گزارش اعتباری؛ مطمئن‌ترین راه شناخت اهلیت اعتباری
قطعا امروزه شناخت تمام افرادی که با آن‌ها معامله می‌کنیم، به راحتی امکان‌پذیر نمی‌باشد. اگر بخواهیم کالایی را بفروشیم و در قبال آن چک دریافت کنیم، چگونه متوجه شویم که چک خریدار تا چه میزان معتبر است و آیا در موعد مقرر نقد خواهد شد یا خیر؟ یا اگر بخواهیم به کسی پولی قرض بدهیم چگونه از خوش‌حسابی آن فرد مطلع شویم؟ یا اگر می‌خواهیم ملک خود را اجاره دهیم چگونه متوجه شویم که فرد هرماه اجاره‌اش را به‌موقع پرداخت خواهد کرد؟ بنابراین چاره چیست؟ چطور به خوش‌حسابی اشخاص پی‌ببریم؟ راه‌حل مناسب، شناخت اعتبار افراد از راه موثق و بروز است؛ اما چگونه؟ [n] در دنیا راهکاری مدرن برای شناخت اعتبار دقیق افراد وجود دارد که از آن به اعتبارسنجی یاد می‌شود. اساس کار اعتبارسنجی، ثبت رفتار اعتباری در قالب گزارش ­اعتباری هر شخص است. این گزارش در واقع نشان‌دهنده اعتبار و مسئولیت‌پذیری افراد در روزگار مدرنی است که کسب شناخت صحیح از افراد، کار دشواری است. به بیانی کامل‌تر، گزارش اعتباریسندی است حاوی اطلاعات هویتی و اعتباری اشخاص است و توسط سامانه اعتبارسنجی ایران صادر می‌شود. این گزارش بیانگر روند بازپرداخت اقساط تسهیلات دریافتی و ایفای تعهدات افراد است. [n] درگزارش اعتباری، اطلاعات ارزشمندی وجود دارد که می‌توان هویت و همچنین وضعیت پرداخت دیون افراد را به دقت مورد شناسایی قرار داد. این اطلاعات مکتوب، شامل اطلاعات هویتی شخص، مشخصات تسهیلات دریافتی شخص از بانک‌های مختلف، چگونگی پرداخت اقساط تسهیلات اعتباری دریافتی، سوابق منفی در بازپرداخت اقساط تسهیلات دریافتی بانکی، سوابق چک‌های برگشتی و امتیاز اعتباری شخص در گزارش اعتباری می‌شود. [n] از اردی که در ارش‌ی اعتباری ود دارد و ‌ان آن را مترین  ارش دا، زدا اطد در ل‌ی ا.  زدا ااد در ات حاکی از آنست که شخص طی ۵ ل ‌در دا اطش  رر اعتباری داشته است، به عنوان مثال، آیا اطش را در  ر دا­ ده، یا در دا‌ی د رو  دا ا. به بیان دیگر، م دا اط در  ر طی ۵ ل ، بیانگر ریسک ی د و توجیه بدحسابی وی اد. همان‌طور که مشهود است، گزارش اعتباری اشخاص، معرفی‌نامه‌ای است که مشخص می‌نماید شخص اقساط تسهیلات دریافتی‌اش را به چه صورت پرداخت کرده و در ایفای تعهدات‌شان تا چه اندازه‌ای خوش‌حساب بوده است. استفاده از گزارش اعتباری به افراد کمک می‌کند، وضعیت اعتباری خود را از همه ‌نظر مورد بررسی قرار دهند و با آگاهی از آن سعی نمایند در جهت تقویت نقاط قوت و برطرف نمودن کاستی‌های احتمالی خود برآیند. [n] علاوه بر این اگر اشخاص گزارش اعتباری خود را به صورت منظم و دوره‌ای بررسی نمایند، می‌توانند از صحت اطلاعات اعتباری خود اطمینان حاصل کرده و از سوء‌استفاده‌های ناشی از جعل هویت‌شان جلوگیری نمایند. [n] براساس آیین‌نامه نظام سنجش اعتبار (موضوع مصوبه شماره ۲۱۱۸۲۹/ت۳۹۳۹۶ه مورخ ۲۶/۱۲/۱۳۸۹ هیات محترم وزیران)، شرکت مشاوره رتبه ‌بندی اعتباری ایران، در سال ۱۳۸۹ به‌عنوان تنها دارنده مجوز از بانک مرکزی، با حمایت وزارت امور اقتصادی و دارایی و نظارت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، سامانه اعتبارسنجی را در کشورعملیاتی کرده و در حال حاضر با تجمیع اطلاعات دریافتی از بانک مرکزی و سایر بانک‌ها، مؤسسات مالی و اعتباری و سایر سازمان‌های ارائه‌دهنده اطلاعات اعتباری، خدمات گزارشگری اعتباری و اعتبارسنجی در خصوص کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی را به‌ نظام بانکی کشور و سایر اعتباردهندگان عضو سامانه ارائه می‌دهد. [n] برای هر فردی که از ابتدای سال ۱۳۸۸ تا به‌حال، از بانک‌های کشور تسهیلات دریافت کرده‌اند، یک گزارش اعتباری در سامانه ایجاد شده است. در واقع می‌توان گفت که در حال حاضر، اطلاعات بالغ‌ بر ۴۰ میلیون ایرانی که سابقه انجام فعالیت‌های اعتباری در کشور را داشته­اند، در این سامانه موجود است و به همین صورت امکان شناسایی اهلیت اعتباری افراد یا به‌ اصطلاح عامیانه، تشخیص اعتبار افراد در کشورمان ایجاد شده است. [n] گفتنی است تمامی هموطنان ایرانی که از سال ۱۳۸۸ تا به الآن تسهیلاتی را دریافت نموده‌اند، صاحب گزارش اعتباری بوده و می‌توانند به سهولت از طریق سایت شرکت مشاوره رتبه ­بندی اعتباری ایران به آدرس و دیگر نمایندگان و شرکای طرف قرارداد با این شرکت، از جمله آیس (icescoring.com)، توانم (tavanam.com)، مای‌کردیت (mycredit.ir) وآی‌چک (icheckonline.ir) مستقلا گزارش اعتباری‌شان را دریافت نمایند­. [n] همچنین علاقمندان می‌توانند از طریق آیدی اینستاگرام از دانستنی‌های مهم حوزه اعتبارسنجی آگاه شوند.
اعتبار اشخاص علاوه بر توانایی مالی به خوش‌حسابی و بدحسابی‌شان نیز وابسته است. در گذشته افراد با شناختی که از یکدیگر داشتند به میزان اعتبار طرف مقابل پی‌می‌بردند. فرضا اگر شخصی­ خوش‌حساب و نسبت به سایرین معتبر بود، اشخاص از وصول مبلغ چک‌ وی مطمئن بوده و یاحتی با خیال آسوده به فرد اعتماد کرده و پول قرض می‌دادند. اما طی دهه‌های اخیر و با گسترش مبادلات مالی و تجاری، تشخیص اعتبار افراد بیش از پیش اهمیت یافته و دیگر شناخت افراد معتبر به سهولت گذشته نمی‌باشد. همین امر باعث شده است که تمایل به انجام مبادلات اعتباری با افراد مختلف کاهش یابد.