Πλοϊέστι

Το Πλοέστι (Ploieşti) είναι πόλη της Ρουμανίας, που βρίσκεται στην ιστορική περιοχή της Βλαχίας και σήμερα είναι η πρωτεύουσα της επαρχίας Πράχοβας. Η πόλη βρίσκεται 56 χιλιόμετρα βόρεια από το Βουκουρέστι και η έκτασή της είναι περίπου 60 τ.χλμ. Συνορεύει με το χωριό Μπλέγιοϊ προς βορρά, τα χωριά Μπαρτσανέστι και Μπράζι προς νότο, το Τίργκσορου Βέκι προς δυσμάς και το χωριό Μπούκοβ προς ανατολάς. Το Πλοέστι έχει άμεση πρόσβαση προς την Κοιλάδα Πράχοβα, μια από τις σημαντικότερες περιοχές αλπικού τουρισμού της Ρουμανίας. Το Πλοέστι είναι σημαντικός συγκοινωνιακός κόμβος, συνδέοντας το Βουκουρέστι και την Τρανσυλβανία με τη Μολδαβία. Σύμφωνα με τη Ρουμανική απογραφή του 2011 ζούσαν στην πόλη 201.226 άνθρωποι, καθιστώντας τη την 9η πολυπληθέστερη πόλη της Ρουμανίας.

 Αν και κατοικήθηκε πολύ παλαιότερα το Πλοέστι αναφέρεται για πρώτη φορά σε έγγραφα το 16ο αιώνα, επί της βασιλείας του Μιχαήλ του Γενναίου (Mihai Viteazul), Πρίγκιπα της Βλαχίας. Άκμασε ως κέντρο εμπορίου και βιοτεχνίας το 17ο και 18ο αιώνα. Ο δρόμος που συνδέει το Πλοέστι με το Μπρασόβ διανοίχθηκε το 1864 και ο σιδηρόδρομος έφτασε το 1882. Πολλά σχολεία και νοσοκομεία χρονολογούνται από αυτή την εποχή. Στα μέσα του 19ου αιώνα η περιοχή του Πλοέστι ήταν ένα από τα κορυφαία κέντρα εξόρυξης και διύλισης πετρελαίου του κόσμου. Η πόλη μνημονεύεται επίσης ως η έδρα της αυτοαποκαλούμενης «Δημοκρατίας του Πλοέστι», μιας βραχύβιας εξέγερσης το 1870 εναντίον της Ρουμανικής μοναρχίας. Η πετρελαιοπαραγωγή του Πλοέστι το στοχοποίησε κατά την επίθεση των Κεντρικών Δυνάμεων στη Ρουμανία το 1916, αλλά μια επιχείρηση του Βρετανικού Στρατού υπό το Τζον Νόρτον-Γκρίφιθς κατέστρεψε την παραγωγή και το μεγαλύτερο μέρος της υποδομής. Παρά τις καταστροφές που επέφερε στην πόλη ο σεισμός του Νοεμβρίου του 1940, το Πλοέστι αποτελούσε την κύρια πηγή τροφοδοσίας σε πετρέλαιο της Ναζιστικής Γερμανίας κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν το καθεστώς της Ρουμανίας είχε συμμαχήσει με τον Άξονα. Χάρη στην απόστασή του από αεροδρόμια, το Πλοέστι απέφυγε τους εχθρικούς βομβαρδισμούς μέχρι την 1 Αυγούστου 1943, οπότε η Αμερικανική πολεμική αεροπορία εξαπέλυσε την «Επιχείρηση Παλιρροϊκό Κύμα» (Operation Tidal Wave) από τη Βόρεια Αφρική και βομβάρδισε τα διυλιστήρια από μικρό ύψος με 178 βομβαρδιστικά τύπου B-24 Liberator. Αυτός ήταν και ο μεγαλύτερος βομβαρδισμός που δέχθηκε η Ρουμανία σε εκείνο τον πόλεμο, αλλά οι απώλειες των Αμερικανών ήταν μεγάλες, χωρίς μάλιστα να επιφέρουν σημαντική καθυστέρηση στη λειτουργία ή την παραγωγή. Τον Απρίλιο 1944, υπήρξαν βομβαρδισμοί και από βάσεις της Ιταλίας. Τελικά, η πόλη καταλήφθηκε από Σοβιετικά στρατεύματα τον Αύγουστο του 1944. Μεταπολεμικά, το νέο Κομμουνιστικό καθεστώς εθνικοποίησε τη βιομηχανία πετρελαίου, που ως τότε ήταν κυρίως ιδιωτική, και προχώρησε σε μεγάλες επενδύσεις σε αυτή σε μια προσπάθεια να εκσυχρονίσει τη χώρα και να αποκαταστήσει τις ζημιές του πολέμου. Ο πληθυσμός του Πλοέστι αυξήθηκε από 56.460, όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της απογραφής του Δεκεμβρίου του 1912, σε 252.715 τον Ιανουάριο του 1992. Μετά όμως την πτώση του Κομμουνισμού ο πληθυσμός της πόλης ακολουθεί ήπια πτώση, τόσο λόγω της μετανάστευσης όσο και του μειούμενου ποσοστού γεννήσεων. Στην απογραφή του 2002 ο πληθυσμός μειώθηκε σε 232.527. Με τα στοιχεία της απογραφής του 2011 το Πλοέστι είχε πληθυσμό 197.542, ενώ η υπό πρόταση Μητροπολιτική περιοχή του 266.457. Η πλειοψηφία των κατοίκων είναι Ρουμάνοι (90,64%), αλλά υπάρχει επίσης μια μειονότητα Ρομά (2,4%). Άγνωστη είναι η εθνικότητα του 6,65% του πληθυσμού. Οι περισσότεροι άνθρωποι που ζουν στο Πλοέστι είναι Ορθόδοξοι Χριστιανοί (90,7%). Υπάρχουν 88.104 κατοικίες σε 21.172 κτίρια. 93% των νοικοκυριών έχουν πρόσβαση σε καθαρό νερό, 90% σε δίκτυο αποχέτευσης, 98% σε ηλεκτρικό και 78% στο σύστημα τηλεθέρμανσης. Ο πληθυσμός του Πλοέστι αυξήθηκε με γοργό ρυθμό, λόγω της έντονης οικονομικής ανάπτυξης της περιοχής. Το 1810, κατά την Οθωμανική κατοχή, υπήρχαν στη σημερινή πόλη μόνο 2024 κάτοικοι. Το 1837 αυξήθηκαν σε 3000, 11 χρόνια μετά την Ενοποίηση το 1859 ο πληθυσμός ήταν 26.458, ενώ το 1884 έφτασε τις 32.000. Στις αρχές του 20ού αιώνα ο πληθυσμός του Πλοέστι αυξήθηκε ακόμη περισσότερο, λόγω της επέκτασης της βιομηχανίας πετρελαίου. Αν και η πόλη βομβαρδίσθηκε το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο πληθυσμός του Πλοέστι ανέκαμψε φτάνοντας τους 95.632 κατοίκους τον Ιανουάριο του 1948. Μετά τη Ρουμανική Επανάσταση του 1989 το Πλοέστι γνώρισε ραγδαία οικονομική ανάπτυξη λόγω μεγάλων επενδύσεων. Η πόλη βρίσκεται μόνο 60 χιλιόμετρα βορείως του Βουκουρεστίου, με πολλά υποσχόμενα έργα υποδομής να βρίσκονται σε εξέλιξη. Είναι σημαντικό βιομηχανικό κέντρο, εστιασμένο κυρίως στη βιομηχανία παραγωγής και διύλισης πετρελαίου. Αν και η παραγωγή πετρελαίου στην περιοχή μειώνεται συνεχώς, υπάρχει ακόμη ακμάζουσα βιομηχανία με τέσσερα διυλιστήρια σε λειτουργία, συνδεόμενα με αγωγούς με το Βουκουρέστι, το λιμάνι της Μαύρης Θάλασσας Κωνστάντζας και το λιμάνι του Δούναβη Τζιούρτζιου. Το Πλοέστι έχει επίσης μακρά ιστορία ως κέντρο κλωστοϋφαντουργίας. Η πόλη έχει γίνει κομβικό σημείο ξένων επενδύσεων. Εταιρείες όπως οι OMV-Petrom, Lukoil, Shell Gas, Timken, Yazaki, Coca Cola, Efes Pilsener, British American Tobacco, Federal-Mogal και Interbrew δραστηριοποιούνται εκεί και εταιρείες λιανικής όπως οι Carrefour, Metro, Selgros, Kaufland, Billa, Bricostore, Praktiker, Lidl, Obi, Auchan, Profi και Mega Image έχουν βρει στο Πλοέστι μια συνεχώς αναπτυσσόμενη αγορά. Υπάρχουν στο Πλοέστι δύο εστιατόρια McDonald's και τρία KFC - το πρώτο άνοιξε το 2006 και το τελευταίο το 2013 στο AFI Palace Ploiesti. Η Γερμανική εταιρεία λιανικής Tengelmann κατασκεύασε στο Πλοέστι αποθήκες για την υποστήριξη σχεδίου περιφερειακής επέκτασης 200 εκατομμυρίων ευρώ. Με την επιχείρησή της Interex η Γαλλική ανεξάρτητη εταιρεία λιανικής Intermarché προτίθεται να γίνει ηγέτης του κλάδου στα Βαλκάνια. Το πρώτο κατάστημα της Interex στη Ρουμανία άνοιξε στο Πλοέστι τον Ιούνιο του 2002. Οι αποθήκες και οι εγκαταστάσεις της Interex αγοράσθηκαν το 2014 από την Penny Market XXL. Η Unilever έχει στο Πλοέστι ένα εργοστάσιο απορρυπαντικών. Μεταφέροντας την παραγωγή τροφίμων της στο Πλοέστι η επιχείρηση θα συγκεντρώσει στο ίδιο σημείο όλες τις δραστηριότητές της στη Ρουμανία. Στις αρχές του Μαρτίου του 2006 η Unilever ανακοίνωσε ότι θα επένδυε για την κατασκευή ενός κέντρου παραγωγής στη Ρουμανία και το νέο εργοστάσιο τροφίμων αποτελεί μέρος αυτού του σχεδίου. Το 1950 αποτέλεσε σταθμό στην ανάπτυξη της βιομηχανίας πετρελαίου, υδρογονανθράκων και πετροχημικών η ίδρυση στο Πλοέστι του Ινστιτούτου Μηχανικής και Σχεδιασμού Διυλιστηρίων Πετρελαίου και Πετροχημικών Εργοστασίων, SC IPIP SA, Ρουμανικής εταιρείας με μεγάλο εύρος ικανοτήτων και εμπειρίας. Στο Πλοέστι υπάρχουν τέσσερις τηλεοπτικοί σταθμοί: Ploiești TV, Valea Prahovei TV, Wyll TV και Prahova TV. Το Πλοέστι βρίσκεται πάνω στον αυτοκινητόδρομο Α3, τον κύριο δρόμο προς τις βόρειες και δυτικές επαρχίες και τη Δυτική ΕΕ. Το Διεθνές Αεροδρόμιο Χένρι Κοάντα είναι σε απόσταση 45 χλμ. και τα χιονοδρομικά κέντρα της Κοιλάδας Πράχοβα είναι προσβάσιμα με οδήγηση μιας ώρας. Η σπανιότητα σύγχρονων αυτοκινητοδρόμων και δρόμων ταχείας κυκλοφορίας γύρω από το Πλοέστι, όπως γενικά στη Ρουμανία, κάνει τις μεταφορές προβληματικές. Με την εποπτεία της ΕΕ σχεδιάζονται ή είναι σε εξέλιξη αρκετά έργα βελτίωσης αυτοκινητοδρόμων. Το Πλοέστι είναι το δεύτερο σημαντικότερο σιδηροδρομικό κέντρο της χώρας μετά το Βουκουρέστι, που το συνδέει με την Τρανσυλβανία και τη Μολδαβία. Το σύστημα δημόσιων μεταφορών της πόλης διαχειρίζεται η Transport Călători Express (TCE Ploiești) και περιλαμβάνει εκτεταμένο δίκτυο λεωφορείων, τρόλεϊ και τραμ. Ο χαρακτηριστικός στόλος των κίτρινων λεωφορείων του Πλοέστι είναι ένας από τους πιο σύγχρονους στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, παρέχοντας συνδέσεις με όλες τις περιοχές μέσα στην πόλη, για ένα ημερήσιο μέσο 150.000 επιβατών. Το δημοτικό οδικό δίκτυο περιλαμβάνει πάνω από 800 δρόμους, με συνολικό μήκος 324 χλμ. Περίπου 5.300 οχήματα διέρχονται από το Πλοέστι κάθε μέρα, με τον Ανατολικό και το Δυτικό δακτύλιο να εκτρέπουν μεγάλο μέρος της κυκλοφορίας. Ο δημοτικός στόλος οχημάτων περιλαμβάνει 216 λεωφορεία, 32 τραμ και 25 τρόλεϊ, μεταφέροντας σχεδόν 200.000 επιβάτες ημερησίως. Υπάρχουν 33 λεωφορειακές γραμμές με συνολικό μήκος 415,46 χλμ., δύο γραμμές τρόλεϊ που έχουν συνολικό μήκος 19,9 χλμ. και δύο γραμμές τραμ που έχουν συνολικό μήκος 23,8 χλμ. Το Πλοέστι έχει Φιλαρμονική Ορχήστρα, από τις κορυφαίες της Ρουμανίας, μια διακεκριμένη ποδοσφαιρική ομάδα στη Λίγκα Ι, την Πετρόλουλ, τη γυναικεία ομάδα χάντμπολ CSM Ploiești και την ομάδα μπάσκετ CSU Asesoft Ploiești. Υπάρχουν πολλά πολιτιστικά και αρχιτεκτονικά μνημεία, όπως το Ανάκτορο του Πολιτισμού, το Μουσείο Ωρολογίων (μοναδικό στην Ευρώπη, με εντυπωσιακή συλλογή ρολογιών που συλλέχθηκαν από τον Ν. Σιμάτσε) και το Μουσείο Χαγκί Προντάν. Το τελευταίο υπάρχει από το 1785, ανήκε στον έμπορο Ιβάν Χαγκί Προντάν και θεωρείται το ιστορικότερο κτήριο της πόλεως. Το κτήριο δωρήθηκε από τους ιδιοκτήτες του και σήμερα στεγάζει πολλά εθνικά και διεθνή έργα τέχνης. Για ένα σύντομο διάστημα μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στέγασε το πρώτο μουσείο της πόλης το "Μουσείο Πράχοβα". Με την πόλη έχουν συνδεθεί αρκετοί επιφανείς συγγραφείς, όπως ο Ίων Λούκα Καρατζιάλε, ο Κονσταντίν Ντομπρογκεάνου-Γκερέα, ο Ιον Α. Μπασαραμπέσκου, ο Νικίτα Στανέσκου, ο Γκέο Μπόγκζα, ο Ράντου Τουντοράν, ο συνθέτης Πάουλ Κονσταντινέσκου και ο φιλόσοφος Πέτρε Π. Νεγκουλέσκου. τρεις απόφοιτοι του Λυκείου "Sfinții Petru și Pavel" ήταν πρόεδροι της Ρουμανικής Ακαδημίας, οι Αντρέι Ραντουλέσκου, Μιχάι Ντραγκανέσκου και Εουγκέν Σιμιόν. Το πρώτο σχολείο στο Πλοέστι λειτούργησε το 1777 και το 1832 λειτούργησαν αρκετά άλλα πρωτοβάθμια σχολεία. Η δευτεροβάθμια εκπαίδευση ξεκίνησε το 1864. Το Πλοέστι έχει τα εξής πανεπιστήμια: Πανεπιστήμιο Πετρελαίου και Αερίου, που ιδρύθηκε το 1948 Πανεπιστήμιο Γκεόργκε Μπαριτσίου, που ιδρύθηκε το 2002 Η Μειο-Πλειόκαινος Ζώνη στην περιοχή του Πλοέστι έχει αξιοποιηθεί για υδρογονάνθρακες και γαιάνθρακα από το 19ο αιώνα. Η ζώνη εκτείνεται από το φλύσχη στο βορρά μέχρι την τράπεζα της Μοισίας στο νότο. Η ζώνη χαρακτηρίζεται από εναλλασσόμενες αποθέσεις αργίλου, μάργας, σχιστόλιθου και άμμο, κροκαλοπαγή, αλάτι και ασβεστόλιθο. Η άμμος της Πλειοκαίνου είναι η κύρια πηγή πετρελαίου και αερίου. Το Πλοέστι βρίσκεται στο κέντρο της Μουντενίας, στο κεντρικό-βόρειο τμήμα της Ρουμανικής Πεδιάδας. Βρίσκεται κοντά στην πρωτεύουσα Βουκουρέστι, με το οποίο είχε στενές σχέσεις ανά τους αιώνες. Το Πλοέστι βρίσκεται στον 25°Α μεσημβρινό και τον 44°55’ Β παράλληλο. Η πόλη καταλαμβάνει συνολική έκταση περίπου 60 τ.χλμ., από τα οποία 35 τ.χλμ. είναι προαστιακοί οικισμοί. Κοντά στην πόλη υπάρχουν δύο ποτάμια: ο ποταμός Πράχοβα νοτιοδυτικά περνάει για λίγο από την πόλη από τον οικισμό Μπράζι και ο ποταμός Τελεαζέν περνάει από τα χωριά Μπλεζόι, Μπούκοβ και Μπερτσένι. Την πόλη διαρρέει ο ποταμός Ντίμπου, που πηγάζει από τους λόφους γύρω από την πόλη Μπαϊτσόι. Σήμερα ο ποταμός Ντίμπου δεν έχει μεγάλη ροή. Το κλίμα είναι παρόμοιο με εκείνο της πρωτεύουσας Βουκουρέστι. Σύμφωνα με την Κλιματική ταξινόμηση Κέππεν η πόλη εμπίπτει στο εύκρατο υγρό ηπειρωτικό κλίμα με ζεστά καλοκαίρια. Η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι 10,5 °C, με καταγεγραμμένη ελάχιστη στις 25 Ιανουαρίου 1952 -30 °C και μέγιστη στις 19 Ιουλίου 2007 43 °C. Κατά μέσο όρο 17 ημέρες είναι πολύ ψυχρές, 26 ψυχρές, 99 ζεστές και 30 τροπικές, ενώ οι υπόλοιπες έχουν μέτριες θερμοκρασίες. Ο μέσος ετήσιος υετός είναι 600 mm, 30–40 mm τον Ιανουάριο και 88 mm τον Ιούλιο. Το εύρος του υετού κυμαίνεται από 963,9 mm που καταγράφηκε το 1901 και 305.3 mm το 1930. Στη διάρκεια ενός έτους υπάρχουν κατά μέσο όρο 104 ημέρες με βροχή, 26 με χιόνι, 112 με καθαρό ουρανό, 131 με σύννεφα και 122 χωρίς καθόλου ήλιο. Το κλίμα του Πλοέστι επηρεάζεται από ανέμους βορειοανατολικούς (40%) και νοτιοανατολικούς (23%), με μέση ταχύτητα 3,1 m/s. Κατά μέσο υπάρχουν 17 ημέρες στη διάρκεια ενός έτους που η ταχύτητα του ανέμου ξεπερνά τα 11 m/s και μόνο 2 με άνεμο που ξεπερνά τα 16 m/s. Η πόλη βρίσκεται στη Ρουμανική Πεδιάδα και έχει μέσο υψόμετρο 150 μ. Το γύρω περιβάλλον επηρεάζεται από τη θέση της κοντά στον ποταμό Πράχοβα, του οποίου η κοίτη βρίσκεται 25 χλμ. προς δυσμάς. Ο Ποταμός Τελεαζέν περνά από την πόλη, ενώ ο Ποταμός Ντίμπου από τις βορειοανατολικές συνοικίες. Η βλάστηση του Πλοέστι χαρακτηριζόταν από ένα πεδινό δάσος, αποτελούμενο κυρίως από βελανιδιές. Υπάρχουν ακόμη υπολείμματα του παλιού δάσους και μερικά δέντρα σήμερα προστατεύονται, όπως δυο παλιές βελανιδιές στο Γκίγκιου, στη νότια περιφέρεια της πόλης. Τη σημερινή εποχή η βλάστηση είναι η χαρακτηριστική των αστικών οικισμών, αποτελούμενη από καλλωπιστικά φυτά, φυτείες από καστανιές, λεύκες και ροβίνιες. Τα πάρκα και άλλοι χώροι πρασίνου είναι περιορισμένα: η περιοχή της κεντρικής λεωφόρου, το πάρκο δίπλα στο Αθλητικό Κέντρο (Sala Sporturilor), το πάρκο στο βόρειο τμήμα της πόλης, το πάρκο "Mihai Viteazul" και ένα ακόμη δίπλα στο φράγμα του Μπούκοβ. Αυτά καταλαμβάνουν μόνο 855 στρέμματα, ήτοι 3,2 τ.μ. πρασίνου ανά κάτοικο. Γύρω από την πόλη μπορεί κανείς να παρατηρήσει αρκετά απειλούμενα με εξαφάνιση δέντρα, που προστατεύονται από το νόμο. Μεταξύ αυτών είναι η γιγαντιαία Σεκόια, στον κήπο του μουσείου "Paul Constantinescu". Υπάρχουν επίσης δένδρα που έχουν προσαρμοστεί στο τοπικό κλίμα, όπως η συκιά. Σε μερικές συνοικίες φυτεύονται και σήμερα περισσότερα οπωροφόρα δέντρα και λουλούδια. Το Πλοέστι είναι «αδελφοποιημένο» με τις παρακάτω 10 πόλεις: Βεράτιο στην Αλβανία Ντνίπρο στην Ουκρανία Χαρμπίν στην Κίνα Χιντσέστι στη Μολδαβία Λευκάδα στην Ελλάδα Μαρακαΐμπο στη Βενεζουέλα Οράλ στο Καζακστάν Όσιγιεκ στην Κροατία Ράντομ στην Πολωνία Μαρούσι στην Ελλάδα Τάλσα στις ΗΠΑ Ασπρόπυργος στην Ελλάδα Αθλητισμός: Οκταβιάν Μπέλου (γ. 1951, προπονητής γυμναστικής), Αλεξάντρου Ντέντου (γ. 1971, χαντμπολίστας), Λεονάρντ Ντοροφτέι (γ. 1970, πυγμάχος), Αντριάν Ντιακόνου (γ. 1978, πυγμάχος), Λαουρεντσίου Τόμα (γ. 1984, χαντμπολίστας), Φλορίνα Χερέα (γ. 1979, κολυμβήτρια), Νικολέτα Όνελ (g. 1982, γυμνάστρια), Κορίνα Ουνγκουρεάνου (γ. 1980, γυμνάστρια) Αρχιτεκτονική: Τόμα Τ. Σοκολέσκου (1883-1960) Πολιτική: Τάκε Ιονέσκου (πρωθυπουργός (1921-1922) της Ρουμανίας), Στεφάν Γκεοργκίου (1879-1914, συνδικαλιστής), Κορνέλιο Μανέσκου (1916-2000, υπουργός εξωτερικών 1961-1972), Ρέμους Οπρις (γ. 1958), Ρομπέρτα Αναστάσε (γ. 1976, Πρόεδρος της Βουλής, 2008-2012), Αλεξάντρου Ντομπρογκεάνου-Γκερέα (1879-1937, κομμουνιστής, θύμα των σταλινικών εκκαθαρίσεων) Ακαδημία: Λίβιου Λιμπρέσκου (1930-2007, μηχανικός), Νικολάε Σιμάτσε (γ. 1972, ιστορικός) Λογοτεχνία: Νικίτα Στανέσκου (1933-1983, ποιητής) Επιστήμες: Μπασαράμπ Νικολέσκου (γ. 1942, φυσικός) Μουσική: Αντρέα Μπάλαν (γ. 1984, ποπ τραγουδίστρια), Τσεζάρ Ουάτου (γ. 1980, τραγουδιστής-πιανίστας), Πάουλ Κονσταντινέσκου (1909-1963, συνθέτης) Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 19 Παλιές φωτογραφίες από Πλοέστι Πλοέστι: Ο επίσημος ιστότοπος του Δήμου Διαδραστικός χάρτης της πόλης (στα ρουμάνικα)