Σύμπραξη για την Ειρήνη

Η Σύμπραξη για την Ειρήνη ή Συνεργασία για την Ειρήνη είναι ένα πρόγραμμα του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ) που στοχεύει στη δημιουργία εμπιστοσύνης μεταξύ του ΝΑΤΟ και άλλων κρατών στην Ευρώπη και σε χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. 20 χώρες αποτελούν μέλη της Σύμπραξης για την Ειρήνη. Η δημιουργία του προγράμματος προτάθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες στη συνάντηση των υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ στο Τραβεμούντε της Γερμανίας στις 20–21 Οκτωβρίου 1993 και συστάθηκε επίσημα στις 10–11 Ιανουαρίου 1994 κατά τη διάρκεια της συνόδου του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες. Σύμφωνα με τα αποχαρακτηρισμένα αρχεία του υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, ο πρόεδρος Μπιλ Κλίντον χαρακτήρισε την Σύμπραξη για την Ειρήνη ως «τροχιά που θα οδηγήσει στην ένταξη στο ΝΑΤΟ».

 Το ΝΑΤΟ οικοδομεί σχέσεις με χώρες μέσω στρατιωτικής συνεργασίας για θέματα εκπαίδευσης, ασκήσεων, σχεδιασμού και αντιμετώπισης καταστροφών, επιστημονικών και περιβαλλοντικών ζητημάτων, επαγγελματισμού, σχεδιασμού πολιτικής και σχέσεων με κυβερνήσεις. Αρμενία (5 Οκτωβρίου 1994) Αζερμπαϊτζάν (4 Μαΐου 1994) Λευκορωσία (11 Ιανουαρίου 1995) Βοσνία και Ερζεγοβίνη (14 Δεκεμβρίου 2006) Γεωργία (23 Μαρτίου 1994) Καζακστάν (27 Μαΐου 1994) Κιργιστάν (1 Ιουνίου 1994) Μολδαβία (16 Μαρτίου 1994) Ρωσία (22 Ιουνίου 1994) Σερβία (14 Δεκεμβρίου 2006) Τατζικιστάν (20 Φεβρουαρίου 2002) Τουρκμενιστάν (10 Μαΐου 1994) Ουκρανία (8 Φεβρουαρίου 1994) Ουζμπεκιστάν (13 Ιουλίου 1994) Μέλη Ευρωπαϊκής Ένωσης Αυστρία (10 Φεβρουαρίου 1995) Φινλανδία (9 Μαΐου 1994) Δημοκρατία της Ιρλανδίας (1 Δεκεμβρίου 1999) Μάλτα (εντάχθηκε στις 26 Απριλίου 1995; αποχώρησε στις 27 Οκτωβρίου 1996; αιτήθηκε την επανεισδοχή της στις 20 Μαρτίου 2008; έγινε αποδεκτή από το ΝΑΤΟ στις 3 Απριλίου 2008.) Σουηδία (9 Μαΐου 1994) Μέλος Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών Ελβετία (11 Δεκεμβρίου 1996) Δεκατέσσερα πρώην κράτη μέλη της Σύμπραξης για την Ειρήνη (δηλαδή Αλβανία, Βουλγαρία, Κροατία, Τσεχική Δημοκρατία, Εσθονία, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακία και Σλοβενία) εντάχθηκαν στη συνέχεια στο ΝΑΤΟ. Στις 26 Απριλίου 1995 η Μάλτα έγινε μέλος της Σύμπραξης για την Ειρήνη. Αποχώρησε από το πρόγραμμα στις 27 Οκτωβρίου 1996 προκειμένου να διατηρήσει μια περισσότερο ουδέτερη εξωτερική πολιτική. Στις 20 Μαρτίου 2008 ζήτησε την επιστροφή της στο πρόγραμμα. Το αίτημα έγινε δεκτό από τη σύνοδο των χωρών του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι στις 3 Απριλίου του 2008. Κατά τη διάρκεια της συνόδου των χωρών του ΝΑΤΟ στη Ρίγα στις 29 Νοεμβρίου 2006, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το Μαυροβούνιο και η Σερβία προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν στην Σύμπραξη για την Ειρήνη, κάτι που έγινε πραγματικότητα στις 14 Δεκεμβρίου του 2006. Η Κύπρος είναι το μόνο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποίο δεν είναι ούτε μέλος του ΝΑΤΟ ούτε μέλος της Σύμπραξης για την Ειρήνη. Η Βουλή της Κύπρου ενέκρινε ένα ψήφισμα τον Φεβρουάριο του 2011, με το οποίο η κυβέρνηση της Κύπρου εξουσιοδοτήθηκε για να επιδιώξει την ένταξη στο πρόγραμμα, αλλά ο τότε Πρόεδρος της Κύπρου Δημήτρης Χριστόφιας δεν αιτήθηκε την ένταξη, υποστηρίζοντας ότι θα εμπόδιζε την προσπάθεια διαπραγματεύσεων για την επίλυση του Κυπριακού ζητήματος. Ο διάδοχος του Χριστόφια, Νίκος Αναστασιάδης, έχει υποστηρίξει στο παρελθόν την ένταξη της Κύπρου στην Σύμπραξη για την Ειρήνη, αν και ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών Νίκος Χριστοδουλίδης έχει απορρίψει την ένταξη της Κύπρου τόσο στο ΝΑΤΟ όσο και στην Σύμπραξη για την Ειρήνη. Το Κοσσυφοπέδιο έχει περιγράψει την ένταξη στο πρόγραμμα της Σύμπραξης για την Ειρήνη ως τακτικό και στρατηγικό στόχο της κυβέρνησης. Το Κοσσυφοπέδιο υπέβαλε αίτηση για ένταξη στο πρόγραμμα τον Ιούλιο του 2012. Ωστόσο, τέσσερα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ, η Ελλάδα, η Ρουμανία, η Ισπανία και η Σλοβακία, δεν αναγνωρίζουν την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου και έχουν δηλώσει ότι θα μπλοκάρουν τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα. Χώρες που έγιναν πλήρη μέλη του ΝΑΤΟ στις 12 Μαρτίου 1999 Τσεχία (10 Μαρτίου 1994) Ουγγαρία (8 Φεβρουαρίου 1994) Πολωνία (2 Φεβρουαρίου 1994) Χώρες που έγιναν πλήρη μέλη του ΝΑΤΟ στις 29 Μαρτίου 2004 Βουλγαρία (14 Φεβρουαρίου 1994) Εσθονία (3 Φεβρουαρίου 1994) Λετονία (14 Φεβρουαρίου 1994) Λιθουανία (27 Ιανουαρίου 1994) Ρουμανία (26 Ιανουαρίου 1994) Σλοβακία (9 Φεβρουαρίου 1994) Σλοβενία (30 Μαρτίου 1994) Χώρες που έγιναν πλήρη μέλη του ΝΑΤΟ την 1η Απριλίου 2009 Αλβανία (23 Φεβρουαρίου 1994) Κροατία (25 Μαΐου 2000) Χώρα που έγινε πλήρες μέλος του ΝΑΤΟ στις 5 Ιουνίου 2017 Μαυροβούνιο (14 Δεκεμβρίου 2006) Χώρα που έγινε πλήρες μέλος του ΝΑΤΟ στις 27 Μαρτίου 2020 Βόρεια Μακεδονία (15 Νοεμβρίου 1995, ως Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας πριν τον Φεβρουάριο του 2019)