Μάχη του Κισάκι

Η Μάχη του Κισάκι (Αγγλικά: Battle of Kisaki), ήταν μια αντιπαράθεση μεταξύ των δυνάμεων της Γερμανίας και της Ένωσης Νοτίου Αφρικής κοντά στην πόλη Κισάκι της Γερμανικής Ανατολικής Αφρικής, στις 7-11 Σεπτεμβρίου 1916.

 Ο Πάουλ Έμιλ φον Λέτοβ-Φόρμπεκ διορίστηκε ως στρατιωτικός διοικητής της Γερμανικής Αποικιακής δύναμης, γνωστής ως δύναμη προστασίας Schutztruppe (αποικιακή δύναμη), στη Γερμανική Ανατολική Αφρική στις 13 Απριλίου 1914. Με το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τον Αύγουστο του 1914, αγνόησε τις εντολές του Βερολίνου και του Κυβερνήτη του και άρπαξε την πρωτοβουλία να επιτεθεί στη Βρετανική πόλη Ταβέτα (στην Κένυα). Αφού απέκρουσαν την επίθεση του υποστράτηγου Aitken στην Τάνγκα και το Λονγκίντο το Νοέμβριο του 1914, συγκέντρωσε τις δυνάμεις και τις προμήθειές του και κινήθηκε να παρενοχλήσει τις Βρετανικές σιδηροδρομικές επικοινωνίες στην Ανατολική Αφρική, βοηθώντας έτσι τη Γερμανική πολεμική προσπάθεια, με το να υπάρχουν απασχολημένα στην Ανατολική Αφρική, όσο το δυνατόν περισσότερα Βρετανικά στρατεύματα. Τελικά, ο φον Λέτοβ-Φόρμπεκ κατάφερε να συγκεντρώσει μια δύναμη περίπου 12.000 στρατιωτών, οι περισσότεροι εκ των οποίων ήσαν εγγενείς Askari, υπό την ηγεσία ενός αξιωματικού σώματος, υψηλών κινήτρων, τόσο Γερμανικής καταγωγής όσο και προέλευσης από τους Askari. Το 1916, ο φον Λέτοβ-Φόρμπεκ είχε κατορθώσει να παρενοχλεί με επιτυχία τον Βρετανικό Κεντρικό Σιδηρόδρομο στην Ουγκάντα, χωρίς να αναγκαστεί σε συμπλοκή, την οποία ήταν βέβαιο πως θα έχανε, καθώς υστερούσε αριθμητικά, σε απελπιστικό βαθμό. Αφού εγκατέλειψε το Νταρ ες Σαλαάμ στους Βρετανούς, υπαναχώρησε σε μια τοποθεσία στα Ουλουγκούρου Όρη, η οποία ήταν εύκολα υπερασπίσημη. Ο φον Λέτοβ-Φόρμπεκ σχεδίαζε να κάνει μια στάση εκεί, επιτρέποντας στις προμήθειές του να μετακινηθούν νοτίως, πριν μεταβεί εκεί ο ίδιος με την κύρια δύναμη. Ο Στρατηγός Γιαν Σματς αποδέσμευσε την 3η Μεραρχία Πεζικού, υπό την ηγεσία του Coen Brits και της 1ης Έφιππης Ταξιαρχίας, με επικεφαλής τον Nussey από την κύρια δύναμη της Νότιας Αφρικής στην Κεντρική Σιδηροδρομική Γραμμή και είχε σχεδιάσει ότι η έφιππη μεραρχία θα μπορούσε να υπερφαλαγγίσει τις Γερμανικές δυνάμεις, ενώ όταν η 3η Μεραρχία Πεζικού συνεπλάκη με τον εχθρό, παράλειψε να λάβει υπόψη της, το τραχύ-πετρώδες έδαφος. Τα γερμανικά Schutztruppen προετοίμασαν αμυντικές θέσεις έξω από την πόλη Κισάκι. 200 άνδρες τοποθετήθηκαν πέριξ της πόλης, 1.000 άνδρες κρατήθηκαν ως κινητή εφεδρεία στα δυτικά της, ενώ, άλλοι 1.000 άνδρες κρατήθηκαν ως εφεδρεία στην άλλη πλευρά του όρους. Στις 7 Σεπτεμβρίου 1916, η 3η Μεραρχία Πεζικού πραγματοποίησε μετωπική επίθεση στις αμυντικές θέσεις των Schutztruppen. Το Γερμανικό Πεδινό Πυροβολικό και ο οπλισμός 4,1 ιντσών (100 mm), που είχε διασωθεί από το SMS Königsberg, κατέστρεψε τους σχηματισμούς της Νοτίου Αφρικής. Η 1η Έφιππη Ταξιαρχία, αποπειράθηκε να ελιχθεί πλευρικά και ετοιμάστηκε να επιτεθεί στις Γερμανικές θέσεις. Ωστόσο, το επισφαλές έδαφος και η απώλεια της ασύρματης σύνδεσης με την 3η Μεραρχία Πεζικού, είχε ως αποτέλεσμα να φτάσουν στις 8 Σεπτεμβρίου. Η εφεδρεία του φον Λέτοβ-Φόρμπεκ ήταν τοποθετημένη σε καλή θέση να πλήξει το ιππικό με πυροβόλα και τουφέκια και οι Νοτιοαφρικανοί άλλαξαν πορεία. Ο Σματς ανακάλεσε την επίθεση στις 11 Σεπτεμβρίου και απέσυρε τις δυνάμεις του στον Κεντρικό Σιδηρόδρομο. Ο φον Λέτοβ-Φόρμπεκ είχε κερδίσει αρκετό χώρο για να ανασάνει, από τις βρετανικές δυνάμεις που τον κατεδίωκαν. Έτσι, στις 14 Σεπτεμβρίου εγκατέλειψε το Κισάκι και προχώρησε τις δυνάμεις του νοτίως, προκειμένου να δημιουργήσει μια νέα βάση στο Μπέχο-Μπέχο. (Αγγλικά) Askaris, Asymmetry, and Small Wars:Operational Art and the German East African Campaign, 1914-1918 A MONOGRAPH by Major Kenneth P. Adgie (Αγγλικά) The First World War in Africa, by Hew Strachan. Oxford University Press, 2004. (ISBN 978-0-19-925728-7)