Πεζοπορικός Όμιλος Λάρνακας

Ο Πεζοπορικός Όμιλος Λάρνακας (ή ο Π.Ο.Λ.) ήταν αθλητικός σύλλογος με έδρα τη Λάρνακα. Διατηρούσε τμήματα ποδοσφαίρου ανδρών, καλαθοσφαίρισης ανδρών και γυναικών και πετοσφαίρισης γυναικών. Χρώματα του σωματείου ήταν το πράσινο και το άσπρο. Το ποδοσφαιρικό τμήμα του Πεζοπορικού έχει κατακτήσει 2 πρωταθλήματα Κύπρου και 1 κύπελλο Κύπρου. Τερμάτισε στη δεύτερη θέση 8 φορές ενώ ήταν 7 φορές φιναλίστ του κυπέλλου. Η ομάδα είχε 49 συμμετοχές στην Α΄ κατηγορία της Κύπρου. Ο Πεζοπορικός έχει συμμετάσχει επτά φορές στα ευρωπαϊκά κύπελλα ποδοσφαίρου χωρίς να πετύχει κάποια πρόκριση. Η καλαθοσφαιρική ομάδα ανδρών έχει κατακτήσει 4 πρωταθλήματα Κύπρου και 5 κύπελλα Κύπρου. Η πετοσφαιρική ομάδα γυναικών είχε κατακτήσει 1 κύπελλο Κύπρου. Το 1994 ο Πεζοπορικός ενώθηκε με την ΕΠΑ Λάρνακας δημιουργώντας την ΑΕΚ Λάρνακας.

 Ο Πεζοπορικός ιδρύθηκε το Μάρτιο του 1924 από μια ομάδα νέων της Λάρνακας, οι οποίοι από τις αρχές της δεκαετίας επέδειξαν ενδιαφέρον για πεζοπορίες, εκδρομές ποδηλασίας, τη φυσιολατρεία και τη μουσική. Μέχρι το 1926 το σωματείο, από αθλητικής πλευράς, ασχολείτο με τις πεζοπορίες (από τις οποίες προήλθε και το όνομα του), τα θαλάσσια σπορ και το στίβο. Το 1926 συγκρότησε ποδοσφαιρική ομάδα με έδρα το Παλιό ΓΣΖ, ενώ ταυτόχρονα ασχολήθηκε με το χόκεϊ, τα θαλάσσια σπορ και τον κλασσικό αθλητισμό. Στις 3 Οκτωβρίου 1926 μερίδα μελών, εξαιτίας κάποιων διαφωνιών, αποχώρησε από τον Πεζοπορικό και ίδρυσε τον Αθλητικό Μουσικό Όμιλο Λάρνακος (ΑΜΟΛ). Τα δύο σωματεία ανέπτυξαν πλούσια, αθλητική και πολιτιστική δράση στην πόλη. Το 1926 ο ΑΜΟΛ, όπως και ο Πεζοπορικός, συγκρότησε ποδοσφαιρική ομάδες με έδρα το Παλιό ΓΣΖ, ενώ ταυτόχρονα ασχολήθηκε με το χόκεϊ, τα θαλάσσια σπορ και τον κλασσικό αθλητισμό. Ισχυρότερος στον αθλητικό τομέα ήταν ο Πεζοπορικός ενώ στον καλλιτεχνικό τομέα υπερτερούσε ο ΑΜΟΛ. Στις 17 Οκτωβρίου 1932 ο Πεζοπορικός ενοποιήθηκε με τον ΑΜΟΛ δημιουργώντας την ΕΠΑ (Ένωσις Πεζοπορικού ΑΜΟΛ). Η ίδρυση της ΕΠΑ είχε ως στόχο τη συνένωση των αθλητικών και κυρίως των ποδοσφαιρικών δυνάμεων της Λάρνακας προκειμένου να δημιουργηθεί μια ισχυρή ομάδα που να εκπροσωπεί επάξια τη Λάρνακα στα διάφορα πρωταθλήματα. Η ΕΠΑ συμμετείχε στο δεύτερο (1933) και τρίτο (1933-34) ανεπίσημο πρωτάθλημα. Το 1934 ιδρύθηκε η Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (ΚΟΠ) με την ΕΠΑ να αποτελεί ένα από τα ιδρυτικά της μέλη. Η ΕΠΑ συμμετείχε στα πρώτα δύο πρωταθλήματα (1934-35, 1935-36) της ΚΟΠ. Την 1η Ιουνίου 1936 η ΕΠΑ αποχώρησε από την ΚΟΠ εξαιτίας εσωτερικών προβλημάτων που προέκυψαν. Οι μέτριες παρουσίες της ποδοσφαιρικής ομάδας στα πρωταθλήματα, οι αντιδράσεις ανθρώπων οι οποίοι παρέμεναν εκτός διοικητικών, αλλά και ποδοσφαιριστές οι οποίοι τέθηκαν σε αδράνεια οδήγησαν μια ομάδα μελών και ποδοσφαιριστών να αποχωρήσουν από την ΕΠΑ και να επανιδρύσουν στις 21 Μαρτίου 1937 τον Πεζοπορικό. Μεταξύ των δύο ομάδων υπήρχε μεγάλη αντιπαλότητα ως ομάδες της ίδιας πόλης. Επιπλέον, μεταξύ των δύο ομάδων υπήρχε ταξική διαφορά. Στον Πεζοπορικό συγκεντρώθηκε μεγάλο μέρος της εύπορης τάξης της Λάρνακας. Οι φίλαθλοι της ΕΠΑ προέρχονταν κυρίως από τα μικρομεσαία και λαϊκά κοινωνικά στρώματα της Λάρνακας. Η ΕΠΑ είχε επίσης την υποστήριξη της πολυάριθμης αρμενικής κοινότητας της Λάρνακας. Στην ΕΠΑ, εκτός από Ελληνοκύπριοι, αγωνίζονταν και εγνωσμένης αξίας Αρμένιοι ποδοσφαιριστές, όπως και Τουρκοκύπριοι. Χρώματα του Πεζοπορικού ήταν το πράσινο και το άσπρο. Έμβλημα της ομάδας ήταν η καμήλα. Το ποδοσφαιρικό τμήμα του Πεζοπορικού συμμετείχε 49 φορές στην Α΄ κατηγορία, έχοντας κατακτήσει το πρωτάθλημα 2 φορές (1953-54, 1987-88). Άλλες 8 φορές τερμάτισε στη δεύτερη θέση. Επιπλέον, έχει συμμετάσχει 8 φορές στον τελικό του κύπελλο Κύπρου αλλά κατάφερε να κατακτήσει το τρόπαιο μόνο μια φορά (1970). Ο Πεζοπορικός έχει συμμετάσχει επτά φορές στα ευρωπαϊκά κύπελλα ποδοσφαίρου χωρίς να πετύχει κάποια πρόκριση. Ο Πεζοπορικός είχε μια δυνατή καλαθοσφαιρική ομάδα ανδρών. Αναδείχθηκε 4 φορές πρωταθλητής Κύπρου και πέντε φορές κυπελλούχος, ενώ έχει κατακτήσει και μια ασπίδα. Το πρώτο του πρωτάθλημα το κατέκτησε την περίοδο 1972-73. Ακολούθησαν δύο συνεχόμενες κατακτήσεις τις περιόδους 1990-91 και 1991-92. Στην τελευταία συμμετοχή του, την περίοδο 1993-94, κατέκτησε το τέταρτο πρωτάθλημα του.Στο κύπελλο, ο Πεζοπορικός ήταν η πρώτη ομάδα που κατέκτησε το τρόπαιο, την περίοδο 1968-69. Μάλιστα, κατάφερε να πετύχει 4 συνεχόμενες κατακτήσεις (1968-69, 1969-70, 1970-71, 1971-72). Το πέμπτο του κύπελλο το κατέκτησε την περίοδο 1991-92.Επιπρόσθετα, ο Πεζοπορικός κατέκτησε μία ασπίδα το 1991.Μετά την ενοποίηση των σωματείων του Πεζοπορικού και της ΕΠΑ, τη θέση του καλαθοσφαιρικού Πεζοπορικού πήρε η καλαθοσφαιρική ΑΕΚ Λάρνακας (η ΕΠΑ δεν είχε τμήμα καλαθοσφαίρισης). Ο Πεζοπορικός αποτελεί ένα από τα ιδρυτικά σωματεία της Κυπριακής Ομοσπονδίας Πετοσφαίρισης. Η πετοσφαιρική ομάδα γυναικών κατέκτησε ένα κύπελλο Κύπρου το 1979. Τα τμήματα υποδομής έχουν κατακτήσει ένα πρωτάθλημα νεανίδων (1994), τρία πρωταθλήματα κορασίδων (1992, 1993, 1994) και ένα πρωτάθλημα παγκορασίδων (1993). Πρωτάθλημα Κύπρου: Πρωταθλήτρια (2): 1953-54, 1987-88Κύπελλο Κύπρου: Κυπελλούχος (1): 1970 Πρωτάθλημα Κύπρου: Πρωταθλήτρια (4): 1972-73, 1990-91, 1991-92, 1993-94,Κύπελλο Κύπρου: Κυπελλούχος (5): 1969, 1970, 1971, 1972, 1992Ασπίδα Κύπρου: Νικήτρια (1): 1991 Κύπελλο Κύπρου: Κυπελλούχος (2): 1976, 1979 Γαβριηλίδης, Μιχάλης· Παπαμωυσέως, Στέλιος (2001). Ένας αιώνας Κυπριακό ποδόσφαιρο. Λευκωσία: Ο Συγγραφέας. ISBN 9963-8720-1-8. Μελετίου, Γιώργος (2011). Κυπριακό ποδόσφαιρο 1900-1960. Λευκωσία: Power Publishing. ISBN 978-9963-688-87-6. Στεφανίδης, Γιώργος (2003). 40 χρόνια κυπριακές ομάδες στην Ευρώπη. Λευκωσία: Χαραυγή. ISBN 9963-8841-1-3. «Οι «εκλεκτοί γονείς» της ΑΕΚ Λάρνακας». www.sigmalive.com. 23 Φεβρουαρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2017. Κυριάκου, Άκης (1 Ιουνίου 2014). «Η δράση και η ιστορία του Πεζοπορικού | News». www.sigmalive.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2017. Κυριάκου, Άκης (7 Φεβρουαρίου 2016). «Η ιστορία της Λάρνακας στο Μουσείο Γ.Σ.Ζ.». www.sigmalive.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Μαΐου 2016. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2016. «Το έπος του Πεζοπορικού!». Balla.com.cy. 2016-06-19. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2016-12-13. https://web.archive.org/web/20161213203127/http://www.balla.com.cy/to-epos-tu-pezoporiku. Ανακτήθηκε στις 2016-12-13. Ποδόσφαιρο στην Κύπρο Πετοσφαίριση στην Κύπρο «UEFA Europa League 1974/75 - History - Pezoporikos – UEFA.com». UEFA.com (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2017. «Εμβλήματα των ομάδων της Λάρνακας Ανάρτηση: Νο 2». ΚΙΤΙΟΝ - ΛΑΡΝΑΚΑ - ΣΚΑΛΑ. 23 Ιανουαρίου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2017. «Ενθυμήματα Πεζοπορικού Ομίλου Λάρνακας». ΛΑΡΝΑΚΑ. 19 Δεκεμβρίου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2017. «Είκοσι χρόνια από τη γέννηση της ΑΕΚ Λάρνακας». ΚΙΤΙΟΝ - ΛΑΡΝΑΚΑ - ΣΚΑΛΑ. 14 Φεβρουαρίου 2011. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιουλίου 2017. Ανακτήθηκε στις 4 Ιουλίου 2017.