Historein/Ιστορείν

Το Historein/Ιστορείν είναι αγγλόγλωσσο επιστημονικό περιοδικό, σχετικό κυρίως με την επιστήμη της Ιστορίας, το οποίο έχει την έδρα του στην Ελλάδα. Ο υπότιτλός του επιγράφεται ως "a review of the past and other stories" (απόδοση: "μια επιθεώρηση σχετική με το παρελθόν και λοιπές ιστορίες"). Eφαρμόζεται αξιολόγηση από κριτές (peer review) στα υπό δημοσίευση επιστημονικά άρθρα, ενώ παράλληλα δημοσιεύονται επιστημονικές μελέτες, όπως και βιβλιοκρισίες, συνήθως στην αγγλική γλώσσα. Πρόκειται για εγχείρημα που κυοφορήθηκε μέσα στο γενικότερο πλαίσιο της ανάπτυξης των ιστορικών, κοινωνικών και ανθρωπιστικών σπουδών στην Ελλάδα στην εποχή της Μεταπολίτευσης. Ιδιαίτερα, το γενικότερο πνευματικό περιβάλλον των αρχών της δεκαετίας του 1990, "περίοδος που ενθάρρυνε την επεξεργασία ερωτήσεων σχετικών με τη μεθοδολογία και τη θεωρία της ιστοριογραφικής πρακτικής", βοήθησε στο να αποκαλυφθεί η ανάγκη ύπαρξης και κυκλοφορίας επιστημονικού περιοδικού σαν αυτό στον ελληνικό ακαδημαϊκό χώρο.

 Πρόκειται για επιστημονικό περιοδικό της Εταιρείας Μελέτης της Ιστοριογραφίας και Θεωρίας της Ιστορίας (Ε.Μ.Ι.Θ.Ι.), με έδρα την Αθήνα, και το υποστηρίζει πολυμελής διεθνής ακαδημαϊκή επιτροπή. Το περιοδικό εκφράζει το ρεύμα για μια νέα ιστορία με διεπιστημονικές προσεγγίσεις προς ανανέωση της ελληνικής ιστοριογραφίας, τάση που έχει ήδη ξεκινήσει ήδη από τη δεκαετία του 1970. Σύμφωνα με μια κατηγοριοποίηση, το περιοδικό εκφράζει την τέταρτη "γενιά" των Ελλήνων ιστορικών στα πλαίσια της ανανέωσης της ελληνικής ιστοριογραφίας. Τα θέματα τα οποία επιλέγονται να δημοσιευτούν στους τόμους του περιοδικού δεν είναι ιδωμένα μόνο μέσω της ιστορίας αλλά υπάρχουν προσεγγίσεις διεπιστημονικές και ενθαρρύνεται ιδιαίτερα η αλληλεπίδραση μεταξύ ιστορίας, φιλοσοφίας, κοινωνικής ανθρωπολογίας, κοινωνιολογίας, μελετών περί φύλου και εργασίας, επιστημολογίας, λογοτεχνικών και πολιτισμικών σπουδών. Το περιοδικό υποστηρίζει με θέρμη τέτοιες προσεγγίσεις που τείνουν "να καταργούν την απόσταση μεταξύ θεωρίας και έρευνας [...]". Κεντρικές θεματικές που ενδιαφέρουν το περιοδικό αποτελούν "οι ερωτήσεις που αφορούν την παραγωγή της γνώσης σχετικά με το παρελθόν, η ιστορικότητα των ερμηνευτικών και διανοητικών στρατηγικών και η πολιτική της επιστημονικότητας". Ο εμπλουτισμός "των εξελισσόμενων συζητήσεων γύρω από την τάξη, το φύλο, τη φυλή, την εθνικότητα, την ιθαγένεια, τη θρησκεία και τη γενιά και ο αντίκτυπος που είχαν οι εννοιολογικοί προσδιορισμοί στην καθιέρωση συλλογικών σχηματισμών και υποκειμενικότητας" είναι υπό αυτό το πρίσμα στόχος και προτεραιότητα του περιοδικού. Η περιοδικότητα της κυκλοφορίας του είναι συνήθως ετήσια. Ο πρώτος του τόμος κυκλοφόρησε το 1999. Οι τόμοι του περιοδικού κυκλοφορούν συνήθως με συγκεκριμένη κάθε φορά θεματική: π.χ. α) ιστορία και σημειωτική (ο 1ος τόμος), β) ετεροδοξίες (ο 2ος τόμος), γ) εγω-ιστορίες (ο 3ος τόμος), δ) αυτοκρατορίες (ο 5ος τόμος), ε) θρησκείες και διαμάχες (ο 6ος τόμος), στ) ιστορία και ουτοπία (ο 7ος τόμος), ζ) πολιτική και ιστορία (ο 11ος τόμος), η ελληνική ιστοριογραφία στον 20ό αιώνα (ο 16ος τόμος) κ.λπ.Από το 2012 κ.εξ. το δημοσιευθέν υλικό στο περιοδικό είναι διαθέσιμο στο διαδίκτυο με «ανοιχτή πρόσβαση». «Historein: Asking Questions», Historein/Ιστορείν. A review of the past and other stories, vol. 1 (1999), pp. 5-12. (πρόκειται για το εισαγωγικό σημείωμα/editorial στον 1ο τόμο του περιοδικού) Καίτη Αρώνη-Τσίχλη, Ιστορικές σχολές και μέθοδοι. Εισαγωγή στην ευρωπαϊκή ιστοριογραφία, Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2008. ISBN: 978-960-02-2265-4. (ιδίως οι σελ. 341-384.) Ελπίδα Κ. Βόγλη, Τι πρέπει να γνωρίζει ο ιστορικός για την επιστήμη και το επάγγελμά του;, Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (Σ.Ε.Α.Β.), Αθήνα 2015. ISBN: 978-960-603-292-9. Antonis Liakos, "Encounters with Modernity: Greek Historiography since 1974", Cercles. Revista d'Història Cultural, vol. 3 (2000), pp. 108-118. Antonis Liakos, "Modern Greek Historiography (1974-2000). The Era of Tradition from Dictatorship to Democracy”, στο: Ulf Brunbauer (ed.), (Re)Writing History. Historiography in Southeast Europe after Socialism, LIT Verlag, Münster 2004, pp. 351-378. ISBN-10: 382587365X. ISBN-13: 978-3825873653. Ανακτήθηκε: 03/03/2018. Χρήστος Χατζηιωσήφ, «Η Ιστορία και οι άλλες κοινωνικές επιστήμες», στο: Πασχάλης Μ. Κητρομηλίδης-Τριαντάφυλλος Ε. Σκλαβενίτης (επιμ.), Δ΄ Διεθνές Συνέδριο Ιστορίας. Ιστοριογραφία της νεότερης και σύγχρονης Ελλάδας 1833-2002. Πρακτικά, Τόμος Α΄, Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Αθήνα 2004, σελ. 283-305. Ηλεκτρονικός κατάλογος των τόμων/τευχών του περιοδικού στην "πλατφόρμα ηλεκτρονικών επιστημονικών περιοδικών της υπηρεσίας ePublishing του Ε.Κ.Τ.". ejournals.epublishing.ekt.gr. Ανακτήθηκε: 03/03/2018. Ιστοσελίδα historein.gr. Ανακτήθηκε: 03/03/2018. Λευτέρης Ξυκομηνός, «Το περιοδικό "Historein/Ιστορείν" διαθέσιμο και online». zougla.gr. 18 Σεπτεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε: 03/03/2018.