Ασπασία Μάνου

Η Ασπασία Μάνου (1896-1972), βασιλική σύζυγος του Αλεξάνδρου Α΄ των Ελλήνων, γεννήθηκε στην Αθήνα στις 4 Σεπτεμβρίου 1896. Ήταν κόρη του Πέτρου Μάνου και της Μαρίας Αργυροπούλου, εγγονής του Περικλή Αργυρόπουλου. Η οικογένεια της Ασπασίας είχε τίτλους που την κατέτασσαν στην τότε αριστοκρατία. Και από τις δύο πλευρές είχε ρίζες Φαναριώτικες (με απώτερη καταγωγή από την Καστοριά της Μακεδονίας), που έφθαναν μέχρι τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Η μητέρα της είχε διαζευχθεί τον Πέτρο Μάνο, από τον οποίο είχε αποκτήσει και μία άλλη κόρη, τη Ρωξάνη. Πολύ αργότερα ο Μάνος θα νυμφευτεί -για δεύτερη φορά- μία καλλονή της Αθήνας, τη Σοφία Τομπάζη, εγγονή του Γεωργίου Τομπάζη. Απέκτησαν την -κατά είκοσι χρόνια νεότερη- ετεροθαλή αδελφή της Ασπασίας, την κορυφαία χορογράφο Ραλλού Μάνου.

 Το ειδύλλιό της με τον μετέπειτα Βασιλιά Αλέξανδρο άρχισε το 1915. Τον Σεπτέμβριο του επόμενου έτους, όταν εκείνος της υποσχέθηκε γάμο, πολύ τολμηρό για την εποχή, δεν φανταζόταν ότι επρόκειτο να γίνει Βασιλιάς. Εκείνος όμως ήταν αποφασισμένος να τηρήσει την υπόσχεσή του, παρά την άρνηση του πατέρα του Κωνσταντίνου Α', ο οποίος τότε βρισκόταν στην εξορία, αλλά και στους δισταγμούς του Ελευθερίου Βενιζέλου, ο οποίος επιδίωκε τον γάμο του Αλέξανδρου με την Βασιλική Πριγκίπισσα της Αγγλίας. Η τέλεση του μοργανατικού γάμου έγινε το φθινόπωρο του 1919. Η ρομαντική ιστορία είχε δραματικό τέλος με τον τραγικό θάνατο του Βασιλιά Αλέξανδρου στις 25 Οκτωβρίου 1920. Η μητέρα του Βασίλισσα Σοφία εθλίβη βαθύτατα, είναι δε χαρακτηριστικό ότι χάρη στην επιμονή της η τελευταία πράξη που υπέγραψε ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄ και από τα πρώτα διατάγματα του Βασιλιά Γεωργίου Β΄ το 1922 ήταν η αναγνώριση του γάμου εκείνου. Χρειάστηκε εν τούτοις να περάσουν δέκα και πλέον έτη για την νομική τακτοποίηση στα τέλη του 1936. Απέκτησε με τον Βασιλιά Αλέξανδρο μία θυγατέρα (γεννήθηκε πέντε μήνες μετά τον θάνατό του), την Πριγκίπισσα Αλεξάνδρα (25 Μαρτίου 1921 - 30 Ιανουαρίου 1993), η οποία παντρεύτηκε τον Βασιλιά Πέτρο Β΄ της Γιουγκοσλαβίας (1923-1970), ο οποίος βασίλευσε μετά από τη δολοφονία του πατέρα του (1934), Βασιλιά Αλέξανδρου Α΄ της Γιουγκοσλαβίας, με Αντιβασιλέα τον Πρίγκιπα Παύλο. Όταν ο Αντιβασιλέας το 1941 συνεννοήθηκε με τον Χίτλερ, προκάλεσε εξέγερση του λαού. Ο Πέτρος ανέλαβε τότε επίσημα ως Βασιλιάς (είχε συμπληρώσει τα 18 έτη), αλλά μετά τη γερμανική εισβολή αναγκάστηκε να καταφύγει στην Αγγλία. Εκεί, το 1944, νυμφεύθηκε την κόρη της Ασπασίας Μάνου και του Βασιλιά Αλέξανδρου Α΄ και απέκτησαν τον σημερινό διεκδικητή του σερβικού θρόνου, Πρίγκιπα Διάδοχο Αλέξανδρο Β΄ της Σερβίας. Η Ασπασία με την επιβολή της Δικτατορίας το 1967, έφυγε μαζί με τη κόρη της και έζησε στην Ιταλία και την Αγγλία. Πέθανε στη Βενετία της Ιταλίας στις 7 Αυγούστου 1972 και τα οστά της, μαζί με αυτά της κόρης της Αλεξάνδρας, μεταφέρθηκαν και ενταφιάστηκαν στο βασιλικό κοιμητήριο στο Τατόι, το 1993, από τον εγγονό της, Πρίγκιπα Διάδοχο της Σερβίας, Αλέξανδρο Β΄. Gelardi, Julia (2006), Born to Rule : Granddaughters of Victoria, Queens of Europe, Headline Review (ISBN 0-7553-1392-5) Llewellyn Smith, Michael (1998), Ionian Vision : Greece in Asia Minor 1919–1922, London, Hurst & Co (ISBN 1-85065-413-1) Mateos Sainz de Medrano, Ricardo (2004), La Familia de la Reina Sofίa, La Dinastίa griega, la Casa de Hannover y los reales primos de Europa, Madrid, La Esfera de los Libros (ISBN 84-9734-195-3) Palmer, Alan and of Greece, Michael (1990), The Royal House of Greece, Weidenfeld Nicolson Illustrated (ISBN 0-297-83060-0) Van der Kiste, John (1994), Kings of the Hellenes: The Greek Kings, 1863–1974, Sutton Publishing (ISBN 0-7509-2147-1) Vickers, Hugo (2000), Alice, Princess Andrew of Greece, London, Hamish Hamilton (ISBN 0-241-13686-5) Αλέξανδρος, Χρήστος Ζαλοκώστας, Εκδόσεις Άλφα, Ι.Μ.Σκαζίκη χ.χ. Αλέξανδρος και Ασπασία, Αλέξανδρος Ζαούσης, Εκδόσεις Ωκεανίδα, Αθήνα 2000, ISBN 960-410-170-6