Κολασμένες Ψυχές

Η ταινία Κολασμένες Ψυχές (Πρωτότυπος τίτλος Angels With Dirty Faces) είναι γκανγκστερική περιπέτεια του 1938 σε σκηνοθεσία Μάικλ Κερτίζ. Πρωταγωνιστές της ταινίας είναι ο Τζέιμς Κάγκνεϊ, ο Πατ Ο'Μπράιαν, η Αν Σέρινταν κι ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ. Το σενάριο της ταινίας έγραψαν οι Ρόουλαντ Μπράουν, Τζον Γουέξλεϊ και Πάτρικ Νταφ με τη βοήθεια των Μπεν Χεχτ και Τσαρλς ΜακΆρθουρ.

 Οι Ρόκι Σάλιβαν (Τζέιμς Κάγκνεϊ) και Τζέρι Κόνελι (Πατ Ο' Μπράιαν) είναι δυο παιδικοί φίλοι μεγαλωμένοι στο Hell's Kitchen της Νέας Υόρκης. Οι δυο τους αναγκάζονται όμως να χωρίσουν και ν' ακολουθήσουν διαφορετικά μονοπάτια, όταν μετά από την απόπειρά τους να ληστέψουν ένα τρένο ο Ρόκι συλλαμβάνεται και στέλνεται σε αναμορφωτήριο. 15 χρόνια αργότερα ο Ρόκι έχει γίνει γκάνγκστερ που μπαινοβγαίνει στις φυλακές κι ο Τζέρι ιερέας. Πριν την αποφυλάκισή του ο Ρόκι είχε εμπιστευθεί στο δικηγόρο του Τζέιμς Φρέιζερ (Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ) 100.000 δολάρια τα οποία επιστρέφει για να διεκδικήσει και μαζί μ' αυτά και την επίβλεψη μέρους της πόλης από τον γκάνγκστερ Μακ Κίφερ (Τζορτζ Μπάνκροφτ). Ο Ρόκι αποφασίζει επίσης να επιστρέψει στην παλιά του γειτονιά όπου ξανασυναντά τον παιδικό του φίλο Τζέρι καθώς και τη Λόρι Φέργκιουσον (Αν Σέρινταν). Ο, ιερέας πλέον, Τζέρι έχει φτιάξει ένα κέντρο προστασίας για τα ορφανά καθώς και για τα υπόλοιπα παιδιά του κακόφημου αυτού τετραγώνου της Νέας Υόρκης, προσπαθώντας να τα ωθήσει σε υγιείς δραστηριότητες και να τα κρατήσει μακριά από την παρανομία. Όμως η επιστροφή του παιδικού του φίλου, ο οποίος συνεχίζει την ενεργό δράση στον κόσμο του εγκλήματος, έχει αρνητική επιρροή για κάποια απ´ τα παιδιά, τα οποία βλέπουν το Ρόκι ως πρότυπο. Έτσι ο Τζέρι αναγκάζεται να καταγγείλει τον παλιό του φίλο και το οργανωμένο έγκλημα που μαστίζει τον υπόκοσμο της Νέας Υόρκης κι η σύγκρουση είναι αναπόφευκτη. Η Warner Bros. που ξεκίνησε ως εταιρία παραγωγής γκανγκστερικών ταινιών, μετά την επιβολή του κώδικα Χέιζ στο Χόλιγουντ το 1934, σταμάτησε να παράγει γκανγκστερικές ταινίες (με ελάχιστες εξαιρέσεις). Σύμφωνα με τον κώδικα αυτό οι γκάνγκστερ δεν θα´πρεπε να απομυθοποιούνται στις ταινίες κι οι σκηνές βίας θα´πρεπε να´ναι περιορισμένες, καθώς υπήρχε ο φόβος να αποτελέσουν παράδειγμα προς μίμηση για τα μικρά παιδιά. Οι ταινίες περνούσαν από έλεγχο και κάποιες απ' αυτές λογοκρίνονταν με αποτέλεσμα να κριθούν ακατάλληλες για ανηλίκους. Έτσι για ν´ αποφύγουν τη λογοκρισία σεναριογράφοι και σκηνοθέτης προσπαθούσαν με διάφορα τεχνάσματα να πάρουν την έγκριση για την προβολή της ταινίας και για να διατηρηθεί ο δυναμισμός της ταινίας έβαζαν τη φαντασία του θεατή να δουλέψει παρόλο που είχαν αφαιρέσει τις σκηνές που θα μπορούσαν να έχουν λογοκριθεί. Η ταινία Κολασμένες ψυχές δεν έχει ως θέμα μόνο τη ζωή των γκάνγκστερ κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης της δεκαετίας του 30 στις Η.Π.Α., αλλά και την αιώνια διαμάχη μεταξύ του καλού και του κακού κι η υπερίσχυση του καλού στο τέλος ήταν εκείνη που έσωσε την ταινία από τη λογοκρισία. Ο Τζέιμς Κάγκνεϊ, ο οποίος έχει πλέον ταυτιστεί μ' αυτού του είδους τις ταινίες (Ο εχθρός της κοινωνίας (Public Enemy, 1931), Νύχτες αγωνίας (G-Men,1935), Η πόλη του αίματος (The Roaring Twenties, 1939) και Ο μεγάλος αμαρτωλός (White Heat, 1949)), εκείνη την περίοδο βρισκόταν σε διαμάχη με τη Warner, ζητώντας καλύτερα σενάρια κι είχε αποχωρήσει προσωρινά απ' το στούντιο. Όταν έπεσε στα χέρια του ο σενάριο του Κολασμένες ψυχές. Ο Κάγκνεϊ δέχτηκε να συμμετάσχει στην ταινία κυρίως επειδή θα συμπρωταγωνιστούσε, για έκτη φορά, με τον πολύ καλό του φίλο Πατ Ο'Μπράιαν. Η ανταμοιβή του ήταν η πρώτη του υποψηφιότητα για όσκαρ Α' ανδρικού ρόλου (το οποίο έχασε από τον Σπένσερ Τρέισι και το Αδέσποτα νιάτα (Boys Town, 1938) καθώς και το βραβείο των κριτικών της Νέας Υόρκης. Μετά τη συμμετοχή του σ' αυτή την ταινία το κοινό άρχισε να πιστεύει ότι ο Κάγκνεϊ ήταν πράγματι γκάνγκστερ. Πλάι στον Κάγκνεϊ στην ταινία εμφανίζεται κι ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ ο οποίος δεν ήταν ακόμη μεγάλος αστέρας (είχε καταφέρει να γίνει γνωστός και να υπογράψει συμβόλαιο με τη Warner το 1936, μετά τη συμμετοχή του στην επίσης γκανγκστερική ταινία Το απολιθωμένο δάσος (The Petrified Forest, 1936) αλλά το στούντιο τον υποχρέωνε να συμμετέχει σε ταινίες ερμηνεύοντας δεύτερους ρόλους. Ο Μπόγκαρτ συνεργάστηκε την επόμενη χρονιά με τον Κάγκνεϊ σε άλλες ταινίες (Η πόλη του αίματος (The Roaring twenties, 1939) και Ο τρομοκράτης (Oklahoma Kid, 1939)). Αξιοσημείωτη είναι κι η συμμετοχή των Dead End Kids τα οποία την προηγούμενη χρονιά είχαν πρωταγωνιστήσει σε μια σειρά ταινιών της εταιρίας του Σάμιουελ Γκόλντγουιν με μεγάλη επιτυχία (με σημαντικότερη το Δρόμος χωρίς διέξοδο (The Dead End, 1937) του Γουίλιαμ Γουάιλερ). Η ταινία προτάθηκε για τρία βραβεία όσκαρ μεταξύ των οποίων και για Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου. Ο Κάγκνεϊ έχασε το βραβείο από το Σπένσερ Τρέισι που αναδείχτηκε νικητής για την ταινία Αδέσποτα νιάτα (Boys Town 1938). Ο σκηνοθέτης της ταινίας Μάικλ Κερτίζ βρέθηκε υποψήφιος για Όσκαρ Σκηνοθεσίας τόσο για το Κολασμένες ψυχές, όσο και για την ταινία Τέσσερα υπέροχα κορίτσια (Four Daughters, 1938) χάνοντας τελικά από τον Φρανκ Κάπρα που κέρδισε το τρίτο του Όσκαρ Σκηνοθεσίας για την ταινία Δεν θα τα πάρεις μαζί σου (You Can't Take It With You). Υποψηφιότητα: Σκηνοθεσίας – Μάικλ Κερτίζ Α’ Ανδρικού Ρόλου – Τζέιμς Κάγκνεϊ Πρωτότυπου Σεναρίου – Ρόουλαντ Μπράουν, Τζον Γουέξλεϊ και Πάτρικ ΝταφΗ ταινία ήταν μια από τις υποψήφιες για τη δεκάδα των καλύτερων γκανγκστερικών ταινιών που θεσπίστηκε από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου. Η ταινία στο imdb Η ταινία στο cine.gr