Ιικό φορτίο

Ιικό φορτίο είναι η συγκέντρωση ενός ιού στο αίμα ενός οργανισμού, η ποσότητα δηλαδή των αντιγράφων του ιού ανά μονάδα όγκου (ml) του αίματος. Τα δύο σωματικά υγρά από τα οποία μετράται το ιικό φορτίο είναι τα πτύελα και το πλάσμα του αίματος.

 Η ανίχνευση του ιού γίνεται μέσω του DNA ή του RNA του, του γενετικού υλικού δηλαδή του ιού που κυκλοφορεί στο αίμα του οργανισμού. Ένας ιός είναι ανιχνεύσιμος όταν υπάρχουν τουλάχιστο 20 αντίγραφά του ανά χιλιοστόλιτρο στον ορό ή το πλάσμα του αίματος, στις συνήθεις όμως εξετάσεις το κατώφλι ανίχνευσης είναι μεγαλύτερο, 60 αντίγραφα ανά ml.Σε μια μελέτη ανασκόπησης του 2010 από τους Puren et al., οι τεχνικές ανίχνευσης του ιού και μέτρησης του ιικού φορτίου κατατάσσονται σε τρεις τύπους: (1) τεχνικές ενίσχυσης του νουκλεϊκού οξέος (NATs ή NAATs) που διατίθενται στο εμπόριο στις Ηνωμένες Πολιτείες με έγκριση της Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ή στην αγορά του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) με τη σήμανση CE, (2) τεχνικές ΝΑΤ εγχώριας παραγωγής, και (3) τεχνικές που δε βασίζονται σε νουκλεϊκό οξύ. Υπάρχουν πολλές διαφορετικές μοριακές μέθοδοι ενίσχυσης νουκλεϊκών οξέων για τον ποσοτικό προσδιορισμό του ιικού φορτίου. Με βάση το αρχικό υλικό που χρησιμοποιείται για την ενίσχυση, οι μοριακές μεθόδοι μπορούν να χωριστούν σε τρεις ομάδες: Τεχνικές ενίσχυσης του στόχου, όπου χρησιμοποιείται το ίδιο το νουκλεϊκό οξύ. Μερικές από τις πιο κοινές μεθόδους είναι: Η μέθοδος αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (PCR) για την ενίσχυση του DNA in vitro, η οποία χρησιμοποιεί ένα πρότυπο DNA, πολυμεράση, ρυθμιστικά διαλύματα, εκκινητές και νουκλεοτίδια για τον πολλαπλασιασμό του ιού στο δείγμα αίματος. Η μέθοδος αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης με αντίστροφη μεταγραφάση (RT-PCR) είναι μια παραλλαγή της PCR που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον ποσοτικό προσδιορισμό του ιικού RNA. Το RNA χρησιμοποιείται ως αρχικό υλικό για αυτήν τη μέθοδο και μετατρέπεται σε δίκλωνο DNA, με τη χρήση του ενζύμου αντίστροφη μεταγραφάση (RT). Η μέθοδος αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης πραγματικού χρόνου (real-time PCR). Η R-T PCR, σε αντίθεση με τη συμβατική PCR, επιτρέπει την ποσοτικοποίηση του DNA μέσα σε ένα μεγάλο δυναμικό εύρος. Τα στάδια της ενίσχυσης και της ανάλυσης πραγματοποιούνται μέσα σε κλειστό σωλήνα, ώστε να μη χρειάζονται περαιτέρω τεχνικές ανίχνευσης και ποσοτικού προσδιορισμού των προϊόντων ενίσχυσης. Η μέθοδος ενίσχυσης αλληλουχίας νουκλεϊκών οξέων (NASBA) είναι μια παραλλαγή της PCR. Το RNA χρησιμοποιείται ως στόχος και δημιουργείται αντίγραφο DNA. Το αντίγραφο DNA μετά μεταγράφεται σε RNA και ενισχύεται. Ειδική τεχνική ενίσχυσης του ιχνηθέτη, όπου χρησιμοποιούνται συνθετικοί ιχνηθέτες που συνδέονται κατά προτίμηση με μια αλληλουχία στόχο. Οι ιχνηθέτες στη συνέχεια ενισχύονται. Τεχνική ενίσχυσης του σήματος, όπου χρησιμοποιούνται μεγάλες ποσότητες σήματος που συνδέονται με έναν μη ενισχυμένο στόχο που υπήρχε αρχικά στο δείγμα. Μια μέθοδος που συνήθως χρησιμοποιείται είναι η μέθοδος ενίσχυσης του σήματος διακλαδιζόμενου DNA (bDNA), όπου χρησιμοποιείται είτε DNA είτε RNA ως στόχος. Το ιικό φορτίο είναι σημαντικό να μετράται τακτικά σε σοβαρές περιπτώσεις όπως η μόλυνση με τον ιό HIV, που μπορεί να οδηγήσει σε AIDS, όταν το ιικό φορτίο ξεπεράσει ένα όριο. Σε άλλες περιπτώσεις όπως αυτής του ιού της ηπατίτιδας C, όταν ο ιός δεν είναι πλέον ανιχνεύσιμος (50C/ml) ο ασθενής θεωρείται πως έχει θεραπευθεί.Επί του παρόντος, είναι διαθέσιμες διαγνωστικές τεχνικές ρουτίνας για τη μέτρηση του ιού HIV-1, του κυτταρομεγαλοϊού, τον ιού της ηπατίτιδας Β και του ιού της ηπατίτιδας C. Η παρακολούθηση του ιικού φορτίου για τον ιό HIV παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη θεραπεία ατόμων με HIV, καθώς αυτό συζητείται συνεχώς στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του HIV / AIDS. Ένα μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο δεν συνεπάγεται έλλειψη μόλυνσης. Οι θετικοί στον HIV ασθενείς σε μακροχρόνια αντιρετροϊκή θεραπεία μπορεί να παρουσιάσουν μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο στις περισσότερες κλινικές δοκιμασίες, καθώς η συγκέντρωση των σωματιδίων του ιού είναι κάτω από το όριο ανίχνευσης (LOD).