Commodore Amiga

Η Amiga ήταν σειρά προσωπικών υπολογιστών με πρώτο εκπροσωπό της το μοντέλο 1000 που παρουσιάστηκε τον Ιούλιο του 1985. Ήταν ο πρώτος οικιακός υπολογιστής της Commodore με 16/32 bit μικροεπεξεργαστή (68000 της Motorola) με σημαντικές επιδόσεις για την εποχή του. Η Amiga διαθέτοντας κορυφαία γραφικά, στερεοφωνικό τετρακάναλο ήχο, και υψηλού επιπέδου και φιλικό προς τον χρήστη περιβάλλον εργασίας GUI, αποτέλεσε σημείο αναφοράς στην αγορά των υπολογιστών τουλάχιστον μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ´90. Το λειτουργικό σύστημα που διατίθετο μαζί με τον υπολογιστή ήταν το καινοτόμο και πρωτοποριακό για την εποχή του Workbench, ένα από τα πρώτα παραθυροειδή περιβάλλοντα, ιδιαίτερα φιλικό προς το χρήστη. Η Amiga Θα μπορούσε να ανταγωνιστεί τον Apple Macintosh και τα συστήματα που βασίζονταν στους 80286 και 80386 (IBM PC συμβατά), όμως η αγορά γρήγορα την κατέταξε στις παιχνιδομηχανές. Ως εκ τούτου σημαντικός αντίπαλος και σκληρός ανταγωνιστής της ήταν ο 520 ST (και μετέπειτα ο 1040ST) της Atari (με παρόμοια χαρακτηριστικά), γεγονός που βοήθησε στην γρήγορη μείωση τιμών και των δύο. Διαδέχτηκε τον Commodore 64, με ένα τεράστιο άλμα σε χαρακτηριστικά και επιδόσεις. Εκτός των διαδοχικών εκδόσεων που έφτασαν μέχρι το μοντέλο 4000, εντελώς νέος διάδοχος δεν υπήρξε, λόγω σοβαρών οικονομικών προβλημάτων της Commodore που οφείλονταν σε σοβαρά λάθη στρατηγικής και μάρκετινγκ.

 Η Amiga κυκλοφόρησε σε παρά πολλές εκδόσεις. Οι σημαντικότερες από αυτές ήταν (εντός παρενθέσεως η χρονιά κυκλοφορίας): Amiga 1000 (1985), το πρώτο μοντέλο που κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 1985, αρχικά γνωστό ως απλά 'Commodore Amiga', με ξεχωριστό πληκτρολόγιο, ένα οδηγό δισκέτας 880 kB, και έγχρωμη οθόνη με δυνατότητα απεικόνισης 4.096 χρωμάτων. Η αρχική του τιμή ήταν 1.700 λίρες Αγγλίας. Η παραγωγή του σταμάτησε το 1987. Amiga 2000 (1987), αναβάθμιση του 1000, κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 1987 με 512kB μνήμη (αντί 256), τρία φατνία για μαγνητικές συσκευές (αρχικά με οδηγό δισκέτας 5,25 ιντσών και μετέπειτα σκληρό δίσκο). Η αρχική του τιμή ήταν 2.000 λίρες Αγγλίας και η παραγωγή του σταμάτησε το 1990 Amiga 500 (1987). Κυκλοφόρησε ως χαμηλού κόστους έκδοση, ταυτόχρονα με τον 2000. Ήταν το πλέον πετυχημένο εμπορικά μοντέλο. Ενσωμάτωνε τα βασικά κυκλώματα και τον οδηγό δισκέτας (πλην τροφοδοτικού) στο πληκτρολόγιο. Η τιμή του ήταν μόνο στις 500 λίρες Αγγλίας με αποτέλεσμα ένα σημαντικό προβάδισμα απέναντι στον Atari 520 και 1040 ST. Amiga 2500 (1989). Σημαντική αναβάθμιση του 2000 με μικροεπεξεργαστή στην αρχή τον συνήθη 68000 και αργότερα τον 68020 (14 ΜHz) και τον 68030 (25 MHz). Είχε βασική μνήμη 3 MB επεκτεινόμενη στα 9 MB και σκληρό δίσκο στα 40MB τεχνολογίας SCSI. Amiga 500 Plus ή 500+ (1991), ίδια με την 500 με μόνη διαφορά την παραπάνω μνήμη, το καινούργιο chip set και το αναβαθμισμένο λειτουργικό (Kickstart 2.0 και Workbench 2.0) Amiga 1500 (1991). Ειδική έκδοση για την Βρετανική αγορά με 1MB μνήμη, χωρίς σκληρό δίσκο. Η αρχική της τιμή ήταν 1.000 λίρες Αγγλίας. Το πληκτρολόγιο είναι ανεξάρτητο και το τροφοδοτικό ενσωματωμένο στην κεντρική μονάδα. Amiga 600 (1992). Χτισμένη στην ίδια φιλοσοφία των 500 και 500+ (κυκλώματα και πληκτρολόγιο σε ένα κέλυφος), αλλά σε πολύ μικρότερο μέγεθος. Μια ακόμη έκδοση η 600HD διέθετε ενσωματωμένο σκληρό δίσκο 20 ή 40 ή 80MB 2,5 ιντσών. Amiga 1200 (1992). Η τελευταία Amiga με τη σχεδίαση όλα σε ένα (πληκτρολόγιο, αποθηκευτικά μέσα, βασικά κυκλώματα), επεξεργαστή τον Motorola 68EC020 (μια χαμηλής κατανάλωσης έκδοση του 68020) στα 14 MHz και ένα νέο chipset με την ονομασία AGA. Το AGA υποστήριζε παλέτα 16,8 εκατομμυρίων χρωμάτων, από τα οποία μπορούσε να δείξει 256 χρώματα ταυτόχρονα σε κανονική λειτουργία και 262.144 σε λειτουργία HAM-8. Amiga 3000 (1990). Με επεξεργαστή 68030 στα 16 και 25 MHz, μνήμη 1 ή 2 Mb και σκληρό δίσκο στα 100 ή στα 200 MB (3000Τ). Amiga 4000 (1992). Ήταν η τελευταία Amiga, με επεξεργαστή 68EC030 (χαμηλής κατανάλωσης έκδοση του 68030) ή 68040 στα 25 MHz, 2MB μνήμη επεκτεινόμενη στα 16MB. (Υπήρξε και η έκδοση 4000T, σε κουτί Full Tower με ενσωματωμένους γρήγορους ελεγκτές IDE και SCSI. Amiga CD-32 (1992). Η μοναδική Amiga σε μορφή και λογική παιχνιδομηχανής χωρίς πληκτρολόγιο. Είχε μόνο μονάδα CD και απευθυνόταν στην αγορά των βιντεοπαιχνιδιών. Μπορούσε να αναβαθμιστεί σε πλήρη Amiga 1200. Όλα τα μοντέλα της σειράς διέθεταν ποντίκι, 4 κανάλια στερεοφωνικού ήχου, σειριακή θύρα (RS-232), θύρα εκτυπωτή (Centronics), θύρα για εξωτερικό οδηγό δισκέτας (FDD), 2 θύρες για χειριστήρια (joystick) τύπου ATARI, εξόδους εικόνας RF και RGB και δύο εξόδους ήχου (στέρεο), τύπου RCA. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί το CD-32 το οποίο ενσωμάτωνε CD-ROM και δεν είχε πληκτρολόγιο, ποντίκι, και θύρες όπως σειριακή και παράλληλη. Επίσης όλες οι Amiga υποστήριζαν 60 ή 80 στήλες και 32 γραμμές σε λειτουργία κειμένου. 68000 της Motorola στα μοντέλα 1000 (7 MHz), 2000, 500 , 1500 και στα αρχικές εκδόσεις του 2500 68020 (68EC020), στα μοντέλα 1200,2500 και Amiga CD32 όλες οι εκδόσεις στα 14 MHz. 68030 και 68C030 στα μοντέλα 2500 (14 MHz), 3000 και 4000 (25 MHz). 68040 στο 4000 και 4000T (25 MHz). 68060 στο 4000T (50 MHz). Στην Amiga 1000 σχεδιάστηκαν εξ αρχής τρεις βοηθητικοί επεξεργαστές (όχι με την κλασική έννοια του μαθηματικού συνεπεξεργαστή). Το τσιπ Denise για τη διαχείριση των γραφικών, το Agnus για τη διαχείριση μνήμης και το Paula για τη διαχείριση ήχου και συσκευών όπως οδηγοί δισκέτας και σκληροί δίσκοι. Σε όλες τις υπόλοιπες εκδόσεις τα τρία τσιπ υποστήριξης παρέμειναν και προστέθηκαν επιπλέον οι μαθηματικοί συνεπεξεργαστές 68881 ή 68882 ως προαιρετικοί σε όλα τα μοντέλα από το 2000 και μετά. Στο 3000 ήταν ενσωματωμένοι στο σύστημα είτε ο ένας είτε ο άλλος. Κεντρική μνήμη RAM 256 kB (1000), 512 Kb (500, 500+, 2000) 1 MB (600, 1500, 3000), 2 MB (1200, 3000, CD-32, 4000), 3 MB (2500). Μνήμη ROM, 8kB (1000), 256 kB (500, 500+, 2500), 512 kB (600, 1200, 3000, 4000), 1 MB (CD-32). 3,5 ιντσών οδηγός δισκέτας (σε όλα τα μοντέλα) πλην CD-32. 5,25 ιντσών οδηγός δισκέτας. Σκληρός Δίσκος 40 MB SCSI (2500), 100 MB (3000T), 120 MB (4000), 200 MB (3000T) Η Amiga σε όλες τις εκδόσεις παρείχε υψηλού επιπέδου γραφικά διότι ενσωμάτωνε ισχυρό μικροεπεξεργαστή (68000 σειρά) και εξειδικευμένο τσιπ υποστήριξης με το όνομα Denise. Όλες οι τιμές αναφέρονται σε εικονοστοιχεία (pixel). Η πρώτη τιμή αφορά το πλάτος της οθόνης και η δεύτερη το ύψος. 1000 : 320 x 200 και 320x400 (με 32 χρώματα), 640 x 200 και 640 x 400 (16 χρώματα).64 από 4.096 χρώματα σε EHB Mode και 4.096 ταυτόχρονα σε HAM mode. 500 & 2000 & 2500 & 3000: 320x256 / 320x512 και 640x256 / 640x512. Στην 3000 η μέγιστη ανάλυση φτάνει τα 960 x 512.Χρώματα : 16 στις αναλύσεις 640x, 32 στις αναλύσεις 320x, 64 στο EHB mode και 4096 στο HAM mode, από παλέτα 4.096 χρωμάτων. 600 : 320x256, 320x512, 640x256, 640x480, 640x512, 1280x200, 1280x256.Χρώματα 4 στις αναλύσεις 1280x, τα ίδια χρώματα με την 500 στις υπόλοιπες αναλύσεις. 1200 : Προσθήκη επιπλέον ανάλυσης που φτάνει στα 1280x512. Η παλέτα χρωμάτων τώρα φτάνει στα 16,7 εκατομμύρια και μπορούν να απεικονιστούν ταυτόχρονα 256 στην κανονική λειτουργία και 262.144 στη λειτουργία HAM. 4000 : Νέες αναλύσεις προστίθενται όπως : 800 x 600 και 1280 x 400. Τα υπόλοιπα παραμένουν ίδια με την 1200. https://web.archive.org/web/20130329064545/http://www.old-computers.com/museum/computer.asp?c=28 https://web.archive.org/web/20140102194840/http://oldcomputers.net/amiga1000.html Official AmigaOS website Famous Amiga Uses Amiga, Inc Amiga Hardware Database Big Book of Amiga Hardware Amiga Lorraine: finally, the next generation Atari? On the Edge: The Spectacular Rise and Fall of Commodore The Amiga Guru Book by Ralph Babel Amiga.org: community forums and support FC-Jungle Memories: Amiga Mods in MP3, author's cut Amiga Crackintro and Trainer Database Lemon Amiga: interactive Amiga games database AmigaHellas, Ελληνική Amiga κοινότητα AmigaPlanet.gr, Ελληνικό Forum για την Amiga (έκλεισε τον Σεπτέμβριο του 2017) Amiga.gr - Νέα για την Amiga Amiga Comet - Forum για την Ελληνική κοινότητα Amiga