Τα μυστικά της πριγκίπισσας ντε Καντινιάν

Τα μυστικά της πριγκίπισσας ντε Καντινιάν (γαλλικός τίτλος: Les Secrets de la princesse de Cadignan) είναι διήγημα του Ονορέ ντε Μπαλζάκ, το οποίο δημοσιεύτηκε το 1839 και περιλαμβάνεται στις Σκηνές της Παρισινής ζωής της Ανθρώπινης κωμωδίας. Το έργο ήταν αφιερωμένο στον Τεοφίλ Γκωτιέ. Είναι μια από τις πιο ενδιαφέρουσες μελέτες γυναικών του Μπαλζάκ και παρουσιάζει ένα ιδιαίτερα εκλεπτυσμένο παιχνίδι αποπλάνησης. Τα μυστικά του τίτλου είναι μια σειρά από ψέματα με τα οποία μια έμπειρη γυναίκα καταφέρνει να θεωρηθεί ενάρετη και σεμνή από τον υποψήφιο εραστή της. Ο Μπαλζάκ χαρακτήρισε το έργο του ως «τη μεγαλύτερη ηθική κωμωδία που υπάρχει».

 Η Ντιάν ντε Μωφρινιέζ, που έγινε πριγκίπισσα ντε Καντινιάν μετά τον θάνατο του πεθερού της, είναι μια κοσμική αριστοκράτισσα. Ο σύζυγός της, μετά την Ιουλιανή Επανάσταση του 1830, ακολούθησε στην εξορία τον βασιλιά Κάρολο Ι΄. Το 1833, σε ηλικία 37 ετών, έχει κατασπαταλήσει την περιουσία της και έχει αποσυρθεί εδώ και 3 χρόνια από την κοσμική ζωή της αριστοκρατίας στο Παρίσι, όπου με τα χρόνια είχε αποκτήσει τη φήμη ως μια από εκείνες τις γυναίκες που ράγισαν τις καρδιές πολλών ανδρών, καταστρέφοντας φιλοδοξίες και περιουσίες ταυτόχρονα. Ο κατάλογος με τους εραστές της είναι ατελείωτος. Τους έχει συγκεντρώσει και σε ένα άλμπουμ το οποίο παρουσιάζει στη «φίλη» της, τη μαρκησία ντ’ Εσπάρ, τον μοναδικό άνθρωπο με τον οποίο έχει σχέσεις. Σε μια έκρηξη εμπιστοσύνης, οι δύο γυναίκες ομολογούν αμοιβαία ότι δεν γνώρισαν ποτέ την αληθινή αγάπη. Στη συνέχεια, η μαρκησία ντ' Εσπάρ προτείνει στην πριγκίπισσα να της συστήσει κάποιον για ένα τελευταίο παιχνίδι αποπλάνησης:τον Ντανιέλ ντ' Αρτέζ, έναν ιδεαλιστή νεαρό, που αρχίζει να έχει επιτυχία ως συγγραφέας. Ο ντ' Αρτέζ είναι πλέον βαρόνος και έχει κληρονομήσει την οικογενειακή του περιουσία με την οποία θα μπορούσε να ζει στη χλιδή. Αλλά αυτός παρέμεινε τόσο σοβαρός και λιτός όσο ήταν την εποχή της μεγάλης φτώχιας του. Συνεχίζει να εργάζεται στα γραπτά του και η ζωή του γίνεται αντικείμενο πειραγμάτων από τους φίλους του. Ο ντ' Αρτέζ δεν γνωρίζει τίποτε για τους εκλεπτυσμένους έρωτες των μεγάλων κυριών, αν και θα του ήταν εύκολο να κατακτήσει κάποια. Υπάρχει όμως μια συστολή μέσα του που τον σταματά.Η πριγκίπισσα ντε Καντινιάν, ενθουσιασμένη από την προσωπικότητά του και βαριεστημένη τη νέα της ζωή, αποφασίζει να τον αποπλανήσει. Έτσι, παίρνοντας τον ρόλο του θύματος, σαγηνεύει αυτή την αγνή καρδιά πνίγοντάς την σε μια χιονοστιβάδα ψέματα (τα μυστικά της), μεταξύ των οποίων: τα δυστυχισμένα παιδικά της χρόνια με μια φιλάρεσκη και άπιστη μητέρα, ο αναγκαστικός γάμος της με τον ευγενή εραστή της μητέρας της, οι σχέσεις της με άντρες που δεν της άξιζαν και τέλος η κακοτυχία της που έχασε τον μοναδικό άντρα που αγάπησε πραγματικά, τον Μισέλ Κρετιέν, ο οποίος σκοτώθηκε στην Ιουνιανή Εξέγερση. Το σχέδιο πετυχαίνει. Παρόλο που ο ντ' Αρτέζ γνωρίζει καλά τη ζωή της, καθώς ο Μισέλ Κρετιέν, που κυριολεκτικά πέθαινε από έρωτα γι' αυτήν, ήταν στενός φίλος του και του εκμυστηρευόταν τον τρελό και ανεκπλήρωτο έρωτά του, δεν μπορεί να αντισταθεί στην ομορφιά της και σε όσα του λέει η γυναίκα για τη ζωή της. Σύντομα παρασύρεται, υποτάσσεται και ερωτεύεται με πάθος την επιδέξια πριγκίπισσα. Το καλό γούστο, η συμπεριφορά και η φινέτσα της την έκαναν θεϊκό άγγελο στα μάτια του ποιητή.Στο μεταξύ, και η ίδια η Ντιάν ερωτεύτηκε τον άντρα που υποτίθεται ότι ήταν μόνο θύμα της νέας της κατάκτησης. . Ωστόσο, είναι αυτή που τον στέλνει εν γνώσει της σε ένα δείπνο που διοργάνωσε η μαρκησία ντ' Εσπάρ από ζήλια για την ευτυχία της φίλης της, όπου οι περισσότεροι από τους καλεσμένους υπήρξαν πρώην εραστές της Ντιαν, με την προφανή πρόθεση να διαφωτίσουν τον αφελή συγγραφέα. Εκεί, ακούει μερικούς καλεσμένους να σχολιάζουν την Ντιάν, ειδικά τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποίησε τους πρώην εραστές της. Ο ντ' Αρτέζ την υπερασπίζεται δημόσια και επιστρέφει κοντά της.Στη συνέχεια, οι δυο τους αφοσιώνονται περισσότερο στον έρωτά τους, περνούν περισσότερο χρόνο μαζί και η πριγκίπισσα εγκαταλείπει το Παρίσι τους καλοκαιρινούς μήνες για να ζήσει στη Γενεύη με τον σπουδαίο της συγγραφέα. Δεν σημειώνεται πόσο κράτησε το ειδύλλιο. 1982: ομώνυμη τηλεοπτική ταινία σε σκηνοθεσία Ζακ Ντερέ. Τα μυστικά της πριγκίπισσας ντε Καντινιάν, μετάφραση: Βερονίκη Δαλακούρα, εκδόσεις Νεφέλη, 1987 Τα μυστικά της πριγκίπισσας του Καντινιάν, μετάφραση: Κωνσταντίνα Παπαπετροπούλου, εκδόσεις Ερατώ, 2019