Γήπεδο Προσφυγικών

Το Γήπεδο Προσφυγικών είναι ποδοσφαιρικό γήπεδο στην ομώνυμη περιοχή της Πάτρας. Κατασκευάστηκε το 1925 ως γήπεδο του Ολυμπιακού Πατρών και αποτελεί ένα από τα πιο ιστορικά ποδοσφαιρικά γήπεδα της Πάτρας καθώς επίσης και από τα αρχαιότερα σε ολόκληρη την Ελλάδα. Σήμερα και ήδη από το 1984 είναι ιδιοκτησία της Ε.Π.Σ. Αχαΐας και αποτελεί την φυσική έδρα των πατραϊκών ομάδων του Ολυμπιακού και του Άρη και παλαιότερα επίσης του Απόλλωνα, της Θύελλας (αρχικά) και του Α.Π.Σ. Πάτραι (μετέπειτα), ενώ σε αυτό έχουν αγωνιστεί -είτε μακροχρόνια, είτε κατά καιρούς, είτε για μικρό διάστημα- σχεδόν όλες οι ποδοσφαιρικές ομάδες της πόλης της Πάτρας. Στο γήπεδο έχουν λάβει χώρα αναμετρήσεις όλων των κατηγοριών του τοπικού πρωταθλήματος της Αχαΐας, καθώς και αγώνες για ανώτερες κατηγορίες, όπως οι Δ΄, Γ΄ και Β΄ Εθνική, με τελευταία παράσταση σε εθνική κατηγορία την τριετή παρουσία στην Β΄ Εθνική του Πατραϊκού Α.Ο. (σεζόν 2001-02, 2002-03, 2003-04). Πριν την διεξαγωγή του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος (Euro) 2004 η ομάδα της Εθνικής Ελλάδος έκανε την προετοιμασία της στο γήπεδο αυτό. Το γήπεδο διαθέτει αγωνιστικό χώρο μόνο για ποδόσφαιρο ενώ η ομάδα στίβου του ΑΠΣ Πάτραι με προπονητή τον Λουκά Αδαμόπουλο, πρώην πρωταθλητή Ελλάδας, προπονούσε σπάνια εκεί τους αθλητές του, αφού δεν διαθέτει χώρο για αγωνίσματα στίβου. Πλέον το γήπεδο βρίσκεται σε κακή κατάσταση και δεν χρησιμοποιείται για ποδοσφαιρικούς αγώνες. Άρχισε να παρακμάζει σταδιακά από το 2006 όπου αφαιρέθηκε από τον αγωνιστικό χώρο ο φυσικός χλοοτάπητας και έγινε ξανά ''ξερό΄΄ όπως ήταν και παλιότερα, προτού τοποθετηθεί χόρτο, ενώ το 2011 κρίθηκε ακατάλληλο από την αρμόδια επιτροπή και από τότε εγκαταλείφθηκε. Γίνονται κατά καιρούς προσπάθειες μερικής ανακαίνισης του, αλλά ως και σήμερα η κατάσταση δεν έχει αλλάξει, παρότι αποτελεί πάγιο αίτημα της Πατρινής και Αχαϊκής φίλαθλης κοινότητας, της τοπικής κοινωνίας και διαφόρων αθλητικών συλλόγων και της ΕΠΣ Αχαϊας, ως ιστορικό και κοινωνικό χρέος. Για το 2019, είχε ανακοινωθεί επιχορήγηση 60.000 ευρώ στην Ε.Π.Σ. Αχαΐας για την ανακαίνιση και επαναχρησιμοποίηση του ιστορικού αυτού γηπέδου, αλλά ως τα μέσα του 2021 δεν είχε πραγματοποιηθεί καμία εργασία και το γήπεδο παραμένει ανενεργό.

 Το γήπεδο βρίσκεται στην συνοικία των Προσφυγικών της Πάτρας και απέχει οδικώς περί τα 2 χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης. Η θέση του είναι νοτίως σε πολύ μικρή απόσταση από την κεντρική πλατεία της περιοχής (Πλατεία Ελευθερίας) και δίπλα από τον Ιερό Ναό της Αγίας Φωτεινής. Σε παραπλήσια θέση νοτιοδυτικά βρίσκεται η Τριάντειος Σχολή, ενώ σε κοντινή απόσταση στα ανατολικά βρίσκεται και το Γενικό Νοσοκομείο Πατρών «Ο Άγιος Ανδρέας». Το γήπεδο περιβάλλεται από τις οδούς Ελλησπόντου στα βόρεια, Προύσης στα ανατολικά, Δορυλαίου στα νότια, Εφέσου στα δυτικά· ενώ η οδός Περγάμου επεκτείνεται σε ευθεία βόρεια και νότια του γηπέδου. Τα Προσφυγικά Πάτρας είναι συνοικία που δημιούργησαν το 1922 Έλληνες πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία. Αυτοί, ίδρυσαν το αθλητικό σωματείο Ολυμπιακός το 1925, τον Απόλλωνα το 1926, τη Θύελλα και τον Άρη το 1930. Το 1925, αμέσως μετά την ίδρυση του, ο Ολυμπιακός Πατρών προχώρησε στην ανέγερση γηπέδου σε έκταση που είχε ενοικιάσει, εντός της συνοικίας των Προσφυγικών, δίπλα στον Ιερό Ναό της Αγίας Φωτεινής. Η έκταση τότε ήταν καλυμμένη από καλαμιές, τις οποίες καθάρισαν με προσωπική εργασία Έλληνες Μικρασιάτες πρόσφυγες, ανεγείροντας στην θέση τους ένα από τα πλέον ιστορικά ποδοσφαιρικά γήπεδα της Πάτρας και από τα αρχαιότερα σε ολόκληρη την Ελλάδα, το Γήπεδο του Ολυμπιακού Πατρών, όπως λεγόταν μέχρι το 1984 όταν και πέρασε στην ιδιοκτησία της Ε.Π.Σ. Αχαΐας. Τα επίσημα εγκαίνια του γηπέδου έλαβαν χώρα στις 17 Οκτωβρίου του 1927, με την διοργάνωση με αφορμή την συγκεκριμένη εορτή, φιλικής αναμέτρησης μεταξύ των ομάδων του Α.Π.Σ. Ολυμπιακού Πατρών και του Ολυμπιακού Σ.Φ. Πειραιώς, με τους Πατρινούς να επικρατούν με σκορ 4-1 (ημίχρονο 3-0). Όταν ανεγέρθηκε, το 1925, το Γήπεδο των Προσφυγικών δεν διέθετε παρά μια υποτυπώδη φυσική περίφραξη αποτελούμενη από καλαμιές. Το 1926, οι καλαμιές παραχώρησαν την θέση τους σε μια καλύτερη περίφραξη, η οποία αποτελούνταν από τάβλες, ενώ την ίδια περίοδο κατασκευάστηκαν στον χώρο του γηπέδου ξύλινα αποδυτήρια. Μετά το πέρας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, και πιο συγκεκριμένα το 1947, τοποθετήθηκαν ως νέα περίφραξη λαμαρίνες οι οποίες προέρχονταν από βαρέλια, οι οποίες και παρέμειναν στην θέση τους για τα επόμενα 40 χρόνια. Κατά το 1987, οι λαμαρίνες αφαιρέθηκαν από την περίφραξη του γηπέδου, με την θέση τους να παίρνει ένα, κατά πολύ πιο σύγχρονο, συρματόπλεγμα. Το 1984, το γήπεδο κινδύνευσε με κατεδάφιση, καθώς ο τότε αρχιτεκτονικός σχεδιασμός προέβλεπε ανέγερση πολυκατοικιών στη θέση του, ωστόσο η Ε.Π.Σ. Αχαΐας με έγκαιρες ενέργειες το αγόρασε από τη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού (Γ.Γ.Α.). Το 1998 αποφασίστηκε η ανακαίνιση του γηπέδου και με εργασίες που ολοκληρώθηκαν το 2000 είχε γίνει ριζική αναμόρφωση του εκεί χώρου, με ανάδοχο την εταιρεία Γ. Θ. Λαδόπουλος Α.Τ.Ε., ενώ την αρχιτεκτονική μελέτη ανέλαβε ο Πέτρος Συναδινός και ο προϋπολογισμός ανήλθε σε 240.000.000 δραχμές. Τοποθετήθηκε φυσικός χλοοτάπητας, ηλεκτροφωτισμός, κατασκευάστηκαν νέα και σύγχρονα αποδυτήρια και γραφεία, όπως και κερκίδες με πλαστικά καθίσματα που περιόρισαν ωστόσο τη χωρητικότητα του γηπέδου στις 2.500 θέσεις. Το ρεκόρ προσέλευσης θεατών στο γήπεδο, σημειώθηκε το 1968 για τον αγώνα της Β΄ Εθνικής μεταξύ των Α.Π.Σ. Πάτραι και Αργοναύτη Πειραιώς, όταν και διατέθηκαν 5.729 εισιτήρια, ασφαλώς όλα ορθίων. Τάσος Κ. Σταθόπουλος, Αχαϊκό ποδόσφαιρο. Εκατόν είκοσι χρόνια (1891-2010), Εκδόσεις Γιάννης Πικραμένος, Πάτρα 2010, ISBN 960-6628-27-6. Γήπεδο Προσφυγικών, Ιστοσ.: Stadia.gr. Στιγμιότυπα από τον αγώνα Κυπέλλου (2003), Πατραϊκός-Άρης Θεσσαλονίκης (σκορ 0-1), που διεξάχθηκε στο Γήπεδο των Προσφυγικών, στις 06/10/2002. Βίντεο του Youtube.com - Εικόνες από το κανάλι ΕΤ3.