Αρμενικό αγρινό

Το Αρμενικό αγρινό (αρμενικά: հայկական մուֆլոն‎, haykakan muflon; περσικά: گوسفند وحشی ارمنی‎, Qutch-e armani), επίσης γνωστό ως Αρμενικό πρόβατο, Αρμενικό αγριοπρόβατο, Αρμενικό κόκκινο πρόβατο, ή υπερκαυκασιανό πρόβατο (Ovis orientalis gmelini) είναι απειλούμενο υποείδος του αγρινού ενδημικό στο Ιράν, την Αρμενία και το Ναχιτσεβάν του Αζερμπαϊτζάν.

 Το Αρμενικό αγρινό περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1840 από τον Έντουαρντ Μπλάιθ, ο οποίος το εξομοιώνει με το "Orientalische Schaaf" (Πρόβατο της Ανατολής) που περιγράφεται από τον Σάμουελ Γκότλιμπ Γκμέλιν το 1774. Το O. o. gmelini απαντάται στο βορειοδυτικό Ιράν. Αρμενικοί αγρινοί μεταφέρθηκαν στο νησί Καμπουντάν στη λίμνη Ούρμια το 1895 και το 1906 από έναν από τους κυβερνήτες του Αζερμπαϊτζάν. Μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε στη δεκαετία του 1970 στο νησί διαπίστωσε ότι ο αριθμός τους μειώθηκε από περίπου 3.500 το 1970 σε 1.000 το 1973. Το 2004, 1.658 Αρμενικά άγρια πρόβατα καταμετρήθηκαν στην προστατευόμενη περιοχή Ανγκουράν στην επαρχία Ζαντζάν του Ιράν.Το O. o. gmelini απαντάται στην επαρχία Σιούνικ στην νότια Αρμενία (σε ένα μικρότερο βαθμό, επίσης στις επαρχίας Αραράτ και Βαγιότς Ντζορ). Σύμφωνα με μελέτη του 2009 υπήρχαν "με δυσκολία πάνω από 200" αγρινοί στην Αρμενία.Ένας εκτιμώμενος αριθμός 250 με 300 αγρινών βρίσκονται στην αυτόνομη δημοκρατία του Ναχιτσεβάν στο Αζερμπαϊτζάν. Το ιρανικό κόκκινο πρόβατο ζει ως επί το πλείστον σε ανοιχτό τραχύ έδαφος σε μεσαία ή μεγάλα υψόμετρα, όπου υπάρχουν βραχώδεις ορεινές περιοχές, στέπες πεδινών και υψίπεδων, βραχώδεις ημιέρημους, πλαγιές καλυμμένες από γρασίδι και αλπικά λιβάδια. Περνούν το καλοκαίρι στα υψηλότερα υψόμετρα, ακριβώς κάτω από το μόνιμο χιόνι. Το χειμώνα, κινούνται χαμηλότερα και μπορεί να έρθουν στις κοιλάδες. Ζουν σε μικρά ή μεγάλα κοπάδια, και το καλοκαίρι τα μεγαλύτερα αρσενικά ζουν μεμονωμένα ή σε ξεχωριστές ομάδες. Μπορούν να ζήσουν έως και 18 χρόνια. Το O. o. gmelini συμπεριλαμβάνεται στην κατηγορία Ι του κόκκινου βιβλίου δεδομένων της ΕΣΣΔ. Στην Αρμενία, το κυνήγι απαγορεύεται από το 1936. Ένα πρόγραμμα αιχμαλωσίας άρχισε στο Ζωολογικό Ινστιτούτο της Αρμενίας με σκοπό την επέκταση του φυσικού αποθέματος Χόσροφ, την αναδιοργάνωση του καταφύγιου Ορντουμπάντ σε κρατικό καταφύγιο, τον έλεγχο των ζώων και τη μείωση της λαθροθηρίας. Το 2011, το πρόστιμο για το κυνήγι του αρμενικού αγρινού στην Αρμενία ήταν 3 εκατομμύρια ντραμ (περίπου 8.000 δολάρια).Στο Ιράν, το κυνήγι του O. o. gmelini επιτρέπεται μόνο με άδεια, εκτός των προστατευόμενων περιοχών, μεταξύ Σεπτεμβρίου και Φεβρουαρίου. Στις προστατευόμενες περιοχές, η βόσκηση των κτηνοτροφικών ζώων ελέγχεται αυστηρά. Ovsepian, L. A. (1987). «Случай обнаружения саркоцист у арменийских муфлонов (Ovis Orientalis Gmelini Blyth, 1841=Armeniana Nasonov) содержащихся в условиях неволи [Case of Sarcocysts Revelation in Armenian Moufflons (Ovis Orientalis Gmelini Blyth, 1841=Armeniana Nasonov), Kept under Conditions of Captivity»] (στα ru). Biological Journal of Armenia (Yerevan: Armenian National Academy of Sciences) 40 (9): 780–781. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2015-07-15. https://web.archive.org/web/20150715185010/http://biology.asj-oa.am/7370/. Ανακτήθηκε στις 2018-05-31. Valdez, R.; Cardenas, M.; Sanchez, Juan (February 1991). «Disruptive mating behavior by subadult Armenian wild sheep in Iran». Applied Animal Behaviour Science 29 (1–4): 165–171. doi:10.1016/0168-1591(91)90244-R. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2021-07-24. https://web.archive.org/web/20210724183023/http://www.appliedanimalbehaviour.com/article/0168-1591(91)90244-R/abstract. Ανακτήθηκε στις 2018-05-31.