Αυτογκόλ

Αυτογκόλ (αγγλικά: οwn goal) στο ποδόσφαιρο και στα ομαδικά αθλήματα που ισχύει η επίτευξη τέρματος (γκολ), ονομάζεται η περίπτωση κατά την οποία παίκτης προωθεί την μπάλα στην εστία (αλλιώς τέρμα) της δικής του ομάδας. Αποτελεί, σχεδόν πάντα, ατυχές συμβάν και προκαλείται από την αποτυχημένη προσπάθεια του αμυνόμενου να αποκρούσει ή να μεταβιβάσει τη μπάλα. Η λέξη χρησιμοποιείται μεταφορικά για κάθε ενέργεια κάποιου που προκαλεί ζημιά στον εαυτό του ή τον κύκλο του (οικογένεια, επιχείρηση κλπ).

 Το αυτογκόλ μετρά υπέρ της αντίπαλης ομάδας, ανεξάρτητα από την πρόθεση του σκόρερ. Δεν κατακυρώνεται, όμως, αυτογκόλ μέσω της εκτέλεσης από αυτόν πλαγίου άουτ, κόρνερ, φάουλ ή άουτ, δηλαδή απευθείας (χωρίς την παρέμβαση αντιπάλου) από τις λεγόμενες «στημένες» φάσεις. Στις περιπτώσεις αυτές ο διαιτητής ακυρώνει το τέρμα και υποδεικνύει εκτέλεση κόρνερ υπέρ των επιτιθέμενων. Δεν έχει σημασία εάν ο ποδοσφαιριστής που σημείωσε το αυτογκόλ, έχει προηγουμένως παραβιάσει κάποιο κανονισμό, π.χ. εάν άγγιξε τη μπάλα με το χέρι ή έσπρωξε αντίπαλο. Ο διαιτητής κατακυρώνει το τέρμα, θεωρώντας ότι υφίσταται πλεονέκτημα υπέρ της επιτιθέμενης ομάδας (ενώ εάν το ακύρωνε για να τιμωρήσει την προηγηθείσα παράβαση, θα ευνοούσε τον παίκτη που υπέπεσε τόσο σε αυτή, όσο και στο αυτογκόλ). Σύμφωνα με την τελευταία αναθεώρηση των Κανονισμών Ποδοσφαίρου, δεν λογίζεται αυτογκόλ όταν σε ενέργεια επιτιθεμένου η μπάλα καταλήγει στο τέρμα μέσω αλλαγής πορείας σε σώμα αμυνόμενου ή τερματοφύλακα. Το τέρμα πιστώνεται στον παίκτη που επιχείρησε την αρχική ενέργεια. Το πρώτο αυτογκόλ σε συνάντηση πρωταθλήματος συλλόγων σημειώθηκε το Σάββατο 8 Σεπτεμβρίου 1888, από τον Γκέρσομ Κοξ των φιλοξενούμενων στο ντέρμπι της κεντρικής Αγγλίας Γούλβερχαμπτον Γουόντερερς–Άστον Βίλα 1-1. Το γεγονός που το καθιστά περισσότερο ιδιαίτερο, είναι ότι αποτελεί και το πρώτο τέρμα κατά την εναρκτήρια αγωνιστική του πρώτου αγγλικού πρωταθλήματος, και άρα ότι ήταν το πρώτο τέρμα σε αναγνωρισμένο εθνικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου.Ο κεντρικός αμυντικός και διεθνής Βορειοϊρλανδός Κρις Νίκολ, αρχηγός της Άστον Βίλα (πάλι) το Μάρτιο του 1976, έδωσε δύο φορές με αυτογκόλ το προβάδισμα στη Λέστερ Σίτι και άλλες δύο ισοφάρισε, σημειώνοντας και τα 4 τέρματα κατά την ισοπαλία 2-2 στο γήπεδο της δεύτερης για την Α' κατηγορία Αγγλίας.Στις 2 Ιουλίου 1994, ο 27χρονος Κολομβιανός και επίσης κεντρικός αμυντικός Αντρές Εσκομπάρ (Andrés Escobar) δολοφονήθηκε με 6 πυροβολισμούς δίπλα στο αυτοκίνητό του, ένα 10ήμερο έπειτα από αυτογκόλ του στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου των ΗΠΑ. Η ήττα με 1-2 από τους διοργανωτές, είχε ως συνέπεια τον αποκλεισμό της εθνική Κολομβίας από τον πρώτο γύρο της διοργάνωσης και πιθανότατα μεγάλα χαμένα ποσά σε παράνομο στοιχηματισμό.Ο Βέλγος αμυντικός Σταν βαν ντεν Μπούις (Stan Van Den Buys) κατέχει το πλέον αξιοπερίεργο ρεκόρ, με 3 αυτογκόλ κατά τη συνάντηση ΡΣΚ Άντερλεχτ–Γκερμινάλ Έκερεν 4-2 για την Α' κατηγορία του βελγικού πρωταθλήματος. Ήταν προπαραμονή Χριστουγέννων του 1995, στο τελευταίο από τα 23 χρόνια καριέρας του 38ετούς, τότε, ποδοσφαιριστή, ο οποίος αργότερα διετέλεσε βοηθός προπονητή του συλλόγου.Για την τελευταία αγωνιστική των πλέι οφ στην Α' κατηγορία του πρωταθλήματος Μαδαγασκάρης το 2002, η Αντεμά Αναλαμανγκά νίκησε την Σταντ Ολιμπίκ Λ'Εμίρν με σκορ 149-0, όλα αυτογκόλ. Η Λ'Εμίρν έβαλε επίτηδες 149 αυτογκόλ για να διαμαρτυρηθεί για τον καταλογισμό πέναλτι στο προηγούμενο παιχνίδι τους, με το οποίο ισοφαρίστηκαν 2-2 προς το τέλος του αγώνα, χάνοντας τις ελπίδες διατήρησης του τίτλου. Οι νικητές (και τελικά πρωταθλητές) δεν απέκτησαν ποτέ κατοχή της μπάλας και πολλοί θεατές (κάποιοι ήδη από το ημίχρονο, όταν το σκορ είχε φτάσει ήδη 75-0) απαίτησαν επιστροφή του χρηματικού αντιτίμου του εισιτηρίου τους. Η ομοσπονδία της Μαδαγασκάρης επέπληξε και τους 22 παίκτες, ενώ επέβαλλε ποινές στον προπονητή, τον τερματοφύλακα (και αρχηγό στην εθνική τους) και άλλους τρεις της Λ'Εμίρν, ενώ ο διαιτητής (αν και κυκλοφόρησαν τότε έντονες φήμες ότι είχε πληροφορηθεί εκ των προτέρων τι επρόκειτο να συμβεί) δεν τιμωρήθηκε. Εντούτοις, το αποτέλεσμα δεν ακυρώθηκε, καθώς ο διαιτητής δεν είχε διακόψει την «αναμέτρηση», θέτοντας έτσι τα νέα ρεκόρ επίτευξης και διαφοράς τερμάτων σε καταγεγραμμένους αγώνες στην παγκόσμια ποδοσφαιρική ιστορία.Ελληνικό ρεκόρ Κατά τη συνάντηση Πανιώνιος–ΟΦΗ 2-1 για την 3η αγωνιστική της Superleague στις 17 Σεπτεμβρίου 2012, όλα τα τέρματα σημειώθηκαν με αυτογκόλ, γεγονός που αποτελεί ρεκόρ για το ελληνικό πρωτάθλημα από την καθιέρωση της Α' εθνικής Κατηγορίας τη σεζόν 1959 - 1960.