Όθων Σταθάτος

Ο Όθων Αντ. Σταθάτος (1844-1924) ήταν Έλληνας εθνικός ευεργέτης. Ήταν ομογενής από την Ιθάκη. Δώρισε σημαντικό ποσό για την ίδρυση Ναυτικής Εμπορικής Σχολής στην ιδιαίτερη πατρίδα του.

 Ο Σταθάτος γεννήθηκε στην Ιθάκη. Είχε δύο αδελφούς, τον Διονύσιο και τον Κωνσταντίνο, και τρεις αδελφές, την Ευτέρπη, την Αγλαΐα και την Πανδώρα. Περί το 1850 μετανάστευσε στη Ρουμανία, όπου ζούσαν τα πρώτα εξαδέλφια του (οικογένεια Θεοφιλάτου). Αργότερα κάλεσε και τους αδελφούς του. Ασχολήθηκαν με το εμπόριο του άνθρακα στον Δούναβη και με τα σλέπια (μικρά πλοία που μετέφεραν τον άνθρακα). Η συνεργασία τους ήταν τόσο επιτυχημένη και αποτελεσματική, ώστε ίδρυσαν την πρώτη ελληνική εφοπλιστική εταιρεία, τη «Θεοφιλάτος και Σταθάτος». Μετά τον πρόωρο θάνατο του Παναγιώτη Θεοφιλάτου, η εταιρεία αυτή έμεινε ως «Αδελφοί Σταθάτοι», οι οποίοι επεξέτειναν τις επιχειρήσεις τους δημιουργώντας στόλο μεγάλων φορτηγών ατμόπλοιων, ρυμουλκών και ποταμόπλοιων στον Δούναβη. Στα πλοία των αδελφών Σταθάτου εργάζονταν εκατοντάδες Ιθακήσιοι. Το 1895 ο Όθωνας, πλούσιος πλέον έμπορος και εφοπλιστής, αποφασίζει να εγκατασταθεί στην Ελλάδα, επειδή είχε κλονισθεί η υγεία του. Στην Αθήνα αγόρασε το οικόπεδο επί των οδών Βασιλίσσης Σοφίας 31 και Ηροδότου, προκειμένου να χτίσει εκεί σπίτι και γραφείο, για να διευθύνει από την Ελλάδα πια τις εμπορικές του δραστηριότητες. Είναι το γνωστό μέχρι σήμερα ως «Μέγαρο Σταθάτου». Με τη μετεγκατάσταση του Όθωνα στην Ελλάδα, η εταιρεία χωρίστηκε και παρέμειναν σε αυτή οι δύο αδελφοί του, οι οποίοι ίδρυσαν νέα εταιρία με την επωνυμία «Όθωνας Α. Σταθάτος». Αργότερα ωστόσο, και αυτοί ακολούθησαν το παράδειγμά του και εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα, όπου ανήγειραν επίσης ιδιόκτητα μέγαρα. Ο Όθωνας απεβίωσε στη Γενεύη σε ηλικία 80 ετών. Σύζυγός του ήταν η Αθηνά Σταθάτου (Πάτρα 1864 – Αθήνα 1937), κόρη του προέδρου εφετών Δημητρίου Κυπαρίσση. Ο Όθωνας με αφετηρία την πεποίθηση ότι η όσο το δυνατόν καλύτερη εκπαίδευση των νέων και ιδιαίτερα σε πρακτικούς επαγγελματικούς κλάδους, αποτελεί τη πιο σίγουρη βάση της ευημερίας και της προόδου ενός έθνους, και με την αγάπη του για την ιδιαίτερη πατρίδα του, ίδρυσε στην Ιθάκη το 1906 την «Εμπορική και Ναυτική Σχολή», η οποία υπήρξε η καλύτερη στα Βαλκάνια και μία από τις καλύτερες στην Ευρώπη. Η σχολή οικοδομήθηκε το 1905 από τον Ερνέστο Τσίλερ, η συνολική δαπάνη ανήλθε στο 1.600.000 δρχ. ποσό τεράστιο για την εποχή εκείνη. Λειτούργησε από το 1906 μέχρι το 1913. Το 1916 ο Όθωνας απέσυρε τη χρηματοδότηση και έκτοτε λειτούργησε ως Δημοτικό Σχολείο, μέχρι το 1953 που λόγω των σεισμών έπαθε ζημιές το κτίριο. Στη συνέχεια ίδρυσε το «Άθλον Όθωνος Α. Σταθάτου» με πρόεδρο τον αστρονόμο, καθηγητή Πανεπιστημίου Δημήτριο Αιγινήτη. Σκοπός του ιδρύματος ήταν να παρέχει υποτροφίες σε επιστήμονες και καλλιτέχνες και ιδιαίτερα σε εκπαιδευτικούς που επιθυμούσαν να μετεκπαιδευτούν σε πανεπιστήμια και σχολές του εξωτερικού. Ο Όθωνας στη διαθήκη που συνέταξε το 1922 άφηνε γενικό κληρονόμο της περιουσίας του τη σύζυγό του Αθηνά. Το υπόλοιπο της περιουσίας του έδωσε εντολή να κατατεθεί στην Εθνική Τράπεζα ανατοκιζόμενο, έτσι ώστε να χρησιμοποιηθεί για τη φροντίδα των φτωχών οικογενειών. Παντελής Κοντογιάννης (1866-1928) (1908). Εθνικοί ευεργέται. Εν Αθήναις: Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2010. «`Οθων και Αμαλία Σταθάτου» στο ithacanews.gr [http://stathatosfamily.blogspot.com/2017/01/othon-stathatos-1844-1924.html« Όθων Σταθάτος / Otho Stathatos»] στο ΑΡΧΕΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΤΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΥ Δ. ΣΤΑΘΑΤΟΥ ΕΞ ΙΘΑΚΗΣ (1809-1893)