From: miner@kuhub.cc.ukans.edu
Newsgroups: soc.culture.esperanto
Subject: Re: Bahao
Date: 29 Aug 92 10:56:10 CDT
Distribution: inet
Organization: University of Kansas Academic Computing Services

In article <920828024540_72627.2647_DHJ53-2@CompuServe.COM>, 72627.2647@compuserve.com (Don HARLOW) writes:
> To: Esperanto >INTERNET:esperanto@rand.org
> 
> Dato: 920827
> 
> Ken Miner levas interesan demandon:
> 
>>I think we have the same problem with other Esperanto roots which have
>>an inherent category.  Consider _virga_ 'virgin (adj)'.  We have in PV
>>_virga_, _virgulino_, _virgeco_, _malvirgigi_; but what is _virgo_?
>>It seems to me this question is parallel to: What is _bahao_?
> 
>>Gramatikemuloj: cxu ni ne taksu la aferon egala al demando pri la
>>signifo de la radiko mem, kiam al gxi apartenas *esenca* kategoria
>>valoro (adjektiveco, (mal)transitiveco, ktp.)?
> 
> Sed efektive ne estas problemo. "Virgo" estas vorto kun signifo 
> paralela kun tiu de "rugxo" aux "bluo", aliaj vortoj, kiuj devenas 
> de radikoj adjektivecaj. "La ondlongo de rugxo estas pli granda 
> ol tiu de bluo." Simple, ni kutime ne uzas vortojn kiel "virgo" 
> kaj "grando" en Esperanto cxar ilia distingigxo de "virgeco" kaj 
> "grandeco" ne havas paralelon en almenaux la angla lingvo; 
> aliflanke, ni pli facile povas uzi "rugxo" apud "rugxeco" cxar ni 
> bone konas la malsamecon inter "(the color) red" kaj "redness". 
> 
> La diferencon oni montru per la jenaj ekzemploj:
> 
> "Virgo estas trotaksata afero" (Virginity is an overrated matter).
> 
> Kaj, por kontrasti, per tute elpensita kaj fantazia ekzemplo:
> 
> "Estis la virgeco de la koredevena junulino, kiu tiel forte 
> allogis la 56-jaran aktoron kaj regxisoron W.A." (ne William 
> Auld!) (It was the virginity of the young Korean girl which 
> so strongly attracted the 56-year-old actor and director W.A.)
> 
> Rimarku, ke "virginity" ne havas la saman signifon en la du 
> anglalingvaj esprimoj: en la unua gxi estas abstrakta kvalito; en 
> la dua gxi estas difinita trajto de io aux iu. Fakte, mi (kiam mi 
> rememoras) uzas la -EC- formon de tiaj vortoj, kiam oni povas 
> sekvigi gxin per DE-esprimo, kaj la simplan O-formon, kiam 
> tio ne eblas. (Sed mi ne cxiam rememoras; ankaux mi estas 
> denaska anglalingvano.)

Tiu cxi analizo ja sxajnas fidema al la spirito de Esperanto;
subtenas gxin PV kaj sendube PG (mi ne kontrolis).  Plua esploro:
se radiko estas esence nominativeca, kiel tiuj de _viro_ aux _estro_,
ansxtataux adjektiveca, kiel tiuj de _virga_ aux _rugxa_, la situacio
aliigxas.  Tiam la sufikso -eco certe ne implikas "de iu" sed
referencas tute abstraktan kvaliton:

     la rugxeco (*rugxo) de sxia peruko...
     rugxo (*la rugxeco) estas bela koloro

kontraux:

     la vireco (*viro) de lia poezio...
     la vireco (*viro) estas respektinda kvalito

Rezulte mi scivolas, cxu via diro, ke "ne estas problemo," vere
tauxgas.  De la vidpunkto de la ne-euxropa lernanto, devas esti
problemo.  Cxar la signifo de la sufikso -eco (kaj tiu de pluraj
aliaj sufiksoj, ekz. -ig-, -igx-, -an-) *aliigxas* laux la esenca
kategorio de la radiko, kiun oni devas perkere lerni.

Jen konsiderinda malhelpo al grandskala akceptigxo de Esperanto en nia
epoko: ne nur gxia gramatiko, sed ankaux gxia *semantiko*, estas
euxropaj.  (Por mi mem tio ne estas embaraso, cxar mi ne membras en
la movado, nur amas la lingvon; sed iom gxenas min, ke laux mia
sperto la plej bonaj parolantoj de E aux estas euxropaj aux bone
scipovas euxropa(j)n lingvo(j)n.  Mi antauxvidas tujajn *kelkajn*
kontrauxekzemplojn, kompreneble...:-)

Parenteze ni ankoraux ne pritraktis tiun aferon de _bahao_!  

Amike,
-- 
********************************** +.............................+
*- Ken <miner@kuhub.cc.ukans.edu>* :All opinions expressed herein:
*There is no privileged position.* :are my own and are not to be :
*	-God, Derrida, others    * : attributed to my employer   :
********************************** +.............................+