Ποδολία

Η Ποδολία (ουκρανικά: Поді́лля‎, ρωσικά: Подо́лье‎, τουρκικά: Podolya, πολωνικά: Podole‎, γερμανικά: Podolien‎, λιθουανικά: Podolė‎) είναι ιστορική περιοχή στην Ανατολική Ευρώπη, που βρίσκεται στο δυτικό-κεντρικό και νοτιοδυτικό τμήμα της Ουκρανίας και στη βορειοανατολική Μολδαβία (δηλ. τη βόρεια Υπερδνειστερία). Το όνομα προέρχεται από τα παλαιά σλαβικά po, που σημαίνει «δίπλα/δίπλα σε» και dol, «κοιλάδα».

 Η περιοχή είναι μέρος της αχανούς Πεδιάδας της Ανατολικής Ευρώπης, που ορίζεται από τον ποταμό Δνείστερο και το Καρπάθιο τόξο στα νοτιοδυτικά. Περιλαμβάνει μια έκταση περίπου 40.000 χλμ2, που εκτείνεται για 320 χιλιόμετρα από βορειοδυτικά προς νοτιοανατολικά στην αριστερή όχθη του Δνείστερου. Στην ίδια κατεύθυνση τρέχουν δύο σειρές σχετικά χαμηλών λόφων που χωρίζονται από το Νότιο Μπουκ, διακλαδώσεις των υψίπεδων Αβράτινσκ. Τα Υψίπεδα Ποδολίας, ένα επίμηκες, μέχρι το 144 μέτρα ψηλό οροπέδιο, εκτείνεται από τους δυτικούς και νότιους ποταμούς Μπουκ μέχρι τον Δνείστερο και περιλαμβάνει λοφώδεις πλαγιές και ορεινές περιοχές με ποτάμιες κοιλάδες που μοιάζουν με φαράγγι. Η Ποδολία βρίσκεται ανατολικά της ιστορικής Ερυθράς Ρουθηνίας, δηλαδή το ανατολικό μισό της Γαλικίας, πέρα από τον ποταμό Σερέτ, παραπόταμο του Δνείστερου. Στα βορειοδυτικά συνορεύει με τη Βολυνία. Αποτελείται από το σημερινό ουκρανικό Όμπλαστ Βινίτσκα και το νοτιοκεντρικό Όμπλαστ Χμελνίτσκι. Τα εδάφη της Ποδολίας περιλαμβάνουν περαιτέρω τμήματα του γειτονικού Όμπλαστ Τερνόπιλ στα δυτικά και του Όμπλαστ Κιέβου στα βορειοανατολικά. Στα ανατολικά αποτελείται από τα γειτονικά τμήματα των Όμπλαστ Τσερκάσι, Κιροβόχραντ και Οδησσού, καθώς και το βόρειο μισό της Υπερδνειστερίας. Δύο μεγάλοι ποταμοί, με πολλούς παραπόταμους, αποστραγγίζουν την περιοχή: ο Δνείστερος, ο οποίος αποτελεί τα σύνορά του με τη Μολδαβία και είναι πλωτός σε όλο το μήκος του και ο Νότιος Μπουκ, που ρέει σχεδόν παράλληλα με τον πρώτο σε μια ψηλότερη, μερικές φορές βαλτώδη, κοιλάδα, που διακόπτεται. σε πολλά σημεία από ορμητικά νερά. Ο Δνείστερος αποτελεί σημαντικό δίαυλο για το εμπόριο στις περιοχές Μοχιλίβ-Ποντίλσκι, Ζβάνετς και άλλα λιμάνια ποταμούς της Ποδολίας. Στην Ποδόλια κυριαρχεί το χώμα της «μαύρης γης» (chernozem), γεγονός που την καθιστά μια πολύ εύφορη γεωργική περιοχή. Τα έλη εμφανίζονται μόνο δίπλα στον Μπουκ. Επικρατεί ένα μέτριο κλίμα, με μέσες θερμοκρασίες 9 °C ( −4 °C τον Ιανουάριο, 20 °C τον Ιούλιο) στο Κάμιανετς-Ποντίλσκι. Η ρωσοκρατούμενη Ποδολία το 1906 είχε κατ΄ εκτίμηση πληθυσμό 3.543.700 κατοίκων, που αποτελούνταν κυρίως από Ουκρανούς. Σημαντικές μειονότητες περιλάμβαναν Πολωνούς και Εβραίους, καθώς και 50.000 Ρουμάνους, μερικούς Γερμανούς και μερικούς Αρμένιους. Η Ποδολία είναι γνωστή για τα κεράσια, τις μουριές, τα πεπόνια, τα νεροκολόκυθα και τα αγγούρια της. Η χώρα είχε κατοικηθεί τουλάχιστον από τις αρχές της νεολιθικής περιόδου. Ο Ηρόδοτος την αναφέρει ως έδρα του Ελλήνων-Σκυθών Αλιζώνων και, ενδεχομένως, των Σκυθών Νευρών. Στη συνέχεια, έφτασαν οι Δάκες και οι Γέτες. Οι Ρωμαίοι άφησαν ίχνη της κυριαρχίας τους στο Τείχος του Τραϊανού, το οποίο εκτείνεται στις σύγχρονες συνοικίες Κάμιανετς-Ποντίλσκι, Νόβα Ούσιτσα και Χμελνίτσκι. Κατά τη Μεγάλη Μεταναστευτική περίοδο, πολλές εθνικότητες πέρασαν από αυτήν την περιοχή ή εγκαταστάθηκαν σε αυτήν για κάποιο διάστημα, αφήνοντας πολλά ίχνη σε αρχαιολογικά κατάλοιπα. Ο Νέστορας ο Χρονικογράφος στο Πρώτο Χρονικό αναφέρει τέσσερις προφανώς σλαβικές φυλές: τους Μπουζάνους και Δουλέβους κατά μήκος του ποταμού Νότιος Μπουκ και τους Τιβέρτιους και Ουλίχους κατά μήκος του Δνείστερου. Οι Άβαροι εισέβαλαν τον 7ο αιώνα. Αργότερα, οι Βολοχοβένοι κατέλαβαν την ίδια περιοχή τον 13ο αιώνα. Ο Πρίγκιπας Όλεγκ ο Σοφός, επέκτεινε την κυριαρχία του σε αυτήν την περιοχή γνωστή ως Πονίζιε (Ponizie), ή «πεδινές περιοχές». Αυτά τα πεδινά έγιναν αργότερα μέρος των ρωσικών πριγκιπάτων της Βολυνίας, του Κιέβου και της Γαλικίας. Τον 13ο αιώνα, η Μπάκοτα χρησίμευσε ως πολιτικό και διοικητικό κέντρο της. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι Μογγόλοι λεηλάτησαν την Πονίζιε. Ο Αλγκίρντας, πρίγκιπας του Μεγάλου Δουκάτου της Λιθουανίας, την απελευθέρωσε από την κυριαρχία τους μετά τη νίκη του εναντίον της Χρυσής Ορδής στη Μάχη των Μπλε Νερών του 1362, προσαρτώντας την στα δικά του εδάφη με το όνομα Podolia, η οποία έχει την ίδια σημασία με το Ponizie. Ο πολωνικός αποικισμός ξεκίνησε τον 14ο αιώνα. Μετά τον θάνατο του Λιθουανού Πρίγκιπα Βυτάουτας (Vitovt) το 1430, η Ποδολία ενσωματώθηκε στο Βοεβοδάτο Ποδολίας του Πολωνικού Στέμματος, με εξαίρεση το ανατολικό τμήμα της, το Βοεβοδάτο Μπράτσουαφ, το οποίο παρέμεινε με τη Λιθουανία μέχρι την ένωσή της με την Πολωνία στην Ένωση του Λούμπλιν του 1569. Από το 1672, η Ποδολία έγινε μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπου ήταν γνωστή ως Εγιαλέτι της Ποδολίας. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ήταν μια επαρχία, με κέντρο το Καμανίτσε, και χωρίστηκε σε σαντζάκια του Καμανίτσε, του Μπαρ, του Μεντζιμπίζ και του Γιαζλοβέτς. Παρέμεινε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα, επιστρέφοντας μόνο στο πολωνικό καθεστώς το 1699. Οι Πολωνοί διατήρησαν την Ποδολία μέχρι τους διαμελισμούς της χώρας τους το 1772 και το 1793, όταν η αυστριακή Μοναρχία των Αψβούργων και η Αυτοκρατορική Ρωσία προσάρτησαν το δυτικό και το ανατολικό τμήμα, αντίστοιχα. Από το 1793-1917, τμήμα της περιοχής ήταν το Κυβερνείο Ποδολίας (ρωσικά: Подольская губерния, ουκρανικά: Подільська губернія) στη νοτιοδυτική Ρωσία, το οποίο συνόρευε με την Αυστρία κατά μήκος του ποταμού Ζμπρουτς και με Βεσσαραβία κατά μήκος του Δνείστερου. Η έκτασή του ήταν 36.910 χλμ2. Στον πρώτο διαμελισμό της Πολωνίας το 1772, οι Αυστριακοί Αψβούργοι είχαν πάρει τον έλεγχο ενός μικρού τμήματος της Ποδολίας δυτικά του ποταμού Ζμπρουτς (μερικές φορές αποκαλείται και «Νότια Ποδολία») γύρω από το Μπορστσίβ, στο σημερινό Όμπλαστ Τερνόπιλ. Εκείνη την εποχή, ο Αυτοκράτορας Ιωσήφ Β΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας περιόδευσε την περιοχή, εντυπωσιάστηκε από τη γονιμότητα του εδάφους και ήταν αισιόδοξος για τις μελλοντικές του προοπτικές. Η Πολωνία εξαφανίστηκε ως κράτος στον τρίτο διαμελισμό το 1795, αλλά οι Πολωνοί ευγενείς συνέχισαν να διατηρούν τον τοπικό έλεγχο τόσο στην ανατολική όσο και στη δυτική Ποδολία, σε έναν αγροτικό πληθυσμό που ήταν κυρίως Ουκρανοί, του οποίου η ομοιότητα με τους άλλους Ανατολικούς Σλάβους που ήδη υπάγονταν στη μοναρχία των Αψβούργων φάνηκε σε ένα βιβλίο του Αντάμ Φραντσίσεκ Κολάρ του 1772 και χρησιμοποιήθηκε ως επιχείρημα υπέρ της προσάρτησης από τους Αψβούργους. Η περιοχή Τερνόπιλ της δυτικής Ποδολίας καταλήφθηκε για λίγο από τη Ρωσία το 1809, αλλά επανήλθε στην αυστριακή κυριαρχία το 1815. Εντός της Αυστριακής Αυτοκρατορίας, η δυτική Ποδολία ήταν μέρος του Βασιλείου της Γαλικίας και της Λοδομερίας, το οποίο, το 1867 με το σχηματισμό της Αυστροουγγαρίας, έγινε μια εθνοτική πολωνική αυτόνομη μονάδα υπό τη διαχείριση του Αυστριακού Στέμματος. Στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου, η Αυστριακή Ποδολία έγινε μάρτυρας μιας μεγάλης κλίμακας μετανάστευσης του αγροτικού πληθυσμού της στον δυτικό Καναδά. Όσον αφορά την εβραϊκή κοινότητα στην Ποδολία, η Χασκαλά, έφτασε σε αυτήν τον 19ο αιώνα, καθώς εισήχθη από Εβραίους από τη Δυτική Ευρώπη. Ο Α. Μπαρ-Λέβι (Βάισμαν), συγγραφέας των βιβλίων «Γιζκόρ», λέει για την Ποδολία: «Έφερε ένα τέλος στον πολιτιστικό διαχωρισμό των Εβραίων από τον περιβάλλοντα κόσμο. Οι Εβραίοι άρχισαν να μαθαίνουν σύγχρονες επιστήμες και γλώσσες, να διαβάζουν παγκόσμια λογοτεχνία και να συμμετέχουν στην πολιτιστική ζωή των εθνών μεταξύ των οποίων ζούσαν». Όπως συνέβαινε σε άλλες περιοχές της πρώην Πολωνίας, οι Εβραίοι άρχισαν να μαθαίνουν τη γλώσσα της χώρας στην οποία ζούσαν και να γράφουν για κοσμικά θέματα. Οι συγγραφείς της Χασκαλά στην Ποδολία περιλάμβαναν: τον Ισαάκ Σατάνοφ (1733-1805), τον Μεναχίμ Μέντελ Λάπιν, συγγραφέα και μεταφραστή, τον Μπεν-Αμί (Μορντεκάι Ραμπινόβιτς), ο οποίος έγραψε στα ρωσικά, και πολλούς άλλους. Με την κατάρρευση της Αυστροουγγαρίας μετά τον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο το Νοέμβριο του 1918, η δυτική Ποδολία περιλήφθηκε στη Λαϊκή Δημοκρατία της Δυτικής Ουκρανίας, αλλά τέθηκε υπό πολωνικό έλεγχο το 1919, κάτι που επιβεβαιώθηκε στη συμφωνία Πολωνίας και Λαϊκής Δημοκρατίας της Ουκρανίας τον Απρίλιο του 1920. Η Ποδολία καταλήφθηκε για λίγο το 1920 από τους Σοβιετικούς κατά τη διάρκεια του Πολωνο-Σοβιετικού Πολέμου. Στον ίδιο πόλεμο, η Πολωνία κατέλαβε για λίγο την ανατολική Ποδολία το 1919 και ξανά το 1920. Μετά τη Συνθήκη της Ρίγας, ο πολωνικός έλεγχος της δυτικής Ποδολίας αναγνωρίστηκε από την ΕΣΣΔ. Η ΕΣΣΔ διατήρησε το ανατολικό τμήμα. Διεξήχθησαν πογκρόμ αυτή την περίοδο. Στην Πολωνία από το 1921 έως το 1939, η δυτική Ποδολία ήταν μέρος του Βοεβοδάτου Ταρνόπολ. Η Ανατολική Ποδολία παρέμεινε στη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ουκρανίας και μεταξύ 1922 και 1940, στο νοτιοδυτικό τμήμα, δημιουργήθηκε η Αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μολδαβίας. Το 1927, υπήρξε μια μαζική εξέγερση αγροτών και εργατών εργοστασίων στο Μοχιλίβ-Ποντίλσκι, στο Κάμιανετς-Ποντίλσκι, στο Τιράσπολ και σε άλλες πόλεις της νότιας ΣΣΔ της Ουκρανίας ενάντια στις σοβιετικές αρχές. Στρατεύματα από τη Μόσχα στάλθηκαν στην περιοχή και κατέστειλαν την αναταραχή, προκαλώντας περίπου 4.000 θανάτους, σύμφωνα με ανταποκριτές των ΗΠΑ που στάλθηκαν να αναφέρουν για την εξέγερση, κάτι που τότε είχε διαψευστεί πλήρως από τον επίσημο Τύπο του Κρεμλίνου.Το 1939, μετά την υπογραφή του Συμφώνου Μολότοφ-Ρίμπεντροπ μεταξύ της Ναζιστικής Γερμανίας και της Σοβιετικής Ένωσης και τη σοβιετική εισβολή στην Πολωνία στις 17 Σεπτεμβρίου 1939, η περιοχή έγινε μέρος της Σοβιετικής Ουκρανίας. Πολλοί κάτοικοι της περιοχής εκτοπίστηκαν σε στρατόπεδα εργασίας. Μετά τη γερμανική εισβολή στη Σοβιετική Ένωση το 1941, το μεγαλύτερο μέρος της Ποδολίας καταλήφθηκε από τη Ναζιστική Γερμανία και ενσωματώθηκε στο Ράιχσκομισαριατ Ουκρανία. Η περιοχή της Ποδολίας μεταξύ του Νότιου Μπουκ κάτω από τη Βίνιτσα και του Δνείστερου καταλήφθηκε από τη Ρουμανία των Δυνάμεων του Άξονα ως τμήμα της Υπερδνειστερίας. Από τον Ιούλιο του 1941, οι Εβραίοι κάτοικοι υποβλήθηκαν σε μαζική εξόντωση με πυροβολισμούς σε μια γερμανική εκστρατεία που διεξήχθη από τέσσερις Einsatzgruppen («επιχειρησιακές ομάδες»), ειδικά οργανωμένες για το σκοπό αυτό. Αξιόπιστες εκτιμήσεις, συμπεριλαμβανομένων γερμανικών, σοβιετικών και τοπικών αρχείων δείχνουν ότι πάνω από 1,6 εκατομμύρια, ίσως και 2 εκατομμύρια, Εβραίοι δολοφονήθηκαν με αυτόν τον τρόπο. Οι περισσότεροι θάφτηκαν σε ομαδικούς τάφους, αλλά υπήρξαν επίσης περιπτώσεις κοινοτήτων που εξαναγκάστηκαν μαζικά σε κοινοτικά κτίρια ή συναγωγές που στη συνέχεια κάηκαν, ή συσσωρεύτηκαν σε τοπικά ορυχεία που στη συνέχεια ανατινάχτηκαν. Το 1944, οι Σοβιετικοί ανέκτησαν την Ποδολία και το 1945, όταν τα ανατολικά σύνορα της Πολωνίας ευθυγραμμίστηκαν επίσημα κατά μήκος της Γραμμής Κάρζον και ολόκληρη η Ποδολία παρέμεινε στην Ουκρανική Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία. Οι περισσότεροι Πολωνοί και Εβραίοι που είχαν απομείνει κατέφυγαν ή εκδιώχθηκαν στη Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας. Η λαϊκή παράδοση της αγιογραφίας της Ποδολίας είναι γνωστή στην Ουκρανία. Η εκδήλωσή του είναι μεγάλα οικιακά εικονοστάσια ζωγραφισμένα σε μουσαμά στα τέλη του 19ου - αρχές του 20ου αιώνα. Κυριαρχούν τα χρώματα κόκκινο, πράσινο και κίτρινο, τα πρόσωπα των αγίων είναι λίγο μακριά και τα μάτια τους αμυγδαλωτά. Πάνω σε αυτά τα εικονοστάσια ήταν ζωγραφισμένοι οι πιο σεβαστοί άγιοι της οικογένειας. Οι συλλογές με τα λαϊκά εικονοστάσια της Ποδολίας βρίσκονται στο Μουσείο Τέχνης της Βίνιτσα και στο Μουσείο Ουκρανικών Οικιακών Εικόνων στο Κάστρο του Ραντομίσλ. Volodymyr Kubijovyč, Ihor Stebelsky, Mykhailo Zhdan, Ποδολία στην Εγκυκλοπαίδεια της Ουκρανίας, τόμ. 4 (1993). Ενημερώθηκε ελαφρώς το 2010. Χάρτης της Ποδολίας (1882) Η επίσημη τοποθεσία του Κάστρου του Ραντόμσιλ Αρχειοθετήθηκε 2020-08-14 στο Wayback Machine. (ρώσικα) Πέτροφ N. (1891) Ποδολία. Μια ιστορική περιγραφή (Подолия. Историческое описание) στο Runivers.ru σε μορφές DjVu και PDF