Ιάκωβος Κουμής

Ο Ιάκωβος Κουμής (Σωτήρα Αμμοχώστου, 1956 - Αθήνα, 23 Νοεμβρίου 1980) ήταν Κύπριος φοιτητής της Νομικής που έπεσε θύμα άγριας επίθεσης από τα ΜΑΤ στις 16 Νοεμβρίου του 1980 κατά τη διάρκεια της πορείας για τον εορτασμό της επετείου της Εξέγερσης του Πολυτεχνείου, η οποία οδήγησε στο θάνατό του. Σύμφωνα με μάρτυρες, ο Κουμής χτυπήθηκε πισώπλατα ενώ καθόταν σε καφενείο της περιοχής του Συντάγματος. Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο κλινικά νεκρός και απεβίωσε μια εβδομάδα αργότερα στις 23 Νοεμβρίου. Ο Ιταλός ιατροδικαστής Ντουράντε περιέγραψε ως αιτία θανάτου ένα καίριο πλήγμα αποκοπής του εγκεφάλου. Εκείνη τη χρονιά η κυβέρνηση του Ράλλη είχε απαγορεύσει να φτάσει η πορεία στην Αμερικανική πρεσβεία και υποχρέωνε τους διαδηλωτές να διαλυθούν στο ύψος του Συντάγματος. Όταν μέρος της πορείας προσπάθησε να φτάσει στην πρεσβεία, η αστυνομία επιτέθηκε με πρωτοφανή βιαιότητα εναντίον των διαδηλωτών. Την ίδια μέρα με τον Ιάκωβο Κουμή δολοφονήθηκε από χτυπήματα με γκλομπ και η 20χρονη εργάτρια Σταματίνα Κανελλοπούλου ενώ η αστυνομική καταστολή της πορείας άφησε πίσω και αρκετούς τραυματίες.Για τους θανάτους διατάχτηκε ΕΔΕ που δεν κατέληξε σε κάποιο αποτέλεσμα. Οι οικογένειες των νεκρών κατέθεσαν μηνύσεις αλλά κανένας από τους δολοφόνους τους δεν βρέθηκε ποτέ. Στη συζήτηση που έγινε σχετικά με τα γεγονότα στη βουλή, η πλειοψηφία των πολιτικών απέδωσε την ευθύνη στους διαδηλωτές, και ασχολήθηκε με τεχνικές λεπτομέρειες για τους ελιγμούς της αστυνομίας (πού και πώς η αστυνομία όφειλε να χτυπήσει τους διαδηλωτές), με ελάχιστες εξαιρέσεις να καταδικάζουν την αστυνομική βία, όπως ο Ζίγδης. Ο τότε πρωθυπουργός, Γεώργιος Ράλλης, δήλωσε: «Και ο Αρχάγγελος Μιχαήλ σπάθην κρατεί στα χέρια του για να αμυνθεί εναντίον των δαιμόνων. Δεν κρατεί άνθη».

 Ο Ιάκωβος, του Γιάννη και της Ελένης Κουμή, προερχόταν από αγροτική οικογένεια της Σωτήρας Αμμοχώστου. Παρακολούθησε μια τεχνική σχολή και μετά την αποφοίτησή του, υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία. Βρήκε δουλειά στο διυλιστήριο Πετρελαίου της Λάρνακας και παράλληλα φοιτούσε στο νυχτερινό Γυμνάσιο, προκειμένου να καταφέρει να περάσει στη Νομική Σχολή Αθηνών. Από το 1978 ήταν μέλος της πολιτικής ομάδας Εργασία, και συμμετείχε στην έκδοση του πρώτου τεύχους του περιοδικού "Τετράδια". Πριν ξεκινήσει τις σπουδές του στην Ελλάδα και λίγους μήνες πριν το θάνατό του, το 1980 παντρεύτηκε με την Μαρία Καΐκκη. Σύμφωνα με τον Λουκά Αξελό «είναι προφανές ότι τα παραπάνω (εργασία, στρατός, τεχνική σχολή, νυχτερινό) παρέτειναν κατά μερικά χρόνια τον κύκλο των μαθητικών του σπουδών, με αποτέλεσμα να εγγραφεί στο πανεπιστήμιο 24 ετών, όταν δηλαδή οι υπόλοιποι συνομήλικοί του φυσιολογικά αποφοιτούσαν. Ο Κουμής έζησε την τουρκική εισβολή. Άμεση ήταν η αντίδρασή του, συμμετέχοντας στις αντικατοχικές κινητοποιήσεις, ενώ παράλληλα ενεργοποιήθηκε δραστήρια στην Επιτροπή Αυτοδιάθεσης της Κύπρου. Αργότερα, εντάσσεται στον αριστερό-πατριωτικό κύκλο που δημιούργησε Τα Οχτωβριανά, το πρώτο αριστερό, ριζοσπαστικό και πατριδογνωστικό βιβλιοπωλείο της Κύπρου. Το 1978 συνδέεται και συμμετέχει στην πολιτική ομάδα Εργασία, με την οποία εκδίδουν το πρώτο τεύχος του περιοδικού "Τετράδια", που ήταν αφιερωμένο στο κυπριακό ζήτημα. Λίγο πριν έρθει στην Ελλάδα, το 1980 παντρεύεται την συντοπίτισσά του Μαρία Καΐκκη. Και την ίδια χρονιά, γράφεται στο Πολιτικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εγκαταστάθηκε τελικά στην Αθήνα με τη γυναίκα του, σε ένα διαμέρισμα στα Σεπόλια. Άμεση ήταν η εμπλοκή του με τα φοιτητικά δρώμενα. Από την πρώτη στιγμή τα προσεγγίζει και τα σχολιάζει κριτικά στο Πολιτικό Ημερολόγιό του. Ενδεικτικά, δύο μέρες πριν από τη δολοφονία του, έγραφε: "Το ελληνικό φοιτητικό κίνημα πάσχει από μια νοσηρή πολιτικοποίηση. Κακοχωνεμένες ιδέες εκφράζονται με πολλά λόγια χωρίς ουσία. Αυτή είναι η πρώτη εντύπωση που είχα"». Σπύρος Σταβέρης: Αφιέρωμα στη Σταματίνα Κανελλοπούλου και τον Ιάκωβο Κουμή, θύματα των ΜΑΤ.,Lifo,6.11.2012 Ο Δήμος Σωτήρας τίμησε τον Ιάκωβο Κουμή, Καθημερινή (κυπριακή έκδοση), 22.11.2012 Έλλη Ισμαηλίδου:Ι.Κουμής – Σ.Κανελλοπούλου: Οι ξεχασμένοι νεκροί της αστυνομικής βίας,TVXS, 16-11-2012 Ιστοσ. AlfaVita.Gr, Από το «Ο νεκρός δεδικαίωται»;, [Αναδημοσίευση Τριαντάφυλλος Μηταφίδης, Εφημ. Η Αυγή, 4 Απριλίου 2006, Αρχείο], [Απόσπασμα: πόσο «ήπια» ή «μετριοπαθής» μπορεί να κριθεί η διακυβέρνηση Ράλλη, όταν το 1980, στη διάρκεια της πορείας για το Πολυτεχνείο, οι αστυνομικοί δολοφονούν εν ψυχρώ με τα γκλομπς τους την 20άχρονη εργάτρια Σταματίνα Κανελλοπούλου και τον Κύπριο φοιτητή Ιάκωβο Κουμή και τραυματίζουν 150 διαδηλωτές;], Ανακτήθηκε 21 Νοεμβρίου 2012. Εφημ. Ριζοσπάστης, Σαν σήμερα, 16 Νοέμβρη 2000, [Απόσπασμα: 1980 Η πορεία για το γιορτασμό του Πολυτεχνείου δέχεται τη βάρβαρη επίθεση της αστυνομίας. Η 20χρονη εργάτρια Σταματίνα Κανελλοπούλου και ο Κύπριος φοιτητής Ιάκωβος Κουμής χάνουν τη ζωή τους από χτυπήματα γκλομπ αστυνομικών, ενώ οι τραυματίες ανέρχονται σε 150], Ανακτήθηκε 21 Νοεμβρίου 2012. Ιστοσ. IosPress.Gr, Οι αόρατοι νεκροί της Δημοκρατίας, [Αναδημοσίευση Εφημ. Ελευθεροτυπία, 21 Ιουλίου 1996], [Απόσπασμα: Όταν στις 16 Νοεμβρίου 1980 η αριστερή μειοψηφία της ΕΦΕΕ επιχείρησε να σπάσει την κυβερνητική απαγόρευση για πορεία μέχρι την αμερικανική πρεσβεία, τα ΜΑΤ μετέτρεψαν το κέντρο της Αθήνας σε πραγματικό σφαγείο. Από τα γκλομπς σκοτώθηκαν η 21χρονη εργάτρια Σταματίνα Κανελλοπούλου κι ο 26χρονος φοιτητής της Νομικής Ιάκωβος Κουμής.], Ανακτήθηκε 21 Νοεμβρίου 2012. Πορεία του Πολυτεχνείου (1980) Σταματίνα Κανελλοπούλου «Ι.Κουμής – Σ.Κανελλοπούλου: Οι ξεχασμένοι νεκροί της αστυνομικής βίας». TVXS.GR. 16 Νοε. 2014. Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2014.