Ο τελευταίος των Μοϊκανών (ταινία, 1992)

Ο τελευταίος των Μοϊκανών (αγγλικά: The Last of the Mohicans) είναι αμερικανική επική ιστορική δραματική ταινία του 1992 που διαδραματίζεται το 1757 κατά τη διάρκεια του Γαλλοϊνδιανικού πολέμου. Τη σκηνοθέτησε ο Μάικλ Μαν και βασίστηκε στο μυθιστόρημα του 1826 Ο τελευταίος των Μοϊκανών: Μια ιστορία του 1757 του Τζέιμς Φένιμορ Κούπερ και στην κινηματογραφική μεταφορά του 1936, βασισμένη περισσότερο στην ταινία παρά στο μυθιστόρημα. Στην ταινία πρωταγωνιστούν οι Ντάνιελ Ντέι-Λιούις και Μαντλίν Στόου, με τους Τζόντι Μέι, Ράσελ Μινς, Γουές Στούντι, Έρικ Σβάιγκ και Στίβεν Ουάντινγκτον σε δεύτερους ρόλους. Η μουσική υπόκρουση της ταινίας περιλαμβάνει μουσική των Τρέβορ Τζόουνς και Ράντι Έντελμαν και το τραγούδι "I Will Find You" των Clannad. Το κύριο θέμα της ταινίας προέρχεται από τη μελωδία "The Gael" του Σκωτσέζου τραγουδιστή και τραγουδοποιού Ντούγκι ΜακΛίν. Ο τελευταίος των Μοϊκανών, που κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες στις 25 Σεπτεμβρίου 1992, έλαβε θετικές κριτικές και είχε εμπορική επιτυχία κατά τη διάρκεια του box office. Κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερου Ήχου, το μοναδικό Όσκαρ που κέρδισε ταινία σε σκηνοθεσία του Μαν. Ο Ντέι Λιούις έλαβε τη δεύτερη υποψηφιότητά του για το Βραβείο BAFTA Καλύτερου Ηθοποιού σε Πρωταγωνιστικό Ρόλο για την ερμηνεία του.

 Το 1757, ο Ταγματάρχης του Βρετανικού Στρατού Ντάνκαν Χέιγουορντ φτάνει στο Όλμπανι της Νέας Υόρκης κατά τη διάρκεια του Γαλλοϊνδιανικού πολέμου. Τοποθετείται υπό του συνταγματάρχη Έντμουν Μάνρο, διοικητή του οχυρού Ουίλιαμ Χένρι στα βουνά Αντιρόντακ. Ο Χέιγουορντ αναλαμβάνει να συνοδεύσει τις δύο κόρες του Μάνρο, την Κόρα και την Άλις, στον πατέρα τους. Πριν φύγουν, ο Χέιγουορντ ζητά από την Κόρα να τον παντρευτεί, αλλά εκείνη δεν του δίνει απάντηση. Ένας Μόχοκ ονόματι Μάγκουα έχει την αποστολή να καθοδηγήσει τον Χέιγουορντ, τις δύο γυναίκες και μια ομάδα Βρετανών στρατιωτών στο φρούριο, αλλά στην πραγματικότητα είναι ένας Χιούρον και τους οδηγεί σε μια ενέδρα. Οι απλοί στρατιώτες σκοτώνονται. Ο Μοϊκανός Τσίνγκατσγκουκ, ο γιος του Ούνκας και ο λευκός, υιοθετημένος γιος του «Χόκαϊ» φτάνουν και σκοτώνουν όλους τους Χιούρον εκτός από τον Μάγκουα, ο οποίος δραπετεύει. Οι τρεις συμφωνούν να πάνε τις γυναίκες και τον Χέιγουορντ στο φρούριο. Κατά τη διάρκεια του μονοπατιού, βρίσκουν και άλλους σφαγιασμένους σε μια φάρμα, αλλά δεν σταματούν να θάψουν τα θύματα για να μην γίνουν αντιληπτοί από τους Χιούρον. Η Κόρα και ο Χόκαι έλκονται μεταξύ τους, όπως και ο Ούνκας και η Άλις. Βρίσκουν το οχυρό υπό πολιορκία από τους Γάλλους και τους συμμάχους τους Χιούρον, αλλά καταφέρνουν να εισέλθουν κρυφά. Ο συνταγματάρχης Μούνρο εκπλήσσεται βλέποντας τις κόρες του, καθώς είχε στείλει ένα γράμμα προειδοποιώντας τις να μείνουν μακριά, αλλά δεν παραδόθηκε ποτέ εξαιτίας του Μάγκουα. Ο Χέιγουορντ ζηλεύει τον Χόκαι όταν η Κόρα λέει στον Χέιγουορντ ότι δεν θα δεχτεί την πρόταση γάμου του. Ένας πολιτοφύλακας ξεκινά τη νύχτα για να προσπαθήσει να φτάσει τον στρατηγό Γουέμπ στο Φορτ Έντουαρντ για ενισχύσεις, με τους Χόκαι, Τσίνγκατσουκ και Ούνκας να παρέχουν κάλυψη πυροβολώντας από το οχυρό. Αφού ο Μούνρο αρνείται να τιμήσει τη συμφωνία που είχε συνάψει ο Γουέμπ ότι οι πολιτοφύλακες θα μπορούσαν να φύγουν για να προστατεύσουν τα σπίτια τους εάν απειλούνταν, ο Χόκαι τους βοηθά να φύγουν κρυφά. Συλλαμβάνεται για ανταρσία και καταδικάζεται σε απαγχονισμό. Ωστόσο, όταν μαθαίνει ότι ο Γουέμπ δεν θα στείλει στρατιώτες, ο Μούνρο αναγκάζεται να αποδεχτεί τους όρους παράδοσης του Γάλλου στρατηγού Λουί-Ζοζέφ ντε Μονκάλμ : οι Βρετανοί μπορούν να εγκαταλείψουν τιμητικά το οχυρό με τα όπλα τους. Ο Μάγκουα είναι έξαλλος επειδή έχει προσωπική έχθρα με τον Μούνρο. Μόλις ο Μούνρο, οι στρατιώτες και οι πολίτες του εγκαταλείψουν το φρούριο, οι πολεμιστές Χιούρον επιτίθενται ούτως ή άλλως και τους σφαγιάζουν. Ο Μούνρο συλλαμβάνεται ζωντανός, αλλά θανάσιμα τραυματισμένος, και ο Μάγκουα του βγάζει την καρδιά. Ο Χόκαι, ο Ούνκας και ο Τσίνγκατσουκ παλεύουν για να βγουν, παίρνοντας την Κόρα, την Άλις, τον Χέιγουορντ και μερικούς Βρετανούς στρατιώτες. Κρύβονται σε μια σπηλιά πίσω από έναν καταρράκτη, αλλά ο Μάγκουα τους βρίσκει. Πριν ο Χόκαΐ, ο Ούνκας και ο Τσίνγκατσουκ ξεφύγουν πηδώντας από τον καταρράκτη, ο Χόκαϊ λέει στην Κόρα να μείνει ζωντανή και ορκίζεται ότι θα τη βρει. Ο Μάγκουα παίρνει τους τρεις αιχμαλώτους του σε έναν οικισμό του Χιούρον. Ενώ απευθύνεται σε έναν σαχέμ, ο Χόκαϊ μπαίνει άοπλος ως συνομιλητής για να παρακαλέσει για τη ζωή τους. Ο σαχέμ αποφασίζει ότι ο Χέιγουορντ πρέπει να επιστραφεί στους Βρετανούς, η Άλις να δοθεί στον Μάγκουα για όσα υπέστη από τον Μούνρο και η Κόρα να καεί ζωντανή. Αν και ο Χόκαϊ του λένε ότι μπορεί να φύγει εν ειρήνη για την ανδρεία του, προσφέρεται να πάρει τη θέση της Κόρα. Ο Χέιγουορντ, ο οποίος ενεργεί ως διερμηνέας, λέει στους Χιούρον να ανταλλάξει τη ζωή του για τη Κόρα. Αφού η Κόρα φεύγει από το χωριό με τον Χόκαϊ, πυροβολεί τον Χέιγουορντ, ο οποίος καίγεται ζωντανός, ως τελευταία πράξη ελέους. Στη συνέχεια, ο Τσίνγκατσουκ, ο Ούνκας και ο Χόκαϊ καταδιώκουν την ομάδα του Μάγκουα για να σώσουν την Άλις. Ο Ούνκας τρέχει μπροστά, αλλά σκοτώνεται σε μια μονομαχία από τον Μάγκουα και πετιέται στην άκρη του γκρεμού. Η Άλις, συντετριμμένη, αρνείται να μείνει με τον Μάγκουα και αυτοκτονεί πηδώντας από τον ίδιο γκρεμό. Ο Χόκαϊ και ο Τσίνγκατσουκ προλαβαίνουν και σκοτώνουν μερικούς από τους Χιούρον. Στη συνέχεια, ο Χόκαϊ του απειλεί με όπλο, επιτρέποντας στον Τσίνγκατσουκ να πολεμήσει και να σκοτώσει τον Μάγκουα. Στη συνέχεια, ο Τσίνγκατσουκ προσεύχεται στο Μεγάλο Πνεύμα να δεχτεί τον Ούνκας, δηλώνοντας τον εαυτό του «ο τελευταίος των Μοϊκανών». Δόθηκε μεγάλη προσοχή στην αναδημιουργία ακριβών κοστουμιών και σκηνικών. Ο Ντάνιελ Ουίκλερ κατασκεύασε τα τόμαχωκ που χρησιμοποιήθηκαν στην ταινία και ο μαχαιροποιός Ράνταλ Κινγκ έφτιαξε τα μαχαίρια. Ο Γουέιν Γουότσον είναι ο κατασκευαστής του τουφεκιού "Killdeer" του Χόκαϊ που χρησιμοποιήθηκε στην ταινία. Το πολεμικό ρόπαλο που δημιουργήθηκε για τον Τσίνγκατσγκουκ δημιουργήθηκε από τον Jim Yellow Eagle. Το τόμαχωκ του Μάγκουα κατασκευάστηκε από τον Φρεντ Μίτσελ της Odin Forge & Fabrication. Τα κοστούμια σχεδιάστηκαν αρχικά από τον πολυβραβευμένο με Όσκαρ Τζέιμς Άτσεσον, αλλά άφησε την ταινία και αφαιρέθηκε το όνομά του λόγω καλλιτεχνικών διαφορών με τον Μαν. Η σχεδιάστρια Έλσα Ζαμπαρέλι ολοκλήρωσε το έργο. Αν και η ιστορία διαδραματίζεται στην αποικιακή Νέα Υόρκη, τα γυρίσματα έγιναν κυρίως στα γαλάζια βουνά της Βόρειας Καρολίνας. Οι τοποθεσίες που χρησιμοποιούνται περιλαμβάνουν την λίμνη Τζέιμς, το πάρκο Τσίμνεϊ Ροκ και την Έπαυλη Μπίλτμορ. Μερικοί από τους καταρράκτες που χρησιμοποιήθηκαν στην ταινία περιλαμβάνουν τους καταρράκτες Χούκερ, Τριπλ Φολς, Μπράινταλ Βέιλ και Χάϊ Φολς, όλοι στο πολιτειακό δάσος αναψυχής ΝτιΠοντ. Ένας άλλος από αυτούς τους καταρράκτες ήταν οι καταρράκτες Λίνβιλ, στα βουνά της Βόρειας Καρολίνας. Επίσης, ο καταρράκτης Χίκορι Νατ στο Τσίμνεϊ Ροκ ήταν στην ταινία κοντά στο τέλος. Οι σκηνές του Όλμπανι γυρίστηκαν στο Άσβιλ, Βόρεια Καρολίνα στο Δε Μάνορ στην οδό Σαρλότ.Το σκηνικο του οχυρού Ουίλιαμ Χένρι κατασκευάστηκε με αναφερόμενο κόστος 6 εκατομμυρίων δολαρίων σε υλοτομημένη δασική γη κοντά στη λίμνη Τζέιμς, στη Βόρεια Καρολίνα. Ο αυτοκινητόδρομος 126, που βρίσκεται ανάμεσα στο σκηνικό και τη λίμνη, έκλεισε κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων. Η ταινία έκανε πρεμιέρα στις Ηνωμένες Πολιτείες στις 25 Σεπτεμβρίου 1992, σε 1.856 αίθουσες. Ήταν η νούμερο 1 ταινία στο πρώτο Σαββατοκύριακο. Μέχρι το τέλος του πρώτου Σαββατοκύριακου, Ο τελευταίος των Μοϊκανών είχε αποφέρει $10.976.661, και μέχρι το τέλος της εγχώριας προβολής της, η ταινία είχε βγάλει $75.505.856 στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά. Κατατάχθηκε στην 17η ταινία με τις υψηλότερες εισπράξεις του 1992 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Διεθνώς, η ταινία απέσπασε περισσότερα από 67 εκατομμύρια δολάρια, με παγκόσμιο σύνολο άνω των $143 εκατομμύρια δολάρια. Στον ιστότοπο συγκέντρωσης κριτικών Rotten Tomatoes, η ταινία έχει βαθμολογία "Certified Fresh" 93% με βάση κριτικές 41 κριτικών, με μέση βαθμολογία 7,74/10. Η συναίνεση του ιστότοπου αναφέρει: «Ο τελευταίος των Μοϊκανών είναι μια ρομαντική περιπέτεια που κόβει την ανάσα που παίζει χαλαρά με την ιστορία -- και καταλήγει γι'αυτό με μια πιο πλούσια ταινία δράσης».Ο τελευταίος των Μοϊκανών κυκλοφόρησε με τους κριτικούς να επαινούν την ταινία για τη φωτογραφία και τη μουσική της. Ο κριτικός Ρότζερ Ίμπερτ των Chicago Sun-Times έδωσε στην ταινία τρία αστέρια και την χαρακτήρισε «αρκετά βελτιωμένη σε σχέση με το δυσδιάβαστο βιβλίο του Κούπερ και άξιο διάδοχο της εκδοχής του Ράντολφ Σκοτ», συνεχίζοντας λέγοντας ότι «Ο τελευταίος των Μοϊκανών δεν είναι τόσο αυθεντικό και ασυμβίβαστο έργο όσο ισχυρίζεται ότι είναι – περισσότερο μια ματινέ φαντασία από ό,τι θέλει να παραδεχτεί – αλλά είναι πιθανώς πιο διασκεδαστικό ως αποτέλεσμα».Ο Ντίσον Χόου της Washington Post χαρακτήρισε την ταινία ως "γκλαμ-όπερα" και "την εκδοχή του MTV για τον γοτθικό ρομαντισμό". Η Ρίτα Κίμπλεϊ της Post αναγνώρισε το «βαρύ δράμα», γράφοντας ότι η ταινία «θέτει νέα πρότυπα όσον αφορά το παγωμένο πάθος», αλλά σχολίασε θετικά το «θεαματικό σκηνικό». Η ταινία κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερου Ήχου.