Συναντήσεις βραβευμένων με Νόμπελ στο Λίνταου

Οι Συναντήσεις βραβευμένων με Νόμπελ στο Λίνταου (Nobel Laureate Meetings at Lindau) είναι μία συνάθροιση-επιστημονικό συνέδριο που διεξάγεται κάθε χρόνο στην πόλη Λίνταου της νότιας Γερμανίας. Σε αυτό προσκαλούνται κάτοχοι του Βραβείου Νόμπελ να μιλήσουν σε φοιτητές και νεαρούς ερευνητές από όλο τον κόσμο και να αλληλεπιδράσουν με αυτούς.

 Το 1951 δύο ιατροί από το Λίνταου, οι Γκούσταφ Παράντε και Φραντς Καρλ Χάιν, έπεισαν τον Σουηδό κόμη Λέναρτ Μπερναντότ του Βίσμποργκ (1909-2004), εγγονό του βασιλιά Γουσταύου Ε΄ της Σουηδίας, που ζούσε εκεί κοντά, να υποστηρίξει τη συνάντηση που οργάνωναν για να διευκολύνουν την ανταλλαγή απόψεων Γερμανών φοιτητών με κατόχους Βραβείου Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής. Με την ταραχή του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου η Γερμανία είχε αποκλειστεί από την παγκόσμια επιστημονική συζήτηση. Η πρωτοβουλία αυτή είχε σύντομα σημαντική επιτυχία, καθώς πολλοί τιμημένοι με Νόμπελ επιστήμονες αποδέχθηκαν την πρόσκληση του κόμη Λέναρτ να συναντηθούν στο Λίνταου, κοντά στο κάστρο του στη νησίδα Μαϊνάου στη Λίμνη της Κωνσταντίας. Καθώς τα χρόνια περνούσαν, οι συναντήσεις έγιναν γνωστές και προσκλήθηκαν κάτοχοι Βραβείων Νόμπελ και στις άλλες δύο φυσικές επιστήμες, τη φυσική και τη χημεία, οπότε οι Συναντήσεις στο Λίνταου αφιερώνονταν σε μία συγκεκριμένη επιστήμη μία φορά κάθε τρία χρόνια. Από τη δεκαετία του 1970 άρχισαν να συμμετέχουν στις συναντήσεις περιστασιακά και τιμημένοι με το Βραβείο Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών. Από το 1954 οι Συναντήσεις οργανώνονται από το «Συμβούλιο για τις Συναντήσεις βραβευμένων με Νόμπελ στο Λίνταου», συμβούλιο του οποίου πρώτος πρόεδρος διετέλεσε ο κόμης Λέναρτ. Το 1989 ο ογδοντάχρονος Λέναρτ παραιτήθηκε από τη θέση αυτή και τον διαδέχθηκε η κατά πολύ νεότερη σύζυγός του κόμισσα Σόνια Μπερναντότ, αποδεικνύοντας τη θέληση της οικογένειας να συνεχιστεί η παράδοση των Συναντήσεων του Λίνταου. Η Σόνια αύξησε τη διεθνή σημασία των Συναντήσεων προσκαλώντας περίπου 600 φοιτητές κάθε χρόνο από όλο και περισσότερες ξένες χώρες, συγκαλώντας μία φορά ανά πενταετία μία «Μικτή Σύνοδο» βραβευμένων με Νόμπελ και από τις τρεις επιστήμες, και ιδρύοντας σχετικό με τις Συναντήσεις ίδρυμα (Foundation Lindau Nobel Prizewinners Meeting at Lake Constance) το έτος 2000. Χάρη σε αυτό το ίδρυμα, το Συμβούλιο για τις Συναντήσεις βραβευμένων με Νόμπελ στο Λίνταου απέκτησε μία σταθερή οικονομική βάση για τη διοργάνωση των ετήσιων συναντήσεων. Η κόμισσα απεβίωσε το 2008, τέσσερα χρόνια μετά τον σύζυγό της. Από τότε η θυγατέρα τους κόμισσα Μπετίνα Μπερναντότ προεδρεύει του Συμβουλίου. Τώρα πια το Συμβούλιο διοργανώνει επιπλέον μία φορά κάθε 4 χρόνια ένα ξεχωριστό συνέδριο για τους κατόχους Βραβείου Νόμπελ Οικονομικών με φοιτητές από ολόκληρο τον κόσμο. Σκοπός των Συναντήσεων του Λίνταου είναι η προαγωγή των αλληλεπιδράσεων ανάμεσα σε κατόχους του Βραβείου Νόμπελ και νεαρούς ερευνητές. Περίπου τριάντα βραβευμένοι με Νόμπελ επιστήμονες (37 το 2014) και κάπου 600 νεαροί ερευνητές (κυρίως μεταπτυχιακοί φοιτητές) παρακολουθούν την ετήσια Συνάντηση. Οι τιμημένοι επιστήμονες κάνουν παρουσιάσεις ανοικτές και στα ΜΜΕ, καθώς και σεμινάρια-κλειστές συναντήσεις ανάμεσα σε αυτούς και στους νεαρούς ερευνητές, τα οποία καταλαμβάνουν ολόκληρα τα απογεύματα. Διεξάγονται επίσης συζητήσεις στρογγυλής τράπεζας ή σε πάνελ, επιστημονικές συναντήσεις στο πρωινό και κοινωνικές εκδηλώσεις, όπως μία «Βαυαρική Βραδιά» που προσφέρεται από την κυβέρνηση της Βαυαρίας, συναυλίες, ακαδημαϊκά δείπνα που οργανώνονται από ιδρύματα όπως το Alexander von Humboldt-Stiftung, το Γερμανικό `Ιδρυμα Ερευνών και η Εταιρεία Μαξ Πλανκ. Επίσης, μία Διεθνής Συνάντηση Γνωριμίας με ποικίλη ξένη χρηματοδότηση, π.χ. το 2012 χορηγός ήταν η Δημοκρατία της Σιγκαπούρης. Το 2011 εισάχθηκε μετά από μία πρόταση του Ρότζερ Τσιέν ο θεσμός των «Master Classes Επιστήμης», όπου νεαροί επιστήμονες παρουσιάζουν την εργασία τους και τη συζητούν με τους συναδέλφους τους και με έναν βραβευμένο με Νόμπελ επιστήμονα.. Η έναρξη κάθε ετήσιας συνάντησης είναι μία εορταστική εκδήλωση, στην οποία παρευρίσκονται και άλλες προσωπικότητες, συνήθως υπουργοί επιστημών και έρευνας από τη Γερμανία ή άλλες χώρες, άλλοι εκπρόσωποι κυβερνήσεων ή επιστημονικών ιδρυμάτων. Το 2011 συμμετείχε ο Μπιλ Γκέιτς σε μία συζήτηση σχετική και με το έργο του Ιδρύματος Μπιλ και Μελίντα Γκέιτς. Η τελευταία ημέρα της κάθε ετήσιας συνάντησης γίνεται μία εκδρομή με πλοιάριο από το Λίνταου με πρόσκληση του κρατιδίου της Βάδης-Βυρτεμβέργης στο νησί Μαϊνάου στη Λίμνη της Κωνσταντίας, όπου το κάστρο της οικογένειας Μπερναντότ, στον χώρο του οποίου διεξάγεται μία τελική συζήτηση. Ορισμένα από τα events, όπως οι ανοικτές παρουσιάσεις των κατόχων Νόμπελ, είναι προσβάσιμες όχι μόνο στους φοιτητές και νεαρούς ερευνητές, αλλά και στα ΜΜΕ, καθώς και σε επιλεγμένο κοινό. Οι παρουσιάσεις αυτές μπορεί να έχουν ως θέμα την επιστήμη πίσω από το Βραβείο Νόμπελ τους, τρέχοντα επιστημονικά ζητήματα που τα βρίσκουν ενδιαφέροντα, ή ακόμα την εκλαΐκευση της επιστήμης και την αλληλεπίδραση επιστήμης και κοινωνίας. Συχνά, ένα μέρος της ομιλίας αφιερώνεται σε προσωπικές οπτικές, όπως τη σταδιοδρομία και τον δρόμο προς το Βραβείο, με αντίστοιχες συμβουλές προς τους νέους ερευνητές. Οι ομιλητές επιλέγουν ελεύθερα το θέμα τους και έχει ασκηθεί κριτική ότι μερικοί χρησιμοποιούν το βήμα που τους δόθηκε για να παρουσιάσουν αμφιλεγόμενες ιδέες, έξω από το κύριο ρεύμα της επιστήμης. Οι Συναντήσεις εναλλάσσονται κατ' έτος μεταξύ των τριών Βραβείων Νόμπελ στις επιστήμες (χημεία, φυσική και φυσιολογία/ιατρική). Μία φορά κάθε 5 χρόνια γίνεται μία Συνάντηση που φέρνει μαζί βραβευθέντες από όλες τις επιστήμες, οπότε ο συνολικός αριθμός των παρόντων τιμημένων με Νόμπελ μπορεί να φθάσει και τους εξήντα. Από το 2004 γίνονται πρόσθετες Συναντήσεις για τις οικονομικές επιστήμες, μία φορά κάθε τρία χρόνια. Η επιλογή των νεαρών ερευνητών που συμμετέχουν στην κάθε Συνάντηση γίνεται σε συνεργασία με τους ακαδημαϊκούς εταίρους των Συναντήσεων του Λίνταου: προτείνονται από περισσότερα των 100 ιδρυμάτων από περισσότερες από 30 χώρες. Κάποιοι προτείνονται από συγκεκριμένους βραβευθέντες με Νόμπελ. Τα ακαδημαϊκά αυτά ιδρύματα περιλαμβάνουν επιστημονικές ακαδημίες (π.χ. την Ακαδημία Επιστημών της Τσεχίας), το Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης ή και το Ίδρυμα Νόμπελ, ερευνητικά συμβούλια όπως το Εθνικό Συμβούλιο Επιστήμης του Υπουργείου Επιστήμης και Τεχνολογίας της Κίνας, εταιρείες όπως τη Microsoft και ερευνητικά κέντρα ή πανεπιστήμια, όπως το Πανεπιστήμιο Χούμπολτ του Βερολίνου ή το Πανεπιστήμιο του Μονάχου.Η Συνάντηση του 2012 ήταν η πρώτη στην οποία έγιναν δεκτοί και επιλεγμένοι καθηγητές από τη Μέση Εκπαίδευση, με κριτήριο την ιδιαίτερη δραστηριότητά τους στη μετάδοση της επιστήμης στους μαθητές τους. Οι συμμετέχοντες νεαροί έχουν σχολιάσει ότι η ανεπίσημη ατμόσφαιρα και η εντατική επαφή με συναδέλφους παρέχουν μία μοναδική εμπειρία, ενώ οι οργανωτές τη θεωρούν κρίσιμη για αμφότερους τους στόχους τους, την ανταλλαγή επιστημονικών απόψεων και την έμπνευση των νεαρών επιστημόνων. Εκτός από αυτούς τους κύριους στόχους, οι Συναντήσεις στο Λίνταου παρέχουν μία μοναδική ευκαιρία για τη στενή παρακολούθηση της προόδου των επιστημών και των γνώσεων προς όφελος της ανθρωπότητας. Ως ενδεικτικό παράδειγμα, αναφέρουμε «νομπελίστες» που έλαβαν μέρος στις δύο Συναντήσεις που έλαβαν χώρα το 2008. Συνάντηση οικονομικών επιστημών του 2008: Τζωρτζ Άκερλοφ Ρόμπερτ Φόγκελ Τζων Φορμπς Νας, ο «Υπέροχος άνθρωπος» σε ηλικία 80 ετών Ράινχαρντ Ζέλτεν Ρόμπερτ Σόλοου Τζόζεφ Στίγκλιτς Ρότζερ Μάιερσον Μοχάμεντ Γιουνούς, ο «τραπεζίτης των φτωχών» (Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης 2006)Συνάντηση φυσικής 2008: Ρικάρντο Τζιακόνι Ιβάρ Τζιέβερ Ντόναλντ Γκλέιζερ Ρόυ Γκλάουμπερ Ντέιβιντ Γκρος Πέτερ Γκρύνμπεργκ Μπράιαν Τζόζεφσον Γουίλιαμ Φίλιπς Κάρλο Ρούμπια Τζωρτζ Σμουτ Τζακ Στάινμπέργκερ Μαρτίνους Φέλτμαν Burmester, Ralph (2000), Science at First Hand. 50 years of the Meetings of Nobel Laureates in Lindau on Lake Constance, Μόναχο, Βόννη, Ουάσινγκτον: Deutsches Museum, Deutsches Museum Bonn και Εθνικό Μουσείο Αμερικανικής Ιστορίας, ISBN 3-924183-58-9 www.lindau-nobel.org Ο επίσημος ιστότοπος Lindau Nobel Mediatheque - video streams των ομιλιών των βραβευμένων με Νόμπελ επιστημόνων Lindau.nature.com - ιστολόγιο και video platform για τις Συναντήσεις Συνεντεύξεις με συμμετέχοντες Αναμνήσεις από μία Συνάντηση