'Παταφυσική

Η 'Παταφυσική (στα γαλλικά ’pataphysique με απόστροφο πριν από τη λέξη) είναι η επιστήμη που επινοήθηκε από το συγγραφέα Αλφρέ Ζαρρύ ως η «επιστήμη των φανταστικών λύσεων και των παρανοήσεων, που αποδίδει συμβολικά σε γενικές γραμμές τις ιδιότητες των περιγραφομένων αντικειμένων από την πιθανότητα τους». Πρόκειται για μία παρωδία της σύγχρονης επιστήμης με στόχο τη μελέτη των φαινομένων πέρα από τα μεταφυσικά. Ο όρος άλλωστε προέρχεται ως παραφθορά από το ελληνικό «τὰ ἐπὶ τὰ φυσικά».

 Η λέξη 'Παταφυσική εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο θεατρικό έργο του Ζαρρύ «Γκινιόλ» (Guignol) που δημοσιεύτηκε στις 28 Απριλίου 1893 στο περιοδικό L'Écho de Paris littéraire illustré. Η επιστήμη όμως θεμελιώθηκε με το έργο του «Άθλοι και απόψεις του Δρος Φαουστρόλ,παταφυσικού» (Gestes et opinions du docteur Faustroll, pataphysicien) όπου επεξηγείται ότι είναι η επιστήμη που μελετάει τους κανόνες που ορίζουν τις εξαιρέσεις. Πρόκειται για τον απόλυτο αντι-απαγωγισμό που θεωρεί ότι το κάθε συμβάν εντός του σύμπαντος είναι εντελώς μοναδικό και διέπεται από δικούς του ιδιαίτερους νόμους. Σύμφωνα με την Κατρίν Βελισσάρη: «Ο Αλφρέ Ζαρρύ κατασκεύασε ακόμη ένα όπλο, εξίσου τρομακτικό, που του επιτρέπει να κοιτάζει την ύπαρξη και τον κόσμο με το βλέμμα - ταυτόχρονα κοντινό και απόμακρο - του ορθολογιστή: την Παταφυσική, τη μέθοδο, που στη συνέχεια μετατράπηκε σε θεωρία, η οποία συνίσταται στην ατελεύτητη και αυστηρή πρακτική αναζήτησης της φανταστικής λύσης. Με άλλα λόγια, αφηγήσεις που υπόκεινται σε έναν κανόνα παραγωγής μαθηματικής τάξεως, που αναπτύσσει την αρχή της αναλογικότητας των αντιθέτων.» Το κολλέγιο Παταφυσικής (Collège de Pataphysique) ιδρύθηκε στις 11 Μαΐου του 1948 στο Παρίσι προκειμένου να συμπεριλάβει μια ομάδα από συγγραφείς και καλλιτέχνες που ενδιαφέρονταν για την φιλοσοφία της 'παταφυσικής. Επικεφαλής του κολεγίου εκλέχτηκε στις 10 Μαΐου 1959 ο Βαρώνος Ζαν Μολέ κατόπιν προτάσεως του Μπορίς Βιάν, με τον τίτλο του "Αντιεπιτρόπου" (Vice-Curateur) ως ο μοναδικός των μελών του κολεγίου που είχε γνωρίσει προσωπικά τον Ζαρρύ. Για τα επόμενα πέντε χρόνια μέχρι το θάνατο του (9/1/1961) το κολλέγιο θα διανύσει τη χρυσή εποχή του. Εκείνη την περίοδο οργανώθηκαν και οι υποεπιτροπές που επιβίωσαν ως τις μέρες μας. Οι δημόσιες δραστηριότητες του συνεχίστηκαν μέχρι το 1975 και μετά από μια εικοσιπενταετή περίοδο αφάνειας ξανάνοιξε τις πόρτες του πανηγυρικά το 2000. Το σύνθημα του κολεγίου είναι το λατινικό: «Eadem mutata resurgo». Το κολλέγιο διαθέτει πολυάριθμες επιτροπές επιτροπές και απίστευτα πολλές υποεπιτροπές: Γαληνότατη Υπερεπιτροπή των Γενικών Προνοητών (Sérénissime Sur-Commission des Provéditeurs Généraux) Διαεπιτροπή & Υποεπιτροπή Επιτετραμμένη & Σατραπική δια τον ορισμό της λέξεως Επιτροπή (Transcommission & Sous-Commission Commissionnelle & Satrapique pour la définition du mot Commission) Προεπιτροπή των ΔΕΚΑ Υποεπιτροπών των Εφημεριών (Précommission des DIX Sous-Commission des Permanences) Accommission Dirimante Επιτροπή των Επιτρεπομένων και Αρμονιών (Commission des Licéités & Harmonie, Cocommission des Inférences) Sous-Commission des Solutions Imaginaires Sous-Commission Doctrinaire Prolongeant l'Activité de la Sous-Commission du Quatrième Manifeste Sous-Commission des Formes & Grâces Sous-Commission Chromologique Sous-Commission des Probabilités Sous-Commission des Usures Sous-Commission des Révisions Sous-Commission des Sciences Inexactes Sous-Commission des Lieux Sous-Commission des Jours & des Nuits (chronique) Επιτροπή των απροβλέπτων (Commission des Imprévisibles, Cocommission des Inventions) Sous-Commission du Grand Extraordinaire Sous-Commission du Promptuaire Sous-Commission des Prix & Pronostics budgétaires Sous-Commission des Esprits Sous-Commission de l'Acrote Sous-Commission de la Gloire & des Protubérances Intermission des Apothéoses Intermission des Beaux-Arts & Laids-Arts Intermission des Ornements Intermission des Idées Sous-Commission des Incompétences Réalisatrices Sous-Commission des Épiphanies & Ithyphanies Sous-Commission des Attentats Sous-Commission des Anomphalies Sous-Commission des Épipompes & Catananches Επιτροπή των Προχείρων & Πρακτικών (Commission des Brouillons & Minutes, Cocommission des Ersatz) Sous-Commission Lalologique Sous-Commission de la Cantonade Sous-Commission des Orphéons, Cliques & Claques Sous-Commission des Paraphrases Sous-Commission de Parémiographie Sous-Commission des Cercopsies & Plagiats Sous-Commission des Promulsidaires Sous-Commission des Hypothèses & Piédestaux Sous-Commission des Gloses & Gnoses assorties Sous-Commission des Bascules & Trébuchets Intermission des Approximations Intermission de l'Umwertung Sous-Commission des Apostilles Sous-Commission des Types Επιτροπή της τάξεως και του χρόνου (Commission de l'Ordre & du Temps) Sous-Commission de l'Ordinaire & du Petit Extraordinaire Sous-Commission des Intérimats, Parallages & Substitutions Sous-Commission des Biais Sous-Commission des Atermoiements & de toutes les Diamellèses Sous-Commission des Péremptions Sous-Commission des Étiages Sous-Commission des Disparates Premières Sous-Commission des Dianyses (appelé aussi des Travaux à Finir) Sous-Commission Lustratoire Sous-Commission des Pyramides & Polyèdres Sous-Commission des Homades (chronique) Επιτροπή των Πρωτοκαθεδριών (Commission des Préséances, Cocomission de Vêture) Sous-Commission de la Maison de Sa Magnificence Sous-Commission du Grand Extérieur Sous-Commission des Diocèses Sous-Commission des Espèces Sous-Commission des Emblèmes Sous-Commission des Monuments Anhistoriques & Historiques Sous-Commission des Onomonymes Intermission des Désinences Intermission des Anagrammes Sous-Commission des Interprétations Intermission des Traductions & Trahisons Intermission des Commodités Imaginaires Sous-Commission des Équivalences Sous-Commission des Infinitésimaux & Leptologies Sous-Commission Mathématiques & Sciences Exactes Επιτροπή των Διαπενταπληστών Περιφορών (Commission des Processions Transquinatoires, Cocomission des P*** S***) Sous-Commission du Pape Marcel Sous-Commission des Métastases, Assomptions, Diadoses & Assolements Sous-Commission des Implications & Embrelages Sous-Commission des Avitaillements & Rangements Intermission des Résomptions (chronique) Intermission des Évacuations (perm.) Sous-Commission du Pain à Cornes Intermission des Truffes Sous-Commission du Nardigraphe Sous-Commission des Funiculaires Sous-Commission des Tampons Sous-Commission des Blaireaux Sous-Commission des Papillons Sous-Commission des Escortes & Parapompes Επιτροπή των ελλείψεων, των εκλίψεων και των αναισθησιών (Commission des Ellipses, Éclipses & Anesthésies) Sous-Commission Co-Doctrinaire Sous-Commission des Imprédicables & Épithètes Sous-Commission des Inadéquations Sous-Commission des Canons & Parangons Intermission du Périmètre Intermission de l'Amélioration des Moyennes Sous-Commission des Paranomies Sous-Commission des Moralités Sous-Entendues Sous-Commission des Disparates II Sous-Commission de l'Anachronisme & de la Couleur Locale Sous-Commission des Utilités & Engagements Sous-Commission des Paralysies & Anesthésies Στα τετράδια του Κολλεγίου Παταφυσικής (Les Cahiers du Collège de 'Pataphysique) κι έπειτα στους Φακέλους (les Dossiers), στα Subsidia Pataphysica και τα Τριμηνιαία Σημειωματάρια (les Carnets trimestriels) έχουν δημοσιευτεί αρκετά ανέκδοτα κείμενα του Ζαρρύ και σημαντικές μελέτες για τη ζωή και το έργο του. Σε περιοδικά του κολλεγίου εμφανίστηκαν τα πρώτα έργα της Ουλιπό καθώς και διάφορες μελέτες. Επίσης στις εκδόσεις του κολλεγίου παρουσιάστηκαν ανέκδοτα έργα επιφανών συγγραφέων όπως ενδεικτικά οι Αντρέ Ζιντ, Τζέιμς Τζόυς, Ερίκ Σατί, Πωλ Βαλερύ, Ιούλιος Βερν, Αντονέν Αρτώ, Μαξ Ζακόμπ, Ζυλιάν Τορμά καθώς και διαφόρων αξιωματούχων του κολλεγίου όπως οι Ζαν Μπωντριγιάρ, Μαρσέλ Ντυσάν, Μαξ Ερνστ, Ζουάν Μιρό, Ζακ Πρεβέρ, Ρεϊμόν Κενώ, Μαν Ραίη, Μπορίς Βιάν, Ουμπέρτο Έκο, Αδελφοί Μαρξ κ.ά. Το 1952 άλλωστε το κολλέγιο εκτύπωσε το πρώτο έργο του Ευγένιου Ιονέσκο και αργότερα άλλα τρία. Τέλος εξέδωσε έργα σε ξένες γλώσσες εκτός των γαλλικών καθώς ως οργανισμός με διεθνή ακτινοβολία είχε παραρτήματα και σε άλλες χώρες. Η λάμψη του γαλλικού κολλεγίου οδήγησε στην ίδρυση διαφόρων αλλόγλωσσων παραρτημάτων σε άλλες χώρες. Στη δεκαετία του 1950 ιδρύθηκαν τα πρώτα παραρτήματα στο Μπουένος Άιρες και στο Μιλάνο, και στη δεκαετία του 1960 ακολούθησαν πολλές άλλες ευρωπαϊκές πόλεις (Λονδίνο, Εδιμβούργο, Βουδαπέστη, Λιέγη κ.ά.) Αργότερα κολλέγια 'Παταφυσικής ιδρύθηκαν στη Γερμανία, στη Σουηδία, στην Ελβετία, στην Ολλανδία αλλά και στον Καναδά και σε άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Alfred Jarry: Gestes et opinions du docteur Faustroll, pataphysicien, LIVRE II, ÉLÉMENTS DE PATAPHYSIQUE Collège de 'Pataphysique, άρθρο για το κολλέγιο Παταφυσικής της Γαλλικής Βικιπαίδειας Les Très Riches Heures du Collège de ’Pataphysique, sous la direction de Thieri Foulc, πρόλογος Franck Ténot, Éditions Fayard, 2000. Ruy Launoir, Clefs pour la ’Pataphysique, 1969, réédition augmentée, L’Hexaèdre, 2005 Συλλογικό, υπό τη δ/νση του σώματος Provéditeurs του κολλεγίου 'Παταφυσικής, Les très riches heures du Collège de ’Pataphysique, Librairie Arthème Fayard, 2000. La collection complète des Viridis Candela και ιδιαίτερα το Dossiers du Collège de 'Pataphysique n°7, αφιέρωμα στην εκλογή της Αυτού Υπεροχότητας του Βαρώνου Μολέ (élection de Sa Magnificence le Baron Mollet), Φεβρουάριος 1959. Ρεμόν Κενώ, Le Baron Mollet στο περιοδικό La Revue de Paris Τόμος 70, n°10, 1963. Υποεπιτροπή του πάπα Μαρσέλ, Album mémorial en souvenir de Sa Magnificence le Baron Mollet, Vice-Curateur du Collège, Collège de 'Pataphysique, συλλογή Élyséenne, 1965. Collège de 'pataphysique (στα γαλλικά-ανάκτηση 13/1/08) The London Institute of ’Pataphysics, αγγλόφωνο παράρτημα (στα αγγλικά-ανάκτηση 13/1/08) Institut für Pataphysik, γερμανικό παράρτημα (στα γερμανικά-ανάκτηση 13/1/08) Altissimo Instituto de Estudios 'Pataphysicos de la Candelaria, ισπανικό παράρτημα Μαδρίτης (στα ισπανικά-ανάκτηση 13/1/08) Institutum Pataphysicum Granatensis, ισπανικό παράρτημα στη Γρανάδα Novísimo instituto de altos estudios patafísicos de Buenos Aires, παράρτημα Μπουένος Άιρες (στα ισπανικά-ανάκτηση 13/1/08) Colegio Patafisico de Chile, παράρτημα Χιλής (στα ισπανικά-ανάκτηση 13/1/08) Autoclave di Estrazioni Patafisiche (Milan) Αρχειοθετήθηκε 2019-01-16 στο Wayback Machine. Patakosmos, the complete ‘Pataphysics Institute map of the world