Ναρκαλιευτικό

Το Ναρκαλιευτικό είναι τύπος πολεμικού πλοίου, του οποίου τόσο η κατασκευή όσο και ο εξοπλισμός του εξυπηρετούν το σκοπό της ναρκαλιείας, της εξεύρεσης, δηλαδή, ναρκών επί ή υπό την επιφάνεια της θάλασσας και στη συνέχεια της εξουδετέρωσής τους. Για το σκοπό αυτό φέρουν εξειδικευμένο εξοπλισμό. Γενικώς τα ναρκαλιευτικά ανήκουν στα πλοία του Ναρκοπολέμου, χαρακτηρίζονται δε στην ελληνική γλώσσα με τα γράμματα Ν/Α ή στην αγγλική ως MS (Minesweeper-Ship). Τα Ναρκαλιευτικά κατά αγγλικό πρότυπο διακρίνονται σε μικρά, μεσαία και μεγάλα ή ναρκαλιευτικά ανοικτής θαλάσσης. Το Ελληνικό πολεμικό ναυτικό ανέκαθεν εφοδιάζεται μόνο με μεσαίου τύπου ναρκαλιευτικά, γνωστότερα ως MMS.

 Μέχρι τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο είναι γεγονός ότι ως ναρκαλιευτικά χρησιμοποιούνταν κατά κανόνα συνήθη μεγάλα αλιευτικά (τράτες) που επιτάσσονταν με τα πληρώματά τους και τα οποία εφοδιάζονταν με συσκευές ναρκαλιείας. Εκείνο όμως που είναι ελάχιστα γνωστό είναι ότι η ανάγκη δημιουργίας ειδικών πλοίων ναρκαλιείας γεννήθηκε στο Αιγαίο Πέλαγος. Συγκεκριμένα κατά την α' φάση των επιχειρήσεων παραβιάσεων των Δαρδανελίων διαπιστώθηκαν πλείστα ελαττώματα και μειονεκτήματα από τα πρόχειρα εκείνα σκάφη, όπως μικρή ταχύτητα, αδυναμία πλεύσης σε αντίθετο θαλάσσιο ρεύμα, αλλά και αδυναμία αντοχής των πληρωμάτων (αλιέων) στο εχθρικό πυρ. Έτσι και κατέστη ανάγκη η αντικατάσταση αυτών των σκαφών από Αντιτορπιλικά εφοδιασμένα με συσκευές ναρκαλιείας. Η πρώτη αυτή εμπειρία, επικυρωμένη από την έκβαση του κατά θάλασσα πολέμου οδήγησε το Βρετανικό Ναυαρχείο στη μελέτη και ναυπήγηση ειδικών σκαφών "ναρκαλιευτικών" ως βοηθητικές μονάδες του Βασιλικού Ναυτικού. Έτσι σιγά σιγά αντικαταστάθηκαν εκείνα τα πρώτα κατ΄ όνομα ναρκαλιευτικά ώστε κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου να προκύψει ο "ναρκαλιευτικός στόλος". Τα πρώτα "ναρκαλιευτικά" της κατηγορίας αυτής στις παραμονές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου ήταν εκτοπίσματος 800-1000 τόνων, ταχύτητας 16 κόμβων εξοπλισμένα με 1-2 αντιαεροπορικά (Α/Α) πυροβόλα των 76 χιλιοστών και 1-2 επίσης Α/Α πολυβόλα. Όταν όμως διαπιστώθηκε ότι οι Γερμανοί χρησιμοποιούσαν από τη πρώτη μέρα του πολέμου μαγνητικές νάρκες (φοβερό όπλο για την εποχή) αναγκάσθηκε το Βρετανικό Ναυτικό να μελετήσει νέο τύπο ναρκαλιευτικού προκειμένου να αντιμετωπίσει το σατανικό εκείνο όπλο. Έτσι προέκυψαν τα ναρκαλιευτικά τύπου BYMS, (από τα αρχικά γράμματα των λέξεων «British Yard Minesweeper»), που ήταν σκάφη ξύλινα 250 τόν., κινούμενα με 2 μηχανές Ντίζελ και με ταχύτητα 14 κόμβοι, εφοδιασμένα με ισχυρή ηλεκτρική εγκατάσταση για τη τροφοδότηση του ειδικού καλωδίου εξουδετέρωσης των μαγνητικών ναρκών καθώς και με την απαιτούμενη εγκατάσταση ειδικού βαρούλκου (για τη παρέασή του) στο πρυμναίο κατάστρωμα. Ο δε αμυντικός οπλισμός τους περιελάμβανε 1 Α/Α πυροβόλο των 76 χιλ. στο πρόστεγο (πλώρη) και 2 Α/Α πολυβόλα των 20 χιλ. εκατέρωθεν των πλευρών καθώς και γυροσκοπική πυξίδα και συσκευή ραντάρ. Τέτοια πλοία τα γνωστά MMS ναυπηγήθηκαν κατά εκατοντάδες τόσο στα Βρετανικά όσο και στα Αμερικανικά ναυπηγεία. Κατά δε τη διετία 1942-1943 παραχωρήθηκαν 8 εξ αυτών στο Ελληνικό Βασιλικό Ναυτικό που μάχονταν στο πλευρό των Συμμάχων στην ανατολική Μεσόγειο. Μετά την απώλεια όμως 2 εξ αυτών κατά την επιχείρηση απελευθέρωσης της Ελλάδος το 1944 και μετά το τέλος του πολέμου παραχωρήθηκαν άλλα 8 προσωρινά στη μεγάλη επιχείρηση καθαρισμού των ελληνικών θαλασσών από νάρκες που κράτησε μέχρι το 1952 οπότε και επεστράφησαν τα 8 τελευταία στο Βρετανικό Ναυτικό. Μετά τη λήξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου το Βρετανικό Βασιλικό Ναυτικό παραχώρησε στην Ελλάδα 8 όμοια ναρκαλιευτικά σκάφη προκειμένου να εκτελεστεί μεγάλο πρόγραμμα ναρκαλιείας των ελληνικών θαλασσών που άρχισε το 1946. Τα σκάφη αυτά, που επεστράφησαν από την Ελλάδα το 1952, είναι τα: Άνδρος, Αργυρόκαστρο, Κορυτσά, Μύκονος, Σύρος, Τεπελένι, Τήνος και Χειμάρρα. Ναρκοθέτις Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Minesweepers στο Wikimedia Commons