Βασίλι Γκρόσμαν

Ο Βασίλι Γκρόσμαν (στα ρωσικά: Васи́лий Семёнович Гро́ссман) (1905 -1964) ήταν Σοβιετικός, εβραϊκής καταγωγής, δημοσιογράφος και συγγραφέας. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έζησε από κοντά τις μάχες της Μόσχας, του Στάλινγκραντ, του Κούρσκ και του Βερολίνου ως πολεμικός ανταποκριτής της εφημερίδας του Κόκκινου Στρατού Krasnaya Zvezda («Κόκκινο Αστέρι»). Ήταν επίσης παρών όταν τα σοβιετικά στρατεύματα έφτασαν στο Στρατόπεδο εξόντωσης Τρεμπλίνκα. Στο κείμενο του «Η κόλαση της Τρεμπλίνκα» (Треблинский ад) έδωσε μια πρώτη μαρτυρία σχετικά με αυτό το στρατόπεδο συγκέντρωσης ενώ οι συνεντεύξεις που πήρε από πρώην κρατούμενους χρησιμοποιήθηκαν στη Δίκη της Νυρεμβέργης. Τα δύο πιο σημαντικά έργα του Γκρόσμαν είναι το «Ζωή και Πεπρωμένο» και το «Τα πάντα ρεί», η έκδοση των οποίων δεν επιτράπηκε από το σοβιετικό καθεστώς καθώς θεωρήθηκαν αντισοβιετικά. Άνδρες της KGB κατέσχεσαν χειρόγραφα και σημειώσεις του Ζωή και Πεπρωμένο από το διαμέρισμα του Γκρόσμαν και ο Μιχαήλ Σουσλόφ, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής του Σοβιετικού Κομμουνιστικού Κόμματος του είπε πώς αυτό το βιβλίο δε θα εκδίδονταν τα επόμενα διακόσια με τριακόσια χρόνια. Τελικά το βιβλίο εκδόθηκε στη Σοβιετική Ένωση το 1988 ενώ προηγουμένως είχε εκδοθεί στο εξωτερικό αφού είχαν καταφέρει να βγάλουν αντίγραφό του κρυφά από τη χώρα.

 Ο Βασίλι Γκρόσμαν γεννήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 1905, στην πόλη Μπερντιτσίφ (σήμερα βρίσκεται στην Ουκρανία), σε οικογένεια αφομοιωμένων Εβραίων. Το πραγματικό του όνομα ήταν Ιωσήφ Σολόμοβιτς Γκρόσμαν αλλά η Ρωσίδα νταντά του άλλαξε το όνομά του από Γιοσουά (Yossya -Ιωσήφ) σε Βάσια (που στα ρώσικα είναι το υποκοριστικό του Βασίλι) κάτι που έγινε δεκτό από την οικογένειά του. Οι γονείς του χώρισαν όταν ήταν μικρός και ο Γκρόσμαν μεγάλωσε με την μητέρα του, που ήταν καθηγήτρια γαλλικών. Ο πατέρας του ήταν χημικός μηχανικός και Μενσεβίκος. Ο Γκρόσμαν σπούδασε χημεία στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας. Ενώ σπούδαζε άρχισε να γράφει και τα πρώτα διηγήματά του. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '30, οπότε αφοσιώθηκε αποκλειστικά στο γράψιμο, εργάστηκε ως μηχανολόγος, ως υπεύθυνος για την ασφάλεια των εργατών σε ένα ανθρακωρυχείο στο Ντόνετσκ, καθώς και στο Περιφερειακό Ινστιτούτο Παθολογίας της Ουκρανίας και στην Ιατρική Σχολή Στάλιν, στο τμήμα χημείας. Ένα από τα πρώτα διηγήματα του Γκρόσμαν, το «Στην Πόλη του Μπερντίτσεφ» (В городе Бердичеве), τράβηξε το ενδιαφέρον του Μαξίμ Γκόργκι και του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ. Το 1937, μετά τη δημοσίευση του πρώτου τόμου του μυθιστορήματος του «Στεπάν Κολτσούγκιν» (Stepan Kol'chugin), έγινε δεκτός στην Ένωση Σοβιετικών Συγγραφέων. Για το μυθιστόρημά του αυτό ο Γκρόσμαν προτάθηκε για το βραβείο Στάλιν αλλά τελικά ο ίδιος ο Στάλιν διέγραψε τον Γκρόσμαν από την λίστα των υποψηφίων γιατί θεώρησε ότι έδειχνε συμπάθεια προς τους Μενσεβίκους. http://www.kathimerini.gr/782401/article/politismos/vivlio/katadysh-sthn-kolash http://www.tovima.gr/books-ideas/article/?aid=534342 https://www.theguardian.com/commentisfree/2014/aug/26/a-book-that-changed-me-linda-grant-vasily-grossman http://www.nyrb.com/collections/vasily-grossman http://www.telegraph.co.uk/culture/books/7817256/Everything-Flows-by-Vasily-Grossman-review.html