Ελβάνα Γκιάτα

Η Ελβάνα Γκιάτα (αλβανικά: Elvana Gjata, 3 Φεβρουαρίου 1987), γνωστή και απλά ως Ελβάνα, είναι Αλβανίδα τραγουδίστρια με σημαντική αναγνώριση τόσο στην πατρίδα της όσο και στην αλβανική ομογένεια. Έχει πολυετή συνεργασία με τον Αλβανό συνθέτη και τραγουδιστή Φλόρι Μουμαγέσι, ενώ στις κατά καιρούς συνεργασίες της περιλαμβάνονται γνωστά ονόματα όπως ο Γάλλος μουσικός παραγωγός και DJ Νταβίντ Γκετά και ο Αμερικανός συνθέτης Poo Bear. Αναφέρεται συχνά ως η «ντίβα της αλβανικής μουσικής».

 Η Γκιάτα γεννήθηκε το 1987 στα Τίρανα της Αλβανίας και προέρχεται από συντηρητική οικογένεια στρατιωτικού. Έχει μια μεγαλύτερη αδελφή, η οποία είναι σοπράνο. Παρά τις αρχικές αντιρρήσεις των γονέων της, παρακολούθησε από τα παιδικά της χρόνια μαθήματα μουσικής και χορού. Στην ηλικία των 14 ετών εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε μουσικό διαγωνισμό, γεγονός που την οδήγησε στο να επιδιώξει μια μουσική καριέρα. Το 2005 κυκλοφόρησε το πρώτο της σινγκλ της Γκιάτα και το 2006 σημείωσε επιτυχία με το σίνγκλ Mamës. Το 2007 ακολούθησε ο πρώτος της προσωπικός δίσκος υπό τον ίδιο τίτλο (αλβανικά: Mamës). Τα επόμενα χρόνια η Γκιάτα συνέχισε να συμμετέχει σε διάφορους μουσικούς διαγωνισμούς και φεστιβάλ. Παράλληλα διάφορα τραγούδια της όπως τα Ku jeton dashuria, Vetës, Turn U On, Ake ti zemër, Me ty κλπ την κατέστησαν εξαιρετικά δημοφιλή στο αλβανόφωνο κοινό. Ακολούθησε το 2011 η κυκλοφορία του άλμπουμ Afër dhe Larg (ελληνικά: «Κοντά και μακριά») που περιείχε 16 μουσικά κομμάτια, τόσο νέα όπως το ομότιτλο τραγούδι που διακρίθηκε στα Balkan Music Awards του 2012, όσο και παλαιότερα όπως τα Vetës και Me ty. Το 2012 συμμετείχε στην αλβανική έκδοση του τηλεοπτικού προγράμματος-διαγωνισμού Dancing with the Stars, τον οποίο και κέρδισε. Το 2013 κυκλοφόρησε άλμπουμ που περιλάμβανε πέντε ζωντανές ηχογραφήσεις, καθώς και τα σινγκλ Beso και Fake, τα οποία ξεχώρισαν. Το επόμενο έτος σημείωσε νέες επιτυχίες με τα κομμάτια Disco Disco και Puthe. Στις αρχές του 2015 κυκλοφόρησε το ντουέτο της Γκιάτα με τον Φλόρι Μουμαγέσι, Kuq e zi je ti, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως το επίσημο τραγούδι της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Αλβανίας ενόψει της παρθενικής συμμετοχής της στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου του 2016. Το κομμάτι έγινε εξαιρετικά δημοφιλές ωστόσο προκάλεσε αντιδράσεις σε γειτονικές χώρες, όπου επικρίθηκε ως εθνικιστικού περιεχομένου ένεκα αναφορών στους στίχους του περί «Μεγάλης Αλβανίας». Σημαντικές επιτυχίες της Γκιάτα κατά τα επόμενα χρόνια ήταν τα Njësoj και Ljela, καθώς και το αγγλόφωνο Forever Is Over, στο πλαίσιο του οποίου συνεργάστηκε με τους Νταβίντ Γκετά και Poo Bear. Το 2018 κυκλοφόρησε EP με τίτλο 3 και το 2021 ακολούθησε το τρίτο της EP, Çelu, με επτά κομμάτια. Ενδιάμεσα, το 2019 επιχείρησε να εκπροσωπήσει την Αλβανία στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision για το 2020 με το τραγούδι Me tana, ωστόσο αν και φαβορί εν τέλει κατετάγη δεύτερη στον εγχώριο τελικό, χάνοντας από την Αριλένα Άρα. Στις αρχές του 2022 η Γκιάτα σημείωσε επιτυχία στα εγχώρια τσαρτ με το κομμάτι Pow. Τον Οκτώβριο του 2018 το όνομα της Γκιάτα ενεπλάκη σε υπόθεση δολοφονίας, η οποία πραγματοποιήθηκε στο κέντρο της πόλης των Τιράνων έπειτα από διαπληκτισμό του τότε συντρόφου της αλλά και του σωματοφύλακά της με ομάδα ανδρών για μη ξεκαθαρισμένη αιτία. Μετά το περιστατικό, η ίδια (η οποία σύμφωνα με μεταγενέστερη κατάθεσή της δεν ήταν παρούσα στο συμβάν) διέφυγε μαζί με τον σύντροφό της σε άγνωστη τοποθεσία του εξωτερικού, επιστρέφοντας στην Αλβανία ένα μήνα αργότερα όταν και έληξε η αυτόφωρη διαδικασία σύμφωνα με τους νόμους του κράτους.