Φερνάντο Πεϊρότεο

Ο Φερνάντο Μπατίστα ντε Σεΐσας ντε Βασκονσέλος Πεϊρότεο (Fernando Baptista de Seixas de Vasconcelos Peyroteo, 10 Μαρτίου 1918 – 28 Νοεμβρίου 1978) ή απλά Φερνάντο Πεϊρότεο (ορθή προφορά στην πορτογαλική γλώσσα: Φερνάντ Περτέο) ήταν Πορτογάλος ποδοσφαιριστής που αγωνιζόταν ως κεντρικός επιθετικός. Αναδείχθηκε ως ένας από τους πιο παραγωγικούς σκόρερ στην παγκόσμια ιστορία του αθλήματος έχοντας τη δεύτερη υψηλότερη αναλογία τερμάτων ανά αγώνα.

 Γεννήθηκε στη Χαμπούτα της πορτογαλικής Αγκόλας, και ξεκίνησε να παίζει ποδόσφαιρο σε ηλικία 14 ετών στον τοπικό σύλλογο Atletico Clube de Moçâmedes. Το 1934 μετακόμισε στην πόλη Λουμπάνγκο (τότε Σα ντα Μπαντέιρα) για να παρακολούθησει το γυμνάσιο και άρχισε να παίζει για τον σύλλογο Academico. Το 1936 ξεκίνησε την καριέρα του από την ομάδα νέων της Σπόρτινγκ Λουάντα, όπου σε 43 αγώνες σημείωσε 106 γκολ σε ένα χρόνο. Πήγε στη Λισαβόνα για να συνοδεύσει τη μητέρα του, η οποία αντιμετώπιζε πρόβλημα υγείας, και κατέληξε σε ένα παιδικό του φίλο, ένα παίκτη που γνώριζε ήδη τη φήμη του συμπατριώτη του ως σκόρερ. Στα 19 του αποκτήθηκε από την Σπόρτινγκ Λισαβόνας, όπου έμεινε σε όλη τη διάρκεια της 12ετούς καριέρας του. Η σωματική του διάπλαση (ύψος 1,88 μέτρα, βάρος 90 κιλά) τον είχε οδηγήσει αρχικά σε άλλα αθλήματα, όπως μπάσκετ και κολύμβηση αλλά τελικά τον βοήθησε να είναι νικητής σε όλες τις μονομαχίες με τους αντίπαλους αμυντικούς. Αναφέρεται ότι τον αποκαλούσαν «το τανκ».Ήδη πολλά υποσχόμενος, έφτασε στη Λισαβόνα στις 26 Ιουνίου 1937 υπογράφοντας υψηλόμισθο συμβόλαιο και στο ντεμπούτο του με αντίπαλο τη Μπενφίκα το Σεπτέμβριο σημείωσε δύο από τα πέντε τέρματα της ομάδας του στο τελικό 5–3. Ήταν μέρος του επιθετικού κουιντέτου που ονομάστηκε «τα πέντε βιολιά» κερδίζοντας με την πρώτη αγωνιστική περίοδο το Κύπελλο Πορτογαλίας, ενώ ο ίδιος σημείωσε 57 γκολ σε 30 αγώνες. Το ημερολογιακό έτος 1938 σημείωσε 69 τέρματα, η καλύτερη στον κόσμο εκείνη τη χρονιά. Σκόραρε στους δέκα συνεχόμενους τελευταίους αγώνες του συλλόγου 31 τέρματα, επίδοση ρεκόρ που παραμένει, ενώ ήταν και πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος με 34 τέρματα σε μόλις 14 αγώνες. Το 1941 ήταν και πάλι πρώτος σκόρερ του κόσμου σε επίσημους αγώνες με 52 γκολ.Οι απανωτές ατομικές επιτυχίες του τον κατέστησαν γρήγορα τον πιο ακριβοπληρωμένο ποδοσφαιριστή στη χώρα. Κατά της σταδιοδρομίας του με τη Σπόρτινγκ κέρδισε πέντε τίτλους πρωταθλήματος, πέντε κύπελλα και την πρώτη έκδοση του Supertaça Cândido de Oliveira. Σημείωσε 9 τέρματα σε ένα παιχνίδι απέναντι στη Λέσα (22 Φεβρουαρίου 1942, αποτέλεσμα 14–0) και 8 εναντίον της Μποαβίστα και η αναλογία γκολ ανά παιχνίδι πρώτης κατηγορίας πρωταθλήματος είναι από τις καλύτερες στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο με 1,68 γκολ ανά αγώνα. Σε τρεις ακόμα επίσημους αγώνες σημείωσε από 6 γκολ. Ήταν πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος έξι φορές, επίδοση ρεκόρ που κατέρριψε ο Εουσέμπιο, ενώ σημείωσε συνολικά στο πρωτάθλημα 43 χατ τρικ. Η παρουσία του συνδυάστηκε με τον πρώτο τίτλο πρωταθλήματος του συλλόγου το 1941, ενώ η δεκαετία του 1940 θεωρείται ως η καλύτερη στην ιστορία του.Ο Πεϊρότεο σημείωσε 43 γκολ στο πρωτάθλημα 1946–47 (σε 26 αγώνες από το σύνολο των 123 που σκόραρε ο σύλλογος εκείνη τη σεζόν ), μια ακόμα επίδοση εθνικό ρεκόρ που καταρρίφθηκε το 1974. Παραμένει ο πρώτος σκόρερ της πρώτης κατηγορίας του πρωταθλήματος της Πορτογαλίας με 332 τέρματα (η RSSSF αναφέρει 330). Για την ομάδα της Λισαβόνας σημείωσε συνολικά 464 γκολ πρωταθλήματος, 544 τέρματα σε 344 επίσημους αγώνες και συνολικά με τα φιλικά 693 γκολ σε 415 αγώνες. Τα χατ τρικ σε επίσημους αγώνες είναι συνολικά 74. Είναι ο πρώτος σκόρερ στα ντέρμπι με τη Μπενφίκα με 64 τέρματα (55 αγώνες) και στα ντέρμπι με την Πόρτο με 33 τέρματα (32 αγώνες). Αποχώρησε λίγο μετά την ηλικία των 31 ετών, έχοντας κερδίσει το πρωτάθλημα για τρεις συνεχόμενες χρονιές και τον τίτλο του πρώτου σκόρερ στην τελευταία του αγωνιστική περίοδο (1948–49). Το τελευταίο παιχνίδι με το σύλλογο ήταν στις 25 Σεπτεμβρίου και σε τιμητικό αγώνα με την Ατλέτικο στις 5 Οκτωβρίου 1949. Μετά τον τελευταίο αγώνα του άρχισε να προπονείται με τη ΚΦ Ος Μπελενένσες στη δεύτερη κατηγορία του πρωταθλήματος αλλά τελικά δεν αγωνίστηκε.Αγωνίστηκε 20 φορές για την εθνική Πορτογαλίας για σχεδόν 11 χρόνια, σημειώνοντας 14 γκολ με την αναλογία γκολ ανά αγώνα να παραμένει η υψηλότερη στην ιστορία της Πορτογαλίας. Έκανε το ντεμπούτο του στις 24 Απριλίου 1938 σε φιλικό παιχνίδι με τη Γερμανία, στη Φρανκφούρτη (1–1), ενώ έχουν σημείωσε το πρώτο του γκολ την 1η Μαΐου του ίδιου έτους με αντίπαλο την Ελβετία. Ήταν κάτοχος του ρεκόρ διεθνών τερμάτων για δύο δεκαετίες μέχρι το 1966. Έτσι έχει σημειώσει 598 τέρματα σε 369 επίσημους αγώνες και αναλογία 1,62 γκολ ανά αγώνα.Μετά την αποχώρησή από την ενεργό δράση επέστρεψε στην Αγκόλα, έχοντας αποτύχει επαγγελματικά σε προσωπική του επιχείρηση στη Λισαβόνα. Επανήλθε τελικά στη Πορτογαλία ως προπονητής της εθνικής ομάδας: μετά το δεύτερο παιχνίδι του, που συνοδεύτηκε με ήττα έκπληξη από το Λουξεμβούργο με 4–2 για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1962 απαλλάχθηκε από τα καθήκοντά του, και εγκατέλειψε εντελώς το ποδόσφαιρο. Σε εκείνο το παιχνίδι είχε δώσει την ευκαιρία να κάνει το ντεμπούτο του ο Εουσέμπιο. Μετά από ένα αγώνα βετεράνων στη Βαρκελώνη, αναγκάστηκε να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση που έφερε επιπλοκές αργότερα, οδηγώντας στον ακρωτηριασμό του ενός ποδιού του και τελικά στο θάνατο. Η ακμή της καριέρας του στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο έγινε η αιτία για να ξεχαστεί από την ποδοσφαιρική κοινότητα. Σπόρτινγκ Λισαβόνας Πρωτάθλημα (5) : 1940–41 , 1943–44 , 1946–47 , 1947–48 , 1948–49 Κύπελλο (Taça de Portugal) (5) : 1937–38, 1940–41, 1944–45, 1945–46, 1947–48 Supertaça Cândido de Oliveira : 1944Ατομικές διακρίσεις Πρώτος σκόρερ πρωταθλήματος (6) : 1937–38 (34 γκολ) , 1939–40 (29 γκολ) , 1940–41 (29 γκολ) , 1945–46 (37 γκολ) , 1946–47 (43 γκολ) , 1948–49 (40 γκολ) Κατάλογος ποδοσφαιριστών ανδρών με 500 ή περισσότερα γκολ Κατάλογος ποδοσφαιριστών με τα περισσότερα τέρματα πρωταθλήματος Κατάλογος ποδοσφαιριστών που σημείωσαν ρεκόρ με χατ-τρικ Memórias de Peyroteo - Autobiografia ISBN 978-9723612738 (Cultura Editora, 2018)