Δ΄ Βασιλειών

Το Δ' Βασιλειών (ή Β' Βασιλέων όπως λέγεται στην εβραϊκή βίβλο) είναι ένα από τα βιβλία του κανόνα της Παλαιάς Διαθήκης. Κατατάσσεται στα λεγόμενα «Ιστορικά Βιβλία» της Παλαιάς Διαθήκης, ενώ στην Εβραϊκή Βίβλο στην ομάδα «Προγενέστεροι Προφήτες».

 Στο πρώτο μέρος του βιβλίου Δ' Βασιλειών, ολοκληρώνεται ο κύκλος των σχετικών με τη δράση του προφήτη Ηλία αφηγήσεων και στην συνέχεια ακολουθεί ένας δεύτερος κύκλος με επεισόδια από τη ζωή του προφήτη Ελισαίου, στο πλαίσιο των οποίων συνεχίζεται και η έκθεση της ιστορίας των δύο βασιλείων. Το βιβλίο ακολουθεί τη χρονολογική σειρά της διαδοχής στη διακυβέρνηση μέχρι την οριστική κατάλυση αμφοτέρων και τον τερματισμό ταυτόχρονα του μοναρχικού πολιτεύματος στο αρχαίο Ισραήλ. Και σε αυτό, όπως και στο Γ' βιβλίο, παρουσιάζεται η από μέρους των αρχόντων των δυο ανεξαρτήτων ισραηλιτικών βασιλείων αρνητική στάση απέναντι στον Γιαχβέ και τη λατρεία του, γεγονός που επιφυλάσσει δεινά για το λαό τους. Παρ' όλ' αυτά, ο Θεός παραμένει ανεκτικός αναμένοντας μετάνοια. Εντωμεταξύ, οι αληθινοί προφήτες και όχι οι ψευδοπροφήτες είναι οι γνήσιοι εκφραστές μονοθεϊσμού και επικρίνουν με παρρησία όσους έπραξαν «το πονηρόν εν οφθαλμοίς Κυρίου» εξαγγέλλοντας την τιμωρία του αποστάτη λαού τους από τον Γιαχβέ. Η αμαρτία του Ισραήλ προέρχεται κυρίως από την αδυναμία του να ακούσει τους προφήτες. Στον αρχαίο εβραϊκό κανόνα της Παλαιάς Διαθήκης, τα βιβλία Γ' Βασιλειών και Δ' Βασιλειών αποτελούσαν ενιαίο έργο, το οποίο οι Ο' μεταφραστές για λόγους μάλλον πρακτικούς το διχοτόμησαν. Ο συγγραφέας των βιβλίων Γ' και Δ' Βασιλειών δεν αναγράφεται σε αυτά (ούτε άλλωστε στα Α' και Β' Βασιλειών). Ιουδαϊκή, Ταλμουδική παράδοση, διασώζει ότι τα βιβλία Γ' και Δ' Βασιλειών γράφτηκαν από τον προφήτη Ιερεμία γεγονός που αποδέχονται και κάποιοι νεώτεροι ερευνητές. Άλλοι τα απέδωσαν σε πρόσωπο που βρισκόταν κοντά στον Ιερεμία και άλλοι στον Έσδρα. Σύμφωνα με τον καθ. Παν. Μπρατσιώτη «συμπιλητικός χαρακτήρ του ιστορικού τούτου έργου τυγχάνει ενταύθα προφανής». Τα βιβλία Γ' και Δ' Βασίλειων αποκτούν τη σημερινή τους μορφή πιθανόν κατά τη διάρκεια της βαβυλώνιας αιχμαλωσίας (586-538 π.Χ.). Το περιεχόμενο του βιβλίου αποτελείται από 25 κεφάλαια: (Γ' Βασ. 12 - Δ' Βασ. 17: η ιστορία των δύο βασιλείων) κεφ. 1-9: Οι διηγήσεις για τον Ηλία και τον Ελισαίο. κεφ. 4-6,23: Τα θαύματα του Ελισαίου. κεφ. 10-17: Από τον Ιού έως την πτώση του βορείου βασιλείου.(Δ' Βασ. 18 - Δ' Βασ. 25: η ιστορία του βασιλείου του Ιούδα) κεφ. 18-20: Ο βασιλιάς Εζεκίας. κεφ. 21: Μανασσής και Αμών. κεφ. 22-23: Ο βασιλιάς Ιωσίας. κεφ. 23-25: Τελευταίοι βασιλείς του Ιούδα. Μπρατσιώτης Ι. Παναγιώτης, Εισαγωγή εις την Παλαιάν Διαθήκην, Αθήνα 1993 (c1936) Χαστούπης Π. Αθανάσιος, Εισαγωγή εις την Παλαιάν Διαθήκην, εκδ. Πανεπιστημίου Αθηνών, 1986 Καλαντζάκης Ε. Σταύρος, Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη, Πουρναράς, Θεσσαλονίκη 2006 James Luther Mays et al., Harper's Bible Commentary, San Francisco: Harper & Row, 1988 John Barton and John Muddiman, Oxford Bible Commentary, New York: Oxford University Press, 2001 Gleason Leonard Archer, A Survey of Old Testament Introduction, 3η έκδ., Moody Press, 1998 David Noel Freedman, The Anchor Bible Dictionary, New York: Doubleday, 1992 Αγία Γραφή Παλαιά Διαθήκη Βιβλικός κανόνας Α' Βασιλειών Β' Βασιλειών Γ' Βασιλειών