Ρομαντική μουσική

Ρομαντική ονομάζεται η μουσική που ανήκει στο ευρύτερο πνευματικό κίνημα που εμφανίστηκε στο τέλος του 18ου αιώνα στη Γερμανία και διαδόθηκε κατά τις πρώτες δεκαετίες του 19ου στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από έντονες αναφορές σχετικά με την ελευθερία του ανθρώπου, την παιδεία του, την σχέση του με τη φύση αλλά και τον άνθρωπο. Κυριαρχεί μία τάση απελευθέρωσης των συναισθημάτων που δεν υπήρχε στις προηγούμενες εποχές και οι καλλιτέχνες εκφράζουν τον πόνο, την αγάπη, την χαρά χωρίς να αισθάνονται την ανάγκη να τα καλύψουν. Αυτές όλες οι τάσεις ήταν φυσικό να επηρεάσουν την τέχνη στο σύνολό της και φυσικά και τη μουσική που από την πλευρά της εκφράζει όλες αυτές τις επιθυμίες και τα αισθήματα με νέες τεχνικές όπως: Αλλοιωμένες συγχορδίεςΣυνεχείς μετατροπίες (αλλαγές τονικών κέντρων - κλιμάκων)Πληθωρικότητα στη μελωδική έκφρασηΠλούσιες σε ηχοχρώματα ενορχηστρώσεις και πολυπληθείς ορχήστρεςΟι παρτιτούρες των ρομαντικών είναι γεμάτες σημειώσεις σχετικά με την εκτέλεση του έργου έτσι ώστε να μην αφήνουν μεγάλο περιθώριο αυτοσχεδιασμού ενώ ένα είδος που αναπτύσσεται έντονα στην περίοδο αυτή είναι η "Προγραμματική Μουσική". Σε αντίθεση με την "Απόλυτη Μουσική" που στηρίζεται στην καθαρή έμπνευση, η προγραμματική μουσική προσπαθεί να απεικονίσει παραστάσεις ή συναισθήματα χρησιμοποιώντας τα εκφραστικά μέσα που προσφέρουν τα μουσικά όργανα, όπως αντίστοιχα χρησιμοποιούν οι ζωγράφοι τα χρώματα. Σημαντικά γεγονότα της εποχής είναι και η ανάπτυξη της τεχνικής της ενορχήστρωσης και οι βελτιώσεις και αλλαγές στην όπερα.

 Πολλοί είναι οι σημαντικοί συνθέτες που άφησαν αξιόλογο έργο: Ρίχαρντ Βάγκνερ (1813-1883) ΓερμανόςΤζουζέπε Βέρντι (1813-1901) ΙταλόςΛουίτζι Κερουμπίνι (1760-1842) Ιταλός Φρεντερίκ Σοπέν (1810-1849) ΠολωνόςΜούτσιο Κλεμέντι (1752-1832) ΙταλόςΡουτζέρο Λεονκαβάλο (1857-1919) ΙταλόςΦραντς Λιστ (1811-1886) ΟύγγροςΓκούσταβ Μάλερ (1860-1911) ΑυστριακόςΦέλιξ Μέντελσον-Μπαρτόλντυ (1805-1847) ΓερμανόςΕκτόρ Μπερλιόζ (1803-1869) ΓάλλοςΖωρζ Μπιζέ (1838-1875) ΓάλλοςΓιοχάνες Μπραμς (1833-1897) ΓερμανόςΓκαετάνο Ντονιτσέττι (1797-1848) ΙταλόςΝικολό Παγκανίνι (1782-1840) ΙταλόςΤζάκομο Πουτσίνι (1858-1924) ΙταλόςΚαμίγ Σαιν-Σανς (1835-1921) ΓάλλοςΡόμπερτ Σούμαν (1810-1856) ΓερμανόςΦραντς φον Σουπέ (1819-1859) ΑυστριακόςΓιόχαν Στράους (1825-1899) ΑυστριακόςΚαρλ Τζέρνυ (1791-1857) ΑυστριακόςΣαρλ-Λουί Ανόν [1819-1900) ΓάλλοςΧένρι Λεμουάν (1786-1854) ΓάλλοςΜιχαήλ Γκλίνκα (1804-1857) ΡώσοςΝτμίτρι Σοστακόβιτς (1906 – 1975) ΡώσοςΣεζάρ Φρανκ (1822-1890) ΓάλλοςΓκαμπριέλ Φωρέ (1845-1924) ΓάλλοςΠιότρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι (1840-1893) ΡώσοςΛούντβιχ βαν Μπετόβεν (1770-1827) ΓερμανόςΖαν Μπατίστ Ντυβερνουά (1802-1880) ΓάλλοςΦραντς Σούμπερτ (1797-1828) ΑυστριακόςΣεργκέι Προκόφιεφ (1891-1953) ΡώσοςΈντβαρντ Γκριγκ (1843-1907) ΝορβηγόςΓιαν Σιμπέλιους (1865-1957) ΦινλανδόςΜπέντριχ Σμέτανα (1824-1884) ΤσέχοςΝικολάι Ρίμσκυ-Κόρσακοφ (1844-1908) ΡώσοςΜανώλης Καλομοίρης (1883-1962) Έλληνας Με τον όρο Εθνικές Σχολές, εννούμε την τάση των συνθετών της εποχής, να χρησιμοποιούν στη μουσική τους στοιχεία της παραδοσιακής μουσικής των χωρών τους, χωρίς όμως να αποφεύγουν να δανείζονται στοιχεία και από τη δύση, ακολουθώντας τα μοτίβα της Κλασικής Ευρωπαϊκής Μουσικής. Μια από τις πιο σημαντικές Σχολές είναι η Ρωσική που ξεκινά από το 1836 όπου ανεβαίνει στην Αγία Πετρούπολη το έργο του Μιχαήλ Ιβάνοβιτς Γκλίνκα (1804-1857) "Μια ζωή για τον Τσάρο", που σημαδεύει το ξεκίνημα της έντεχνης μουσικής στη Ρωσία. Τα αχνάρια του ακολουθούν αρκετοί Ρώσοι συνθέτες, ενώ είναι πολύ γνωστή μια ομάδα από πέντε Ρώσους συνθέτες: Σέζαρ Αντόνοβιτς Κούι (1835-1918)Μοντέστ Μουσόργκσκυ (1839-1881)Μίλι Μπαλάκιρεφ (1837-1910)Αλεξάντερ Μποροντίν (1833-1887)Νικολάι Ρίμσκυ-Κόρσακοφ (1844-1908)Άλλες σημαντικές Εθνικές Σχολές και οι εκπρόσωποί τους ήταν: της Νορβηγίας με τον Έντβαρντ Γκριγκ (1843-1907)της Φινλανδίας με τον Γιαν Σιμπέλιους (1865-1957)της Τσεχοσλοβακίας με τον Μπέντριχ Σμέτανα (1824-1884), τον Αντονίν Ντβόρζακ (1840-1904) και τον Λέος Γιάνατσεκ (1854-1928)της Ρουμανίας με τον Ζωρζ Ενέσκου (1881-1955)της Ελλάδας με τον Μανώλη Καλομοίρη (1883-1962) κ.ά. Άρνολντ Γουίτελ, Ρομαντική μουσική, μτφρ. Μιρέλλα Σιμωτά-Φιδετζή, εκδ. Ζαχαρόπουλος, Αθήνα, 1997 Ρομαντισμός