Τσεζάρια Γιεντζεγιεβιτσόβα

Η Τσεζάρια Γιεντζεγιεβιτσόβα (πολωνικά: Cezaria Jędrzejewiczowa) ή Τσεζάρια Άννα Μπουντουάν ντε Κορτονέ Έρενκροϊτς-Γιεντζεγιεβιτσόβα (Cezaria Anna Baudouin de Courtenay Ehrenkreutz-Jędrzejewiczowa) (1885-1967) ήταν Πολωνή επιστήμονας, ιστορικός τέχνης και ανθρωπολόγος. Ήταν μία από τις πρωτοπόρες της εθνολογίας στην Πολωνία και μία από τις πρώτες επιστήμονες που υιοθέτησαν την εμπειρική έρευνα στις μελέτες του λαογραφικού πολιτισμού.

 Η Γιεντζεγιεβιτσόβα γεννήθηκε στις 2 Αυγούστου 1885 στο Ντόρπατ (σύγχρονο Τάρτου, Εσθονία) από τον Ζαν Μπουντουάν ντε Κορτονέ, γνωστό γλωσσολόγο και τη δεύτερη σύζυγό του, Ρομουάλντα το γένος Μπαγκνίτσκα. Το 1911, ήταν μια από τις πρώτες γυναίκες που απέκτησε πτυχίο πρώτου βαθμού από το Αυτοκρατορικό Πανεπιστήμιο της Αγίας Πετρούπολης, με βάση τη διατριβή της «Język modlitewnika maryjnego, wieku XVI wydanego przez prof. Ptaszyckiego », («Η γλώσσα του βιβλίου προσευχής της Παναγίας, από τον 16ο αιώνα, που εκδόθηκε από τον καθηγητή Πτασίτσκι») γραμμένο υπό την επίβλεψη του καθηγητή Ταντέους Ζιελίνσκι. Κατά τη διάρκεια των σπουδών της, ίδρυσε (μαζί με τις Ζόφια Σαντόφσκα, Στανισουάβα Ανταμοβιτσόβα και Καζιμιέρα Ιουακοβιτσούβνα) την Ένωση Πολωνών Γυναικών «Spójnia», ενώνοντας τις γυναίκες που σποάδαζαν στα πανεπιστήμια της Αγίας Πετρούπολης. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου δημοσίευσε δύο γλωσσικά έργα: τα «Ałbanja i Ałbańcy» («Αλβανία και Αλβανοί») και «Kamień Latyr i Gorod Ałtyr». Τα επόμενα χρόνια, επέστρεψε στο Βασίλειο της Πολωνίας, όπου εργάστηκε σε γυναικεία ιδιωτικά γυμνάσια στη Βαρσοβία. Το 1922, απέκτησε τη θέση της στο Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας βάσει της διατριβής «Św. Cecylia - przyczynek do genezy apokryfów» («Αγία Σεσίλια - μια συμβολή στη γένεση των αποκρύφων»), που δημοσιεύθηκε το 1922 στο περιοδικό Lud (Λαός). Μεταξύ 1927 και 1935 εργάστηκε ως καθηγήτρια και ίδρυσε την έδρα εθνογραφίας και εθνολογίας στο Πανεπιστήμιο Στέφαν Μπάτορι του Βίλνο (σύγχρονο Βίλνιους, Λιθουανία). Διενήργησε επίσης έρευνα πεδίου με τη συμμετοχή φοιτητών, που ήταν πολύ σημαντική για αυτήν. Ταυτόχρονα, δίδαξε επίσης στο Κρατικό Γυμνάσιο Θηλέων ως καθηγήτρια πλήρους απασχόλησης. Το 1935 μετακόμισε στην ίδια θέση στο Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας και την κατέλαβε μέχρι την εισβολή των Ναζιστών και Σοβιετικών στην Πολωνία. Αρχικά παντρεύτηκε τον φοιτητή του πατέρα της, Μαξ Βάσμερ, όπου στη συνέχεια τον χώρισε και παντρεύτηκε τον Στέφαν Έρενκροϊτς, καθηγητή νομικής και γερουσιαστή της Πολωνίας. Τον χώρισε επίσης και παντρεύτηκε για τρίτη φορά. Ο τρίτος σύζυγός της, Γιάνους Γιεντζεγιέβιτς, ήταν πρώην Πρωθυπουργός της Πολωνίας. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου δραπέτευσε από την Πολωνία και εγκαταστάθηκε στην βρετανοκρατούμενη Παλαιστίνη, όπου συνίδρυσε το Πολωνικό Επιστημονικό Ινστιτούτο της Ιερουσαλήμ, ένα είδος εξόριστου πανεπιστημίου για τους στρατιώτες του 2ου Πολωνικού Σώματος Στρατού. Το 1947 μετακόμισε στη Μεγάλη Βρετανία, όπου έγινε ένα από τα ιδρυτικά μέλη της Εξόριστης Πολωνικής Επιστημονικής Εταιρείας. Το 1951 έγινε καθηγήτρια εθνογραφίας στο Πολωνικό Πανεπιστήμιο της Εξορίας και αμέσως μετά επιλέχθηκε η πρύτανης του. Η Γιεντζεγιεβιτσόβα πέθανε στις 28 Φεβρουαρίου 1967 στο Λονδίνο, σε ηλικία 82 ετών.