Fedora Linux

Το Fedora Linux είναι μια διανομή Linux που αναπτύχθηκε από το Fedora Project. Αναπτύχθηκε αρχικά το 2003 ως συνέχεια του έργου Red Hat Linux. Περιέχει λογισμικό που διανέμεται με διάφορες άδειες ελεύθερου και ανοιχτού κώδικα και στοχεύει να είναι στην αιχμή των τεχνολογιών ανοιχτού κώδικα. Είναι πλέον η ανοδική πηγή για το CentOS Stream και το Red Hat Enterprise Linux.Από την κυκλοφορία του Fedora 21 τον Δεκέμβριο του 2014, έχουν γίνει διαθέσιμες τρεις εκδόσεις: προσωπικός υπολογιστής, διακομιστής και υπολογιστικό νέφος. Αυτό επεκτάθηκε σε πέντε εκδόσεις για κοντέινερ και Internet of Things (IoT) από την κυκλοφορία του Fedora 37 τον Νοέμβριο του 2022. Μια νέα έκδοση του Fedora Linux κυκλοφορεί κάθε έξι μήνες.Από τον Φεβρουάριο 2016, το Fedora Linux έχει περίπου 1,2 εκατομμύρια χρήστες και είναι επίσης η διανομή που επιλέγει ο Linus Torvalds (από τον Μάιο 2020), δημιουργός του πυρήνα Linux.

 Το Fedora έχει τη φήμη ότι εστιάζει στην καινοτομία, ενσωματώνει νέες τεχνολογίες από νωρίς και συνεργάζεται στενά με κοινότητες του Linux upstream. Η πραγματοποίηση αλλαγών ανάντη αντί για ειδικά για το Fedora Linux διασφαλίζει ότι οι αλλαγές είναι διαθέσιμες σε όλες τις διανομές Linux. Το Fedora Linux έχει σχετικά σύντομο κύκλο ζωής: Κάθε έκδοση συνήθως υποστηρίζεται για τουλάχιστον 13 μήνες, όπου η έκδοση X υποστηρίζεται μόνο μέχρι 1 μήνα μετά την κυκλοφορία της έκδοσης X+2 και με περίπου 6 μήνες μεταξύ των περισσότερων εκδόσεων. Οι χρήστες του Fedora μπορούν να κάνουν αναβάθμιση από έκδοση σε έκδοση χωρίς επανεγκατάσταση.Το προεπιλεγμένο περιβάλλον επιφάνειας εργασίας είναι το GNOME και η προεπιλεγμένη διεπαφή χρήστη είναι το GNOME Shell. Άλλα περιβάλλοντα επιφάνειας εργασίας είναι διαθέσιμα, συμπεριλαμβανομένων των KDE Plasma, Xfce, LXQt, LXDE, MATE, Cinnamon και i3.Μια ζωντανή μονάδα δίσκου πολυμέσων μπορεί να δημιουργηθεί χρησιμοποιώντας το Fedora Media Writer ή την εντολή dd, επιτρέποντας στους χρήστες να δοκιμάσουν το Fedora Linux χωρίς να αλλάξουν τους σκληρούς δίσκους τους. Οι περισσότερες εκδόσεις Fedora Linux χρησιμοποιούν το σύστημα διαχείρισης πακέτων RPM, χρησιμοποιώντας το DNF ως εργαλείο για τη διαχείριση των πακέτων RPM. Το DNF χρησιμοποιεί το libsolv, έναν εξωτερικό επιλύτη εξαρτήσεων. Το Flatpak περιλαμβάνεται επίσης από προεπιλογή και μπορεί να προστεθεί υποστήριξη για πακέτα Snap. Το Fedora Linux χρησιμοποιεί Delta RPM κατά την ενημέρωση των εγκατεστημένων πακέτων για την παροχή ενημερώσεων delta. Ένα Delta RPM περιέχει τη διαφορά μεταξύ μιας παλιάς και νέας έκδοσης ενός πακέτου. Αυτό σημαίνει ότι γίνεται λήψη μόνο των αλλαγών μεταξύ του εγκατεστημένου πακέτου και του νέου, μειώνοντας την κυκλοφορία δικτύου και την κατανάλωση εύρους ζώνης. Οι εκδόσεις Fedora CoreOS και Silverblue χρησιμοποιούν rpm-ostree, ένα υβριδικό σύστημα εικόνων/πακέτων συναλλαγών για τη διαχείριση του κεντρικού υπολογιστή. Το παραδοσιακό DNF (ή άλλα συστήματα) θα πρέπει να χρησιμοποιείται σε δοχεία. Το Fedora Linux χρησιμοποιεί από προεπιλογή το SELinux, το οποίο εφαρμόζει μια ποικιλία πολιτικών ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων των υποχρεωτικών ελέγχων πρόσβασης, τα οποία το Fedora υιοθέτησε νωρίς. Το Fedora παρέχει ένα περιτύλιγμα σκλήρυνσης και κάνει σκλήρυνση για όλα τα πακέτα του χρησιμοποιώντας χαρακτηριστικά μεταγλωττιστή όπως το εκτελέσιμο ανεξάρτητο θέσης (PIE). Το Fedora Linux διατίθεται προεγκατεστημένο με ένα ευρύ φάσμα λογισμικού όπως το LibreOffice και το Firefox. Πρόσθετο λογισμικό είναι διαθέσιμο από τα αποθετήρια λογισμικού και μπορεί να εγκατασταθεί χρησιμοποιώντας τον διαχειριστή πακέτων DNF ή το λογισμικό GNOME. Επιπλέον, μπορούν να προστεθούν επιπλέον χώροι αποθήκευσης στο σύστημα, έτσι ώστε το λογισμικό που δεν είναι διαθέσιμο στο Fedora Linux να μπορεί να εγκατασταθεί εύκολα. Λογισμικό που δεν είναι διαθέσιμο μέσω των επίσημων αποθετηρίων Fedora, είτε επειδή δεν πληροί τον ορισμό του ελεύθερου λογισμικού του Fedora είτε επειδή η διανομή του μπορεί να παραβιάζει τη νομοθεσία των ΗΠΑ, μπορεί να εγκατασταθεί χρησιμοποιώντας αποθετήρια τρίτων. Τα δημοφιλή αποθετήρια τρίτων περιλαμβάνουν αποθετήρια χωρίς RPM Fusion και μη δωρεάν αποθετήρια. Το Fedora παρέχει επίσης στους χρήστες ένα εύχρηστο σύστημα κατασκευής για τη δημιουργία των δικών τους αποθετηρίων που ονομάζεται Copr.Από την κυκλοφορία του Fedora 25, το λειτουργικό σύστημα έχει ως προεπιλογή το πρωτόκολλο διακομιστή εμφάνισης Wayland, το οποίο αντικατέστησε το Σύστημα παραθύρου X. Το Fedora Linux χρησιμοποιεί το Anaconda ως πρόγραμμα εγκατάστασης συστήματος. Το όνομα του Fedora προέρχεται από το αρχικό "Fedora Linux", ένα εθελοντικό έργο που παρείχε επιπλέον λογισμικό για τη διανομή Red Hat Linux, και από το χαρακτηριστικό καπέλο Fedora που χρησιμοποιείται στο λογότυπο "Shadowman" της Red Hat. Ο Warren Togami ξεκίνησε το Fedora Linux το 2002 ως ένα προπτυχιακό έργο στο Πανεπιστήμιο της Χαβάης, με σκοπό να παρέχει ένα ενιαίο χώρο αποθήκευσης για καλά δοκιμασμένα πακέτα λογισμικού τρίτων, έτσι ώστε το λογισμικό που δεν ανήκει στην Red Hat να είναι ευκολότερο να βρεθεί, να αναπτυχθεί και να χρησιμοποιηθεί. Η βασική διαφορά μεταξύ του Fedora Linux και του Red Hat Linux ήταν ότι η ανάπτυξη του αποθετηρίου του Fedora θα ήταν συνεργατική με την παγκόσμια κοινότητα εθελοντών. Το αρχικό Fedora Linux απορροφήθηκε τελικά από το Fedora Project, φέρνοντας μαζί του αυτή τη συλλογική προσέγγιση. Το Fedora Project χρηματοδοτείται κυρίως από την Red Hat με πρόσθετη υποστήριξη και χορηγούς από άλλες εταιρείες και οργανισμούς.Το Fedora Linux, τότε γνωστό ως "Fedora Core", ήταν ένα fork του Red Hat Linux που κυκλοφόρησε το 2003, όταν το Red Hat Linux σταμάτησε, ώστε η ομάδα να μπορεί να επικεντρωθεί στην πληρωμένη έκδοση για διακομιστές Red Hat Enterprise Linux. Το Red Hat Enterprise Linux επρόκειτο να είναι η μόνη επίσημα υποστηριζόμενη διανομή Linux της Red Hat, ενώ το Fedora επρόκειτο να είναι μια κοινοτική διανομή. Το Red Hat Enterprise Linux διαχωρίζει τις εκδόσεις του από εκδόσεις του Fedora.Πριν από το Fedora 7, το Fedora ονομαζόταν Fedora Core από το όνομα ενός από τα δύο κύρια αποθετήρια λογισμικού - Core και Extras. Το Fedora Core περιείχε όλα τα βασικά πακέτα που απαιτούνταν από το λειτουργικό σύστημα, καθώς και άλλα πακέτα που διανεμήθηκαν μαζί με τα CD/DVD εγκατάστασης και διατηρούνταν μόνο από τους προγραμματιστές της Red Hat. Το Fedora Extras, το δευτερεύον αποθετήριο που είχε συμπεριληφθεί από το Fedora Core 3, διατηρήθηκε στην κοινότητα και δεν διανεμήθηκε μαζί με τα CD/DVD εγκατάστασης. Με την κυκλοφορία του Fedora 7, η διάκριση μεταξύ Fedora Core και Fedora Extras καταργήθηκε.Από την κυκλοφορία του Fedora 21, ως μια προσπάθεια να φέρει τη σπονδυλοποίηση στη διανομή Fedora και να κάνει την ανάπτυξη πιο ευέλικτη, είναι διαθέσιμες τρεις διαφορετικές εκδόσεις: Workstation, που επικεντρώνεται στον προσωπικό υπολογιστή, Server και Atomic για διακομιστές, η Atomic είναι η έκδοση που προορίζεται για το cloud χρήση υπολογιστή.Το Fedora είναι εμπορικό σήμα της Red Hat, Inc. Η αίτηση της Red Hat για την κατάσταση εμπορικού σήματος για το όνομα "Fedora" αμφισβητήθηκε από το Πανεπιστήμιο Cornell και τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια, δημιουργούς του άσχετου λογισμικού διαχείρισης ψηφιακών αποθετηρίων Fedora Commons. Το ζήτημα επιλύθηκε και τα μέρη συμφώνησαν σε μια συμφωνία συνύπαρξης που όριζε ότι το έργο Cornell-UVA μπορούσε να χρησιμοποιήσει το όνομα όταν συνδεόταν σαφώς με λογισμικό ανοιχτού κώδικα για συστήματα αποθήκευσης ψηφιακών αντικειμένων και ότι η Red Hat μπορούσε να χρησιμοποιήσει το όνομα όταν ήταν ξεκάθαρο που σχετίζονται με λειτουργικά συστήματα υπολογιστών ανοιχτού κώδικα.Τον Απρίλιο του 2020, ο επικεφαλής του έργου Matthew Miller ανακοίνωσε ότι το Fedora Workstation θα αποστέλλεται σε επιλεγμένους νέους φορητούς υπολογιστές ThinkPad , χάρη σε μια νέα συνεργασία με τη Lenovo. Ξεκινώντας με το Fedora 21, είναι διαθέσιμο σε τρεις εκδόσεις, που επεκτάθηκαν σε πέντε εκδόσεις από την έκδοση 38. Στοχεύει χρήστες που θέλουν ένα αξιόπιστο, φιλικό προς τον χρήστη και ισχυρό λειτουργικό σύστημα για τον φορητό ή επιτραπέζιο υπολογιστή τους. Έρχεται με το GNOME από προεπιλογή, αλλά άλλοι επιτραπέζιοι υπολογιστές μπορούν να εγκατασταθούν ή μπορούν να εγκατασταθούν απευθείας ως Spin. Το Silverblue είναι μια παραλλαγή του Fedora Workstation. Είναι ένα αμετάβλητο λειτουργικό σύστημα για επιτραπέζιους υπολογιστές. Κάθε εγκατάσταση Silverblue είναι πανομοιότυπη με κάθε άλλη εγκατάσταση της ίδιας έκδοσης και δεν αλλάζει ποτέ καθώς χρησιμοποιείται. Η αμετάβλητη σχεδίαση έχει ως στόχο να κάνει το λειτουργικό σύστημα πιο σταθερό, λιγότερο επιρρεπές σε σφάλματα, πιο εύκολο στη δοκιμή και ανάπτυξη, και να δημιουργήσει μια πλατφόρμα για εφαρμογές με εμπορευματοκιβώτια καθώς και ανάπτυξη λογισμικού που βασίζεται σε κοντέινερ. Οι εφαρμογές και τα δοχεία διατηρούνται χωριστά από το σύστημα υποδοχής. Οι ενημερώσεις του λειτουργικού συστήματος είναι γρήγορες και δεν υπάρχει στάδιο εγκατάστασης. Με το Silverblue, είναι επίσης δυνατή η επαναφορά στην προηγούμενη έκδοση του λειτουργικού συστήματος, εάν κάτι πάει στραβά.Το Fedora Silverblue ήταν παλαιότερα γνωστό ως Fedora Atomic Workstation. Η περιγραφική ονομασία αυτού του προϊόντος είναι ο σταθμός εργασίας Fedora που βασίζεται σε κοντέινερ σε λειτουργία εικόνας και βασίζεται σε rpm-ostree, το οποίο είναι σαφές αλλά ακατάλληλο για επωνυμία. Η ομάδα προτίμησε το όνομα του έργου Silverleaf, αλλά δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει αυτό το όνομα για διάφορους λόγους. Ως εκ τούτου, ονομάστηκε Silverblue, αν και το λογότυπο εξακολουθεί να διατηρεί την εντύπωση ενός φύλλου.Ο μακροπρόθεσμος στόχος αυτής της προσπάθειας είναι να μετατρέψει το Fedora Workstation σε ένα σύστημα που βασίζεται σε εικόνες, όπου οι εφαρμογές είναι ξεχωριστές από το λειτουργικό σύστημα και οι ενημερώσεις είναι ατομικές. Οι μηχανικοί της Red Hat έχουν κατασκευάσει τα περισσότερα κομμάτια για αυτήν τη νέα επιφάνεια εργασίας τα τελευταία χρόνια: λογισμικό OSTree, flatpak, flathub, rpm-ostree και GNOME. Ο απώτερος στόχος αυτής της προσπάθειας ήταν πάντα η δημιουργία μιας παραλλαγής του σταθμού εργασίας βάσει εικόνας που να είναι σε ισοτιμία χαρακτηριστικών και να ταιριάζει καλύτερα σε συγκεκριμένες περιπτώσεις χρήσης από την παραδοσιακή παραλλαγή. Μέχρι το τέλος του 2017, η ομάδα Silverblue ολοκλήρωσε σιγά σιγά τα απαραίτητα κομμάτια για το όραμα ενός αμετάβλητου λειτουργικού συστήματος βασισμένο σε εικόνα με ανεξάρτητες εφαρμογές: υποστήριξη Wayland, flatpak και rpm-ostree στο λογισμικό GNOME, κ.λπ. Την ίδια περίοδο, το Project Atomic έχει προσθέσει νέες δυνατότητες όπως το layering πακέτου στο rpm-ostree και πρόσθεσε υποστήριξη rpm-ostree στο anaconda. Η χρήση του στόχου είναι για διακομιστές. Περιλαμβάνει τις τελευταίες τεχνολογίες data center. Αυτή η έκδοση δεν συνοδεύεται από περιβάλλον επιφάνειας εργασίας, αλλά μπορεί να εγκατασταθεί. Από το Fedora 28, η Server Edition θα προσφέρει το Fedora Modularity, προσθέτοντας υποστήριξη για εναλλακτικές ροές ενημέρωσης για δημοφιλές λογισμικό όπως το Node.js και το Go. Εικόνες του Fedora Linux προσαρμοσμένες για λειτουργία σε συσκευές Internet of Things. Υποστηρίζει επεξεργαστές x86_64, aarch64 και armhfp. Ο διάδοχος του Fedora Atomic Host (Project Atomic) και του Container Linux μετά το Fedora 29, παρέχει μια ελάχιστη εικόνα του Fedora Linux που περιλαμβάνει μόνο τα απολύτως απαραίτητα. Αυτό δεν πρέπει να συγχέεται με το Fedora Core. Προορίζεται για ανάπτυξη στο cloud computing. Παρέχει εικόνες Fedora CoreOS οι οποίες είναι βελτιστοποιημένες ελάχιστες εικόνες για την ανάπτυξη κοντέινερ. Το CoreOS αντικατέστησε το καθιερωμένο Container Linux όταν συγχωνεύτηκε με το Project Atomic μετά την εξαγορά του από την Red Hat τον Ιανουάριο του 2018. Παρόμοια με τα μείγματα Debian, το Fedora Project διανέμει επίσης προσαρμοσμένες παραλλαγές του Fedora Linux που ονομάζονται Fedora Labs. Αυτά είναι κατασκευασμένα με συγκεκριμένα σύνολα πακέτων λογισμικού, που στοχεύουν συγκεκριμένα ενδιαφέροντα όπως το παιχνίδι, η ασφάλεια, ο σχεδιασμός, η ρομποτική και η επιστημονική πληροφορική (που περιλαμβάνει SciPy, Octave, Kile, Xfig και Inkscape). Το Fedora AOS (Appliance Operating System) ήταν μια εξειδικευμένη περιστροφή του Fedora Linux με μειωμένο αποτύπωμα μνήμης για χρήση σε συσκευές λογισμικού. Οι συσκευές είναι προεγκατεστημένες, προρυθμισμένες, εικόνες συστήματος. Αυτή η περιστροφή είχε σκοπό να διευκολύνει οποιονδήποτε (προγραμματιστές, ανεξάρτητους προμηθευτές λογισμικού (ISV), κατασκευαστές πρωτότυπου εξοπλισμού (OEM) κ.λπ.) να δημιουργήσει και να αναπτύξει εικονικές συσκευές. Το έργο Fedora διανέμει επίσημα διαφορετικές παραλλαγές που ονομάζονται "Fedora Spins" που είναι το Fedora Linux με διαφορετικά περιβάλλοντα επιφάνειας εργασίας (το GNOME είναι το προεπιλεγμένο περιβάλλον επιφάνειας εργασίας). Οι τρέχουσες επίσημες περιστροφές, από το Fedora 38, είναι KDE Plasma, Xfce, LXQt, MATE (με Compiz), Cinnamon, LXDE, SoaS, i3, Phosh (για χρήση στο PinePhone), Budgie και Sway. Επιπλέον, οι περιστροφές KDE και Sway παρέχονται ως αμετάβλητες περιστροφές που υποστηρίζονται από ostree και ονομάζονται Kinoite και Sericea, αντίστοιχα, με την αμετάβλητη περιστροφή Onyx που βασίζεται στο Budgie να έχει προγραμματιστεί για το Fedora 39.Εκτός από τα Spin, που είναι επίσημες παραλλαγές του συστήματος Fedora, το έργο επιτρέπει σε ανεπίσημες παραλλαγές να χρησιμοποιούν τον όρο "Fedora Remix" χωρίς να ζητούν περαιτέρω άδεια, αν και απαιτείται διαφορετικό λογότυπο (παρέχεται). x86-64, ARM AArch64 και ARM-hfp είναι οι κύριες αρχιτεκτονικές που υποστηρίζονται από το Fedora. Από την έκδοση 35, το Fedora υποστηρίζει επίσης IBM Power64le, IBM Z ("s390x"), MIPS-64el, MIPS-el και RISC-V ως δευτερεύουσες αρχιτεκτονικές. Το Fedora 28 ήταν η τελευταία έκδοση που υποστήριξε το ppc64 και συνιστάται στους χρήστες να μετακινηθούν στη μικρή παραλλαγή endian ppc64le. Το Fedora 36 θα είναι η τελευταία έκδοση με υποστήριξη για ARM-hfp. Το Fedora Project διανέμει επίσης πολλές άλλες εκδόσεις με λιγότερες περιπτώσεις χρήσης από αυτές που αναφέρθηκαν παραπάνω, όπως προγράμματα εγκατάστασης δικτύου και ελάχιστες εικόνες εγκατάστασης. Προορίζονται για ειδικές περιπτώσεις ή έμπειρους χρήστες που θέλουν να έχουν προσαρμοσμένες εγκαταστάσεις ή να ρυθμίσουν το Fedora από την αρχή. Επιπλέον, όλες οι αποδεκτές άδειες χρήσης για το Fedora Linux (συμπεριλαμβανομένων των αδειών πνευματικών δικαιωμάτων, εμπορικών σημάτων και διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας) πρέπει να ισχύουν όχι μόνο για το Red Hat ή το Fedora, αλλά και για όλους τους παραλήπτες που βρίσκονται στη συνέχεια. Αυτό σημαίνει ότι οποιεσδήποτε άδειες "μόνο για Fedora" ή άδειες με συγκεκριμένους όρους που πληρούν η Red Hat ή το Fedora αλλά οι άλλοι παραλήπτες δεν θα είναι αποδεκτές (και σχεδόν σίγουρα μη δωρεάν, ως εκ τούτου). Η ανάπτυξη του λειτουργικού συστήματος και των προγραμμάτων υποστήριξης διευθύνεται από το Fedora Project, το οποίο αποτελείται από μια κοινότητα προγραμματιστών και εθελοντών, καθώς και υπαλλήλους της Red Hat. Το Συμβούλιο είναι το ανώτατο όργανο ηγεσίας και διακυβέρνησης της κοινότητας. Άλλα όργανα περιλαμβάνουν τη Διευθύνουσα Επιτροπή Μηχανικής Fedora, υπεύθυνη για τις τεχνικές αποφάσεις πίσω από την ανάπτυξη του Fedora, και την Επιτροπή Mindshare του Fedora που συντονίζει δραστηριότητες προβολής και μη τεχνικές, συμπεριλαμβανομένης της εκπροσώπησης του Fedora Worldwide, π.χ.: Πρόγραμμα Ambassadors, ομάδα CommOps και Μάρκετινγκ, Σχεδιασμός και Ομάδα ιστοσελίδων. Η τρέχουσα έκδοση είναι το Fedora 38, η οποία κυκλοφόρησε στις 18 Οκτωβρίου 2023. Το Rawhide είναι το δέντρο ανάπτυξης για το Fedora. Αυτό είναι ένα αντίγραφο μιας πλήρους διανομής Fedora όπου προστίθεται και δοκιμάζεται νέο λογισμικό, πριν συμπεριληφθεί σε μια μεταγενέστερη σταθερή έκδοση. Ως εκ τούτου, το Rawhide είναι συχνά πιο πλούσιο σε χαρακτηριστικά από την τρέχουσα σταθερή έκδοση. Σε πολλές περιπτώσεις, το λογισμικό αποτελείται από στιγμιότυπα πηγαίου κώδικα CVS, Subversion ή Git που συχνά αναπτύσσονται ενεργά από προγραμματιστές. Αν και το Rawhide απευθύνεται σε προχωρημένους χρήστες, δοκιμαστές και συντηρητές πακέτων, μπορεί να είναι ένα κύριο λειτουργικό σύστημα. Οι χρήστες που ενδιαφέρονται για τον κλάδο Rawhide ενημερώνονται συχνά σε καθημερινή βάση και βοηθούν στην αντιμετώπιση προβλημάτων. Οι χρήστες Rawhide δεν χρειάζεται να κάνουν αναβάθμιση μεταξύ διαφορετικών εκδόσεων, καθώς ακολουθεί ένα μοντέλο ενημέρωσης κυλιόμενης έκδοσης. Fedora Media Writer Linux Linus Torvalds Red Hat Επίσημη ιστοσελίδα του Fedora στην Ελλάδα Επίσημη ιστοσελίδα του Fedora (Αγγλικά) Ιστολόγια των προγραμματιστών του Fedora (Αγγλικά) Εβδομαδιαία νέα και πληροφορίες για το Fedora (Αγγλικά) Ιστορία του Red Hat Linux (που προηγήθηκε τη δημιουργία του Fedora) (Αγγλικά)Σύντομη ιστορία της ανάπτυξης του Fedora Ιστοσελίδα της Red Hat, Inc.