Αραβικά της Τυνησίας

Τα αραβικά της Τυνησίας ή τυνησιακά αραβικά (تونسي / Τούνσι,, ISO 639-3: aeb, Ethnologue: aeb, Glottolog: tuni1259) είναι ομάδα αραβικών διαλέκτων της γλωσσικής οικογενείας των αραβικών Μαγκρέμπ τα οποία σύμφωνα με στοιχεία του 2014 χρησιμοποιούνται από 11,5 εκατομμύρια ομιλητές στην Τυνησία και τυνησιακή διασπορά.Η γραφή της γίνεται κυρίως με χρήση του αραβικού αλφαβήτου, ενώ ανεπίσημα αλλά πολύ συχνά χρησιμοποιείται η λατινική γραφή στα ηλεκτρονικά μέσα.

 Ως τμήμα διαλεκτικού συνεχούς, τα τυνησιακά αναμειγνύονται με τα αραβικά της Αλγερίας και τα αραβικά της Λιβύης στα σύνορα των χωρών αυτών. Η μορφολογία, σύνταξη, προφορά, και λεξιλόγιο των τυνησιακών αραβικών διαφέρει σημαντικά από την καθιερωμένη μορφή των Συγχρόνων Τυποποιημένων Αραβικών (πρότυπο για χρήση σε όλο τον αραβικό κόσμο) η οποία είναι η λογιότερη μορφή της γλώσσας, καθώς και από τα Κλασικά Αραβικά, και οι γλώσσες δεν είναι άμεσα κατανοητές μεταξύ τους. Όπως και με άλλες αραβικές διαλέκτους της βορείου Αφρικής, ενώ το λεξιλόγιο της αποτελείται κυρίως από αραβικές λέξεις, έχει επίσης πολλές επιρροές από τα βερβερικά, λατινικά, και πιθανώς και καρχηδονιακό υπόστρωμα. Πολλές λέξεις επίσης προέρχονται από τα γαλλικά, τουρκικά, ιταλικά, και τις γλώσσες της Ισπανίας.Ενώ τα τυνησιακά αραβικά είναι δύσκολα στην κατανόηση για τους άλλους ομιλητές αραβικών γλωσσών στην βόρεια Αφρική, δεν είναι σχεδόν καθόλου αντιληπτά στους ομιλητές των αραβικών της Μέσης Ανατολής. Η πολυγλωσσία που υπάρχει τόσο εντός της Τυνησίας όσο και στην τυνησιακή διασπορά, οδηγεί στην εναλλαγή γλώσσας μεταξύ των ομιλητών -κυρίως των λογίων και γενικότερα των ανωτέρων τάξεων- όπου χρησιμοποιούνται παράλληλα και γαλλικές, αγγλικές, τυποποιημένα αραβικά ή και άλλες γλώσσες στον καθημερινό λόγο. Για παράδειγμα πολλοί Τυνήσιοι όταν ερωτώνται πως είναι, λένε "ça va?" (γαλλικά για το πως είσαι;) αντί για το καθαρά αραβικό شنية أحوالك šnīya aḥwālik (σνίγια αχβαλίκ).Κυρίως στα τεχνικά θέματα οι περισσότερες λέξεις που χρησιμοποιούνται είναι γαλλικές και αγγλικές, ενώ σε άλλες περιπτώσεις κάποιες παλαιότερες λέξεις οι οποίες είχαν παρθεί από τα γαλλικά και ιταλικά έχουν αντικατασταθεί από λέξεις των τυποποιημένων αραβικών.Επίσης γλωσσικά συγγενή με τα τυνησιακά αραβικά είναι τα μαλτέζικα, των οποίων η προέλευση είναι από τα τυνησιακά και σικελοαραβικά. Τα τυνησιακά αραβικά είναι μια από τις αραβικές γλώσσες εντός του σημιτικού κλάδου γλωσσών της αφροασιατικής γλωσσικής οικογενείας. Διαθέτει έναν σημαντικό αριθμό προχιλαλιανών διαλέκτων μέσω της εγκατάστασης στην περιοχή των αραβικών πληθυσμών Μπανού Χιλάλ τον 11ο αιώνα, καθώς άλλες διαλέκτους της βορείου Αφρικής. Η άμεσα αντιληπτή διαφορά μεταξύ των τυνησιακών αραβικών και των τυποποιημένων αραβικών είναι η εκτεταμένη χρήση λέξεων λατινικής και βερβερικής ετυμολογίας στα τυνησιακά αραβικά, καθώς και πολλές που έχουν παρθεί από τα ιταλικά, ισπανικά, γαλλικά, τουρκικά, ή και ελληνικά -Κοινή-.Γενικά, σχετικά με την χρήση ξενόγλωσσων λέξεων, υιοθετούνται στην χρήση με την αρχική μορφή τους, και μετά από πολλά έτη μεταλλάσσονται έτσι ώστε να συμπίπτουν με την γενική τυνησιακή φωνολογία με αραβικούς ήχους. Για παράδειγμα, η γαλλική λέξη apartement (απαρτεμάντ, διαμέρισμα) έγινε برتمان buṛtmān (μπουρτμάν), ενώ η ιταλική pacco (πάκο, δέμα) έγινε باكو bakū. Στα τυνησιακά αραβικά, κάποιες νέες λέξεις και δομές σχηματίστηκαν μέσω της συνένωσης δύο λέξεων ή και περισσοτέρων. Σχεδόν όλες οι λέξεις που χρησιμοποιούνται σε ερωτήματα εμπίπτουν στην περίπτωση αυτή. Οι λέξεις αυτές αρχίζουν ή τελειώνουν με τον ήχο š ή āš όπως παρακάτω: Stevens, Paul B. 1974. French and Arabic bilingualism in North Africa, with special reference to Tunisia: a study of attitudes and language use patterns. 373pp. Inglefield, P. L. and K. Ben-Hamza and T. Abida. 1970. Tunisian Arabic basic course. Bloomington: Bloomington. 356pp. Metoui, M. 1989. Contribution à la phonétique et phonologie arabe: étude acoustique et articulatoire des voyelles du parler de Tunis. (Wissenschaftliche Schriften im wissenschaftlichen Verlag, Reihe 3: Beiträge zur Sprach- und Literaturwissenschaft, 104.) Idstein (Deutschland). iv+268pp. Ηχητικό απόσπασμα σε τυνησιακά αραβικά - globalrecordings.net (Αγγλικά) OLAC resources in and about the Tunisian Arabic