Σόαιμος της Έμεσας

Ο Γάιος Ιούλιος Σόαιμος ο Φιλοκαίσαρ και Φιλορωμαίος, ή Σόαιμος της Σοφηνής, λατιν. Gaius Julius Sohaemus Philocaesar Philorhomaeus (έζησε τον 1ο αι. μ.Χ.) από τη Δυναστεία της Έμεσας ήταν ιερέας-βασιλιάς της Έμεσας στη Συρία (54-73), υποτελής των Ρωμαίων. To όνομα Σόαιμος στα Συριακά σημαίνει εγχειρίδιο, ξιφίδιο.

 Ήταν ο δευτερότοκος γιος τού Σαμψιγέραμου Β΄ ιερέα-βασιλιά της Έμεσας (βασ. 14-42) και της Ιοτάπας των Οροντιδών, κόρης τού Μιθριδάτη Γ΄ της Κομμαγηνής. Οι Οροντίδες ήταν η πρώτη δυναστεία των Αρμενίων. Αδέλφια του ήταν ο μεγαλύτερος Γάιος Ιούλιος Αζίζος, η Ιοτάπα της Έμεσας και η Ιουλία Μαμαία. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Έμεσα. Ο Σαμψιγέραμος Β΄ ήταν γιος τού Ιάμβλιχου Β΄. Η μητέρα του Σόαιμου, η Ιοτάπα των Οροντιδών, ήταν κόρη της Ιοτάπας της Μηδίας. Ο μεγαλύτερος αδελφός του Αζίζιος διαδέχθηκε τον πατέρα τους το 42, αλλά απεβίωσε το 54 χωρίς απογόνους, έτσι τον διαδέχθηκε ο Σόαιμος. Έγινε ιερέας τού Συριακού θεού Ήλιου, γνωστού στα Αραμαϊκά ως Ελ-Γκεμπάλ. Κάποια στιγμή έγινε προστάτης της Ηλιόπολης (νυν Μπάαλμπεκ Λιβάνου), ρωμαϊκής αποικίας. Προς τιμήν του αφιερώθηκε από την πόλη στήλη με την επιγραφή: Regi magno C(Gaio) Ioulio Sohaemo, regis magni Samsigerami f[ilio], Philocaesari et Philorhomaeo honorato ornamentis consularibus [...] patrono coloniae [duum]viro quinquenn[ali] L[ucius] Vitellius L[uci] f[ilius] Fab[ia tribu] Sossia[nus].Δηλ. ο μεγάλος βασιλιάς Γ. Ι. Σόαιμος, γιος τού μεγάλου βασιλιά Σαμψιγέραμου, ο Φιλοκαίσαρ και Φιλορωμαίος, τιμητικά κοσμείται (θεωρείται) ως ύπατος [...] προστάτης της αποικίας, κ.λπ. Κατά το πρώτο έτος της βασιλείας του, δηλ. το 54, από τον Κλαύδιο ή τον διάδοχό του Νέρωνα, έλαβε την επαρχία της Σωφηνής (που παλαιότερα ανήκε στους Οροντίδες). Η Σωφηνή ήταν στις πηγές τού Τίγρη και από εκεί θα μπορούσαν οι περίφημοι τοξότες της Έμεσας να απομακρύνουν τους Πάρθους. Το 56 ο Σόαιμος νυμφεύτηκε τη Δρουσίλλα τη Νεότερη, κόρη τού Πτολεμαίου της Μαυριτανίας, βασιλιά υποτελούς των Ρωμαίων. Ο Πτολεμαίος ήταν εγγονός τού Μάρκου Αντώνιου και της Κλεοπάτρας Ζ΄ της Αιγύπτου. Κατά τη βασιλεία του οι σχέσεις της Έμεσας με τη Ρώμη ήλθαν εγγύτερα. Όταν ο Βεσπασιανός έγινε το 69 Αυτοκράτορας, ο Σόαιμος ήταν από τους πρώτους, που ορκίστηκαν πίστη σε αυτόν. Έστειλε σώμα τοξοτών για να βοηθήσει τον ρωμαϊκό στρατό στην πολιορκία της Ιερουσαλήμ το 70. Το 72 ο Σόαιμος προμήθευσε στρατιώτες στο Ρωμαίο στρατηγό Λ. Καισσένιο Παίτο, διοικητή της VI Λεγεώνας "Φερράτα" κατά την προσάρτηση τού βασιλείου της Κομμαγηνής. Όταν απεβίωσε, τάφηκε στον τύμβο των προγόνων του στην Έμεσα και τον διαδέχθηκε ο μόνος γιος του Αλεξίων. Αυτού απόγονοι ήταν μάλλον ο Ιούλιος Βασσιανός, πατέρας της Ιουλίας Δόμνας, συζύγου τού Σεπτιμίου Σεβήρου και ίσως η Ζηνοβία της Παλμύρας (βασ. 260-272). Νυμφεύτηκε τη Δρουσίλα τη Νεότερη, κόρη τού Πτολεμαίου της Μαυριτανίας και είχε τέκνο: Γάιος Ιούλιος Αλεξίων, ιερέας-βασιλιάς της Έμεσας (βασ. 73-78). H. Temporini & W. Haase, 2, Principat: 9, 2, Volume 8, Walter de Gruyter, 1978 S. Swain, Hellenism and Empire: Language, Classicism, and Power in the Greek World, Ad 50-250, Oxford University Press, 1996 J.P. Brown, Israel and Hellas, Volume 3, Walter de Gruyter, 2001 A.R. Birley, Septimius Severus: The African Emperor, Routledge, 2002 B. Levick, Julia Domna, Syrian Empress, Taylor & Francis, 2007