Οι Υπέροχοι Άμπερσον (βιβλίο)

Οι Υπέροχοι Άμπερσον (The Magnificent Ambersons) είναι ένα μυθιστόρημα του 1918, το οποίο συνέγραψε ο Μπουθ Τάρκινγκτον (Booth Tarkington) και για το οποίο βραβεύθηκε το επόμενο έτος με το Βραβείο Πούλιτζερ (Μυθοπλασίας). Είναι το δεύτερο μυθιστόρημα της τριλογίας Growth, στην οποία περιλαμβάνονται επίσης τα έργα The Turmoil (1915) και The Midlander (1923, μετονομάστηκε σε National Avenue το 1927). Στα 1925 Οι Υπέροχοι Άμπερσον μεταφέρθηκαν για πρώτη φορά στην μεγάλη οθόνη, υπό τον τίτλο Pampered Youth. Ακολούθησε στα 11942 η περίφημη ταινία του Όρσον Γουέλς (Orson Welles) που με την σειρά της απετέλεσε την βάση για την τηλεσειρά του 2002 με τον ίδιο τίτλο.

 Το έργο διαδραματίζεται στην Ινδιανάπολη των ΗΠΑ, με την απεικόνιση της πόλης να εμπεριέχει πολλά φανταστικά στοιχεία. Μεγάλο μέρος των περιγραφών είναι επηρεασμένο από την γειτονιά Woodruff Place αυτής της πόλης. Όπως και στα άλλα δύο βιβλία της τριλογίας, κεντρικό θέμα είναι η απεικόνιση του κοινωνικοοικονομικού μετασχηματισμού των ΗΠΑ, μέσω της αφήγησης του βίου τριών γενεών της αριστοκρατικής αλλά ευρισκόμενης σε παρακμή οικογένειας Άμπερσον, μιας μεγαλοαστικής οικογένειας της Ινδιανάπολης. Τα γεγονότα λαμβάνουν χώρα από το τέλος του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα, δηλαδή την περίοδο που οι ΗΠΑ γνώρισαν ραγδαία εκβιομηχάνιση αλλά και κακακλυσμιαίες αλλαγές στο κοινωνικοπολιτικό επίπεδο. Η παρακμή της αριστοκρατικής οικογένειας έρχεται σε αντιδιαστολή με την άνοδο των βιομηχάνων και άλλων νεόπλουτων, που αντλούσαν την δύναμή τους όχι από την αριστοκρατική τους καταγωγή αλλά από τον κόσμο της οικονομίας. Αντίθεση που τονίζεται και από τον διαχωρισμό ανάμεσα σε αυτούς που είναι πράγματα (being things) και σε αυτούς που πράττουν πράγματα (doing things). Η οικογένεια Άμπερσον ήταν η ισχυρότερη και πιο εύπορη στην Ιντιανάπολη στις αρχές του 20ου αιώνα. Ο Τζωρτζ Αμπερσον Μίναφερ (George Amberson Minafer), εγγονός του πατριάρχη των Άμπερσον, είναι ένας κακομαθημένος από την μητέρα του υπερφίαλος νεαρός. Απολύτως βέβαιος για τον εαυτό του και τις δυνατότητες του και έχοντας παράλληλα πλήρη αδιαφορία και άγνοια για τις ζωές τον άλλων, ο Τζωρτζ ερωτεύεται την Λούσυ Μόργαν (Lucy Morgan). Εν αγνοία του, υπάρχει παρελθόν ανάμεσα στην μητέρα του και τον πατέρα της Λούσυ. Καθώς η πόλη μεγαλώνει και εκβιομηχανίζεται, η ισχύς και το κύρος της οικογένειας Άμπερσον είναι σε καθοδική πορεία, ενώ αντιθέτως η κατάσταση των Μόργκαν βελτιώνεται διαρκώς. Η πλοκή κλιμακώνεται με τις προσπάθειες του Τζωρτζ να παρεμποδίσει την επανασύνδεση Ίζαμπελ με τον πατέρα της Λούσυ. Όμως η κίνηση του αυτή έχει σοβαρότατες επιπτώσεις και για τον ίδιο. Στις 29 Οκτωβρίου 1939 το CBS εξέπεμψε, στα πλαίσια του The Campbell Playhouse, το έργο του Τάρκινγκτον σε παραγωγή του Όρσον Γουέλς. Συμμετείχαν οι Welles, Walter Huston, Nan Sunderland καθώς και άλλα μέλη του Mercury Theatre. Το έργο έχει μεταφερθεί δύο φορές στην μεγάλη οθόνη ενώ έχει γίνει και τηλεσειρά: Pampered Youth (1925) Οι Υπέροχοι Άμπερσον (1942), σε σενάριο και σκηνοθεσία του Όρσον Γουέλς. Οι Υπέροχοι Άμπερσον (2002), παραγωγής A&E. Ελεύθερο βιβλίο The Magnificent Ambersons στο Project Gutenberg (Αγγλικά) The Magnificent Ambersons, η αρχική έκδοση του 1918 στο Internet Archive (Αγγλικά)