Λόρενς Ολίβιε

Ο Λώρενς Κερρ Ολίβιε, Βαρόνος Ολίβιε (Laurence Kerr Olivier, 22 Μαΐου 1907 — 11 Ιουλίου 1989), Μέλος του Τάγματος της Αξίας ήταν Βρετανός ηθοποιός, σκηνοθέτης και θεατρικός παραγωγός. Ερμήνευσε τους σπουδαιότερους σαιξπηρικούς ρόλους (Άμλετ, Βασιλιάς Ληρ, Μάκβεθ κ.ά.) και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους ηθοποιούς του 20ού αιώνα.

 Συνεργάστηκε διαδοχικά με το Θέατρο Ρεπερτορίου του Μπέρμιγχαμ (1926), το Βασιλικό Θέατρο (1934), το Ολντ Βικ (1937 και 1944 - 1945), το Θέατρο Σαιντ Τζέιμς και το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας, του οποίου διετέλεσε διευθυντής (1963 - 1973), σκηνοθετώντας και πρωταγωνιστώντας σε σημαντικές παραστάσεις. Η κινηματογραφική του καριέρα άρχισε στις ΗΠΑ και συνεχίστηκε στην Αγγλία. Καθιερώθηκε στον κινηματογράφο το 1939, με την ερμηνεία του στην ταινία του Γουίλιαμ Γουάιλερ Ο πύργος των καταιγίδων. Ακολούθησαν οι ταινίες: Ρεβέκκα (1940), Σπάρτακος (1960), Χαρτούμ (1966), Ο άνθρωπος από το Κρεμλίνο (1968, του Μάικ Άντερσον), Ανθρωποκυνηγητό (1976) και άλλες. Έκανε μαθήματα στο Central School of Speech Training and Dramatic Art. Το σημαντικό έργο με το οποίο έκανε ντεμπούτο στο σανίδι είναι το Private Lives (1930) του Νόελ Κάουαρντ, αλλά και με το Ρωμαίος και Ιουλιέτα (1935). Ήταν ιδρυτής και διευθυντής (1962 - 1973) του Εθνικού Θεάτρου της Αγγλίας.Το 1985 εμφανίστηκε σε ηλικία 78 ετών στο βιντεοκλίπ του Πωλ Χαρντκάσλ "Just for Money" και έγινε έτσι ο γηραιότερος ηθοποιός που εμφανίστηκε σε βιντεοκλίπ. Στη μνήμη του έχουν καθιερωθεί από το Θέατρο Society του Λονδίνου τα Βραβεία Ολίβιε, τα οποία πήραν την ονομασία τους το 1984 και απονέμονται κάθε χρόνο. Γεννήθηκε στο Ντόρκινγκ του Λονδίνου και σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Στις 25 Ιουλίου του 1930 νυμφεύτηκε την Τζιλ Έσμοντ, με την οποία απέκτησε ένα γιο, τον Τάρκιν, και χώρισαν στις 29 Ιανουαρίου του 1940. Στις 31 Αυγούστου του 1940 παντρεύτηκε την ηθοποιό του Όσα παίρνει ο άνεμος, Βίβιαν Λι, με την οποία θα χωρίσει στις 2 Δεκεμβρίου του 1960. Ο τρίτος και τελευταίος του γάμος έγινε στις 17 Μαρτίου του 1961 με την ηθοποιό Τζόαν Πλοουράιτ. Με αυτήν απέκτησε έναν γιο και 2 κόρες. Δεν ήταν πιστός σύζυγο Εξέδωσε τα απομνημονεύματά του με τίτλο Εξομολογήσεις ενός ηθοποιού (1982), καθώς και το βιβλίο Περί ηθοποιίας (1986). Ο λόρδος Ολίβιε πέθανε στις 11 Ιουλίου 1989 στο Στέυνινγκ του Δυτικού Σάσσεξ, στην Αγγλία, από επιπλοκές εξαιτίας νευρομυϊκής διαταραχής και καρκίνου. Ενταφιάστηκε στο Αββαείο του Ουέστμινστερ στο Λονδίνο. Ο Λόρενς Ολίβιε ερμήνευσε τηλεοπτικούς ρόλους, για τους οποίους βραβεύτηκε τρεις φορές με το Βραβείο Έμμυ (το 1973 στην ταινία Το μακρύ ταξίδι της μέρας μέσα στη νύχτα, το 1975 στο Έρωτας ανάμεσα στα ερείπια και το 1982 στην Επιστροφή στο Μπράιντσχεντ), ενώ το 1983 διασκεύασε τον Βασιλιά Ληρ για την τηλεόραση. Το 1970 τιμήθηκε με τον τίτλο του λόρδου, το 1979 του απονεμήθηκε τιμητικό βραβείο για την καλλιτεχνική του προσφορά και το 1981 τιμήθηκε με το αγγλικό παράσημο του Τάγματος της Τιμής. Έλαβε εννιά υποψηφιότητες για Όσκαρ Α' Αντρικού Ρόλου, το οποίο και κέρδισε μια φορά το 1948 για την ταινία Άμλετ (Hamlet). Την ίδια χρονιά κέρδισε και Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας με την ιδιότητα του παραγωγού για τον Άμλετ. Βραβεύτηκε επίσης με 2 Τιμητικά Όσκαρ, ένα το 1947 για το επίτευγμα της παραγωγής και της σκηνοθεσίας της ταινίας Ερρίκος ο 5ος (The Chronicle History of King Henry the Fifth with his Battell at Agincourt in France) και ένα το 1979 για το σύνολο του έργου του. Υπήρξε επίσης υποψήφιος και για Όσκαρ Β' ανδρικού ρόλου για την ταινία του Ανθρωποκυνηγητό (The Marathon Man) (1976). Το 1970 έγινε μέλος της Βουλής των Λόρδων και έγινε ο πρώτος ηθοποιός που τιμήθηκε με αυτόν τον τίτλο, ενώ το 1981 έγινε δεκτός στο Τάγμα της Τιμής. Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου τον έχει κατατάξει 14ο στη λίστα με τους 25 μεγαλύτερους σταρ όλων των εποχών. The Merry Wives of Windsor - 1924 Henry IV Part 2 - 1925 Henry VIII - 1925 Oedipus Tyrannus - 1926 The Cenci - 1926 The Marvellous History of Saint Bernard - 1926 The Merchant of Venice - 1926 The Song - 1926 The Adding Machine - 1928 Macbeth - 1928 Back to Methuselah - 1928 Harold - 1928 The Taming of the Shrew - 1928 Bird in Hand - 1928 Paul Among The Jews - 1928 The Dark Path - 1928 Journey's End - 1928 Beau Geste - 1929 The Circle of Chalk - 1929 Paris Bound - 1929 The Stranger Within - 1929 The Last Enemy - 1929 After All - 1930 Private Lives - 1930 The Rats of Norway - 1931 Biography - 1934 Queen of Scots - 1934 Theatre Royal - 1934 Journey's End - 1934 A Kiss for Cinderella - 1934 The Winning Post - 1934 Ringmaster - 1935 The Down and Outs Matinee - 1935 Golden Arrow - 1935 Romeo and Juliet - 1935 Bees on the Boatdeck - 1936 Hamlet - 1937 Twelfth Night - 1937 Henry V - 1937 Macbeth - 1937 Othello - 1938 The King of Nowhere - 1938 Coriolanus - 1938 Here's To Our Enterprise - 1938 Henry V (σκηνή) - 1942 Elsie Fogerty Jubilee Matine - 1942 Peer Gynt - 1944 Arms and the Man - 1944 Richard III - 1944 Uncle Vanya - 1945 Henry IV Part 1 - 1945 Henry IV Part 2 - 1945 Oedipus & The Critic - 1945 King Lear - 1946 The School for Scandal - 1949 Richard III - 1949 Antigone - 1949 Venus Observed - 1950 Caesar and Cleopatra - 1951 Antony and Cleopatra - 1951 The Sid Field Tribute - 1951 The Sleeping Prince - 1953 The Entertainer - 1957 Titus Andronicus - 1957 Rhinoceros - 1960 Semi-Detached - 1962 Uncle Vanya - 1963 The Recruiting Officer - 1963 Othello - 1964 The Master Builder - 1964 Love for Love - 1965 The Dance of Death - 1967 A Flea in her Ear - 1967 Home and Beauty - 1969 The Merchant of Venice - 1970 Long Day's Journey Into Night - 1971 Saturday, Sunday, Monday - 1973 The Party - 1973 Tribute to the Lady - 1974 Time (as hologram) - 1986 Σκετς Prize Giving at Woodside House School - 1929 100 Not Out - 1930 Some Other Private Lives - 1930 November Afternoon - 1934 November Afternoon - 1935 Notices - 1935 Εμφανίσεις Murder on the Second Floor - 1929 Private Lives - 1931 The Green Bay Tree - 1933 No Time for Comedy - 1939 Romeo and Juliet - 1940 (επίσης παραγωγός, συνθέτης, σκηνοθέτης και σχεδιαστής) King Henry IV, Part I - 1946 King Henry IV, Part II - 1946 Uncle Vanya - 1946 Oedipus Rex - 1946 The Critic - 1946 Antony and Cleopatra - 1952 (και παραγωγός) The Entertainer - 1958 Becket - 1960-1 Παραγωγές Ρωμαίος και Ιουλιέττα - 1940 Daphne Laureola - 1950 Αντώνιος και Κλεοπάτρα - 1952 Rosencrantz and Guildenstern Are Dead - 1967-8 (και σκηνοθέτης) Venus Observed - 1952 (και σκηνοθέτης) Ρωμαίος και Ιουλιέττα – 1940 (και σκηνοθέτης) Σκηνοθεσίες Romeo and Juliet - 1940 Venus Observed - 1952 The Tumbler - 1960 Rosencrantz and Guildenstern Are Dead - 1967-8 Filumena - 1980 The Temporary Widow - 1930 Too Many Crooks - 1930 Friends and Lovers - 1931 The Yellow Ticket - 1931 Potiphar's Wife - 1931 Westward Passage - 1932 Perfect Understanding - 1933 No Funny Business - 1933 Moscow Nights - 1936 Conquest of the Air - 1936 As You Like It - 1936 Fire Over England - 1937 The Divorce of Lady X - 1938 Q Planes - 1939 Ο Πύργος των Καταιγίδων - 1939 – Υποψηφιότητα για Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου Ρεβέκκα - 1940' - Υποψηφιότητα για Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου 21 Days - 1940 Εγωισμός και προκατάληψη - 1940 That Hamilton Woman - 1941 Forty-Ninth Parallel - 1941 The Demi-Paradise - 1943 This Happy Breed - 1944 Ερρίκος ο 5ος - The Chronicle History of King Henry the Fifth with his Battell at Agincourt in France]] - 1944 – 2 Υποψηφιότητες για Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου και καλύτερης ταινίας (κέρδισε τιμητικό βραβείο της Ακαδημίας) Άμλετ - 1948' - Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου και καλύτερης ταινίας, υποψηφιότητα για Όσκαρ καλύτερου σκηνοθέτη The Magic Box - 1951 Συντρίμμια του Έρωτα - 1952 The Beggar's Opera - 1953 Ριχάρδος ο Γ' - 1955 - Υποψηφιότητα για Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου Ο Πρίγκιπας και η Χορεύτρια - 1957 The Devil's Disciple - 1959 The Entertainer - 1960' - Υποψηφιότητα για Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου Σπάρτακος - Spartacus - 1960 Term of Trial - 1962 Uncle Vanya - 1963 Bunny Lake Is Missing - 1965 Othello - 1965 - Υποψηφιότητα για Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου Khartoum - 1966 Romeo and Juliet - 1968 The Shoes of the Fisherman - 1968 Oh! What a Lovely War - 1969 The Dance of Death - 1969 Battle of Britain - 1969 Three Sisters - 1970 Nicholas and Alexandra - 1971 Sleuth - 1972 - Υποψηφιότητα για Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου Lady Caroline Lamb - 1972 The Rehearsal - 1974 Marathon Man - 1976' - Υποψηφιότητα για Όσκαρ β΄ ανδρικού ρόλου The Seven-Per-Cent Solution - 1976 A Bridge Too Far - 1977 The Betsy - 1978 The Boys from Brazil - 1978 - Υποψηφιότητα για Όσκαρ α΄ ανδρικού ρόλου A Little Romance - 1979 Dracula - 1979 The Jazz Singer - 1980 Inchon - 1981 Clash of the Titans - 1981 The Jigsaw Man - 1983 The Bounty - 1984 Wild Geese II - 1985 War Requiem - 1989 Sky Captain and the World of Tomorrow - 2004 (via computer-manipulated stock footage in his honor) John Gabriel Borkman - 1958 The Moon and Sixpence - 1959 The Power and the Glory - 1961 Male of the Species - 1969 David Copperfield - 1969 Long Day's Journey Into Night - 1973 The Merchant of Venice - 1973 Love Among the Ruins - 1975 The Collection - 1976 Cat on a Hot Tin Roof - 1976 Jesus of Nazareth - 1977 Come Back, Little Sheba - 1977 Daphne Laureola - 1978 Brideshead Revisited - 1981 A Voyage Round My Father - 1982 Mr. Halpern and Mr. Johnson - 1983 Wagner - 1983 A Talent for Murder - 1984 King Lear - 1984 The Last Days of Pompeii - 1984 The Ebony Tower - 1984 Peter the Great - 1986 Lost Empires - 1986 Agate, James (1946). The Contemporary Theatre, 1944 and 1945. London: Harrap. OCLC 1597751. Bacall, Lauren (2006) [2005]. By Myself and Then Some. London: Headline. ISBN 978-0-7553-1351-8. Barker, Felix (1984). Laurence Olivier: A Critical Study. Speldhurst: Spellmount. ISBN 978-0-88254-926-2. Beckett, Francis (2005). Olivier. London: Haus. ISBN 978-1-904950-38-7. Billington, Michael (2004). «Olivier, Laurence Kerr, Baron Olivier (1907–1989)». Oxford Dictionary of National Biography (Oxford University Press). doi:10.1093/ref:odnb/38623. http://www.oxforddnb.com/view/article/38623. Ανακτήθηκε στις 28 December 2014. (subscription or UK public library membership required) Bragg, Melvyn (1989) [1984]. Laurence Olivier. London: Sceptre. ISBN 978-0-14-003863-7. Capua, Michelangelo (2003). Vivien Leigh: A Biography. Jefferson: McFarland & Company. ISBN 978-0-7864-8034-0. Castle, Charles (1972). Noël. London: W H Allen. ISBN 978-0-491-00534-0. Coleman, Terry (2006) [2005]. Olivier: The authorised biography. London: Bloomsbury. ISBN 978-0-7475-8080-5. Coward, Noël (1983) [1982]. Payn, Graham· Morley, Sheridan, επιμ. The Noël Coward Diaries (1941–1969). London: Methuen. ISBN 978-0-297-78142-4. Croall, Jonathan (2000). Gielgud – A Theatrical Life, 1904–2000. London: Methuen. ISBN 978-0-413-74560-6. Croall, Jonathan, επιμ. (2013). Gielgoodies – The Wit and Wisdom and Gaffes of John Gielgud. London: Oberon Books. ISBN 978-1-78319-007-2. Darlington, W. A. (1968). Laurence Olivier. London: Morgan Grampian. ISBN 978-0-249-43970-0. Day, Barry (2005). Coward on Film: The Cinema of Noël Coward. Lanham: Scarecrow Press. ISBN 978-0-8108-5358-4. Denny, Barbara (1985). Kings Bishop: The Lords Spiritual of London. London: Alderman Press. ISBN 978-0-946619-16-0. Findlater, Richard (1971). The Player Kings. London: Weidenfeld and Nicolson. ISBN 978-0-297-00304-5. Findlater, Richard (1981). At the Royal Court: 25 years of the English Stage Company. Ambergate: Amber Lane Press. OCLC 247511466. Garber, Marjorie (2013). Bisexuality and the Eroticism of Everyday Life. New York: Routledge. ISBN 978-1-136-61284-8. Gaye, Freda, επιμ. (1967). Who's Who in the Theatre (fourteenth έκδοση). London: Sir Isaac Pitman and Sons. OCLC 5997224. Gielgud, John (1979). An Actor and His Time. London: Sidgwick and Jackson. ISBN 978-0-283-98573-7. Gielgud, John (2004). Mangan, Richard, επιμ. Gielgud's Letters. London: Weidenfeld and Nicolson. ISBN 978-0-297-82989-8. Gilbert, Susie (2009). Opera for Everybody. London: Faber and Faber. ISBN 978-0-571-22493-7. Hall, Peter (1984) [1983]. Peter Hall's Diaries. London: Hamish Hamilton. ISBN 978-0-241-11285-4. Hobson, Harold (1958). Ralph Richardson. London: Rockliff. OCLC 3797774. Holden, Anthony (1988). Olivier. London: Weidenfeld and Nicolson. ISBN 978-0-297-79089-1. Jackson, Russell (2007). The Cambridge Companion to Shakespeare on Film. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-49530-2. Jackson, Russell (2013). Gielgud, Olivier, Ashcroft, Dench: Great Shakespeareans. London: Bloomsbury. ISBN 978-1-4725-1544-5. Kennedy, Michael (2004). «Walton, Sir William Turner (1902–1983)». Oxford Dictionary of National Biography (Oxford University Press). doi:10.1093/ref:odnb/31797. http://www.oxforddnb.com/view/article/31797. Ανακτήθηκε στις 13 January 2015. (subscription or UK public library membership required) Kiernan, Thomas (1981). Olivier: The Life of Laurence Olivier. London: Sidgwick & Jackson. ISBN 978-0-283-98671-0. Korda, Michael (1981). Charmed Lives. New York: Random House. ISBN 978-0-380-53017-5. Lesley, Cole (1976). The Life of Noël Coward. London: Jonathan Cape. ISBN 978-0-224-01288-1. Miller, John (1995). Ralph Richardson – The Authorized Biography. London: Sidgwick and Jackson. ISBN 0-283-06237-1. Morley, Sheridan (1974) [1969]. A Talent to Amuse. London: Penguin. ISBN 978-0-14-003863-7. Morley, Sheridan (2001). John G—The Authorised Biography of John Gielgud. London: Hodder and Stoughton. ISBN 978-0-340-36803-9. Mortimer, John (1984) [1983]. In Character. Harmondsworth: Penguin. ISBN 978-0-14-006389-9. Munn, Michael (2007). Lord Larry: The Secret Life of Laurence Olivier: a Personal and Intimate Portrait. London: Robson Books. ISBN 978-1-86105-977-2. Neill, Michael (2006). «Introduction». Othello, the Moor of Venice. The Oxford Shakespeare. Oxford and New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-156847-3. O'Connor, Garry (1982). Ralph Richardson – An Actor's Life. London: Hodder and Stoughton. ISBN 978-0-340-27041-7. Olivier, Laurence (1994) [1982]. Confessions of an Actor. New York: Simon and Schuster. ISBN 978-0-14-006888-7. Olivier, Laurence (1986). On Acting. London: Weidenfeld. ISBN 978-0-297-78864-5. Olivier, Tarquin (1992). My Father Laurence Olivier. London: Headline. ISBN 978-0-747-20611-8. Richards, Jeffrey (2010). The Age of the Dream Palace: Cinema and Society in 1930s Britain. London: I.B. Tauris. ISBN 978-1-84885-122-1. Richards, Jeffrey (2014). Visions of Yesterday. Abingdon, Oxon: Routledge. ISBN 978-1-317-92861-4. Shail, Robert (2007). British Film Directors: A Critical Guide. Carbondale: Southern Illinois University Press. ISBN 978-0-8093-2833-8. Tanitch, Robert (1985). Olivier. London: Thames & Hudson. ISBN 978-0-5000-1363-2. Ustinov, Peter (1978) [1977]. Dear Me. Harmondsworth: Penguin. ISBN 978-0-14-004940-4. Λόρενς Ολίβιε, Εξομολογήσεις ενός ηθοποιού, μτφρ. Δέσπω Διαμαντίδου εκδ.Libro, Αθήνα, 1984. Λόρενς Ολίβιε στο cine.gr