Εκλογές στην Καμπότζη

Η Καμπότζη είναι κράτος όπου κυριαρχεί ένα κόμμα, με το Λαϊκό Κόμμα της Καμπότζης να είναι στην εξουσία. Η βουλή αναδεικνύεται με εκλογές. Οι γενικές εκλογές διεξάγονται κάθε πέντε χρόνια την τέταρτη Κυριακή του Ιουλίου. Το Κοινοβούλιο αποτελείται από δύο αίθουσες (σώματα). Η Εθνοσυνέλευση της Καμπότζης καμποτζιανά:, Rotsaphea) αριθμεί 125 αιρετά μέλη για πενταετή θητεία με αναλογική. Η Γερουσία (καμποτζιανά: Protsaphea) αποτελείται από 62 μέλη, τα περισσότερα από τα οποία εκλέγονται έμμεσα. Μετά τις συνθήκες του Παρισιού το 1991, οπότε τερματίστηκε ο εμφύλιος πόλεμος , ακολούθησε η διεξαγωγή γενικών εκλογών τα έτη 1993, 1998, 2003, 2008 , 2013 και 2018. Οι πρώτες γενικές εκλογές διεξήχθησαν υπό την εποπτεία της Μεταβατικής Αρχής των Ηνωμένων Εθνών (UNTAC) τον Ιούλιο του 1993, οι πρώτες κοινοτικές εκλογές το 2002 και οι εκλογές για Γερουσία έγιναν τον Ιανουάριο του 2006 (εξελέγησαν οι γερουσιαστές από τους αξιωματούχους των κοινοτικών συμβουλίων). Στις 15 Ιουλίου 2004 έπειτα από διαπραγματεύσεις ανάμεσα στο CPP και στο FUNCINPEC σχηματίστηκε κυβέρνηση συνασπισμού. Στις αρχές του 2006, το CPP σταθεροποίησε την εξουσία του με την αναθεώρηση του συντάγματος μέσω του κοινοβουλίου, με το οποίο επιτράπηκε να υπάρχει πλειοψηφία 50% συν ένα στην Εθνοσυνέλευση προκειμένου να σχηματιστεί κυβέρνηση (αντί της πλειοψηφίας 2/3), μειώνοντας έτσι την εξάρτησή του από το FUNCINPEC ή κάποιον άλλον εταίρο του συνασπισμού.

 Εθνοσυνέλευση Γερουσία Οι τελευταίες εκλογές για Γερουσία διεξήχθησαν στις 25 Φεβρουαρίου 2018. Για πρώτη φορά, οι εκλογές για τη Γερουσία και οι βουλευτικές εκλογές διενεργήθηκαν κατά το ίδιο έτος. Το αποτέλεσμα ήταν η νίκη για το CPP, το οποίο κέρδισε 58 έδρες. Οι πρώτες γενικές εκλογές στο γαλλικό προτεκτοράτο της Καμπότζης διεξήχθησαν την 1η Σεπτεμβρίου 1946. Το Δημοκρατικό Κόμμα κέρδισε τις 50 από τις συνολικά 67 έδρες, με το ποσοστό προσέλευσης των ψηφοφόρων να υπολογίζεται στο 60%. Στις επόμενες γενικές εκλογές στις 21 Δεκεμβρίου 1947, το Δημοκρατικό Κόμμα κέρδισε ξανά, εξασφαλίζοντας 44 από τις συνολικά 75 έδρες της Εθνοσυνέλευσης έναντι 21 για το Φιλελεύθερο Κόμμα. Το Δημοκρατικό Κόμμα κέρδισε τις 54 από τις συνολικά 78 έδρες στις τελευταίες εκλογές πριν την ανεξαρτησία της χώρας. Η ψηφοφορία διεξήχθη στις 9 Νοεμβρίου 1951. Εθνοσυνέλευση Οι πρώτες γενικές εκλογές μετά την ανεξαρτησία διενεργήθηκαν στις 9 Ιουνίου 1955, έπειτα από την ειρηνευτική συμφωνία που επιτεύχθηκε με τη διάσκεψη της Γενεύης το 1954 και την ανεξαρτησία της χώρας. Οι εκλογές αναβλήθηκαν για τον Σεπτέμβριο του 1955. Το κόμμα του Νοροντόμ Σιχανούκ, το Σανγκούμ, κέρδισε όλες τις 91 έδρες της Εθνοσυνέλευσης. Στις επόμενες εκλογές στις 23 Μαρτίου 1958 το Σανγκούμ διατήρησε την εξουσία, καθώς έλαβε όλες τις 1,6 εκατ. ψήφους εκτός από 409 και κέρδισε όλες τις 61 έδρες στην Εθνοσυνέλευση. Το Σανγκούμ ήταν το μοναδικό κόμμα που έλαβε μέρος στις γενικές εκλογές που έγιναν στις 10 Ιουνίου 1962. Κέρδισε όλες τις έδρες, συνολικά 77. Στις 11 Σεπτεμβρίου 1966 οι γενικές εκλογές είχαν ως αποτέλεσμα μια νέα νίκη για το μοναδικό νόμιμο κόμμα την περίοδο εκείνη, το Σανγκούμ. Όλες οι έδρες της Εθνοσυνέλευσης, συνολικά 82, κερδήθηκαν από εκείνο. Οι πρώτες γενικές εκλογές στην Καμπότζη με το πραξικόπημα του 1970 και την νέα της επίσημη ονομασία Δημοκρατία Χμερ έγιναν τον Απρίλιο του 1972. Οι εκλογές για την Εθνοσυνέλευση έγιναν στις 3 Σεπτεμβρίου και σε εκείνες έλαβαν μέρος το Σοσιαλιστικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και το Pracheachon (αν και το τελευταίο μόνο με 10 υποψηφίους), ενώ τις μποϊκοτάρισαν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και το Δημοκρατικό Κόμμα ως ένδειξη διαμαρτυρίας για τον νέο εκλογικό νόμο. Το SRP κέρδισε όλες τις 126 έδρες και ποσοστό 99,1% επί των έγκυρων ψηφοδελτίων. Στις εκλογές για τη Γερουσία στις 17 Σεπτεμβρίου SRP κέρδισε και τις 32 έδρες. Στην Λαοκρατική Καμπουτσέα διενεργήθηκαν γενικές εκλογές στις 20 Μαρτίου 1976, έπειτα από τη νίκη των Ερυθρών Χμερ επί της κυβέρνησης του Λον Νολ τον Απρίλιο του 1975. Συνολικά 515 υποψήφιοι προτάθηκαν από το κομμουνιστικό Εθνικό Ενωμένο Μέτωπο της Καμπουτσέα για τις 250 έδρες της Αντιπροσωπευτικής Συνέλευσης του Λαού. Από αυτούς, οι 150 εξελέγησαν από τους χωρικούς, 50 από τους εργαζομένους στη βιομηχανία και 50 από τον Επαναστατικό Στρατό της Καμπουτσέα. Μετά τις εκλογές, η νεοεκλεγείσα συνέλευση συνεδρίασε για πρώτη φορά στις 11 Απριλίου και εξέλεξε νέα κυβέρνηση, με γενικό γραμματέα τον Πολ Ποτ, ο οποίος έγινε πρωθυπουργός, με πρόεδρο του Κρατικού Προεδρείου τον Χιέου Σαμφάν, ανατρέποντας τον πρίγκιπα της Καμπότζης, Νοροντόμ Σιχανούκ. Η συμμετοχή στις εκλογές φέρεται να άγγιξε το 98%. Με την ίδρυση ενός νέου, υποστηριζόμενου από το Βιετνάμ, κράτους (Λαϊκή Δημοκρατία της Καμπουτσέα), έγιναν οι γενικές εκλογές την 1η Μαΐου 1981. Το Επαναστατικό Κόμμα του Λαού της Καμπουτσέα κέρδισε όλες τις έδρες, συνολικά 117, καθώς ήταν το μοναδικό που συμμετέσχε στις εκλογές Η ψηφοφορία διαμορφώθηκε σύμφωνα με αναφορές, στο 90%. Στις γενικές εκλογές που έγιναν στις 23 και στις 28 Μαΐου 1993 η συμμετοχή ήταν 89,56%. Ήταν οι πρώτες δημοκρατικές εκλογές στην ιστορία της χώρας. Το αποτέλεσμα ήταν ένα κοινοβούλιο στο οποίο κανένα κόμμα δεν είχε αυτοδυναμία και το FUNCINPEC έλαβε τις περισσότερες έδρες, συνολικά 58 . Οι εκλογές διεξήχθησαν υπό την αιγίδα της Μεταβατικής Αρχής των Ηνωμένων Εθνών (UNTAC), που διατήρησε την ειρηνευτική στρατιωτική δύναμη στην Καμπότζη τόσο στη διάρκεια όσο και μετά τις εκλογές. Επί συνόλου 120 εδρών της Εθνοσυνέλευσης, το FUNCINPEC έλαβε 58, το Λαϊκό Κόμμα της Καμπότζης 51, το Βουδιστικό Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα 10 και το MOULINAKA έλαβε μία έδρα. Οι εκλογές παραμένουν μέχρι σήμερα οι τελευταίες στις οποίες κέρδισε ένα κόμμα εκτός από το Λαϊκό Κόμμα της Καμπότζης, το οποίο μονοπωλεί την εξουσία από το 1998 και μετά. Γενικές εκλογές διεξήχθησαν στις 26 Ιουλίου 1998, που έφεραν τη νίκη στο Λαϊκό Κόμμα της Καμπότζης (CPP), το οποίο κέρδισε τις 64 από τις συνολικά 122 έδρες της Εθνοσυνέλευσης. Ο αρχηγός του, ο Χουν Σεν , έγινε πρωθυπουργός. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης (το FUNCINPEC έλαβε 43 έδρες) απαίτησαν επαναληπτική καταμέτρηση των ψηφοδελτίων και κατήγγειλαν παρατυπίες, καταγγελίες που υποστηρίχθηκαν και από τους διεθνείς παρατηρητές. Το ποσοστό συμμετοχής ήταν 93,7%. Οι εκλογές επισκιάστηκαν από βίαια επεισόδια και από την παρενόχληση των ψηφοφόρων. Το κυβερνών Λαϊκό Κόμμα της Καμπότζης (CPP) κέρδισε ξανά τις εκλογές στις 27 Ιουλίου 2003, με 73 έδρες επί συνόλου 123 της Εθνοσυνέλευσης. Η συμμετοχή ήταν άνω του 80%. Ωστόσο, επειδή απαιτείτο η πλειοψηφία των 2/3 προκειμένου να εκλεγεί πρωθυπουργός ο Χουν Σεν εξελέγη πρωθυπουργός τον Ιούλιο του 2004, οπότε σχηματίστηκε η νέα κυβέρνηση, έπειτα από συμφωνία με το κόμμα FUNCINPEC. Ο αριθμός των μελών της νέας κυβέρνησης αυξήθηκε στα 207, συμπεριλαμβανομένων επτά αντιπροέδρων της κυβέρνησης και 180 υπουργών. Ο πρωθυπουργός Χουν Σεν ανακηρύχθηκε νικητής των βουλευτικών εκλογών του 2008. Το κυβερνών Λαϊκό Κόμμα κέρδισε τις 90 από τις συνολικά 123 έδρες της Εθνοσυνέλευσης έναντι 26 για το Κόμμα του Σαμ Ρένσι, με το FUNCINPEC να καταποντίζεται στις 2 έδρες. Στις γενικές εκλογές στις 28 Ιουλίου 2013 το κυβερνών κόμμα CPP πήρε το 48,79% των ψήφων και κέρδισε 68 έδρες, ενώ το κόμμα CNRP κέρδισε 55 έδρες με 44,45% των ψήφων. Το κόμμα Funcinpec και το Κόμμα Σύνδεσμος για τη Δημοκρατία δεν έλαβαν έδρες και πήραν 6,3% των ψήφων. Γερουσία Στις εκλογές για Γερουσία στις 29 Ιανουαρίου 2012 για την πλήρωση των 57 εδρών κέρδισε το Καμποτζιανό Κόμμα του Λαού, που κέρδισε 46 επί συνόλου 57 εδρών. Η μοναδική ως τώρα εκλογή Προέδρου στην Καμπότζη διεξήχθη στις 4 Ιουνίου 1972, έπειτα από την ανατροπή της μοναρχίας και την ανακήρυξη της Δημοκρατίας Χμερ μετά το πραξικόπημα του 1970. Το αποτέλεσμα ήταν η νίκη του Λον Νολ από το Σοσιαλιστικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, ο οποίος συγκέντρωσε το 54,9% των ψήφων, με συμμετοχή 57,6%. Άλλοι δύο υποψήφιοι, ο Ιν Ταμ του Δημοκρατικού Κόμματος και ο Κέο Αν του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, έλαβαν ποσοστά 24,4 και 20,6% αντίστοιχα. Στο πρώτο δημοψήφισμα που είχε έξι ερωτήματα και διενεργήθηκε στις 3 Οκτωβρίου 1945, οι ψηφοφόροι ρωτήθηκαν μεταξύ άλλων αν ήθελαν την ανεξαρτησία και αν επιθυμούσαν να αρνηθούν την παραμονή των ξένων στρατιωτικών δυνάμεων. Καταμετρήθηκαν ελάχιστα άκυρα ψηφοδέλτια, όπως και αρνητικές ψήφοι, όμως επίσημα το ποσοστό του "υπέρ" ήταν 100%. Η συμμετοχή ήταν 80,3%. Το 99,8% των Καμποτζιανών υπερψήφισαν σε δημοψήφισμα στις 7 Φεβρουαρίου 1955 τις πρωτοβουλίες που έλαβε ο βασιλιάς Νοροντόμ Σιχανούκ στη διάσκεψη της Γενεύης. Οι πολίτες υπερψήφισαν με ποσοστό 99,9% τις αλλαγές στον εκλογικό νόμο. Το σχετικό δημοψήφισμα διενεργήθηκε στις 26 Ιανουαρίου 1958 και με βάση τον νέο νόμο, ο αριθμός των μελών της Εθνοσυνέλευσης μειώθηκε από 91 σε 61 μέλη. Σε δημοψήφισμα στις 29 Νοεμβρίου 1959 οι ψηφοφόροι τάχθηκαν υπέρ της αναστολής λειτουργίας των επαρχιακών συνελεύσεων, με ποσοστό 99,95%. Οι αλλαγές εκείνες διατηρήθηκαν και μετά την παραίτηση του βασιλιά Νοροντόμ Σιχανούκ το 1970. Με δημοψήφισμα που έγινε στις 5 Ιουνίου 1960 οι πολίτες έδωσαν ψήφο εμπιστοσύνης στην πολιτική του Νοροντόμ Σιχανούκ σε ποσοστό 99,97%, απορρίπτοντας τις πολιτικές του Σον Νγκοκ Θαν και των κομμουνιστών. Με ένα ακόμα δημοψήφισμα στις 12 Ιανουαρίου 1961, οι ψηφοφόροι ενέκριναν την πρόταση να μειωθούν οι σχολικές διακοπές. Στις 30 Απριλίου 1972 διενεργήθηκε δημοψήφισμα, όπου το 97,5% του εκλογικού σώματος υπερψήφισε το νέο σύνταγμα και τις σχετικές αλλαγές.