BMW E34

Η BMW Σειρά 5 E34 ήταν ένα μεσαίο πολυτελές αυτοκίνητο της κατηγορίας Ε, που κατασκευάστηκε από τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία BMW, από τον Ιανουάριο του 1988 έως τον Ιούνιο του 1996, αν και κάποια πιλοτικά αντίτυπα ειδικά και μόνο της έκδοσης 535i είχαν αρχίσει να παράγονται ήδη από τις 2 Νοεμβρίου 1987. Το μοντέλο ήταν διαθέσιμο με μία μεγάλη παλέτα κινητήρων, τόσο βενζίνης, όσο και πετρελαίου, με χωρητικότητες από 1.8 έως 4.0 λίτρα και ιπποδυνάμεις από 105 hp, στην έκδοση 524td, έως 340 hp στην κορυφαία έκδοση BMW M5, που εισήχθη τον Αύγουστο του 1988. Αντικατέστησε τη BMW E28 και αντικαταστάθηκε τον Σεπτέμβριο του 1995 από τη BMW E39, με την παραγωγή του σεντάν να λήγει τον Δεκέμβριο του 1995, αν και η παραγωγή της BMW Ε34 Touring (station wagon) συνεχίστηκε έως τον Ιούνιο του 1996, καθώς τον ίδιο μήνα μπήκε στην παραγωγή η BMW Ε39 Touring που την αντικατέστησε. Συνολικά κατασκευάστηκαν 1.333.412 αντίτυπα σειράς Ε34.

 Αρχικά, η Σειρά 5 E34 προσφερόταν αποκλειστικά σε 4-πορτη σεντάν εκδοχή αμαξώματος. Τον Σεπτέμβριο του 1991, στο Σαλόνι Αυτοκινήτου της Φρανκφούρτης, παρουσιάστηκε και μια εκδοχή Touring, δηλαδή station wagon, ταυτόχρονα με μια πολύ ελαφρά ανανέωση στην Ε34 τον ίδιο μήνα (με εξωτερικές χειρολαβές από πλαστικό αντί για μεταλλικές, ενισχύσεις στις πόρτες, νέες επενδύσεις στα καθίσματα και στάνταρ κεντρικό κλείδωμα, προσαρμογή του ύψους της δέσμης των φώτων και cruise control σε όλα). Η παραγωγή όλων αυτών των εκδόσεων ξεκίνησε μέσα στον ίδιο μήνα. Η έκδοση Ε34 Touring είχε τις ίδιες ακριβώς εξωτερικές διαστάσεις και το ίδιο μεταξόνιο με την Ε34 σεντάν, αν και είχε μεγαλύτερα ελαστικά από το σεντάν. Αξίζει να σημειωθεί ότι ήταν και η πρώτη στην ιστορία station wagon εκδοχή της Σειράς 5 και, γενικότερα, το δεύτερο μοντέλο της BMW που βγήκε και σε έκδοση station wagon μετά τη BMW Σειρά 3 E30 Touring, που είχε εισαχθεί τον Ιούλιο του 1987. Συνολικά, από τα 1.333.412 αντίτυπα που κατασκευάστηκαν από τη σειρά Ε34, τα 124.656 ήταν Ε34 Touring. Ειδικότερα όμως στις Ηνωμένες Πολιτείες, η εκδοχή station wagon λανσαρίστηκε μόλις την άνοιξη του 1992 και αρχικά μόνο στην έκδοση 525i Touring, ενώ το καλοκαίρι του 1993, για τη σεζόν (model year) του 1994, εμφανίστηκε και έκδοση 530i Touring με τον σχεδόν καινούριο τότε κινητήρα V8. Μια εντονότερη αισθητική αλλαγή έγινε τον Σεπτέμβριο του 1992, για τη σεζόν του 1993, όταν απέκτησε τους εξωτερικούς καθρέφτες από τη BMW Σειρά 3 E36, νέες ζάντες και νέα καθίσματα. Τον ίδιο μήνα με την ανανέωση, εισήχθησαν για πρώτη φορά σε BMW Σειρά 5 και κινητήρες V8, που ήταν ο κινητήρας M60B30, κυβισμού 3.0 λίτρων / 2.997 cm³ και ισχύος 218 hp στις 5.800 στροφές το λεπτό, και ο κινητήρας M60B40, 4.0 λίτρων / 3.982 cm³ και ισχύος 286 hp στις 5.800 στροφές το λεπτό. Και οι δύο ήταν 32-βάλβιδοι, ενώ διατηρήθηκαν έως τη λήξη της παραγωγής τον Ιούνιο του 1996. Τα μοντέλα με τους κινητήρες V8 αρχικά ξεχώριζαν από μια φαρδύτερη γρίλια από αυτή των άλλων εκδόσεων και ακόμα περισσότερο μέταλλο βαμμένο στο χρώμα του αμαξώματος, αφήνοντας πλέον ελάχιστο μαύρο πλαστικό στο μπροστινό μέρος, ανάμεσα στη γρίλια και στους μπροστινούς προβολείς. Τελικώς όμως, αυτή η γρίλια από τον Μάιο του 1994 καθιερώθηκε σε όλες τις εκδόσεις. Επίσης, ταυτόχρονα με την ανανέωση, η κορυφαία έκδοση BMW M5 έλαβε μια αύξηση του κυβισμού από τα 3.535 cm³ και ισχύος 315 hp στις 6.900 στροφές το λεπτό (παραγωγή : Οκτώβριος 1988 - Αύγουστος 1992) στα 3.795 cm³ και ισχύος 340 hp στις 6.900 στροφές το λεπτό (παραγωγή : Σεπτέμβριος 1992 - Αύγουστος 1995). Γενικότερα όμως, σε όλες τις E34 M5 οι κινητήρες ήταν 6-κύλινδροι σε σειρά και 24-βάλβιδοι, ενώ μόνο οι M5 είχαν ηλεκτρονικό κόφτη της τελικής ταχύτητας στα 250 χιλιόμετρα την ώρα, καθώς δεν υπήρχε άλλη έκδοση που να μπορούσε να ξεπεράσει ή έστω να φτάσει αυτό το όριο. Μάλιστα από την εισαγωγή του μεγαλύτερου κινητήρα των 3.8 λίτρων η έκδοση M5 έγινε τότε διαθέσιμη και στην εκδοχή Touring (station wagon), αν και στην πράξη αυτός ο συνδυασμός δεν προσέλκυσε το ενδιαφέρον του κοινού και μόλις 891 αντίτυπα της M5 Touring κατασκευάστηκαν, ενώ συνολικά η M5 έκδοση της E34 παρήχθη σε 12.254 αντίτυπα. Να σημειωθεί ότι η BMW προσέφερε σε Touring έκδοση την M5 σε δύο μόνο γενιές, στη δεύτερη γενιά (E34) και στην τέταρτη (E61). Όλες οι εκδόσεις της BMW Ε34 έφεραν εξ αρχής στάνταρ ή έξτρα Σύστημα Αντιμπλοκαρίσματος Τροχών (ABS), ενώ από την σεζόν του 1991 άρχισε να προσφέρεται και έξτρα Σύστημα ελέγχου πρόσφυσης (traction control system) στις ανώτερες εκδόσεις του μοντέλου. Το ABS έγινε τελικώς στάνταρ σε όλα τον Μάιο του 1992. Επίσης, το μοντέλο είχε άριστη κατανομή βάρους εμπρός / πίσω στο 50 / 50, ενώ μεγάλη έμφαση είχε δοθεί και στην αεροδυναμική. Συγκεκριμένα, παρά το γεγονός ότι η Ε34 υπήρξε η τελευταία BMW με δίδυμους κυκλικούς προβολείς, πριν καθιερωθεί το ενιαίο κρύσταλλο που τους καλύπτει, ο αεροδυναμικός συντελεστής Cd της Ε34 ήταν από 0,30 έως 0,32 αναλόγως με την έκδοση (ειδικότερα στα station wagon 0,34), μια σημαντική μείωση κατά 18% ως προς την προκάτοχο BMW E28, που είχε Cd αρχικά 0,39 και από την ανανέωση του 1984 είχε φτάσει στο 0,37. Αυτοί οι συντελεστές, προσέφεραν στην E34 πολύ μεγαλύτερη ευστάθεια, καλύτερες επιδόσεις, καθώς και οικονομία καυσίμου, στις υψηλές ταχύτητες. Ιδιαίτερα πρωτοποριακό υπήρξε και στην παθητική ασφάλεια. Ήδη από το λανσάρισμα, τον Ιανουάριο του 1988, προσέφερε έξτρα αερόσακο οδηγού και ειδικότερα στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 1988, ως μοντέλο της σεζόν του 1989, ήταν εξ αρχής στάνταρ. Ο αερόσακος οδηγού έγινε στάνταρ και στην Ευρώπη τον Μάιο του 1992, τον ίδιο μήνα με την καθιέρωση του στάνταρ ABS. Στα μέσα του 1993 εμφανίστηκε διεθνώς και αερόσακος συνοδηγού, και μάλιστα κατευθείαν ως στάνταρ στην αμερικανική αγορά, ενώ στα άλλα κράτη διεθνώς οι 2 αερόσακοι έγιναν στάνταρ τον Ιανουάριο του 1995. Όλα τα αντίτυπα της BMW Ε34, επίσης, έφεραν στάνταρ 4 δισκόφρενα, πλευρικές ενισχύσεις στις πόρτες και στις κολώνες, ζώνες ελεγχόμενης παραμόρφωσης του αμαξώματος εμπρός και πίσω, σε συνδυασμό με κεντρικό κλωβό ασφαλείας και κολώνα τιμονιού που καταρρέει σε μετωπική πρόσκρουση. Το μοναδικό μελανό σημείο όμως, ήταν ότι η Σειρά 5 E34, καθώς και η στενά συγγενική Σειρά 7 E32 (παραγωγή : Ιούλιος 1986 έως Μάρτιος 1994) ήταν τα δύο τελευταία μοντέλα της BMW όπου το ντεπόζιτο καυσίμων ήταν στο πίσω άκρο του αμαξώματος (και μάλιστα καταλαμβάνοντας ολόκληρο τον χώρο κάτω από την «ουρά») αντί στο κέντρο του αμαξώματος, κάτω από τα πίσω καθίσματα (όπως ήταν σε όλα τα άλλα μοντέλα της BMW ήδη από παλαιότερα χρόνια, με εξαίρεση τη Σειρά 6 E24, που παρήχθη από τον Ιανουάριο του 1976 έως τον Απρίλιο του 1989 και το είχε επίσης στο πίσω άκρο), έχοντας έτσι εξαιρετικά υψηλό κίνδυνο έκρηξης και εκδήλωσης πυρκαγιάς μετά από οπίσθια πρόσκρουση. Για την ιστορία, το ντεπόζιτο καυσίμων ήταν μεταλλικό στη Σειρά 3 E30 (που είχε όμως το ντεπόζιτο στο κέντρο του αμαξώματος), στη Σειρά 5 E34, στη Σειρά 6 E24, στη Σειρά 7 E32 και στη Σειρά 7 E38 (που είχε όμως το ντεπόζιτο στο κέντρο του αμαξώματος). Αντιθέτως, όλες οι άλλες νεότερες και σύγχρονες BMW είχαν ντεπόζιτο από πλαστικό που σπάζει δύσκολα. Οι περισσότεροι κινητήρες της Σειράς 5 E34 ήταν 6-κύλινδροι σε σειρά (Ι6), εκτός από την εισαγωγική έκδοση 518i, που έφερε έναν τετρακύλινδρο σε σειρά (Ι4) κινητήρα 1.8 λίτρων, καθώς και τις 530i (M60B30) και 540i (M60B40), που έφεραν (όπως προαναφέρθηκε) V8 κινητήρες 32-βάλβιδους. Ειδικότερα η έκδοση 518i εισήχθη στην παραγωγή τον Αύγουστο του 1989 και διατέθηκε αποκλειστικά στην Ευρώπη, ενώ ειδικά στην 518i έκδοση station wagon δεν συνδυάστηκε ποτέ με αυτόματο κιβώτιο. Μάλιστα τα πρώτα χρόνια η έκδοση 518i προοριζόταν αποκλειστικά για εξαγωγή, αλλά τελικώς από τον Μάρτιο του 1993 έγινε επίσημα διαθέσιμη και στη Γερμανία. Επειδή όμως η 518i απευθυνόταν σε όσους μπορούσαν οριακά να διαθέσουν αρκετά λεφτά για να βάλουν στόχο τη Σειρά 5 αντί της μικρότερης Σειράς 3, πρακτικώς οι περισσότερες E34 518i κυκλοφόρησαν με το βασικό επίπεδο εξοπλισμού, με ελάχιστα έξτρα στοιχεία εξοπλισμού ή ακόμα και κανένα. Σχεδόν όλες οι E34 ήταν πισωκίνητες, με εξαίρεση την 4-κίνητη έκδοση 525iX που μπορούσε να παραγγελθεί τόσο ως sedan, όσο και ως station wagon. Το έξτρα βάρος της τετρακίνησης στην έκδοση σεντάν ήταν 90 κιλά και στην έκδοση Touring ήταν 75 κιλά. Η έκδοση αυτή, ήταν η πρώτη στην ιστορία 4-κίνητη Σειρά 5, αν και στην πράξη ήταν περιορισμένης διαθεσιμότητας, καθώς παρήχθησαν συνολικά μόλις 4.783 αντίτυπα της BMW E34 525iX σεντάν και 4.583 αντίτυπα της BMW E34 525iX Touring. Παραδόξως μάλιστα, στην επόμενη γενιά της Σειράς 5, τη BMW E39, δεν προσφέρθηκε σύστημα τετρακίνησης, και τελικώς επανήλθε στην παραγωγή μόλις τον Ιούλιο του 2005 στην μεθεπόμενη γενιά. Οι τιμές σε αγκύλες [] αφορούν τα μοντέλα με αυτόματο κιβώτιο ταχυτήτων. Αναλυτικά, όλες οι εκδόσεις της Ε34 ήταν οι εξής: Η εξαιρετικά σπάνια έκδοση 518g (g = gas / αέριο ) ήταν bi-fuel, βενζίνης και φυσικού αερίου (CNG = compressed natural gas / συμπιεσμένο φυσικό αέριο), με δυνατότητα επιλογής είδους καυσίμου, με ένα σχετικό κουμπί στο ταμπλό, ακόμα και εν κινήσει, αν και η εκκίνηση του κινητήρα μπορούσε να γίνει μόνο στη βενζινοκίνητη λειτουργία. Κατασκευάστηκε μόνο τους τελευταίους μήνες παραγωγής της E34, από τον Νοέμβριο του 1995 έως τον Ιούνιο του 1996, σε μόλις 298 αντίτυπα και αποκλειστικά σε εκδοχή Touring (station wagon), ενώ δεν διατέθηκε με αυτόματο κιβώτιο. Hans J. Schneider: BMW 5er – Technik + Typen, Limousinen- und touring-Modelle der BMW 5er-Baureihen bis 1997, ISBN D/A/CH 978-3-7688-5789-5. BMW History, Manuel de l'utilisateur BMW E34, RealOEM. BMW 5 series E34 (1988 - 1996) photo gallery and specs 1990-1996 BMW 5-Series review (αναφέρεται στη BMW E34 Αμερικανικών προδιαγραφών) BMW 5 Series review by Edmunds.com (αναφέρεται στις BMW Σειράς 5 Αμερικανικών προδιαγραφών) www.E34.de www.bmwE34.net