Περδικονέρι Μεσσηνίας

Το Περδικονέρι, επίσημα Περδικονέριον και παλαιότερα αναφερόμενο ως Ποδαγορά, Ποδογορά ή απλά Αγορά, είναι ορεινός οικισμός κοντά στην Κυπαρισσία και υπάγεται διοικητικά στον Δήμο Τριφυλίας, του Νομού Μεσσηνίας.

 Το Περδικονέρι βρίσκεται περίπου 9,5 χιλιόμετρα προς τα νοτιοανατολικά της Κυπαρισσίας σε υψόμετρο 352 μέτρα και απέχει 9,5 περίπου χιλιόμετρα από τις ακτές του Ιονίου Πελάγους. Το χωριό έχει μακρόχρονη ιστορία. Σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή του Δήμου Τριφυλίας, αλλά και των τοπικών παραδόσεων, η παλαιότερη ονομασία του χωριού ήταν Αγορά, καθώς ήταν εμπορικό κέντρο που εξυπηρετούσε και τα γειτονικά χωριά. Λόγω της πεζοπορίας που έκαναν οι γειτονικοί πληθυσμοί προκειμένου να λάβουν τις προμήθειές τους, σταδιακά το χωριό άρχισε να αναφέρεται ως Ποδογορά, ονομασία η οποία επικράτησε ως και το 1927, όταν και μετονομάστηκε σε Περδικονέρι. Η αρχική θέση του χωριού, η οποία αναφέρεται ως θέση Σφεντάμια, ήταν περίπου 1,5 χιλιόμετρο μακρύτερα και απέναντι από τη σημερινή θέση του, ενώ η μετακίνηση του πληθυσμού, από εκεί προς τη σύγχρονη θέση, πιστεύεται ότι οφείλεται στην εκδήλωση κάποιας επιδημίας/ασθένειας. Στην αρχική τοποθεσία παραμένουν διάφορα ερειπωμένα οικιστικά κατάλοιπα, καθώς και κάποιες εκκλησίες, όπως του Αγίου Νικολάου, του Αγίου Αθανασίου, του Αγίου Ιωάννου και των Ταξιαρχών. Το νεότερο χωριό σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή πήρε την ονομασία Περδικονέρι, πιθανώς από το νερό των πηγών της περιοχής του, από το οποίο έπιναν εκτός των κατοίκων και οι πέρδικες. Το χωριό συναντάται με την ονομασία Αγορά ή Ποδαγορά ή Ποδογορά σε βιβλιογραφικές πηγές-αναφορές. Ο οικισμός αναφέρεται επίσης σε διάφορες απογραφές των Βενετών Προνοητών της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας, οι οποίες έγιναν στο χρονικό διάστημα της τριακονταετίας (1683/84-1715), κατά την οποία οι Βενετοί κατείχαν την Πελοπόννησο. Η Ποδογορά (Podogora), ανήκε, το 1689, στην επαρχία της Αρκαδίας (ή Αρκαδιάς, δηλαδή την περιοχή της σημερινής Κυπαρισσίας), η οποία ήταν μια από τις 4 επαρχίες, στις οποίες χωριζόταν τότε το διαμέρισμα της Μεθώνης (επαρχία Φαναριού, επαρχία Αρκαδιάς, επαρχία Ναβαρίνου και επαρχία Μεθώνης). Η Ποδογορά προσαρτήθηκε στον παλαιό Δήμο Κυπαρισσίας το 1835, ενώ αναφέρεται, το 1853 στον β΄ τόμο των «Ελληνικών» του Ιάκωβου Ρίζου Ραγκαβή ως χωριό του Δήμου Κυπαρισσίας της Επαρχίας Τριφυλίας με πληθυσμό 76 κατοίκων, με βάση την απογραφή του 1851. Το 1899 μεταφέρεται από το Νομό Μεσσηνίας και υπάγεται στον Νομό Τριφυλίας, για μια περίπου δεκαετία, ως το 1909, που επανέρχεται ξανά στον Νομό Μεσσηνίας, ως οικισμός της Επαρχίας Τριφυλίας. Το 1912 το χωριό της Ποδογοράς αποσπάται από τον παλαιό Δήμο Κυπαρισσίας και εντάσσεται στην Κοινότητα Σπηλιάς, που είχε ως έδρα την Σπηλιά. Το 1927 το χωριό μετονομάζεται σε Περδικονέρι, ενώ από το 1928 αποσπάται από την Κοινότητα Σπηλιάς και ορίζεται έδρα της Κοινότητας Περδικονερίου. Παρέμεινε έδρα της ομώνυμης κοινότητας, από το 1928 ως το 1997, όταν τότε, στα πλαίσια των αλλαγών που επήλθαν στη τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω του σχεδίου «Καποδίστριας», υπήχθη στον κατηργημένο Δήμο Κυπαρισσίας, ως το 2010. Από το 2011, μετά τις νέες αλλαγές του σχεδίου «Καλλικράτης» ανήκει πλέον στον νέο Δήμο Τριφυλίας. Ο δήμος αυτός, συστάθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης με την συνένωση των προϋπαρχόντων δήμων Αετού, Αυλώνος, Γαργαλιάνων, Κυπαρισσίας, Φιλιατρών και την κοινότητα Τριπύλας. Ο οικισμός, με βάση την απογραφή του 2011, έχει 212 μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι απασχολούνται με την κτηνοτροφία και σε διάφορες αγροτικές εργασίες. Εκτός από τα σπίτια και την κεντρική πλατεία, στο χωριό υπάρχει το παλαιό κλειστό μονοθέσιο δημοτικό σχολείο. Η εκκλησία του χωριού είναι ο Ιερός Ναός του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, ο οποίος υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Τριφυλίας και Ολυμπίας και γιορτάζει στις 8 Μαΐου. Στην περιοχή υπάρχουν επίσης τα ξωκλήσια της Παναγίας βορειοανατολικά και των Αγίων Ταξιαρχών βορειοδυτικά, αντίστοιχα, του Περδικονερίου. Στο χωριό διοργανώνει διάφορες εκδηλώσεις, καθώς και την παραδοσιακή Γιορτή του Κρασιού, κάθε πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου, ο "Πολιτιστικός Σύλλογος Περδικονεριτών «Η Νέα Πρόοδος»". Κυπαρισσία Δήμος Τριφυλίας Διοικητική διαίρεση Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας Διοικητική διαίρεση νομού Μεσσηνίας πρώην Δήμος Κυπαρισσίας Οι απογραφές των Προνοητών της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας, Corner (1689), Grimani (1700) Angelo Emo (ίσως το 1708), η αχρονολόγητη απογραφή που αναφέρεται στο χειρόγραφο Querini-Stampalia (ίσως το 1711), είναι τέσσερις από τις διάφορες βενετσιάνικες απογραφές, οι οποίες επιχειρήθηκαν στο χρονικό διάστημα της τριακονταετίας (1683/84-1715), κατά την οποία οι Βενετοί κατείχαν την Πελοπόννησο. Μέχρι σήμερα πλήρως έχει δημοσιευθεί μόνο η απογραφή Grimani, από τον ιστορικό και ομότιμο διευθυντή ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΕΙΕ) Βασίλη Παναγιωτόπουλο, στο έργο του "Πληθυσμός και οικισμοί της Πελοποννήσου. 13ος - 18ος αιώνας", (1985). Βασίλης Παναγιωτόπουλος, "Πληθυσμός και οικισμοί της Πελοποννήσου. 13ος - 18ος αιώνας", Σειρά: Μελέτες Νεοελληνικής Ιστορίας, μετάφραση: Χριστίνα Αγριαντώνη, επιμέλεια: Αγγελική Κόκκου, έκδοση: Εμπορική Τράπεζα Ελλάδος - Ιστορικό Αρχείο, Αθήνα 1985, 2η έκδοση: 1987. Κωνσταντίνος Ντόκος, "BREVE DESCRITTONE DEL REGNO DI MOREA. Αφηγηματική ιστορική πηγή ή επίσημο βενετικό έγγραφο της Β' Βενετοκρατίας στην Πελοπόννησο;", "ΕΩΑ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΑ", Vol 1, DOI: http://dx.doi.org/10.12681/eoaesperia.24 Αθήνα 1993. Σπυρίδων Λάμπρος, «Απογραφή Νομού Μεθώνης επί Βενετών», Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τόμος 2ος, Εκ του Τυπογραφείου Αδελφών Περρή, Εν Αθήναις 1883, σελ. 686-710. Από την Ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Δήμος Τριφυλίας, από την ιστοσελίδα: www.dimostrifylias.gr του Δήμου Τριφυλίας.