From: cascino@fys.ruu.nl (Giuseppe Cascino)
Subject: Re: communisme
Organization: Physics Department, University of Utrecht, The Netherlands
Distribution: nlnet
Date: Fri, 9 Oct 1992 10:26:50 GMT

nico@cs.ruu.nl (Nico Verwer) schrijft :

[Ronald Kunenborg zei ooit eens :] 
>>>Dat is waar: als klassenstrijd de motor is van de geschiedenis, dan is het
>>>met het verdwijnen van de klassenmaatschappij ook afgelopen met de voortgang
>>>in de geschiedenis.

[ik zei daarop :]
>>Eindelijk zijn we het over een puntje eens. Hoera !

[Nico echter:]
>Fijn voor jullie, maar volgens mij klopt er geen bal van.
>Voor zover Marx hierover schrijft, is een klassenloze, socialistische
>maatschappij juist niet het eindpunt van veranderingen in onderbouw
>en bovenbouw van de maatschappij.
>Dat zou betekenen dat in een socialistische maatschappij geen
>ontwikkeling op ekonomisch of technologisch gebied mogelijk zou zijn, en
>dat alle maatschappelijke instituties nooit meer zouden veranderen.

Maar die ontwikkelingen in de onderbouw beinvloeden toch de bovenbouw
(althans volgens Marx). Volgens mij zal Marx bedoelt hebben dat de 
bovenbouw langzaam verdwijnt (de dictatuur van het proletariaat) en
kan dus niet meer beinvloed worden door de onderbouw. Ofwel, de onderbouw
zou zich kunnen doorontwikkelen. 

>Je kunt natuurlijk zeggen dat de situatie na een revolutie meteen ideaal
>is, en dat niemand meer behoefte zal hebben om iets te veranderen, maar
>dit lijkt me zeer speculatief, en ook zeer onwaarschijnlijk.

Dat is zeker onwaarschijnlijk, maar zoals ik al zei zouden de ontwikkelingen
toch kunnen doorgaan.

>Aan de andere kant kun je hieruit de conclusie trekken dat het
>socialisme iedere ontwikkeling onmogelijk maakt door een dictatoriaal
>regime op te leggen, maar volgens het marxisme is zo'n maatschappij noch
>socialistisch, noch erg stabiel.

Het dictoriaal regime is slechts een fase naar de heilstaat.

>Een klassenloze maatschappij zal denk ik juist veranderingen in onder-
>en bovenbouw bevorderen en versnellen. Wel zullen de veranderingen op
>een heel andere manier tot stand komen.

Zie m'n uitleg hierover boven. 

Overigens verwerp ik de gehele theorie van Marx. De theorie is namelijk
erg speculatief en zeer slecht onderbouwd. Het blijft een feit dat Marx
erg beinvloed is door enerzijds de filosoof Hegel, anderzijds door de
zeer slechte arbeidsomstandigheden in Engeland in de vorige eeuw. Marx was
gebrand om die laatste situatie te verbeteren, en gebruikte daarvoor het
Hegeliaanse schema om z'n theorie voor een betere wereld te onderbouwen.
Het Hegeliaanse schema is echter ongeschikt om te gebruiken voor de
loop van de geschiedenis, omdat (nogmaals) er geen logische structuur inzit,
en dus per definitie onvoorspelbaar is en dat ook zal blijven. Er zijn
natuurlijk altijd voorbeelden te noemen waar het schema wel voldoet,
echter een tegenvoorbeeld kan de theorie vernietigen. Neem bijvoorbeeld
de coup in Peru door Fujimoro. Hoe kunnen we in godesnaam deze omwenteling
inpassen in het Hegeliaanse schema ? Ook de hele totstandkoming van de 
democratie in Nederland laat zich niet in zo'n schema vastleggen (terwijl
de situatie tussen nu en zeg maar in 1815 erg veranderd is).
Overigens zijn er natuurlijk nog 1000 bezwaren tegen Marx econmische theorie
(maar dat bewaren we voor een volgende keer).


Giuseppe Cascino.



Newsgroups: nlnet.misc