Γ΄ Συνέλευση της Δυτικής Χέρσου Ελλάδος

Η Γ΄ Συνέλευση της Δυτικής Χέρσου Ελλάδος ήταν τοπική συνάντηση πού έγινε από τις 17 Δεκεμβρίου έως τις 22 Δεκεμβρίου 1824 στο Ανατολικό. Ο Κασομούλης την αναφέρει σαν Β' τοπική συνέλευση του Αιτωλικού και ο Βακαλόπουλος σαν Β' τοπική συνέλευση των οπλαρχηγών στο Αιτωλικό, ο Καλσούλης ως συνέλευση των παραστατών της Δυτικής Ελλάδος. Στην συνέλευση πήραν μέρος οι επαρχίες δυτικά των Σαλώνων όπου αποτελούσαν την Δυτική Χέρσο Ελλάδα. Η συνέλευση έγινε στον ναό της Παναγίας της πόλης. Στην πρώτη σύναξη των πληρεξούσιων εκλέχτηκαν πρόεδρος ο Γεώργιος Τσόγκας και γραμματέας ο Κωνσταντίνος Πολυχρόνης. Από τον Κασομούλη αναφέρεται ότι γραμματέας της συνέλευσης διετέλεσε ο ίδιος,. Η τοπική παράδοση του Αιτωλικού σχετίζει την συνέλευση με την καθιέρωση της Πανηγύρις της Αγίας Αγάθης.

 Οι σκοποί για την διεξαγωγή της συνέλευσης, οι οποίοι διαβάστηκαν κατά την πρώτη ημέρα της διεξαγωγής της, την 17 Δεκεμβρίου, ήταν οι εξής : Να εξετάσει εάν εφαρμόστηκαν οι αποφάσεις της Β΄ Συνέλευσης του 1823 (του προηγούμενου έτους), ποιες εφαρμόστηκαν και ποιες όχι. Να ερευνήσει πόσα εισοδήματα είχαν από την συνέλευση του προηγούμενου έτους έως την ημερομηνία αυτή, πόσα δόθηκαν στην ελληνική διοίκηση, και πόσα ξοδεύτηκαν. Να δημιουργηθεί κάποια επιτροπή που να αναλάβει τους μισθούς και την διατροφή των στρατιωτών. Να ακουστούν σκέψεις και να βρεθεί τρόπος για να διορθωθούν τα "εθνικά πράγματα" από τα οποία κρέμεται η τοπική ευτυχία. Να ακουστούν απόψεις και σκέψεις που αφορούν το εθνικό καλό και αποφασίσει η συνέλευση για αυτές.Μετά την ανάγνωση αυτών των πέντε σκοπών της συνέλευσης εγγυήθηκαν για αυτούς οι στρατιωτικοί και οι πληρεξούσιοι των επαρχιών. Έπειτα η "προκαταρκτική αυτή σύνοδος" έκλεισε. Την επόμενη 18 Δεκεμβρίου θα άρχιζε η πρώτη τακτική συνεδρίαση που είχε οριστεί να διαρκέσει 4 ώρες. Την πρώτη μέρα, 18 Δεκεμβρίου, της τακτικής συνέλευσης οι πληρεξούσιοι ασχολήθηκαν με τις αποφάσεις της προηγούμενης συνελεύσεως και κατά πόσο αυτές εφαρμόστηκαν. Την δεύτερη ημέρα, 19 Δεκεμβρίου, συζητήθηκαν και γεγονότα σχετικά με τον εμφύλιο πόλεμο που μαινόταν, και κυρίως με τους Ζαΐμηδες που είχαν διαφύγει εκεί και ζητούσαν άσυλο. Διαβάστηκε γράμμα του Ζαΐμη και του δόθηκε η απάντηση, με τον ίδιο τρόπο, πως η συνέλευση αποφάσισε να μεσολαβήσει υπέρ του στην διοίκηση. Επίσης αποφασίστηκε ότι δεν συμφωνούν με κανένα ένοπλο κίνημα κατά της Διοικήσεως. Τέλος τους δόθηκε άσυλο με τον όρο όποτε η Διοίκηση τους ζητήσει θα την υπακούσουν και θα πάνε. Στο τέλος διαβάστηκαν διάφορες αναφορές στρατιωτικών. Την τρίτη μέρα, 20 Δεκεμβρίου, έγινε συζήτηση σχετικά με το λόγο της συνέλευσης όπως αναφέρεται παραπάνω. Επίσης υπήρξε και η σκέψη να σταλούν στρατιώτες υπέρ τη διοίκησης. Στις 21 Δεκεμβρίου συζητήθηκαν διάφορα οικονομικά θέματα και διαβάστηκαν αναφορές. Την Πέμπτη ημέρα, 22 Δεκεμβρίου, διαβάστηκαν διάφορα έγγραφα και επιστολές. Ανάμεσα στα έγγραφα ήταν και ο διορισμός από την ανώτατη διοίκηση του Αινιάν ως έφορου στρατευμάτων ο οποίος και την έκανε αποδεκτή. Στην συνέλευση πήραν μέρος οι εξής εκπρόσωποι των επαρχιών, (ακολουθείται η ορθογραφία του κειμένου). Ιωάννης Ιάκωβος Μάγερ, Ελληνικά Χρονικά, αριθμός 104, 24 Δεκεμβρίου 1824 Ιωάννης Ιάκωβος Μάγερ, Ελληνικά Χρονικά, αριθμός 105, 27 Δεκεμβρίου 1824 Ιωάννης Ιάκωβος Μάγερ, Ελληνικά Χρονικά, αριθμός 106, 31 Δεκεμβρίου 1824 Νικόλαος Κασομούλης, Ενθυμήματα Στρατιωτικά της Επαναστάσεως των Ελλήνων (1821-1833) - Τόμος Α΄