Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 1982

Το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου του 1982 ήταν η 12η διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου και διεξήχθη στην Ισπανία από τις 13 Ιουνίου μέχρι τις 11 Ιουλίου. Για πρώτη φορά στη διοργάνωση συμμετείχαν 24 εθνικές ομάδες, ενώ στις προηγούμενες διοργανώσεις (από το 1954 έως το 1966) συμμετείχαν 16 εθνικές ομάδες. Το τρόπαιο το κατάκτησε η Ιταλία νικώντας στον τελικό τη Δυτική Γερμανία με 3-1 σε ένα από τα καλύτερα Παγκόσμια Κύπελλα της ιστορίας. Με αυτό το τρόπαιο και φτάνοντας έτσι τα 3 συνολικά, η Ιταλία κατάφερε να ισοφαρίσει τότε τη Βραζιλία στις κατακτήσεις τροπαίων Παγκοσμίου Κυπέλλου.

 Η απόφαση για τον οικοδεσπότη του Παγκοσμίου Κυπέλλου 1982 πάρθηκε στις 6 Ιουλίου 1966, 16 χρόνια πριν την πραγματοποίηση των αγώνων. Ο λόγος ήταν ότι αποφασίστηκε η επιλογή διοργανωτή και για τα Παγκόσμια Κύπελλα του 1978 και 1974. Για τις διοργανώσεις του 1974 και του 1982 δήλωσαν ενδιαφέρον η Δυτική Γερμανία και η Ισπανία. Έτσι αποφασίστηκε χωρίς την διαδικασία κλήρωσης να διοργανώσει το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1974 η Γερμανία, αποσύροντας την υποψηφιότητα της για τη διοργάνωση του 1982, και η Ισπανία να αναλάβει τη διοργάνωση χωρίς ανθυποψήφιο. Στα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου 1982 συμμετείχαν 109 εθνικές ομάδες και διαγωνίστηκαν για τις 24 θέσεις που δόθηκαν για πρώτη φορά, αφού προηγουμένως υπήρχαν μόνο 16 εισιτήρια για την τελική φάση των Μουντιάλ. Οι 2 από τις 24 θέσεις καλύφθηκαν από την προηγούμενή νικήτρια Αργεντινή και την διοργανώτρια Ισπανία. Έκπληξη προκάλεσε ο αποκλεισμός της φιναλίστ των δύο προηγουμένων Παγκοσμίων Κυπέλλων (του 1974 και του 1978) Ολλανδίας. Για πρώτη φορά στη διοργάνωση συμμετείχαν 5 εθνικές ομάδες: Αλγερία, Καμερούν, Ονδούρα, Κουβέιτ και Νέα Ζηλανδία. Οι 24 ομάδες που εξασφάλισαν την συμμετοχή τους στην τελική φάση του Μουντιάλ του 1982 ήταν οι εξής: Για την τελική φάση χρησιμοποιήθηκαν τα εξής 17 στάδια: Η αύξηση του αριθμού των ομάδων διαφοροποίησε και τον τρόπο διεξαγωγής. Η πρώτη φάση περιείχε έξι ομίλους των τεσσάρων ομάδων και ακολουθούσε η δεύτερη φάση με τέσσερις ομίλους των τριών. Οι νικητές των τεσσάρων ομίλων θα σχημάτιζαν τα ημιτελικά και από εκεί και μετά επανήλθε η διαδικασία των ημιτελικών όπως ίσχυε και πριν το τη διοργάνωση του 1974. Στον 1ο όμιλο η Ιταλία κατάφερε να προκριθεί μόλις δεύτερη, πίσω από την Πολωνία, έχοντας τρεις ισοπαλίες και μόνο δύο γκολ (αποτελέσματα 0-0, 1-1 και 1-1). Στον 3ο όμιλο το Βέλγιο έκανε την έκπληξη, καθώς νίκησε 1-0 στην πρεμιέρα την παγκόσμια πρωταθλήτρια Αργεντινή. Το Βέλγιο τερμάτισε στην πρώτη θέση και δεύτερη προκρίθηκε η Αργεντινή του πρωτοεμφανιζόμενου Ντιέγκο Μαραντόνα. Η Ουγγαρία στον πρώτο της αγώνα πέτυχε τη μεγαλύτερη νίκη στην ιστορία όλων των Παγκοσμίων Κυπέλλων, ισοφαρίζοντας επίσης και το ρεκόρ διαφοράς τερμάτων, στη νίκη με 10-1 επί του Ελ Σαλβαδόρ (τα 10 γκολ είναι τα περισσότερα γκολ που έχει πετύχει μια ομάδα σε έναν αγώνα τελικής φάσης στην ιστορία των Παγκοσμίων Κυπέλλων της FIFA και παραμένει, επίσης, η μοναδική φορά που μια ομάδα έχει πετύχει διψήφιο αριθμό γκολ σε έναν αγώνα τελικής φάσης σε Παγκόσμιο Κύπελλο), αλλά μετά δεν κατάφερε κάτι άλλο και αποκλείστηκε.Στον 4ο όμιλο η Αγγλία προκρίθηκε εύκολα με τρεις νίκες. Δεύτερη τερμάτισε η Γαλλία που δυσκολεύτηκε, αν και είχε πιο ποιοτική ομάδα. Στον 5ο όμιλο η Βόρειος Ιρλανδία έκανε επίσης τρεις νίκες και ξεπέρασε τη διοργανώτρια Ισπανία, που δεν είχε αξιόμαχη ομάδα για κάτι υψηλό και τερμάτισε δεύτερη και με εμφανή βοήθεια από τους διαιτητές. Ειδικά μάλιστα στον καθοριστικό αγώνα με τη Γιουγκοσλαβία, που κέρδισε η Ισπανία με 2-1, ο διαιτητής κυριολεκτικά διαμόρφωσε το αποτέλεσμα.Στον 6ο όμιλο η Βραζιλία διέθετε παίκτες όπως οι Σόκρατες, Ζίκο, Φαλκάο, Έντερ, Σερέζο και Ζούνιορ. Οποιοσδήποτε προπονητής είχε έστω έναν από αυτούς στην ομάδα του θα ήταν ευχαριστημένος. Ο Τέλε Σαντάνα, ο ομοσπονδιακός τεχνικός της Βραζιλίας, τους είχε όλους, συν τους υπόλοιπους, στην εθνική ομάδα της χώρας που θεωρείτο το μεγάλο φαβορί για την κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου της Ισπανίας. «Προτιμώ να χάσω παίζοντας όμορφο ποδόσφαιρο παρά να κερδίσω παίζοντας άσχημα» ήταν η ενδεικτική δήλωση του ομοσπονδιακού τεχνικού. Οι παίκτες της ήταν ικανοί, με ισχυρές προσωπικότητες και η υψηλή τεχνική, στοιχεία που έδιναν εγγύηση για το πάντα ευπρόσδεκτο (αν όχι απαραίτητο) θέαμα σε τέτοιου επιπέδου διοργανώσεις. Ήταν η καλύτερη ομάδα των Βραζιλιάνων μετά το 1970 και ήταν, παράλληλα, μια ομάδα που όλοι, ανεξάρτητα από την εθνικότητα, λάτρευαν να βλέπουν στο γήπεδο. Το «γιατί», ευνόητο: «έκρυβαν» τη μπάλα. Αυτό, η «σελεσάο» θα το έδειχναν και στα γήπεδα της Ισπανίας, όπου θα άρχιζαν με δύσκολη νίκη επί της Σοβιετικής Ένωσης με 2-1 (βοήθησε όμως λίγο και ο Ισπανός διαιτητής) και στη συνέχεια θα σάρωναν Σκωτία και Νέα Ζηλανδία, και τις δύο με τέσσερα γκολ, προχωρώντας ακάθεκτοι προς τον τελικό. Ο αγώνας Σκωτία - Βραζιλία πάντως έμεινε στην ιστορία, καθώς κατά τη διάρκειά του δέκα κρατούμενοι απέδρασαν από τις φυλακές της Μπραζίλια. Οι φύλακες δεν τους κατάλαβαν, καθώς παρακολουθούσαν τον αγώνα.Στον 2ο όμιλο γράφτηκε μία από τις μελανότερες σελίδες του Παγκοσμίων Κυπέλλων, που έμεινε στην ιστορία ως «η ντροπή του Χιχόν». Η Δυτική Γερμανία και η Αυστρία έδωσαν τον τελευταίο αγώνα στο Χιχόν, μία ημέρα μετά το τέλος των αγώνων που έδωσε η Αλγερία, που αγωνίστηκε αξιόλογα (και μάλιστα είχε ξεκινήσει με μια νίκη - έκπληξη κατά της Δυτικής Γερμανίας με 2-1, μια από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις που έχουν συμβεί σε διοργανώσεις Παγκοσμίων Κυπέλλων). Έτσι γνώριζαν πολύ καλά ότι για να προκριθούν στην επόμενη φάση και οι δύο αρκούσε μια νίκη της Δυτικής Γερμανίας με 1-0 ή με 2-0 επί της Αυστρίας, κάτι που έγινε, με το μοναδικό γκολ να σημειώνεται μόλις στο 10′ μετά από έναν καταιγισμό επιθέσεων της Δυτικής Γερμανίας και στη συνέχεια οι δύο ομάδες να μην κάνουν καμία απολύτως φάση για γκολ, κλωτσώντας άσκοπα τη μπάλα επί 80 λεπτά, κάτω από σφοδρές αποδοκιμασίες των θεατών. Οι Ισπανοί θεατές κραύγαζαν διαρκώς «fuera, fuera» («έξω, έξω») και οι Αλγερινοί θεατές ανέμιζαν χαρτονομίσματα προς τους παίκτες, ενώ μάλιστα ένας Δυτικογερμανός οπαδός εξαγριώθηκε τόσο που έφτασε στο σημείο να κάψει ο ίδιος τη σημαία της χώρας του. Ο αγώνας αυτός ήταν και ο λόγος που από την επόμενη διοργάνωση η FIFA άλλαξε τον τρόπο διεξαγωγής, με τους τελευταίους αγώνες να διεξάγονται τις ίδιες ώρες και μέρες. Τον Ιανουάριο του 2007, ο Γερμανός παίκτης Χανς Πέτερ Μπρίγκελ παραδέχθηκε ότι ο αγώνας είχε προσυμφωνηθεί.Στη δεύτερη φάση των ομίλων, την πρόκριση για την τελική τετράδα πήρε από τον πρώτο όμιλο η Πολωνία, που ξεπέρασε τη Σοβιετική Ένωση στη διαφορά τερμάτων. Στον δεύτερο όμιλο, η Αγγλία δεν σημείωσε, αλλά ούτε και δέχθηκε γκολ από Δυτική Γερμανία και Ισπανία, 0-0 και στους δύο αγώνες. Έτσι, οι δυο τελευταίες έπαιξαν μεταξύ τους με νίκη 2-1 και πρόκριση των Δυτικογερμανών. Η Αγγλία αποκλείστηκε από τη διοργάνωση αήττητη. Για την ιστορία, αήττητες στην ίδια διοργάνωση έμειναν και η Ιταλία και το Καμερούν, το οποίο έπαιξε στον πρώτο γύρο στον ίδιο όμιλο με την Ιταλία, η οποία έφερε τρεις ισοπαλίες (αποτελέσματα 0-0, 1-1 και 1-1) και προκρίθηκε, ενώ το Καμερούν αποκλείστηκε με επίσης τρεις ισοπαλίες (αποτελέσματα 0-0, 0-0 και 1-1), λόγω διαφοράς αριθμού επιθετικών τερμάτων. Ωστόσο, το Καμερούν πέτυχε ένα γκολ στον αγώνα με το Περού (0-0) που ακυρώθηκε λανθασμένα ως οφσάιντ. Αν είχε μετρήσει, το Καμερούν θα είχε κερδίσει και η Ιταλία δεν θα είχε προκριθεί ποτέ στη δεύτερη φάση. Ο τρίτος όμιλος χαρακτηρίστηκε ως «όμιλος του θανάτου» και όχι άδικα, καθώς προέκυψε από την κακή πρώτη φάση της Ιταλίας και της Αργεντινής. Βραζιλία, Αργεντινή και Ιταλία ήταν οι τρεις ομάδες του ομίλου, όλες παγκόσμιες πρωταθλήτριες στο παρελθόν, οι τρεις από τις τέσσερις των ημιτελικών της προηγούμενης διοργάνωσης και από τα φαβορί για τον τίτλο. Όλοι περίμεναν τα πάντα να παιχτούν μεταξύ Βραζιλίας και Αργεντινής, όμως λογάριασαν χωρίς τους Ιταλούς που νίκησαν την Αργεντινή με 2-1, ενώ με 3-1 επικράτησαν και οι Βραζιλιάνοι (στον αγώνα κατά της Βραζιλίας, ο Μαραντόνα αποβλήθηκε με κόκκινη κάρτα. Για την ιστορία, ο Μαραντόνα έπαιξε και στους πέντε αγώνες της ομάδας του, χωρίς όμως να αγγίξει ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα απόδοσης) Στη Βραζιλία αρκούσε και η ισοπαλία, καθώς είχε καλύτερη διαφορά τερμάτων από τη «σκουάντρα ατζούρα». Αυτό, όμως, ήταν πρόβλημα για την ίδια και όχι για την αντίπαλό της. Ο Πάολο Ρόσι έκανε το 1-0 στο 5′, ο Σόκρατες το 1-1 στο 12′, ο Ρόσι το 2-1 στο 25′ και ο Φαλκάο το 2-2 στο 68′. Εκείνη τη στιγμή, οποιαδήποτε ομάδα, με βάση το ποδόσφαιρο όπως το ξέρουμε σήμερα, θα έπαιζε άμυνα. Θα γυρνούσε πιο πίσω. Θα κοιτούσε να κρατήσει το σκορ. Όχι εκείνη η Βραζιλία όμως, κάτι που της κόστισε: συνέχισε επιτιθέμενη και έχοντας σαφή αμυντικά προβλήματα δέχθηκε από τον Ρόσι το 3-2 στο 74′. Στα επόμενα χρόνια, στα επόμενα Παγκόσμια Κύπελλα, η «σελεσάο» άρχισε να μεταμορφώνεται από μια ομάδα που σκεφτόταν μόνο το θέαμα σε μια ομάδα που έβαλε τον πραγματισμό στο παιχνίδι της, στη σκέψη της. Όπως δεν ήταν τίποτα ξανά έτσι μετά τις 5 Ιουλίου 1982, μετά από εκείνο τον αγώνα την άλλαξε για πάντα. «Το όνειρο τελείωσε, και είναι κρίμα, γιατί ήταν ένα όμορφο όνειρο», ανήγγειλε ένα άρθρο των The New York Times μετά την ήττα της Βραζιλίας σε εκείνο τον αγώνα. Πολλοί ειδικοί έχουν χαρακτηρίσει την ομάδα της Βραζιλίας που διεκδίκησε τη δόξα στην Ισπανία το 1982 ως την καλύτερη ομάδα που δεν κέρδισε ποτέ το Παγκόσμιο Κύπελλο. Στον τέταρτο όμιλο η υπεροχή της Γαλλίας ήταν σαφής και η πρόκρισή της στον ημιτελικό ήρθε εύκολα. Στον πρώτο ημιτελικό, η Ιταλία χάρη σε δύο τέρματα του αναγεννημένου Πάολο Ρόσι επικράτησε εύκολα σχετικά της Πολωνίας, με 2-0. Ο δεύτερος ημιτελικός, ωστόσο, που έγινε στις 8 Ιουλίου του 1982, στο «Σάντσεθ Πιθχουάν» της Σεβίλλης και κάτω από υψηλή ζέστη και υγρασία, πραγματικά αξίζει να μνημονευτεί ιδιαίτερα, αφού έχει μείνει στην ιστορία ως ένας από τους πιο συγκλονιστικούς που έχουν διεξαχθεί σε Παγκόσμιο Κύπελλο. Οι Δυτικογερμανοί άνοιξαν το σκορ στο 17′, αλλά οι Γάλλοι ισοφάρισαν με πέναλτι του Μισέλ Πλατινί, έπειτα από ανατροπή του Ροστό από τον Φέρστερ. Η κανονική διάρκεια του αγώνα είχε αρκετή νευρικότητα στο μεγαλύτερο διάστημα και έληξε με 1-1 με αρκετές χαμένες ευκαιρίες στο τέλος του αγώνα και έτσι ακολούθησε παράταση. Οι Γάλλοι έβαλαν δύο γκολ και προηγήθηκαν με 3-1 στα πρώτα λεπτά της παράτασης, αλλά οι Γερμανοί επιβεβαίωσαν για ακόμα μία φορά πόσο μαχητικοί είναι, ισοφάρισαν σε 3-3, στέλνοντας το παιχνίδι στη διαδικασία των πέναλτι για πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού. Εκεί, η γερμανική ομάδα φάνηκε να έχουν πιο γερά νεύρα. Ο Γερμανός τερματοφύλακας Τόνι Σούμαχερ απέκρουσε δύο πέναλτι και έστειλε τη Δυτική Γερμανία στον τελικό με 5-4 στα πέναλτι, αν και κανονικά δεν θα έπρεπε να ήταν τότε στον αγωνιστικό χώρο, διότι πριν από αυτό, ο Σούμαχερ σε μία ακραία επικίνδυνη έξοδό του στο 57ο λεπτό έτρεξε και πήδηξε ψηλά στον αέρα και χτύπησε με τη λεκάνη του τον Πατρίκ Μπατιστόν στο κεφάλι, στέλνοντάς τον στο νοσοκομείο με εγκεφαλική διάσειση. Ο Μισέλ Πλατινί είπε αργότερα ότι νόμιζε ότι ο Μπατιστόν είχε πεθάνει, επειδή «δεν είχε σφυγμό και φαινόταν χλωμός». Ο Ολλανδός διαιτητής Τσαρλς Κόρβερ αντί να αποβάλλει τον Σούμαχερ και να καταλογίσει πέναλτι ως όφειλε, δεν έδωσε ούτε καν φάουλ και άφησε το παιχνίδι να εξελιχθεί, δίνοντας μόνο άουτ. Ο διαιτητής μετά τον αγώνα δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «έχασα τη φάση γιατί παρακολουθούσα τη μπάλα που νόμιζα ότι θα μπει γκολ. Δεν ήμουν σίγουρος τι συνέβη στη σύγκρουση των δύο παικτών». Ο αγώνας έμεινε στην ιστορία ως «η Νύχτα της Σεβίλλης».Στον μεγάλο τελικό, η Ιταλία έχασε πέναλτι στο 0-0, το ημίχρονο δεν είχε ιδιαίτερη ποιότητα και έληξε χωρίς τέρματα. Στη συνέχεια προηγήθηκε με 1-0 με ένα ακόμα γκολ του Πάολο Ρόσι, το έκτο συνεχόμενο για την ομάδα του, επίδοση που ισοφάρισε την επίδοση του Εουσέμπιο από τη διοργάνωση του 1966 και παραμένει ακατάρριπτο ρεκόρ. Η Δυτική Γερμανία μετά βγήκε μπροστά και βρέθηκε στην επίθεση, αλλά δεν ήταν δύσκολο για την υψηλού επιπέδου αμυντική γραμμή της Ιταλίας να ανταποκριθεί και στις αντεπιθέσεις σημείωσε άλλα δύο γκολ σηκώνοντας το τρόπαιο, πέρα από κάθε πρόβλεψη με βάση τις εμφανίσεις της στην πρώτη φάση των ομίλων. Ίσως κανένα παιχνίδι δεν συμβολίζει το πάθος του τουρνουά καλύτερα από τον πανηγυρισμό του Μάρκο Ταρντέλι μετά την επίτευξη του δεύτερου ιταλικού τέρματος στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου σε αυτόν τον αγώνα. Όλες οι ώρες που αναγράφονται είναι οι τοπικές ώρες Ισπανίας UTC +2 1ος Όμιλος 2ος Όμιλος 3ος Όμιλος 4ος Όμιλος 5ος Όμιλος 6ος Όμιλος 1ος Όμιλος 2ος Όμιλος 3ος Όμιλος 4ος Όμιλος 6 γκολ Πάολο Ρόσι5 γκολ Καρλ Χάινς Ρουμενίγκε4 γκολ Ζίκο Ζμπίγκνιεβ Μπόνιεκ3 γκολ Φαλκάο Αλέν Ζιρές Λάσλο Κις Τζέρι Άρμστρονγκ Η καλύτερη ενδεκάδα της διοργάνωσης σύμφωνα με τη FIFA ήταν η εξής: Μουντιάλ 1982 - Ισπανία Το τρόπαιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου Η γέννηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ζιλ Ριμέ - Ο εμπνευστής του Παγκοσμίου Κυπέλλου