Ντράγκα Ντεγιάνοβιτς

Η Ντράγκα Ντεγιάνοβιτς (Στάρα Κάνιτσα, 18 Αυγούστου 1840 - Μπεσέτζ, 26 Ιουνίου 1871) ήταν Σέρβα ποιήτρια. Εκτός από την Μίλιτσα Στογιαντίνοβιτς-Σρπκινιά, θεωρείται μια από τις πρώτες Σέρβες φεμινίστριες της σύγχρονης εποχής. Έχει κληθεί ως «η πρώτη ψηφισμένη Σέρβα» από τον λογοτεχνικό κριτικό Γιόβαν Σκέρλιτς κατά την εκτίμηση της θέσης της στην σερβική κουλτούρα.

 Η Ντεγιάνοβιτς γεννήθηκε στις 18 Αυγούστου 1840 στη Στάρα Κάνιτσα στην Αυστριακή Αυτοκρατορία (σημερινή Σερβία). Οι γονείς της ήταν ο Ζιβογίν και Σοφίγια Ντιμιτρίεβιτς. Ο πατέρας της ήταν ένας εύπορος δικηγόρος που έστειλε την Ντράγκα σε ένα σερβικό σχολείο στην πατρίδα της και, αργότερα, στο Ινστιτούτο Βαντσίκοφ στην Τιμισοάρα (σήμερα στη Ρουμανία). Λόγω της κακής όρασης, η εκπαίδευσή της σταμάτησε. Μαζί με την οικογένειά της, μετακόμισε από τη Στάρα Κάνιτσα στο Μπεσέτζ, όπου συνάντησε και παντρεύτηκε τον νεαρό δάσκαλο Μιχαήλο Ντεγιάνοβιτς ενάντια στις επιθυμίες του πατέρα της. Λίγο αργότερα, συνέχισε την εκπαίδευσή της στο Πεστ της Ουγγαρίας, όπου συνάντησε μια ομάδα Σέρβων φοιτητών, οι οποίοι ήταν μέλη της Ενωμένης Σερβικής Νεολαίας, η οποία περιελάμβανε τη Λάζα Κόστιτς, την Γκίγκα Γκέρσι, και τον Γιόβαν Τορόμα. Στην Ουγγαρία άρχισε να γράφει ποιήματα και ζήτησε από την Ενωμένη Σερβική Νεολαία να σταθεί ανοιχτά πίσω από το αίτημα για ίση εκπαίδευση τόσο για κορίτσια όσο και για αγόρια. Τα ποιήματα και οι διαλέξεις της δημοσιεύθηκαν για πρώτη φορά σε ένα περιοδικό που ονομάζεται Danica (Πρωινό άστρο) και αργότερα συλλέχθηκαν και δημοσιεύθηκαν ως βιβλίο με τον τίτλο Spisi Drage Dejanović (Ελληνικά: Συγγραφή της Ντράγκας Ντεγιανόβιτς, 1869). Στη δεκαετία του 1860, η Ντεγιανόβιτς εντάχθηκε στο πρόσφατα ιδρυμένο Σερβικό Εθνικό Θέατρο του Νόβι Σαντ. Ήταν ένα τολμηρό διάλειμμα από τους καθιερωμένους κανόνες - μια κίνηση που την έφερε αντιμέτωπη με την οικογένειά της. Ένα χρόνο αργότερα, η Ντεγιανόβιτς μετακόμισε στο Βελιγράδι όπου μετέφρασε μερικά έργα για το Εθνικό Θέατρο της Σερβίας. Το 1864, επέστρεψε στο Μπεκάτζ, όπου συνέχισε να ζει με τον σύζυγό της. Παρά τις υποχρεώσεις της, δεν εγκατέλειψε τη δημόσια δουλειά και το καθήκον που είχε αφιερώσει στον διαφωτισμό της Σερβίας (prospećivanije Srpstva), μια έκφραση που χρησιμοποιούσε συχνά στα κείμενά της. Έγραψε τρεις σημαντικές μελέτες: την Nekoliko reći srpskim ženama (Μερικές προτάσεις προς τις Σέρβες γυναίκες), την Emancipacija Srpkinje (Η χειραφέτηση των Σέρβων γυναικών) και την Srpskoj majci (Προς την προσοχή της Σέρβας Μητέρας), στην οποία εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της για την αδρανή συμπεριφορά των Σέρβων γυναικών. Η Ντεγιανόβιτς αγαπούσε πολύ την οικογένειά της και υπέστη μια αίσθηση μεγάλης προσωπικής απώλειας όταν ο γιος της πέθανε σε μικρή ηλικία το 1867. Η ίδια πέθανε το 1871, ενώ γεννήθηκε η κόρη της.Μερικά από τα γραπτά της Ντεγιανόβιτς παρέμειναν αδημοσίευτα. Το πιο σημαντικό από αυτά περιελάμβανε το έργο της Deoba Jakšića (Η Διαδοχή του Γιάκσιτς), Svećenik u moralku (Ο Ιερέας στη Βενετία) και την παιδαγωγική μελέτη, Mati (Μητέρα). Ίσως τα πιο γνωστά έργα της ήταν τα φεμινιστικά κείμενα της. Είδε τη διαφώτιση των γυναικών ως απαραίτητη για την αφύπνιση της αυτοσυνείδησης των ανθρώπων, και προσπάθησε να συμβάλει σε αυτό.