quần đảo Hoàng Sa

Năm 1695: nhà sư Thích Đại Sán (1633 - 1704, hiệu Thạch Liêm, quê ở tỉnh Giang Tây, Trung Quốc, đến Phú Xuân theo lời mời của chúa Nguyễn Phúc Chu) đã nhắc đến địa danh "Vạn lý Trường Sa" (萬里長沙) ngoài Biển Đông (ám chỉ quần đảo Hoàng Sa) trong quyển 3 của tập sách Hải ngoại kỉ sự. Trích một đoạn sách do Nguyễn Phương và Nguyễn Duy Bột (Viện đại học Huế - Ủy ban Phiên dịch Sử liệu Việt Nam, 1963) dịch: "Khách có người bảo: mùa gió xuôi trở về Quảng Đông chừng vào độ nửa tháng trước sau tiết lập thu; chừng ấy, gió tây nam thổi mạnh, chạy một lèo gió xuôi chừng bốn năm ngày đêm có thể đến Hổ Môn. Nếu chờ đến sau mùa nắng, gió bấc dần dần nổi lên, nước chảy về hướng đông, sức gió nam yếu, không chống nổi dòng nước chảy mạnh về đông, lúc ấy sẽ khó giữ được sự ổn tiện vậy. Bởi vì có những cồn cát nằm thẳng bờ biển, chạy dài từ đông bắc qua tây nam; đống cao dựng đứng như vách tường, bãi thấp cũng ngang mặt nước biển; mặt cát khô rắn như sắt, rủi thuyền chạm vào ắt tan tành; bãi cát rộng cả trăm dặm, chiều dài thăm thẳm chẳng biết bao nhiêu mà kể, gọi là Vạn lý Trường Sa, mù tít chẳng thấy cỏ cây nhà cửa; Nếu thuyền bị trái gió trái nước tất vào, dầu không tan nát, cũng không gạo không nước, trở thành ma đói mà thôi. Quãng ấy cách Đại Việt bảy ngày đường, chừng bảy trăm dặm. Thời Quốc vương trước, hằng năm sai thuyền đánh cá đi dọc theo bãi cát, lượm vàng bạc khí cụ của các thuyền hư tất vào. Mùa thu nước dòng cạn, chảy rút về hướng đông, bị một ngọn sóng đưa đi thuyền có thể trôi xa cả trăm dặm; sức gió chẳng mạnh, sợ có hiểm hoạ Trường Sa."

Nhận định: Năm 1695, một nhà sư với hiệu Thạch Liêm quê ở Bắc Kinh, Trung Quốc đã nhắc đến địa danh ám chỉ quần đảo Hoàng Sa ngoài biển đông trong một tập sách Hải ngoại kỉ sự.
Bằng chứng: Năm 1695: nhà sư Thích Đại Sán (1633 - 1704, hiệu Thạch Liêm, quê ở tỉnh Giang Tây, Trung Quốc, đến Phú Xuân theo lời mời của chúa Nguyễn Phúc Chu) đã nhắc đến địa danh "Vạn lý Trường Sa" (萬里長沙) ngoài Biển Đông (ám chỉ quần đảo Hoàng Sa) trong quyển 3 của tập sách Hải ngoại kỉ sự.
Nhãn: Refutes

Nhận định: Trong quyển thứ ba của tập sách Hải ngoại kỉ sự, địa danh "Vạn lý Trường Sa" ngoài biển đông đã được nhắc đến bởi một nhà sư.
Bằng chứng: Năm 1695: nhà sư Thích Đại Sán (1633 - 1704, hiệu Thạch Liêm, quê ở tỉnh Giang Tây, Trung Quốc, đến Phú Xuân theo lời mời của chúa Nguyễn Phúc Chu) đã nhắc đến địa danh "Vạn lý Trường Sa" (萬里長沙) ngoài Biển Đông (ám chỉ quần đảo Hoàng Sa) trong quyển 3 của tập sách Hải ngoại kỉ sự.
Nhãn: Supports

Nhận định: Với những đặc điểm như những cồn cát chạy dọc bờ biển hay đống cao dựng đứng như vách tường đã biến nơi nay thành một nơi rất khó để phát triển du lịch.
Bằng chứng: Bởi vì có những cồn cát nằm thẳng bờ biển, chạy dài từ đông bắc qua tây nam; đống cao dựng đứng như vách tường, bãi thấp cũng ngang mặt nước biển; mặt cát khô rắn như sắt, rủi thuyền chạm vào ắt tan tành; bãi cát rộng cả trăm dặm, chiều dài thăm thẳm chẳng biết bao nhiêu mà kể, gọi là Vạn lý Trường Sa, mù tít chẳng thấy cỏ cây nhà cửa; Nếu thuyền bị trái gió trái nước tất vào, dầu không tan nát, cũng không gạo không nước, trở thành ma đói mà thôi.
Nhãn: Not_Enough_Information

Nhận định: Vào thời của Quốc vương trước việc đưa thuyền đánh cá đi dọc theo bãi cát là không được phép và bị nghiêm cấm.
Bằng chứng: Thời Quốc vương trước, hằng năm sai thuyền đánh cá đi dọc theo bãi cát, lượm vàng bạc khí cụ của các thuyền hư tất vào.
Nhãn: Refutes

Nhận định: Rõ ràng nếu chờ đến tận sau mùa nắng sẽ rất tốt để giữ được sử ổn tiện như vậy nhờ sức gió mạnh đủ khả năng chống lại dòng nước chảy mạnh và xiết về đông.
Bằng chứng: Nếu chờ đến sau mùa nắng, gió bấc dần dần nổi lên, nước chảy về hướng đông, sức gió nam yếu, không chống nổi dòng nước chảy mạnh về đông, lúc ấy sẽ khó giữ được sự ổn tiện vậy.
Nhãn: Refutes

Nhận định: Nhiệm vụ chính của các thuyền đánh cá khi tới đây chỉ là đi dọc theo bãi cát quan sát và không được phép có những hành động nhặt lượm những khí cụ của thuyền hư trôi dạt vào.
Bằng chứng: Thời Quốc vương trước, hằng năm sai thuyền đánh cá đi dọc theo bãi cát, lượm vàng bạc khí cụ của các thuyền hư tất vào.
Nhãn: Refutes

Nhận định: Trong trường hợp chờ đến sau mùa nắng, gió bấc sẽ tắt dần nước thay vì chảy về hướng đông sẽ chảy về hướng bắc, sức gió lại vô cùng mạnh dẫn đến khó giữ được sự ổn tiện vậy.
Bằng chứng: Nếu chờ đến sau mùa nắng, gió bấc dần dần nổi lên, nước chảy về hướng đông, sức gió nam yếu, không chống nổi dòng nước chảy mạnh về đông, lúc ấy sẽ khó giữ được sự ổn tiện vậy.
Nhãn: Refutes

Nhận định: Trong trường hợp thuyền nào vô tình bất đắc dĩ phải vào đảo cũng không phải lo về thức ăn hay nước uống bởi hệ sinh thái trên đảo phát triển rất tốt.
Bằng chứng: Bởi vì có những cồn cát nằm thẳng bờ biển, chạy dài từ đông bắc qua tây nam; đống cao dựng đứng như vách tường, bãi thấp cũng ngang mặt nước biển; mặt cát khô rắn như sắt, rủi thuyền chạm vào ắt tan tành; bãi cát rộng cả trăm dặm, chiều dài thăm thẳm chẳng biết bao nhiêu mà kể, gọi là Vạn lý Trường Sa, mù tít chẳng thấy cỏ cây nhà cửa; Nếu thuyền bị trái gió trái nước tất vào, dầu không tan nát, cũng không gạo không nước, trở thành ma đói mà thôi.
Nhãn: Refutes

Nhận định: Đây cũng là nơi vô cùng khắc nghiệt đối với các thuyền gặp sự cố vì khi vào đây không hề có nước hay gạo kết cục cuối cùng dành cho họ là chết đói.
Bằng chứng: Bởi vì có những cồn cát nằm thẳng bờ biển, chạy dài từ đông bắc qua tây nam; đống cao dựng đứng như vách tường, bãi thấp cũng ngang mặt nước biển; mặt cát khô rắn như sắt, rủi thuyền chạm vào ắt tan tành; bãi cát rộng cả trăm dặm, chiều dài thăm thẳm chẳng biết bao nhiêu mà kể, gọi là Vạn lý Trường Sa, mù tít chẳng thấy cỏ cây nhà cửa; Nếu thuyền bị trái gió trái nước tất vào, dầu không tan nát, cũng không gạo không nước, trở thành ma đói mà thôi.
Nhãn: Supports

Nhận định: Thay vì chờ đến sau mùa nắng để tránh được sự khó khăn để giữ được sự ổn tiện chúng ta có thể lựa chọn trước mùa nắng.
Bằng chứng: Nếu chờ đến sau mùa nắng, gió bấc dần dần nổi lên, nước chảy về hướng đông, sức gió nam yếu, không chống nổi dòng nước chảy mạnh về đông, lúc ấy sẽ khó giữ được sự ổn tiện vậy.
Nhãn: Not_Enough_Information

Nhận định: Năm 1695 cũng có một nhà sư khác quê ở tỉnh Giang Tây cho ra mắt một cuốn sách về chủ quyền biển đảo.
Bằng chứng: Năm 1695: nhà sư Thích Đại Sán (1633 - 1704, hiệu Thạch Liêm, quê ở tỉnh Giang Tây, Trung Quốc, đến Phú Xuân theo lời mời của chúa Nguyễn Phúc Chu) đã nhắc đến địa danh "Vạn lý Trường Sa" (萬里長沙) ngoài Biển Đông (ám chỉ quần đảo Hoàng Sa) trong quyển 3 của tập sách Hải ngoại kỉ sự.
Nhãn: Not_Enough_Information

Nhận định: Cũng trong một lần làm nhiệm vụ lượm vàng bác khí cụ của các thuyền hư trôi dạt vào đã có thuyền nhặt được một kho báu bằng vàng có giá trị ngàn đô.
Bằng chứng: Thời Quốc vương trước, hằng năm sai thuyền đánh cá đi dọc theo bãi cát, lượm vàng bạc khí cụ của các thuyền hư tất vào.
Nhãn: Not_Enough_Information

Nhận định: Kể từ thời Quốc vương trước cho tới tận những năm của thế kỉ 19 việc sai các thuyền đánh cá đi dọc theo bãi cát vẫn được tiến hành và thêm vào đó là đưa quân đội ra đó để bảo vệ.
Bằng chứng: Thời Quốc vương trước, hằng năm sai thuyền đánh cá đi dọc theo bãi cát, lượm vàng bạc khí cụ của các thuyền hư tất vào.
Nhãn: Not_Enough_Information

Nhận định: Một trong đặc điểm nói lên cái tên Vạn lý Trường Sa đó là bãi cát rất rộng lớn khoảng cả trăm dặm cùng với đó là chiều dài không thể ước tính được.
Bằng chứng: Bởi vì có những cồn cát nằm thẳng bờ biển, chạy dài từ đông bắc qua tây nam; đống cao dựng đứng như vách tường, bãi thấp cũng ngang mặt nước biển; mặt cát khô rắn như sắt, rủi thuyền chạm vào ắt tan tành; bãi cát rộng cả trăm dặm, chiều dài thăm thẳm chẳng biết bao nhiêu mà kể, gọi là Vạn lý Trường Sa, mù tít chẳng thấy cỏ cây nhà cửa; Nếu thuyền bị trái gió trái nước tất vào, dầu không tan nát, cũng không gạo không nước, trở thành ma đói mà thôi.
Nhãn: Supports

Nhận định: Nhà sư Thích Đại Sán cũng là người đã đề cập tới chủ quyền biển đảo của Việt Nam trong quyển 2 của tập sách Hải ngoại kỉ sự và cho rằng quần đảo Hoàng Sa là của Việt Nam.
Bằng chứng: Năm 1695: nhà sư Thích Đại Sán (1633 - 1704, hiệu Thạch Liêm, quê ở tỉnh Giang Tây, Trung Quốc, đến Phú Xuân theo lời mời của chúa Nguyễn Phúc Chu) đã nhắc đến địa danh "Vạn lý Trường Sa" (萬里長沙) ngoài Biển Đông (ám chỉ quần đảo Hoàng Sa) trong quyển 3 của tập sách Hải ngoại kỉ sự.
Nhãn: Not_Enough_Information

Nhận định: Nhà sư Thích Đại Sán với hiệu là Thạch Liêm đã sống thọ 71 tuổi là người quê ở Trung Quốc.
Bằng chứng: Năm 1695: nhà sư Thích Đại Sán (1633 - 1704, hiệu Thạch Liêm, quê ở tỉnh Giang Tây, Trung Quốc, đến Phú Xuân theo lời mời của chúa Nguyễn Phúc Chu) đã nhắc đến địa danh "Vạn lý Trường Sa" (萬里長沙) ngoài Biển Đông (ám chỉ quần đảo Hoàng Sa) trong quyển 3 của tập sách Hải ngoại kỉ sự.
Nhãn: Supports

Nhận định: Hậu quả của việc chờ đến sau mùa nắng là sức gió nam yếu không đủ chống lại lực chảy mạnh của dòng nước về đông dẫn đến khó giữ được sự ổn tiện.
Bằng chứng: Nếu chờ đến sau mùa nắng, gió bấc dần dần nổi lên, nước chảy về hướng đông, sức gió nam yếu, không chống nổi dòng nước chảy mạnh về đông, lúc ấy sẽ khó giữ được sự ổn tiện vậy.
Nhãn: Supports

Nhận định: Đây là nơi vô cùng an toàn đối với thuyền bởi nếu có chạm vào địa hình nơi đây cũng không có vấn đề gì bởi nơi đây mặt cát rất mềm mại.
Bằng chứng: Bởi vì có những cồn cát nằm thẳng bờ biển, chạy dài từ đông bắc qua tây nam; đống cao dựng đứng như vách tường, bãi thấp cũng ngang mặt nước biển; mặt cát khô rắn như sắt, rủi thuyền chạm vào ắt tan tành; bãi cát rộng cả trăm dặm, chiều dài thăm thẳm chẳng biết bao nhiêu mà kể, gọi là Vạn lý Trường Sa, mù tít chẳng thấy cỏ cây nhà cửa; Nếu thuyền bị trái gió trái nước tất vào, dầu không tan nát, cũng không gạo không nước, trở thành ma đói mà thôi.
Nhãn: Refutes

Nhận định: Sau mùa nắng, ngoài việc gió bấc dần nổi lên các cơn bão cát đã bắt đầu xuất hiện thường xuyên và ảnh hưởng rất nhiều tới con người.
Bằng chứng: Nếu chờ đến sau mùa nắng, gió bấc dần dần nổi lên, nước chảy về hướng đông, sức gió nam yếu, không chống nổi dòng nước chảy mạnh về đông, lúc ấy sẽ khó giữ được sự ổn tiện vậy.
Nhãn: Not_Enough_Information