Βιβλιοθήκη Μαλατεστιάνα

Η Βιβλιοθήκη Μαλατεστιάνα (ιταλικά: Biblioteca Malatestiana), είναι δημόσια -η πρώτη δημόσια βιβλιοθήκη της δυτικής Ευρώπης - , βιβλιοθήκη στην Τσεζένα της βόρειας Ιταλίας. Οικοδομήθηκε μεταξύ 1447 και 1452 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Ματτέο Νούτι κατά παραγγελία του άρχοντα της πόλης, Μαλατέστα Νοβέλλο. Η βιβλιοθήκη συμπεριλήφθηκε στο μητρώο Μνήμης του Κόσμου της UNESCO το 2005.

 Ο Ντομένικο Μαλατέστα Νοβέλλο, ο τελευταίος άρχοντας της Τσεζένα, ανήγειρε γύρω στο 1447 μια νέα (μεγαλύτερη) βιβλιοθήκη για τις ανάγκες των μοναχών του Τάγματος Αδελφών Ελάσσονων Καπουτσίνων του Αγίου Φραγκίσκου, στο χώρο του μοναστηριού. Η βιβλιοθήκη τελείωσε το 1452 όπως αποδεικνύεται και από την πλάκα δίπλα στην πόρτα της εισόδου, που φέρει ημερομηνία 15 Αυγούστου 1454. : 1452 Matheus Nutius Fanensi ex urbe creatus Dedalus alter opus tantum deduxit ad unguem. Αρχιτέκτονας της βιβλιοθήκης ήταν ο Ματέο Νούτι. Η βιβλιοθήκη ήταν ανοιχτή σε όλους ενώ τέθηκε υπό τη φροντίδα και την εποπτεία του δημοτικού συμβουλίου. Επιπλέον ο Μαλατέστα οργάνωσε και εξόπλισε ένα αναγνωστήριο και ένα εργαστήριο γραφής και αντιγραφής χειρογράφων, το οποίο παρήγαγε εξαιρετικής ποιότητας χειρόγραφα. Στο εσωτερικό της βιβλιοθήκης, δύο στοιχεία παίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο: το φως και το χρώμα. Το φως, το οποίο διαχέεται από μικρά πλευρικά παράθυρα και ένα οξυκόρυφο στο πίσω μέρος, εξασφαλίζει ομοιόμορφη φωτεινότητα. Το λευκό των κιόνων, με τα πολύ ιδιαίτερα κιονόκρανα, μισά ιωνικά και μισά κορινθιακά , που είναι τοποθετημένα σε διπλή σειρά στο κεντρικό τμήμα της αίθουσας, το κόκκινο του δαπέδου από τερακότα και των πλευρικών ημικίονων και το πράσινο του σοβά παραπέμπουν στα τρία χρώματα του οικόσημου των Μαλατέστα.Σύμφωνα με τους ειδικούς ο Νούτι δημιούργησε έναν συμβιβασμό μεταξύ της Λαυρεντιανής βιβλιοθήκης στη Φλωρεντία, της αφηρημένης λογικής του Αλμπέρτι στον καθεδρικό ναό του Αγίου Φραγκίσκου στο Ρίμινι και των τοπικών αρχιτεκτονικών πρακτικών. Η αίθουσα διαθέτει 58 θρανία, 29 σε κάθε διάδρομο. Η διάταξή τους καθιστά δυνατή τη συντήρηση και τη διαβούλευση: ένα σταθερό κάθισμα επιτρέπει να καθίσει κανείς άνετα μπροστά από το χειρόγραφο- μια πλάτη διακοσμημένη με μικρά ξύλινα κορδόνια, που έχει μικρή κλίση προς τα πίσω, επιτρέπει να ακουμπήσει κανείς πάνω της σε στιγμές ανάπαυσης- Μια βάση στηρίζει τα βιβλία κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης, τα οποία μια κομψή μικρή αλυσίδα από σφυρήλατο σίδερο εμποδίζει να μετακινηθούν. Η βιβλιοθήκη διαθέτει πάνω από 400.000 βιβλία, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 340 κωδίκων που καλύπτουν διάφορους τομείς, όπως η θρησκεία, η ελληνική και λατινική κλασική γραμματεία, οι επιστήμες και η ιατρική, και περίπου 3.200 χειρόγραφα από τον 16ο αιώνα. Το παλαιότερο χειρόγραφο της βιβλιοθήκης είναι ένα αντίγραφο του Etymologiae του Ισίδωρου. Μεταξύ των σημαντικών τεκμηρίων της βιβλιοθήκης Μαλατεστιάνα, περιλαμβάνεται μια σειρά από τόμους μικρού μεγέθους ανάμεσα στους οποίους ξεχωρίζει το λεγόμενο μικρότερο βιβλίο στον κόσμο που μπορεί να διαβαστεί χωρίς μεγεθυντικό φακό. Τυπώθηκε από τους αδελφούς Σαλμίν της Πάντοβα το 1897 και έχει διαστάσεις 15 × 9 mm. Storia della Letteratura Italiana / diretta da Enrico Malato. La ricerca bibliografica / Le istutuzioni culturali, vol. XIII, t. I Le Biblioteche italiane, Rome-Milan, Salerno-Il Sole 24 ore, 2005, 204-209 p. Επίσημη ιστοσελίδα Αρχιτεκτονικές παρατηρήσεις