Πάμπλο Εσκομπάρ

Ο Πάμπλο Εμίλιο Εσκομπάρ Γκαβίρια (ισπανικά: Pablo Emilio Escobar Gaviria‎) (1 Δεκεμβρίου 1949 - 2 Δεκεμβρίου 1993) ήταν Κολομβιανός βαρόνος ναρκωτικών, ηγετική μορφή του Καρτέλ της Μεδεγίν. Αναφέρεται συχνά ως «βασιλιάς της κοκαΐνης» και υπήρξε ένας από τους πλουσιότερους εγκληματίες στην ιστορία. Το 1989 ανακηρύχθηκε από το αμερικανικό περιοδικό Forbes έβδομος πλουσιότερος στον κόσμο με περιουσία που ανερχόταν, σύμφωνα με εκτιμήσεις, στα 9 δισεκατομμύρια δολάρια.Γεννημένος στο Ρίονεγρο και μεγαλωμένος στο Μεντεγίν, ο Εσκομπάρ σπούδασε για σύντομο χρονικό διάστημα στο Universidad Autónoma Latinoamericana του Μεντεγίν, αλλά έφυγε χωρίς να αποφοιτήσει. Αντ' αυτού άρχισε να εμπλέκεται σε εγκληματικές δραστηριότητες, αρχικά πουλώντας λαθραία τσιγάρα και πλαστά λαχεία, καθώς σε κλοπές οχημάτων. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, άρχισε να εργάζεται για διάφορους λαθρέμπορους ναρκωτικών, συχνά απαγάγοντας και κρατώντας ανθρώπους για λύτρα. Το 1976, ο Εσκομπάρ ίδρυσε το Καρτέλ Μεντεγίν, το οποίο διένειμε κοκαΐνη και δημιούργησε τις πρώτες οδούς λαθρεμπορίου από το Περού, τη Βολιβία και τον Ισημερινό, μέσω της Κολομβίας και τελικά στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η διείσδυση του Εσκομπάρ στις ΗΠΑ δημιούργησε σημαντική ζήτηση για κοκαΐνη και μέχρι τη δεκαετία του 1980 εκτιμήθηκε ότι ο Εσκομπάρ διακινούσε σε μηνιαία βάση αποστολές 70 έως 80 τόνων κοκαΐνης από την Κολομβία. Ως αποτέλεσμα, έγινε γρήγορα ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο, αλλά πολέμησε συνεχώς αντίπαλα καρτέλ ναρκωτικών στο εσωτερικό αλλά και στο εξωτερικό, οδηγώντας σε σφαγές και δολοφονίες αστυνομικών, δικαστών, ντόπιων και επιφανών πολιτικών, κάνοντας την Κολομβία την πρωτεύουσα των δολοφονιών του κόσμου.Στις κοινοβουλευτικές εκλογές της Κολομβίας το 1982, ο Εσκομπάρ εξελέγη ως αναπληρωματικό μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων ως μέρος του κινήματος Φιλελεύθερων Εναλλακτικών. Μέσω αυτού, ήταν υπεύθυνος για κοινοτικά έργα όπως η κατασκευή σπιτιών και γηπέδων ποδοσφαίρου, τα οποία του έδωσαν μεγάλη δημοτικότητα μεταξύ των κατοίκων των πόλεων που σύχναζε. Ωστόσο, οι πολιτικές φιλοδοξίες του Εσκομπάρ ματαιώθηκαν από τις κυβερνήσεις της Κολομβίας και των ΗΠΑ, οι οποίες πίεζαν συστηματικά για τη σύλληψή του, με τον Εσκομπάρ να πιστεύεται ευρέως ότι ενορχήστρωσε τις βομβιστικές επιθέσεις στην πτήση 203 της Avianca και στο κτίριο DAS ως αντίποινα. Το 1991, ο Εσκομπάρ παραδόθηκε στις αρχές και καταδικάστηκε σε φυλάκιση πέντε ετών για μια σειρά από κατηγορίες, αλλά συνήψε μια συμφωνία με τον Κολομβιανό Πρόεδρο Σέζαρ Γκαβίρια, με τη δυνατότητα να κρατηθεί στη δική του, αυτοκατασκευασμένη φυλακή La Catedral. Το 1992, ο Εσκομπάρ δραπέτευσε και κρύφτηκε όταν οι αρχές προσπάθησαν να τον μεταφέρουν σε ένα πιο τυπικό σοφρωνιστικό ίδρυμα, οδηγώντας σε ένα άνευ προηγουμένου ανθρωποκυνηγητό σε όλη τη χώρα. Ως αποτέλεσμα, το καρτέλ του Μεντεγίν κατέρρευσε και το 1993, ο Εσκομπάρ σκοτώθηκε στη γενέτειρά του από την Εθνική Αστυνομία της Κολομβίας, μια μέρα μετά τα 44α γενέθλιά του.Η κληρονομιά του Εσκομπάρ παραμένει αμφιλεγόμενη μέχρι σήμερα. Ενώ πολλοί καταγγέλλουν την αποτρόπαια φύση των εγκλημάτων του, θεωρήθηκε ως μια φιγούρα «όπως του Ρομπέν των Δασών» για πολλούς στην Κολομβία, καθώς παρείχε πολλές ανέσεις στους φτωχούς. Η δολοφονία του θρηνήθηκε από πολλούς και την κηδεία του παρακολούθησαν πάνω από 25.000 άτομα. Επιπλέον, η ιδιωτική του περιουσία, Χασιέντα Νάπολες, έχει μετατραπεί σε θεματικό πάρκο. Η ζωή του έχει επίσης χρησιμεύσει ως έμπνευση ευρέως στον κινηματογράφο, την τηλεόραση και τη μουσική.

 Γεννήθηκε στο χωριό Ριονέγρο της Αντιόχειας, τρίτο παιδί του αγρότη Αμπέλ ντε Χεσούς Εσκομπάρ και της δασκάλας Εμίλτα Γκαβίρια. Ο Εσκομπάρ άφησε το λύκειο το 1966 λίγο πριν τα 17α γενέθλιά του, πριν επιστρέψει δύο χρόνια αργότερα με τον ξάδερφό του Γκουστάβο Γκαβίρια. Οι δυο τους παράτησαν το σχολείο μετά από περισσότερο από ένα χρόνο, αλλά ο Εσκομπάρ, που δεν το έβαλε κάτω, έγινε για λίγο αυτόνομος στη Λατινική Αμερική πλαστογραφώντας τα απολυτήρια γυμνασίου. Στη συνέχεια σπούδασε στο κολέγιο με στόχο να γίνει ποινικός δικηγόρος, πολιτικός και τελικά πρόεδρος, αλλά αναγκάστηκε να τα παρατήσει λόγω έλλειψης χρημάτων. Ο Εσκομπάρ ξεκίνησε την εγκληματική του καριέρα με τη συμμορία του κλέβοντας ταφόπλακες, καθαρίζοντας τις επιγραφές τους και μεταπωλώντας τις. Αφού παράτησε το σχολείο, ο Εσκομπάρ άρχισε να εντάσσεται σε συμμορίες που έκλεβαν αυτοκίνητα. Ο Εσκομπάρ σύντομα ενεπλάκη σε σκληρά εγκλήματα, προσλαμβάνοντας εγκληματίες για να απαγάγουν άτομα που του χρωστούσαν χρήματα και να τους ζητούσαν λύτρα, μερικές φορές σκίζοντας τα χαρτονομίσματα λύτρων ακόμα και όταν ο Εσκομπάρ τα είχε λάβει. Το πιο διάσημο θύμα απαγωγής του ήταν ο επιχειρηματίας Ντιέγκο Ετσεβαρία, ο οποίος απήχθη και τελικά σκοτώθηκε το καλοκαίρι του 1971, όταν ο Εσκομπάρ έλαβε λύτρα 50.000 δολάρια από την οικογένεια Ετσεβαρία. Η συμμορία του Εσκομπάρ έγινε ευρέως γνωστή για αυτή την απαγωγή. Ο Εσκομπάρ είχε εμπλακεί στο οργανωμένο έγκλημα για μια δεκαετία όταν το εμπόριο κοκαΐνης άρχισε να εξαπλώνεται στην Κολομβία στα μέσα της δεκαετίας του 1970. Η ξαφνική άνοδος του Εσκομπάρ τράβηξε την προσοχή της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Κολομβίας (DAS), η οποία τον συνέλαβε τον Μάιο του 1976 κατά την επιστροφή του από τη διακίνηση ναρκωτικών στον Ισημερινό. Πράκτορες της DAS βρήκαν 39 κιλά κοκαΐνης στο εφεδρικό ελαστικό του αυτοκινήτου του Εσκομπάρ. Ο Εσκομπάρ κατάφερε να αλλάξει τον πρώτο δικαστή στο δικαστήριο και δωροδόκησε τον δεύτερο δικαστή, οπότε αφέθηκε ελεύθερος μαζί με άλλους κρατούμενους. Τον επόμενο χρόνο, ο πράκτορας που συνέλαβε τον Εσκομπάρ δολοφονήθηκε. Ο Εσκομπάρ συνέχισε να δωροδοκεί και να εκφοβίζει τις κολομβιανές υπηρεσίες επιβολής του νόμου, με τον ίδιο τρόπο. Το καρότο και το μαστίγιό του ήταν η στρατηγική δωροδοκίας δημοσίων αξιωματούχων και πολιτικών υποψηφίων στην Κολομβία, εκτός από την αποστολή εκτελεστών για να δολοφονήσουν αυτούς που απέρριπταν τις δωροδοκίες του, η οποία έγινε γνωστή ως "ασήμι ή μολύβι", που σήμαινε "χρήματα ή θάνατος".Το Καρτέλ Μεντεγίν και το Καρτέλ Κάλι κατάφεραν και οι δύο να δωροδοκήσουν Κολομβιανούς πολιτικούς, τόσο στο Κόμμα του Νέου Φιλελευθερισμού όσο και στο Φιλελεύθερο Κόμμα, μέσω πολιτικών δωρεών. Ως εκ τούτου, ο Εσκομπάρ και πολλοί άλλοι Κολομβιανοί βαρόνοι ναρκωτικών τραβούσαν τα νήματα σε κάθε επίπεδο της κολομβιανής κυβέρνησης, επειδή πολλοί από τους πολιτικούς υποψήφιους τους οποίους στήριξαν οικονομικά, τελικά εξελέγησαν. Αν και το Καρτέλ Μεντεγίν ιδρύθηκε μόλις στις αρχές της δεκαετίας του 1970, επεκτάθηκε σύντομα όταν ο Εσκομπάρ συνάντησε αρκετούς βαρόνους ναρκωτικών σε μια φάρμα τον Απρίλιο του 1978 και μέχρι το τέλος του 1978 είχαν μεταφέρει περίπου 19.000 κιλά κοκαΐνης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύντομα, η ζήτηση για κοκαΐνη αυξήθηκε πολύ στις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που οδήγησε στον Εσκομπάρ να οργανώσει περισσότερες αποστολές λαθρεμπορίου, διαδρομές και δίκτυα διανομής στη Νότια Φλόριντα, την Καλιφόρνια, το Πουέρτο Ρίκο και άλλα μέρη των ΗΠΑ. Αυτός και ο συνιδρυτής του καρτέλ Κάρλος Λέντερ συνεργάστηκαν για να αναπτύξουν ένα νέο σημείο μεταφόρτωσης στις Μπαχάμες, ένα νησί που ονομάζεται Νόρμαν Κάι περίπου 350 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της ακτής της Φλόριντα. Σύμφωνα με τον αδερφό του, ο Εσκομπάρ δεν αγόρασε το Νόρμαν Κάι. Ο Εσκομπάρ και ο Ρόμπερτ Βέσκο αγόρασαν το μεγαλύτερο μέρος της γης στο νησί, το οποίο περιελάμβανε έναν αεροδιάδρομο ενός χιλιομέτρου, ένα λιμάνι, ένα ξενοδοχείο, κατοικίες, βάρκες και αεροσκάφη, και έχτισαν μια αποθήκη ψυγείου για την αποθήκευση της κοκαΐνης. Από το 1978 έως το 1982, αυτό χρησιμοποιήθηκε ως κεντρικός δρόμος λαθρεμπορίου για το Καρτέλ του Μεντεγίν. Με τα τεράστια κέρδη που παρήγαγε αυτή η διαδρομή, ο Εσκομπάρ μπόρεσε σύντομα να αγοράσει 20 τετραγωνικά χιλιόμετρα γης στην Αντιόχεια για πολλά εκατομμύρια δολάρια, πάνω στην οποία έχτισε την Χασιέντα Νάπολες. Η πολυτελής έπαυλη που δημιούργησε περιείχε έναν ζωολογικό κήπο, μια λίμνη, έναν κήπο με γλυπτά, μια ιδιωτική αρένα ταυρομαχιών και άλλες ανέσεις για την οικογένειά του και το καρτέλ. Ο Εσκομπάρ ασχολήθηκε επίσης με τη φιλανθρωπία στην Κολομβία και πλήρωνε αδρά για το προσωπικό του εργαστηρίου κοκαΐνης του. Ξόδεψε εκατομμύρια για την ανάπτυξη ορισμένων από τις φτωχότερες γειτονιές του Μεντεγίν. Βοήθησε στην κατασκευή δρόμων, ηλεκτρικών δικτύων και γηπέδων ποδοσφαίρου. Έφτιαξε μέχρι και συγκροτήματα κατοικιών για αστέγους. Ο Εσκομπάρ μπήκε επίσης στην πολιτική τη δεκαετία του 1970 και συμμετείχε και υποστήριξε τον σχηματισμό του Φιλελεύθερου Κόμματος της Κολομβίας. Το 1982, εισήλθε με επιτυχία στο Κολομβιανό Κογκρέσο. Αν και αναπληρωματικός, του χορηγήθηκε αυτόματα βουλευτική ασυλία και δικαίωμα διπλωματικού διαβατηρίου σύμφωνα με το νόμο της Κολομβίας. Την ίδια περίοδο, ο Εσκομπάρ γινόταν σταδιακά δημόσιο πρόσωπο και λόγω της φιλανθρωπικής του δράσης ήταν γνωστός ως «Ρομπέν των Δασών». Στο Κογκρέσο, ο νέος υπουργός Δικαιοσύνης, Ροντρίγκο Λάρα, είχε γίνει αντίπαλος του Εσκομπάρ, κατηγορώντας τον για εγκληματική δραστηριότητα από την πρώτη κιόλας μέρα του Κογκρέσου. Η σύλληψη του Εσκομπάρ το 1976 διερευνήθηκε από τους υφισταμένους του Ροντρίγκο Λάρα. Λίγους μήνες αργότερα, ο ηγέτης των Φιλελευθέρων Λουίς Κάρλος Γκαλάν έδιωξε τον Εσκομπάρ από το κόμμα. Αν και ο Εσκομπάρ αντέδρασε, ανακοίνωσε την αποχώρησή του από την πολιτική τον Ιανουάριο του 1984. Τρεις μήνες αργότερα, ο Λάρα δολοφονήθηκε.Το δικαστικό σώμα της Κολομβίας ήταν στόχος του Εσκομπάρ στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Ενώ δωροδοκούσε και δολοφονούσε αρκετούς δικαστές, το φθινόπωρο του 1985, ο καταζητούμενος πια Εσκομπάρ ζήτησε από την κολομβιανή κυβέρνηση να επιτρέψει την υπό όρους παράδοσή του χωρίς να εκδοθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η πρόταση απαντήθηκε αρχικά αρνητικά και ο Εσκομπάρ στη συνέχεια ίδρυσε και υποστήριξε σιωπηρά τον Οργανισμό "Los Extraditable", ο οποίος στοχεύει στην καταπολέμηση της πολιτικής έκδοσης. Το Los Extraditable στη συνέχεια κατηγορήθηκε ότι συμμετείχε σε μια προσπάθεια να εμποδίσει το Ανώτατο Δικαστήριο της Κολομβίας να μελετήσει τη συνταγματικότητα της συνθήκης έκδοσης της Κολομβίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Προς υποστήριξη του Εσκομπάρ, το ακροαριστερό αντάρτικο κίνημα της 6ης Νοεμβρίου 1985 επιτέθηκε στο κτίριο της κολομβιανής Δικαιοσύνης και σκότωσε τους μισούς δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στα τέλη του 1986, το Ανώτατο Δικαστήριο της Κολομβίας κήρυξε παράνομη την προηγούμενη συνθήκη έκδοσης επειδή υπογράφηκε από προεδρική αντιπροσωπεία και όχι από τον ίδιο τον πρόεδρο. Η νίκη του Εσκομπάρ επί του δικαστικού σώματος αποδείχτηκε βραχύβια, με τον νέο πρόεδρο Βιρτζίλιο Μπάρκο Βάργκας να έχει ανανεώσει γρήγορα τη συμφωνία του με τις Ηνωμένες Πολιτείες.Ο Εσκομπάρ κρατούσε ακόμα κακία εναντίον του Λουίς Κάρλος Γκαλάν, ο οποίος τον έδιωξε από την πολιτική και δολοφονήθηκε στις 18 Αυγούστου 1989, κατόπιν εντολής του Εσκομπάρ. Στη συνέχεια, ο Εσκομπάρ τοποθέτησε μια βόμβα στην πτήση 203 της Avianca σε μια προσπάθεια να δολοφονήσει τον διάδοχο του Γκαλάν, Σέζαρ Γκαβίρια Τρουχίγιο, ο οποίος έχασε το αεροπλάνο και επέζησε. Και οι 107 άνθρωποι σκοτώθηκαν από την έκρηξη. Καθώς όμως δύο Αμερικανοί σκοτώθηκαν επίσης στην βομβιστική επίθεση, η αμερικανική κυβέρνηση άρχισε να επεμβαίνει πιο άμεσα. Μετά τη δολοφονία του Λουίς Κάρλος Γκαλάν, η διοίκηση του Τσέζαρ Γκαβίρια κινήθηκε εναντίον του Εσκομπάρ και των καρτέλ ναρκωτικών. Τελικά, η κυβέρνηση διαπραγματεύτηκε με τον Εσκομπάρ και τον έπεισε να παραδοθεί και να σταματήσει κάθε εγκληματική δραστηριότητα με αντάλλαγμα μείωση της ποινής και προνομιακή μεταχείριση κατά τη διάρκεια της φυλάκισης του. Δηλώνοντας τέλος σε μια σειρά προηγούμενων βίαιων πράξεων που είχαν σκοπό να πιέσουν τις αρχές και την κοινή γνώμη, ο Εσκομπάρ παραδόθηκε στις κολομβιανές αρχές το 1991. Πριν παραδοθεί, η έκδοση Κολομβιανών πολιτών στις Ηνωμένες Πολιτείες είχε απαγορευτεί από το πρόσφατα εγκεκριμένο κολομβιανό Σύνταγμα του 1991. Αυτή η πράξη ήταν αμφιλεγόμενη, καθώς υπήρχε η υποψία ότι ο Εσκομπάρ και άλλοι βαρόνοι ναρκωτικών είχαν επηρεάσει μέλη της Συντακτικής Συνέλευσης στην ψήφιση του νόμου. Ο Εσκομπάρ ήταν έγκλειστος στη δική του πολυτελή ιδιωτική φυλακή, το La Catedral ,που διέθετε ένα γήπεδο ποδοσφαίρου, ένα τεράστιο κουκλόσπιτο, ένα μπαρ, ένα τζακούζι και έναν καταρράκτη. Οι αναφορές για τις συνεχιζόμενες εγκληματικές δραστηριότητες του Εσκομπάρ ενώ βρισκόταν στη φυλακή άρχισαν να εμφανίζονται στα μέσα ενημέρωσης, γεγονός που ώθησε την κυβέρνηση να προσπαθήσει να τον μεταφέρει σε μια πιο συμβατική φυλακή στις 22 Ιουλίου 1992. Η επιρροή του Εσκομπάρ, του επέτρεψε να ανακαλύψει το σχέδιο εκ των προτέρων και να κάνει μια επιτυχημένη απόδραση, περνώντας το υπόλοιπο της ζωής του ως καταζητούμενος δραπέτης. Ο Εσκομπάρ αντιμετώπισε απειλές από την αστυνομία της Κολομβίας, την κυβέρνηση των ΗΠΑ και τον αντίπαλό του, το Καρτέλ Κάλι. Στις 2 Δεκεμβρίου 1993, ο Εσκομπάρ εντοπίστηκε σε ένα σπίτι σε μια κατοικημένη περιοχή της μεσαίας τάξης του Μεντεγίν από ειδικές δυνάμεις της Κολομβίας που χρησιμοποιούσαν τεχνολογία που παρέχονταν από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η αστυνομία προσπάθησε να συλλάβει τον Εσκομπάρ, αλλά η κατάσταση γρήγορα κλιμακώθηκε σε ανταλλαγή πυρών. Ο Εσκομπάρ πυροβολήθηκε και σκοτώθηκε ενώ προσπαθούσε να δραπετεύσει από την ταράτσα. Χτυπήθηκε από σφαίρες στο σώμα και τα πόδια, και μια σφαίρα που τον χτύπησε στο κεφάλι, είχε σαν αποτέλεσμα τον θάνατο του. Αυτό πυροδότησε μία συζήτηση για το αν αυτοκτόνησε ή αν τον πυροβόλησαν. Λίγο μετά το θάνατο του Εσκομπάρ και τον επακόλουθο κατακερματισμό του Καρτέλ Μεντεγίν, η αγορά κοκαΐνης κυριαρχήθηκε από το αντίπαλο Καρτέλ Κάλι μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1990, όταν οι ηγέτες του είτε σκοτώθηκαν είτε συνελήφθησαν από την κολομβιανή κυβέρνηση. Η εικόνα του Ρομπέν των Δασών που είχε καλλιεργήσει ο Εσκομπάρ διατήρησε μια διαρκή επιρροή στο Μεντεγίν. Πολλοί εκεί, ειδικά πολλοί από τους φτωχούς της πόλης τους οποίους είχε βοηθήσει ο Εσκομπάρ όσο ζούσε, θρήνησαν τον θάνατό του και πάνω από 25.000 άνθρωποι παρευρέθηκαν στην κηδεία του. Μερικοί από αυτούς τον θεωρούν άγιο και προσεύχονται σε αυτόν να λάβει θεία βοήθεια. Ο Εσκομπάρ κηδεύτηκε στο νεκροταφείο Μόντε Σάκρο. Τον Μάρτιο του 1976, ο 26χρονος Εσκομπάρ παντρεύτηκε τη Μαρία Βικτόρια Χενάο, η οποία ήταν 15 ετών. Η σχέση αποθαρρύνθηκε από την οικογένεια Χενάο, η οποία θεωρούσε τον Εσκομπάρ κοινωνικά κατώτερο, με το ζευγάρι να έφυγε. Είχαν δύο παιδιά: τον Χουάν Πάμπλο (τώρα Σεμπαστιάν Μαροκίν) και τη Μανουέλα. Το 2007, η δημοσιογράφος Βιρτζίνια Βαγιέχο δημοσίευσε τα απομνημονεύματά της, στα οποία περιγράφει τη ρομαντική σχέση της με τον Εσκομπάρ και τις σχέσεις του με πολλούς προέδρους, δικτάτορες της Καραϊβικής και και άλλων πολιτικών. Το βιβλίο της ενέπνευσε την ταινία "Loving Pablo" (2017). Πολλές ταινίες και ντοκιμαντέρ έχουν ασχοληθεί με την ζωή του Εσκομπάρ. Το 2015 κυκλοφόρησε από το Netflix η σειρά Narcos, η οποία και αναφέρεται στη ζωή του. Επίσης το 2012 κυκλοφόρησε η σειρά Pablo Escobar: El patrón del mal. Η είδηση μιας απαγωγής, του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες Χοακίν Γκουσμάν Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Pablo Escobar στο Wikimedia Commons