Άλαν Τζέι Πάκουλα

Ο Άλαν Τζέι Πάκουλα (αγγλικά: Alan J. Pakula‎, /pəˈkuːlə/ ; 7 Απριλίου 1928 – 19 Νοεμβρίου 1998) ήταν Αμερικανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός ταινιών. Ήταν υποψήφιος για τρία Όσκαρ: Καλύτερης Ταινίας για το Σκιές και Σιωπή (1962), Καλύτερης Σκηνοθεσίας για το Όλοι οι Άνθρωποι του Προέδρου (1976) και Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου για την Εκλογή της Σόφι (1982). Ο Πάκουλα ήταν επίσης αξιοσημείωτος για τη σκηνοθεσία της «τριλογίας της παράνοιας»: Η Εξαφάνιση (1971), Υπόθεση Πάραλαξ (1974) και το Όλοι οι Άνθρωποι του Προέδρου (1976).

 Ο Πάκουλα γεννήθηκε στο Μπρονξ της Νέας Υόρκης από Πολωνούς Εβραίους γονείς, την Ζανέτ (το γένος Γκολντστάιν) και τον Πολ Πάκουλα. Σπούδασε στο The Hill School στο Pottstown της Πενσυλβάνια και στο Πανεπιστήμιο Γέιλ, όπου ειδικεύτηκε στη δραματουργία. Ο Πάκουλα ξεκίνησε την καριέρα του στο Χόλιγουντ ως βοηθός στο τμήμα κινουμένων σχεδίων στη Warner Brothers. Το 1957, ανέλαβε την πρώτη του παραγωγή για την Paramount Pictures. Το 1962, έκανε την παραγωγή του Σκιές και Σιωπή, για το οποίο ήταν υποψήφιος για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας. Ο Πάκουλα είχε μια επιτυχημένη επαγγελματική σχέση ως παραγωγός ταινιών που σκηνοθέτησε ο σκηνοθέτης του Σκιές και Σιωπή Ρόμπερτ Μάλιγκαν από το 1957 έως το 1968. Το 1969, σκηνοθέτησε την πρώτη του μεγάλου μήκους, The Sterile Cuckoo, με πρωταγωνίστρια τη Λάιζα Μινέλι. Το 1971, ο Πάκουλα κυκλοφόρησε την πρώτη δόση αυτού που θα γινόταν ανεπίσημα γνωστό ως η «τριλογία της παράνοιας». Η Έξαφάνιση, η ιστορία μιας σχέσης μεταξύ ενός ιδιωτικού ντετέκτιβ (που υποδύεται ο Ντόναλντ Σάδερλαντ ) και ενός call girl (που υποδύεται η Τζέιν Φόντα, η οποία κέρδισε ένα Όσκαρ για την ερμηνεία της), ήταν εμπορική και κριτική επιτυχία. Ακολούθησε το 1974 το Υπόθεση Πάραλαξ με πρωταγωνιστή τον Γουόρεν Μπίτι, ένα δαιδαλώδες θρίλερ μετά το Σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ που περιλαμβάνει πολιτικές δολοφονίες. Η ταινία έχει γίνει γνωστή για την πειραματική της χρήση υπνωτικών εικόνων σε μια περίφημη σεκάνς ταινίας-εντός-ταινίας στην οποία ο πρωταγωνιστής εισάγεται στην Parallax Corporation, της οποίας η κύρια, αν και μυστική, επιχείρηση είναι η εγχώρια τρομοκρατία. Τελικά, το 1976, ο Πάκουλα ολοκλήρωσε την «τριλογία» του με τοΌλοι οι Άνθρωποι του Προέδρου, βασισμένος στο βιβλίο best seller του σκανδάλου Γουότεργκεϊτ που γράφτηκε από τους Μπομπ Γούντγουορντ και Καρλ Μπερνστάιν, τους οποίους υποδύθηκαν στην ταινία οι Ρόμπερτ Ρέντφορντ και Ντάστιν Χόφμαν, αντίστοιχα. Ήταν μια άλλη εμπορική επιτυχία, που θεωρείται από πολλούς κριτικούς και θαυμαστές ως ένα από τα καλύτερα θρίλερ της δεκαετίας του 1970. Ο Πάκουλα σημείωσε άλλη μια επιτυχία το 1982 με το Η Εκλογή της Σόφι, με πρωταγωνίστρια τη Μέριλ Στριπ . Το σενάριό του, βασισμένο στο μυθιστόρημα του Γουίλιαμ Στάιρον, ήταν υποψήφιο για Όσκαρ. Οι μεταγενέστερες εμπορικές επιτυχίες περιλάμβαναν το Presumed Innocent, βασισμένο στο μπεστ σέλερ μυθιστόρημα του Scott Turow, και ένα άλλο πολιτικό θρίλερ, The Pelican Brief, μια προσαρμογή του μπεστ σέλερ του John Grisham . Η τελευταία του ταινία ήταν η ταινία θρίλερ δραματικής εγκληματικότητας The Devil's Own, όπου ενώθηκε ξανά με τον Χάρισον Φορντ . Από τις 19 Οκτωβρίου 1963 μέχρι το 1971, ο Πάκουλα ήταν παντρεμένη με την ηθοποιό Χόουπ Λαντζ. Ήταν παντρεμένος με τη δεύτερη σύζυγό του, Χάννα Πάκουλα (πρώην Χάννα Κοέν) από το 1973 μέχρι το θάνατό του το 1998. Είχε δύο θετά παιδιά από τον γάμο του με την Χόουπ Λάντζ, τον Κρίστοφερ και την Πατρισία Μάρει και τρία θετά παιδιά από τον δεύτερο γάμο του, τον Λουί, τον Ρόμπερτ και την Άννα. Μίλησε επίσης πολύ ανοιχτά για τη μάχη του θετού γιου του με την κατάθλιψη πριν από το θάνατό του. Στις 19 Νοεμβρίου 1998, ο Πάκουλα οδηγούσε στον αυτοκινητόδρομο Long Island Expressway στο Μέλβιλ της Νέας Υόρκης, όταν ένας οδηγός μπροστά του χτύπησε έναν μεταλλικό σωλήνα, προκαλώντας τον να τρακάρει στο παρμπρίζ του Πάκουλα, χτυπώντας τον στο κεφάλι. Το αυτοκίνητό του ξέφυγε από το δρόμο και μπήκε σε φράχτη. Μεταφέρθηκε στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο North Shore, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του. Brown, Jared (2005). Alan J. Pakula: His Films and His Life. New York: Back Stage Books. ISBN 0-8230-8799-9.