Μποναβεντούρα Πέιτερς Ι

Ο Μποναβεντούρα Πέιτερς Ι ή Μποναβεντούρα Πέιτερς ο πρεσβύτερος (φλαμανδικά: Bonaventura Peeters (I), 23 Ιουλίου 1614 - 25 Ιουλίου 1652) ήταν Φλαμανδός ζωγράφος, σχεδιαστής και χαράκτης. Έγινε ένας από τους κορυφαίους θαλασσογράφους των Κάτω Χωρών κατά το πρώτο ήμισυ του 17ου αιώνα, απεικονίζοντας ναυμαχίες, θύελλες στη θάλασσα, ναυάγια πλοίων και απόψεις πλοίων σε λιμάνια και ποταμούς.

 Ο Πέιτερς γεννήθηκε στην Αμβέρσα και ήταν γιος του Κορνέλις Πέιτερς και της Καταρίνα φαν Έιλεν Βαπτίστηκε στην εκκλησία του Αγίου Βαλπουργίου της Αμβέρσας στις 23 Ιουλίου 1614. Ήταν αδελφός των θαλασσογράφων Γιαν Πέιτερς του πρεσβύτερου, Χίλλις Πέιτερς του πρεσβύτερου, και της Καταρίνα Πέιτερς. Τίποτα δεν είναι γνωστό σχετικά με την πρώιμη εκπαίδευσή του, αν και είναι πιθανόν Δάσκαλός του να υπήρξε ο ειδικός στη ζωγραφική ταραγμένης θάλασσας Άντριες φαν Έιρτφελντ (Andries van Eertvelt). Ο Μποναβεντούρα έγινε "Δάσκαλος" στη Συντεχνία του Αγίου Λουκά της Αμβέρσας το 1634.Στις 5 Ιουλίου 1638 έλαβε παραγγελία από το νομικό γραφείο της Αμβέρσας για τη δημιουργία χαρτών της πολιορκίας του Κάλλο και του Φέρρεμπουκ (Verrebroek), που είχαν λάβει χώρα μόνον έναν μήνα ενωρίτερα. Κατόρθωσε να παραδώσει τους χάρτες μόλις μισό μήνα αργότερα. Αυτό του έφερε μια ακόμη παραγγελία, από τον ίδιο φορέα, για έναν πίνακα με την πολιορκία του Κάλλο, τον οποίο ολοκλήρωσε συνεργαζόμενος με τον αδελφό του, Χίλλις. Έγινε ένας από τους λίγους εξειδικευμένους θαλασσογράφους που δραστηριοποιήθηκαν στη Φλάνδρα κατά τα μέσα του 17ου αιώνα.Αρχικά είχε κοινό εργαστήριο στην Αμβέρσα με τον μεγαλύτερο αδελφό του, Χίλλις. Το 1641 μετοίκησε στο Χόμποκεν, λίγο έξω από την Αμβέρσα, όπου διέμενε σε ευρύχωρη κατοικία και εργαζόταν σε δικό του εργαστήριο με μαθητές του τα αδέλφια του Καταρίνα και Γιαν Πέιτερς Ι..Ο Πέιτερς δεν νυμφεύθηκε ποτέ και απεβίωσε στο Χόμποκεν μόλις στα 38 του χρόνια, έχοντας προβλήματα με την εύθραυστη υγεία του κατά τα τελευταία έτη της ζωής του. Οι θαλασσογραφίες του Μποναβεντούρα περιλαμβάνουν όλο το εύρος του είδους: Σκηνές ναυμαχίας, θύελλες, ναυάγια πλοίων, απόψεις σκαφών σε ποταμούς, κοντά σε ακτές ή σε λιμάνια, νυκτερινές σκηνές. Τα πρώτα του έργα είναι πανοραμικές απόψεις. Οι εκτεταμένες και ακριβείς γνώσεις του πάνω στα πλοία υπαινίσσονται ότι είναι πιθανόν να έζησε τμήμα του πρώιμου βίου του ως ναυτικός. Έδινε πολύ μεγάλη προσοχή στη λεπτομερή απεικόνιση των νεφών και των κυμάτων.Τα πρώιμα έργα του εμφανίζουν τονικές ομοιότητες με τις τοπιογραφίες που συναντώνται στη ζωγραφική της ολλανδικής Χρυσής Εποχής. Τα ύστερα έργα του, όμως, εμφανίζουν πιο έντονα χρώματα που δείχνουν επιρροές από τον ιταλικό κλασικισμό. Η αλλαγή αυτή αντικατοπτρίζει τη γενικότερη αλλαγή στο καλλιτεχνικό ύφος της εποχής. Σκηνές με δραματικά ναυάγια πλοίων, με σκουρόχρωμα, κυματιστά νέφη αποτελούν σημαντικό τμήμα του έργου του, όπως και οι γαλήνιοι λιμένες με "πορτρέτα" πλοίων. Πολλά από τα έργα του Πέιτερς απεικονίζουν πραγματικές τοποθεσίες κατά μήκος των ακτών της Βόρειας Θάλασσας και του ποταμού Σχέλντε, αποτελώντας τον κύριο όγκο της καλλιτεχνικής του παραγωγής. Είναι, επίσης, πιθανόν να ταξίδεψε στις ακτές της Σκανδιναβίας, όπως δείχνουν οι απεικονίσεις του λιμανιού το Αρχάγγελσκ στη βόρεια Ρωσία, μία από τις οποίες απεικονίζει και σκηνή με ελάφια ή ταράνδους που τραβούν έλκηθρα. Οι άλλες απεικονίσεις σκανδιναβικών λιμανιών στηρίζουν την άποψη ότι πιθανόν να ταξίδεψε εκεί. Ο Πέιτερς επανερχόταν συνεχώς στο θέμα απεικόνισης λιμανιών με πλοία στο προσκήνιο. Ανέπτυξε ένα είδος ειδικότητας στο θέμα αυτό. Ο πρώτος του πίνακας με αυτό το θέμα χρονολογείται από το 1634, όταν δημιούργησε τον πίνακα "Τα πλοία Herculesκαι Eenhorn έξω από το λιμάνι του Χόορν" (σήμερα στο Εθνικό Ναυτικό Μουσείο του Λονδίνου). Στο έργο του περιλαμβάνονται και μερικά μικρότερα παραδείγματα αυτού του τύπου, περιλαμβανομένων και τριών απόψεων του Βίλλεμσταντ, ιδωμένων από διαφορετική οπτική γωνία, και μια άποψη του Μπραουβερσχάφεν του Ρόττερνταμ.Οι πολλές του απεικονίσεις λιμένων της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής ανακλούν μια αναπτυσσόμενη τάση προς το εξωτικό και είναι, πιθανότατα, φανταστικές ή προερχόμενες από χαρακτικά, περιλαμβανομένων και αυτών που δημιούργησε ο μικρότερος αδελφός του, Γιαν, ο οποίος είχε ταξιδέψει στη νότια Ευρώπη. Η παράδοση αυτή αναπτύχθηκε ταυτόχρονα τόσο στη φλαμανδική ζωγραφική μπαρόκ όσο και στη ζωγραφική της ολλανδικής Χρυσής Εποχής, με πολλούς καλλιτέχνες, του Πέιτερς περιλαμβανομένου, να εργάζονται στην Αμβέρσα και στην Ολλανδική Δημοκρατία. Για τους πίνακες που απεικονίζουν τη Βραζιλία, ο Πέιτερς πιθανότατα στηρίχτηκε στις περιγραφές και τις απεικονίσεις του αδελφού του, Χίλλις, ο οποίος είχε ταξιδέψει στη Νότια Αμερική. Ο Μποναβεντούρα Πέιτερς είναι επίσης γνωστός για τα σχεδιάσματα και τα χαρακτικά του, με θέμα τη θαλασσογραφία. Ένα από αυτά, με τίτλο Πλοία σε θύελλα (σήμερα στο Μουσείο Plantin-Moretus στην Αμβέρσα) φέρει ποίημα στο πίσω του μέρος, στο οποίο συγκρίνει τους κινδύνους της θάλασσας με αυτούς που πρέπει να αντιμετωπίσει ένας άνθρωπος κατά τη διάρκεια της ζωής του. Τα σχέδιά του, όπως και αυτά των άλλων μελών της οικογένειας Πέιτερς, του Γιαν Πέιτερς Ι και του Μποναβεντούρα Πέιτερς του νεότερου, χρησιμοποιήθηκαν για την προετοιμασία του άτλαντα "Atlas Blaeu-Van der Hem".Ο Μποναβεντούρα συνεργάστηκε με άλλα μέλη της οικογένειάς του αλλά και άλλους καλλιτέχνες της Αμβέρσας. Όπως προαναφέρθηκε, συνεργάστηκε με τον αδελφό του, Χίλλις, στη Μάχη του Κάλλο. Καθώς ήταν προικισμένος στο "σταφάζ" (πληθύσμωση πινάκων με ανθρώπινες μορφές), άλλοι καλλιτέχνες του ζητούσαν να συμπληρώσει το σταφάζ στα έργα τους. Συνεργάστηκε, π.χ., με τους Πίτερ Νέιφς τον πρεσβύτερο και τον γιο του, Πίτερ Νέιφς τον νεότερο, ζωγράφους εσωτερικών εκκλησιών, συνεργασία που τεκμηριώνεται από υπογεγραμμένα έγγραφα στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου και στο Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης στη Βιέννη. Φλαμανδική ζωγραφική μπαρόκ Κατάλογος Φλαμανδών ζωγράφων Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Bonaventura Peeters (I) στο Wikimedia Commons