Εκκλησία της Ειρήνης (Σφιντνίτσα)

Η Εκκλησία της Ειρήνης στη Σφιντνίτσα είναι ο μεγαλύτερος ξύλινος μπαρόκ ναός στην Ευρώπη, ένα ιστορικό θρησκευτικό κτήριο που χτίστηκε σύμφωνα με τις συμφωνίες της Συνθήκης της Βεστφαλίας που υπογράφηκε το 1648, η οποία τερμάτισε τον Τριακονταετή Πόλεμο. Ανήκει στην ενορία Σφιντνίτσα της Ευαγγελικής Εκκλησίας του Άουγκσμπουργκ στην Πολωνία. Το κτίριο περιλαμβάνεται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από το 2001.

 Η Εκκλησία της Ειρήνης στη Σφιντνίτσα ήταν μία από τις τρεις Εκκλησίες της Ειρήνης (μετά του Γκουόγκουφ και του Γιάβορ) που ο Καθολικός Αυτοκράτορας Φερδινάνδος Γ΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, υπό την πίεση της προτεσταντικής Σουηδίας, επέτρεψε να χτιστούν στα κληρονομικά πριγκιπάτα των Αψβούργων στη Σιλεσία. Όλες οι εκκλησίες που χτίστηκαν από Καθολικούς και καταλήφθηκαν από Προτεστάντες επιστράφηκαν στην Καθολική Εκκλησία. Μετά το ξέσπασμα του πολέμου, οι Ευαγγελικοί στερήθηκαν το δικαίωμα να ομολογούν τη δική τους πίστη και να έχουν τις δικές τους εκκλησίες. Ωστόσο, στα πριγκιπάτα που διοικούσαν οι Σιλέσιοι Πιαστ -κυρίως Ευαγγελικοί- επιτρεπόταν σε όλες τις εκκλησίες να παραμείνουν προτεσταντικές. Η ανέγερση των Εκκλησιών της Ειρήνης υποβλήθηκε σκόπιμα σε πρόσθετους όρους που επρόκειτο να δυσκολέψουν την ανέγερσή τους ή, σε περίπτωση ολοκλήρωσής τους, να προκαλέσουν τη χρήση του ναού για σύντομο χρονικό διάστημα. Ο θεμέλιος λίθος της εκκλησίας στη Σφιντνίτσα τοποθετήθηκε στις 23 Αυγούστου 1656. Ο σχεδιαστής του έργου ήταν ένας πρωτομάστορας του Βρότσουαφ, Άλμπρεχτ φον Ζίμπις. Η εκκλησία χτίστηκε από τον Ανδρέας Κάμπερ, έναν ξυλουργό από τη Σφιντνίτσα. Για να συγκεντρώσει κεφάλαια για την κατασκευή, ένα πρόσωπο γέννημα θρέμμα της Σφιντνίτσα, ο Κσίστινα Τσέπκο, ξεκίνησε ένα ταξίδι στις ευρωπαϊκές προτεσταντικές αυλές. Στην κατασκευή συμμετείχαν Σιλέσιοι Ευαγγελικοί όλων των κοινωνικών τάξεων, από αγρότες μέχρι αστούς και ευγενείς.Μετά από 10 μήνες κατασκευής, η πρώτη λειτουργία στη νέα εκκλησία της Σφιντνίτσα πραγματοποιήθηκε στις 24 Ιουνίου 1657.Το 1708, κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Βόρειου Πολέμου, όταν η θρησκευτική κατάσταση των Ευαγγελικών βελτιώθηκε, και πάλι υπό την πίεση του Σουηδού βασιλιά, χτίστηκε ένα καμπαναριό και ένα Ευαγγελικό σχολείο δίπλα στην εκκλησία. Και τα δύο κτίρια διασώζονται μέχρι σήμερα. Αν και η εκκλησία ιδρύθηκε ως αποτέλεσμα θρησκευτικών συγκρούσεων, είναι σύμβολο συμφιλίωσης. Το 1989, ο Πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ταντέους Μαζοβιέτσκι και ο Καγκελάριος της Γερμανίας, Χέλμουτ Κολ, προσευχήθηκαν μαζί για ειρήνη στην εκκλησία. Το 2011, η εκκλησία φιλοξένησε το σουηδικό βασιλικό ζεύγος Κάρολος ΙΣΤ΄ Γουσταύος και Βασίλισσα Σίλβια της Σουηδίας. Το 2014, η Γερμανίδα καγκελάριος, Άνγκελα Μέρκελ και η Πολωνή πρωθυπουργός, Εύα Κόπατς, συμμετείχαν σε μια οικουμενική προσευχή για ειρήνη. Τον Σεπτέμβριο του 2016, η «Έκληση για Ειρήνη» υπογράφηκε στην εκκλησία της Σφιντνίτσα από εκπροσώπους των Χριστιανικών θρησκειών, του Ιουδαϊσμού, του Ισλάμ και του Βουδισμού (που εκπροσωπήθηκε από τον 14ο Δαλάι Λάμα). Η Εκκλησία της Ειρήνης στη Σφιντνίτσα χτίστηκε στο σύστημα wattle και daub ως ένα κεντρικά τοποθετημένο κτίριο που βασίζεται σε ένα ξύλινο πλαίσιο γεμάτο με μια μάζα από πηλό και άχυρο. Χτίστηκε σε ελληνική χριστιανική σταυροειδή κάτοψη. Το κεντρικό κτίριο συμπλήρωναν η Αίθουσα Βαπτίσματος και το σκευοφυλάκιο στα ανατολικά, η Αίθουσα των Νεκρών στα δυτικά, η Αίθουσα Γάμων στα νότια και η Αίθουσα Πεδίου στα βόρεια. Έχει μήκος 44 μέτρα και πλάτος 30,5 μέτρα. Ο πρώτος όροφος και οι 4 όροφοι των εκθέσεων μπορούν να φιλοξενήσουν 7.500 άτομα (συμπεριλαμβανομένων 3.000 θέσεων). Η εκκλησία χτίστηκε με την πρόθεση να φιλοξενήσει όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους, κάτι που ήταν σημαντικό ιδιαίτερα στις εποχές που η ελευθερία της θρησκείας ήταν περιορισμένη για τους Προτεστάντες, καθώς ήταν μία από τις δύο προτεσταντικές εκκλησίες στο Πριγκιπάτο της Σφιντνίτσα-Γιάβορ. Επομένως, ο ναός έχει τεράστιο εσωτερικό χώρο (1090 μ2) και όγκο. Γιάνους Τσερβίνσκι, Wrocław i okolice, wyd. Wydawnictwo Sport i Turystyka, Βαρσοβία, 1989, ISBN 83-217-2279-2.