Δολοφονία της Καταζίνα Ζοβάντα

Η δολοφονία της Καταζίνα Ζοβάντα συνέβη στα τέλη του 1998 στην Κρακοβία της Πολωνίας. Το θύμα ήταν μια 23χρονη φοιτήτρια, η οποία φοιτούσε στο Γιαγκιελόνιο Πανεπιστήμιο. Ερευνητές και ειδικοί από άλλες χώρες κλήθηκαν να βοηθήσουν στην εξιχνίαση του εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένου του FBI. Η αστυνομία έκανε την πρώτη σύλληψη το 2017, 19 χρόνια αργότερα, αφού ανακάλυψε νέα στοιχεία. Από το Σεπτέμβριο του 2019, ο ύποπτος παραμένει υπό κράτηση ενώ οι ανακριτές συνεχίζουν να συλλέγουν στοιχεία.

 Το 1998, η Καταζίνα Ζοβάντα (πολωνικά: Katarzyna Zowada, 1 Ιουνίου 1975 - περ. 7-14 Δεκεμβρίου 1998) άρχισε να σπουδάζει θρησκευτικά στο Γιαγκιελόνιο Πανεπιστήμιο, το οποίο βρίσκεται στην κοντινή Κρακοβία. Σύμφωνα με φίλους, ήταν ένα καλό, αν και «λυπημένο και αποτραβηγμένο» άτομο. Υπέφερε από κατάθλιψη από τον θάνατο του πατέρα της το 1996. Κατά τη διάρκεια της παραμονής της στο πανεπιστήμιο, άλλαξε δύο φορές αντικείμενο σπουδών. Μετά το πρώτο της εξάμηνο ως φοιτήτρια ψυχολογίας, παρακολούθησε για λίγο ένα μάθημα ιστορίας, πριν καταπιαστεί με τις θρησκευτικές σπουδές.Στις 12 Νοεμβρίου 1998, η Καταζίνα επρόκειτο να συναντήσει τη μητέρα της στην Ψυχιατρική Κλινική στη Νόβα Χούτα, όπου είχε λάβει θεραπεία για την κατάθλιψή της. Δεν έφτασε ποτέ στο ραντεβού. Αργότερα την ίδια μέρα, η μητέρα της Καταζίνα προσπάθησε να υποβάλει αναφορά αγνοούμενου στο τοπικό αστυνομικό τμήμα, αλλά της είπαν να περιμένει.Στις 6 Ιανουαρίου 1999, ενώ βρισκόταν στο Βιστούλα, το πλήρωμα του ρυμουλκού ώθησης Elk βρήκε ένα αποδεικτικό στοιχείο στο πλοίο. Μετά από εξέταση, διαπιστώθηκε ότι ήταν ανθρώπινο δέρμα. Οι εξετάσεις DNA έδειξαν ότι ανήκε στην Καταζίνα. Στις 14 Ιανουαρίου, το δεξί πόδι της Καταζίνα ανασύρθηκε επίσης από το ποτάμι. Αρχικά, θεωρήθηκε ότι το σώμα είχε τεμαχιστεί από έλικα. Ωστόσο, κατά την εξέταση των κομματιών του σώματος που βρέθηκαν, διαπιστώθηκε ότι αφαιρέθηκε σκόπιμα το δέρμα από τον κορμό και κόπηκαν τα άκρα και το κεφάλι. Το δέρμα ήταν προετοιμασμένο με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργηθεί ένα είδος κορμακίου, που πιθανότατα φορούσε ο δολοφόνος. Τον Μάιο του 1999, η Μονάδα Ιατροδικαστικής στην Κρακοβία παρέλαβε το πτώμα ενός άνδρα με κομμένο και αφαιρεμένο τριχωτό κεφαλής. Ο δολοφόνος, Βλαντίμιρ Β., αποδείχθηκε ότι ήταν ο γιος του θύματος, με καταγωγή από την Καυκασία. Πριν από τη σύλληψη, εθεάθη με μάσκα φτιαγμένη από δέρμα από το κεφάλι του ίδιου του πατέρα του. Αρχικά, οι ερευνητές υποψιάστηκαν ότι ο Βλαντίμιρ διέπραξε τη δολοφονία της Καταζίνα. Ωστόσο, δεν βρέθηκαν στοιχεία που να το υποστηρίζουν. Αργότερα κατηγορήθηκε για τη δολοφονία του πατέρα του και καταδικάστηκε σε 25 χρόνια φυλάκιση. Μετά από λίγα χρόνια μεταφέρθηκε σε φυλακή της Ρωσίας μετά από δικό του αίτημα.Ένα χρόνο αργότερα, η έρευνα σταμάτησε επίσημα επειδή ο δράστης δεν είχε εντοπιστεί, αλλά οι αστυνομικοί που εμπλέκονταν στην υπόθεση συνέχισαν να ερευνούν αξιόπιστα στοιχεία.Το 2012, χάρη στην πρόοδο στον τομέα της εγκληματολογικής έρευνας και τη συνεργασία με ειδικούς, η εισαγγελία άνοιξε ξανά την έρευνα. Προσήχθη κλιμάκιο αστυνομικών του «Χ-Files» (μονάδα ψυχρής υπόθεσης). Διατάχθηκε η εκταφή και η πρόσθετη νεκροψία των λειψάνων της Καταζίνα.Οι ειδικοί από το Εργαστήριο Ειδίκευσης 3D του Ιατρικού Πανεπιστημίου του Βρότσουαφ δημιούργησαν ένα μοντέλο τραυματισμών που προκλήθηκαν στο θύμα. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο δράστης είχε χρησιμοποιήσει ένα αιχμηρό εργαλείο για να τραυματίσει το θύμα του στο λαιμό, τη μασχάλη και τη βουβωνική χώρα, για να της προκαλέσει πόνο και αιμορραγία μέχρι θανάτου.Το 2014, ένας εκπρόσωπος του FBI για την Ευρώπη δημιούργησε ένα ψυχολογικό προφίλ του υπόπτου, δείχνοντας τις σαδιστικές του τάσεις.Το 2016, οι ερευνητές συμβουλεύτηκαν τον καθηγητή του Πανεπιστημίου της Κοΐμπρα, Ντουάρτε Νούνο Βιέιρα, Πορτογάλο ειδικό στην εγκληματολογία και ειδικό του ΟΗΕ στον τομέα των σημαδιών βασανιστηρίων στο ανθρώπινο σώμα. Επιβεβαίωσε ότι η Καταζίνα βασανίστηκε πριν από το θάνατό της και ότι ο δράστης πιθανότατα είχε εκπαιδευτεί σε πολεμικές τέχνες, συγκεκριμένα σε μια συγκεκριμένη, άγνωστη παραλλαγή. Στις 4 Οκτωβρίου 2017, 19 χρόνια μετά τη δολοφονία, η αστυνομία συνέλαβε τον 52χρονο Ρόμπερτ Γιαντσέφσκι (Robert Janczewski) στην περιοχή Καζίμιες της Κρακοβίας. Οι ερευνητές έκαναν έρευνα στο διαμέρισμά του και βρήκαν αίμα στο μπάνιο. Ως αποτέλεσμα, το λουτρό και το πλαίσιο ασφαλίστηκαν για περαιτέρω έλεγχο. Ήταν πρόσωπο ενδιαφέροντος το 1999 αλλά δεν είχε συλληφθεί.Ο Γιαντσέφσκι ταίριαζε στο ψυχολογικό προφίλ, καθώς είχε εκπαιδευτεί στις πολεμικές τέχνες, γνώριζε το θύμα, επισκεπτόταν τον τάφο του θύματος και είχε ιστορικό παρενόχλησης γυναικών. Στο παρελθόν είχε εργαστεί σε εργαστήριο ανατομής, όπου ασχολήθηκε με ανθρώπινα πτώματα. Εργάστηκε επίσης στο Ινστιτούτο Ζωολογίας της Κρακοβίας, όπου μπορούσε να παρατηρήσει τη διαδικασία παρασκευής δερμάτων ζώων. Η απασχόλησή του τερματίστηκε την ημέρα αφότου σκότωσε όλα τα κουνέλια του ινστιτούτου κατά τη διάρκεια της βάρδιάς του. Ο Γιαντσέφσκι δεν μπορούσε να εξηγήσει τις ενέργειές του.Η αστυνομία τον συνέλαβε μετά από επιστολή φίλου του υπόπτου. Το περιεχόμενο της επιστολής αποτελεί στενά φυλαγμένο μυστικό της έρευνας.Ο Γιαντσέφσκι κατηγορήθηκε για επιβαρυντική δολοφονία με ιδιαίτερη σκληρότητα. Υποστηρίζει ότι δεν γνώριζε την Καταζίνα Ζοβάντα. Το Εφετείο συμφώνησε να παρατείνει την κράτησή του έως τις 6 Σεπτεμβρίου 2018, ενώ οι ανακριτές συγκέντρωναν στοιχεία. Το Δεκέμβριο, ο Γιαντσέφσκι παραπονέθηκε για παρενόχληση από τους δεσμοφύλακες. Οι ισχυρισμοί ερευνήθηκαν και διαπιστώθηκε ότι ήταν αβάσιμοι.Έως το Σεπτέμβριο του 2019, ο Γιαντσέφσκι δεν είχε αφεθεί ακόμη ελεύθερος. Οι ανακριτές ζήτησαν μια κλειστή δίκη.