Γιούρι του Ζβενίγκοροντ

Ο Γιούρι (Γεώργιος) Β΄ Ντμιτρίεβιτς (ρωσ.: Юрий Дмитриевич, 26 Νοεμβρίου 1374 - 5 Ιουνίου 1434) από τον Οίκο των Ρουρικιδών ήταν πρίγκιπας τού Ζβενίγκοροντ & της Γαλικίας (1389-1434). Κατά την ηγεμονία τού αδελφού του Βασίλι Α΄ έλαβε μέρος στις εκστρατείες εναντίον τού Τορζόκ (1392), Ζουκότιν (1414) και Νόβγκοροντ (1417). Ήταν ο κύριος ενορχηστρωτής τού Εμφύλιου Πολέμου της Μόσχας εναντίον τού ανιψιού του Βασίλι Β΄· κατά τη διάρκεια τού πολέμου έλαβε δύο φορές τη Μόσχα, γενόμενος μεγάλος πρίγκιπάς (1433, 34).

 Ήταν o δευτερότοκος γιος τού Ντμίτρι τού Ντον (Donskoy) πρίγκιπα τού Βλαντίμιρ & της Μόσχας και της Ευδοξίας, κόρης τού Ντμίτρι πρίγκιπα τού Σούζνταλ. Ο πατέρας του απεβίωσε το 1389 και ο Γιούρι έλαβε ως εισόδημα τις πόλεις Ζβενίγκοροντ, Ρούζα και Γαλικία. Όταν το 1425 απεβίωσε ο μεγαλύτερος αδελφός του Βασίλι Α΄ μεγάλος πρίγκιπας της Μόσχας, ο Ντμίτρι διεκδίκησε το δικαίωμά του στον θρόνο έναντι τού Βασίλι Β΄, γιού τού Βασίλι Α΄. Επικαλέστηκε τον παλαιό νόμο του Οίκου του, όπου ο θρόνος περνούσε στον επόμενο γιο και όχι στον μεγαλύτερο γιο, καθώς και τη διαθήκη τού Βασίλι Α΄, ο οποίος όμως την είχε γράψει πριν νυμφευτεί και αποκτήσει γιο. Το 1430 ο Γιούρι και ο ανιψιός του αποφάσισαν το ζήτημα να λυθεί από τη Χρυσή Ορδή. Ο χαν υποστήριξε τον Βασίλι Β΄, αλλά άφησε τον Γιούρι να λάβει το μερίδιο τού νεότερου αδελφού του Πιότρ πρίγκιπα τού Ντμίτοβ, που απεβίωσε. Η απόφαση αυτή δεν ικανοποίησε πλήρως τον Βασίλι Β΄, που εκτόπισε τον Γιούρι από το Ζβενίγκοοροντ το 1432. Ως απάντηση ο Γιούρι συγκέντρωσε τις δυνάμεις του και προωθήθηκε στο Περεσλάβλ-Ζαλέσκι. Στη μάχη στις όχθες τού ποταμού Κλιάζμα ο Βασίλι Β΄ ηττήθηκε και διέφυγε στην Κόστρομα. Έπειτα από αυτό ο Γιούρι εισήλθε στη Μόσχα θριαμβευτικά και αυτοανακηρύχθηκε μέγας πρίγκιπας. Αντί να φυλακίσει τον ανιψιό του, τού επέτρεψε να εγκατασταθεί στην Κόστρομα ως πρίγκιπας. Αυτή η επίδειξη μεγαλοθυμίας τού κόστισε ακριβά, διότι πολλοί βογιάροι και ευγενείς πήγαν στην Αυλή της Κόλομνα. Αυτή η μετατόπιση δυνάμεων ώθησε τον Γιούρι να συνάψει συνθήκη με τον ανιψιό του, στην οποία παραιτείτο των αξιώσεών του επί της Μόσχας, υποσχόταν να μην βοηθήσει τους γιους του και αντάλαξε το Ντμίτροβ με άλλα εδάφη. Έτσι ο Βασίλι Β΄ επέστρεψε στη Μόσχα, ενώ ο Γιούρι αποσύρθηκε στη Γαλικία. Το επόμενο έτος οι γιοί του Βασίλι και Σεμιάκα, σε μάχη παρά τις όχθες τού ποταμού Κους, νίκησαν τον Βασίλι Β΄, ο οποίος πληροφορήθηκε ότι στρατός τού Γιούρι εθεάθη μεταξύ των εχθρών του. Ο Βασίλι Β΄ αποφάσισε να τιμωρήσει τον προδότη: στις αρχές τού 1434 έκαψε τη Γαλικία, αλλά ο Γιούρι διέφυγε βόρεια, στο Μπελόζερσκ. Στα μέσα Μαρτίου οι στρατοί τού Γιούρι και τού ανιψιού του συγκρούστηκαν μεταξύ Ροστόβ και Περεσλάβλ· ο στρατός τού Βασίλι Β΄ υπέστη βαριά ήττα και αυτός ζήτησε καταφύγιο στο Νίζνι Νόβγκοροντ. Έτσι στα τέλη Μαρτίου, τη Μεγάλη Τετάρτη, ο Γιούρι εισήλθε πάλι στη Μόσχα, όπου συνέλαβε την οικογένεια και τον θησαυρό τού Βασίλι Β΄. Ετοίμαζε νέα εκστρατεία κατά τού ανιψιού του, όταν απεβίωσε αιφνίδια στις 5 Ιουλίου 1434· τον διαδέχθηκε ο πρωτότοκος γιος του Βασίλι. Νυμφεύτηκε την Αναστασία των Ρουρικιδών, κόρη τού Γιούρι πρίγκιπα τού Σμολένσκ & Μπριάνσ και είχε τέκνα: Βασίλι ο αλλοίθωρος (kosoy) 1421-1448, μέγας πρίγκιπας της Μόσχας. Ντμίτρι Σεμιάκα απεβ. 1453, πρίγκιπας της Γαλικίας-Μέρσκι και μέγας πρίγκιπας της Μόσχας. Ντμίτρι Κράσνι.H αδελφή της Αναστασίας, η Έλενα είχε νυμφευτεί τον Σβιτριγκάιλα μεγάλο δούκα της Λιθουανίας. Biography of George II of Moscow Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary (in Russian). 1906.