Σύστημα ποδοσφαιρικών πρωταθλημάτων Αγγλίας

Οι Κατηγορίες του αγγλικού ποδοσφαίρου, δηλαδή η ιεραρχική δομή με την οποία μετέχουν οι αγγλικές ομάδες (και ορισμένες ομάδες από την Ουαλία και το Γκέρνσεϊ για ιστορικούς λόγους) στα εθνικά και τοπικά πρωταθλήματα, περιλαμβάνουν ένα σύστημα επιπέδων, τα οποία συνδέονται μεταξύ τους με κανόνες προβιβασμού-υποβιβασμού από την κορυφή μέχρι τη βάση. Συνολικά στο σύστημα αυτό εντάσσονται πάνω από 140 επιμέρους πρωταθλήματα τα οποία εμπεριέχουν πάνω από 480 κατηγορίες. Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 7.000 ποδοσφαιρικοί σύλλογοι συμμετέχουν στις κατηγορίες του αγγλικού ποδοσφαιρικού συστήματος. Θεωρητικά ένας ερασιτεχνικός σύλλογος μπορεί σταδιακά να ανεβεί μέχρι την ανώτερη επαγγελματική κατηγορία, που είναι η Πρέμιερ Λιγκ.

 Τα ανώτερα πέντε επίπεδα αποτελούνται από μία κατηγορία το καθένα. Τα αμέσως επόμενα επίπεδα έχουν βαθμιαία όλο και περισσότερα παράλληλα πρωταθλήματα, που το καθένα καλύπτει σταδιακά μικρότερες γεωγραφικές περιοχές. Πολλά πρωταθλήματα έχουν πάνω από μία κατηγορία. Υπάρχουν επίσης πρωταθλήματα σε διάφορα μέρη της χώρας που δεν αποτελούν επίσημα μέρος του συστήματος, δεδομένου ότι δεν έχουν συνάψει επίσημες συμφωνίες με άλλα πρωταθλήματα, αλλά αναγνωρίζονται σε διάφορα επίπεδα από τις κομητειακές ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες. Σύλλογοι από αυτά τα πρωταθλήματα έχουν την δυνατότητα, αν θεωρήσουν ότι μπορούν να αντεπεξέλθουν σε αγωνιστικό επίπεδο και διαθέτουν κατάλληλες εγκαταστάσεις, να ζητήσουν να συμμετάσχουν σε ένα πρωτάθλημα που αποτελεί μέρος του συστήματος. Τα επτά επίπεδα κάτω από την Πρέμιερ Λιγκ και την Φούτμπολ Λιγκ, είναι γνωστά ως Νάσιοναλ Λιγκ Σίστεμ (National League System) και υπάγονται στην αρμοδιότητα της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (The Football Association). Κατά την πάροδο πολλών ετών αναδιοργανώνεται. Στην πιο πρόσφατη σημαντική αναδιοργάνωση, δύο νέα πρωταθλήματα εισήλθαν στο επίπεδο έξι - οι Κόνφερενς Νορθ και Κόνφερενς Σάουθ - μετατοπίζωντας τις ανώτερες κατηγορίες της Σάδερν Λιγκ, της Ίσθμιαν Λιγκ και της Νόρδερν Πρέμιερ Λιγκ στο επίπεδο επτά. Το σύστημα ποδοσφαιρικών πρωταθλημάτων Αγγλίας δεν περιλαμβάνει την ερασιτεχνική εκδοχή του παιχνιδιού που συχνά αποκαλείται "Sunday league football". Αυτά τα πρωταθλήματα είναι ανεξάρτητες οντότητες, χωρίς προβιβασμό ή υποβιβασμό. Ωστόσο, ορισμένοι σύλλογοι του Sunday league football έχουν τη δυνατότητα να ενταχθούν σε κατηγορίες του συστήματος ποδοσφαιρικών πρωταθλημάτων Αγγλίας, εάν επιθυμούν να προχωρήσουν σε υψηλότερα επίπεδα. Στην κορυφή βρίσκεται η ενιαία κατηγορία της Πρέμιερ Λιγκ (Premier League), που περιλαμβάνει 20 ομάδες. Κάτω από την Πρέμιερ Λιγκ βρίσκεται η Φούτμπολ Λιγκ (Football League), η οποία χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες των 24 συλλόγων η κάθε μία: την Τσάμπιονσιπ (Championship) η οποία βρίσκεται στο επίπεδο 2, την Λιγκ Ουάν (League One) η οποία βρίσκεται στο επίπεδο 3 και την Λιγκ Του (League Two) η οποία βρίσκεται στο επίπεδο 4. Οι 92 σύλλογοι των Πρέμιερ Λιγκ και Φούτμπολ Λιγκ, είναι όλοι πλήρως επαγγελματικοί. Οι σύλλογοι που αγνωνίζονται στα πρωταθλήματα των τεσσάρων πρώτων επιπέδων, ονομάζονται "League clubs", επειδή, πριν από την ίδρυση της Πρέμιερ Λιγκ το 1992, η Φούτμπολ Λιγκ περιλάμβανε και τα 92 σωματεία, χωρισμένα σε τέσσερις κατηγορίες. Οι ομάδες που δεν περιλάμβάνονται στις κατηγορίες Πρέμιερ Λιγκ και Φούτμπολ Λιγκ, αναφέρονται ως "non-League clubs". Η κορυφαία βαθμίδα του "non-League football" είναι η Φούτμπολ Κόνφερενς, η οποία περιλαμβάνει μία εθνική κατηγορία, την Κόνφερενς Πρέμιερ (Conference Premier) που απαρτίζεται από 24 συλλόγους και βρίσκεται στο επίπεδο 5, το χαμηλότερο από τα επίπεδα που περιλαμβάνουν ενιαίο εθνικό πρωτάθλημα. Υπάρχουν δύο κατηγορίες στο επίπεδο 6, η Κόνφερενς Νορθ (Conference North) που καλύπτει το βόρειο τμήμα και η Κόνφερενς Σάουθ (Conference South) η οποία καλύπτει το νότιο τμήμα, με 22 σωματεία η κάθε μία. Ορισμένα από αυτά τα σωματεία είναι πλήρως επαγγελματικά, ενώ άλλα είναι ημιεπαγγελματικά. Κάτω από την Κόνφερενς, μερικές από τις ισχυρότερες ομάδες είναι ημιεπαγγελματικές, αλλά στα αμέσως πιο χαμηλά επίπεδα, όλα τα σωματεία είναι ερασιτεχνικά. Τα πρωταθλήματα χαμηλότερου επιπέδου, καλύπτουν βαθμιαία μικρότερες γεωγραφικές περιοχές. Κάτω από την Φούτμπολ Κόνφερενς υπάρχουν τρία περιφερειακά πρωταθλήματα, το καθένα εκ των οποίων σχετίζεται με διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές, αν και ορισμένα πρωταθλήματα καλύπτουν ένα σύμπλεγμα γεωγραφικών περιοχών. Αυτά τα πρωταθλήματα είναι η Νόρδερν Πρέμιερ Λιγκ (Northern Premier League) η οποία καλύπτει τη βόρεια Αγγλία και τη βόρεια Ουαλία, η Σάδερν Φούτμπολ Λιγκ (Southern Football League) η οποία καλύπτει τα Μίντλαντς, τη νότια και νοτιοδυτική Αγγλία και τη νότια Ουαλία και η Ίσθμιαν Λιγκ (Isthmian League) η οποία καλύπτει το νοτιοανατολικό τμήμα της Αγγλίας. Όλα αυτά τα πρωταθλήματα έχουν Πρώτη Κατηγορία (Premier Division) των 24 ομάδων και βρίσκονται στο επίπεδο 7. Κάτω από αυτά, υπάρχουν η Νόρδερν Πρέμιερ Λιγκ (Northern Premier League) και η Σάδερν Φούτμπολ Λιγκ (Southern Football League) εκ των οποίων κάθε μία περιλαμβάνει δύο παράλληλες κατηγορίες των 22 ομάδων (Επίπεδο 8). Η Ίσθμιαν Λιγκ έχει δύο παράλληλες κατηγορίες των 24 ομάδων η κάθε μία (Επίπεδο 8). Το επίπεδο 9 περιλαμβάνει τις κορυφαίες κατηγορίες ενός μεγάλου συνόλου δεκατεσσάρων υπο-περιφερειακών πρωταθλημάτων. Κάθε ένα από αυτά τα πρωταθλήματα έχει διαφορετικη σύσταση κατηγοριών, όμως όλα έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: έχουν ακόμη περισσότερα πρωταθλήματα κάτω από αυτά, τα οποία καλύπτουν βαθμιαία όλο και μικρότερα γεωγραφικά επίπεδα. Ανάλογα με την κατηγορία που αγωνίζεται η κάθε ομάδα συμμετέχει σε ανάλογο θεσμό κυπέλλου. Κύπελλο Αγγλίας: όλες οι ομάδες δικαιούνται να δηλώσουν συμμετοχή από το πρώτο ως το δέκατο επίπεδο (και περιστασιακά έως το ενδέκατο επίπεδο). Λιγκ Καπ Αγγλίας: οι ομάδες των επαγγελματικών κατηγοριών 1 έως 4. Λιγκ Τρόφι: οι ομάδες των κατηγοριών 3 και 4. Τρόφι Αγγλίας: επίπεδα 5 έως 8. Κύπελλο Βας Αγγλίας: επίπεδα 9 έως 11. Κύπελλο Ίντερ-Λιγκ Αγγλίας: επίπεδο 11 (μία ομάδα από κάθε τοπική ένωση).Κάτω από το επίπεδο 11 η πυραμίδα καθίσταται περιφερειακή (regional), επομένως και τα κύπελλα διεξάγονται σε περιφερειακό επίπεδο. Λίγο πιο κάτω, η πυραμίδα χωρίζεται σε κομητείες (counties), κάθε μία από τις οποίες έχει το δικό της κύπελλο. Ο παρακάτω πίνακας δείχνει την τρέχουσα δομή του συστήματος. Σε κάθε τμήμα αναφέρεται η επίσημη ονομασία της κατηγορίας, το όνομα της χορηγίας (το οποίο διαφέρει από το ιστορικό όνομά της) και ο αριθμός των συλλόγων. Στα επίπεδα 1-8, κάθε κατηγορία προβιβάζει στην κατηγορία (-ες) που βρίσκονται ακριβώς από πάνω και υποβιβάζει την κατηγορία (-ες) που βρίσκεται ακριβώς από κάτω. Κάτω από αυτό το επίπεδο, ο τρόπος προβιβασμού και υποβιβασμού των ομάδων διαφέρει αναλόγως τους κανονισμούς που διέπουν τη διεξαγωγή της εκάστοτε κατηγορίας. Επίπεδο ένα στην πυραμίδα, η κορυφαία κατηγορία του αγγλικού ποδοσφαίρου, διοικείται από την Πρέμιερ Λιγκ (η οποία έχει δώσει την ονομασία της στο πρωτάθλημα), η εκάστοτε νικήτρια της οποίας θεωρείται πρωταθλήτρια Αγγλίας. Τα επίπεδα δύο έως τέσσερα διευθύνονται από την Φούτμπολ Λιγκ. Αυτές οι τέσσερις κατηγορίες συνθέτουν αυτό που είναι γνωστό ως "λιγκ φούτμπολ" (league football). Τα πρωταθλήματα κάτω από το επίπεδο τέσσερα χαρακτηρίζονται ως "νον-λιγκ φούτμπολ" (non-league football), που σημαίνει ότι βρίσκονται εκτώς της "Φούτμπολ Λιγκ" (Football League). Τα πρωταθλήματα στα επίπεδα πέντε έως έντεκα περιλαμβάνουν το Νάσιοναλ Λιγκ Σίστεμ (NLS), και υπάγονται στην άμεση δικαιοδοσία της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας (FA). Το πρώτο επίπεδο (level 5) του NLS είναι γνωστό ως "Βήμα 1" (Step 1) από την FA, το επόμενο επίπεδο (level 6) ως "Bήμα 2" (Step 2), και ούτω καθεξής. Χάρτης των αγγλικών ποδοσφαιρικών συλλόγων