HiTZ/EusExams huggingface dataset:
UPV/EHUREN KONTRATUAK ESLEITZEKO PROZEDURARI DAGOKIONEZ, HAUEK DIRA UPV/EHUK GEHIEN ERABILTZEN DITUEN PROZEDURAK:
Prozedura irekia: prozedura horretan, kontratuan interesa duen edozein enpresak aurkeztu dezake eskaintza. Ez dago negoziaziorik lizitatzaileekin, ezta elkarrizketarik ere. Nahitaezkoa izango da obra-kontratuetan.
Prozedura irekia: prozedura horretan, kontratuan interesa duen edozein enpresak aurkeztu dezake eskaintza. Edozein kontratu esleitzeko erabil daiteke, edozein dela ere balio zenbatetsiaren zenbatekoa. Nahitaezkoa izango da zerbitzu-kontratuetan.
Prozedura ireki sinplifikatua: 2.000.000,00 euroko edo hortik beherako balio zenbatetsia duten kontratuetarako bakarrik erabili ahal izango da obren kasuan, edo 100.000,00 eurokoa zerbitzu eta horniduren kasuan.
Prozedura negoziatua: prozedura horretan, beharrezkoa da negoziazioa izatea. Nahitaezkoa izango da 2.000.000,00 eurotik gorako balio zenbatetsia duten kontratuetarako obren kasuan, edo 100.000,00 eurotik gorakoa zerbitzu eta horniduren kasuan.
AURREKONTUAREN LIKIDAZIOAREN EGOERA-ORRIAK ELEMENTU HAUEK BILTZEN DITU:
Gastuen aurrekontuaren likidazioa.
Erakundearen diru-sarreren aurrekontuaren likidazioa.
Aurrekontu-emaitza.
Baieztapen guztiak zuzenak dira.
AURREKONTUAREN LIKIDAZIOAREN EGOERA-ORRIAK ELEMENTU HAUEK BILTZEN DITU:
Erakundearen gastuen aurrekontuaren eta diru-sarreren aurrekontuaren likidazioa. Aurrekontuaren emaitza ez da islatzen, bi partiden arteko aldearen ondorioa baita.
Gastuen aurrekontuaren eta diru-sarreren aurrekontuaren likidazioa, gutxienez onartutako aurrekontuaren eta ondorengo aldaketen desagregazio-maila berarekin, bai eta aurrekontuaren emaitza ere.
Gastuen aurrekontuaren eta diru-sarreren aurrekontuaren likidazioa, behar bezala bereizita eta zenbateko osoak jasota, desagregatu beharrik gabe, onetsitako aurrekontuetan baitago informazio hori.
Baieztapen guztiak zuzenak dira.
ZER DA DIRUZAINTZAKO GELDIKINA?
Erakunde publikoen urteko kontuen egoera-orri independente bat, zeina memoriari eransten baitzaio eranskin gisa.
Erakundeak ekitaldiaren amaieran duen finantza-autonomia islatzen duen adierazle bat.
Ekitaldiko funts likidoak batuta lortzen den bitarteko bat, zeina ukitutako finantzaketa- gastuak finantzatzeko bakarrik erabil baitaiteke.
Aurrekontu-likidazioaren adierazle garrantzitsuenetako bat da, agerian uzten baitu erakundeak duen egoera ekonomiko-finantzarioa.
HAU DA KONTU-HARTZAILEAREN ESKU-HARTZE «MATERIAL» BAT:
Funts publikoen benetako aplikazioa egiaztatzea.
Gastuen aurrekontua egiaztatzea.
Diru-sarreren aurrekontua egiaztatzea.
Beharrezko lege-baldintzak betetzen direla egiaztatzea, eta, horretarako, espedientean nahitaez sartu behar diren dokumentu guztiak aztertzea.
KONTU-HARTZEAREN EGINKIZUNAK BARNEAN HARTUKO D(IT)U:
Zenbait egintza aldez aurretik fiskalizatzea, hala nola eduki ekonomikoko eskubideak aitortzen dituztenak, gastuak onartzen dituztenak, gastu-konpromisoak hartzen dituztenak edo funtsen eta balioen mugimenduak adosten dituztenak.
Betebeharrak aitortzeko eta inbertsioa egiaztatzeko esku hartzea.
Ordainketa-aginduaren esku-hartze formala eta ordainketaren esku-hartze materiala.
Baieztapen guztiak zuzenak dira.
ERAGILE HAUEK EGIN DEZAKETE ERAKUNDE PUBLIKO BATEN JARDUERA EKONOMIKO-FINANTZARIOAREN KANPO-KONTROLA:
Auditore pribatuek, baldin eta kanpoko kontrol-organo publikoekin lankidetzan jarduten badute —Euskal Autonomia Erkidegoaren kasuan, Herri Kontuen Euskal Epaitegiarekin—.
Auditore pribatuek. Legeetan formalki jasota ez dagoen arren, egiten zaio erreferentziarik auditore pribatuen lankidetzari, erakunde publikoen jarduera ekonomiko-finantzarioa kontrolatzeko lanetan.
Espainiako Kontu Epaitegiak, hura baita estatuaren eta sektore publiko osoaren kontuak eta kudeaketa ekonomikoa ikuskatzen dituen organo gorena.
Baieztapen guztiak zuzenak dira.
KONTABILITATE PUBLIKOKO 2010EKO PLAN OROKORRAK BOST ATAL DITU, ZEIN BERE EZAUGARRIEKIN. ADIERAZI ZEIN DEN BAIEZTAPEN OKERRA:
Kontabilitate publikoaren kontzeptu-esparrua: ondare-elementuak erregistratzeko eta balioesteko informazio-eskakizunak, printzipioak eta kontabilitate-irizpideak biltzen ditu, irudi fidela lortu ahal izateko.
Kontabilizatze- eta balioespen-arauak: kontabilitateko printzipioen garapena osatzen duten aitortza- eta balioespen-arauak biltzen ditu.
Kontu-koadroa. Nahitaezko kontu-koadroa jasotzen du, 0 taldeko aurrekontu-kontroleko kontuen erabilera izan ezik, kontu horiek hautazko bihurtzen baitira.
Urteko kontuak. Urteko kontuak osatzen dituzten dokumentuak ezartzen ditu; hau da, balantzea, emaitzen kontua, ondare garbiaren aldaketen egoera-orria, eskudiru-fluxuen egoera-orria eta memoria.
KONTABILITATE PUBLIKOKO 2010EKO PLAN OROKORRAREN ARABERA, URTEKO KONTUEK DOKUMENTU HAUEK BILTZEN DITUZTE:
Balantzea, emaitzen kontua, ondare garbiaren aldaketen egoera-orria, eskudiru-fluxuen egoera-orria eta memoria.
Balantzea, ondare-emaitza ekonomikoaren kontua, ondare garbiaren aldaketen egoera- orria, eskudiru-fluxuen egoera-orria, aurrekontuaren likidazioaren egoera-orria eta memoria.
Balantzea, ondare-emaitza ekonomikoaren kontua, ondare garbiaren aldaketen egoera- orria, eskudiru-fluxuen egoera-orria eta memoria.
Balantzea, ondare-emaitza ekonomikoaren kontua, ondare garbiaren aldaketen egoera- orria, aurrekontuaren likidazioaren egoera-orria eta memoria.
«IRAGANEKO GERTAKARIEN ONDORIOZ GAUR EGUN SORTZEN DIREN BETEBEHARRAK. HORIEK AZKENTZEAREN ONDORIOZ, LITEKEENA DA ETEKIN EKONOMIKOAK EMATEN DITUZTEN EDO ZERBITZU-POTENTZIALA DUTEN BALIABIDEAK MURRIZTEA. ONDORIO HORIETARAKO, BARNEAN HARTZEN DIRA HORNIDURAK». ZER DEFINITZEN DU HORRELA KONTABILITATE PUBLIKOKO 2010EKO PLAN OROKORRAK?
Aktiboa.
Pasiboa.
Gastua.
Ondare garbia.
«ERAKUNDEAREN ONDARE GARBIAN IZANDAKO GUTXITZEAK, DELA AKTIBOEN IRTEERA EDO BALIO-MURRIZKETA GISA, DELA PASIBOEN KONTABILIZAZIO EDO GEHIKUNTZA GISA, BETIERE HAIEN JATORRIA EZ BADA ONDARE-EKARPENAK ERAKUNDE JABEARI EDO ERAKUNDE JABEEI ITZULTZEA ETA, KASUAREN ARABERA, BANATZEA —JABE GISA JOKATZEN DUTENEAN—, IZAN EKARPEN HORIEK DIRUZKOAK EDO EZ». ZER DEFINITZEN DU HORRELA KONTABILITATE PUBLIKOKO 2010EKO PLAN OROKORRAK?
Pasiboa.
Ondare garbia.
Gastua.
Diru-sarrera.
KONTABILITATE PUBLIKOKO 2010EKO PLAN OROKORRAREN KONTZEPTU- ESPARRUAK KONTABILITATE-INFORMAZIOARI ESKATZEN ZAIZKION BALDINTZAK JASOTZEN DITU, ETA, HORI OINARRI HARTUTA, ........ IZAN BEHAR DU ERAKUNDE PUBLIKOEN FINANTZETAKO EGOERA-ORRIETAN JASOTAKO INFORMAZIOAK. HORRI LOTURIK, ADIERAZI BAIEZTAPEN OKERRA:
Argia, hau da, ulergarria izan behar du informazio horren hartzaileentzat.
Garrantzitsua, hau da, baliagarria izan behar du iraganeko, egungo edo etorkizuneko gertaerak ebaluatzeko. Horrek esan nahi du ebaluazioak zehaztugabeak izango liratekeela edozein ez-egiteren ondorioz.
Fidagarria, hau da, akats materialik eta alborapenik gabea.
Konparagarria, hau da, informazioak beste erakunde batzuenarekin alderatzeko modukoa izan behar du, bai eta erakunde berak aurreko aldietan aurkeztutakoarekin ere.
AKTIBOAK ETA PASIBOAK URTEKO KONTUETAN ERREGISTRATZEARI ETA BALIOESTEARI DAGOKIONEZ, ETA KONTABILITATE PUBLIKOKO 2010EKO PLAN OROKORREAN EZARRITAKO IRIZPIDEEI JARRAIKIZ:
Aktiboak balantzean kontabilizatu behar dira, baldin eta irizten bada erakundeak etorkizunean etekin ekonomikoak edo zerbitzu-potentzial bat lortzeko aukera izango duela haietatik abiaturik —betiere eskurapen-prezioan edo produkzio-kostuan balioets badaitezke—.
Pasibo bat balantzean kontabilizatuko da, baldin eta irizten bada litekeena dela epemugan eta obligazioa likidatzeko etorkizunean etekin ekonomikoak edo zerbitzu-potentzial bat dituzten baliabideak entregatu edo laga behar izatea —betiere, haren balioa arrazoizko balioan zehaztu ahal bada hasieran—.
Aurrekontua egikaritzeko unean ere jasotzen diren aktiboen eta pasiboen kasuan, aurrekontuko gastuak edo diru-sarrerak kontabilizatzeko egintzak gauzatzean —kasu bakoitzean ezarritako prozeduraren arabera— kontabilizatu ahal izango dira aktibo eta pasibo horiek.
Aktibo bat kontabilizatzeko, beharrezkoa da aldi berean pasibo bat ere kontabilizatzea, edota beste aktibo bat murriztea edo ondare garbia gehitzea, baina inoiz ez diru-sarrerarik edo gastu-murrizketarik. Era berean, pasibo bat kontabilizatzeko, aktibo bat ere kontabilizatu behar da aldi berean, edo beste pasibo bat edo ondare garbia murriztu, baina inoiz ez gastu bat edo diru-sarreren murrizketa bat.
GASTUAK ETA DIRU-SARRERAK URTEKO KONTUETAN ERREGISTRATZEARI ETA BALIOESTEARI DAGOKIONEZ, ETA KONTABILITATE PUBLIKOKO 2010EKO PLAN OROKORREAN EZARRITAKO IRIZPIDEEI JARRAIKIZ:
Ondarearen emaitza ekonomikoaren kontuan edo ondare garbiaren aldaketen egoera- orrian diru-sarrerak kontabilizatzeak zera dakar, erakundearen baliabide ekonomikoak edo zerbitzu-potentziala handitzea. Baina ondare garbiaren aldaketen egoera-orriko diru- sarrerak kontabilizatzeak, horretaz gainera, zenbateko hori fidagarritasunez zehaztu ahal izatea eskatzen du.
Ondarearen emaitza ekonomikoaren kontuan edo ondare garbiaren aldaketen egoera- orrian gastu bat kontabilizatzeak erakundearen baliabide ekonomikoak edo zerbitzu- potentziala murriztea esan nahi du. Baina ondare garbiaren aldaketen egoera-orriko diru- sarrerak kontabilizatzeak, horretaz gainera, zenbateko hori fidagarritasunez zehaztu ahal izatea eskatzen du.
Aurrekontua egikaritzean ere jasotzen diren gastuen eta diru-sarreren kasuan, aurrekontuko gastuak edo diru-sarrerak kontabilizatzeko egintzak gauzatzean —kasu bakoitzean ezarritako prozeduraren arabera— kontabilizatu ahal izango dira gastu eta diru- sarrera horiek, betiere fidagarritasunez zehaztu badaiteke haien zenbatekoa.
Aurrekontua egikaritzean ere islatzen diren gastuak eta diru-sarrerak direnean, nahiz eta ez egon emanda diru-sarrera edo gastu horiek kontabilizatzeko egintzak, ondarearen emaitza ekonomikoaren kontuan edo ondare garbiaren aldaketen egoera-orrian ere kontabilizatu beharko dira erakundeak sortutako gastuak eta diru-sarrerak, gutxienez aldia ixten den egunean.
AURREKONTUETAKO GASTUAK ETA DIRU-SARRERAK URTEKO KONTUETAN ERREGISTRATZEARI ETA BALIOESTEARI DAGOKIONEZ, ETA KONTABILITATE PUBLIKOKO 2010EKO PLAN OROKORREAN EZARRITAKO IRIZPIDEEI JARRAIKIZ, ADIERAZI ZEIN DEN BAIEZTAPEN OKERRA:
Aurrekontu-gastu bat aurrekontuaren likidazio-egoeran kontabilizatzeak berekin dakar ordaindu beharreko aurrekontu-betebeharra kontabilizatzea, eta, aldi berean, aktibo edo gastu bat ere kontabilitatean jasotzea edo beste pasibo edo diru-sarrera bat gutxitzea.
Aurrekontu-gastu bat aurrekontuaren likidazio-egoeran kontabilizatzeak ordaindu beharreko aurrekontu-obligazioa kontabilitatean jasotzea eskatzen du, eta gastu hori gauzatzen den aktiboa gutxitzen denean egin behar da (diruzaintza).
Aurrekontuko diru-sarrera bat aurrekontuaren likidazio-egoeran kontabilizatzeak berekin dakar kobratu beharreko aurrekontu-eskubidea aitortzea, eta, aldi berean, pasibo bat edo diru-sarrera bat kontabilitatean jasotzea, edota beste aktibo bat edo gastu bat murriztea edo ondare garbia handitzea.
Transferentzietatik edo dirulaguntzetatik eratorritako aurrekontuetako diru-sarreraren kontabilizazioa hari dagokion aktibo-gehikuntza gertatzen denean egin behar da (diruzaintza).
KONTABILITATE PUBLIKOKO 2010EKO PLAN OROKORREKO KONTABILITATE- PRINTZIPIO HAUETATIK, ADIERAZI ZEIN DAGOEN ZUZEN DEFINITUTA:
Kudeaketa jarraitua. Kontrakorik frogatu ezean, ulertuko da erakundearen kudeaketak mugarik gabe jarraituko duela, eta, beraz, ondarearen likidazio-balioa zehaztea izango da printzipioen aplikazioaren helburua.
Sortzapena. Transakzio edo egitate ekonomikoen ondorioak transakzio edo egitate horiek ordezkatzen dituzten ondasun-eta zerbitzu-korronte errealaren arabera aitortuko dira, eta ez haien ondoriozko moneta- edo finantza-korrontea gertatzen den unean.
Uniformetasuna. Onartzen diren aukeren artean irizpide bat hartuta, aurrekontu-ekitaldi batean mantendu beharko da gutxienez, eta ezaugarri berberak dituzten ondare-elementu guztiei aplikatu beharko zaie, nola eta ez diren aldatzen ondareok aukeratzeko baliatu ziren arrazoiak. Ekitaldia igarotakoan, aldatu ahal izango dira kasu horiek, eta jaso egin beharko dira aldakuntza horrek urteko kontuetan izango duen eragin kuantitatiboa eta kualitatiboa.
Zuhurtzia. Zuhurtzia-maila jakin bati eutsi beharko zaio ziurgabetasun-baldintzetan egin beharreko zenbatespen eta balioespenetan, aktiboak edo diru-sarrerak ez gehiegi balioesteko, eta, aldiz, betebeharrak edo gastuak ez gutxiesteko. Horrenbestez, gastuak eta diru-sarrerak ezin izango dira aldatu kontabilizatu ondoren, zuhurtzia-irizpidea dela eta.
HONELA KALKULATZEN DA MANIOBRA-FUNTSA:
Aktibo korrontearen eta pasibo korrontearen arteko diferentzia gisa.
Baliabide iraunkorren eta aktibo ez-korrontearen arteko diferentzia gisa.
Biak dira zuzenak.
Biak dira okerrak.
INBERTSIO BATEN PALANKA-EFEKTU FINANTZARIOAREN ERAGINA POSITIBOA IZAN DADIN, BEHARREZKOA DA:
Inbertsioaren errentagarritasuna edo errentagarritasun ekonomikoa txikiagoa izatea maileguetan lortutako funtsengatik ordaintzen den interes-tasa baino.
Baliokideak izatea, batetik, inbertsioaren errentagarritasuna edo errentagarritasun ekonomikoa eta, bestetik, maileguetan lortutako funtsengatik ordaintzen den interes-tasa.
Inbertsioaren errentagarritasuna edo errentagarritasun ekonomikoa handiagoa izatea maileguetan lortutako funtsengatik ordaintzen den interes-tasa baino.
Errotazio-funtsa negatiboa izatea.
KAUDIMEN OSOAREN RATIOAREN BIDEZ, ENPRESAK ORO HAR HARTUTAKO BETEBEHAR GUZTIEI ERANTZUTEKO DUEN GAITASUNA NEURTZEN DA. ZER ESAN NAHI DU HAREN ZENBATEKOA UNITATEA BAINO TXIKIAGOA IZATEAK?
Enpresa egonkortasun gorenean dagoela.
Enpresa oreka-egoeran dagoela.
Enpresa kaudimengabezia-egoeran dagoela.
Enpresak errotazio-funts nulua duela.
MANIOBRA-FUNTSA ETA ERROTAZIO-FUNTSA:
Bi terminoek gauza bera adierazten dute ikuspegi desberdinetatik.
Maniobra-funtsak enpresek etorkizuneko ustekabeko ordainketen kasuan ordaintzeke geratzen den saldoari egiten dio erreferentzia, eta errotazio-funtsak, berriz, hornitzaileei berriz ordaindu arte igaro beharreko egunak neurtzen ditu.
Antzekoak dira bi terminoak, baina maniobra-funtsak aktiboari egiten dio erreferentzia, eta errotazio-funtsak, berriz, pasibo galdagarriari.
Maniobra-funtsak diru-zenbatekoak neurtzen ditu, eta errotazio-funtsak, aldiz, denbora.
ANALISIA EGITEKO, ONDARE-MASA HAUEK OSATZEN DUTE AKTIBO KORRONTEA:
Bihurgarri baldintzatua, bihurgarri segurua eta erabilgarria.
Bihurgarri ez-baldintzatua, bihurgarri segurua eta bihurgarri zalantzazkoa.
Bihurgarri baldintzatua, bihurgarri segurua, periodifikatzeak eta eskuragarria.
Bihurgarri ez-baldintzatua, bihurgarri segurua eta erabilgarria.
BALANTZEAREN ANALISI ESTATIKOA EDO BERTIKALA. ADIERAZI ZEIN DEN BAIEZTAPEN OKERRA:
Enpresaren aktiboaren, ondare garbiaren eta pasiboaren osaera aztertzen da, eta bereziki erreparatzen zaio enpresaren ondare-elementu bakoitzaren pisu erlatiboari.
Ondare-elementu bakoitzaren pisu erlatiboa kalkulatzeko, elementu bakoitzaren balioa dagokion ondare-masa osoarekin (aktibo korrontea, aktibo ez-korrontea, ondare garbia eta pasiboa) zatitzen da.
Honela kalkulatzen da ondare-elementu bakoitzaren pisu erlatiboa: elementu bakoitzaren edo ondare-masaren balioa zatitu egiten da aktibo osoarekin (aktiboarenak badira) edo ondare garbi eta pasibo osoarekin (ez badira aktiboarenak).
Kalkulu horren bidez, partida bakoitzak une jakin batean duen garrantzi erlatiboa jakin dezakegu.
ANALISI DINAMIKOA EDO HORIZONTALA:
Partida bakoitzak denboran izan duen aldaketa neurtzen du (adibidez, bi ekitaldi ekonomikotan izanikoa), eta ondare-elementu bakoitzaren gehikuntzaren edo murrizketaren ehunekoa baino ez da kalkulatzen.
Metodo horren interesgunea zera da, enpresaren ondarea osatzen duten elementuek ekitaldi ekonomikoan izaniko bilakaera jasotzen duela.
Partida jakin bakoitzerako, honela kalkulatzen da gertatu den gehikuntza edo aldaketa: (hasierako balioa – amaierako balioa) / aktiboa guztira.
Partida jakin bakoitzerako, honela kalkulatzen da gertatu den gehikuntza edo aldaketa: (hasierako balioa – amaierako balioa) / ekitaldiko batez besteko balioa.
JOEREN AZTERKETA BATEAN, PARTIDA BAKOITZA ELEMENTU HAUETAKO BATEN EHUNEKO GISA ADIERAZTEN DA:
Aktibo edo pasibo galdagarri osoarena.
Emaitzen zifrarena.
Oinarri-urteari dagokion zifrarena.
Ondare-zifrarena.
BALANTZEAREN ANTOLAMENDU FUNTZIONALEAN, ZEIN ONDARE-MASATAN SARTZEN DIRA «SALTZEKO GORDETAKO AKTIBO EZ-KORRONTEAK»?
Izakinetan.
Bihurgarri ez-baldintzatuan.
Bihurgarri seguruan.
Bihurgarri baldintzatuan.
BALANTZEAREN ANTOLAMENDU FUNTZIONALEAN, ZEIN ONDARE-MASATAN SARTZEN DIRA 'EPE LABURREKO HORNIDURAK'?
Bihurgarri baldintzatuari kenduta.
Kostu espliziturik gabeko beste finantzaketa batean.
Bihurgarri seguruari kenduta.
Erabilgarriari kenduta.
LIKIDEZIAREN AZTERKETAK:
Bezeroen aurkako kreditua erabilgarritasun bihurtzeko batez besteko maiztasuna islatzen du.
Enpresak epe luzerako ordainketa-konpromisoei erantzuteko duen gaitasuna ebaluatzea du helburu, eta, horretarako, behar adina diru eduki behar du une egokian.
Enpresak epe laburreko ordainketa-konpromisoei erantzuteko duen gaitasuna ebaluatzea du helburu, eta, horretarako, behar adina diru eduki behar du une egokian.
Hornitzaileen aurkako merkataritza-zorrak erabilgarritasun txikiago bihurtzeko batez besteko maiztasuna islatzen du.
ZER ZEREKIN ERLAZIONATZEN DU ENPRESA BATEN ERRENTAGARRITASUN EKONOMIKOAK?
Lortutako irabaziak enpresaren pasibo galdagarriarekin.
Lortutako irabaziak enpresaren inbertsio guztiekin.
Lortutako irabaziak azken urteetako galerekin.
Lortutako irabaziak enpresatik kanpoko epe laburreko kapitalekin.
NON SARTZEN DA FINANTZA-ERRENTAGARRITASUNAREN AZTERKETA?
Azterketa ekonomikoan.
Finantza-azterketan.
Azterketa operatiboan.
Ondare-azterketan.
ERRENTAGARRITASUN FINANTZARIOAREN TASA FAKTORE HAUETAN DESKONPOSA DAITEKE:
Errentagarritasun ekonomikoa eta analisi ekonomikoa.
Salmenten gaineko marjina globala, aktibo osoaren errotazioa, palanka-efektu finantzarioa eta zorpetze-erlazioa.
Erosketen gaineko marjina globala, pasibo galdagarriaren errotazioa, palanka-efektu finantzarioa eta errentagarritasun ekonomikoa.
Finantza-errentagarritasunaren aldakuntza eta urte anitzeko analisi ekonomikoa.
FINANTZA-EGOERAREN ONDARE-ANALISIA. AZTERGAI DITUGUN ALDAGAI EKONOMIKO-FINANTZARIOEI ERREPARATURIK, RATIO HAUEK TOPA DITZAKEGU, BESTEAK BESTE:
Balantze-ratioak, funtsen ratioak eta emaitzen ratioak.
Izakinen ratioa, ukiezinen ratioa eta gastuen ratioak.
Ratio dinamikoa, ratio horizontala eta ratio estatikoa.
Likidezia-ratioa, kaudimen-ratioa eta errentagarritasun-ratioa.
PROZEDURA HAUETATIK, ZEIN EZ DA ERABILTZEN ANALISI HORIZONTALEAN?
Zenbaki indizeak.
Aldakuntzak balio absolutuan.
Batez besteko aldakuntzak.
Aldakuntzak ehunekotan.
FINANTZA-RATIO BAT BI ZIFRAREN ARTEKO ZATIDURA GISA KALKULATZEN DA:
Biak ere ondare-masa berean kokatuta daude.
Biak ere nabarmen lotuta daude.
Biak ere kontabilitate-irizpide eta -printzipio berberen arabera balioetsiak dira.
Atenporalak dira biak.
NOLA DEITZEN DIRA INBERTSIOEN ETA FINANTZA-BALIABIDEEN ERRENDIMENDUA NEURTZEN DUTEN RATIOAK?
Eraginkortasun-ratioak.
Kaudimen-ratioak.
Likidezia-ratioak.
Errentagarritasun-ratioak.
PORROT TEKNIKOAK ZERA ESAN NAHI DU:
Enpresaren ondarea negatiboa dela.
Galerak izan dituela azken ekitaldiko emaitzetan.
Kapital korrontea nulua dela.
Finantza-inbertsioak negatiboak direla.
ZORPETZE-RATIOA 0,30 BADA GUZTIRA:
Epe laburreko zorrei dagokie pasibo galdagarri osoaren % 30.
Epe luzeko zorrei dagokie pasibo galdagarri osoaren % 30.
Funts propioak gehiago dira besterenak baino.
Besteren funtsak gehiago dira norberarenak baino.
BARNE-KONTROLEKO AKATSAK IZANGO DITUGU HONAKO KASU HAUETAN:
Kontrol bat diseinatuta, inplementatuta edo martxan dagoenean, eta, ondorioz, finantza-egoeretako okerrak une egokian prebenitzen, atzematen eta zuzentzen dituenean.
Kontrol bat diseinatuta, inplementatuta edo martxan dagoenean, eta ez duenean balio egoera finantzarioetako okerrak une egokian prebenitzeko, atzemateko eta zuzentzeko.
Enpresaren berezko arriskua handiagoa denean enpresaren informazio-arriskua baino.
Enpresaren berezko arriskua txikiagoa denean enpresaren arrisku administratiboa baino.
AUZI HONEN GAINEKO ARRAZOIZKO SEGURTASUNA EMATEA DA KONTABILITATEKO BARNE-KONTROLEN HELBURUA:
Eragiketak behar adinako baimenarekin egiten eta egokiro erregistratzen direla, finantzetako egoera-orriak aplikatzekoa den finantza-informazioaren arau-esparruari jarraikiz prestatu ahal izateko.
Eragiketak efizienteak direla, barne-arauen eta gerentziaren erabakiak hartzeko prozesuaren arabera.
Behar bezala banaturik daudela eginkizunak eta erantzukizunak enpresako langileen artean.
Egokia dela informazio-fluxua erantzukizunak dituzten kargudunen artean.
BARNEKO KONTABILITATE-SISTEMAREN EBALUAZIOA:
Barne-kontrola diseinatu eta inplementatu ondoren, ez da beharrezkoa hura aldian-aldian berrikustea edo ebaluatzea, beti funtzionatzen baitu ahalik eta kalitate handienarekin.
Enpresatik kanpoko eragile bat arduratuko da beti barne-kontroleko sistema ebaluatzeaz.
Barne-kontroleko sistema ebaluatzeari esker, jakin daiteke eskura dagoen barne-kontrola gai ote den garaiz detektatzeko eta/edo prebenitzeko erakunde baten jardueran eta informazioan okerrak eragiten dituzten akatsak.
Administrazio-departamentuak ebaluatuko du beti barne-kontroleko sistema, hark izaten baitu erakundeari buruzko informazio gehien.
FINANTZA-ERAGIKETAK. KONTZEPTUA:
Finantza-kapital erabilgarriak trukatzeko aukera ematen dute mailegu-emailearen eta -hartzailearen artean hitzartutako momentuetan, betiere finantza-lege bati jarraikiz egiaztaturik geratzen bada baliokideak direla entregatutako kapitalak.
Aktibo korrontean edo ez-korrontean kontabilizatzen diren eragiketak dira, epe laburrekoak edo luzekoak diren kontuan hartuta.
Interes publikokotzat harturiko finantza-entitateek egindakoak dira.
Epe laburrerako edo luzerako akzioak erosteko/saltzeko aukera soilik ematen dutenak; aktibo finantzarioaren ondare-masaren barruan kontabilizatzen dira.
FINANTZA-ERAGIKETA BATEKO ELEMENTUAK. ADIERAZI ZEIN DEN BAIEZTAPEN OKERRA:
Trukatutako kapitalen multzoa.
Eragiketan esku hartzen duten agenteak.
Balioespenaren finantza-legea.
Finantza-legearen aplikazio zuzena berrikusten eta ebaluatzen duen epailea.
FINANTZA-ERAGIKETA MOTAK. HAINBAT IRIZPIDEREN ARABERAKO SAILKAPENA:
Iraupen-epearen araberako eragiketak: urtekoak edo bi urtekoak.
Ziurtasunaren araberako eragiketak: finkoak edo aldakorrak.
Kapitalizazio-tasaren araberako eragiketak: interes-tasa sinplea edo konposatua.
Baieztapen guztiak zuzenak dira.
ERAGIKETA HAUETATIK, ZEIN EZ DA HARTU BEHAR FINANTZA-ERAGIKETATZAT?
Mailegu bat ematea.
Izakinak erostea.
Bonu bat eskuratzea.
Swap bat eskuratzea.
EPE LABURREKO FINANTZA-ERAGIKETAK. MERKATARITZA-EFEKTUAK:
Etorkizun hurbilean ordaintzeko konpromisoa gauzatzeko aukera ematen dute.
Efektuen deskontu-eragiketak likidezia ematen dio jabeari, eskudiru bihur baitezake kreditu komertziala.
Epeak 30 egunetik gehienez ere 120 egunera bitarte izaten dira.
Baieztapen guztiak zuzenak dira.
FINANTZA-ERRENTAK. KONTZEPTUA:
Denboran banaturiko kapital multzo bat da, eta kapital bakoitzari epemuga-tarte edo -aldi bat dagokio.
Finantza-eragiketa batek lortutako azken irabazia da.
Kapital bat beraren bizitzan zehar eguneratzeko aplikatu beharreko interes-tasa.
Higiezin bat erabiltzeagatik ordaindu beharreko alokairua da.
FINANTZA-ERRENTAREN ELEMENTUAK:
Alderdi kualitatiboak eta kuantitatiboak.
Kapitalaren terminoa, jatorria, amaiera, iraupena eta balioa.
Interes sinplea eta interes konposatua.
Zorduna, hartzekoduna, iraupena eta zenbatekoa.
FINANTZA-ERRENTA TIPOAK, TERMINOEN MUGA-EGUNAREN ARABERA:
Epe laburrekoa (urtebete) eta epe luzekoa (urtebete baino gehiago).
Sinplea (urtebete) eta konposatuak (urtebete baino gehiago).
Amaieran ordaintzekoak eta hasieran ordaintzekoak.
Urtekoa eta sei hilekoa.
FINANTZA-ERRENTA MOTAK, TERMINO KOPURUAREN ARABERA:
Urtekoak eta bi urtekoak.
Urtekoak eta sei hilabetekoak.
Epe laburrekoa (urtebete) eta epe luzekoa (urtebete baino gehiago).
Betikoak eta aldi baterakoak.
FINANTZA-ERRENTA MOTAK. ERRENTA-ALDIAREN LUZERARI ERREPARATUTA:
Zatikatuak eta zatikatu gabeak.
Hilekoak eta hamabostekoak.
Urtekoa eta bi urtekoa.
Baieztapen guztiak zuzenak dira.
FINANTZA-ERRENTA MOTAK. ERRENTA BALIOESTEKO UNEAREN ARABERA:
Hasierako eta amaierako unea.
Berehalakoak, geroratuak eta aurreratuak.
Amaieran ordaintzekoak eta hasieran ordaintzekoak.
Ziurrak eta ausazkoak.