Μπάλσα Γ΄

Ο Μπάλσα Γ΄ Στρατσιμιρόβιτς, σερβικά κυριλλικά: Балша Страцимировић‎ / Balša ΙΙΙ Stracimirović, με το επίθετο μερικές φορές να είναι Μπάλσιτς [Balšić] ή Τζουρατζέβιτς [Đurđević] (1387 – 28 Απριλίου 1421, στο Βελιγράδι) ήταν ο πέμπτος και τελευταίος ηγεμόνας της Zέτας από τον ευγενή Οίκο Μπάλσιτς, από τον Απρίλιο του 1403 έως τον Απρίλιο του 1421. Ήταν γιος του Τζούρατζ Β΄ και της Γιελένας Λαζάρεβιτς, κόρης του Λαζάρου Χρεμπελιάνοβιτς δεσπότη της Σερβίας.

 Τον Απρίλιο του 1403 ο δεκαεπτάχρονος Μπάλσα Γ΄ έγινε ηγεμόνας της Zέτα, όταν ο πατέρας του Τζούρατζ Β΄ απεβίωσε ως αποτέλεσμα των τραυματισμών, που είχε υποστεί στη μάχη της Τρίπολης. Καθώς ήταν νέος και άπειρος, βασική του σύμβουλος ήταν η μητέρα του Γιελένα, αδελφή του Στέφαν Λαζάρεβιτς τότε ηγεμόνα της Σερβίας. Υπό την επιρροή τής μητέρας του, ο Μπάλσα Β΄ επανέφερε την τάξη της κρατικής θρησκείας, ψηφίζοντας νόμο που κήρυξε την Ορθοδοξία ως επίσημη θρησκεία τού κράτους, ενώ ο Καθολικισμός έγινε ανεκτό δόγμα. Ο Μπάλσα Γ΄ διεξήγαγε έναν 10ετή πόλεμο κατά της Βενετίας, τον Α΄ Πόλεμο του Σκουτάρι. Το 1405, το Ουλτσίνγι, το Μπαρ και η Μπούντβα καταλήφθηκαν από τους Βενετούς. Στη συνέχεια, ο Μπάλσα Γ΄ έγινε υποτελής στους Οθωμανούς. Ωστόσο το 1409 η Βενετία είχε αγοράσει τα δικαιώματα στη Δαλματία από τον βασιλιά Λαδίσλαο Α΄ της Νάπολης και άρχισε να μάχεται για τον έλεγχο των Δαλματικών πόλεων. Μετά από τεράστια προσπάθεια, ο Μπάλσα Γ΄ κατέλαβε το Μπαρ από τους Βενετούς το 1412. Η Βενετία, πιεσμένη από δυσκολίες, δεν είχε άλλη επιλογή από το να συμφωνήσει να επιστρέψει εδάφη, που είχε προηγουμένως καταλάβει. Το 1413 ο Μπάλσα Γ΄ έκτισε μία εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο στο μοναστήρι Πρασκβίτσα. Σύμφωνα με ένα καταστατικό που ο Balša εξέδωσε το 1417, ήταν πιθανότατα κτήτορας της μονής Moράτσνικ. Ο Μπάλσα Γ΄ είχε κάνει νέο πόλεμο κατά της Βενετίας, ο οποίος συνδέθηκε με τον πόλεμο με τους Ούγγρους και τους Οθωμανούς. Το 1418 κατέλαβε τη Σκόδρα από τους Βενετούς, αλλά έχασε τη Μπούντβα και τη Λουστίτσα με τα έργα αλατιού της. Τον επόμενο χρόνο, το 1419, έκανε μία ανεπιτυχή προσπάθεια να ανακαταλάβει την Μπούντβα. Πήγε στο Βελιγράδι για να ζητήσει βοήθεια από τον Στέφανο Λαζάρεβιτς, αλλά δεν επέστρεψε ποτέ στη Ζέτα. Το 1421, πριν αποβιώσει και υπό την επιρροή της μητέρας του, πέρασε την εξουσία της Ζέτας στον θείο του, δεσπότη Στέφανο Λαζάρεβιτς. Το 1407 ο Μπάλσα Γ΄ νυμφεύτηκε πρώτα τη 2η εξαδέλφη του Mάρα, κόρη του Nικήτα Τόπια. Στον δεύτερο γάμο του ο Μπάλσα Γ΄ νυμφεύτηκε τη Μπολγία κόρη του Kόγια Ζαχαρία, το 1412 ή στις αρχές του 1413. Είχαν δύο κόρες: Γιελένα (που πήρε το όνομά της από τη μητέρα τού Μπάλσα Γ΄). Παντρεύτηκε τον Στγιέπαν Βούκσιτς Κοσάτσα και είχε τέκνα: Αικατερίνη, παντρεύτηκε τον Τόμας των Κοτρομάνιτς βασιλιά της Βοσνίας. Βλαντίσλαβ Χερσεγκόβιτς 1426/27-1489. ένας γιος, που το 1415 απεβίωσε. Ήταν ο μοναχογιός τού Μπάλσα και ο μόνος άρρην απόγονος της οικογένειας Μπάλσα. Τεοντόρα. Albanološki institut u Prištini (1968), Gjurmime albanologjike, Volumes 7-8 (in Serbian), Priština: Filozofski fakultet u Prištini. Katedra za albanologiju, p. 125, retrieved 23 January 2012 Ćirković, Sima (2004). The Serbs. Malden: Blackwell Publishing. ISBN 9781405142915. Spremić, Momčilo (2004), Jovan Ćulibrk (ed.), Crkvene prilike u Zeti u doba Nikona Jerusalimca (in Serbian), Cetinje, Belgrade: Svetigora, Publikum, pp. 73–108, archived from the original on 2013-12-11