Υφαντουργία

Υφαντουργία ή κλωστοϋφαντουργία ονομάζεται η βιομηχανία της παραγωγής υφασμάτων. Η κλωστοϋφαντουργία αποτελεί σημαντικό κλάδο της ελληνικής μεταποιητικής βιομηχανίας, ο οποίος περιλαμβάνει πολλούς επιμέρους υποκλάδους όπως της νηματουργίας, της υφαντουργίας, της πλεκτικής, της ένδυσης και άλλους τομείς που συνδέονται στενά μεταξύ τους.

 Η σχετική με αυτή τέχνη και τεχνική ονομάζεται ύφανση, και είναι μία από τις αρχαιότερες ασχολίες των ανθρώπων, ήδη από τη νεολιθική εποχή. Την εποχή που ιδρύθηκαν οι πρώτες πόλεις, η παραγωγή υφασμάτων ήταν ήδη εκτεταμένη. Διασώθηκαν όμως σημαντικές ποσότητες υφασμάτων μόνο από δύο αρχαίους πολιτισμούς: τον αιγυπτιακό και τον πολιτισμό των Ίνκα στο Περού. Στην Αίγυπτο βρέθηκαν λίνα υφάσματα χρονολογούμενα προ του 4000 π.Χ., ενώ στο Περού βαμβακερά και μάλλινα. Στις Ινδίες το βαμβάκι εμφανίζεται περί το 2000 π.Χ., ενώ το μετάξι στην Κίνα περί το 2500 π.Χ.. Ο αργαλειός ήταν γνωστός από τις απαρχές της ιστορίας, ενώ ο συρόμενος υφαντουργικός ιστός, που χαρακτηρίσθηκε ως εφεύρεση ίση σε σπουδαιότητα με την τυπογραφία, πιθανότατα εφευρέθηκε στην Κίνα τον 1ο αιώνα π.Χ.. Αξιόλογα τεμάχια υφασμάτων βρέθηκαν επίσης σε παγωμένους τάφους στη Σιβηρία και χρονολογήθηκαν περί το 400 π.Χ.. Στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία η υφαντουργία αναπτύχθηκε ακόμα περισσότερο, λαβαίνοντας για πρώτη φορά χαρακτήρα πρώιμης βιομηχανίας μεγάλης κλίμακας, με καίριο γεγονός την εισαγωγή της σηροτροφίας (παραγωγής μεταξιού). Σύμφωνα με στοιχεία του Συνδέσμου Ελλήνων Βιομηχάνων Κλωστοϋφαντουργών, ο κλάδος της κλωστοϋφαντουργίας συμβάλλει με ποσοστό 15% περίπου στη διαμόρφωση του ΑΕΠ της χώρας, ενώ απασχολεί 70.000 εργαζομένους. Συμπεριλαμβανομένου και του προσωπικού που απασχολείται στον κλάδο της ένδυσης, ο συνολικός αριθμός των εργαζομένων προσεγγίζει τα 120.000 άτομα αντιπροσωπεύοντας το 28% περίπου των απασχολουμένων στην εγχώρια μεταποίηση. Οι εξαγωγές κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ετοίμων ενδυμάτων κατατάσσουν τον ευρύτερο αυτό κλάδο ως το μεγαλύτερο εξαγωγικό της εγχώριας μεταποιητικής βιομηχανίας, αντιπροσωπεύοντας το 23% περίπου του συνόλου των εξαγομένων προϊόντων ή το 47% των εξαγομένων βιομηχανικών προϊόντων και συμμετέχοντας με ποσοστό 28% περίπου στη βιομηχανική παραγωγή της χώρας, αξιοποιώντας την εγχώρια πρώτη ύλη, το βαμβάκι. Ο κλάδος της κλωστοϋφαντουργίας στην Ελλάδα εμφάνισε σημαντικούς ρυθμούς ανάπτυξης κατά τις δεκαετίες του '60 και '70, περίοδο κατά την οποία διατηρούσε ισχυρή θέση στην εγχώρια μεταποίηση. Έκτοτε, εισήλθε σε περίοδο ύφεσης, με σημαντική μείωση της εγχώριας παραγωγής και των επενδυτικών δραστηριοτήτων, με συνέπεια να οδηγηθεί σε συρρίκνωση και πολλές κλωστοϋφαντουργικές μονάδες να αναστείλουν ολοσχερώς τις εργασίες τους. Ωστόσο, το σημαντικότερο πρόβλημα εστιάζεται στον ανταγωνισμό που δέχονται τα ελληνικά προϊόντα από τις Τρίτες Χώρες (κυρίως από Τουρκία, Πακιστάν, Ινδία, Κίνα) τόσο στην ελληνική όσο και στην ευρωπαϊκή αγορά. Σήμερα ο αριθμός των λειτουργούντων αδραχτιών στη νηματουργία υπολογίζεται σε 750.000-800.000 περίπου, από 1,5 εκατομμύρια στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Επισημαίνεται όμως ότι, σημαντικός αριθμός εξ αυτών αφορά νέα αδράχτια, σύγχρονης τεχνολογίας με μεγαλύτερες ταχύτητες, τα οποία εγκαθίστανται σε νέες μονάδες κλωστηρίων ή αντικαθιστούν παλαιότερα αδράχτια. Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, στον κλάδο έχουν παραμείνει πλέον οι υγιείς επιχειρήσεις, ενώ θα πρέπει να επισημανθεί ότι η δυνατότητα επενδύσεων σε αρκετές από αυτές αυξήθηκε κυρίως λόγω των κεφαλαίων που αντλήθηκαν από το Χρηματιστήριο. Ο συνεχής εκσυγχρονισμός των παραγωγικών μονάδων είναι απαραίτητος, προκειμένου να επιτευχθεί μείωση του κόστους παραγωγής, βελτίωση της ποιότητας και εξειδίκευση σε προϊόντα μεγάλης προστιθέμενης αξίας, ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων στην ελληνική, αλλά και στη διεθνή αγορά. Ήδη, αρκετές μεγάλες εταιρίες του κλάδου παράγουν υψηλής ποιότητας προϊόντα.