Τζων Ρόνταμ Σπένσερ Στάνχοπ

Ο Τζων Ρόνταμ Σπένσερ Στάνχοπ (John Roddam Spencer Stanhope, 1829 – 1908) ήταν Άγγλος ζωγράφος, ο οποίος έδρασε στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Προερχόταν από μεσοαστική οικογένεια και σπούδασε στο Κολέγιο Κράιστ Τσερτς (Christchurch) της Οξφόρδης. Μαθήτευσε κοντά στο ζωγράφο Τζωρτζ Φρέντερικ Ουώτς (George Frederic Watts, 1817 - 1904) το 1850 και ταξίδεψε μαζί του το 1853 στην Ιταλία και στη Μικρά Ασία στα 1856 – 57. Μετά την επιστροφή του, προσκλήθηκε από τον Ντάντε Γκάμπριελ Ροσέτι (Dante Gabriel Rossetti) να συμμετάσχει στο πρόγραμμα τοιχογραφιών της Οξφόρδης. Στη δεκαετία του 1850 συνδέθηκε με τον κύκλο των Προραφαηλιτών καλλιτεχνών και ιδιαίτερα με τον Έντουαρντ Μπερν – Τζόουνς (Edward Burne – Jones, 1833 – 1898), η επιρροή του οποίου είναι εμφανής στο ζωγραφικό έργο του και με τον οποίο διατήρησε μια εφ’ όρου ζωής φιλία. Στις 10 Ιανουαρίου του 1859 παντρεύτηκε την Ελίζαμπεθ Κινγκ (Elizabeth King). Πέθανε στη Φλωρεντία στις 2 Αυγούστου 1908.

 Ο Σπένσερ Στάνχοπ εξέθεσε για πρώτη φορά έργα του το 1859 στη Βασιλική Ακαδημία (Royal Academy) και αργότερα στη Πινακοθήκη Γκρόσβενορ (Grosvenor Gallery). Όπως οι φίλοι του καλλιτέχνες, είχε ιδιαίτερη συμπάθεια για τους απλούς ανθρώπους και συχνά επέλεγε τα θέματά του, απεικονίζοντάς τους στο χώρο της δουλειάς, αν και με ένα τρόπο εξειδικευμένο. Στο έργο του «Ημέρα μπουγάδας» (Washing Day) απεικονίζει γυναίκες να πλένουν τα ρούχα τους στην ακροθαλασσιά, ενώ οι άντρες τους ασχολούνται με το ψάρεμα. Ο Σπένσερ Στάνχοπ είχε ιδιαίτερη αγάπη για το τοπίο της Τοσκάνης και την τέχνη της Φλωρεντίας, όπου έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Η επίδραση των Φλωρεντινών καλλιτεχνών είναι φανερή στο μεγάλων διαστάσεων πίνακά του «Τα ύδατα της Λήθης στα Ηλύσια Πεδία» (1880, Πινακοθήκη Τέχνης, Μάντσεστερ). Εδώ μια πομπή ανθρώπων, κάποιων νέων και κάποιων γέρων, βαδίζει μέσα σ’ ένα τοπίο με γυμνούς βράχους προς το ποτάμι της λησμονιάς. Άλλοι είναι φοβισμένοι, άλλοι απελπισμένοι. Στην άλλη πλευρά του πίνακα, ξαναεμφανίζονται εξαγνισμένοι και αναγεννημένοι, χορεύοντας στα Ηλύσια Πεδία, ανάμεσα σε λουλούδια και δέντρα. Στο φόντο του πίνακα εικονίζεται η πόλη της Φλωρεντίας, στεφανωμένη με χρυσές ανταύγειες. Σ’ ένα άλλο έργο του, τον «Πειρασμό της Εύας» (1877, Πινακοθήκη Τέχνης, Μάντσεστερ), απεικονίζει τον Όφη στον Κήπο της Εδέμ να ψιθυρίζει στο αυτί της γυμνής Εύας, καθώς αυτή προκλητικά στέκεται κάτω από το Δέντρο της Γνώσης. Το έργο αυτό δείχνει έντονη την επίδραση της Φλωρεντινής Σχολής ζωγραφικής. Το αριστούργημα όμως του Σπένσερ Στάνχοπ είναι ο πίνακας «Έρωτας και Κόρη» (1877, Love and the Maiden), όπου ο θεός του έρωτα ξελογιάζει μια νεαρή κοπέλα σ’ ένα δάσος κοντά στην ακροθαλασσιά. Τα φυλλώματα και τα λουλούδια είναι τυπικά της προραφαηλιτικής τεχνικής. Το θέμα του πίνακα ανήκει στην αποκαλούμενη «αισθητική περίοδο» της ζωγραφικής, που σ’ αυτή πρωταγωνιστούσε ο προραφαηλίτης ζωγράφος Ροσέτι. Μεταξύ πολλών άλλων έργων του Σπένσερ Στάνχοπ, περιλαμβάνονται: «Πηνελόπη» (1849), «Ρομπέν των Μοντέρνων Καιρών» (1860), «Ιουλιέτα και η τροφός της» (εκθ. 1863), «Πρόκρις και Κέφαλος» (εκθ. 1872), «Νύχτα» (1878), «Η Σουλαμίτις» (περ. 1883), «Χάρος και Ψυχή» (περ. 1883), «Τα πεύκα του Βιαρέτζιο» (εκθ. 1888), «Φλώρα» (1889), «Η Φυγή» (περ. 1900) κ. ά. Julian Treuherz: “Pre-Raphaelite Paintings”, pp. 119 - 122, Manchester City Art Gallery, Manchester, England, 1993. Edmund Swinglehurst: “The Art of the Pre-Raphaelites”, pp. 44 - 47, Parragon Book Service Limited, London, 1994. Πολυμέσα σχετικά με το θέμα John Roddam Spencer Stanhope στο Wikimedia Commons