Αγία Λουκία (χώρα)

Η Αγία Λουκία (αγγλικά: Saint Lucia /seɪnt ˈluː.ʃə/, γαλλικά: Sainte-Lucie /sɛ̃.tly.si/) είναι νησιωτικό κράτος της Ανατολικής Καραϊβικής στα σύνορα του Ατλαντικού ωκεανού, με έκταση 616 τετραγωνικά χιλιόμετρα και πληθυσμό 178.696 κατοίκους, σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις του 2018. Ανήκει στις Μικρές Αντίλλες και βρίσκεται βόρεια των νησιών Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες, βορειοδυτικά του Μπαρμπάντος και νότια της Μαρτινίκας. Είναι επίσης γνωστό με το όνομα «Ελένη των Δυτικών Ινδιών», παρομοιάζοντας έτσι τις μεταπτώσεις του νησιού πότε στους Άγγλους και πότε στους Γάλλους.

 Η Αγία Λουκία, ένα από τα Προσήνεμα νησιά, πήρε το όνομά της από την Αγία Λουκία των Συρακουσών (283 - 304 μ.Χ.). Είναι μία από τις δύο χώρες στον κόσμο που πήρε το όνομά της από μια γυναίκα (η Ιρλανδία πήρε το όνομά της από την Κέλτικη θεά της γονιμότητας Ερίου) και η μόνη χώρα που πήρε το όνομά της από μια ιστορική γυναίκα. Η Νήσος Αγίας Ελένης, ένα άλλο νησί, πήρε το όνομά του επίσης από μια ιστορική γυναίκα, τη μητέρα του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου, αλλά η Αγία Ελένη είναι Βρετανικό Υπερπόντιο έδαφος και δεν είναι κυρίαρχο έθνος. Σύμφωνα με τον θρύλο, οι Γάλλοι ναυτικοί ναυάγησαν στην Αγία Λουκία στις 13 Δεκεμβρίου, τη γιορτή της Αγίας Λουκίας, ονομάζοντας το νησί προς τιμήν της. Οι πρώτοι αποδεδειγμένοι κάτοικοι του νησιού ήταν οι Αραουάκοι, αν και υπήρχαν και άλλοι γηγενείς λαοί πριν από αυτούς. Οι Αρουάκοι πιστεύεται ότι προήλθαν από τη βόρεια Νότια Αμερική περίπου το 200-400 μ.Χ., καθώς υπάρχουν πολλοί αρχαιολογικοί χώροι στο νησί όπου έχουν βρεθεί δείγματα από την καλά αναπτυγμένη κεραμική τους. Υπάρχουν στοιχεία που υποδηλώνουν ότι οι Αρουάκοι ονόμαζαν το νησί Iouanalao, που σημαίνει «Γη των ιγκουάνας», λόγω του μεγάλου αριθμού ιγκουάνα στο νησί.Οι πιο επιθετικοί Καραΐβοι έφτασαν γύρω στο 800 μ.Χ. και κατέλαβαν το νησί, σκοτώνοντας τους Αρουάκους άντρες και αφομοιώνοντας τις γυναίκες τους στη δική τους κοινωνία. Ονόμασαν το νησί Hewanarau, και αργότερα Hewanorra (Ioüanalao, ή «εκεί όπου βρίσκονται ιγκουάνα»). Ο Χριστόφορος Κολόμβος μπορεί να είχε δει το νησί κατά τη διάρκεια του τέταρτου ταξιδιού του το 1502, αφού έφτασε στη Μαρτινίκα, αλλά δεν αναφέρει το νησί στο ημερολόγιο του. Ο Χουάν ντε λα Κόσα σημείωσε το νησί σε χάρτη του 1500, αποκαλώντας το El Falcon και ένα άλλο νησί στα νότια Las Agujas. Ένα ισπανικό cédula από το 1511 αναφέρει το νησί στον ισπανικό τομέα και μια σφαίρα στο Βατικανό που έγινε το 1520, δείχνει το νησί ως Sancta Lucia. Στα τέλη του 1550, ο Γάλλος πειρατής François le Clerc (γνωστός ως Jambe de Bois, λόγω του ξύλινου ποδιού του) δημιούργησε ένα στρατόπεδο στο νησί Πίτζεον, από όπου επιτεθόταν στα διερχόμενα ισπανικά πλοία. Το 1605, ένα αγγλικό πλοίο που ονομαζόταν Oliphe Blossome βγήκε εκτός πορείας στον δρόμο του προς τη Γουιάνα, και οι 67 άποικοι ξεκίνησαν έναν οικισμό στην Αγία Λουκία, αφού αρχικά καλωσορίστηκαν από τον αρχηγό των Καραΐβων, Anthonie. Μέχρι τις 26 Σεπτεμβρίου του 1605 μόνο 19 είχαν επιζήσει, μετά από συνεχείς επιθέσεις του αρχηγού των Καραΐβων Augraumart, οπότε οι άποικοι εγκατέλειψαν το νησί. Το 1664, ο Thomas Warner (γιος του Thomas Warner, κυβερνήτη του Αγίου Χριστόφορου) διεκδίκησε την Αγία Λουκία για την Αγγλία. Έφερε 1.000 άντρες για να το υπερασπιστεί το νησί από τους Γάλλους, αλλά μετά από δύο χρόνια, μόνο 89 επέζησαν με τους υπόλοιπους να πεθαίνουν κυρίως λόγω ασθένειας. Το 1666, η Γαλλική Εταιρεία Δυτικής Ινδίας ξαναπήρε τον έλεγχο του νησιού, το οποίο το 1674 έγινε επίσημη γαλλική αποικία ως εξάρτηση της Μαρτινίκας. Τόσο οι Βρετανοί όσο και οι Γάλλοι βρήκαν το νησί ελκυστικό μετά την ανάπτυξη της βιομηχανίας ζάχαρης που βασιζόταν σε Αφρικανούς σκλάβους και κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα το νησί άλλαξε κυριότητα ή κηρύχθηκε ουδέτερη επικράτεια δώδεκα φορές, αν και οι γαλλικοί οικισμοί παρέμειναν και το νησί ήταν de facto γαλλική αποικία μέχρι τον δέκατο όγδοο αιώνα. Το 1722, ο Γεώργιος Α΄ της Μεγάλης Βρετανίας παραχώρησε τόσο την Αγία Λουκία όσο και τον Άγιο Βικέντιο στον 2ο Δούκα του Μοντάγκου. Με τη σειρά του διόρισε τον Nathaniel Uring, έναν εμπορικό καπετάνιο και τυχοδιώκτη, ως αναπληρωτή κυβερνήτη. Ο Uring πήγε στα νησιά με μια ομάδα επτά πλοίων και εγκαθίδρυσε οικισμό στο Petit Carenage. Αδυνατώντας να λάβει αρκετή υποστήριξη από τα βρετανικά πολεμικά πλοία, αυτός και οι νέοι άποικοι γρήγορα εκδιώχθηκαν από τους Γάλλους.Κατά τη διάρκεια του Επταετούς πολέμου, η Βρετανία κατέλαβε την Αγία Λουκία για ένα χρόνο. Η Βρετανία παρέδωσε το νησί στους Γάλλους με τη Συνθήκη των Παρισίων (1763). Όπως οι Άγγλοι και οι Ολλανδοί σε άλλα νησιά, οι Γάλλοι άρχισαν να αναπτύσσουν τη γη για την καλλιέργεια ζαχαροκάλαμου, ως βασική καλλιέργεια, σε μεγάλες φυτείες το 1765. Οι Βρετανοί κατέλαβαν ξανά το νησί μεταξύ 1778 και 1784. Τον Ιανουάριο του 1791, κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης, η Εθνοσυνέλευση έστειλε τέσσερις επιτρόπους στην Αγία Λουκία για να διαδώσουν την επαναστατική τους φιλοσοφία. Μέχρι τον Αύγουστο του 1791, οι σκλάβοι άρχισαν να εγκαταλείπουν τους ιδιοκτήτες τους και ο κυβερνήτης de Gimat έφυγε. Τον Δεκέμβριο του 1792, ο υπολοχαγός Jean-Baptiste Raymond de Lacrosse έφτασε με επαναστατικά φυλλάδια, και οι φτωχοί λευκοί και οι ελεύθεροι έγχρωμοι άρχισαν να οπλίζονται ως πατριώτες. Την 1η Φεβρουαρίου του 1793, η Γαλλία κήρυξε πόλεμο εναντίον της Αγγλίας και της Ολλανδίας, και ο στρατηγός Nicolas Xavier de Ricard ανέλαβε ως κυβερνήτης. Η Εθνική Σύμβαση κατάργησε την υποδούλωση στις 4 Φεβρουαρίου του 1794, αλλά η Αγία Λουκία καταλήφθηκε από τους Βρετανούς, έπειτα από βρετανική εισβολή με επικεφαλής τον αντιναύαρχο John Jervis την 1η Απριλίου του 1794. Το Morne Fortune έγινε οχυρό Σαρλότ. Σύντομα, ένας πατριωτικός στρατός αντίστασης, ο L'Armee Française dans les Bois, άρχισε να αντιστέκεται. Έτσι ξεκίνησε ο Πρώτος Brigand Πόλεμος.Λίγο αργότερα οι Βρετανοί εισέβαλαν στο νησί ως μέρος του πολέμου με τη Γαλλία που ξέσπασε πρόσφατα. Στις 21 Φεβρουαρίου του 1795, μια ομάδα ντόπιων με επικεφαλής τον Victor Hugues νίκησε ένα τάγμα βρετανικών στρατευμάτων στο Φρούριο Vieux και στο Rabot. Το 1796, η Κάστρις κάηκε κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης. Ο στρατηγός Τζον Μουρ ανακατέλαβε το οχυρό Σαρλότ το 1796 με το 27ο Inniskilling Fusiliers μετά από δύο μέρες σκληρών μαχών. Ο Μουρ έπειτα συμμετείχε στις βρετανικές προσπάθειες για να καταστείλει τους αντάρτες σκλάβους μέχρι που αρρώστησε με κίτρινο πυρετό, οπότε επέστρεψε στη Βρετανία πριν από το 1798. Το 1803, οι Βρετανοί ανέκτησαν τον έλεγχο του νησιού. Πολλοί από τους αντάρτες διέφυγαν στο πυκνό τροπικό δάσος όπου απέφυγαν τη σύλληψη και καθιέρωσαν δικές τους κοινότητες.Η δουλεία στο νησί συνεχίστηκε για μικρό χρονικό διάστημα, αλλά το συναίσθημα κατά της δουλείας αυξανόταν στη Βρετανία. Οι Βρετανοί σταμάτησαν την εισαγωγή σκλάβων από οποιονδήποτε, λευκό ή έγχρωμο, όταν κατάργησαν το εμπόριο σκλάβων το 1807. Η Γαλλία και η Μεγάλη Βρετανία συνέχισαν να διεκδικούν την Αγία Λουκία έως ότου οι Βρετανοί την εξασφάλισαν το 1814, με τη Συνθήκη των Παρισίων (1814) που τερμάτισε τους Ναπολεόντειους Πολέμους. Στη συνέχεια, η Αγία Λουκία θεωρήθηκε μέρος της αποικίας των Βρετανικών Προσήνεμων Νήσων. Ο θεσμός της δουλείας καταργήθηκε στο νησί το 1836, όπως και σε όλη τη Βρετανική Αυτοκρατορία. Μετά την κατάργηση, όλοι οι πρώην σκλάβοι έπρεπε να υπηρετήσουν μια τετραετή «μαθητεία», για να εξοικειωθούν με την ιδέα της ελευθερίας. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, εργάστηκαν για τους πρώην ιδιοκτήτες τους για τουλάχιστον τα τρία τέταρτα της εβδομάδας. Η πλήρης ελευθερία χορηγήθηκε από τους Βρετανούς το 1838. Εκείνη την εποχή, οι άνθρωποι της αφρικανικής εθνικότητας ξεπερνούσαν κατά πολύ τους πληθυσμούς των ανθρώπων ευρωπαϊκής καταγωγής. Μερικοί κάτοικοι, που κατάγονταν από τους Καραΐβους, αποτελούσαν επίσης μειονότητα στο νησί. Το λιμάνι του Κάστρις προστατεύθηκε από ένα σύστημα 60 οχυρών. Κατά μήκος της κορυφής του Morne Fortune υπάρχουν έξι στρατιωτικές τοποθεσίες, οι οικοδομικές εργασίες ξεκίνησαν το 1768 από τους Γάλλους, και οι Βρετανοί ολοκλήρωσαν το έργο το 1890. Περιλαμβάνουν το οχυρό Σαρλότ (Old Morne Fortress), την Apostle's Battery (1888-1890), το Powder Magazine που χτίστηκε από τους Γάλλους τη δεκαετία του 1750, το Provoub's Redoubt (1792) κατασκευάστηκε ως σημείο επιφυλακής και τους στρατώνες Combermere. Η καλύτερα διατηρημένη εγκατάσταση είναι η battery at La Toc Point, που ολοκληρώθηκε το 1888 και δεν εγκαταλείφθηκε μέχρι το 1905. Αυτό το φρούριο χτίστηκε συγκεκριμένα από τους Βρετανούς για να αποκρούσει οποιαδήποτε επίθεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες στο τότε πολύτιμο λιμάνι του Κάστρις. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, κατά τη διάρκεια της Μάχης της Καραϊβικής, ένα γερμανικό U-boat επιτέθηκε και βύθισε δύο βρετανικά πλοία στο λιμάνι του Κάστρις στις 9 Μαρτίου του 1942.Στα μέσα του εικοστού αιώνα, η Αγία Λουκία προσχώρησε στην Ομοσπονδία Δυτικών Ινδιών (1958-1962). Το 1967, η Αγία Λουκία έγινε ένα από τα έξι μέλη των συνδεδεμένων πολιτειών των Δυτικών Ινδιών, με εσωτερική αυτοδιοίκηση. Στις 22 Φεβρουαρίου του 1979 η Αγία Λουκία απέκτησε πλήρη ανεξαρτησία υπό τον Τζον Κόμπτον του συντηρητικού κόμματος Ενωμένοι Εργάτες (UWP). Η νέα χώρα επέλεξε να παραμείνει στη Βρετανική Κοινοπολιτεία και να διατηρήσει τη βασίλισσα Ελισάβετ Β΄ ως μονάρχη, που εκπροσωπείται τοπικά από έναν γενικό κυβερνήτη. Το νησί είναι ηφαιστειογενές και περισσότερο ορεινό σε σύγκριση με τα γειτονικά νησιά της Καραϊβικής. Το ψηλότερο σημείο είναι το όρος Gimie, στα 950 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Δύο ακόμα όρη (ηφαιστειακοί κώνοι), τα Pitons (Μεγάλο Πιτόν και Μικρό Πιτόν), αποτελούν το διασημότερο αξιοθέατο της χώρας και έχουν ανακηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO, το έτος 2004. Πρωτεύουσα του νησιού είναι η Κάστριες ή Κάστρις (Castries), στην οποία ζει περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού. Σημαντικές πόλεις είναι οι Γκρος Άιλετ (Gros Islet), Σουφριέρ (Soufrière) και Βιε Φορτ (Vieux Fort). Το κλίμα της χώρας είναι τροπικό και μετριάζεται από τους βορειανατολικούς αληγείς ανέμους, με μία περίοδο ξηρασίας από τον Ιανουάριο μέχρι τον Απρίλιο και μία περίοδο βροχοπτώσεων από τον Μάιο έως τον Νοέμβριο. Υπάρχουν πολλά τροπικά δάση στη χώρα και φυσικά καταφύγια, όπου προστατεύονται πολλά ενδημικά πουλιά και ζώα. Οι κάτοικοι ομιλούν αγγλικά, όπως και τη γαλλική διάλεκτο πατουά, είναι Ρωμαιοκαθολικοί (περίπου 10% είναι άθεοι) και αριθμούν περίπου τους 150.000. Υπάρχουν επίσης, 740 Μάρτυρες του Ιεχωβά και 263 Μορμόνοι της Εκκλησίας του Ιησού Χριστού των Αγίων των Τελευταίων Ημερών.Οι περισσότεροι κάτοικοι είναι έγχρωμοι (Αφρικανοί, 90%), ενώ οι υπόλοιποι είναι Κρεολοί μιγάδες, λευκοί και Ασιάτες. Σε μεγαλύτερο ποσοστό ο πληθυσμός ζει στην ύπαιθρο (61%) ενώ το 39% ζουν στις πόλεις. Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2019 του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ήταν 74,3 χρόνια (71,3 χρόνια οι άνδρες και 77,7 οι γυναίκες). Η Αγία Λουκία διαιρείται σε έντεκα διοικητικές περιφέρειες (quarters). Αυτές είναι: Ανς λα Ράιγ Κάστρις Σουαζέλ Ντοφέν Ντενερί Νησίδα Γκρος Λαμπορί Μικούντ Πραλέν Σουφριέρ Βιε Φορ Το πολίτευμα της Αγίας Λουκίας με βάση το Σύνταγμα που είναι σε ισχύ από το 1979 είναι Βασιλευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία πλαίσια της Κοινοπολιτείας των Εθνών. Αρχηγός Κράτους είναι ο βασιλιάς Κάρολος Γ΄ του Ηνωμένου Βασιλείου, ο οποίος εκπροσωπείται από τον Γενικό Κυβερνήτη. Το Κοινοβούλιο (Εθνοσυνέλευση) είναι 17μελές. Εκλογές για την ανάδειξη των μελών του Κοινοβουλίου (με καθολική ψηφοφορία) διεξάγονται κάθε 5 χρόνια. Υπάρχει επίσης η Γερουσία, της οποίας τα μέλη είναι 11 και διορίζονται από το Γενικό Κυβερνήτη. Το 1953 δόθηκε σε όλους τους κατοίκους της χώρας (άνδρες και γυναίκες) το δικαίωμα ψήφου, το οποίο σήμερα χορηγείται στην ηλικία των 18 ετών. Από το 1964 μέχρι το 1979 την εξουσία κατείχε το Κόμμα Ενωμένων Εργατών, μέχρι που το διαδέχθηκε στην εξουσία το Εργατικό Κόμμα (μέχρι το 1982). Το Κόμμα Ενωμένων Εργατών κέρδισε ξανά τις εκλογές του 1982 και κυριάρχησε μέχρι τη νέα άνοδο των Εργατικών, του 1997, οπότε πρωθυπουργός έγινε ο Κένι Άντονι. Η νομοθεσία στηρίζεται στο βρετανικό πρότυπο, ωστόσο εξακολουθεί να είναι σε ισχύ η θανατική ποινή. Στη χώρα έχει την έδρα του το Δικαστήριο που δικάζει και υποθέσεις άλλων χωρών της Καραϊβικής. Το 2001 τερματίστηκε ο ρόλος του Ανακτοβουλίου και την ίδια χρονιά η εργατική κυβέρνηση κέρδισε και νέα θητεία. Το 2006 η κυβέρνηση έχασε τις εκλογές και νέος πρωθυπουργός έγινε ο βετεράνος ηγέτης του Κόμματος των Ενωμένων Εργατών, Τζον Κόμπτον. Ο Κόμπτον απεβίωσε τον Σεπτέμβριο του 2007 και υπηρεσιακός πρωθυπουργός ανέλαβε ο Στίβενσον Κινγκ. Μετά τις εκλογές του 2011, επέστρεψε στην πρωθυπουργία ο Κένι Άντονι. Ο τελευταίος παραιτήθηκε τον Ιούνιο του 2016 έπειτα από την ήττα του κόμματός του στις εκλογές. Νέος πρωθυπουργός ανέλαβε ο Άλεν Τσάστνετ. Η Αγία Λουκία, μέλος της Βρετανικής Κοινοπολιτείας και του ΟΗΕ, είναι πλήρες μέλος της Κοινότητας των Χωρών της Καραϊβικής (CARICOM) και του Οργανισμού των Κρατών της Ανατολικής Καραϊβικής (OECS). Αναλυτικά, οι διεθνείς οργανισμοί στους οποίους ανήκει είναι: ACCT, ACP, C, Caricom, CDB, FAO, G-77, IBRD, ICAO, ICCt (υπέγραψε), ICFTU, ICRM, IDA, IFAD, IFC, IFRCS, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, ISO, ITU, MIGA, NAM, OAS, OECS, OIF, OPANAL, OPCW, UN, UNCTAD, UNESCO, UNIDO, UPU, WCL, WCO, WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO. Η άμυνα αποτελεί ευθύνη της Βασιλικής Αστυνομίας (Royal Saint Lucia Police Force). Αυτή συμπεριλαμβάνει Ειδική Μονάδα (Special Service Unit) και Ακτοφυλακή (Coast Guard). Η οικονομία στηρίζεται κυρίως στη γεωργία και στον τουρισμό. Η κύρια καλλιέργεια είναι οι μπανάνες. Η ενέργεια προέρχεται από θερμοδυναμικούς σταθμούς, ενώ για την παραγωγή της ενέργειας αξιοποιείται και η γεωθερμία. Η χώρα πλήττεται γενικά από ανεργία. Νόμισμα έχει το Δολάριο Ανατολικής Καραϊβικής. Οι συγκοινωνίες στη χώρα δεν είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένες. Η χώρα έχει δύο λιμάνια (Κάστρις και Κιλ ντε Σακ) και δύο αεροδρόμια (Χαβανόρο και Βίτζι). Η οδήγηση γίνεται στα αριστερά. Υπάρχουν δύο τηλεοπτικοί σταθμοί. Η εκπαίδευση είναι υποχρεωτική για τα παιδιά ηλικίας από 5 ως 15 ετών. Λειτουργεί σχολή Επιστημών Υγείας, με την επωνυμία Spartan Health Sciences University. Οι τέχνες στη χώρα αντανακλούν το αποικιακό παρελθόν και έχουν κυρίως γαλλικές επιδράσεις. Σημαντική παράδοση αποτελεί το καρναβάλι της χώρας και το ετήσιο Φεστιβάλ Τζαζ, το οποίο διεξάγεται κάθε χρόνο από το 1992 και προσελκύει πάρα πολλούς επισκέπτες από όλο τον κόσμο. Στον χώρο της λογοτεχνίας, η Αγία Λουκία έχει επίσης σημαντική θέση, καθώς από τη χώρα αυτή κατάγεται ο Νομπελίστας συγγραφέας Ντέρεκ Ουόλκοτ. Η χώρα γέννησε έναν ακόμα Νομπελίστα, στο πεδίο των Οικονομικών Επιστημών, τον Σερ Άρθουρ Λιούις. Στη μουσική, έχει να επιδείξει τον λαϊκό χορό Quadrille. Οι δύο ηφαιστειακοί κώνοι των Πιτόν αποτελούν σημαντικό πόλο έλξης για τους τουρίστες και φιλοξενούν το μοναδικό στον κόσμο ηφαίστειο, στο οποίο μπορεί να γίνει οδήγηση. Άλλα τουριστικά αξιοθέατα είναι ο Βοτανικός Κήπος, τα βρόχινα δάση, το Εθνικό Πάρκο στο νησί Pigeon και η παλαιά στρατιωτική βάση. Συλλογικό έργο, Παγκόσμιος Γεωγραφικός Άτλας, τόμος 6, εκδ. ΔΟΜΗ, 2006. Κυβέρνηση της Αγίας Λουκίας Πύλη με Τουριστικές Πληροφορίες Στοιχεία και γεωγραφία Εκπαίδευση στη χώρα Λουκία (χώρα) Αγία Λουκία (χώρα) στο Curlie