Λουδοβίκος Ερρίκος Α΄ του Κοντέ

Ο Λουδοβίκος Ερρίκος Α΄ (Louis IV Henri de Bourbon-Condé, 18 Αυγούστου 1692 – 27 Ιανουαρίου 1740) από τον Οίκο των Βουρβόνων-Κονντέ ήταν πρίγκιπας του Κονντέ.

 Ήταν ο μεγαλύτερος γιος του Λουδοβίκου Γ΄ του Κοντέ και της Λουίζας Φραγκίσκης των Βουρβόνων (1673 – 1743), νόθης κόρης του Λουδοβίκου ΙΔ΄. Μετά τον θάνατο πολλών μελών της βασιλικής οικογένειας, άρχισε να ισχυροποιείται η θέση του. Ήταν πρωθυπουργός κατά το διάστημα 1723 έως 1726 επί Λουδοβίκου ΙΕ΄ και αποκαλείτο «ο Κύριος Δούκας» (γαλ. Monsieur le Duc). Σύμφωνα με αναφορές, ήταν πολύ ψηλός, αδύνατος και απασχολούσε τα σατιρικά έντυπα της εποχής του, που πάντοτε είχαν και υπερβολές. Είχε επίσης χάσει και το ένα του μάτι σε κυνηγετικό ατύχημα πριν γίνει 25 ετών. Έμενε στην γνωστή πολυτελή κατοικία του στο Κάστρο του Σαντιγύ. Το 1715 σε ηλικία 23 ετών κλήθηκε στο συμβούλιο της αντιβασιλείας από τον Δούκα της Ορλεάνης που είχε γίνει σύμβουλος του πεντάχρονου Βασιλιά. Αναφέρεται ότι είχε περιορισμένη ευφυΐα, η μόρφωση του ήταν αδύνατη, ενώ μοναδική ασχολία του ήταν το κυνήγι. Παράλληλα είχε γίνει υπερβολικά πλούσιος. Κατά την διάρκεια της αντιβασιλείας, τα έσοδα από την φορολόγηση των επαρχιών του επέφεραν σύνταξη 1,8 εκατομμυρίων λιβρών. Σύμφωνα με αναφορά του ιστορικού Μπερνιέ το 1984, είναι δύσκολο να γίνουν υπολογισμοί για την αξία των χρημάτων σε εποχές προ της βιομηχανικής επανάστασης. Η καλύτερη αποτίμηση είναι ότι μια λίβρα αντιστοιχούσε σε 4,5 δολλάρια. Οι τεράστιες απώλειες της τράπεζας εκείνο τον καιρό δημιούργησαν υποψίες για κατάχρηση, αλλά δεν βρέθηκαν υποψίες εναντίον του. Η περίοδος της αντιβασιλείας τελείωσε όταν έφθασε ο Λουδοβίκος σε ηλικία ενηλικίωσης τον Φεβρουάριο του 1723 και την πρωθυπουργία ανέλαβε αρχικά ο Ντιμπουά και στην συνέχεια ο δούκας της Ορλεάνης, που πέθανε τον Δεκέμβριο του 1723 από χτύπημα. Ο Βασιλιάς είχε ανάγκη από έναν πρωθυπουργό. Σύμφωνα με κάποιες αναφορές ο Λουδοβίκος Κοντέ επελέγη με υπόδειξη του Επισκόπου του Φρεζύ, παιδαγωγού του Βασιλιά που τον εμπιστευόταν τυφλά, κάτι που ο ίδιος ο Βασιλιάς σιωπηλά συμφώνησε. Σύμφωνα με άλλες πληροφορίες, τον προτίμησε ανάμεσα στους υπόλοιπους συγγενείς του για την συγκεκριμένη θέση. Ο Γάλλος δικηγόρος και συγγραφέας Ντ' Ανγκερβίλ αναφέρει το 1781 ότι τον επέλεξε λόγω της εμπειρίας του, διότι ήταν ο μόνος που είχε φτάσει τα 30, επίσης λόγω του πλούτου και της επιρροής του. Πίστευε ότι το οικονομικό του πνεύμα θα βοηθούσε το κράτος να φτάσει σε ψηλό επίπεδο συναλλαγών με τις υπόλοιπες χώρες. Ο Λουδοβίκος Ερρίκος Α΄ σταμάτησε τότε την καταδίωξη των Ουγενότων, συχνό φαινόμενο την εποχή του Λουδοβίκου ΙΔ΄, αλλά πήρε μέτρα κατά των Προτεσταντών. Σε ηλικία έντεκα ετών, το 1713 στις Βερσαλλίες, νυμφεύτηκε την Μαρία Άννα των Βουρβόνων-Κοντί, η οποία όμως πέθανε το 1720 και ο βασιλιάς αρραβωνιάστηκε το 1721 την Μαριάννα Βικτωρία των Βουρβόνων, ινφάντα της Ισπανίας, κόρη του Φίλιππου Ε΄ της Ισπανίας, όταν εκείνη ήταν τριών ετών και ο Λουδοβίκος Ερρίκος δεκαεννέα. Ο Βασιλιάς ήταν σε κατάλληλη ηλικία για τεκνοποίηση, αλλά η ινφάντα ήθελε περίπου μια δεκαετία ακόμα. Αυτό δημιούργησε τεράστιες ανησυχίες στην οικογένεια, διότι με έναν υποθετικό θάνατο του Βασιλιά, το Γαλλικό στέμμα θα περνούσε στον Βασιλιά της Ισπανίας ή στους αντίπαλους οίκους της Ορλεάνης και του Κοντέ. Το καλοκαίρι του 1724, με τη μεσολάβηση της γνωστής ευγενούς Μαρκησίας ντε Πρι, ο Λουδοβίκος χώρισε την νεαρή Ινφάντα και επικαλέστηκε την δικαιολογία ότι ήταν κακοφτιαγμένη και δεν μπορούσε να τεκνοποιήσει. Οι λόγοι βασικά ήταν ότι η Μαρκησία δεν ήθελε νύφη για τον Βασιλιά από την οικογένεια των Βουρβόνων, αφού αργότερα διέλυσε και δεύτερο αρραβώνα του Βασιλιά με μια από τις αδελφές του Λουδοβίκου του Κοντέ, γιατί φοβόταν την άνοδο της θέσης της μητέρας της. Τελικά μετά από πολλές διαπραγματεύσεις, αποφασίστηκε σαν νύφη για τον νεαρό Βασιλιά η Μαρία Λεστσύνσκα, κόρη του έκπτωτου βασιλιά της Πολωνίας Στανίσουαφ Λεστσύνσκι (1704 – 1709). Ο Λουδοβίκος Ερρίκος έμαθε πως η Μαρία είχε ήδη λογοδοθεί με τον Δούκα της Ορλεάνης και τελικά αποφάσισε να στηρίξει τον γάμο αυτόν, που έγινε με κάθε μεγαλοπρέπεια στο Φονταινεμπλώ. Στον πρώτο γάμο του στις 9 Ιουλίου του 1713 με την Μαρία Άννα των Βουρβόνων (1689–1720), κόρη του Φραγκίσκου Λουδοβίκου του Κοντί, δεν έκανε παιδιά. Στον δεύτερο γάμο του στις 23 Ιουλίου 1728 με την Καρολίνα της Έσσης-Ρότενμπουργκ, κόρη του Ερνέστου Λεοπόλδου της Έσσης-Ρότενμπουργκ, έκανε ένα τέκνο: Λουδοβίκος Ιωσήφ (1736 - 1818), Πρίγκιπας του Κονντέ, που ηγήθηκε του Οίκου των Κονντέ κατά την διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης. Olivier Bernier, Louis the Beloved, The Life of Louis XV. 1984, Garden City, New York; Doubleday & Co. Mouffle d'Angerville, The Private Life of Louis XV. "Annotated and amplified by quotations from original and unpublished documents by Albert Mirac." Translated from the French by H.S. Mingard. 1924, New York; Boni and Liveright. D'Angerville's original title: Vie privee de Louis XV, ou principaux evenements, particularites et anecdotes de son regne. 4 vols. crown 8vo., published in London in 1781. Meyrac says he "extracted these piquant pages" from the original. G.P. Gooch, C.H., D.Litt., F.B.A., Louis XV: The Monarchy in Decline. 1956, London; Longmans. Guizot, History of France. Transl. from the French by Robert Black. No date, but a publisher's note is dated 1876; New York; Klemscott Society. vol. 6, p. 110ff. Colin Jones, The Great Nation: France from Louis XV to Napoleon. 2002, New York; Columbia University Press. G.W. Kitchin, D.D., F.S.A., dean of Durham, History of France vol. III. 1903, Oxford, at the Clarendon Press. Ernest Lavisse, Histoire de France, reprinted from the editions of 1900–1911, Paris. 1969, New York; AMS Press, Inc. Vol. VIII, part 2. James Breck Perkins, France Under Louis XV, vol. i. 1897, Boston; Houghton Mifflin Co. J.H. Shennan, Philippe, Duke of Orleans. 1979, London; Thames and Hudson.