Ναυμαχία του Τσεσμέ (1822)

Η Ναυμαχία του Τσεσμέ διεξήχθη κατά την διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης το 1821 στην Τσεσμέ, μια παραθαλάσσια πόλη της Σμύρνης της Τουρκίας ανάμεσα στο Ελληνικό και Τούρκικο στόλο, με στόχο την πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας.

 Ύστερα από την σφαγή της Χίου, ο ελληνικός στόλος, που είχε συγκροτηθεί στην νήσο των Ψαρών κάτω από την ηγεσία των Ανδρέα Μιαούλη, Αναστάσιου Ανδρούτσου και Ανδρέα Χατζή-Αναργύρου, σάλπαραν προς την κατεστραμμένη Χίο στις 27 Απριλίου 1822. Ύστερα από λίγες ώρες, ήλθαν αντιμέτωποι με τον Οθωμανικό στόλο υπό την διοίκηση του ναυάρχου Καρά Αλή πασά. Ωστόσο, η απόσταση των αντίπαλων στόλων ήταν πολύ μεγάλη για να υπάρξει σύγκρουση μεταξύ τους. Στόχος όμως των Ελλήνων ήταν να αναμένουν μέχρι να βρουν την κατάλληλη στιγμή να διεξάγουν επίθεση εναντίον των Τούρκων. Για αυτό, ο στόλος τους έμεινε άπρακτος για σαράντα περίπου ημέρες. Ο Ανδρέας Μιαούλης αρχικά είχε συγκεντρώσει 29 υδραίικα πλοία, μαζί με τον Αναστάσιο Ανδρούτσο και τον Ανδρέα Χατζή-Αναργύρου οπού και αυτοί στείλανε 19 σπετσιώτικα και 16 ψαριανά. Ωστόσο, τα ελληνικά πληρώματα έπασχαν από απειθαρχία εξαιτίας των καθυστερημένων τους μισθών. Ο οθωμανικός στόλος αποτελούταν από 34 πλοία, μεταξύ των οποίων ένα δίκροτο υπό τον Μπεκήρ μπέη, που χρησιμοποιούνταν ως αντιναυαρχίδα, και η ναυαρχίδα του Καρά Αλή, που ήταν εξοπλισμένη με ογδόντα τέσσερα κανόνια. Σύμφωνα με το αρχείο του Μιαούλη, οι Έλληνες παρέμειναν κοντά στα Ψαρά την ημέρα που άρχιζε το Ραμαζάνι, στις 10 Μαΐου 1822. Ο Μιαούλης είχε σχεδιάσει η ελληνική επίθεση να λάβει μέρος εκείνη την ημέρα στο στενό του Τσεσμέ, όπου ο οθωμανικός στόλος, λόγω της στενότητας του χώρου, δεν θα μπορούσε να αναπτυχθεί. Πράγματι έλαβε μέρος μία απόπειρα εφόδου εναντίον των Οθωμανών στις 10 του μηνός, και λίγες μέρες αργότερα έγινε άλλη μία. Καμία όμως από τις δύο αυτές επιχειρήσεις δεν είχε επιτυχία. Το βράδυ της 18ης Μαΐου 1822, οι Έλληνες διεξήγαγαν μία ακόμη σφοδρή επίθεση εναντίον των Οθωμανών, στην βόρεια είσοδο του Τσεσμέ. Οι Τούρκοι, τότε αιφνιδιάστηκαν και, προσπαθώντας να διαφύγουν, άρχισαν να κόβουν τις άγκυρές τους, ενώ τα πλοία τους δέχθηκαν σημαντικές ζημιές από τα πυκνά πυρά των ελληνικών πλοίων. Αλλά τα ελληνικά πυρπολικά δεν κατάφεραν να κάψουν την τουρκική ναυαρχίδα και οι Έλληνες αποχώρησαν στα Ψαρά. Στις 31 Μαΐου ο σπετσιώτικος στόλος (19 πλοία), αποσύρθηκε στις Σπέτσες ύστερα από διένεξη με τους Υδραίους ναυτικούς. Την ίδια ημέρα, πάρθηκε απόφαση να χρησιμοποιήσουν πυρπολικά κατά των Τούρκων. Η επιχείρηση αναλήφθηκε από τον Κωνσταντίνο Κανάρη και τον Ανδρέα Πιπίνο. Το βράδυ της 6ης Ιουνίου, ο Κανάρης κατόρθωσε να πυρπολήσει την οθωμανική ναυαρχίδα, σκοτώνοντας σχεδόν δύο χιλιάδες ναυτικούς που βρίσκονταν πάνω στην ναυαρχίδα και τον Καρά Αλή. Ανδρέας Μιαούλης Νασουχζαντέ Αλί Πασάς Πυρπόληση Τουρκικής Ναυαρχίδας στη Χίο (1822) Βασίλειος Σφυρόερας, «Άφιξη του ελληνικού στόλου στα ανοικτά της Χίου. Σύγκρουση στον Τσεσμέ. Πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδος», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τομ. ΙΒ, 1975, σσ. 246-249. Τρικούπης Σπυρίδων, "Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως", τ. Β', κεφάλαιο Λ, Εκδόσεις Χρ. Γιοβάνης. Σήμερα .gr, Σαν. «Η πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας από τον Κανάρη». Σαν Σήμερα .gr. Ανακτήθηκε στις 1 Απριλίου 2022.