Κατάλογος μοναρχών της Πορτογαλίας

Η απαρίθμηση των Πορτογάλων βασιλέων ξεκινά με την ανεξαρτησία της Πορτογαλίας από το βασίλειο του Λεόν το 1128 υπό τον Αλφόνσο Ενρίκες, ο οποίος αυτοανακηρύχθηκε βασιλέας το 1139. Τελειώνει με την ανακήρυξη της Πορτογαλικής Δημοκρατίας, στις 5 Οκτωβρίου 1910, κατά τη βασιλεία του Εμμανουήλ Β΄, του Πατριώτη ή του Χαμένου Βασιλιά. Ο Αλφόνσος Α΄ αναγνωρίστηκε επισήμως ως βασιλιάς το 1143 από τον Αλφόνσο Ζ΄ του Λεόν και της Καστίλλης και το 1179 από τον Πάπα της Ρωμαιοκαθολικής Χριστιανικής Εκκλησίας Αλέξανδρο Γ΄. Οι οίκοι που βασίλευσαν διαδοχικά είναι: της Βουργουνδίας (Δυναστεία του Αλφόνσου, 1143 - 1383), του Αβίς (Δυναστεία του Ιωάννη, 1385 - περίπου 1580), των Αψβούργων (Δυναστεία του Φιλίππου, 1580 - 1640) και των Μπραγκάνσα (1640 - 1853) της Σαξονίας, Κόμπουργκ & Γκότα (1853 - 1910).

 Ο Πορτογαλικός Οίκος της Βουργουνδίας, γνωστός ως Αλφονσινή Δυναστεία, υπήρξε ο βασιλικός οίκος που ίδρυσε το Βασίλειο της Πορτογαλίας. Πριν από την ίδρυση του βασιλείου, η δυναστεία αυτή κυβερνούσε την Κομητεία της Πορτογαλίας, φέουδο του Βασιλείου της Γαλικίας. Όταν ο κόμης Αλφόνσος Α΄ κήρυξε την ανεξαρτησία της Πορτογαλίας, η οικογένειά του αναβιβάστηκε σε βασιλική και οι διάδοχοί του κυβέρνησαν την Πορτογαλία για περισσότερο από δύο αιώνες. Το 1383 απεβίωσε ο τελευταίος του Οίκου Φερδινάνδος Α΄ και ακολούθησε μία κρίση διαδοχής. Η κόρη του Φερδινάνδου Βεατρίκη και ο σύζυγός της Ιωάννης Α΄ της Καστίλης διεκδίκησαν τον θρόνο, αλλά η νομιμότητά τους ως μοναρχών αμφισβητήθηκε. Βασιλιάς έγινε ο Ιωάννης Α΄, νόθος αδελφός του Φερδινάνδου Α΄, που είναι ο ιδρυτής της επόμενης δυναστείας, των Αβίς, κλάδου του Πορτογαλικού Οίκου της Βουργουνδίας. Ο κλάδος του Αβίς διαδέχτηκε τον Πορτογαλικό κλάδο του Οίκου της Βουργουνδίας ως η επόμενη δυναστεία του βασιλείου της Πορτογαλίας. Ο Οίκος αυτός ιδρύθηκε από τον νόθο Ιωάννη Α΄ της Πορτογαλίας, ο οποίος ήταν Μέγας Διδάσκαλος του Τάγματος του Αβίς. Όταν ο τελευταίος της δυναστείας Ερρίκος Α΄ των Αβίς απεβίωσε, ξεκίνησε ο πόλεμος για τη διαδοχή του πορτογαλικού θρόνου. Ο Αντώνιος των Αβίς θα ανακηρυχθεί βασιλιάς, ωστόσο η νομιμότητά του αμφισβητήθηκε και λόγω επιγαμίας βασιλιάς έγινε ο Φίλιππος Β΄ της Ισπανίας, ως Φίλιππος Α΄ της Πορτογαλίας, από τον Οίκο των Αψβούργων. Η επόμενη δυναστεία, που ήταν γνωστή και ως Δυναστεία των Φιλίππων, είχε τον έλεγχο της Πορτογαλίας από το 1581 ως το 1640. Αφετηρία της δυναστείας θεωρείται η ανακήρυξη του Φιλίππου Β΄ της Ισπανίας σε Φίλιππο Α΄ της Πορτογαλίας το 1580. Η μητέρα του Ισαβέλλα των Αβίς ήταν κόρη του Εμμανουήλ Α΄ της Πορτογαλίας. Ο Φίλιππος διακυβέρνησε την Πορτογαλία ως ξεχωριστό βασίλειο από εκείνο της Ισπανίας, στο πλαίσιο όμως της Ιβηρικής Ένωσης. Ο Οίκος της Μπραγκάνσα ήρθε στην εξουσία το 1640, όταν ο Ιωάννης Β΄ δούκας της Μπραγκάνσα, διεκδίκησε τον θρόνο ως νόμιμος διάδοχος του πρώην Οίκου του Αβίς. Οι Μπραγκάνσα ήταν πλάγιος κλάδος των Αβίς και επιπλέον ο Ιωάννης ήταν τρισεγγονός του Εμμανουήλ Α΄ των Αβίς. Η Ισπανία θα αναγνωρίσει τελικώς τη νέα κατάσταση μετά από τον Πορτογαλικό Πόλεμο της Παλινόρθωσης και ο Ιωάννης θα γίνει βασιλιάς ως Ιωάννης Δ΄ της Πορτογαλίας. Ο Ιωάννης ΣΤ΄ είχε δύο τέκνα, τον Πέτρο Δ΄ και τον Μιχαήλ. Τον Πέτρο Δ΄ διαδέχθηκε η ανήλικη κόρη του Μαρία Β΄ με επίτροπο τον Μιχαήλ, που τη μνηστεύθηκε και κατέλαβε τον θρόνο. Όμως ο απολυταρχικός βασιλιάς εκθρονίστηκε από την Επανάσταση των Φιλελεύθερων. Η Μαρία Β΄ παντρεύτηκε τον Φερδινάνδο Β΄ των Βέττιν, του κλάδου Σαξονίας-Κόμπουργκ & Γκότα. Ωστόσο οι άρρενες απόγονοι του Μιχαήλ, του Οίκου της Μπραγκάνσα, διεκδικούν τη διαδοχή.