Γιοσίκο Γιαμαγκούτσι

Η Γιοσίκο Γιαμαγκούτσι (ιαπωνικά: 山口 淑 子 ‎), 12 Φεβρουαρίου 1920 - 7 Σεπτεμβρίου 2014) ήταν Γιαπωνέζα ηθοποιός και τραγουδίστρια, γεννημένη στην Κίνα, η οποία έκανε καριέρα στην Κίνα, το Χονγκ Κονγκ, την Ιαπωνία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, συμμετείχε ενεργά στη βιομηχανία προπαγάνδας, όπου και πρωταγωνίστησε σε ιαπωνικές ταινίες, υποδυώμενη συχνά το ρόλο μιας αδύναμης και ανυπεράσπιστης Κινέζας γυναίκας που βρίσκει προστασία και υποστήριξη στο πρόσωπο ενός Ιάπωνα στρατιώτη. Μετά τον πόλεμο, κατηγορήθηκε από τις κινεζικές αρχές για «πολιτιστική κατασκοπεία», αλλά αργότερα οι κατηγορίες απεσύρθησαν.

 Στις αρχές της καριέρας της, ο Σύλλογος Κινηματογράφου Manchukuo έκρυψε την ιαπωνική καταγωγή της και την εμφάνισε με το κινεζικό όνομα Li Xianglan ( 李香蘭 ), που αποδόθηκε στα Ιαπωνικά ως Ri Kōran. Αυτό της επέτρεψε να εκπροσωπήσει την Κίνα σε ιαπωνικές ταινίες προπαγάνδας. Μετά τον πόλεμο, εμφανίστηκε σε ιαπωνικές ταινίες με το πραγματικό της όνομα, καθώς και σε πολλές ταινίες αγγλικής γλώσσας με το καλλιτεχνικό όνομα, Σίρλεϊ Γιαμαγκούτσι. Η Γιαμαγκούτσι έκανε το ντεμπούτο της ως ηθοποιός και τραγουδίστρια στην ταινία Honeymoon Express του 1938 (蜜月 快車), παραγωγής της Manchuria Film Production με το όνομα Li Hsiang-lan. Η υιοθέτηση ενος κινεζικού καλλιτεχνικού ονόματος προήλθε από τα οικονομικά και πολιτικά κίνητρα της ταινίας. Οι Κινέζοι ηθοποιοί που εμφανίστηκαν στις ταινίες της Manchuria Film Productions δεν ενημερώθηκαν ποτέ ότι ήταν Γιαπωνέζα, αλλά υποψιάστηκαν ότι ήταν τουλάχιστον κατά το ήμιση, καθώς πάντα έτρωγε τα γεύματά της με τους Ιάπωνες ηθοποιούς αντί με τους Κινέζους, και πληρώθηκε δέκα φορές περισσότερο από ό,τι οι Κινέζοι ηθοποιοί. Αν και στις επόμενες ταινίες της είχε σχεδόν αποκλειστικά κάνει χρήση του ονομάτος Li Xianglan, εμφανίστηκε σε μερικές ως "Yamaguchi Yoshiko". Στη δεκαετία του 1950, συνέχισε την καριέρα της ως Σίρλεϊ Γιαμαγκούτσι στο Χόλυγουντ και στο Μπρόντγουεϊ (στο βραχύβιο μιούζικαλ "Shangri-La") στις ΗΠΑ. Παντρεύτηκε τον Ιάπωνο-Αμερικανό γλύπτη Ισάμου Νογκούτσι το 1951. Παρόλο που η Γιαμαγκούτσι ήταν Γιαπωνέζα, αλλά ως κάποια που είχε μεγαλώσει στην Κίνα, ένιωσε διχασμένη μεταξύ δύο ταυτοτήτων και αργότερα έγραψε ότι ένιωσε ελκυστική στον Νογκούτσι ως κάποια άλλη που διχάστηκε μεταξύ δύο ταυτότητων. Αναβίωσε το όνομα της ως Li Hsiang-lan και εμφανίστηκε σε πολλές ταινίες κινέζικης γλώσσας που έγιναν στο Χονγκ Κονγκ. Μερικές από τις κινέζικες ταινίες της δεκαετίας του 1950 καταστράφηκαν από φωτιά στο στούντιο και δεν έχουν προβληθεί από την πρώτη κυκλοφορία τους. Τα τραγούδια της στα μανδαρίνικα της περιόδου αυτής περιλαμβάνουν τα "Three Years" (三年), "Plum Blossom" (梅花), "Childhood Times" (小時候), "Only You" (只有 你) και "Heart Song" (心曲 - ένα εξώφυλλο του "Eternally"). Η Γιαμαγκούτσι επέστρεψε στην Ιαπωνία το 1958, και ως αποτέλεσμα του γάμου της με τον Ιάπωνα διπλωμάτη Χιρόσι Οτάκα, έζησε για λίγο στη Βιρμανία (σημερινή Μιανμάρ). Μετά το γάμο της, έφυγε από τη μεγάλη οθόνη και ξεκίνησε την καριέρα της ως τηλεοπτική παρουσιάστρια: πρώτα, γυναικείες εκπομπές, και αργότερα, πολιτικά προγράμματα. Το 1969, έγινε οικοδέσποινα της τηλεοπτικής εκπομπής The Three O'Clock You (Sanji no anata) στην τηλεοπτικό σταθμό Fuji, αναφέροντας τη διαμάχη Ισραηλινών-Παλαιστινίων καθώς και τον πόλεμο του Βιετνάμ. Στη δεκαετία του 1970, η Γιαμαγκούτσι έγινε πολύ ενεργή σε φιλο-παλαιστινιακούς σκοπούς στην Ιαπωνία και ευνόησε προσωπικά τον Οργανισμό Απελευθέρωσης της Παλαιστίνης. Ως δημοσιογράφος, η Γιαμαγκούτσι επισκέφθηκε μεγάλο αριθμό χωρών στη Μέση Ανατολή, πήρε συνέντευξη από πολλούς παγκόσμιους ηγέτες. Το 1974, εξελέγη στη Βουλή των Συμβούλων (σώμα της άνω βουλής του ιαπωνικού κοινοβουλίου). Ως μέρος της λίστας των βραβείων του 1993, της απονέμηθει το Χρυσό και Αργυρό Άστρο του Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος, όπου υπηρέτησε για 18 χρόνια (τρεις θητείες). Μετά την αποχώρησή της από την πολιτική, υπηρέτησε ως αντιπρόεδρος του Ασιατικού Ταμείου Γυναικών.Η Γιαμαγκούτσι ήταν ένας από τους πρώτους εξέχοντες Ιάπωνες πολίτες που αναγνώρισαν την ιστορία της ιαπωνικής βίας κατά τη διάρκεια του πολέμου. Αργότερα έκανε εκστρατεία για μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση του κοινού για αυτήν την ιστορία και υποστήριξε την καταβολή αποζημιώσεων στις λεγόμενες γυναίκες παρηγοριάς, τις κορεατίσσες γυναίκες που εξαναγκάστηκαν σε σεξουαλική δουλεία από τον ιαπωνικό στρατό κατά τη διάρκεια του πολέμου.Το 2005, έγραψε μια ανοιχτή επιστολή στον πρωθυπουργό Junichiro Koizumi, στην οποία καταδίκασε την επίσκεψή του στο ιερό Yasukuni και ζήτησε την αναγνώριση εγκλημάτων πολέμου κατά τη διάρκεια του σινο-ιαπωνικού πολέμου. Η Γιοσίκο Γιαμαγκούτσι πέθανε στις 7 Σεπτεμβρίου 2014 σε ηλικία 94 ετών. Yamaguchi, Yoshiko (1987). Ri Kōran: My Half-Life. Tokyo: Shinchosha. ISBN 9784103667018. Yamaguchi, Yoshiko (2015). Fragrant Orchid: the Story of my Early Life. Honolulu: University of Hawai'i Press. ISBN 978-0-8248-3984-0. Baskett, Michael (2008). The Attractive Empire: Transnational Film Culture in Imperial Japan. Honolulu: University of Hawai'i Press. ISBN 978-0-8248-3223-0. Hotta, Eri (2008). Pan-Asianism and Japan's War 1931-1945. London: Palgrave Macmillan. ISBN 0230609929. Η Γιοσίκο Γιαμαγκούτσι στην IMDb (Αγγλικά)