυνομία, και τελικά την βιάζει. In which Grace finally gets enough of Dogville, leaves the town, and again sees the light of day.(Όπου η Grace δεν αντέχει άλλο το Dogville, φεύγει από την πόλη και βλέπει και πάλι το φως της ημέρας.)Και ενώ τα προβλήματα συνεχίζονται ο Tom συζητά με την Grace ένα σχέδιο απόδρασης από την πόλη... και ζητά χρόνο για να το κανονίσει. Η Grace κατηγορείται από την Vera για το ότι χτύπησε τον γιο της και για το ότι πήγε με τον άνδρα της (οι βιασμοί συνεχίστηκαν και έγιναν αντιληπτοί). Ως εκδίκηση, η Vera καταστρέφει τις πορσελάνινες φιγούρες που η Grace αγόραζε σιγά-σιγά όλον αυτόν τον καιρό από το μαγαζί της πόλης και που συμβόλιζαν το δεσμό της με την πόλη και τη φιλία της με τους κατοίκους. Με τα σύμβολα της αγάπης της για την πόλη κατεστραμμένα , η Grace αποφασίζει πως πρέπει να φύγει. Με την βοήθεια του Tom και του Ben, του φορτηγατζή, προσπαθεί να ξεφύγει μέσα στο φορτίο με τα μήλα. Απεναντίας όμως, και αφού ο Ben την βιάζει μέσα στο φορτηγό ("It's not personal. I just...have to take due payment, that's all"), επιστρέφεται στην πόλη. Με την επιστροφή της, και αφού έγινε γνωστό ότι τα λεφτά που πλήρωσε τον Ben για να την φυγαδεύσει αποτελούσαν λεφτά του πατέρα του Tom...όλοι την θεωρούν κλέφτρα. Ο Tom δεν φανερώνει την αλήθεια γιατί όπως λέει...πρέπει να μην το κάνει για να μπορεί να την βοηθήσει μετέπειτα. Η πόλη αποφασίζει ότι δεν πρέπει να την αφήσουν να αποδράσει πάλι. Η Grace πια, παίρνει πάνω της την καθαρή εικόνα της σκλάβας, μαζί και με μια αλυσίδα γύρω από τον λαιμό της, που την κρατάει αλυσοδεμένη με μια τεράστια σιδερένια ρόδα Επιπλέον, της βάζουν ένα κουδουνάκι στο κολάρο της για να φανερώνεται η παρουσία της παντού. Σε αυτό το σημείο η Grace αποτελεί την σκλάβα του χωριού, και το σεξουαλικό αντικείμενο όλων. (ο μόνος που δεν την έχει βιάσει παραμένει ο Tom) In which there is a meeting where the truth is told and Tom leaves (only to return later). (Όπου γίνεται συνάντηση και φανερώνεται όλη η αλήθεια και ο Tom φεύγει (για να γυρίσει αργότερα).Όλα τα προηγούμενα οδηγούν τελικά σε μια συνάντηση όλης της πόλης στην οποία η Grace - μετά από παρότρυνση του Tom - φανερώνει όλα αυτά που είχε υπομείνει από τους πάντες στην πόλη. Οι κάτοικοι, αμήχανοι και σε απόλυτη άρνηση, αποφασίζουν να απαλλαχτούν από αυτήν. Έπειτα ο Tom, πικραμένος με τους κατοίκους, ενημερώνει την Grace για τα γεγονότα (έφυγε από την συνάντηση αφού είπε την αλήθεια για να μπορέσουν να μιλήσουν όλοι ελεύθερα) και προτείνει να φύγουν μαζί από την πόλη. Στην συνέχεια επιθυμεί να κάνει sex μαζί της' η Grace προτείνει να περιμένουν μέχρι να βρίσκονται σε καλύτερες καταστάσεις...όταν θα έχουν φύγει(παράλληλα φανερώνει μερικές αλήθειες για τον Tom τον ίδιο). Τελικά, και μετά από σκέψη, ο Tom καλεί τους γκάνγκστερς και είναι αυτός που προτείνει να κλείσουν την Grace στην καλύβα της, την νύχτα που βλέπουν τα αυτοκίνητα να έρχονται. In which Dogville receives the long-awaited visit and the film ends (Όπου το Dogville δέχεται την πολυαναμενόμενη επίσκεψη και η ταινία τελειώνει.)Οι γκάνγκστερς φτάνουν, και μετά από μια εγκάρδια αποδοχή από τους κατοίκους και τον Tom, ελευθερώνουν την Grace και εξοργίζονται φανερά με τον τρόπο που είναι αλυσοδεμένη και φυλακισμένη στην καλύβα της. Εδώ είναι που γίνεται πια φανερό στους κατοίκους ότι η Grace δεν είναι εχθρός τους αλλά σημαντικό πρόσωπο. Στους θεατές γίνεται φανερό με μια συζήτηση, μέσα στην λιμουζίνα, ότι η Grace είναι η κόρη του αρχι-μαφόζιου που υποδύεται ο Τζέιμς Κάαν. Η Grace το είχε σκάσει από τον πατέρα της γιατί είχαν διαφορετικές απόψεις σχετικά με την εξουσία, το ήθος και το αν πρέπει να κατηγορείς ανθρώπους για λάθη που κάνουν. Η Grace πιστεύει ότι τα λάθη που κάνουν οι φυσιολογικοί άνθρωποι, τα διαπράτουν γιατί βρίσκονται σε συγκεκριμένες συνθήκες, συνθήκες που αν βρίσκονταν ο πατέρας της και η ίδια, πιθανόν θα έκαναν τα ίδια. Ο πατέρας της την κατηγορεί για ύβρη...την κατονομάζει ότι ενώ κρατάει υψηλά κριτήρια για τον εαυτό της και τις πράξεις της, δεν χρησιμοποιεί ποτέ τα ίδια κριτήρια για τους άλλους, την κατηγορεί ότι δικαιολογεί τα πάντα, σχεδόν σαν θεός, ξεχνά πως είναι και αυτή άνθρωπος. Ο πατέρας της της λέει πως την αγαπά και της κάνει πάλι την προσφορά να μείνει μαζί του. Η Grace εξέρχεται από το αμάξι και παρακολουθεί την πόλη σκεπτόμενη. Καθώς βλέπει την πόλη με τα ψεγαδιασμένα κτίρια και τους ακόμα πιο ψεγαδιασμένους κατοίκους της, καταλαβαίνει... και συμφωνεί. Επιστρέφει κοντά στον πατέρα της, και η πρώτη της εντολή είναι η δολοφονία των κατοίκων και το κάψιμο της πόλης. Εκδικούμενη τη Βέρα, διατάζει να σκοτώσουν ένα-ένα τα παιδιά της, όπως κι αυτή έσπασε τις πορσελάνινες φιγούρες της. Η πόλη καταστρέφεται μέσα σε λίγη ώρα, και η Grace προσωπικά σκοτώνει τον Tom. Καθώς το Dogville έχει γίνει στάχτες, οι γκάνγκστερς βρίσκουνε τον μόνο επιζήσαντα, τον Moses τον σκύλο. Η Grace διατάζει να μην τον πειράξουν· ήταν ο μόνος πραγματικά που είχε λόγο να της κρατά κακία. Επίσημη ιστοσελίδα για την ταινία MovieBoy - κριτική CoolJunkie - κριτική Κριτική στο Newsweek Κριτική στο BBC Collective Αρχειοθετήθηκε 2013-10-06 στο Wayback Machine.