Διεθνές Κέντρο Ερευνών επί του Αναρχισμού (Λωζάνη)

Το Διεθνές Κέντρο Ερευνών επί του Αναρχισμού (γαλλικά: Centre International de Recherches sur l'Anarchisme ή CIRA) της Λωζάνης ιδρύθηκε το 1957 στη Γενεύη της Ελβετίας. Πρόκειται για την μεγαλύτερη, βάσει του συνολικού αριθμού των φιλοξενούμενων εγγράφων, εξειδικευμένη βιβλιοθήκη στην Ευρώπη επί του τομέα του αναρχισμού.

 Η βιβλιοθήκη φιλοξενούσε, στα τέλη του 2018, περίπου 25.000 συγγραφικά έργα (φυλλάδια, μονογραφίες, πανεπιστημιακές εργασίες) και 4.000 περιοδικά, εκ των οποίων 100 εξακολουθούν να υφίστανται. Το σύνολο της συγκεκριμένης συλλογής είναι καταλογογραφημένο, εντός σχετικού καταλόγου ο οποίος, από το 2007, είναι διαθέσιμος διαδικτυακά. Πέραν της συγκεκριμένης συλλογής, το CIRA φιλοξενεί, επίσης, ορισμένες συλλογές αρχείων, μεταξύ των οποίων μία σχετικά σημαντική εικονογραφική συλλογή (αφίσες, καρτ ποστάλ, φωτογραφίες). Η ιδέα της ιδρύσεως του CIRA προήλθε, το 1956, στη Γενεύη της Ελβετίας, μέσω της συνάντησης μεταξύ ενός Ιταλού αντιρρησία συνειδήσεως, του Πιέτρο Φερρούα, ενός Βούλγαρου εξόριστου και ενός Ελβετού αναρχικού, του Αντρέ Μποζιζέ. Κατά τη συγκεκριμένη περίοδο, ορισμένες, μη αξιοποιημένες, συλλογές εγγράφων υφίσταντο, οι οποίες αποτέλεσαν της βάσεις της συλλογής του CIRA: τα αρχεία του Réveil socialiste-anarchiste του Λουίτζι Μπερτόνι, εκείνα της ομάδας «Germinal», τα προσωπικά αρχεία του Ζακ Γκρος, καθώς και σειρά διαφόρων περιοδικών, τα οποία αποκτήθηκαν μέσω ανταλλαγών.Το 1961, λόγω αντιφρανκιστικής ενέργειας εναντίον του Προξενείου της Ισπανίας στη Γενεύη, ο Πιέτρο Φερρούα, κύριος υπεύθυνος του ερευνητικού κέντρου, απελάθηκε από την Ελβετία. Ως συνέπεια, η Μαρί-Κριστίν Μικαϊλό ανέλαβε την διαχείριση της βιβλιοθήκης, μαζί με την κόρη της, Μαριάν Ενκέλ. Το 1964, η έδρα του CIRA μεταφέρθηκε στη Λωζάνη, στην πανσιόν της οικογένειας ντε Μπωμόν, η οποία ανήκε στην Μαρί-Κριστίν Μικαϊλό. Η έδρα της βιβλιοθήκης, στη συνέχεια, επέστρεψε εκ νέου στη Γενεύη, όπου και παρέμεινε το χρονικό διάστημα μεταξύ 1975 και 1989, ημερομηνία κατά την οποία η συλλογή της μεταφέρθηκε, εκ νέου, στη Λωζάνη, εντός κτιρίου το οποίο κατασκευάστηκε αποκλειστικά από συμπαθούντες και οικείους. Το 1965, κατόπιν σχετικής πρωτοβουλίας του ιστορικού Ρενέ Μπιανκό, ένα παράρτημα εγκαινιάστηκε στη Μασσαλία της Γαλλίας, υπό την ονομασία Διεθνές Κέντρο Ερευνών επί του Αναρχισμού (Μασσαλία). Το 2007, το CIRA ξεκίνησε εκστρατεία συγκέντρωσης χρημάτων, προκειμένου να επιτευχθεί η μονιμοποίηση της παρουσίας του εντός του κτιρίου που το φιλοξενούσε. Η συγκεκριμένη εκστρατεία είχε θετικό αποτέλεσμα, χάρη στην κινητοποίηση οικείων της βιβλιοθήκης, καθώς και αριθμού αναρχικών ομάδων, οργανώσεων και ιδιωτών. Από την ημερομηνία της ιδρύσεώς του, το CIRA εκδίδει δελτίο, εντός του οποίου παρουσιάζεται η ειδησεογραφία του κέντρου, οι νέες προσθήκες στη συλλογή του, καθώς και άρθρα επί της ιστορίας του αναρχικού κινήματος. Η βιβλιοθήκη του CIRA χρησιμοποιεί συνεχώς ενημερωνόμενο ευρετήριο από το 1985. Ο κατάλογός της ψηφιοποιήθηκε το 1995. Υπεύθυνοι για την διαχείρισή της είναι εθελοντές, ενώ δεν διαθέτει προϋπολογισμό για την απόκτηση νέων συγγραφικών έργων. Τα λειτουργικά έξοδα καλύπτονται μέσω δωρεών και των συνδρομών των αναγνωστών, ενώ τα συγγραφικά έργα αποκτώνται μέσω σχετικής δωρεάς εκ μέρους των συγγραφέων τους, των εκδοτών τους, καθώς και αναρχικών ακτιβιστών ανεξαρτήτως χώρας. Οι αρχειακές συλλογές της είναι καταλογογραφημένα εντός εξειδικευμένου λογισμικού. Η βιβλιοθήκη είναι προσβάσιμη στον οποιονδήποτε, ωστόσο μόνον οι αναγνώστες και αναγνώστριες οι οποίοι καταβάλουν την συνδρομή τους είναι δυνατό να προχωρήσουν σε δανεισμούς συγγραφικών έργων. Επίσης, το CIRA πραγματοποιεί άμεσο δανεισμό (αποστολή συγγραφικών έργων μέσω ταχυδρομείου) με συνδρομητές του οι οποίοι κατοικούν στο εξωτερικό. Το CIRA αποτελεί ιδρυτικό μέλος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ελευθεριακών Ερευνητικών Κέντρων και Τεκμηριώσεως (FICEDL). Επιπλέον, αποτελεί μέλος της International Association of Labour History Institutions (IALHI), οργανώσεως εντός της οποίας συνυπάρχει με βιβλιοθήκες και αρχειακά κέντρα, εξειδικευμένα επί της ιστορίας του εργατικού κινήματος. Παράλληλα, υφίσταντο ή υφίστανται, έως σήμερα, παραρτήματα του CIRA στη Βραζιλία, στην Ιαπωνία, ή, ακόμη, σε πόλεις της Γαλλίας, όπως η Μασσαλία και η Λιμόζ. Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελβετίας