Σταθμός Δουκίσσης Πλακεντίας

Ο Σταθμός Δουκίσσης Πλακεντίας είναι συγκοινωνιακό συγκρότημα στα όρια των Δήμων Χαλανδρίου, Βριλησσίων και Αγίας Παρασκευής στο βορειοανατολικό άκρο του πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας. Συγκεκριμένα, αποτελεί το σημείο ανταπόκρισης του Προαστιακού με την Γραμμή 3 του Μετρό. Οφείλει την ονομασία του στην Λεωφόρο Δουκίσσης Πλακεντίας του Χαλανδρίου, στο τέρμα της οποίας έχει δημιουργηθεί. Ο σταθμός βρίσκεται στα διοικητικά όρια του Δήμου Χαλανδρίου, κοντά στον οικισμό Πάτημα. Προσφέρει στους επιβάτες δυνατότητα μετεπιβίβασης μεταξύ του Μετρό και του Προαστιακού, χώρο στάθμευσης των ΙΧ αυτοκινήτων, διέλευση ταξί και τοπικών λεωφορείων, καθώς και κομβικό σταθμό μετεπιβίβασης του ΟΑΣΑ για πρόσβαση στα βορειοανατολικά προάστια της Αθήνας, τα Μεσόγεια και την Ανατολική Αττική. Αποτελεί επίσης τον οδικό κόμβο του αυτοκινητοδρόμου της Αττικής Οδού και του αυτοκινητοδρόμου της Περιφερειακής Υμηττού. Επιπλέον καθίσταται προσβάσιμος κατά τις εργάσιμες ημέρες από τη Δημοτική Συγκοινωνία Χαλανδρίου (πρωινές ώρες), καθώς και από τη Δημοτική Συγκοινωνία Βριλησσίων.

 Ο Σταθμός Δουκίσσης Πλακεντίας του Προαστιακού Σιδηροδρόμου βρίσκεται επί της σιδηροδρομικής γραμμής Αεροδρομίου–Πάτρας. Εγκαινιάστηκε στις 30 Ιουλίου 2004, λίγο πριν από την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων των Αθηνών. Τοποθετείται στο τέρμα της Λεωφόρου Δουκίσσης Πλακεντίας και στην έναρξη της Λεωφόρου Ηρακλείτου στο Χαλάνδρι, στη σύζευξη των διοικητικών ορίων των τριών δήμων και στο υψηλότερο επίπεδο του κόμβου, ενώ διαθέτει κεντρική αποβάθρα και γραμμή εναπόθεσης αμαξοστοιχιών. Ο Σταθμός Δουκίσσης Πλακεντίας του Μετρό βρίσκεται επί της Γραμμής 3. Εξυπηρετεί τη συγκοινωνιακή σύνδεση των δήμων Χαλανδρίου, Αγίας Παρασκευής, Γέρακα, Βριλησσίων, Πεντέλης και Μελισσίων με το κέντρο των Αθηνών, τα δυτικά Προάστια και το Αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος». Εγκαινιάστηκε στις 28 Ιουλίου 2004. Είναι υπόγειος και διαθέτει δύο πλευρικές αποβάθρες, καθώς και αμαξοστάσιο. Ο Σταθμός Δουκίσσης Πλακεντίας είναι τερματικός για ορισμένους συρμούς της γραμμής 3 του Μετρό, ενώ άλλοι συνεχίζουν τη διαδρομή τους προς τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, μέσω των γραμμών που μοιράζονται με τον Προαστιακό Σιδηρόδρομο και διαχειρίζεται η ΤραινΟΣΕ. Η μετάβαση αυτών των συρμών μεταξύ των δύο δικτύων επιτυγχάνεται μέσω συνδετήριας σήραγγας διπλής γραμμής αμέσως μετά τον σταθμό. Μεταξύ της εξόδου της σήραγγας και των αλλαγών τροχιάς από και προς τις γραμμές του Προαστιακού Σιδηροδρόμου, οι συρμοί αλλάζουν το σύστημα ρευματοληψίας μεταξύ του συνεχούς ρεύματος 750 V (βολτ) από τρίτη τροχιά του Μετρό και του εναλλασσομένου ρεύματος 25 kV 50 Hz από εναέριο καλώδιο του ΟΣΕ. Η σύνδεση του μετρό με τον Προαστιακό Σιδηρόδρομο λειτουργεί από τις 30 Ιουλίου 2004, ενώ τις προηγούμενες 2 ημέρες όλοι οι συρμοί χρησιμοποιούσαν τον σταθμό Δουκίσσης Πλακεντίας ως τερματικό. Στα αρχικά σχέδια κατασκευής της γραμμής 3 του μετρό και κατά τη μεγαλύτερη διάρκεια της κατασκευής του, ο σταθμός Δουκίσσης Πλακεντίας αναφερόταν με την ονομασία «Σταυρός», από το γειτονικό οικισμό του Σταυρού Αγίας Παρασκευής νοτιοανατολικά. Σε εκείνα τα σχεδιαγράμματα ο σταθμός που είναι σήμερα γνωστός ως Σταθμός Χαλανδρίου αποκαλείται Δουκίσσης Πλακεντίας και δεν θα πρέπει να συγχέεται με τον σημερινό σταθμό Δουκίσσης Πλακεντίας. Κατά τη διάρκεια της κατασκευής της γραμμής Εθνικής Άμυνας - Δουκίσσης Πλακεντίας αποφασίστηκε η μετονομασία του σταθμού με το σημερινό του όνομα, καθώς ο σταθμός Χαλανδρίου βρίσκεται πλησιέστερα στο κέντρο του Χαλανδρίου και ο σταθμός Δουκίσσης Πλακεντίας βρίσκεται στα σύνορα τριών δήμων, στη διαδρομή προς τον πύργο της Δούκισσας στην Πεντέλη. Από τον σταθμό Δουκίσσης Πλακεντίας διερχόταν η γραμμή του Λαυρεωτικού Σιδηροδρόμου, μεταξύ των σταθμών του Λαυρεωτικού, Πλατείας Κένεντυ και Γέρακα. Στο επίπεδο έκδοσης εισιτηρίων του σταθμού εκτίθεται το έργο Μετρώ του Κώστα Βαρώτσου, ένας ιδιότυπος «γαλαξίας» από πέτρες που αιωρούνται πάνω από την κεντρική αίθουσα. Παράλληλα, μικρότερες εικαστικές παρεμβάσεις από τον ίδιο καλλιτέχνη έχουν γίνει και σε άλλα μέρη του σταθμού με τη προσθήκη διάσπαρτων μετέωρων «σταγόνων» και γυάλινων εγκαταστάσεων. Ο σταθμός καθίσταται προσβάσιμος από 4 εισόδους. Συγκεκριμένα: Η πρώτη είσοδος (ή έξοδος) Δουκίσσης Πλακεντίας προς Αθήνα» τοποθετείται στην κάθοδο της Λεωφόρου Ηρακλείτου-Δουκίσσης Πλακεντίας που παρέχει πρόσβαση καθοδικά προς το κέντρο του Χαλανδρίου και την Αθήνα. Βρίσκεται στη βορειοδυτική πλευρά του σταθμού, στα σύνορα με τα Βριλήσσια και πλησίον της δημοτικής τους συγκοινωνίας (επί της γειτονικής οδού Αττικής-Τενέδου-Αγίου Αντωνίου), στην υψηλή επιφάνεια του κόμβου. Στην κάθοδο αυτή διέρχονται τα τοπικά λεωφορεία του ΟΑΣΑ προς Χαλάνδρι. Η δεύτερη είσοδος Δουκίσσης Πλακεντίας προς Βριλήσσια τοποθετείται στην άνοδο της Λεωφόρου Δουκίσσης Πλακεντίας-Ηρακλείτου προς το Πάτημα Χαλανδρίου-Γέρακα στα βορειοανατολικά. Από τη λωρίδα αυτή ανέρχονται τα τοπικά λεωφορεία που ανεβαίνουν προς Πάτημα, Πεντέλη ή στρίβουν στα δυτικά προς Βριλήσσια και Μελίσσια. Στις δύο αυτές εξόδους γίνεται μη συστηματικά και διέλευση ταξί. Η τρίτη έξοδος Γαρυττού βρίσκεται στη νοτιοδυτική χαμηλή επιφάνεια, πλησίον της Αγίας Παρασκευής (οδός Γαρυττού στη συνοικία Κοντόπευκο). Η τέταρτη έξοδος με τις ενδείξεις Λεωφορεία-Χώρος Στάθμευσης-Ταξί στα νοτιοανατολικά οδηγεί στο Λεωφορειοσταθμό του ΟΑΣΑ με πληθώρα λεωφορείων προς τα γειτονικά προάστια και την Ανατολική Αττική. Επίσης, σε μια πιο απόμακρη στάση επί της Λεωφόρου Παναγούλη (παραπλεύρως της Αττικής Οδού) βρίσκονται και ενισχυτικά λεωφορεία προς Βριλήσσια, Μελίσσια, Σισμανόγλειο κλπ. Αφετηρία ταξί παρά ταύτα δεν υπάρχει. Στο σημείο αυτό βρίσκεται και ο χώρος στάθμευσης των ΙΧ των επιβατών του Μετρό.