Εθνικό Πάρκο Ντάιτι

|Το Εθνικό Πάρκο Ντάιτι (αλβανικά: Parku Kombëtar i Malit të Dajtit‎) είναι ένα εθνικό πάρκο, που ιδρύθηκε το 1966 στην κεντρική Αλβανία και εκτείνεται σε μια έκταση 293,84 τετραγωνικών χιλιομέτρων από το 2006. Το πάρκο είναι 40 χιλιόμετρα ανατολικά της Αδριατικής θάλασσας και 26 χιλιόμετρα ανατολικά των Τιράνων. Η περιοχή βρίσκεται υπό την κοινή δικαιοδοσία μεταξύ της Αλβανικής Υπηρεσίας Προστατευόμενων Περιοχών (AKZM) και του Οργανισμού Πάρκων και Ψυχαγωγίας του Δήμου των Τιράνων (APR). Είναι δίπλα στο εθνικό πάρκο Στάμε Πάς (Shtamë Pass) στα βορειοδυτικά, το προστατευόμενο τοπίο Κράστε-Βεριόν (Kraste-Verjon) στα δυτικά, και το προστατευόμενο τοπίο Μάλι με Γκρόπα-Μπίζα-Μαρτανές (Mali me Gropa-Bizë-Martanesh) στα ανατολικά. Το πάρκο χαρακτηρίζεται από μια εξαιρετικά κατακερματισμένη, τραχιά τοπογραφία, που δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για μια μεγάλη ποικιλία οικοσυστημάτων και βιοποικιλότητας. Η Διεθνής Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN) έχει κατατάξει το πάρκο ως Κατηγορία II. Το πάρκο έχει αναγνωριστεί ως σημαντική περιοχή φυτών διεθνούς σημασίας από την Plantlife.Το 2019, άνοιξε το νέο κέντρο τουριστικών πληροφοριών Dajti Mt National Park, που βρίσκεται κοντά στους πύργους της τηλεόρασης και του ραδιοφώνου κατά μήκος του δρόμου SH47 στο Φούσε Ντάιτ (Fushe Dajt).Η περιοχή είναι γνωστή για το τελεφερίκ Dajti Ekspres και το Adventure Park, καθώς και τα παραδοσιακά παραδοσιακά εστιατόρια της περιοχής, που σερβίρουν τοπικά πιάτα σύμφωνα με την παράδοση της αργής κουζίνας.

 Ο ορεινός όγκος Ντάιτι, μια οροσειρά, που ανέρχεται σε υψόμετρο 1.613 μέτρων, περιλαμβάνει εκτός από το Ντάιτι, το Πρίσκα στα νότια, το Τουγιάνι στο κέντρο και το Μπράρι στα βόρεια. Οι ορειβάτες του βουνού μπορούν να δουν την πόλη των Τιράνων και τα βουνά της περιοχής. Λόγω της πανοραμικής θέας, αυτό το μέρος έχει χαρακτηριστεί ως το Μπαλκόνι των Τιράνων. Μία από τις κύριες πηγές νερού των Τιράνων, η λίμνη Μποβίλα, βρίσκεται στα βορειοανατολικά του Μπραρ με απόκρημνους βράχους και ένα φαράγγι. Στο άλλο άκρο του πάρκου κατά μήκος του ποταμού Ερζέν βρίσκεται το προϊστορικό σπήλαιο Πελλουμπάς, που βρίσκεται στο φαράγγι Σκοράνα, το οποίο έχει διαμορφωθεί από τον ποταμό. Ένα άλλο φυσικό αξιοθέατο είναι οι καταρράκτες Σενγκίνι, που βρίσκονται κοντά στο χωριό Σενγκιέργκι. Η ποικίλη γεωλογία και τοπογραφία του Ντάιτι είχαν ως αποτέλεσμα μια ποικιλία χλωρίδας και πανίδας. Εκτός από τα δάση και τα ορεινά τοπία με πολλά άγρια λουλούδια, προστατεύονται επίσης πολλά θηλαστικά. Το πάρκο κατοικείται από αγριογούρουνα, ευρασιατικό λύκο, κόκκινη αλεπού, λαγό της Ευρώπης, καφέ αρκούδα, σκίουρο και ευρωπαϊκή αγριόγατα. Στο κάτω μέρος των βουνών, η βλάστηση αποτελείται από θαμνώδεις εκτάσεις και ρείκι, μυρτιά και φραγκάρια . Η βαλανιδιά κυριαρχεί σε υψόμετρο περίπου 600-1.000 μ. και παρεμβάλλεται από δάση οξιάς και σφενδάμνου και μερικά κωνοφόρα πάνω από 1.000 μ. υψόμετρο. Η βραχώδης κορυφή έχει λίγη βλάστηση. Στη δεκαετία του 2010, η αποψίλωση των δασών έχει γίνει ένα σημαντικό πρόβλημα στο βουνό. Το καλοκαίρι του 2012 και την άνοιξη του 2019, δασικές πυρκαγιές έκαψαν 10 εκτάρια δασών στην κορυφή της Πρίσκα και εν μέρει το Ντάιτι το 2017, απαιτώντας από τις αρχές να τις σβήσουν μόνο με τη βοήθεια ελικοπτέρων. Η ζημιά ήταν εκτεταμένη στις κορυφές και μπορεί να φανεί καθαρά από τα Τίρανα. Οι δασικές πυρκαγιές συμβαίνουν συχνότερα κάθε χρόνο, ενώ οι υπεύθυνοι δεν καταδικάζονται.