Μαρία Φιόντοροβνα (Δάγμαρ της Δανίας)

Η Μαρία Φιόντοροβνα (γεννηθείσα Δάγμαρ, δανικά: Dagmar, ρωσικά: Мария Фёдоровна‎, παλιότερη γραφή του δοθέντος πατρωνύμου: Феодоровна, Φεοντόροβνα· 26 Νοεμβρίου 1847 - 13 Οκτωβρίου 1928) ήταν Πριγκίπισσα της Δανίας και με τον γάμο της έγινε αυτοκράτειρα της Ρωσίας ως σύζυγος του Αλέξανδρου Γ΄ της Ρωσίας. Γιος της ήταν ο Νικόλαος Β΄, τελευταίος Τσάρος της Ρωσίας.

 Η Μαρία Σοφία Φρειδερίκη Δάγμαρ γεννήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 1847 στο Κίτρινο Παλάτι στην Κοπεγχάγη. Ο πατέρας της, Χριστιανός του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν-Σόντερμπουργκ-Γκλύξμπουργκ, ήταν μέλος ενός σχετικά φτωχού πριγκιπικού οίκου που δεν ήταν ιδιαίτερα επιφανής αλλά αργότερα έγινε βασιλιάς της Δανίας. Η μητέρα της ήταν η Λουίζα της Έσσης-Κάσσελ. Αδέλφια της ήταν ο Φρειδερίκος Η΄, η Αλεξάνδρα, ο Γεώργιος, η Τύρα και ο Βάλντεμαρ. Βαφτίστηκε στη Λουθηρανική πίστη και πήρε το όνομά της από τη Μαρία Σοφία της Έσσης-Κάσσελ, Χήρα Βασίλισσα της Δανίας, και από τη μεσαιωνική Δανή βασίλισσα Δάγμαρ της Βοημίας. Στο υπόλοιπο της ζωή της ήταν γνωστή ως Μαρία Φιόντοροβνα, όνομα που πήρε όταν μεταστράφηκε στην Ορθοδοξία το 1866, πριν το γάμο της με τον Αλέξανδρο Γ΄ της Ρωσίας. Στην οικογένειά της ήταν γνωστή ως "Μίννι". ΤΟ 1864 αρραβωνιάστηκε τον Νικόλαο Αλεξάνδροβιτς της Ρωσίας, ο οποίος όμως αρρώστησε βαριά και λίγο πριν το θάνατό του (22 Απριλίου 1865) εξέφρασε την επιθυμία του η Δάγμαρ να παντρευτεί τον αδελφό του, Αλέξανδρο. Τον Ιούνιο του 1866, σε μια επίσκεψη στην Κοπεγχάγη, ο τσάρεβιτς Αλέξανδρος ζήτησε επίσημα το χέρι της και στις 9 Νοεμβρίου 1866 τελέστηκε ο γάμος τους στο Αυτοκρατορικό Παρεκκλήσιο των Χειμερινών Ανακτόρων στην Αγία Πετρούπολη. Έχοντας πληγεί από την απώλεια του συζύγου της και μετά την αναπάντεχη δολοφονία των δυο γιων της, του Νικολάου Β΄ της Ρωσίας και του Μεγάλου Δούκα Μιχαήλ, της νύφης της Αλεξάνδρας Φιόντοροβνας, και των πέντε παιδιών του Νικολάου από τους Μπολσεβίκους το 1918, ένα νέο χτύπημα ήρθε να την ταράξει. Τον Νοέμβριο του 1925 η αγαπημένη της αδελφή Αλεξάνδρα, Βασίλισσα του Ηνωμένου Βασιλείου απεβίωσε. Αυτή ήταν και η τελευταία απώλεια που θα μπορούσε να υποφέρει. «Ήταν έτοιμη να συναντήσει τον Θεό», έγραψε ο γαμπρός της, Μέγας Δούκας Αλέξανδρος Μιχαήλοβιτς, για τα τελευταία χρόνια της Μαρίας. Στις 13 Οκτωβρίου του 1928 στο Χβιντόβρε κοντά στην Κοπεγχάγη, σε ένα σπίτι που είχε μαζί με την αδελφή της Αλεξάνδρα, η Μαρία πέθανε σε ηλικία 80 ετών, έχοντας κοντά της τις δύο κόρες της. Μετά το εξαήμερο λαϊκό προσκύνημα που έγινε στη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία Αλεξάνδρου Νιέφσκι της Κοπεγχάγης, η αυτοκράτειρα ενταφιάστηκε στον Καθεδρικό Ναό του Ρόσκιλε. Το 2005 η Μαργαρίτα Β΄ της Δανίας και ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν της Ρωσίας, καθώς και οι αντίστοιχες κυβερνήσεις τους συμφώνησαν ότι η Αυτοκράτειρα θα πρέπει να επιστρέψει στην Αγία Πετρούπολη, σύμφωνα με την επιθυμία της να ταφεί δίπλα στον σύζυγό της. Μια σειρά από τελετές πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 23 - 28 Σεπτεμβρίου 2006. Η νεκρώσιμη ακολουθία, στην οποία συμμετείχαν υψηλά αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένων του Διαδόχου Πρίγκιπα Φρειδερίκου της Δανίας, της Μαρίας της Δανίας και του Πρίγκιπα και της Πριγκίπισσας Μιχαήλ του Κεντ. Το πλήθος γύρω από το φέρετρο ήταν τόσο μεγάλο, ώστε ένας νεαρός Δανός διπλωμάτης έπεσε στο ταφικό όρυγμα πριν αποτεθεί εκεί το φέρετρο. Στις 26 Σεπτεμβρίου 2006 το άγαλμα της Μαρίας Φιόντοροβνα αποκαλύφθηκε κοντά στο αγαπημένο της παλάτι, το Πέτερχοφ. Μετά το προσκύνημα που έγινε στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Ισαάκ, θάφτηκε δίπλα στον σύζυγό της Αλέξανδρο Γ΄ στον Καθεδρικό Ναό των Αγίων Πέτρου και Παύλου στις 28 Σεπτεμβρίου 2006, 140 χρόνια μετά την πρώτη άφιξή της στη Ρωσία και σχεδόν 78 χρόνια μετά τον θάνατό της. Η Μαρία Φιόντοροβνα και ο Αλέξανδρος Γ΄ της Ρωσίας απέκτησαν τέκνα: Νικόλαος Β΄ (1868 - 1918), Αυτοκράτορας της Ρωσίας. Νυμφεύτηκε το 1894 την Αλίκη της Έσσης και παρά τω Ρήνω και απέκτησαν 5 παιδιά. Αλέξανδρος (1869 - 1870) πέθανε από μηνιγγίτιδα. Γεώργιος (1871 - 1899), πέθανε από φυματίωση. Ξένια (1875 - 1960), παντρεύτηκε το 1894 τον Μεγάλο Δούκα Αλέξανδρο Μιχαήλοβιτς και απέκτησαν 7 παιδιά. Μιχαήλ (1878 - 1918), Μεγάλος Δούκας της Ρωσίας, νυμφεύτηκε το 1912 τη Νατάλια Μπράσοβα και απέκτησαν 1 παιδί. Όλγα (1882 - 1960), παντρεύτηκε (1) το 1901 τον Πέτρο Αλεξάνδροβιτς του Ολδεμβούργου, χωρίς να αποκτήσουν παιδιά και (2) το 1916 τον Νικολάι Κουλικόβσκι και απέκτησαν 2 παιδιά. 26 Νοεμβρίου 1847 - 31 Ιουλίου 1853: Η Γαληνοτάτη Υψηλότητα Πριγκίπισσα Δάγμαρ του Σλέσβιχ-Χόλσταϊν-Σόντερμπουργκ-Γκλύξμπουργκ 31 Ιουλίου 1853 - 21 Δεκεμβρίου 1858: Η Υψηλότητα Πριγκίπισσα Δάγμαρ της Δανίας 21 Δεκεμβρίου 1858 - 9 Νοεμβρίου 1866: Η Βασιλική Υψηλότητα Πριγκίπισσα Δάγμαρ της Δανίας 9 Νοεμβρίου 1866 - 13 Μαρτίου 1881: Η Αυτοκρατορική Υψηλότητα Μεγάλη Δούκισσα Μαρία Φιόντοροβνα, Τσαρίνα της Ρωσίας 13 Μαρτίου 1881 - 1 Νοεμβρίου 1894: Η Αυτοκρατορική Μεγαλειότητα Η Αυτοκρατορική Σύζυγος της Ρωσίας 1 Νοεμβρίου 1894 - 13 Οκτωβρίου 1928: Η Αυτοκρατορική Μεγαλειότητα Η Χήρα Αυτοκράτειρα Μαρία Φιόντοροβνα της Ρωσίας (Ρωσικά)/(Δανικά)/(Αγγλικά) Website of the Danish Cultural Society Dagmaria