Σύστημα οργάνων

Στη βιολογία, σύστημα οργάνων, που ονομάζεται επίσης βιολογικό σύστημα, είναι μια ομάδα οργάνων που συνεργάζονται για την εκτέλεση μιας συγκεκριμένης λειτουργίας. Μια ομάδα συστημάτων συνθέτει έναν οργανισμό, π.χ. το ανθρώπινο σώμα .

 Διακρίνουμε τα ακόλουθα συστήματα οργάνων του ανθρώπινου σώματος: Το σύστημα αισθητήριων οργάνων (τα μάτια, τα αυτιά, η γλώσσα και η μύτη) συλλέγει πληροφορίες που σχετίζονται με το περιβάλλον του σώματος. Οι ανιχνευτές του συστήματος μετατρέπουν τα ερεθίσματα από το περιβάλλον σε ηλεκτρικά σήματα και τα μεταδίδουν σε υποδοχείς των νευρικών κυττάρων. Το νευρικό σύστημα ανιχνεύει και επεξεργάζεται τις πληροφορίες από τα αισθητήρια όργανα. Ενεργοποιεί τις αντιδράσεις του σώματος. Βασική μονάδα του νευρικού συστήματος είναι το νευρικό κύτταρο – ο νευρώνας. Οι νευρώνες λαμβάνουν τα ερεθίσματα από το περιβάλλον, μεταβιβάζουν τα νευρικά σήματα στο κεντρικό νευρικό σύστημα (στον εγκέφαλο καινωτιαίο μυελό). Το κεντρικό νευρικό σύστημα επεξεργάζεται τις πληροφορίες, που λαμβάνει, και δίνει εντολές στα όργανα του σώματος. Ο εγκέφαλος είναι το όργανο σκέψης, συναισθήματος, μνήμης και επεξεργασίας των αισθήσεων (όρασης, ακοής, γεύσης και οσμής), εξυπηρετεί πολλές πτυχές της επικοινωνίας και ελέγχει τις λειτουργίες των διάφορων συστημάτων. Το σύστημα των ενδοκρινών αδένων παράγει ορμόνες και ρυθμίζει τη λειτουργία των ιστών. Οι ορμόνες είναι πολύπλοκες χημικές ουσίες που απελευθερώνονται από ενδοκρινείς αδένες στην κυκλοφορία του αίματος, διαβιβάζονται στους ιστούς και προκαλούν συγκεκριμένες αντιδράσεις των κυττάρων του ιστού. Στους ενδοκρινείς αδένες ανήκουν ο υποθάλαμος, η υπόφυση, ο θυρεοειδής, τα επινεφρίδια, η επίφυση, το πάγκρεας και ο θύμος αδένας. Τα όργανα του πεπτικού συστήματος πραγματοποιούν την πέψη της τροφής και την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών της. Κατά τη διάρκεια της πέψης, η τροφή διασπάται σε μόρια αρκετά μικρά ώστε να μπορούν να απορροφηθούν στην κυκλοφορία του αίματος και μέσω αυτού σε όλους τους ιστούς ώστε να χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ενέργειας και μακρομορίων. Το πεπτικό σύστημα αποτελείται από το στομάχι, τους σιελογόνους αδένες, το πάγκρεας,το ήπαρ, τη χοληδόχο κύστη και το έντερο. Το κυκλοφορικό σύστημα ή καρδιαγγειακό σύστημα μεταφέρει οξυγόνο και θρεπτικές ουσίες στους ιστούς και απομακρύνει τα άχρηστα μεταβολικά προϊόντα, ρυθμίζει την θερμοκρασία του σώματος. Αποτελείται από την καρδιά, τα αιμοφόρα αγγεία (αρτηρίες, φλέβες, τριχοειδή αγγεία) και το αίμα. Η καρδιά προωθεί το αίμα — «μέσο μεταφοράς» οξυγόνου, θρεπτικών συστατικών, αχρήστων προϊόντων, κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος, και ορμονών από το ένα μέρος του σώματος στο άλλο. Λεμφικό σύστημα είναι δίκτυο από αγγεία και αδένες που συνεργάζονται για την μεταφορά και καθάρισμα του μεσοκυττάριου υγρού. Οι δομές του λεμφικού συστήματος συμβάλλουν στην άμυνα του οργανισμού με την παραγωγή αντισωμάτων, καταστροφή παθογόνων μικροοργανισμών και καρκινικών κυττάρων. Τα όργανα του αναπνευστικού συστήματος, που είναι οι ρινικές κοιλότητες, ο φάρυγγας, ο λάρυγγας, η τραχεία, το βρογχικό δέντρο και ο πνεύμονας πραγματοποιούν την ανταλλαγή οξυγόνου και διοξειδίου του άνθρακα με το περιβάλλων. Το ουροποιητικό σύστημα αποτελείται από τους νεφρούς, τους ουρητήρες, την ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα. Φιλτράρει το αίμα. Αφαιρεί την περίσσεια αλάτων και νερού, αποβάλλει άχρηστες και επιβλαβείς ουσίες από το σώμα. Το ερειστικό σύστημα περιλαμβάνει τα οστά, τους συνδέσμους των αρθρώσεων, και το χόνδρο. Η κίνηση του σώματος απαιτεί την στήριξη των οστών, τη δύναμη των μυών και την ελευθερία κινήσεων στις αρθρώσεις. Το ερειστικό σύστημα στηρίζει το σώμα, προστατεύει τα εσωτερικά όργανα, εξασφαλίζει την ικανότητα κίνησης. Στο μυελό των οστών παράγονται τα κύτταρα του αίματος. Επίσης, όλα τα οστά είναι σημαντικές αποθήκες ασβεστίου και φωσφόρου. Το μυϊκό σύστημα εκτελεί όλες τις κινήσεις του σώματος, διατηρεί τη στάση του σώματος, και βοηθά στη διατήρηση της θερμοκρασίας του σώματος. Περιλαμβάνει σκελετικούς μύες, λείους μύες ,τενοντες και τον καρδιακό μυ. Καλυπτήριο σύστημα. Αποτελείται από το δέρμα, το μαλλί, τα νύχια, τους αδένες του ιδρώτα και τους σμηγματογόνους αδένες. Το δέρμα παρέχει προστασία στα άλλα όργανα, χρησιμεύει επίσης ως μια σημαντική αισθητήρια διεπαφή με το περιβάλλον. Το αναπαραγωγικό σύστημα παράγει σπερματοζωάρια και ωάρια (γεννητικά κύτταρα με απλοειδή σύνολο χρωμοσωμάτων), η συνένωση των οποίων δημιουργεί ζυγωτό. Το ζυγωτό εξελίσσεται σε έμβρυο και αναπτύσσεται σε οργανισμό με κληρονομικά χαρακτηριστικά και των δύο γονικών οργανισμών. Το γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα στηρίζει το έμβρυο μέχρι τη γέννα.Τα συστήματα συχνά συνεργάζονται για την εκτέλεση μιας λειτουργίας. Για παράδειγμα, το νευρικό και το ενδοκρινικό σύστημα λειτουργούν μέσω ενός κοινού οργάνου, του υποθαλάμου. Για το λόγο αυτό, τα δύο συστήματα συνδυάζονται και μελετώνται ως νευροενδοκρινικό σύστημα.