Ουράνι Ρούμπο

Η Ουράνι Ρούμπο (20 Ιανουαρίου 1895 - 26 Μαρτίου 1936) ήταν Αλβανίδα φεμινίστρια, δασκάλα και θεατρική συγγραφέας. Ίδρυσε διάφορους συλλόγους που προωθούσαν τα δικαιώματα των Αλβανίδων γυναικών , οι σημαντικότερες από τους οποίες ήταν η Lidhja e Gruas (Ελληνικά: Ένωση Γυναικών), μία από τις πρώτες εξέχουσες φεμινιστικές οργανώσεις της Αλβανίας.

 Η Ρούμπο γεννήθηκε τον Δεκέμβριο του 1895 στη Στεγόπολη, ένα χωριό κοντά στο Αργυρόκαστρο στη νότια Αλβανία. Ο πατέρας της, ο Σπύρος Ρούμπο, ήταν δάσκαλος στα κοντινά χωριά και η μητέρα της, η Αθηνά, ήταν νοικοκυρά. Είχε τρία αδέλφια, τον Κόρνιλ, τον Θανάση και τον Ντίμιτερ, καθώς και μια αδελφή την Έμιλυ, η οποία ήταν δασκάλα στο δημοτικό σχολείο.Έλαβε στοιχειώδη εκπαίδευση και ολοκλήρωσε έξι τάξεις στο σχολείο των Φιλιατών, όπου ο πατέρας της εργάστηκε ως δάσκαλος. Ταυτόχρονα εξοικειώθηκε με τα έργα των Αλβανών λαογράφων και συγγραφέων. Ήξερε πώς να γράφει σε άπταιστα αλβανικά και ελληνικά και από την ηλικία των δεκαπέντε ετών άρχισε να διδάσκει η ίδια αλβανική λογοτεχνία. Από το 1910 η Ρούμπο παρακολούθησε ένα γυμνάσιο στα Ιωάννινα, αλλά η εκπαίδευσή της διακόπηκε εξαιτίας των των Βαλκανικών πολέμων. Κατά τη διάρκεια του πολέμου δίδαξε επίσης Ιταλικά και Γαλλικά. Από το 1916 έως το 1917 εργάστηκε στο Dhoksat, μια πόλη της νότιας Αλβανίας, ως καθηγήτρια της αλβανικής λογοτεχνίας, όπου προώθησε τη χρήση της αλβανικής γλώσσας. Από το 1917 έως το 1918 δίδαξε στο Mingul και στο Nokovë, ενώ το 1919 δίδαξε στη σχολή De Rada του Αργυρόκαστρου.Το 1919 ξεκίνησε μια πρωτοβουλία κατά του γυναικείου αναλφαβητισμού και της παράδοσης του περιορισμού των γυναικών σε συγκεκριμένα μέρη του νοικοκυριού. Το 1920 άνοιξε το σχολείο Koto Hoxhi, το οποίο πήρε το όνομά του από τον Koto Hoxhi. Το σχολείο Koto Hoxhi, ήταν ένα πενταετές δημοτικό σχολείο για κορίτσια, από όλα τα μέρη του Αργυρόκαστρου και όλων των θρησκειών. Λίγα χρόνια αργότερα έγινε διευθύντρια του σχολείου.Κατά την περίοδο του δημοκρατικού κινήματος στην Αλβανία από το 1921 έως το 1924, η Ρούμπο δημοσίευσε σε τοπικές εφημερίδες άρθρα σχετικά με τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι Αλβανίδες γυναίκες, ιδίως το ζήτημα της εκπαίδευσης. Την ίδια περίοδο ανέπτυξε μαθήματα κατάρτισης για γυναίκες όπως για το κέντημα, τη γεωργία, τη μουσική και την κηπουρική. Έγραψε και σκηνοθέτησε θεατρικές παραστάσεις και οργάνωσε σχολικές παραστάσεις για να ενθαρρύνει τα κορίτσια να συμμετάσχουν στη δημόσια ζωή. Στις 23 Νοεμβρίου 1920, με τους Hashibe Harshova, Naxhije Hoxha και Xhemile Balili ίδρυσαν στο Αργυρόκαστρο την Ένωση Γυναικών, μια από τις σημαντικότερες φεμινιστικές οργανώσεις της Αλβανίας που προωθούσε τη χειραφέτηση των γυναικών. Δημοσίευσαν μια ανακοίνωση στην εφημερίδα Drita, διαμαρτυρόμενες για τις κοινωνικές συνθήκες και τις διακρίσεις κατά των γυναικών. Το 1923 η Ρούμπο ξεκίνησε μια εκστρατεία μαζί με άλλες γυναίκες για το δικαίωμα των κοριτσιών να παρακολουθούν το λύκειο του Αργυρόκαστρου, όπως και τα αγόρια.Στις 25 Ιουλίου 1924, η Ρούμπο ίδρυσε τη φεμινιστική οργάνωση "Βελτίωση" (Përmirësimi), η οποία διοργάνωσε εκπαιδευτικά μαθήματα για γυναίκες διαφορετικών κοινωνικών καταστάσεων. Στις 4 Ιουλίου 1930, κατηγορήθηκε από τις αρχές ότι ενθάρρυνε μαθητές του σχολείου Koto Hoxhi να εμφανιστούν σε θεατρικά έργα. Απάντησε με ένα άρθρο στην εφημερίδα Δημοκρατία που κατήγγειλλε τις κατηγορίες ως παράλογες. Αν και υποστηρίχθηκε από την κοινή γνώμη σε ολόκληρη την Αλβανία, το υπουργείο Παιδείας την μετέφερε στην Αυλώνα, όπου εργάστηκε μέχρι το θάνατό της στις 26 Μαρτίου 1936. Έχουν γραφτεί δύο βιογραφίες της Ουράνι Ρούμπο. Η πρώτη δημοσιεύθηκε το 1977 και έχει τον τίτλο Urani Rumbo: Teacher of the People, ενώ η δεύτερη δημοσιεύθηκε το 2008 με τίτλο Ουράνι Ρούμπο, διακεκριμένη εργαζόμενη του αλβανικού σχολείου (Αλβανικά: Urani Rumbo punëtore e shquar e shkollës shqiptare).Την 1η Μαρτίου 1961, στην Ρούμπο απονεμήθηκε μετά το θάνατο της το μετάλλιο Mësuese e Popullit. Στη σύγχρονη εποχή ένα σχολείο στο Αργυρόκαστρο πήρε το όνομά της.