Ανθρώπινο κρανίο

Το κρανίο είναι οστέινος σχηματισμός που αποτελεί το σκελετό της κεφαλής πολλών ζώων. Υποστηρίζει τις δομές του προσώπου και προστατεύει την κεφαλή και τα περιεχόμενά της από τραυματισμό. Είναι το πιο πολύπλοκο οστέινο μόρφωμα γιατί: Περικλείει τον εγκέφαλο, του οποίου το σχήμα είναι ακανόνιστο. Φιλοξενεί τα αισθητήρια όργανα της ακοής, της όσφρησης, της γεύσης και της όρασης. Περιβάλλει τα στόμια του αναπνευστικού και του πεπτικού συστήματος.Τα ζώα που διαθέτουν κρανίο ονομάζονται κρανιωτά.

 Διακρίνεται στο εγκεφαλικό κρανίο ή κρανιακή κάψα (8 οστά) και στο προσωπικό ή σπλαχνικό κρανίο (14 οστά). Το πρώτο ονομάζεται έτσι γιατί μέσα του βρίσκεται ο εγκέφαλος και το δεύτερο επειδή σχηματίζει το πρόσωπο και σ' αυτό βρίσκονται σπλάχνα, δηλαδή όργανα. Τα οστά από τα οποία αποτελείται το κρανίο είναι: Οστά εγκεφαλικού κρανίου(8): το μετωπιαίο οστό, τα βρεγματικά, τα κροταφικά, το ινιακό οστό, το σφηνοειδές οστό και το ηθμοειδές οστό. Οστά προσωπικού κρανίου(14): τα ζυγωματικά, τα ρινικά, τα δακρυϊκά, τα οστά των ρινικών κογχών, η ύνιδα, οι άνω γνάθοι, τα υπερώια οστά και η κάτω γνάθος.Τα μέρη όπου συνδέονται τα οστά μεταξύ τους λέγονται ραφές. Το μετωπιαίο ενώνεται με το βρεγματικό με τη στεφανιαία ραφή, τα δύο βρεγματικά μεταξύ τους με την οβελιαία ραφή και τα βρεγματικά με το ινιακό με τη λαμδοειδή ραφή. Το ανώτερο τμήμα του κρανίου ονομάζεται θόλος, ενώ το κατώτερο βάση. Στη βάση του κρανίου υπάρχουν πολλά τρήματα μέσα από τα οποία διέρχονται τα εγκεφαλικά νεύρα καθώς επίσης και διάφορα αγγεία για την αιμάτωσή του εγκεφάλου. Επίσης περιέχει μερικές κλειστές κοιλότητες που ονομάζονται κόλποι. Οι κόλποι του κρανίου καλύπτονται από αναπνευστικό επιθήλιο (ψευδοπολύστιβο κροσσωτό) και πληρούνται με αέρα, ενώ ο ακριβής τους ρόλος δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί. Τα οστά του κρανίου σχηματίζονται τόσο με ενδομεμβρανώδη όσο και με ενδοχόνδρια οστέωση. Τα οστά του προσωπικού και τα ανώτερα και πλευρικά τμήματα του εγκεφαλικού κρανίου σχηματίζονται με ενδομεμβρανώδη οστέωση, ενώ τα οστά που στηρίζουν τον εγκέφαλο (ινιακό, σφηνοειδές, ηθμοειδές και κροταφικό) κυρίως παράγονται με ενδοχόνδρια οστέωση. Κατά τη γέννηση το κρανίο αποτελείται από 404 διαφορετικά οστικά στοιχεία. Καθώς όμως προχωρά η ανάπτυξη τα στοιχεία αυτά υφίστανται προοδευτική συγχώνευση για να σχηματίσουν συμπαγές οστό. Τα οστά του θόλου αρχικά χωρίζονται μεταξύ τους από περιοχές πυκνού συνδετικού ιστού πού ονομάζονται ραφές. Υπάρχουν πέντε ραφές: μετωπιαία, στεφανιαία, οβελιαία, λαμδοειδής και λεπιδοειδής. Μεγαλύτερες περιοχές συνδετικού ιστού που αποτελούν και σημεία συνάντησης των ραφών ονομάζονται πηγές. Οι πηγές είναι έξι: πρόσθια, οπίσθια, δύο σφηνοειδείς, και δύο μαστοειδείς. Κατά τη γέννηση τα στοιχεία αυτά είναι ινώδη και κινητά, πράγμα απαραίτητο τόσο για την ανάπτυξη των οστών όσο και για την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Όσο προχωρά η ανάπτυξη ο συνδετικός ιστός των ραφών και των πηγών προοδευτικά αντικαθίσταται από οστό. Η οπίσθια πηγή συνήθως κλείνει σε οκτώ εβδομάδες, ενώ η πρόσθια μπορεί να παραμείνει ανοικτή μέχρι και δεκαοκτώ μήνες. Το κρανίο μπορούμε να το χωρίσουμε σε δύο κύριες περιοχές, το εγκεφαλικό κρανίο, δηλαδή αυτό που περιβάλλει τον εγκέφαλο, και το σπλαχνικό κρανίο, δηλαδή το κρανίο που περιβάλλει σπλάχνα όπως τους οφθαλμούς, τα αφτιά και τα λοιπά. Οστά εγκεφαλικού κρανίου 1. Μετωπιαίο οστό2. Βρεγματικό οστό3. Ινιακό οστό4. Σφηνοειδές οστό5. Λεπιδοειδής μοίρα του κροτάφου6. Μαστοειδής μοίρα του λιθοειδούς κροτάφου Οστά σπλαχνικού κρανίου 7. Ηθμοειδές οστό8. Δακρυϊκό οστό9. Ρινικό οστό10. Ζυγωματικό οστό11. Άνω γνάθος12. Κάτω γνάθος13. Τυμπανική μοίρα14. Στυλοειδή απόφυση 15. Στεφανιαία ραφή16. Οβελιαία ραφή17. Λαμδοειδής ραφή18. μετωποσφηνοειδής ραφή19. Σφηνοβρεγματική ραφή20. Λεπιδοειδής ραφή21. Βρεγματομαστοειδής ραφή22. Σφηνολεπιδοειδής ραφή 23. Λιθολεπιδοειδής ραφή24. Μαστοειδοϊνιακή ραφή Ραφές σπλαχνικού κρανίου 25. Γναθορινική ραφή26. Γναθομετωπιαία ραφή27. Γναθοζυγωματική ραφή28. Κροταφοζυγωματική ραφή 1. Υπερόφρυο τόξο2. Κροταφικός βόθρος3. Υπερκόγχιο χείλος4. Υποκόγχιο χείλος5. Μετωπιαία απόφυση6. Μικρή υπερακουστική άκανθα7. Ζυγωματική απόφυση8. Κροταφική απόφυση9. Τυμπανομαστοειδής σχισμή10. Μαστοειδές τρήμα11. Ζυγωματικοπροσωπικά τρήματα12. Υποκόγχιο τρήμα13. Μαστοειδής απόφυση14. Πρόσθια ρινική άκανθα15. Μετωπιαίο όγκωμα16. Άνω κροταφική γραμμή17. Κάτω κροταφική γραμμή18. Γενειακό τρήμα 1. Έξω πλάκα 2. Διπλόη 3. Έσω πλάκα4. Μετωπιαία γωνία5. Ινιακή γωνία 6. Μετωπιαία ακρολοφία7. Αρτηριακές αύλακες 8. Πακχιόνια ή κοκκιώδη βοθρία9. Ρηχή αύλακα του άνω οβελιαίου φλεβώδους κόλπου10. Βρεγματικά τρήματα