Επαρχία Τσουμπούτ

Η Τσουμπούτ (ισπανικά: Provincia del Chubut‎, IPA: tʃuˈβut) είναι επαρχία της νότιας Αργεντινής, που βρίσκεται μεταξύ του 42ου παράλληλου νότια (σύνορα με την επαρχία Ρίο Νέγρο), του 46ου παράλληλου νότια (σύνορα με την επαρχία Σάντα Κρους), της οροσειράς των Άνδεων στα δυτικά και του Ατλαντικού Ωκεανού στα ανατολικά. Το όνομα της επαρχίας προέρχεται από τη λέξη chupat των Τεχουέλτσε, που σημαίνει «διαφανής», περιγραφή τους για τον ποταμό Τσουμπούτ.Η μεγαλύτερη πόλη είναι η Κομοδόρο Ριβαδάβια στα νότια της επαρχίας, η οποία έχει 180.000 κατοίκους. Η διοικητική πρωτεύουσα είναι η Ράουσον (40.000 κάτοικοι). Άλλες σημαντικές πόλεις είναι το Πουέρτο Μάδριν, το Τρελέου, το Εσκέλ και το Σαρμιέντο. Η Γκαϊμάν είναι πολιτιστικό και δημογραφικό κέντρο της περιοχής που είναι γνωστή ως "Y Wladfa", στην οποία συγκεντρώνονται οι Αργεντινοί με ουαλική καταγωγή. Από τους 25.000 Ουαλόφωνους στην Αργεντινή, οι 5.000 ζουν στην περιοχή Τσουμπούτ, ιδίως στους πρώιμους ουαλικούς οικισμούς Γκαϊμάν, Τρελέου και Τρεβελίν. Σύμφωνα με την απογραφή του 2022, ο πληθυσμός της επαρχίας ανέρχεται σε 603.120 κατοίκους.

 Πριν φτάσουν οι Ισπανοί στην Αμερική, οι νομάδες ιθαγενείς Τεχουέλτσε κατοικούσαν στην περιοχή της Παταγονίας για χιλιάδες χρόνια. Ζούσαν ως κυνηγοί-συλλέκτες και κάλυπταν την περιοχή σε εποχιακούς κύκλους καθώς ακολουθούσαν τα θηράματα. Τον 17ο και 18ο αιώνα, οι Ισπανοί ιεραπόστολοι ήρθαν στην περιοχή και ίδρυσαν το φρούριο Σαν Χοσέ στην Χερσόνησο Βαλντές. Οι ιθαγενείς το κατέστρεψαν αργότερα. Το 1865, Ουαλοί ήρθαν στο Τσουμπούτ με το πλοίο Mimosa και εγκαταστάθηκαν στην κοιλάδα του Τσουμπούτ. Η περιοχή ήταν αμφισβητούμενη μεταξύ Χιλής και Αργεντινής μέχρι το 1881. Η Χιλή παραιτήθηκε από τις διεκδικήσεις της προκειμένου να αποτρέψει την Αργεντινή από το να συμμετάσχει στον πόλεμο του Ειρηνικού, στον οποίο ήδη πολεμούσε εναντίον του Περού και της Βολιβίας. Στο πλαίσιο της Κατάκτησης της Ερήμου (Conquista del Desierto), η Αργεντινή οργάνωσε την εθνική επικράτεια της Τσουμπούτ το 1884, αφού ο τελευταίος ιθαγενής ηγέτης, Ινακαγιάλ, παραδόθηκε στις κυβερνητικές δυνάμεις. Κυβερνήτης ορίστηκε ο Λουίς Φοντάνα. Στις αρχές του 20ού αιώνα, μετά τον πόλεμο των Μπόερς, ορισμένοι Μπόερς εγκαταστάθηκαν στην πόλη Σαρμιέντο και σε μικρότερο αριθμό σε άλλες κοντινές πόλεις.Από το 1895 έως το 1915 εκατοντάδες ισπανικής και ιταλικής καταγωγής μετανάστες εγκαταστάθηκαν στην κάτω κοιλάδα του Τσουμπούτ, καθώς και λίγοι περισσότεροι από εκατό Χιλιανοί.Το 1944, το νότιο τμήμα του Τσουμπούτ και το βόρειο τμήμα της Σάντα Κρους ορίστηκαν ως στρατιωτική ζώνη του Κομοδόρο Ριβαδάβια. Η ζώνη διαλύθηκε το 1955 και η Τσουμπούτ ανακηρύχθηκε επαρχία. Μελέτες τη δεκαετία του 1950 αποκάλυψαν τον ορυκτό πλούτο της επαρχίας, τον οποίο η κυβέρνηση προσπάθησε να αξιοποιήσει. Η οικονομία της επαρχίας Τσουμπούτ, για μεγάλο χρονικό διάστημα μια από τις πιο ευημερούσες της Αργεντινής, είναι μια από τις λιγότερο διαφοροποιημένες της χώρας. Η διύλιση πετρελαίου είναι η κύρια οικονομική δραστηριότητα της επαρχίας- παράγει το 13% της παραγωγής πετρελαίου της Αργεντινής (κυρίως off-shore).Η εκτροφή προβάτων, αν και λιγότερο από το ήμισυ της παραγωγικότητας του 21ου αιώνα σε σύγκριση με το 1990, παραμένει σημαντική σε τοπικό επίπεδο. Η έλευση των συνθετικών υποκατάστατων του μαλλιού μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο έπληξε τον τομέα. Μειώθηκε περαιτέρω λόγω της πολιτικής αστάθειας της Αργεντινής και των ζημιών από φυσικές καταστροφές. Ωστόσο, η παραγωγή μαλλιού αυξήθηκε από το 2002 και ανήλθε σε 71.000 τόνους το 2006. Η επαρχία Τσουμπούτ εκτείνεται από τον Ατλαντικό έως τις Άνδεις με 3 διαφορετικές περιβαλλοντικές περιοχές: Οι Άνδεις, οι κεντρικές πεδιάδες και οι παράκτιες περιοχές. Οι Άνδεις στα δυτικότερα τμήματα της επαρχίας εκτείνονται κυρίως κατά μήκος των χιλιανών συνόρων. Οι Άνδεις δεν είναι τόσο ψηλές στην Τσουμπούτ, με τις περισσότερες κορυφές να κυμαίνονται κατά μέσο όρο γύρω στα 1.500 και 2.000 μέτρα, το οποίο γίνεται χαμηλότερο σε υψόμετρο στα νότια τμήματα. Η υψηλότερη κορυφή είναι η Σέρο Ντος Πίκος, που βρίσκεται ανατολικά της λίμνης Τσολίλα με ύψος 2.515 μέτρα. Οι Άνδεις σε αυτή την επαρχία είναι τριτογενούς προέλευσης και χωρίζονται από πλατιές, βαθιές εγκάρσιες κοιλάδες που έχουν προσανατολισμό ανατολής-δύσης. Οι κοιλάδες αυτές καταλαμβάνονται από παγετώδεις λίμνες και ποτάμια που ρέουν ανατολικά από τα βουνά. Οι περισσότερες από αυτές τις κοιλάδες υπήρχαν πριν σχηματιστούν οι Άνδεις. Οι λίμνες, οι οποίες βρίσκονται κυρίως στα δυτικά τμήματα της επαρχίας, είναι παγετώδους προέλευσης, διότι κατά την τελευταία εποχή των παγετώνων, η κίνηση των παγετώνων οδήγησε στο σχηματισμό εκτεταμένων περιοχών με κοιλότητες που γέμισαν με νερό και σχημάτισαν τις σημερινές λίμνες. Οι Άνδεις προκαλούν την άνοδο των υγρών ανέμων από τον Ειρηνικό Ωκεανό, έτσι ώστε η περισσότερη υγρασία να κατακρημνίζεται στη δυτική πλευρά των Άνδεων, αφήνοντας όλα τα μέρη της επαρχίας, εκτός από το τμήμα των Άνδεων, ξηρά. Στην περιοχή των Άνδεων, το κλίμα είναι ψυχρό για το γεωγραφικό της πλάτος λόγω των υψηλότερων υψομέτρων εκεί και της επιρροής των ανέμων από τον Ειρηνικό Ωκεανό. Οι κορυφές είναι συνήθως χιονισμένες καθ' όλη τη διάρκεια του έτους. Στην περιοχή αυτή, οι βροχοπτώσεις κυμαίνονται από 700 χιλιοστά έως πάνω από 2.500 χιλιοστά σε ορισμένες περιοχές. Τα κεντρικά τμήματα της επαρχίας έχουν ξηρό κλίμα με ζεστά, ηλιόλουστα καλοκαίρια αλλά κρύους χειμώνες και μόνο 200 χιλιοστά βροχόπτωσης κατά μέσο όρο τον χρόνο. Τα κεντρικά τμήματα της επαρχίας είναι ιδιαίτερα ανεμώδη καθ' όλη τη διάρκεια του έτους. Η ακτή έχει ξηρό ή ημίξηρο κλίμα με ζεστά, αλλά σύντομα καλοκαίρια και κρύους χειμώνες. Είναι η πιο ήπια περιοχή της επαρχίας με τις θερμότερες μέσες ετήσιες θερμοκρασίες. Το κλίμα της περιοχής της ακτής αποτελεί μια μετάβαση μεταξύ των πιο εύκρατων κλιμάτων στα βόρεια και των ψυχρότερων κλιμάτων στα νότια. Τα καλοκαίρια τείνουν να είναι πολύ θερμότερα από την επαρχία Σάντα Κρους στα νότια, ιδίως το καλοκαίρι, καθώς ο υποτροπικός αέρας από τα βόρεια και ένας κλάδος του θερμού ρεύματος της Βραζιλίας μπορεί να φτάσει στην επαρχία μέχρι τις 46° νότια. Επειδή υπάρχουν λίγες χερσαίες μάζες στο νότιο ημισφαίριο, τα περισσότερα από τα ψυχρά μέτωπα, τα οποία συνήθως κινούνται με κατεύθυνση από τα δυτικά προς τα ανατολικά, μετριάζονται καθώς περνούν πάνω από τον Ειρηνικό Ωκεανό. Ως εκ τούτου, οι ψυχρές θερμοκρασίες δεν είναι τόσο ακραίες όσο στο βόρειο ημισφαίριο. Παρόμοια με την υπόλοιπη Παταγονία, το κλίμα χαρακτηρίζεται από ισχυρούς ανέμους καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, γεγονός που οδηγεί επίσης σε υψηλότερη εξατμισοδιαπνοή, άλλος ένας παράγοντας που καθιστά την επαρχία ως επί το πλείστον ξηρή. Θερμοκρασία Τα δυτικά τμήματα της επαρχίας είναι τα πιο ψυχρά με μέση ετήσια θερμοκρασία 8 °C λόγω των υψηλότερων υψομέτρων, ενώ οι παράκτιες περιοχές είναι οι πιο θερμές με μέση ετήσια θερμοκρασία 12 έως 14 °C. Τα κεντρικά τμήματα της επαρχίας έχουν μέση ετήσια θερμοκρασία 10 έως 12 °C, καθώς έχουν υψηλότερο υψόμετρο από τις παράκτιες περιοχές. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, η μέση θερμοκρασία κατά τους ψυχρότερους μήνες κυμαίνεται από 6 έως 7 °C στα βόρεια τμήματα της επαρχίας έως 4 έως 7 °C στα νότια τμήματα. Στις Άνδεις, η μέση θερμοκρασία μπορεί να είναι κοντά στους 0 °C. Σε αντίθεση με το βόρειο ημισφαίριο, οι περισσότερες ψυχρές αέριες μάζες προέρχονται από τον Ειρηνικό Ωκεανό, ο οποίος μετριάζει τον ψυχρό αέρα και ως εκ τούτου, οι ακραίες ψυχρές θερμοκρασίες είναι σπάνιες. Περιστασιακά, οι ψυχρές αέριες μάζες από την Ανταρκτική δεν μετριάζονται από τον ωκεανό, με αποτέλεσμα πολύ χαμηλές θερμοκρασίες. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, η κλίση της θερμοκρασίας είναι μεγαλύτερη από ό,τι το χειμώνα. Τα βόρεια τμήματα της επαρχίας, έχουν μέση θερμοκρασία μεγαλύτερη από 20 °C κατά τους θερμότερους μήνες, ενώ στα νότια τμήματα, η μέση θερμοκρασία κατά τον θερμότερο μήνα κυμαίνεται από 17 έως 19 °C λόγω της επιρροής του υποτροπικού αέρα από το βορρά. Τα δυτικότερα τμήματα της επαρχίας είναι τα πιο δροσερά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, με μέσο όρο μόλις 14 °C. Τα κεντρικά τμήματα της επαρχίας έχουν τις πιο ακραίες θερμοκρασίες, οι οποίες μπορεί να ξεπεράσουν τους 40 °C κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και να πέσουν κάτω από τους -20 °C τον χειμώνα. Η χαμηλότερη θερμοκρασία που καταγράφηκε στο Τσουμπούτ ήταν -33 °C στο Σαρμιέντο. Υγρασία και βροχόπτωση Σε γενικές γραμμές, οι τιμές της σχετικής υγρασίας δεν διαφέρουν πολύ σε όλη την επαρχία και η αντίθεση δεν είναι τόσο μεγάλη. Στις παράκτιες περιοχές, η μέση σχετική υγρασία είναι περίπου 70%, ενώ στην υπόλοιπη επαρχία είναι περίπου 50%-60%. Εξαίρεση αποτελούν οι περιοχές με μεγαλύτερο υψόμετρο στις Άνδεις, στις ψυχρότερες περιοχές, όπου τα επίπεδα υγρασίας είναι σημαντικά υψηλότερα. Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, τα επίπεδα υγρασίας είναι σχετικά χαμηλά.Επειδή οι Άνδεις εμποδίζουν την είσοδο του μεγαλύτερου μέρους της υγρασίας από τον Ειρηνικό Ωκεανό, με αποτέλεσμα να απελευθερώνεται το μεγαλύτερο μέρος των βροχοπτώσεων στις δυτικές πλαγιές της, το μεγαλύτερο μέρος της επαρχίας είναι ξηρό, με μέση ετήσια μέση ετήσια βροχόπτωση λιγότερο από 200 χιλιοστά. Στα κεντρικά τμήματα της επαρχίας, ορισμένες περιοχές δέχονται λιγότερα από 100 χιλιοστά βροχόπτωσης ετησίως. Στο τμήμα των Άνδεων, οι βροχοπτώσεις αυξάνονται προς τα σύνορα με τη Χιλή και οι βροχοπτώσεις κυμαίνονται από 700 χιλιοστά έως πάνω από 3.000 χιλιοστά. Στην περιοχή μεταξύ της περιοχής των Άνδεων στα δυτικά και των ξηρών στεπών στα ανατολικά, παρατηρείται ένα μεσογειακό πρότυπο βροχοπτώσεων, παρόμοιο με αυτό της κεντρικής Χιλής, με ξηρά καλοκαίρια και υγρούς χειμώνες. Αν και οι βροχοπτώσεις μπορεί να διαφέρουν σημαντικά μέσα στην επαρχία, σε όλες τις τοποθεσίες, οι βροχοπτώσεις είναι υψηλότερες κατά τους χειμερινούς μήνες. Οι καταιγίδες είναι σπάνιες και συμβαίνουν αποκλειστικά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Άνεμος και ηλιοφάνεια Ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα του κλίματος στην επαρχία Τσουμπούτ είναι οι ισχυροί άνεμοι που παρατηρούνται σε όλη την επαρχία. Ο άνεμος είναι ένας πρόσθετος παράγοντας που καθιστά το μεγαλύτερο μέρος της επαρχίας ξηρό, καθώς ευνοεί την εξάτμιση της υγρασίας. Το μεγαλύτερο μέρος του ανέμου προέρχεται είτε από τα δυτικά, είτε από τα νοτιοδυτικά, είτε από τα βορειοδυτικά, αλλά στις παράκτιες περιοχές κατά τους καλοκαιρινούς μήνες μπορεί να σχηματιστεί θαλάσσια αύρα όταν οι δυτικοί άνεμοι είναι ασθενείς, σχηματίζοντας ανατολικούς ανέμους που μπορούν να διεισδύσουν έως και 10 χιλιόμετρα από την ακτή. Η μέση ταχύτητα του ανέμου είναι 6 μέτρα ανά δευτερόλεπτο με υψηλότερες ταχύτητες ανέμου να καταγράφονται στα νότια, όπου ο μέσος όρος ξεπερνά τα 9 μέτρα ανά δευτερόλεπτο. Οι περιοχές με μεγαλύτερο υψόμετρο είναι πιο θυελλώδεις από τις περιοχές με μικρότερο υψόμετρο, με αποτέλεσμα η περιοχή των Άνδεων να είναι πιο θυελλώδης από τις παράκτιες περιοχές. Παρόμοια με το μεγαλύτερο μέρος της Παταγονίας, τα καλοκαίρια τείνουν να είναι πιο ανεμώδη από τους χειμώνες.Η ηλιοφάνεια στην επαρχία ακολουθεί μια κλίση βορρά-νότου (μειώνεται από βορρά προς νότο), ιδίως κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, όπου τα βόρεια τμήματα της επαρχίας μπορούν να λάβουν 10 ώρες ηλιοφάνειας/ημέρα, ενώ τα νότια τμήματα λαμβάνουν 8 ώρες ηλιοφάνειας/ημέρα. Κατά τους χειμερινούς μήνες, η επαρχία δέχεται 4-5 ώρες ηλιοφάνειας/ημέρα. Η επαρχία χωρίζεται σε 15 νομούς (ισπανικά: departamentos). Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Chubut Province στο Wikimedia Commons Επίσημος ιστότοπος Το παρόν λήμμα ενσωματώνει κείμενο από έκδοση που είναι πλέον κοινό κτήμα: Chisholm, Hugh, επιμ.. (1911) «Chubut» Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα 6 (11η έκδοση) Cambridge University Press, σελ. 322