Μαρτ Λάαρ

Ο Μαρτ Λάαρ (γεννήθηκε στις 22 Απριλίου 1960) είναι Eσθονός πολιτικός και ιστορικός. Υπηρέτησε ως πρωθυπουργός της Εσθονίας την περίοδο 1992-1994 και από το 1999 έως το 2002. Στον Λάαρ πιστώνεται η ταχεία οικονομική ανάπτυξη της Εσθονίας κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990. Τον Απρίλιο του 2011, ο Μαρτ Λάαρ έγινε υπουργός Άμυνας στην Κυβέρνηση του πρωθυπουργού Άντρους Άνσιπ και υπηρέτησε μέχρι την παραίτησή του για λόγους υγείας τον Μάιο του 2012. Τον Απρίλιο του 2013, το Κοινοβούλιο της Εσθονίας τον διόρισε πρόεδρο του εποπτικού συμβουλίου της Τράπεζας της Εσθονίας, η θητεία του οποίου άρχισε στις 12 Ιουνίου 2013.

 Ο Μαρτ Λάαρ γεννήθηκε στο Βιλιάντι. Σπούδασε ιστορία στο Πανεπιστήμιο του Τάρτου, από το οποίο αποφοίτησε το 1983. Έλαβε το μεταπτυχιακό του στη φιλοσοφία και το διδακτορικό του στην ιστορία το 2005. Δίδαξε ιστορία στο Τάλιν και υπηρέτησε ως πρόεδρος του Συμβουλίου των Ιστορικών του Ιδρύματος της Εσθονικής Κληρονομιάς, της Εταιρείας για τη Διατήρηση της Εσθονικής Ιστορίας, και την Εσθονική Φοιτητική Εταιρεία. Έχει γράψει πολλά βιβλία για την εσθονική και τη σοβιετική ιστορία, μεταξύ των οποίων το «Πόλεμος στο Δάσος: ο αγώνας της Εσθονίας για την επιβίωση, 1944-1956» (War in the Woods: Estonia's Struggle for Survival, 1944–1956), ένα βιβλίο για την «Αδελφότητα του Δάσους», ένα αντι-σοβιετικό κίνημα αντίστασης. Η πολιτική καριέρα του Λάαρ ξεκίνησε όταν έγινε μέλος του συντηρητικού κόμματος «Ένωση Υπέρ της Πατρίδας και της Δημοκρατίας» (η οποία αργότερα συγχωνεύθηκε με την πιο τεχνοκρατική Res Publica το 2006). Εξελέγη πρωθυπουργός από το Εσθονικό Κοινοβούλιο στις 21 Οκτωβρίου 1992. Σε δύο μόλις χρόνια (1992-1994) η ριζικά μεταρρυθμιστική εσθονική κυβέρνησή του ήταν η πρώτη στην Ευρώπη που εισήγαγε τον «επίπεδο φόρο» (flat tax), ιδιωτικοποίησε τις περισσότερες εθνικές βιομηχανίες με διαφανείς δημόσιους διαγωνισμούς, κατήργησε τους δασμούς και τις επιδοτήσεις, σταθεροποίησε την οικονομία, ισοσκέλισε τον προϋπολογισμό και, ίσως το πιο κρίσιμο, επανέφερε την προπολεμική εσθονική κορόνα και την συνέδεσε με το σταθερό γερμανικό μάρκο. Ο Λάαρ ισχυρίζεται ότι το μόνο βιβλίο οικονομικών που είχε διαβάσει πριν γίνει πρωθυπουργός σε ηλικία 32 ετών ήταν το «Ελεύθερος να διαλέξεις» (Free to Choose) του αμερικανού οικονομολόγου Μίλτον Φρίντμαν. Λόγω διαφόρων σκανδάλων, ο Λάαρ έχασε το 1994 την ψήφο μη εμπιστοσύνης, όταν κάποια μέλη του συνασπισμού απέσυραν την υποστήριξή τους. Λόγοι για την καταψήφιση ήταν η δημοσιοποίηση λεπτομερειών της συμφωνίας αγοράς όπλων από το Ισραήλ και το λεγόμενο «σκάνδαλο των ρουβλίων», δηλαδή η πώληση 2,3 δισεκατομμυρίων Σοβιετικών ρουβλίων που αποσύρθηκαν από την κυκλοφορία κατά τη διάρκεια της εσθονικής νομισματικής μεταρρύθμισης του 1992 στην αποσχισθείσα Τσετσενική Δημοκρατία της Ιτσκερίας, που πραγματοποιήθηκε από συνεργάτες του Λάαρ μέσω μιας εσθονικής ιδιωτικής εταιρείας, της Maag, χωρίς διαβούλευση με το Κοινοβούλιο. Πέντε χρόνια αργότερα, το 1999, ο Λάαρ επέστρεψε στη θέση με κύριους στόχους της πολιτικής του να βγάλει την οικονομία από την ύφεση και να οδηγήσει τη χώρα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρέμεινε στη θέση μέχρι την παραίτησή του το 2002. Στις 13 Μαΐου 1999, ενώ ήταν πρωθυπουργός, ο Μαρτ Λάαρ μαζί με τον σύμβουλο ασφαλείας Γιάαν Τρος, τον επικεφαλής επαρχίας Ρόμπερτ Λέπικσον και τον διευθυντή συντονισμού της Κυβέρνησης Εέρικ-Νίιλες Κρος, χρησιμοποίησαν κυνηγετικό όπλο για να πυροβολήσουν μια φωτογραφία του Έντγκαρ Σαβισάαρ, ηγέτη του αντιπολιτευόμενου κόμματος Κεσκέρακοντ. Αργότερα εξήγησε ότι κατά ον πυροβολισμό ενήργησε ως ιδιώτης και όχι ως πρωθυπουργός. Για το γεγονός αυτό ζήτησε συγγνώμη ως πρωθυπουργός και ως αξιωματικός του στρατού. Ο Λάαρ έχει λάβει πολλά βραβεία στην Εσθονία και άλλες χώρες. Τα αποτελέσματα των ριζικών μεταρρυθμίσεών του έχουν αναγνωρισθεί από το Ινστιτούτο Cato (Cato Institute), το οποίο του απένειμε το «βραβείο Φρίντμαν για την Προώθηση της Ελευθερίας» το 2006. How Estonia is setting the bar for ‘smart defense (The Baltic Times, 2012) (Αγγλικά) The Power of Freedom: Central and Eastern Europe after 1945 (Centre for European Studies, 2009) ISBN 978-9949-18-858-1 (Αγγλικά) Eesti Leegion sõnas ja pildis – The Estonian Legion in words and pictures. Grenader. 2008. ISBN 9949-422-61-2. "Stalinism Was Just as Bad as Nazism" (The Wall Street Journal, 2008) September 1944: Otto Tiefi valitsus (Varrak, 2007) ISBN 9985-3-1390-9 (Εσθονικά) Estonia's Way (Pegasus, 2006) ISBN 9949-425-43-3 (Αγγλικά) Sinimäed 1944 (Tallinn, 2006) ISBN 9985-3-1117-5 (Εσθονικά) Lähiajalugu: gümnaasiumile (Avita, 2006) ISBN 9985-2-1173-1 (Εσθονικά) Estoński cud (Arwil, 2006) ISBN 83-60533-00-8 (Πολωνικά) The Forgotten War (Grenader, 2005) ISBN 9949-411-75-0 (Αγγλικά) Der vergessene Krieg (Grenader, 2005) ISBN 9949-411-76-9 (Γερμανικά) Der rote Terror (Grenader, 2005) ISBN 9949-411-82-3 (Γερμανικά) Sarkanais terors (Grenader, 2005) ISBN 9949-411-78-5 (Λεττονικά) Aizmirstais karš (Grenader, 2005) ISBN 9949-411-72-6 (Λεττονικά) Unohdettu sota (Grenader, 2005) ISBN 9949-411-73-4 (Φινλανδικά) Eestlase raha läbi aegade (Eesti Ekspressi Kirjastus, 2006) ISBN 9985-9625-6-7 (Εσθονικά) Igaunija otraja pasaules kara (Grenader, 2005) ISBN 9949-411-90-4 (Λεττονικά) Estonia in World War II (Grenader, 2005) ISBN 9949-411-93-9 (Αγγλικά) Viron lyhyt historia' (Grenader, 2005) ISBN 9949-411-85-8 (Φινλανδικά) Streifzug durch die estnische Geschichte (Grenader, 2005) ISBN 9949-411-88-2 (Γερμανικά) Äratajad (Tartu, 2005) ISBN 9985-858-43-3 (Εσθονικά) Igaunijas vestures konspektivs parskats (Grenader, 2005) ISBN 978-9949-411-84-9 (Λεττονικά) Linnulennul Eesti ajaloost (Grenader, 2005) ISBN 9949-411-83-1 (Εσθονικά) Estonia: A Land of Human Dimensions (Uniprint AS, 2004) ISBN 9949-10-270-7 (Αγγλικά) Emajõgi 1944 (Tallinn, 2005) ISBN 9985-3-1183-3 (Εσθονικά) Das estnische Wirtschaftwunder (Tallinn, 2002) ISBN 978-9985-62-078-6 (Γερμανικά) Estonia: Little Country that Could (London, 2002) ISBN 0-948027-40-1 (Αγγλικά) Eesti uus algus (Tallinn, 2002) ISBN 9985-62-079-8 (Εσθονικά) Vissza a jövőbe (Budapest, 2002) ISBN 963-9406-96-1 (Ουγγρικά) Back to the future. 10 years of freedom in Central Europe (Tallinn, 2001) (Αγγλικά) Észtország története (BDTF, 1999) ISBN 963-9017-70-1 (Ουγγρικά) Estonoj tra tempoj (Eesti Esperanto Liit, 1998) ISBN 9985-9130-3-5 (Εσπεράντο) Eesti Vabadussõda ja Suurbritannia 1918–1920 (Tallinn, 1998) (Εσθονικά) Ajalugu 5. klassile (Avita, 1997) ISBN 978-9985-2-0025-4 (Εσθονικά) Isamaa ilu hoieldes (Välis-Eesti & EMP, 1997) (Εσθονικά) Teine Eesti: Eesti iseseisvuse taassünd 1986–1991 (Tallinn, 1996) ISBN 9985-854-03-9 (Εσθονικά) Punane terror (Välis-Eesti & EMP, 1996) ISBN 978-91-86116-72-9 (Εσθονικά) Raamat Jakob Hurdast (Tartu. 1995) (Εσθονικά) Suurim armastus (Välis-Eesti & EMP, 1994) (Εσθονικά) The Challenge for Europe (London, 1994) ISBN 1-897969-23-6 (Αγγλικά) Metsavennad (Tallinn, 1993) ISBN 9985-821-44-0 (Εσθονικά) Unohdettu sota (FinnEpos, 1993) ISBN 952-9523-18-1 (Φινλανδικά) War in the Woods (Howells House, 1992) ISBN 0-929590-08-2 (Αγγλικά) 14 juuni 1941.a: mälestusi ja dokumente (Tallinn, 1990) (Εσθονικά) Kodu lugu (Tallinn, 1989) (Εσθονικά)