Οι γάτες της Κωνσταντινούπολης

Η ταινία Οι γάτες της Κωνσταντινούπολης (τουρκικά Kedi [ceˈdi], "γάτα") είναι ένα τουρκικό ντοκιμαντέρ του 2016 σε σκηνοθεσία της Τσεϊντά Τορούν για τις πολλές αδέσποτες γάτες που ζουν στην Κωνσταντινούπολη. Η ταινία έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Ανεξάρτητου Κινηματογράφου της Κωνσταντινούπολης στις 21 Φεβρουαρίου 2016, ενώ κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ στις 10 Φεβρουαρίου 2017. Άρχισε να προβάλλεται διαδικτυακά στην πλατφόρμα YouTube Premium στις 10 Μαΐου 2017. Κυκλοφόρησε σε DVD στις ΗΠΑ στις 14 Νοεμβρίου 2017. Η ταινία έλαβε θετικές κριτικές και απέφερε περισσόερα από 5 εκ. δολάρια. Το περιοδικό Time κατάταξε την ταινία ως μία από τις δέκα κορυφαίες του του 2017.

 Στην Κωνσταντινούπολη, τη μεγαλύτερη πόλη της Τουρκίας, ζουν χιλιάδες αδέσποτες γάτες εδώ και αιώνες. Μερικές είναι άγριες και πολεμούν για να ζήσουν, ενώ άλλες είναι εξημερωμένες και τις φροντίζουν οι άνθρωποι. Η ταινία Οι γάτες της Κωνσταντινούπολης παρακολουθεί αυτές τις γάτες περιλαμβάνοντας πολλές συνεντεύξεις από τους ανθρώπους που σχετίζονται με αυτές. Επικεντρώνεται σε επτά από τις γάτες, οι οποίες ονομάζονται Sarı (η καταφερτζού), Duman (ο τζέντλεμαν), Bengü (η ερωμένη), Aslan Parçası (ο κυνηγός), Gamsız (ο παίχτης), Psikopat (η ψυχοπαθής) και Deniz (ο υπερκοινωνικός). Οι κινηματογραφιστές κατασκεύασαν μια ειδική εξέδρα για να τραβάνε στις γάτες στο επίπεδο του δρόμου. Επίσης, συνεργάστηκαν με κατοίκους της περιοχής, για να μπορέσουν να συνεχίσουν να γυρίζουν σκηνές με κάποιες γάτες, όταν μετακόμισαν από τον δρόμο σε κάποιο ιδιόκτητο μέρος. Η σκηνοθέτρια, που γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, και το κινηματογραφικό συνεργείο επέλεξαν αρχικά τριάντα πέντε γάτες στις οποίες θα μπορούσε να επικεντρωθεί η ταινία. Γύρισαν υλικό με δεκαεννέα από αυτές, και στη συνέχεια επέλεξαν επτά για να εμφανιστούν στην τελική εκδοχή της ταινίας. Σύμφωνα με τη Σούζαν Κινγκ της εφημερίδας Los Angeles Times, η ταινία "έκανε πρεμιέρα στις 12 Φεβρουαρίου στη Νέα Υόρκη σε μία μόνο αίθουσα και συγκέντρωσε βαθμολογία 96% στο rottentomatoes.com, αποδεικνύοντας ότι κατάφερε να συγκινήσει το κινηματογραφικό κοινό, κάνοντας μια εντυπωσιακή αρχή 40.000 δολαρίων το Σαββατοκύριακο και περισσότερων από 60.000 δολαρίων την πρώτη εβδομάδα κυκλοφορίας. Η ταινία έκανε πρεμιέρα στις 19 Φεβρουαρίου στο Λος Άντζελες και απέφερ 80.000 δολάρια επιπλέον σε επτά αίθουσες". Μέχρι το 2017, η ταινία είχε ξεπεράσει σε έσοδα τα 2.800.000 δολάρια. Στον ιστότοπο Rotten Tomatoes, Οι γάτες της Κωνσταντινούπολης κατέχουν βαθμολογία 98% με βάση 128 κριτικές και μέση βαθμολογία 7,8 / 10. Η κριτική του ιστότοπου αναφέρει ότι η ταινία "είναι το όνειρο μιας γάτας, αλλά αυτή η προσεγμένη, καλογυρισμένη ματιά στον πληθυσμό των γατών της Κωνσταντινούπολης προσφέρει μια συναρπαστική θέαση στους κινηματογραφόφιλους κάθε είδους". Ο Τζο Λέιντον έγραψε στο περιοδικό Variety: "Η Τορούν, μια Τουρκάλα σκηνοθέτρια που ζει στις Ηνωμένες Πολιτείες και ο διευθυντής φωτογραφίας Τσάρλι Βούπερμαν, συνεργάτης της στην εταιρεία παραγωγής Termite Films, μεταφέρουν το κοινό τους σε ένα χαλαρό αλλά ενδιαφέρον ταξίδι σε όλη την Κωνσταντινούπολη (όπου μεγάλωσε η Τορούν) εξετάζοντας ένα τοπικό φαινόμενο που χρονολογείται από την ακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας: Χιλιάδες γάτες περιφέρονται ελεύθερα σχεδόν παντού και οπουδήποτε, συνυπάρχουν ειρηνικά με τους ανθρώπους που έχουν μάθει από καιρό να μη θεωρούν ότι έχουν το πάνω σε αυτήν την σχέση". Στο NPR, ο Τζον Πάουερς έγραψε: "Τα αστέρια της ταινίας, φυσικά, είναι οι γάτες, ενώ η ταινία γλιστράει στα στενά σοκάκια, τα καταλύματα αστέγων και τις γεμάτες αρουραίους αποβάθρες της Κωνσταντινούπολης, για να μας δείξει το εύρος αυτών των χαρακτήρων... Καθώς η κάμερα της Τορούν ακολουθεί τις γάτες που κάνουν τις βόλτες τους - βρίσκοντας φαγητό, πιάνοντας αρουραίους, τρομάζοντας τους περαστικούς - η ταινία προσφέρει μια ματιά σε κάτι πιο πλούσιο και πιο ποιητικό. Βλέπουμε ότι αυτές οι γάτες δεν είναι απλώς θαυμαστά πλάσματα από μόνες τους, αλλά εμπλουτίζουν ολόκληρη την πόλη. Δίνουν στους ανθρώπους γύρω τους ένα όραμα για μια άλλη, πιο ελεύθερη, πιο άγρια, πιο αυθόρμητη μορφή ζωής..." Ο Χρήστος Μήτσης έγραψε για την ταινία στο Αθηνόραμα: "Η σπουδασμένη στις ΗΠΑ Τουρκάλα Τσεϊντά Τορούν επιχειρεί να σκετσάρει ένα διαφορετικό –απ’ όσα έχουμε δει μέχρι τώρα– κινηματογραφικό πορτρέτο της γενέτειράς της, προσεγγίζοντας την καθημερινότητα της πάλαι ποτέ βυζαντινής πρωτεύουσας μέσα από ένα… απροσδόκητο σήμα κατατεθέν της. Αναπόσπαστο κομμάτι της εικόνας της (και της ψυχής της), οι αμέτρητες γάτες της πόλης έχουν ισάριθμες ενδιαφέρουσες ιστορίες να αφηγηθούν, και η Τορούν είναι εκεί για να τις ακούσει". Επίσημος ιστότοπος Οι γάτες της Κωνσταντινούπολης στην IMDb Οι γάτες της Κωνσταντινούπολης στο AllMovie Παρουσίαση της ταινίας από την εταιρεία διανομής Κριτική από τον Χρήστο Μήτση Συνέντευξη της Τσεϊντά Τορούν στο flix Κριτική από τον Γιάννη Ζουμπουλάκη Φωτογραφικά πορτρέτα των πρωταγωνιστών