Κλειτορία Αχαΐας

Η Κλειτορία (σπάνια αναφέρεται και ως Κάτω Κλειτορία), πιο γνωστή ακόμα και σήμερα με την παλαιότερη ονομασία Μαζέικα, είναι μεγάλος οικισμός (κεφαλοχώρι) της Αχαΐας στην περιοχή των Καλαβρύτων. Βρίσκεται στα νοτιοανατολικά της Αχαΐας στη μέση του κάμπου της "Κατσάνας" ή "Μαζέικου" (σήμερα Αροάνιου) και περιβάλλεται από τον Χελμό. Απέχει 25 χιλιόμετρα από τα Καλάβρυτα, 98 χιλιόμετρα από την Πάτρα, 200 χιλιόμετρα από την Αθήνα, και 60 χιλιόμετρα από την Τρίπολη. Το σημερινό της όνομα προέρχεται από τον αρχαίο Κλείτωρα. Η Κλειτορία είναι χτισμένη αμφιθεατρικά σε μικρό ύψωμα στο σημείο που ο ποταμός Κλείτορας χύνεται στον Αροάνιο.

 Πριν την επανάσταση του 1821 στην περιοχή είχαν τους κήπους και τα χωράφια τους οι κάτοικοι του κοντινού χωριού Μάζι, κάποιοι είχαν και καλύβες, γι’ αυτό και ονόμαζαν την περιοχή "Μαζαίικα Καλύβια". Μετά την επανάσταση οι κάτοικοι του Μαζίου μετοίκησαν στα Καλύβια χτίζοντας το σημερινό κεφαλοχώρι με το όνομα Μαζαίικα. Πολύ γρήγορα από το 1830 έγινε σπουδαίο εμπορικό κέντρο της περιοχής και συγκοινωνιακός κόμβος. Από τα Μαζέικα καταγόταν ο λήσταρχος Κωνσταντίνος Πανόπουλος. Κατά την Γερμανική κατοχή και στις 14 Δεκεμβρίου 1943 ο γερμανικός στρατός λεηλάτησε και έκαψε το μεγαλύτερο τμήμα του χωριού στα πλαίσια της "επιχείρησης Καλάβρυτα". Το 1835 γίνεται έδρα του νεοσύστατου Δήμου Κλειτορίας έως το 1912 με την κατάργηση των δήμων.Το 1912 γίνεται η έδρα της κοινότητας Μαζεΐκων που την αποτελεί μαζί με το χωριό Μάζι, το 1928 μετονομάζεται σε Κάτω Κλειτορία και το 1968 σε Κλειτορία.Το 1997 καταργείται η κοινότητα και προσαρτάται στον Δήμο Λευκασίου όπου γίνεται και η έδρα του, το 2010 με την κατάργηση του δήμου προσαρτάται στον διευρυμένο Δήμο Καλαβρύτων. Από τότε αποτελεί έδρα της ομώνυμης Τοπικής κοινότητας, στην οποία υπάγονται επίσης οι οικισμοί Βάλτος, Ελατόφυτο, Ζαρέλια και Καλλιθέα. Παλαιότερα διέθετε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες, εφορία, ειρηνοδικείο, αστυνομικό τμήμα, ταχυδρομείο, κτηνιατρείο, αγρονομείο, τραπεζικά καταστήματα, δημόσια βιβλιοθήκη, κέντρο υγείας, ΟΤΕ, κέντρο περιβαλλοντολογικής εκπαίδευσης, υδροηλεκτρικό σταθμό της ΔΕΗ και βιολογικό καθαρισμό. Επίσης είχε μαθητική εστία που προσέφερε δυνατότητα διαμονής σε μαθητές του γυμνασίου και του λυκείου. Δυστυχώς όμως εξαιτίας της συνεχιζόμενης εγκατάλειψης της υπαίθρου, ελάχιστες από τις προαναφερόμενες υπηρεσίες συνεχίζουν να λειτουργούν ακόμα. Γνωστοί Μαζιώτες ή με καταγωγή τα Μαζαίικα: Όσιος Σάββας Άγγελος Ε. Αγγελόπουλος Αλέξανδρος Γιαννούλιας Σώτος Αθαν. Πλατής Αθανάσιος Σωτ. Πλατής Μάζι Καλαβρύτων Μαζαίικα Ριόλου Αποτελέσματα της Απογραφής Πληθυσμού−Κατοικιών 2011 που αφορούν στο Μόνιμο Πληθυσμό της Χώρας, Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, τχ. 2ο, φ. 3465 (28 Δεκεμβρίου 2012). Ε.Σ.Υ.Ε. - Μόνιμος Πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2001, Αθήνα 2004. ISBN 960-86704-8-9. Δημήτριος Γεωργίου Πανόπουλος, Χονδρογιανναίοι. Η τραγωδία των πρώτων επαναστατών του 1821, Εκδόσεις Ιωάννη Πικραμένου, Πάτρα 2009. ISBN 978-960-92482-2-8. Γεώργιος Παπανδρέου, Καλαβρυτινή επετηρίς: ήτοι πραγματεία περί της ιστορικής των Καλαβρύτων επαρχίας, Εκδότης Μιχαήλ Ι. Σαλιβέρος, Εν Αθήναις 1906. Θεόδωρος Η. Λουλούδης, Αχαΐα. Οικισμοί, οικιστές, αυτοδιοίκηση, Νομαρχιακή Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας, Πάτρα 2010.