Μπεζανσόν

Η Μπεζανσόν (γαλλ. Besançon) είναι πόλη της ανατολικής Γαλλίας με πληθυσμό 113.238 κατ. Είναι πρωτεύουσα του Νομού Ντου (Doubs), ο οποίος ανήκει στην περιφέρεια (région) Φρανς-Κοντέ (Franche-Comté) = Ελεύθερη Κομητεία και από το 2016 στην ευρύτερη περιοχή Βουργουνδίας-Φρανς-Κοντέ (Bourgogne- Franche - Comté). Οι συνοικίες της έχουν αναπτυχθεί στις όχθες του ποταμού Ντου.

 Πρώτη αναφορά της πόλης γίνεται στο «Commentarii de Bello Gallico» (Σχόλια επί του γαλατικού πολέμου) του Ιούλιου Καίσαρα με την επωνυμία Βεσόντιο (Vesontio). Τον 4ο μ.Χ. αιώνα το V αντικαθίσταται από το Β και, ύστερα από πολλούς γλωσσικούς μετασχηματισμούς (π.χ. Χρυσόπολις) η πόλη λαμβάνει το σημερινό όνομά της Besançon. Κατά τον πρώιμο Μεσαίωνα ελάχιστα είναι γνωστά από γραπτές μαρτυρίες για την πόλη, η οποία εντάσσεται στο τότε γαλλικό κράτος από τον Κάρολο τον Φαλακρό μέχρι το 869. Ύστερα εντάσσεται στην κομητεία του Βαρέ (Varais) και γίνεται αρχιεπισκοπική έδρα στο βασίλειο των Βουργουνδών ενώ το 1032, μαζί με την κομητεία της Βουργουνδίας, γίνεται τμήμα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας του Γερμανικού Έθνους. Μετά από αγώνες των κατοίκων της καταφέρνει να παραμείνει αυτοδιοικούμενη πόλη επί 400 και πλέον έτη και υπό την προστασία των Δουκών της Βουργουνδίας, των οποίων η επικράτεια αποκαλείται πλέον «Ελεύθερη Κομητεία» (Franche Compté). Κατά την Αναγέννηση αρχικά ο Κάρολος Κουΐντος οχυρώνει την πόλη, η οποία επανέρχεται στη Γερμανική Αυτοκρατορία, αλλά η περίοδος που ακολουθεί δεν είναι καθόλου εποικοδομητική για την πόλη, η οποία μαστίζεται από πολέμους και πείνα. Τελικά, με τη συνθήκη της Νιμέγκ το 1678 η πόλη ενσωματώνεται στη Γαλλία. Τον 18ο αιώνα ολόκληρη η Φρανς Κοντέ ευημερεί και μαζί της η πόλη, της οποίας εκείνη την εποχή ο πληθυσμός διπλασιάζεται (28.000 κάτοικοι). Η πόλη γνωρίζει βιομηχανική ανάπτυξη κυρίως χάρη στην ωρολογοποιία της. Το 1972, παρά τον Γαλλογερμανικό πόλεμο του 1871 παρήγαγε περίπου 400.000 ωρολόγια, ενώ το 1883 ο αριθμός αυτός έχει φθάσει τις 500.000, αποτελώντας το 90% της εγχώριας παραγωγής. Παράλληλα, ο πληθυσμός έχει ξεπεράσει τις 55.000 κατοίκους. Στις αρχές του 20ού αιώνα η παραγωγή ωρολογίων μειώνεται, η πόλη, όμως, αποκτά νέες βιομηχανικές μονάδες: Ζυθοποιία, χαρτοποιία, μεταλλουργικές μονάδες, υφαντουργεία επιφέρουν ακόμη μεγαλύτερη ανάπτυξη στην πόλη. Παράλληλα, εκμεταλλευόμενη την τάση της εποχής για τα ιαματικά λουτρά, δημιουργεί αλατούχα λουτρά προσθέτοντας στις πηγές πλούτου της και τον τουρισμό. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι γερμανικές φάλαγγες εισέρχονται στην Μπεζανσόν στις 16 Ιουνίου 1940, πριν οι τοπικές αρχές προφθάσουν να ανατινάξουν τις γέφυρες στον Ντου. Η περιοχή της υπάγεται στην κατακτημένη Γαλλία και οι κάτοικοί της οργανώνονται στην Αντίσταση. Τα παλαιά κτίρια της πόλης (και το φρούριο) δεν υπέστησαν μεγάλες καταστροφές, παρά το ότι η πόλη βομβαρδίσθηκε το 1943 από τη RAF. Η απελευθέρωσή της έγινε στις 8 Σεπτεμβρίου 1944 από την 6η Αμερικανική Στρατιά και ο ηγέτης της Ελεύθερης Γαλλίας Σαρλ Ντε Γκωλ την επισκέφτηκε στις 23 Σεπτεμβρίου. Τη μεταπολεμική εποχή η πόλη αναπτύχθηκε ραγδαία: Ο πληθυσμός της, από 63.000 κατοίκους το 1946 φθάνει τις 113.000 το 1962. Η βιομηχανία ωρολογίων φθίνει, δίνοντας τη θέση της σε εργοστάσια υφαντουργίας και μεταποίησης τροφίμων. Η οικονομία της πόλης βελτιώνεται ακόμη περισσότερο με τη διέλευση εθνικής οδού (Autoroute) από τις παρυφές της. Σήμερα αποτελεί σύγχρονη πολιτεία, με πολύ όμορφα παλαιά κτίσματα και τη βιομηχανία ωρολογίων να έχει εξελιχθεί σε βιομηχανικές μονάδες νανοτεχνολογίας. Σημαντικό αξιοθέατο παραμένει το παλαιό της κάστρο. Σημαντικά μνημεία είναι, επίσης, ο καθεδρικός ναό του Αγ. Ιωάννη με το ρομανογοτθικό ρυθμό, το μέγαρο Γκρανβέλ από την εποχή της Αναγέννησης, το Μουσείο της Ελεύθερης Κομητείας, την πινακοθήκη του μεγάλου ζωγράφου - τέκνου της Γκυστάβ Κουρμπέ (Gustave Courbet) και το νοσοκομείο του Αγ. Ιακώβου (Saint Jacques), κτισμένο τον 18ο αιώνα. Η πόλη είναι, επίσης, σημαντικό πολιτιστικό κέντρο με Πανεπιστήμιο (Université de Franche-Comté) που ιδρύθηκε το 1422 και σήμερα αριθμεί περίπου 23.000 φοιτητές. Έχει, επίσης, Όπερα και πολλά θέατρα. Στην Μπεζανσόν γεννήθηκαν ο Γκυστάβ Κουρμπέ, ο Βίκτωρ Ουγκώ, ο Πιέρ-Ζοζέφ Προυντόν, ο Σαρλ Φουριέ και οι αδελφοί Λυμιέρ, δημιουργοί του κινηματογράφου. Κοντινές πόλεις είναι η Ντιζόν και η Μυλούζ.