Το γράμμα

Το γράμμα (αγγλ. The Letter) είναι ταινία φιλμ νουάρ, παραγωγής 1940 σε σκηνοθεσία Γουίλιαμ Γουάιλερ. Πρόκειται για μεταφορά του θεατρικού έργου του Ουίλιαμ Σόμερσετ Μομ, το οποίο είχε ήδη μεταφερθεί στη μεγάλη οθόνη το 1929 με πρωταγωνίστρια την Τζιν Ιγκλς. Πρωταγωνιστές της ταινίας είναι η Μπέτι Ντέιβις, ο Χέρμπερτ Μάρσαλ και ο Τζέιμς Στίβενσον. Η ταινία προτάθηκε για 7 βραβεία όσκαρ, χωρίς να κερδίσει κανένα.

 Στην αποικιοκρατούμενη Μαλαισία, στις αρχές του 20ου αιώνα, η Λέσλι Κρόσμπι, σύζυγος ενός διαχειριστή φυτείας, σκοτώνει εν ψυχρώ έναν άνδρα, τον Τζεφ Χάμοντ, με τον οποίο παλιότερα συνδέονταν με φιλία. Ο σύζυγός της, Ρόμπερτ (Χέρμπερτ Μάρσαλ), πληροφορείται για το γεγονός κι επιστρέφει στο σπίτι, μαζί με ένα δικηγόρο και φίλο του ζεύγους, τον Χάουαρντ Τζόις (Τζέιμς Στίβενσον). Η Λέσλι παραδέχεται το έγκλημά της κι επικαλείται αυτοάμυνα, καθώς το θύμα είχε προσπαθήσει να τη βιάσει. Με αρκετά ψύχραιμο τρόπο λοιπόν αφηγείται όλο το συμβάν στις αρχές και φυλακίζεται μέχρι να δικαστεί. Όλοι είναι σίγουροι για την αθωότητα της κι η δίκη θεωρείται μια τυπική διαδικασία. Μερικές μέρες πριν τη δίκη, ο δικηγόρος της Λέσλι ενημερώνεται για την ύπαρξη ενός γράμματος, που έστειλε η Λέσλι προς το Χάμοντ την ημέρα του φονικού. Η αποκάλυψη του περιεχομένου αυτού του γράμματος, το οποίο βρίσκεται στην κατοχή της χήρας του Χάμοντ, πρόκειται να δώσει άλλη τροπή στην υπόθεση. Μετά την ανακάλυψη της ύπαρξης αυτού του πειστηρίου, ο Χάουαρντ σπεύδει να αντιμετωπίσει τη Λέσλι, η οποία παραδέχεται ότι έγραψε το γράμμα και τον παρασύρει να κάνει μια πράξη που έρχεται ενάντια στις αρχές του. Πρόκειται για τη δεύτερη μεταφορά του θεατρικού έργου του Σόμερσετ Μομ συγγραφέα των έργων Στην κόψη του ξυραφιού και Ανθρώπινη δουλεία. Η πρώτη μεταφορά ήταν του 1929 κι είχε χαρίσει στην πρωταγωνίστρια του Τζιν Ιγκλς, μιά υποψηφιότητα για όσκαρ Α' γυναικείου ρόλου. Ο Χέρμπερτ Μάρσαλ που εδώ υποδύεται το σύζυγο της ηρωίδας στη μεταφορά του 1927 υποδυόταν τον εραστή. Πρόκειται επίσης για τη δεύτερη φορά που η Ντέιβις υποδύθηκε ηρωίδα του Μομ, η πρώτη ήταν με την ταινία Ανθρώπινη Δουλεία (Of Human Bondage) του 1934 που της χάρισε την πρώτη της υποψηφιότητα για όσκαρ. Η ταινία σηματοδότησε τη δεύτερη συνεργασία της Ντέιβις με το Γουίλιαμ Γουάιλερ. Οι δυο τους συνεργάστηκαν συνολικά τρεις φορές, πρώτη φορά για την ταινία Ζέζεμπελ (Jezebel, 1938) και Το γράμμα ακολούθησε η ταινία Οι μικρές αλεπούδες (The Little Foxes, 1941). Η Ντέιβις, η οποία κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της Ζέζεμπελ είχε συνάψει ερωτική σχέση με το Γουάιλερ, διαφώνησε με το σκηνοθέτη, καθώς δε συμφωνούσε με τον τρόπο που της υπέδειξε να ερμηνεύσει μια σκηνή της ταινίας. Η Ντέιβις αποχώρησε από τα γυρίσματα, αλλά τελικά επέστρεψε και συμβιβάστηκε. Παρόλα αυτά συνέχισε να υποστηρίζει για πολλά χρόνια, ότι η δική της εκδοχή ήταν η σωστή. Το αρχικό σενάριο της ταινίας είχε απορριφθεί από τον κώδικα Χέιζ, καθώς η ταινία πραγματεύεται τη μοιχεία και το έγκλημα που μένει ατιμώρητο. Γι' αυτό το λόγο ο σεναριογράφος Χάουαρντ Κοχ κι ο σκηνοθέτης Γουίλιαμ Γουάιλερ χρησιμοποίησαν διάφορα τεχνάσματα, ώστε η ταινία να μην υποστεί λογοκρισία. Ο Τζέιμς Στίβενσον που ανέλαβε στο ρόλο του έντιμου δικηγόρου, που άθελά του γίνεται υποχείριο της Ντέιβις, ήταν η πρώτη επιλογή για το ρόλο. Κάποια στιγμή ο Τζακ Γουόρνερ άλλαξε γνώμη και θέλησε να προσλάβει κάποιον άλλο. Ο Γουάιλερ πήρε τότε το μέρος του Στίβενσον, ο οποίος όχι μόνο παρέμεινε στο καστ, αλλά κέρδισε και μια υποψηφιότητα για όσκαρ Β' ανδρικού ρόλου. Έχασε όμως από τον Γουόλτερ Μπρέναν για την ταινία Ο κατακτητής της Δύσης (The Westerner, 1940) επίσης του Γουάιλερ. Η ταινία προτάθηκε για 7 όσκαρ χωρίς να κερδίσει κάποιο όμως, η Ντέιβις, που εδώ λάμπει με μιά απ'τις καλύτερες ερμηνείες της καρίερας της, έχασε το όσκαρ από την Τζίντζερ Ρότζερς για την ταινία Το Δράμα μιας Γυναίκας (Kitty Foyle), ο Γουάιλερ υποψήφιος για τη σκηνοθεσία της ταινίας, έχασε από τον Τζον Φορντ για Τα Σταφύλια της Οργής (The Grapes of Wrath) κι η ταινία έχασε, στην κατηγορία καλύτερη ταινία, από το αριστούργημα του Άλφρεντ Χίτσκοκ Ρεβέκκα (Rebecca). Η Ντέιβις έλαβε την πέμπτη της υποψηφιότητα για το όσκαρ και τρίτη συνεχόμενη και τη βραδιά της τελετής ο παρουσιαστής, Μπομπ Χόουπ, είπε αναφερόμενος σε εκείνη: "Η Μπέτι Ντέιβις έρχεται κάθε χρονιά εδώ για ένα φλυτζάνι καφέ κι ακόμα ένα όσκαρ". Υποψηφιότητα: Καλύτερης Ταινίας – Χαλ Ουόλις Σκηνοθεσίας – Γουίλιαμ Γουάιλερ Α’ Γυναικείου Ρόλου – Μπέτι Ντέιβις Β’ Ανδρικού Ρόλου – Τζέιμς Στίβενσον Φωτογραφίας - Τόνι Γκάουντιο Μουσικής επιμέλειας - Μαξ Στάινερ Μοντάζ - Τζορτζ Έιμι και Γουόρεν Λόου "Το γράμμα" στο imdb "Το γράμμα" στο cine.gr