Άγιος Αμβρόσιος Κερύνειας

Ο Άγιος Αμβρόσιος είναι κοινότητα της επαρχίας Κερύνειας στην Κύπρο. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, το χωριό δεν ελέγχεται από την Κυπριακή Δημοκρατία. Το έδαφος της κοινότητας ανήκει εκ του νόμου (de jure) στην Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ εκ των πραγμάτων (de facto) ανήκει στο μη αναγνωρισμένο κράτος της Τουρκικής Δημοκρατίας Βορείου Κύπρου.

 Ο Άγιος Αμβρόσιος βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της Κύπρου, 24 χιλιόμετρα ανατολικά της Κερύνειας. Στα ανατολικά συνορεύει με την Καλογραία, στα νοτιοανατολικά με την Τρυπημένη, στα νότια με τον Άγιο Χαρίτονα, στα νοτιοδυτικά με τον Κορνόκηπο, στα δυτικά με την Τράπεζα Κερύνειας και την Κλεπίνη και στα ανατολικά, νότια και δυτικά με την Χάρτζια. Το βόρειο τμήμα της διοικητικής του έκτασης είναι παραθαλάσσιο. Το χωριό πήρε την ονομασία του από τον Άγιο Αμβρόσιο της Κύπρου, στον οποίο ήταν αφιερωμένη η εκκλησία του χωριού, η οποία κατασκευάστηκε το 1910. Σήμερα η εκκλησία έχει μετατραπεί σε τζαμί. Ο Άγιος Αμβρόσιος της Κύπρου δεν είναι ο Άγιος Αμβρόσιος Μεδιολάνων, επίσκοπος Μιλάνου. Επειδή ο δεύτερος ήταν πιο γνωστός, λόγω άγνοιας και σύγχυσης, οι κάτοικοι του χωριού τιμούσαν (έως το 1974) τον Άγιο Αμβρόσιο Μεδιολάνων και όχι τον Άγιο Αμβρόσιο της Κύπρου. Την περίοδο του Τρωικού Πολέμου Έλληνες από την Αρκαδία έφτασαν στην Κύπρο και ίδρυσαν μια μεγάλη πολιτεία, την Μακαρία. Η Μακαρία διατηρήθηκε ως το τέλος της βυζαντινής αυτοκρατορίας και καταστράφηκε από τις αραβικές επιδρομές. Ακολούθως, τον 10ο μ.Χ. αιώνα, στα θέση της Μακαρίας οικοδομήθηκαν τα χωριά Άγιος Αμβρόσιος, Καλογραία, Χάρτζια και Μελανήσοικον. Πριν το 1974, ο Άγιος Αμβρόσιος κατοικείτο μόνο από Ελληνοκύπριους. Κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής του 1974, οι κάτοικοι του διέφυγαν στο νότιο μέρος της Κύπρου. Διασκορπίστηκαν σε πολλές περιοχές του νησιού που ελέγχονταν από την Κυπριακή Δημοκρατία, κυρίως σε Λευκωσία και Λεμεσό. Στον Άγιο Αμβρόσιο εγκαταστάθηκαν Τουρκοκύπριοι από το νότιο μέρος της Κύπρου, οι οποίοι προέρχονταν κυρίως από τον Άγιο Νικόλαο Πάφου. Κάποιοι άλλοι προέρχονταν από το Κιδάσι και τον Μάρωνα και μερικοί από τη Λεμεσό. Επιπλέον, στο χωριό μεταφέρθηκαν έποικοι από την Τουρκία. Το χωριό μετονομάστηκε σε Εσέντεπε το 1975. Με το ίδιο όνομα αποκαλούσαν, από το 1958, οι Τουρκοκύπριοι το χωριό Άγιος Νικόλαος Πάφου και για αυτό μετονόμασαν τον νέο χώρο διαμονής τους με την ίδια ονομασία. Ο πίνακας που ακολουθεί παρουσιάζει τον πληθυσμό του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο έως το 1973. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974 δεν πραγματοποιήθηκε απογραφή στο χωριό από την Κυπριακή Δημοκρατία, αφού το έδαφος του δεν ελέγχεται από αυτήν. «Άγιος Αμβρόσιος». www.keryniaek.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 28 Αυγούστου 2018. «Άγιος Αμβρόσιος». 19 Φεβρουαρίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 28 Αυγούστου 2018. «Agios Amvrosios». www.prio-cyprus-displacement.net. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 28 Αυγούστου 2018. Ιστοσελίδα Κοινοτικού Συμβουλίου Ayios Amvrosios Association UK Ξιουρής, Σάββας (2015). Το χωριό Άγιος Αμβρόσιος Κερύνειας (πρώτη έκδοση). Λευκωσία. ISBN 9789963216680. Χατζηκύρου, Κύρος (1992). Ο Άγιος Αμβρόσιος (Κερύνειας) (πρώτη έκδοση). Λεμεσός.