Καλάτ αλ Μπαχρέιν

Το Καλάτ αλ Μπαχρέιν (αραβικά: قلعة البحرين‎, πορτογαλικά: Forte de Barém‎), επίσης γνωστό ως Φρούριο Μπαχρέιν ή Πορτογαλικό Φρούριο, είναι ένας αρχαιολογικός χώρος που βρίσκεται στο Μπαχρέιν. Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που πραγματοποιούνται από το 1954 έχουν φέρει στο φως αρχαιότητες από ένα τεχνητό ανάχωμα ύψους 12 μέτρων που περιέχει επτά στρωματοποιημένα επίπεδα, που δημιουργήθηκαν από διάφορους κατοίκους από το 2300 π.Χ. έως τον 18ο αιώνα, συμπεριλαμβανομένων των Κασσιτών, Ελλήνων, Πορτογάλων και Περσών. Ήταν κάποτε η πρωτεύουσα του πολιτισμού της Ντίλμουν και εγγράφηκε ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 2005.

 Το φρούριο και το τελλ Καλάτ αλ Μπαχρέιν είναι χτισμένο στη βόρεια ακτή της Νήσου Μπαχρέιν. Σε μια καθαρή μέρα φαίνεται επίσης από το Σαρ. Στέκεται σαν «φρουρός» κοντά στη Μανάμα, την πρωτεύουσα του Μπαχρέιν, από την οποία βρίσκεται 6 χιλιόμετρα μακριά, στην εύφορη βόρεια ακτή. Το τελλ είναι το μεγαλύτερο στην περιοχή του Περσικού Κόλπου και χτίστηκε κοντά στο λιμάνι και με την αποστράγγιση της παράκτιας γης. Τα αρχαιολογικά ευρήματα, τα οποία ανακαλύφθηκαν στο φρούριο, αποκαλύπτουν πολλά για την ιστορία της χώρας. Η περιοχή θεωρείται ότι έχει καταληφθεί για περίπου 5000 χρόνια και περιέχει μια πολύτιμη ιδέα για την Εποχή του Χαλκού στο Μπαχρέιν. Το πρώτο φρούριο του Μπαχρέιν χτίστηκε πριν από περίπου τρεις χιλιάδες χρόνια, στη βορειοανατολική κορυφή της νήσου Μπαχρέιν. Το σημερινό φρούριο χρονολογείται από τον έκτο αιώνα μ.Χ. Η πρωτεύουσα του πολιτισμού της Ντίλμουν, η Ντίλμουν, ήταν, σύμφωνα με το Έπος του Γκιλγκαμές, η «χώρα της αθανασίας», ο προγονικός τόπος των Σουμέριων και ένα σημείο συνάντησης των θεών. Η περιοχή έχει χαρακτηριστεί ως «η πιο σημαντική περιοχή της αρχαιότητας» του Μπαχρέιν. Η πρώτη ανασκαφή στο χώρο πραγματοποιήθηκε από μια δανική αρχαιολογική αποστολή με επικεφαλής τον Τζέφρι Μπίμπι μεταξύ 1954 και 1972, και αργότερα από μια γαλλική αποστολή από το 1977. Από το 1987 οι αρχαιολόγοι από το Μπαχρέιν ασχολούνται με αυτό το έργο. Τα αρχαιολογικά ευρήματα αποκάλυψαν επτά πολιτισμούς αστικών δομών που ξεκινούν με την αυτοκρατορία της Ντίλμουν, τον σημαντικότερο αρχαίο πολιτισμό της περιοχής. Η δανική αποστολή αποκάλυψε ότι ήταν μια αξιοσημείωτη ελληνιστική τοποθεσία. Το Καλάτ αλ Μπαχρέιν είναι ένα τυπικό τελλ - ένα τεχνητό ύψωμα που δημιουργήθηκε από πολλά διαδοχικά στρώματα ανθρώπινης κατοχής. Τα στρώματα απλώνονται σε μια περιοχή άνω των 16.723 τετραγωνικών μέτρων, η οποία περιλαμβάνει το τελλ. Αυτό μαρτυρεί μια συνεχή ανθρώπινη παρουσία από περίπου το 2300 π.Χ. έως τον 16ο αιώνα μ.Χ. Περίπου το 25% της περιοχής έχει ανασκαφεί αποκαλύπτοντας δομές διαφόρων τύπων: οικιστικές, δημόσιες, εμπορικές, θρησκευτικές και στρατιωτικές. Μαρτυρούν τη σημασία της περιοχής ως εμπορικού λιμένα κατά τη διάρκεια των αιώνων. Στην κορυφή υψώματος ύψους 12 μέτρων, υπάρχει το εντυπωσιακό Καλάτ αλ Μπούρτουγαλ (Qal`at al-Burtughal, πορτογαλικό φρούριο), το οποίο έδωσε σε ολόκληρη την περιοχή το όνομά του, όπου qal`a σημαίνει «φρούριο». Καθώς η περιοχή ήταν η πρωτεύουσα του πολιτισμού της ντίλμουν, περιέχει τα πλουσιότερα ερείπια αυτού του πολιτισμού, ο οποίος μέχρι σήμερα ήταν γνωστός μόνο από γραπτές σουμεριακές αναφορές.Η τοποθεσία περιέχει πολλές περιοχές και τείχη, όπως η νεκρόπολη Σαρ, η νεκρόπολη Αλ Χατζάρ, το Κασσιτικό παλάτι, η νεκρόπολη Μαντίματ Χέρμαντ, η νεκρόπολη Μαντίματ Ίσα, η νεκρόπολη Αλ Μάκσα, το παλάτι του Ουπέρι, η νεκρόπολη Σακούρα και το βόρειο τείχος της πόλης. Τα ερείπια της Εποχής του Χαλκού αποτελούνται από δύο τμήματα του οχυρωματικού τείχους που περιβάλλουν δρόμους και σπίτια, και ένα κολοσσιαίο κτήριο στην άκρη της τάφρου του πορτογαλικού οχυρού στο κέντρο. Η κεραμική Μπαρμπάρ ανακαλύφθηκε γύρω από τους τοίχους του κεντρικού κτηρίου, που χρονολογείται από την ίδια εποχή με τους Ναούς Μπαρμπάρ, αν και μερικά από τα άλλα κεραμικά και το εύρος των ανασκαφών αντικειμένων έδειξαν ότι προηγήθηκαν των ναών, που χρονολογούνται από το 3000 π.Χ. ή αργότερα. Τα λείψανα του χαλκού και του ελεφαντόδοντου παρέχουν μια εικόνα για τους αρχαίους εμπορικούς δεσμούς. Πολλά σκάφη έχουν ανακαλυφθεί στην περιοχή και οι δανικές ανασκαφές στην περιοχή του παλατιού του Ουπέρι αποκάλυψαν, μεταξύ άλλων, «μπολ φιδιού», σαρκοφάγους, σφραγίδες και έναν καθρέφτη. Οι ανασκαφές του τελλ αποκάλυψαν έναν μικρό οικισμό, τον μοναδικό της περιόδου αυτής στην ανατολική Αραβία, στη βόρεια πλευρά του. Συμπεραίνεται ότι το χωριό εγκαταστάθηκε από ανθρώπους που ανέπτυξαν την γεωργία κοντά στην όαση, φύτευσαν φοίνικες, συντηρούσαν βοοειδή, πρόβατα και κατσίκες και επίσης τολμούσαν να αλιεύσουν στην Αραβική Θάλασσα. Τα μικρά σπίτια που έχτισαν ήταν από τραχιά πέτρα με πηλό ή κονίαμα ως δεσμευτικό υλικό. Τα επίχτιστα δάπεδα στα σπίτια λέγεται ότι ήταν ευρύχωρα. Οι ανασκαφές υπέδειξαν επίσης ότι το χωριό είχε δρόμους που χώριζαν τα συγκροτήματα κατοικιών.Οι οχυρώσεις που εντοπίστηκαν στην ανασκαφική περιοχή των τελλ βρέθηκαν γύρω από την πόλη και ανεγέρθηκαν σε απόλυτες κατευθύνσεις. Τα τείχη του φρουρίου φαίνονται τώρα μόνο στις βόρειες, δυτικές και νότιες πλαγιές του τελλ, και η ανατολική πλευρά δεν έχει ακόμη ανασκαφεί. Οι οχυρώσεις κάλυψαν έκταση 15 εκταρίων και οι τοίχοι χτίστηκαν με ποικίλο πάχος χρησιμοποιώντας πέτρινη τοιχοποιία, και είχαν πύλες που επέτρεπαν τη μεταφορά και τη διέλευση, όπως καραβάνια γαϊδουριών. Οι οχυρώσεις μεγάλωναν συχνά, όπως σημειώνεται από τις πύλες που ανεγέρθηκαν σε τέσσερα επίπεδα. Η τελευταία πύλη είχε δύο γυαλισμένες περιστρεφόμενες πέτρες (φτιαγμένες από λεπτόκοκκο υλικό), οι οποίες σταθεροποιούσαν μία δίφυλλη πύλη. Το δυτικό τείχος θεωρήθηκε καλά διατηρημένο για 9 μέτρα. Οι δρόμοι χαράχτηκαν σε κατεύθυνση βορρά-νότου και ήταν 12 μέτρων.Υπήρχε ένα παλάτι στο κέντρο του τελλ σε μια διοικητική τοποθεσία αποτελούμενη από αρκετές αποθήκες, που θεωρήθηκαν ενδεικτικά της οικονομικής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια της περιόδου Ντίλμουν. Προχωρώντας από εδώ προς τα βόρεια, κατά μήκος του δρόμου, οδηγεί σε μια μεγάλη πύλη που πιθανότατα ήταν η είσοδος στους χώρους του παλατιού. Τα μικρά σπίτια χτισμένα στο ίδιο μέγεθος και τύπο κατασκευής τοποθετήθηκαν κατά μήκος ενός δικτύου δρόμων. Ο τόπος ευημερούσε μέχρι το 1800 π.Χ.. Τελικά η πόλη καλύφθηκε με παρασυρόμενη άμμο από τη θάλασσα. Τα μεταλλικά αντικείμενα που βρέθηκαν στο τελλ περιορίζονταν σε κομμάτια χαλκού, εργαλεία αλιείας και αιχμές. Ένα εργαστήριο μεγέθους 525 μέτρων αναγνωρίστηκε επίσης, όπου βρέθηκαν δύο καλούπια χυτού χαλκού και και κεριού. Μικρά και μεγάλα χωνευτήρια που χρησιμοποιήθηκαν για τήξη μετάλλου ανακτήθηκαν σε σημαντικές ποσότητες ενδεικτικές της μεγάλης κλίμακας κατασκευής από επαγγελματίες τεχνίτες. Στη συνέχεια, τα προϊόντα χαλκού εμπορεύονταν σε γειτονικές χώρες όπως το Ομάν και η Μεσοποταμία. Οι ανασκαφές σφραγίδων Ντίλμουν ανακτήθηκαν επίσης από τις ανασκαφές.Ανακτήθηκαν επίσης πιθάρια και αγγεία. Τα πιθάρια χρησιμοποιήθηκαν για μαγείρεμα, ενώ τα μεγάλα αγγεία για την εισαγωγή τροφίμων από το Ομάν και τη Μεσοποταμία. Τα αντικείμενα που βρέθηκαν εκεί υποδηλώνουν την τοποθεσία. Αυτά περιλαμβάνουν μια σφηνοειδή επιγραφή και μία από αιματίτη, όπου και οι δύο συνδέονται με τη Μεσοποταμία. Επίσης, μπολ από σαπωνίτη Ομάν, χάντρες από σάρδιο λίθο, ένα πέτρινο βάρος και λίγα αγγεία από τον Πολιτισμό της κοιλάδας του Ινδού. Κερβράν, Μονίκ· Χιέμπερτ, Φρέδρικ Ταλμέιτζ (2005). Qalʻat al-Bahrain: a trading and military outpost 3rd millennium B.C. – 17th century A.D. Brepols. ISBN 978-2-503-99107-8.