La histórica alternancia de épocas frías y cálidas, de períodos de vacas gordas (lluvias generosas) y flacas (sequías), ha resultado determinante en el auge y la caída de no pocos imperios y culturas.
Historian zehar txandakatu egin dira aro hotzak eta beroak eta emankorrak (euriteak) eta antzuak (sikateak), eta horiek erabakigarriak izan dira inperio eta kultura askoren goraldian eta gainbeheran.