Ιδιωτική τράπεζα

Ιδιωτική Τράπεζα ή Πιστωτικό Ίδρυμα είναι η επιχείρηση, της οποίας η δραστηριότητα συνίσταται στην αποδοχή καταθέσεων ή άλλων επιστρεπτέων κεφαλαίων από το κοινό και στην χορήγηση πιστώσεων για λογαριασμό της (Ν. 2076/1.8.1992, παρ.1 αρ.2). Σύμφωνα με τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν αναφέρεται ο όρος τράπεζα, αλλά ο όρος πιστωτικό ίδρυμα, εμπεριέχοντας τις δραστηριότητες όλων των οργανισμών που δραστηριοποιούνται στο χώρο της παροχής πίστης και της κίνησης κεφαλαίων δύναται να ταυτιστούν και διακρίνονται στα ελληνικά και αλλοδαπά πιστωτικά ιδρύματα (Αγγελόπουλος, 2005, σ. 58-59).

 Ελληνικά Πιστωτικά Ιδρύματα: Τα πιστωτικά ιδρύματα στην Ελλάδα αποκτούν νομική μορφή ανώνυμης εταιρείας και η έναρξη λειτουργίας τους απαιτεί ελάχιστο αρχικό μετοχικό κεφάλαιο 18.000.000 €. Αλλοδαπά Πιστωτικά Ιδρύματα: Τα αλλοδαπά πιστωτικά ιδρύματα με έδρα σε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε χώρα που έχει κυρώσει τη Συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (Ε.Ο.Χ.) προβλέπεται ότι δεν απαιτείται η έγκρισή από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές (Τράπεζα της Ελλάδος) για την εγκατάστασή τους στην Ελλάδα, εφόσον οι δραστηριότητες που θα ασκήσουν και οι προσφερόμενες υπηρεσίες κατοχυρώνονται με την άδεια λειτουργίας από τις αρμόδιες αρχές της χώρας καταγωγής και εποπτεύονται από αυτές (Αγγελόπουλος, 2005, σ. 59). Στην ελληνική τραπεζική αγορά ο ανταγωνισμός ήταν ανύπαρκτος μέχρι το 1980, καθώς οι επενδυτικές πολιτικές και τα επιτόκια καθορίζονταν από την Τράπεζα της Ελλάδος χαρακτηρίζοντας το τραπεζικό σύστημα της χώρας από υψηλό κρατικό παρεμβατισμό και έλλειψη δημιουργικότητας και παραγωγικότητας (Γλύκας, Ξηρογιάννης & Σταϊκούρας, 2006, σ. 89). Στην Ελλάδα το πρώτο πιστωτικό ίδρυμα που ιδρύθηκε ήταν η Ιονική Τράπεζα (1834), ακολούθησε η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος το 1841 και η Τράπεζα Κρήτης (1899). Επισήμως, το θεσμικό πλαίσιο για τις τράπεζες κατοχυρώθηκε με το νόμο 5076/1931 «περί Ανωνύμων Εταιρειών και Τραπεζών». Στο άρθρο 10 παρ. 1 του νόμου αυτού ορίζεται ότι: «Τράπεζαι είναι αι επιχειρήσεις αίτινες, ανεξαρτήτως ετέρου σκοπού αυτών, δέχονται κατ’ επάγγελμα καταθέσεις χρημάτων ή άλλων αξιών». Η έννοια, η ίδρυση, η λειτουργία και οι εργασίες των τραπεζών ρυθμίζονται κυρίως από την πρώτη τραπεζική οδηγία (οδηγία 77/780) και τη δεύτερη τραπεζική οδηγία (οδηγία 89/646) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες ενσωματώθηκαν στην ελληνική τραπεζική νομοθεσία με το ν. 2076/1.8.1992 (Αγγελόπουλος, 2005, σ. 57). Βασικός στόχος των αγροτικών τραπεζών είναι η χρηματοδότηση και η ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα της οικονομίας, χωρίς όμως να περιορίζεται η δραστηριότητα και η χρηματοδότηση και σε άλλους κλάδους της οικονομίας και του ευρύτερου συνόλου των κύριων επενδυτικών υπηρεσιών (Αγγελόπουλος, 2005, σ. 67). Στην Ελλάδα, τα καθήκοντα της αγροτικής τράπεζας ασκούνταν κατ' εξοχήν από την ΑΤΕbank, όμως το 2012 ανέλαβε να συνεχίσει το έργο της η Τράπεζα Πειραιώς με τα προγράμματα για αγρότες, αφού απορρόφησε το υγιές τμήμα της ΑΤΕbank. Οι τράπεζες επενδύσεων δραστηριοποιούνται στη χρηματοδότηση μεγάλων επιχειρήσεων μέσω κοινοπρακτικών ή ομολογιακών δανείων καθώς και με άλλες μορφές μακροπρόθεσμων χρηματοδοτήσεων. Παράλληλα, δραστηριοποιούνται ως σύμβουλοι στις ιδιωτικοποιήσεις, στις εξαγορές και συγχωνεύσεως επιχειρήσεων και στην παροχή συμβουλών διαχείρισης ενεργητικού-παθητικού (Αγγελόπουλος, 2005, σ. 67). Οι ναυτιλιακές τράπεζες χρηματοδοτούν την ναυτιλία και εξυπηρετούν τις ανάγκες των ναυτιλιακών εταιρειών για κατασκευή και αγορά πλοίων, για κεφάλαιο κινήσεως κ.ο.κ. (Αγγελόπουλος, 2005, σ. 68). Οι εμπορικές τράπεζες στηρίζουν το χρηματοπιστωτικό σύστημα προσφέροντας πληθώρα επιλογών χρηματοοικονομικών προϊόντων, τα οποία αποδίδονται μέσα από τρία στάδια διαχείρισης κεφαλαίου. Το παθητικό στάδιο (μορφές κατάθεσης όψεως, ταμιευτηρίου, προθεσμίας κλπ.), το μεσολαβητικό στάδιο για υπηρεσίες έναντι αμοιβής ή προμήθειας (κίνηση κεφαλαίων, φύλαξη τίτλων, ενοικίαση θυρίδων κλπ.) και το ενεργητικό στάδιο (χρηματοδοτήσεις και λοιπές εργασίες παροχές πίστης) (Αγγελόπουλος, 2005, σ. 70). Ελληνική Ένωση Τραπεζών Banking News Παναγιώτης Κ. Αγγελόπουλος (2005). Τράπεζες και χρηματοπιστωτικό σύστημα. Αθήνα, Σταμούλης.