Αγαθοδαίμων ο Αλεξανδρινός

Ο Αγαθοδαίμων ο Αλεξανδρινός ήταν Έλληνας ή εξελληνισμένος Αιγύπτιος χαρτογράφος, ο οποίος πιθανώς έζησε στην Αλεξάνδρεια. Μνημονεύεται στο κείμενο της Γεωγραφικής Υφήγησης του Κλαύδιου Πτολεμαίου (2ος αιώνας) όπου αναφέρεται πως από τα οκτώ βιβλία της γεωγραφίας του Πτολεμαίου ο Αγαθοδαίμων αποτύπωσε όλη την οικουμένη.

 Καθώς η αναφορά αυτή είναι η μόνη που διασώζεται σχετικά με τον Αγαθοδαίμονα, και τα αντίγραφα των γραπτών του Πτολεμαίου που διασώζονται προέρχονται από την έκδοση του Μάξιμου Πλανούδη στα τέλη του 13ου αιώνα, γίνεται η υπόθεση πως ο Αγαθοδαίμων είτε ήταν σύγχρονος του Πτολεμαίου και έζησε κατά τον 2ο αιώνα, είτε έζησε αργότερα και η αναφορά του ονόματος του στο έργο του Πτολεμαίου έγινε σε κάποια μεταγενέστερη έκδοση του έργου, και επομένως ο Αγαθοδαίμονας μπορεί να έζησε το πολύ έως τα τέλη του 13ου αιώνα. Καθώς όμως το όνομα του συμβαδίζει με τα ονόματα της αρχαιότητας, και κυρίως λόγω του ότι το επίθετο του είναι Αλεξανδρεύς, οι πιθανότητες είναι πως το απώτατο χρονολογικό όριο το οποίο έζησε ήταν έως το 641, όταν η Αλεξάνδρεια καταλήφθηκε από τους Άραβες και οι Βυζαντινοί έχασαν την πόλη. Στην Γεωγραφική Υφήγηση, ο Πτολεμαίος αναφέρει πως υπάρχουν πολλές ανακρίβειες που έχουν τοποθετηθεί από μεταγενέστερους χαρτογράφους στο έργο του Μαρίνου του Τύριου το οποίο ο Πτολεμαίος χρησιμοποίησε ως μια από τις πηγές για τα γεωγραφικά δεδομένα του. Επειδή όμως τα δεδομένα ήταν ανακριβή ο Πτολεμαίος προσπάθησε να διορθώσει το πρόβλημα αυτό τοποθετώντας επεξηγήσεις στο 7ο και 8ο βιβλίο του έργου του, σημειώνοντας πως το κείμενο του θα συνοδεύεται από χάρτες σύμφωνα με τις επεξηγήσεις του.Υπάρχουν διαφορετικές εκτιμήσεις των συγχρόνων ερευνητών: η εκδοχή πως οι χάρτες των κειμένων του Πτολεμαίου δημιουργήθηκαν από τον Αγαθοδαίμωνα και πως αυτός ήταν σύγχρονος του Πτολεμαίου, η υπόθεση πως ο Αγαθοδαίμων μάλλον ήταν ο αντιγραφέας των αρχικών παπύρων του Πτολεμαίου σε κώδικες, η εκτίμηση πως ο Αγαθοδαίμων ήταν ο δημιουργός του Παγκόσμιου χάρτη του Πτολεμαίου αλλά όχι των επιμέρους τοπικών χαρτώνΈνα επίσης σημαντικό στοιχείο είναι πως οι τοπικοί χάρτες του Πτολεμαίου οι οποίοι διασώζονται, έχουν αποτυπωθεί με την τεχνική της κυλινδρικής χαρτογραφικής προβολής την οποία είχε αναπτύξει ο Μαρίνος ο Τύριος, και με την οποία ο Πτολεμαίος δεν ήταν σε συμφωνία.Ο Αγαθοδαίμων μερικές φορές συγχέεται με τον αλχημιστή του 3ου αιώνα Αγαθοδαίμων, καθώς και τον γραμματικό του 5ου αιώνα Αγαθοδαίμωνα. Γεωγραφική Υφήγησις του Κλαύδιου Πτολεμαίου Παγκόσμιος χάρτης του Πτολεμαίου Berggren, J. Lennart (2000), «Introduction», Ptolemy's Geography: An Annotated Translation of the Theoretical Chapters, Princeton: Princeton University Press, http://press.princeton.edu/chapters/i6963.pdf . Brown, Lloyd Arnold (1979), The Story of Maps, Mineola, New York: Dover, https://books.google.co.uk/books?id=Qh7nDfGm7BkC&pg=PA74 . Dinse, Paul (1913), «Die handschriftlichen Ptolemäus-Karten und die Agathodämonfrage [The Handwritten Ptolemy-Map and the Agathodaemon Question]», Zeitschrift der Gesellschaft für Erdunde zu Berlin, Berlin . (Γερμανικά) Fischer, Josef (1914), «Zur Ptolemäusforschung», Petermanns Mitteilungen . (Γερμανικά) Heeren, A.H.L. (1827), Commentatio de Fontibus Geographicorum Ptolemaei Tabularumque iis Annexarum; Num ii Graecae an Vero Tyriae Originis Fuerint?, Göttingen: Dieterich, http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101058331479;view=2up;seq=4 . (Λατινικά) Long, George (1842), «Agathodæmon», The Biographical Dictionary of the Society for the Diffusion of Useful Knowledge, I, Pt. II, London: Longman, Brown, Green, & Longmans, https://books.google.co.uk/books?id=ASVlAAAAMAAJ&pg=PR13 . Mason, Charles Peter (1867), «Agathodaemon (2)», στο: Smith, William, επιμ., Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, I, Boston, σελ. 65, http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/0074.html, ανακτήθηκε στις 2017-01-14 . Ptolemy (c. 150), Γεωγραφικὴ Ὑφήγησις, University of Oxford Text Archive .