Κάστρο του Σάνοκ

Το Βασιλικό Κάστρο του Σάνοκ (πολωνικά: Zamek Królewski w Sanoku) είναι κάστρο του 14ου αιώνα στο Σάνοκ της Πολωνίας. Το κάστρο βρίσκεται στον ποταμό Σαν, στο λόφο 317 μ. πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας σε μια απότομη πλαγιά. Σήμερα είναι η έδρα του Ιστορικού Μουσείου του Σάνοκ.

 Η πρώτη αναφορά του Σάνοκ βρίσκεται στα χρονικά του 12ου αιώνα. Το οχυρό καταστράφηκε τον 13ο αιώνα κατά την εισβολή των Τάταρων το 1241. Τον 14ο αιώνα, η πόλη οχυρώθηκε και χτίστηκε ένα αμυντικό κάστρο. Η παλαιότερη αναφορά του οχυρού προέρχεται από το 1150 και γράφτηκε στον Υπατικό Κώδικα. Ο Ρουθήνιος χρονικογράφος περιγράφει την εκστρατεία του Βασιλιά Γκέζα Β΄ της Ουγγαρίας στη Ρουθηνία και την κατάληψη των πόλεων Πσέμισλ και Σάνοκ. Την εποχή της δυναστείας των Πιαστ, μετά την ανάκτηση της Ερυθράς Ρουθηνίας από τον Βασιλιά Καζίμιρ Γ΄ το Μέγα, το βασιλικό παλάτι που περιβάλλονταν από ένα αμυντικό τείχος χτίστηκε στην κορυφή του λόφου.Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Βασιλιά Βλαδίσλαου Β΄ Γιαγκέλο, ο γάμος του με την Ελισάβετ Γκρανόβσκα έγινε στο κάστρο στις 2 Μαΐου 1417. Οι αρχές της πόλης και της περιοχής με ένα καστελάνο στην κορυφή είχαν την έδρα τους στο κάστρο του Σάνοκ. Το 1425 ιδρύθηκε το Ανώτατο Δικαστήριο Γερμανικού Δικαίου στο Κάστρο του Σάνοκ. Ήταν επίσης κατοικία της τέταρτης συζύγου του βασιλιά, Σοφίας του Χαλσχάνυ, μέχρι τον θάνατό της το 1461. Η Βασίλισσα Μπόνα Σφόρτσα διέταξε την ανοικοδόμηση του γοτθικού κάστρου σε αναγεννησιακό στυλ μεταξύ 1523-1548. Μεταξύ 1555-1556, το κάστρο ήταν η έδρα της Ισαβέλλας Γιαγκελλόνων, βασίλισσας της Ουγγαρίας, μετά τη φυγή της από την Τρανσυλβανία. Στα τέλη του 16ου αιώνα, το κάστρο γνώρισε περαιτέρω επέκταση: εκείνη την εποχή χτίστηκε η νότια πτέρυγα. Στις αρχές του 18ου αιώνα προστέθηκε η βόρεια πτέρυγα. Κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντειων Πολέμων, το κάστρο υπερασπίστηκε με επιτυχία τις αυστριακές δυνάμεις από τον Στρατηγό Φραντσίσεκ Κσαβέρι Κρασίτσκι, ο οποίος ήταν ο ηγέτης της αντι-αυστριακής εξέγερσης στην περιοχή του Σάνοκ. Το 1915, μετά τη ρωσική εισβολή, η νότια πτέρυγα κατεδαφίστηκε. Στο Μεσοπόλεμο, το κάστρο χρησίμευε ως Μουσείο του Σάνοκ. Το Μουσείο, που ιδρύθηκε το 1934 από την Εταιρεία Φίλων της Περιφέρειας του Σάνοκ, είχε στην αρχή συλλογές της περιοχής Σάνοκ, όπλα, την ιστορία της πόλης και του κάστρου του Σάνοκ, έπιπλα και δεξιότεχνα τεχνουργήματα. Με την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου το Σεπτέμβριο του 1939, το κάστρο λεηλατήθηκε. Τον Αύγουστο του 1944, οι τοπικές γερμανικές αρχές λεηλάτησαν τα παλαιότερα σωζόμενα μνημεία του πολωνικού πολιτισμού, μερικά από τα οποία ανακτήθηκαν από την πολωνική κυβέρνηση μετά τον πόλεμο. Οι συλλογές του μεταφέρθηκαν στο κάστρο όπου, από το 1945, αποτελούν μέρος του Ιστορικού Μουσείου, ενώ στη συλλογή του τελευταίου προστίθενται περίπου 200 εικόνες από τα χωριά Λέμκων. Το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης των Κάτω Καρπαθίων «Ζντζίσουαφ Μπεκσίνσκι», ή για συντομία Έκθεση Ζντζίσουαφ Μπεκσίνσκι, (πολωνικά: Podkarpackie Centrum Sztuki Współczesnej im. Zdzisława Beksińskiego) είναι μέρος του Ιστορικού Μουσείου του Σάνοκ, το οποίο διαθέτει τη μεγαλύτερη συλλογή έργων του Ζντζίσουαφ Μπεκσίνσκι. Από τις 19 Μαΐου 2012 οι πίνακες, τα σχέδια, τα γλυπτά, οι φωτογραφίες και τα χαρακτικά του εκτίθενται σε έναν χώρο ειδικά διαμορφωμένο για αυτόν τον σκοπό, στην ανακατασκευασμένη πτέρυγα του Κάστρου του Σάνοκ. Ιστορικό Μουσείο του Σάνοκ (πολωνικά)