Ένας Φόνος Ανακοινώνεται

Το Πρόσκληση σε Φόνο - ("A Murder Is Announced") είναι αστυνομικό μυθιστόρημα της Αγκάθα Κρίστι που πρωτοεκδόθηκε στη Μεγάλη Βρετανία από την "William Collins, Sons" στη σειρά βιβλίων με γενικό τίτλο "Collins Crime Club" τον Ιούνιο του 1950 και στις ΗΠΑ από την "Dodd, Mead and Company" τον ίδιο μήνα. Το μυθιστόρημα θεωρείται κλασσικό στο είδος του. Ο μελετητής του έργου της Κρίστι John Curran, μάλιστα κατατάσει το μυθιστόρημα αυτό ανάμεσα στα 10 καλύτερά της. Κατά την πρώτη έκδοσή του το 1950, το βιβλίο έτυχε μεγάλης προωθητικής ενέργειας, καθώς αποτέλεσε το πεντηκοστό σε σειρά βιβλίο που συνέγραψε η Αγκάθα Κρίστι (αν και στην πραγματικότητα ο αριθμός αυτός είχε ξεπεραστεί ήδη αν προσμετρήσουμε τις έως τότε συλλογές διηγημάτων που είχαν κυκλοφορήσει στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις ΗΠΑ).

 Την Παρασκευή 29 Οκτωβρίου, στις μικρές αγγελίες της τρίτης σελίδας της τοπικής εφημερίδας του μικρού χωριού Τσίπιν Γκλέγκχορν, δημοσιεύτηκε μια εξαιρετικά παράδοξη αγγελία: «Αναγγέλλεται μια δολοφονία που θα λάβει χώρα την Παρασκευή, 29 Οκτωβρίου και ώρα 6.30' μ.μ. στο "Λιτλ Πάντοκς". Καλούνται όλοι οι φίλοι. Προσωπικές προσκλήσεις δεν θα σταλούν». Αυτό προκαλεί μεγάλη έκπληξη στην Λετίσια Μπλάκλοκ- την ιδιοκτήτρια του Λιτλ Πάντοκς, καθώς δεν έχει ιδέα τι σημαίνει η αγγελία· δεν την τοποθέτησε εκείνη και κανείς από τους γνωστούς της δε γνωρίζει περισσότερα. Η Μις Μπλάκλοκ αποφασίζει να δεχτεί την πρόκληση και προετοιμάζεται για τους καλεσμένους εκείνο το απόγευμα. Φυσικά, οι χωρικοί ιντριγκάρονται από αυτήν την ανακοίνωση, και αρκετοί από αυτούς εμφανίζονται εκεί με παράξενες δικαιολογίες, αλλά φανερό ενδιαφέρον. Καθώς το ρολόι χτυπά 6:30, τα φώτα σβήνουν και μια πόρτα ανοίγει απότομα, αποκαλύπτοντας έναν άνδρα με έναν φακό. Ο άνδρας απαιτεί να "σηκώσουν τα χέρια ψηλά!" και οι περισσότεροι προσκεκλημένοι συναινούν, θεωρώντας ότι συμμετέχουν σε ένα παιχνίδι. Το παιχνίδι τελειώνει απότομα όταν ακούγονται πυροβολισμοί στο δωμάτιο. Η πόρτα κλείνει απότομα και επικρατεί πανικός: σύντομα ανακαλύπτεται ότι έχει πέσει η ασφάλεια, ο δράστης έχει πυροβοληθεί, και το αυτί της Μις Μπλάκλοκ αιμορραγεί, φαινομενικά από μια σφαίρα που πέρασε ξυστά. Το πιο παράξενο γεγονός είναι ότι αυτός που οπλοφορούσε αναγνωρίζεται από την Ντόρα Μπάννερ (μια παλιά φίλη της Λετίσια, με το χαϊδευτικό "Bunny", η οποία επίσης μένει στο Λιτλ Πάντοκς) ως Ρούντι Σερτζ- υπάλληλος στην υποδοχή ενός τοπικού σπα, ο οποίος είχε ζητήσει χρήματα από την Λετίσια λίγες ημέρες πριν. Καλείται η αστυνομία. Όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι η υπόθεση είναι απλά μια παράξενη αυτοκτονία ή θάνατος από ένα ατύχημα, όμως ο επιθεωρητής Κράντοκ είναι δύσπιστος και προς τις δύο πιθανότητες. Κατά τύχη, η Μις Μαρπλ είναι φιλοξενούμενη στο ίδιο σπα που εργαζόταν ο ο Ρούντι Σερζ. Ο Κράντοκ ζητά τη συμβολή της στην υπόθεση, και οι δύο αρχίζουν να συνεργάζονται. Στο σπα γίνεται γνωστό πως ο Ρούντι έχει ποινικό μητρώο για μικροκλοπές και πλαστογραφία και όχι κάτι σοβαρότερο. Η φιλενάδα του, που είναι σερβιτόρα στο σπα, λέει ότι όχι μόνο τον είχαν πληρώσει για να εμφανιστεί τη μέρα του συμβάντος, αλλά είχε μείνει με την εντύπωση πως πρόκειται για ένα «ανόητο αστείο»: ασφαλώς και δεν σκόπευε να τον πυροβολήσουν. Μετά από αυτά τα νέα δεδομένα, ο Κράντοκ επιστρέφει στο Τσίππινγ Κλεγκχορν. Ως πρώτη ενέργεια αναζητά το κίνητρο της επίθεσης του Σερζ προς τη Μις Μπλάκλοκ- πράγμα που αποδεικνύεται πολύ δύσκολο, διότι η ίδια δεν έχει γνωστούς εχθρούς. Εργαζόταν για έναν επιτυχημένο επιχειρηματία (τον Randall Goedler) και είχε καταφέρει αρκετά, όμως δεν ήταν αρκετά πλούσια και δεν απολάμβανε μια πολυτελή ζωή. Παρ' όλα αυτά, σύντομα είναι πιθανό να βρεθεί με σημαντική περιουσία στα χέρια της- ο Randall Goedler είναι νεκρός και η περιουσία του έχει περάσει στην χήρα γυναίκα του, η οποία είναι άρρωστη και πολύ κοντά στον θάνατο. Όταν εκείνη πεθάνει, η Μις Μπλάκλοκ θα είναι η νόμιμη κληρονόμος. Εάν όμως βρεθεί νεκρή εκείνη πιο πριν, η κληρονομιά θα περάσει στους μυστηριώδης "Pip" και "Έμμα", παιδιά της αποξενωμένης αδερφής του Randal, της Σόνιας. Κανείς δε γνωρίζει πού διαμένουν αυτοί οι δυο, πόσο μάλλον πώς μοιάζουν. Κατά την έρευνά του, ο επιθεωρητής Κράντοκ βρίσκει λάδι στους μεντεσέδες της πόρτας του σαλονιού όπου σημειώθηκε ο πυροβολισμός- μιας πόρτας η οποία δεν χρησιμοποιούταν και εμποδιζόταν από ένα τραπεζάκι. Ο Κράντοκ ταξιδεύει στην Σκωτία για να συναντήσει την Belle, η οποία αναφέρει ότι η Λετίσια είχε μια πολυαγαπημένη αδερφή- τη Σάρλοτ- που είχε γεννηθεί με μια βρογχοκήλη. Ο παλιομοδίτης γιατρός πατέρας τους προσπάθησε ανεπιτυχώς να θεραπεύσει την Σάρλοτ, έως ότου εκείνη κλείστηκε στον εαυτό της όσο χειροτέρευε η πάθησή της. Ο πατέρας τους πέθανε πριν τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και η Λετίσια παράτησε την εργασία της με τον Goedler και πήρε την αδερφή της στην Ελβετία για να διορθώσει το ελάττωμά της. Οι δυο αδερφές διέμειναν στην Ελβετία μέχρι το πέρας του πολέμου, όμως η Σάρλοτ πέθανε απρόσμενα. Λίγο αργότερα η Λετίσια επέστρεψε στην Αγγλία. Καθώς η Μις Μαρπλ παίρνει το τσάι της με την Bunny κατά τη διάρκεια μιας βόλτας με τη Λετίσια, η Bunny της αποκαλύπτει πολλές λεπτομέρειες της υπόθεσης: της αναφέρει τη λαδωμένη πόρτα που βρήκε με τον επιθεωρητή και της εκμυστηρεύεται ότι είναι σίγουρη ότι ο Patrick Simmons- ο ξάδερφος της Λετίσια που μαζί με την αδερφή του Julia διαμένει επίσης στο Λιτλ Πάντοκς, δεν είναι αυτός που φαίνεται. Επίσης της αναφέρει ότι είναι απολύτως σίγουρη ότι τη νύχτα του φόνου η λάμπα ήταν διαφορετική από αυτή που είναι τώρα. Αυτό τους το μυστικό τετ-α-τετ διακόπτεται απότομα, όταν επιστρέφει η Λετίσια κοντά τους. Το ίδιο βράδυ, η Λετίσια διοργανώνει ένα πάρτι γενεθλίων για την Bunny μαζί με όλους τους φίλους της. Της φτιάχνει επίσης μια σοκολατένια τούρτα- ενώ πρόκειται για μια δύσκολη περίοδο για την Αγγλία, όπου τα προϊόντα προσφέρονται με δελτία και το βούτυρο και τα αυγά αποτελούν αγαθό πολυτελείας ακόμα και για την αγροτική κοινότητα. Αργότερα το βράδυ, η Bunny αισθάνεται αδιάθετη, ζητά μια ασπιρίνη για τον πονοκέφαλο της από τη Λετίσια και αποσύρεται για ύπνο. Η Bunny βρίσκεται νεκρή από δηλητηρίαση στον ύπνο της. Η Μις Μαρπλ επισκέπτεται την κ. Μπλάκλοκ, η οποία πενθεί για την απώλεια της Bunny και της ζητά να δει φώτο άλμπουμ που μπορεί να περιέχουν φωτογραφίες της Σόνιας Γκέντλερ- μητέρα των Pip και Έμμα. Όλες οι φωτογραφίες έχουν αρκετά πρόσφατα αφαιρεθεί, αν και βρίσκονταν εκεί λίγο πριν τον θάνατο του Ρούντι Σερζ. Εν τω μεταξύ, κατά τη διάρκεια μιας συζήτησής τους, οι κυρίες Hinchliffe και Murgatroyd (δυο αγρότισσες που ήταν παρούσες τη στιγμή του πυροβολισμού) καταλήγουν ότι η Μις Murgatroyd μπορούσε να δει ποιος βρισκόταν στο δωμάτιο, καθώς εκείνη στεκόταν πίσω από την πόρτα τη στιγμή που άνοιξε. Μπορεί να μην είχε τον Ρούντι στο οπτικό της πεδίο, μπορούσε όμως να διακρίνει στη λάμψη του φακού τα πρόσωπα που φωτίζονταν στο δωμάτιο. Καταλήγοντας, οι δυο γυναίκες είναι βέβαιες ότι ο άνθρωπος που δε βρισκόταν εντός του δωματίου (και ως εκ τούτου η Μις Murgatroyd δεν είδε) θα μπορούσε να είχε τρυπώσει όταν τα φώτα έσβησαν, να σταθεί πίσω από τον Ρούντι και να πυροβολήσει αυτόν και την κυρία Μπλάκλοκ. Ακριβώς τη στιγμή που θυμάται το πρόσωπο που δε βρισκόταν στο δωμάτιο αναφωνεί "Ξέρω ποια έλειπε!" και δολοφονείται χωρίς να αποκαλύψει το όνομά της. Η κυρία Hinchliffe επιστρέφει και συναντά την Μις Μαρπλ και τη στιγμή που ανακαλύπτουν το άψυχο σώμα της Murgatroyd της εξομολογείται τα τελευταία της λόγια. Την ίδια στιγμή, στο Λιτλ Πάντοκς η Λετίσια λαμβάνει ένα γράμμα από την πραγματική Julia Simmons- τότε εκείνη αντιμετωπίζει την "Τζούλια" και της δείχνει αυτό το γράμμα, πιέζοντάς της να της αποκαλύψει την πραγματική της ταυτότητα. Τελικά εκείνη μαρτυρά ότι είναι η Έμμα Stamfordis, η κόρη της Σόνιας, και ότι αναγκάστηκε να υποδυθεί μια άλλη προσωπικότητα για να προσπαθήσει να λάβει το μερίδιο της κληρονομιάς από τη Λετίσια, ενώ η πραγματική Τζούλια κυνηγούσε την καριέρα της ως ηθοποιός. Η Έμμα επιμένει ότι δεν έλαβε μέρος στην απόπειρα ανθρωποκτονίας, καθώς δεν την ενδιέφερε να εμποδίσει τη Λετίσια από το να κερδίσει την κληρονομιά- αποκλειστικός της στόχος ήταν να ζητήσει έπειτα χρήματα από εκείνη, όμως όταν συνέβη ο φόνος δε μπορούσε να αποκαλύψει την αλήθεια. Η Φιλίππα Haymes μπαίνει κρυφά στην κουζίνα για να μιλήσει στην Έμμα, όμως εκείνη τη διώχνει πριν της πει το οτιδήποτε. Την ίδια βραδιά η Μις Μαρπλ βρίσκει το τελευταίο στοιχείο. Ο επιθεωρητής Κράντοκ συγκεντρώνει όλους τους υπόπτους στο Λιτλ Πάντοκς και ξεκινά την τελευταία ανάκριση, η οποία διακόπτεται από την οικιακή βοηθό της Λετίσια, Μίτζι, η οποία ξεσπά κλαίγοντας ότι είδε τη Λετίσια να πραγματοποιεί τον φόνο. Ο επιθεωρητής δεν την πιστεύει, συνεχίζει την ανάκριση και σύντομα καταλήγει ότι ο Έντμουντ Swettenham (ο οποίος επίσης παρεβρισκόταν στο συμβάν μαζί με την χήρα μητέρα του) είναι ο "Pip". Παρόλα αυτά, η Φιλίππα παραδέχεται ότι εκείνη είναι στην πραγματικότητα η "Pip". Ο επιθεωρητής Κράντοκ τότε κατηγορεί τον Έντμουντ ότι με τη δολοφονία της Λετίσια η μελλοντική του γυναίκα Φιλίππα θα γινόταν πλούσια, πράγμα που κατηγορηματικά αρνείται ο Έντμουντ όταν ακούγεται μια κραυγή από την κουζίνα. Όλοι σπεύδουν στην κουζίνα και ανακαλύπτουν την Μις Μπλάκλοκ να προσπαθεί να πνίξει τη Μίτζι. Η Μις Μπλάκλοκ συλλαμβάνεται από τον τοπικό αστυφύλακα που είναι παρών με την Μις Μαρπλ, η οποία κρυβόταν και μιμούνταν την φωνή της Bunny ώστε να καταρρεύσει η Μις Μπλάκλοκ. Η Μις Μαρπλ εξηγεί απλά ότι δεν ήταν η Σάρλοτ εκείνη που πέθανε στην Ελβετία, αλλά η Λετίσια. Η Σάρλοτ γνώριζε ότι η Λετίσια θα ήταν εκείνη που θα κληρονομούσε μια περιουσία και έτσι προσποιούμενη τη Λετίσια επέστρεψε στην Αγγλία. Πολλοί λίγοι άνθρωποι γνώριζαν τη Σάρλοτ, και η μικρή διαφορά στην εμφάνιση της Λετίσια θα δικαιολογούταν με την παραμονή της στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια του πολέμου. Έπρεπε μόνο να αποφεύγει τους ανθρώπους που γνώριζαν καλά τη Λετίσια- όπως η Belle Goedler, και πάντα να καλύπτει τον λαιμό της με μια σειρά πέρλες για να κρύβει το σημάδι της εγχείρησης. Ο Ρούντι Σερζ μπορούσε να καταστρέψει τα πάντα: εργαζόταν στο Ελβετικό ξενοδοχείο όπου διέμειναν οι αδερφές και επομένως μπορούσε να αναγνωρίσει την Σάρλοτ. Για αυτό η Λετίσια/ Σάρλοτ τον προσέλαβε στο Chipping Cleghorn και συγκέντρωσε τόσους προσκεκλημένους: προκάλεσε πτώση του ρεύματος ρίχνοντας νερό από ένα βάζο με λουλούδια σε ένα κομμένο καλώδιο μιας λάμπας, βγήκε από την δεύτερη πόρτα, στάθηκε πίσω από τον Ρούντι και τον σκότωσε. Στη συνέχεια χαράκωσε το αυτί της με ένα ψαλίδι και επέστρεψε στην θέση της προσποιούμενη την αμήχανη οικοδέσποινα. Η Bunny έγινε ο επόμενος στόχος γιατί μπορούσε να αποκαλύψει πολλά. Ήταν ο μόνος άνθρωπος που θυμόταν την Σάρλοτ ως Σάρλοτ. Έδινε μεγάλη προσοχή στις λεπτομέρειες, όμως συχνά της ξέφευγε και αναφερόταν στην κυρίς Μπλάκλοκ ως "Lotty" (σύντ. του ονόματος Σάρλοτ) αντί για "Letty" (σύντ. του ονόματος Λετίσια) και η συζήτησή της με την Μις Μαρπλ αποδείχθηκε μοιραία. Το τελευταίο θύμα, η κυρία Murgatroyd, σκοτώθηκε επίσης γιατί μάντεψε πολλά και κατέληξε στο ότι η Λετίσια/ Σάρλοτ έλειπε από το δωμάτιο όταν εμφανίστηκε ο Ρούντι. Η Μίτζι και ο Έντμουντ είχαν πεισθεί από την Μις Μαρπλ να παίξουν ρόλους προκειμένου να παγιδεύσουν την Σάρλοτ Μπλάκλοκ· τα σχέδια της Μις Μαρπλ είχαν σχεδόν αποτύχει όταν η Φιλίππα παραδέχτηκε ότι ήταν η "Πιπ", όμως ο επιθεωρητής Κράντοκ ήταν γρήγορος αρκετά ώστε να υποστηρίξει ότι ο Έντμουντ ήθελε να εκμεταλλευτεί την Φιλίππα για τη μελλοντική της κληρονομιά και να καλύψει το σχέδιό τους. Στο τέλος, η Φιλίππα/Πιπ και η Τζούλια/Έμμα κληρονομούν την περιουσία του Γκαίντλερ· ο Έντμουντ και η Φιλλίπα/Πιπ παντρεύονται και επιστρέφουν για να ζήσουν στο Τσίππινγκ Κλέγκχορν. Μις Μαρπλ Επιθεωρητής Κράντοκ Λετίσια Μπλάκλοκ, η εξηντάχρονη ιδιοκτήτρια του σπιτιού Ντόρα Μπάννερ, η αναστατωμένη ηλικιωμένη παιδική της φίλη, συχνά γνωστή με το ψευδώνυμο της, "Bunny" Πάτρικ και Τζούλια Σίμμονς, τα κακομαθημένα και ανόητα νεαρά ξαδέλφια της Μις Μπλάκλοκ (που την αποκαλούν θεία) Μίτσι, η αλλοδαπή οικονόμος και μαγείρισσα της Μις Μπλάκλοκ, μια νεαρή πρόσφυγας Φιλίππα Χαίημς, μια νεαρή χήρα κάτοικος που πληρώνει ενοίκιο Συνταγματάρχης Ήστερμπρουκ, βίαιος γέρος συνταγματάρχης που μόλις γύρισε από την Ινδία Κυρία Ήστερμπρουκ, μια θεωρούμενη νέα, λαμπερή σύζυγος Κυρία Σουέτενχαμ, ηλικιωμένη γυναίκα που λατρεύει τον γιο της Εντμοντ Σουέτενχαμ, κυνικός νεαρός Μις Χιντσκλιφ, ικανή αγρότισσα Μις Μουργκατροντ, η ευχάριστη και μάλλον χαζοχαρούμενη παρέα της Μπαντς Χάρμον, η γυναίκα του εφημέριου Ρούντι Σερζ, ένας νεαρός Ελβετικής καταγωγής, ο ρεσεψιονίστ του τοπικού σπα Μίρνα Χάρις, η φιλενάδα του Ρούντι, γκαρσόνα