Φουνσάλ

Η Φουνσάλ (πορτογαλικά: Funchal), είναι η πρωτεύουσα της αυτόνομης πορτογαλικής περιοχής Μαδέρα. Η Φουνσάλ με πληθυσμό 111.892 κατοίκους (2011) είναι η 6η μεγαλύτερη πόλη της Πορτογαλίας και είναι πρωτεύουσα της Μαδέρα για πάνω από πέντε αιώνες. Λόγω της μεγάλης πολιτιστικής και ιστορικής της αξίας, η Φουνσάλ είναι ένα από τα κύρια τουριστικά αξιοθέατα της Πορτογαλίας. Το όνομα της προέρχεται από την πορτογαλική λέξη «Funcho» (Μάραθο) και το επίθημα «-al», το οποίο σημαίνει «μια φυτεία μάραθου».

 Ο οικισμός της Φουνσάλ ιδρύθηκε περίπου το 1424 από τον Ζοάου Γκονσάλβες Ζάρκο που εγκαταστάθηκε εκεί με τα μέλη της οικογένειάς του. Λόγω της γεωγραφικής της θέσης, η περιοχή έγινε γρήγορα σημαντικό λιμάνι, ενώ τα εύφορα εδάφη της έγιναν πόλος έλξης νέων εποίκων. Στις αρχές του 15ου αιώνα, ο Άλβαρο Φερνάντες ήταν διοικητής της Φουνσάλ. Κατά τη διάρκεια της θητείας του ο οικισμός μετατράπηκε σε χωριό μεταξύ 1452 και 1454. Η Φουνσάλ έγινε ένα σημαντικό εμπορικό σημείο για τα ευρωπαϊκά εμπορικά συμφέροντα και πολλοί ναυτικοί και έμποροι βρίσκονταν σε αυτήν, προκειμένου να επωφεληθούν από την έντονη εμπορική δραστηριότητα. Ο Χριστόφορος Κολόμβος ήταν ένας από τους πρώτους αποίκους, ενώ αργότερα πολλές οικογένειες εμπόρων καθιέρωσαν εμπορικά συμφέροντα στο νησί, συμπεριλαμβανομένων των: Ζοάου Ντ'Εσμενώ από την περιοχή της Πικαρδίας, Λομελίνο από τη Γένοβα, Μοντραγκάου από τη Μπισκάγια, Ατσιαουόλι από τη Φλωρεντία, Μπετανκούρ από τη Γαλλία, Λεμιλιάνα Μπερενγκέρ από τη Βαλένθια και πολλούς άλλους. Κατά τη διάρκεια του δεύτερου μισού του 15ου αιώνα, η βιομηχανία ζάχαρης αυξήθηκε σημαντικά κατά μήκος της νότιας ακτής, καθιστώντας τη Φουνσάλ το πιο σημαντικό βιομηχανικό κέντρο της βιομηχανίας. Μέχρι το τέλος του αιώνα, κατασκευάστηκαν στη Φουνσάλ διοικητικά κτίρια (ολοκληρώθηκαν το 1491), μια εκκλησία (ξεκίνησε το 1493 και αργότερα μετατράπηκε σε καθεδρικό ναό το 1514), και, τέλος, ένα νοσοκομείο και τελωνείο. Το 1508 η Φουνσάλ έλαβε το καθεστώς της πόλης από τον βασιλιά Εμμανουήλ Α΄ της Πορτογαλίας, και το 1514 (μετά την ολοκλήρωση του καθεδρικού ναού) έγινε επισκοπή. Κατά τη διάρκεια του 16ου αιώνα, η Φουνσάλ ήταν ένας σημαντικός σταθμός για τις καραβέλες που ταξίδευαν στον Νέο Κόσμο. Τον 17ο αιώνα, οι εμπορικές συμφωνίες με την Αγγλία αύξησαν τις επενδύσεις στο νησί. Πολλοί έμποροι κρασιού από την Αγγλία μετακόμισαν στο νησί, καθιερώνοντας μία αλλαγή στο εμπόριο, την οικονομία, την αρχιτεκτονική και τον τρόπο ζωής της κοινότητας. Αυτή η σταδιακή ανάπτυξη επέκτεινε την πόλη με νέα κτήματα, και με μια νέα τάξη εμπόρων να κατοικεί στις αστικές συνοικίες. Γενικά, υπήρχαν πολλές νέες κατοικίες τριών ορόφων με ενδιάμεσο όροφο εξυπηρέτησης, έναν όροφο για την αποθήκευση προϊόντων και κάβες, και σε ορισμένες περιπτώσεις ένα πύργο για να παρακολουθούν το λιμάνι. Όμως, κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα οι πολλές επιδημίες που έπληξαν το νησί επιβάρυναν την οικονομία και ανάγκασαν κάποιους να επιστρέψουν στις φυτείες ζάχαρης. Η πόλη βομβαρδίστηκε δύο φορές από γερμανικά υποβρύχια κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Το αεροδρόμιο της Μαδέρα, συχνά γνωστό ως αεροδρόμιο Φουνσά (κωδικός: FNC), βρίσκεται ανατολικά της πόλης, στον δήμο της Σάντα Κρουζ. Το αεροδρόμιο ήταν ένα από τα πιο επικίνδυνα αεροδρόμια στον κόσμο λόγω του περιορισμένου επίπεδου χώρου σε κοντινή απόσταση από γκρεμούς, αλλά η επέκταση του διαδρόμου σε τσιμεντένιες κολώνες στη θάλασσα έχει βελτιώσει την ασφάλεια. Το λιμάνι του Φουνσάλ είναι το μόνο σημαντικό λιμάνι στο νησί. Από το 2007 έχει εστιασμένο αποκλειστικά στη μεταφορά επιβατών (κρουαζιερόπλοια και πορθμεία) και άλλων τουριστικών σκαφών και γιοτ. Όλη η υπόλοιπη αλιευτική δραστηριότητα και το εμπόριο φορτίων μεταφέρθηκαν στο πρόσφατα αναπτυγμένο λιμάνι του Caniçal, 12 μίλια (19 χλμ.) ανατολικότερα. Ένα ακτοπλοϊκό δρομολόγιο μεταξύ Φουνσάλ και Πορτιμάο, στην ηπειρωτική χώρα, λειτουργούσε σε εβδομαδιαία βάση από το 2008, αλλά διακόπηκε το 2013 λόγω διαφωνίας για τα λιμενικά τέλη. Το καλοκαίρι του 2018 αποκαταστάθηκε, αλλά ως εποχική υπηρεσία από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο, που εκτελείται από την Grupo Sousa χρησιμοποιώντας το πλοίο Volcán de Tijarafe, με μέγιστη ταχύτητα 23 κόμβων. Η διέλευση διαρκεί περίπου 24 ώρες. Ένα πορθμείο εκτελεί δρομολόγια μεταξύ του Φουντσάλ και του νησιού Πόρτο Σάντο. A. Samler Brown (1903), «Funchal», Brown's Madeira, Canary Islands and Azores (7th έκδοση), London: Sampson Low, Marston & Co., https://archive.org/stream/brownsmadeiraca00browgoog#page/n219/mode/2up «Funchal», The Encyclopaedia Britannica (11th έκδοση), New York: Encyclopaedia Britannica, 1910, OCLC 14782424, https://archive.org/stream/encyclopaediabrit11chisrich#page/300/mode/2up «Funchal», The Mediterranean: Seaports and Sea Routes, including Madeira, the Canary Islands, the Coast of Morocco, Algeria, and Tunisia, Leipzig: Karl Baedeker, 1911, OCLC 490068, https://archive.org/stream/mediterraneansea00karl#page/n71/mode/2up