Δεμέστιχα Αχαΐας

Τα Δεμέστιχα είναι ορεινό χωριό της Αχαΐας και της πρώην Κοινότητας Λεοντίου, που από το 2011, με την εφαρμογή του Διοικητικού Προγράμματος «Καλλικράτης», αποτελεί δημοτική ενότητα του Δήμου Ερυμάνθου. Στα Δεμέστιχα σήμερα μένουν μόνιμα λίγες οικογένειες. Ωστόσο τους καλοκαιρινούς μήνες το χωριό αποτελεί προορισμό αναψυχής και ξεκούρασης των περισσότερων καταγόμενων από εκεί μόνιμων κατοίκων σε άλλες περιοχές.

 Βρίσκεται χτισμένο στο κεντρικό μέρος του νομού, σε υψόμετρο περίπου 750 μέτρων και σε απόσταση 40 χλμ. νοτιοανατολικά της Πάτρας και 50 χλμ. βορειοδυτικά των Καλαβρύτων. Για να φτάσει κανείς στα Δεμέστιχα από την περιοχή των Πατρών θα πρέπει να ακολουθήσει τον δρόμο που οδηγεί στα Καλάβρυτα. Στο ύψος του 30ου χλμ. της Επαρχιακής Οδού Πατρών-Καλαβρύτων (μέσω Χαλανδρίτσας) και συγκεκριμένα στη θέση Αγρίδι κοντά στην Καλάνιστρα στρίβει αριστερά και από εκεί και πέρα για να φθάσει στο χωριό πρέπει να διανύσει έναν επαρχιακό δρόμο μήκους σχεδόν 10 χλμ. Στα τέλη του 19ου αιώνα ο Γουστάβος Κλάους, ιδρυτής της ξακουστής ιστορικής οινοποιίας Αχάια Κλάους, συνεργάστηκε με τους κατοίκους του χωριού. Μετά από προτροπή του άρχισε η καλλιέργεια ασπρο-μαυροδάφνης και ροδίτη. Παράλληλα ιδρύθηκε στο χωριό εργοστάσιο οινοποιήσεως σταφυλιών, το οποίο υπάρχει έως σήμερα. Πριν από το 1940 τα αμπέλια του χωριού παρήγαγαν ετησίως 600-700 τόνους σταφυλιών. Στο εργοστάσιο υπήρχαν παλιά βαρέλια που χωρούσαν 4.000-5.000 οκάδες κρασί. Το 1937 έγινε ανακαίνιση του εργοστασίου, αντικαταστάθηκαν οι κάδες με δεξαμενές, οι πατητήρες με εκθλιπτικές μηχανές και ένα μεγάλο στιφτήρα (τρόκολο) για διευκόλυνση της επεξεργασίας των σταφυλιών. Σήμερα το κτίριο του εργοστασίου βρίσκετε υπό μερική κατάρρευση. Η δημογραφική εξέλιξη του οικισμού στον 21ο αιώνα είναι η εξής: Στις 20 Ιουλίου γιορτάζει η ενοριακή εκκλησία του χωριού, ο Προφήτης Ηλίας και κάθε χρόνο στις 19 και 20 Ιουλίου γίνεται στα Δεμέστιχα το παραδοσιακό πανηγύρι προς τιμή του προστάτη του χωριού. Στη κεντρική πλατεία του χωριού γίνεται μεγάλο γλέντι. Άφθονο φαγητό, ποτό, παραδοσιακά τραγούδια και χορός είναι τα στοιχεία που συνθέτουν το χαρακτήρα αυτής της τοπικής γιορτής. Ο «Σύλλογος των Απανταχού Δεμεστιχιωτών» ιδρύθηκε στις αρχές του 1973 στην Πάτρα, μετά από ενέργειες κατοίκων του χωριού. Συστάθηκε καταστατικό, το οποίο περιέχει συνολικά 21 άρθρα και στο οποίο καθορίζονται οι σκοποί του συλλόγου, τα ιδρυτικά μέλη και άλλα στοιχεία που αφορούν την σωστή λειτουργία του. Συγκεκριμένα ο σύλλογος έχει ως έδρα την Πάτρα και οι σκοποί του είναι κυρίως πολιτιστικοί. Οι βασικές επαγγελματικές ασχολίες των κατοίκων είναι η κτηνοτροφία και η γεωργία με πιο κύριο τομέα την αμπελοκαλλιέργεια. Τα εμφιαλωμένα κρασιά της Αχάια Κλάους, άσπρο και μαύρο με την ετικέτα «Δεμέστιχα», είναι προϊόντα της περιοχής του χωριού, έχουν διεθνή αναγνώριση και έχουν βραβευτεί σε πολλές εκθέσεις κατά το παρελθόν. Αποτελέσματα της Απογραφής Πληθυσμού-Κατοικιών 2011 που αφορούν στο Μόνιμο Πληθυσμό της Χώρας, Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, τχ. 2ο, φ. 3465 (28 Δεκεμβρίου 2012). Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001, Αθήνα 2004. ISBN 960-86704-8-9. Κωνσταντίνος Στεφ. Κολοβούρης, Τα Δεμέστιχα, Πάτρα, Μάιος 1981. Θεοδώρα Βασ. Φερμελή, Λίγα λόγια για τα Δεμέστιχα, Πάτρα, Νοέμβριος 2007. Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.