Μαλαχίας (προφήτης)

Ο Προφήτης Μαλαχίας (εβραϊστί: מַלאָכִי, Μάλακαϊ) είναι βιβλικό πρόσωπο και προφήτης της Παλαιάς Διαθήκης που φέρεται να συνέγραψε και το ομώνυμο βιβλίο, το τελευταίο των κανονικών της Παλαιάς Διαθήκης, αλλά και της Εβραϊκής Βίβλου (Τανάκ).

 Το όνομα «Μαλαχίας» ερμηνεύεται ως «άγγελός Μου» δηλαδή «άγγελος του Γιαχβέ» (Μαλ. 3,1 - Ἰδοὺ ἐγὼ ἐξαποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου, καὶ ἐπιβλέψεται ὁδὸν πρὸ προσώπου μου), που πιθανόν έτσι να αποτελεί και ψευδώνυμο του συγγραφέα του ομώνυμου βιβλίου. Πήρε το όνομα Μαλαχίας -που ελληνικά σημαίνει άγγελος- για τρεις λόγους: Πρώτον, διότι, όσα προφήτευε, αμέσως τα επιβεβαίωνε στο λαό θείος άγγελος. Και το παράδοξο ήταν ότι τον άγγελο δεν τον έβλεπαν οι ανάξιοι, αλλά μόνο οι άξιοι, την φωνή του, όμως, την άκουγαν και οι άξιοι και οι ανάξιοι. Ο δεύτερος λόγος γι’ αυτή του την ονομασία ήταν ότι η όλη σωματική του εμφάνιση είχε τέλεια αρμονία και μεγαλοπρέπεια. Ο τρίτος λόγος και σπουδαιότερος ήταν ότι, από νέος ακόμα, έκανε ζωή ενάρετη και ηθικά άμεμπτη. Αυτό το απέδειξε, όταν βρέθηκε στη θέση να ελέγξει και, πραγματικά, ήλεγξε με σφοδρότητα τον ίδιο του το λαό και τους Ιερείς ακόμα του Ισραήλ, για τις ανομίες και τις ασέβειές τους.Ως Προφήτης συγκαταλέγεται στους λεγόμενους «ελάσσονες Προφήτες» ή «μικρούς Προφήτες» και φέρεται ως ο τελευταίος αυτών. Σύμφωνα με τις εξιστορήσεις του βιβλίου του, που χρονολογείται στην περίοδο 460 μέχρι 430 π.Χ., εικάζεται ότι άκμασε αυτήν την περίοδο, ή λίγο αργότερα. Ιστορικά, (κατά σύμφωνη γνώμη μελετητών), φέρεται περίπου 80 χρόνια αφότου οι Προφήτες Αγγαίος και Ζαχαρίας παρακίνησαν τον Ιουδαϊκό λαό στην ανέγερση του Νέου Ναού, κατά τη λεγόμενη περσική περίοδο, χωρίς όμως ν΄ αναφέρεται η ανοικοδόμηση του Ναού. Την εποχή εκείνη γενικά οι Ιουδαίοι περνούσαν δύσκολους καιρούς έναντι της υποσχόμενης από τον Γιαχβέ «ευημερίας», με συνέπεια να φέρονται ενάντια προς τους Προφήτες θεωρώντας ότι τους είχαν εξαπατήσει, αλλά και κατά του θεού τους που τους είχε απογοητεύσει. Συνέπεια αυτών ήταν να στραφούν προς την ειδωλολατρία με μία αυξανόμενη τάση αδιαφορίας στα πάτρια και τα πρότυπα εκείνα που τους είχε ορίσει ο Γιαχβέ. Γενικά το μήνυμα του Μαλαχία βασίζεται στις απαιτήσεις του Θεού από τον «περιούσιο λαό» του που εξακολουθούν να υφίστανται. Τέλος σημειώνεται ότι είχε και δύο αδελφούς που έφεραν τα ονόματα Ναθαναήλ και Ιωσίας και ότι πρέπει να έζησε επί εποχής Έσδρα και Νεεμία. Καυτηριάζοντας δε στους λόγους του τους Λευίτες, ως ανάξιους για να προσφέρουν θυσίες στον Γιαχβέ, διαφαίνεται ότι γνώριζε «εκ των έσω» πολλά, που συνηγορούν στην άποψη ότι πρέπει να ήταν Λευίτης. Στις ομιλίες του αναφέρθηκε στη μέλλουσα κρίση, καθώς και στην προαγγελία του ερχομού του Ιωάννη του Προδρόμου. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τον έχει αναγνωρίσει Άγιο την μνήμη του οποίου τιμά στις 3 Ιανουαρίου, μαζί με τους ιερομάρτυρες Γόρδιο και Θωμαΐδα. Ἀπολυτίκιον Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον. Ἀγγελώνυμον κλῆσιν πλουτήσας ἔνδοξε, ἀγγελομίμητον βίον ἐπολιτεύσω ἐν γῇ, Μαλαχία Προφητῶν τὸ ἀκροθίνιον· ὅθεν Ἀγγέλους ἐαχηκώς, συλλαλοῦντας νοερῶς, ἐπλήσθης ἀΰλου δόξης, καὶ τῶν μελλόντων τὴν γνῶσιν, διατυποῖς πρὸς φωτισμὸν ἡμῶν. Κοντάκιον Ἦχος γ’. Ἡ Παρθένος σήμερον. Τῆς σοφίας ἔμπλεως, τῆς ὑπερσόφου καὶ θείας, Μαλαχία μέγιστε, σὺ πεφυκὼς ὡς Προφήτης, ἄνωθεν, αὐτὸν τὸν ὄντα Θεοῦ σοφίαν, ἔδειξας, τοῖς πᾶσι κάτω ἀναστραφέντα· διὰ τοῦτό σε τιμῶμεν, τελοῦντες πίστει τὴν θείαν μνήμην σου. Μεγαλυνάριον Θείας ἐμφανείας ἀγγελικῆς, κατηξιωμένος, ὡς τῷ βίῳ διαπρεπής, ὤφθης προσημάντωρ, τῶν ἱερῶν κριμάτων, Προφῆτα Μαλαχία, Ἀγγέλων σύσκηνε. Τάφος των τριών Προφητών, που βρίσκεται στα Ιεροσόλυμα, στο Όρος των Ελαιών Απολυτίκιο του Προφήτη Μαλαχία Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου, τόμ.12ος, σελ.849-850.David and Patt Alexander Το εκπληκτικό Εγχειρίδιο της Βίβλου, Εκδόσεις Πέργαμος, Αθήνα 1993, σελ.459.