Nguyễn Trãi

Cách dịch câu thơ trên của Lê Thánh Tông như mọi người thường biết bắt đầu từ năm 1962, khi nhà sử học Trần Huy Liệu đưa ra bản dịch câu thơ đó trong bài viết nhân dịp kỷ niệm 520 năm ngày mất của Nguyễn Trãi, mà Bùi Duy Tân khẳng định là dịch sai: "Ức Trai lòng sáng như sao Khuê". Bùi Duy Tân phân tích, trong câu dịch này, chữ "tảo" không được dịch, chữ "Khuê" bị hiểu sai nghĩa về văn cảnh. Các nhà xuất bản, trường học lần lượt sử dụng lời dịch sai này, xem đây là lời bình luận về nhân cách Nguyễn Trãi. Hệ quả là sau đó nhiều tác phẩm văn học, ca kịch... nói về Nguyễn Trãi dùng "sao Khuê" làm cách hoán dụ để nói về ông ("Sao Khuê lấp lánh", "Vằng vặc sao Khuê"...).

Nhận định: Qua cách phân tích của Bùi Duy Tân trong câu này thì chữ "Khuê" bị hiểu sai nghĩa về ngữ cảnh còn chữ "tảo" thì không được dịch.
Bằng chứng: Bùi Duy Tân phân tích, trong câu dịch này, chữ "tảo" không được dịch, chữ "Khuê" bị hiểu sai nghĩa về văn cảnh.
Nhãn: Supports

Nhận định: Việc sử dụng hoán dụ này một phần cũng phản ánh sự thiếu hiểu biết, chưa đầy đủ thông tin và kiến thức chính xác về tác giả và tác phẩm của các tác giả.
Bằng chứng: Hệ quả là sau đó nhiều tác phẩm văn học, ca kịch... nói về Nguyễn Trãi dùng "sao Khuê" làm cách hoán dụ để nói về ông ("Sao Khuê lấp lánh", "Vằng vặc sao Khuê"...).
Nhãn: Not_Enough_Information

Nhận định: Các nhà xuất bản, trường học lần lượt sử dụng lời dịch sai của câu thơ này và xem đây là những nhận định về nhân cách Nguyễn Trãi.
Bằng chứng: Các nhà xuất bản, trường học lần lượt sử dụng lời dịch sai này, xem đây là lời bình luận về nhân cách Nguyễn Trãi.
Nhãn: Supports

Nhận định: Hệ quả là sau đó việc sử dụng "sao Khuê" để ám chỉ Nguyễn Trãi ("Sao Khuê lấp lánh", "Vằng vặc sao Khuê"...) xuất hiện nhiều trong các tác phẩm văn học, ca kịch... nói về ông.
Bằng chứng: Hệ quả là sau đó nhiều tác phẩm văn học, ca kịch... nói về Nguyễn Trãi dùng "sao Khuê" làm cách hoán dụ để nói về ông ("Sao Khuê lấp lánh", "Vằng vặc sao Khuê"...).
Nhãn: Supports

Nhận định: Các nhà xuất bản, trường học và các nhà nghiên cứu văn học cần phải cập nhật thông tin mới nhất để sửa chữa sai sót này và truyền đạt thông tin chính xác về tác giả và tác phẩm.
Bằng chứng: Các nhà xuất bản, trường học lần lượt sử dụng lời dịch sai này, xem đây là lời bình luận về nhân cách Nguyễn Trãi.
Nhãn: Not_Enough_Information

Nhận định: Dẫn đến việc sử dụng "sao đêm" làm cách hoán dụ để nói về Nguyễn Trãi xuất hiện nhiều trong các tác phẩm văn học, ca kịch,... 
Bằng chứng: Hệ quả là sau đó nhiều tác phẩm văn học, ca kịch... nói về Nguyễn Trãi dùng "sao Khuê" làm cách hoán dụ để nói về ông ("Sao Khuê lấp lánh", "Vằng vặc sao Khuê"...).
Nhãn: Refutes

Nhận định: Bùi Duy Tân phân tích, trong câu dịch này, chữ "khuê" không được dịch, chữ "tảo" bị hiểu sai nghĩa về văn cảnh.
Bằng chứng: Bùi Duy Tân phân tích, trong câu dịch này, chữ "tảo" không được dịch, chữ "Khuê" bị hiểu sai nghĩa về văn cảnh.
Nhãn: Refutes

Nhận định: Các nhà xuất bản, trường học xem lời dịch sai của câu thơ là lời bình luận về nhân cách Nguyễn Trãi.
Bằng chứng: Các nhà xuất bản, trường học lần lượt sử dụng lời dịch sai này, xem đây là lời bình luận về nhân cách Nguyễn Trãi.
Nhãn: Supports

Nhận định: Qua lời dịch đúng này các nhà xuất bản, trường học lần lượt sử dụng và xem đây là lời bình luận về nhân cách Nguyễn Trãi.
Bằng chứng: Các nhà xuất bản, trường học lần lượt sử dụng lời dịch sai này, xem đây là lời bình luận về nhân cách Nguyễn Trãi.
Nhãn: Refutes

Nhận định: Việc sử dụng "sao Khuê" để ám chỉ ông là một cách tôn vinh ông và các giá trị mà ông đại diện.
Bằng chứng: Hệ quả là sau đó nhiều tác phẩm văn học, ca kịch... nói về Nguyễn Trãi dùng "sao Khuê" làm cách hoán dụ để nói về ông ("Sao Khuê lấp lánh", "Vằng vặc sao Khuê"...).
Nhãn: Not_Enough_Information

Nhận định: Các nhà xuất bản, trường học lần lượt sử dụng lời dịch sai này, xem đây là lời bình luận về nhân cách Nguyễn Du.
Bằng chứng: Các nhà xuất bản, trường học lần lượt sử dụng lời dịch sai này, xem đây là lời bình luận về nhân cách Nguyễn Trãi.
Nhãn: Refutes

Nhận định: Đối với chữ "Khuê", Bùi Duy Tân cho rằng chữ "Khuê" bị hiểu sai nghĩa về văn cảnh còn chữ "tảo" không được dịch.
Bằng chứng: Bùi Duy Tân phân tích, trong câu dịch này, chữ "tảo" không được dịch, chữ "Khuê" bị hiểu sai nghĩa về văn cảnh.
Nhãn: Supports

Nhận định: Dẫn đến việc sử dụng "sao Khuê" làm cách hoán dụ để nói về Nguyễn Trãi xuất hiện nhiều trong các tác phẩm văn học, ca kịch,... 
Bằng chứng: Hệ quả là sau đó nhiều tác phẩm văn học, ca kịch... nói về Nguyễn Trãi dùng "sao Khuê" làm cách hoán dụ để nói về ông ("Sao Khuê lấp lánh", "Vằng vặc sao Khuê"...).
Nhãn: Supports

Nhận định: Câu thơ của Lê Thánh Tông được dịch thành tiếng Việt vào năm 1962 bởi nhà sử học Trần Huy Liệu trong bài viết tôn vinh Nguyễn Trãi, và sau đó được sử dụng phổ biến.
Bằng chứng: Cách dịch câu thơ trên của Lê Thánh Tông như mọi người thường biết bắt đầu từ năm 1962, khi nhà sử học Trần Huy Liệu đưa ra bản dịch câu thơ đó trong bài viết nhân dịp kỷ niệm 520 năm ngày mất của Nguyễn Trãi, mà Bùi Duy Tân khẳng định là dịch sai: "Ức Trai lòng sáng như sao Khuê".
Nhãn: Supports