High-Will/ViWikiFC huggingface dataset:
biển Nhật Bản

Biển có diện tích khoảng 1.048.950 km², độ sâu trung bình là 1.752 m, nơi sâu nhất là 3.742 m. Biển có thể được chia làm ba lòng chảo: lòng chảo Nhật Bản ở phía Bắc có độ sâu lớn nhất, lòng chảo Yamato nằm ở phía đông nam và Tsushima ít sâu hơn nằm ở phía tây nam. Bờ biển của các hòn đảo phía đông rộng và khá phẳng, trái ngược với các bờ biển vùng đất liền, đặc biệt là vùng bờ biển bán đảo Triều Tiên, dốc, gồ ghề, nhiều vách đá.

Nhận định: Biển Nhật Bản là một vùng biển nằm ở phía đông bờ biển của quốc đảo Nhật Bản.
Bằng chứng: Biển có diện tích khoảng 1.048.950 km², độ sâu trung bình là 1.752 m, nơi sâu nhất là 3.742 m. Biển có thể được chia làm ba lòng chảo: lòng chảo Nhật Bản ở phía Bắc có độ sâu lớn nhất, lòng chảo Yamato nằm ở phía đông nam và Tsushima ít sâu hơn nằm ở phía tây nam.
Nhãn: Not_Enough_Information

Nhận định: Bán đảo Triều Tiên là một bán đảo nằm ở Đông Á, bao gồm hai quốc gia riêng biệt là Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên (Bắc Triều Tiên) và Cộng hòa Hàn Quốc (Nam Triều Tiên).
Bằng chứng: Bờ biển của các hòn đảo phía đông rộng và khá phẳng, trái ngược với các bờ biển vùng đất liền, đặc biệt là vùng bờ biển bán đảo Triều Tiên, dốc, gồ ghề, nhiều vách đá.
Nhãn: Not_Enough_Information

Nhận định: Đường bờ biển của các hòn đảo phía đông được mở rộng và có địa hình bằng phẳng, khác với các bờ biển của vùng đất liền, đặc biệt là bờ biển của bán đảo Triều Tiên có địa hình dốc, gồ ghề và đá trở nên phổ biến.
Bằng chứng: Bờ biển của các hòn đảo phía đông rộng và khá phẳng, trái ngược với các bờ biển vùng đất liền, đặc biệt là vùng bờ biển bán đảo Triều Tiên, dốc, gồ ghề, nhiều vách đá.
Nhãn: Supports

Nhận định: Không đúng rằng biển có diện tích khoảng 1.048.950 km², độ sâu trung bình không là 1.752 m, và nơi sâu nhất không là 3.742 m. Nó không thể được chia làm ba lòng chảo, và lòng chảo Nhật Bản ở phía Bắc không có độ sâu lớn nhất, lòng chảo Yamato không nằm ở phía đông nam và lòng chảo Tsushima không nằm ở phía tây nam.
Bằng chứng: Biển có diện tích khoảng 1.048.950 km², độ sâu trung bình là 1.752 m, nơi sâu nhất là 3.742 m. Biển có thể được chia làm ba lòng chảo: lòng chảo Nhật Bản ở phía Bắc có độ sâu lớn nhất, lòng chảo Yamato nằm ở phía đông nam và Tsushima ít sâu hơn nằm ở phía tây nam.
Nhãn: Refutes
châu Phi

Năm 1482, người Bồ Đào Nha đã thiết lập trạm thương mại đầu tiên (trong số nhiều trạm như thế) dọc theo bờ biển Guinée ở Elmina. Sự phát hiện ra châu Mỹ năm 1492 đã tạo ra sự phát triển mạnh mẽ trong buôn bán nô lệ.

Nhận định: Năm 1482, người Bồ Đào Nha đã xây dựng một trạm thương mại ở Elmina, là điểm khởi đầu của loạt các trạm thương mại khác dọc theo bờ biển Guinée.
Bằng chứng: Năm 1482, người Bồ Đào Nha đã thiết lập trạm thương mại đầu tiên (trong số nhiều trạm như thế) dọc theo bờ biển Guinée ở Elmina.
Nhãn: Supports

Nhận định: Việc phát hiện châu Mỹ vào năm 1492 đã tạo ra tiềm năng lớn cho sự phát triển của thương mại nô lệ.
Bằng chứng: Sự phát hiện ra châu Mỹ năm 1492 đã tạo ra sự phát triển mạnh mẽ trong buôn bán nô lệ.
Nhãn: Supports

Nhận định: Châu Mỹ là một lục địa nằm ở Tây Bán cầu, bao gồm Bắc Mỹ, Trung Mỹ và Nam Mỹ
Bằng chứng: Sự phát hiện ra châu Mỹ năm 1492 đã tạo ra sự phát triển mạnh mẽ trong buôn bán nô lệ.
Nhãn: Not_Enough_Information
An Dương Vương

Theo truyền thuyết của người Việt thì Triệu Đà dùng kế nội gián bằng cuộc kết hôn giữa con trai mình, Trọng Thủy, và con gái An Dương Vương là Mỵ Châu. Sau khi nắm được bí mật quân sự của An Dương Vương thông qua con trai, Triệu Đà đã thành công trong việc chinh phục Âu Lạc, buộc An Dương Vương bỏ chạy và nhảy xuống biển tự tử, kết thúc thời kỳ An Dương Vương.

Nhận định: An Dương Vương được cho là vị vua của nước Âu Lạc (nay là miền Bắc Việt Nam) trong thời kỳ cổ đại.
Bằng chứng: Sau khi nắm được bí mật quân sự của An Dương Vương thông qua con trai, Triệu Đà đã thành công trong việc chinh phục Âu Lạc, buộc An Dương Vương bỏ chạy và nhảy xuống biển tự tử, kết thúc thời kỳ An Dương Vương.
Nhãn: Not_Enough_Information
châu Á

Bởi vì vùng đất khu vực châu Á rộng lớn, dân tộc đông nhiều, tính đa dạng của văn hoá rất mạnh, độ sai biệt rất lớn, cho nên gần như không có "văn hoá châu Á" thống nhất. Tất cả tôn giáo mang tính thế giới đều sản sinh ở châu Á, như Cơ Đốc giáo, Phật giáo, Hồi giáo và Ấn Độ giáo. Trước khi mở đầu Cách mạng công nghiệp vào thế kỉ XVIII, bởi vì trung tâm kinh tế của thế giới ở châu Á, cho nên phần lớn thành tựu kĩ thuật của loài người đều sản sinh ở châu Á. Đầu năm 3000 trước Công nguyên, người châu Á đã phát minh kĩ thuật đốt nung đồ gốm và đúc rèn quặng, người Sumer ở châu Á đã phát minh đầu tiên công trình tưới nước bằng văn tự và có hệ thống, dân tộc du mục ở Trung Á đã phát minh yên ngựa, dây cương ngựa và bánh xe, người Trung Quốc đã phát minh đồ sứ, bàn đạp ngựa, thuốc súng, la bàn, kĩ thuật làm giấy và kĩ thuật in ấn, đồng thời trồng trọt lúa gié sớm nhất. Người Ấn Độ và người Arabi đã phát minh kĩ thuật tính toán hệ thập phân. Các loại kĩ thuật y dược mang tính địa phương ở châu Á dù cho đến ngày nay cũng vô cùng hữu hiệu, vẫn sử dụng ở rất nhiều khu vực.

Nhận định: Ấn Độ là khu vực có nhiều trữ lượng khoáng sản trên thế giới.
Bằng chứng: Người Ấn Độ và người Arabi đã phát minh kĩ thuật tính toán hệ thập phân.
Nhãn: Not_Enough_Information

Nhận định: Trước khi Cách mạng công nghiệp bắt đầu vào thế kỷ XVIII, châu Á không phải là trung tâm kinh tế của thế giới và chỉ có một số ít thành tựu kỹ thuật được sản sinh ở đây.
Bằng chứng: Trước khi mở đầu Cách mạng công nghiệp vào thế kỉ XVIII, bởi vì trung tâm kinh tế của thế giới ở châu Á, cho nên phần lớn thành tựu kĩ thuật của loài người đều sản sinh ở châu Á.
Nhãn: Refutes

Nhận định: Người Ấn Độ và người Arabi không phát minh kỹ thuật tính toán hệ thập phân.
Bằng chứng: Người Ấn Độ và người Arabi đã phát minh kĩ thuật tính toán hệ thập phân.
Nhãn: Refutes

Nhận định: Vì tính đa dạng và độ sai biệt lớn, không có sự thống nhất trong văn hoá Châu Á.
Bằng chứng: Bởi vì vùng đất khu vực châu Á rộng lớn, dân tộc đông nhiều, tính đa dạng của văn hoá rất mạnh, độ sai biệt rất lớn, cho nên gần như không có "văn hoá châu Á" thống nhất.
Nhãn: Supports

Nhận định: Cho dù đã trải qua thời gian, nhưng các phương pháp y dược địa phương ở châu Á vẫn rất hiệu quả và được sử dụng rộng rãi ở nhiều vùng miền.
Bằng chứng: Các loại kĩ thuật y dược mang tính địa phương ở châu Á dù cho đến ngày nay cũng vô cùng hữu hiệu, vẫn sử dụng ở rất nhiều khu vực.
Nhãn: Supports

Nhận định: Trước khi Cách mạng công nghiệp bắt đầu vào thế kỷ XVIII, châu Á là trung tâm kinh tế của thế giới và đó là nơi mà phần lớn các thành tựu kỹ thuật của loài người đã được tạo ra.
Bằng chứng: Trước khi mở đầu Cách mạng công nghiệp vào thế kỉ XVIII, bởi vì trung tâm kinh tế của thế giới ở châu Á, cho nên phần lớn thành tựu kĩ thuật của loài người đều sản sinh ở châu Á.
Nhãn: Supports
biển Nhật Bản

Trong khu vực mỗi nước lại đặt cho biển một cái tên khác nhau. Người Nhật gọi là Nihon-kai (Kanji hoặc Hanzi: 日本海, zh: Rìběn hǎi, hv: Nhật Bản Hải), có nghĩa là "biển Nhật Bản" hay tên nguyên là Jīnghǎi (鲸海, Hán-Việt: Kình Hải , nghĩa là biển Cá Voi) bởi người Trung Quốc; người Hàn Quốc gọi là Donghae (Hangeul: 동해, Hanja: 東海, Hán-Việt: Đông Hải); Bắc Triều Tiên thì sử dụng tên gọi là Chosŏn Tonghae (Chosŏn'gŭl: 조선동해, Hanja: 朝鮮東海, Hán-Việt: Triều Tiên Đông Hải); Nga sử dụng tên biển Nhật Bản (Япо́нское мо́ре Yapónskoye móre). Chính phủ Bắc Triều Tiên cũng như Hàn Quốc lập luận rằng, cái tên "biển Nhật Bản" bắt nguồn từ thời kì đô hộ của Nhật. Theo họ, tên "Đông Hải" ít ra cũng nên được đối xử ngang hàng, còn ở Triều Tiên thì lại ưa cái tên "biển Đông Triều Tiên" hơn.

Nhận định: Biển Nhật Bản còn được gọi là Nihon-kai ở Nhật, Jīnghǎi ở Trung Quốc, Donghae ở Hàn Quốc và Chosŏn Tonghae ở Bắc Triều Tiên.
Bằng chứng: Người Nhật gọi là Nihon-kai (Kanji hoặc Hanzi: 日本海, zh: Rìběn hǎi, hv: Nhật Bản Hải), có nghĩa là "biển Nhật Bản" hay tên nguyên là Jīnghǎi (鲸海, Hán-Việt: Kình Hải , nghĩa là biển Cá Voi) bởi người Trung Quốc; người Hàn Quốc gọi là Donghae (Hangeul: 동해, Hanja: 東海, Hán-Việt: Đông Hải); Bắc Triều Tiên thì sử dụng tên gọi là Chosŏn Tonghae (Chosŏn'gŭl: 조선동해, Hanja: 朝鮮東海, Hán-Việt: Triều Tiên Đông Hải); Nga sử dụng tên biển Nhật Bản (Япо́нское мо́ре Yapónskoye móre).
Nhãn: Supports

Nhận định: Theo họ, tên "biển Đông Hải" và tên "biển Đông Triều Tiên" nên được đối xử tương đương.
Bằng chứng: Theo họ, tên "Đông Hải" ít ra cũng nên được đối xử ngang hàng, còn ở Triều Tiên thì lại ưa cái tên "biển Đông Triều Tiên" hơn.
Nhãn: Supports
chữ Nôm

Cũng giống như chữ Hán, chữ Nôm là chữ biểu ý, có khả năng biểu nghĩa rõ ràng hơn, tránh đồng âm khác nghĩa và hiểu sai nghĩa do chữ Quốc ngữ chỉ có thể biểu âm (đặc biệt là tên người Việt hay tên địa danh ở Việt Nam). Ví dụ: "năm" viết theo chữ Nôm có hai chữ là 𢆥 ("năm" trong "ngày tháng năm", chữ 南 (nam) gợi âm, chữ 年 (niên) gợi nghĩa) và 𠄼 ("năm" trong "số 5", chữ 南 (nam) gợi âm, chữ 五 (ngũ) gợi nghĩa).

Nhận định: Không phải tất cả các từ trong chữ Nôm đều có khả năng diễn tả ý nghĩa rõ ràng hơn so với chữ Quốc ngữ, và không hẳn việc sử dụng chữ Nôm luôn tránh được sự đồng âm khác nghĩa và hiểu lầm.
Bằng chứng: Cũng giống như chữ Hán, chữ Nôm là chữ biểu ý, có khả năng biểu nghĩa rõ ràng hơn, tránh đồng âm khác nghĩa và hiểu sai nghĩa do chữ Quốc ngữ chỉ có thể biểu âm (đặc biệt là tên người Việt hay tên địa danh ở Việt Nam).
Nhãn: Refutes

Nhận định: Chữ Nôm không đảm bảo giải quyết hoàn toàn sự đồng âm khác nghĩa và sự hiểu lầm do chữ Quốc ngữ chỉ có thể biểu âm, và việc đặt tên người Việt và các địa danh ở Việt Nam cũng không phụ thuộc hoàn toàn vào chữ Nôm.
Bằng chứng: Cũng giống như chữ Hán, chữ Nôm là chữ biểu ý, có khả năng biểu nghĩa rõ ràng hơn, tránh đồng âm khác nghĩa và hiểu sai nghĩa do chữ Quốc ngữ chỉ có thể biểu âm (đặc biệt là tên người Việt hay tên địa danh ở Việt Nam).
Nhãn: Refutes

Nhận định: Không phải lúc nào chữ Nôm cũng sử dụng hai ký tự 𢆥 để biểu thị từ "năm". Có các từ khác trong tiếng Việt được viết theo chữ Nôm với hình thức và âm thanh khác nhau.
Bằng chứng: Ví dụ: "năm" viết theo chữ Nôm có hai chữ là 𢆥 ("năm" trong "ngày tháng năm", chữ 南 (nam) gợi âm, chữ 年 (niên) gợi nghĩa) và 𠄼 ("năm" trong "số 5", chữ 南 (nam) gợi âm, chữ 五 (ngũ) gợi nghĩa).
Nhãn: Refutes
Trung Hoa

Hoàng Hà đổ ra biển ở Bột Hải, tuy nhiên vì lũ lụt cửa sông không cố định mà đã thay đổi nhiều lần. Lụt lớn từng gây thiệt hại lớn đến sinh mạng và nông nghiệp; khi đã mất mùa thì nạn đói hoành hành. Vì lẽ đó mà Hoàng Hà còn được gọi là "Nỗi buồn của Trung Hoa."

Nhận định: Sông Hoàng Hà, còn được gọi là sông Vịt, là một con sông quan trọng và dài nhất ở Trung Quốc. 
Bằng chứng: Hoàng Hà đổ ra biển ở Bột Hải, tuy nhiên vì lũ lụt cửa sông không cố định mà đã thay đổi nhiều lần.
Nhãn: Not_Enough_Information

Nhận định:  Những trận lụt lớn đã gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với cả con người và nền nông nghiệp; khi không có mùa màng, đói kém trở thành vấn đề cấp bách.
Bằng chứng: Lụt lớn từng gây thiệt hại lớn đến sinh mạng và nông nghiệp; khi đã mất mùa thì nạn đói hoành hành.
Nhãn: Supports

Nhận định: Dòng sông Hoàng Hà chảy vào biển tại khu vực Bột Hải, nhưng do lũ lụt, cửa sông không định vị cố định và đã trải qua nhiều biến đổi.
Bằng chứng: Hoàng Hà đổ ra biển ở Bột Hải, tuy nhiên vì lũ lụt cửa sông không cố định mà đã thay đổi nhiều lần.
Nhãn: Supports

Nhận định: Thời tiết là một yếu tố quan trọng giúp cho việc sản xuất của người dân được thuận lợi.
Bằng chứng: Lụt lớn từng gây thiệt hại lớn đến sinh mạng và nông nghiệp; khi đã mất mùa thì nạn đói hoành hành.
Nhãn: Not_Enough_Information
Trung Quốc

Bằng chứng sớm nhất về việc trồng cấy kê tại Trung Quốc được xác định niên đại bằng cacbon phóng xạ vào khoảng năm 6.000 TCN, và có liên quan tới Văn hóa Bùi Lý Cương (裴李崗文化) ở huyện Tân Trịnh, tỉnh Hà Nam. Cùng với nông nghiệp, dân cư ngày càng đông đúc, tăng khả năng tích trữ và tái phân phối lương thực và đủ cung cấp cho những người thợ thủ công cũng như quan lại. Cuối thời kỳ đồ đá mới, vùng châu thổ Hoàng Hà bắt đầu trở thành một trung tâm văn hóa, nơi những làng xã đầu tiên được thành lập; những di tích khảo cổ đáng chú ý nhất của chúng được tìm thấy tại di chỉ Bán Pha (半坡遗址), Tây An.

Nhận định: Trong giai đoạn sau đồ đá mới, vùng châu thổ Hoàng Hà đã phát triển thành một trung tâm văn hóa, với việc thành lập những làng xã đầu tiên và khám phá các di tích khảo cổ quan trọng tại di chỉ Bán Pha
Bằng chứng: Cuối thời kỳ đồ đá mới, vùng châu thổ Hoàng Hà bắt đầu trở thành một trung tâm văn hóa, nơi những làng xã đầu tiên được thành lập; những di tích khảo cổ đáng chú ý nhất của chúng được tìm thấy tại di chỉ Bán Pha (半坡遗址), Tây An.
Nhãn: Supports

Nhận định: Trung Quốc là một quốc gia nằm ở Đông Á, có dân số đông nhất trên thế giới. 
Bằng chứng: Bằng chứng sớm nhất về việc trồng cấy kê tại Trung Quốc được xác định niên đại bằng cacbon phóng xạ vào khoảng năm 6.000 TCN, và có liên quan tới Văn hóa Bùi Lý Cương (裴李崗文化) ở huyện Tân Trịnh, tỉnh Hà Nam.
Nhãn: Not_Enough_Information

Nhận định: Bên cạnh nông nghiệp, sự gia tăng dân số làm tăng khả năng tích trữ và phân phối lương thực, đảm bảo việc cung cấp đủ cho cả những công nhân thủ công và quan chức.
Bằng chứng: Cùng với nông nghiệp, dân cư ngày càng đông đúc, tăng khả năng tích trữ và tái phân phối lương thực và đủ cung cấp cho những người thợ thủ công cũng như quan lại.
Nhãn: Supports
châu Á

Hồi giáo khởi nguyên ở bán đảo Ả Rập, do Mumhammad (sinh năm 570, mất năm 632 Công nguyên) - người Mecca, Ả Rập Saudi, sáng lập, là một vị thần giáo. Medina và Mecca là thánh địa của Hồi giáo, Kinh Qur’an là kinh điển tối cao.

Nhận định: Hồi giáo là một tôn giáo lớn dựa trên giáo lý và hướng dẫn của Kinh Qur'an, được đặt ra bởi Mohamed vào thế kỷ thứ 7 tại Ả Rập.
Bằng chứng: Medina và Mecca là thánh địa của Hồi giáo, Kinh Qur’an là kinh điển tối cao.
Nhãn: Not_Enough_Information

Nhận định: Hồi giáo là một tôn giáo lớn và phổ biến của các nước Trung Đông.
Bằng chứng: Hồi giáo khởi nguyên ở bán đảo Ả Rập, do Mumhammad (sinh năm 570, mất năm 632 Công nguyên) - người Mecca, Ả Rập Saudi, sáng lập, là một vị thần giáo.
Nhãn: Not_Enough_Information

Nhận định: Hồi giáo đạt được sự lan truyền rộng khắp và có tín đồ trên toàn thế giới.
Bằng chứng: Medina và Mecca là thánh địa của Hồi giáo, Kinh Qur’an là kinh điển tối cao.
Nhãn: Not_Enough_Information

Nhận định: Medina và Mecca không có tầm quan trọng đặc biệt đối với Hồi giáo, và Kinh Qur’an không được coi là kinh điển quan trọng nhất.
Bằng chứng: Medina và Mecca là thánh địa của Hồi giáo, Kinh Qur’an là kinh điển tối cao.
Nhãn: Refutes