From: kula@ee.rochester.edu (Witold Kula)
Subject: Zasady opodatkowania stypendiow zagranicznych
Organization: Univ of Rochester, College of Engineering and Applied Science
Date: Sun, 24 Jan 1993 20:48:30 GMT

Odpowiadajac na sugestie zamieszczane w s.c.p. przedstawie w skrocie
obowiazujace, jak mi sie zdaje, zasady opodatkowania stypendiow
zagranicznych. Rzecz dotyczy stypendiow w USA - z wiekszoscia innych
krajow Polska zawarla umowy o innej nieco tresci i zasady sa nieco
inne.

Opieram sie na Ustawie o Podatku Dochodowym od Osob Fizycznych (Dz. U.
Nr 80 poz. 350 z r. 1991, z pozn. zmianami), tzw. "umowie o unikaniu
podwojnego opodatkowania Polska-USA" (Dz.U.Nr 31 poz. 178 z r. 1976) i
komentarzach prawniczych (ksiazkowych, z r. 1992) do nich.

Osoba osiagajaca przychody w USA (a wiec nie tylko stypendysta) obowiazana
jest oplacac podatek w Polsce. Bez wzgledu na miejsce pobytu, do 30
kwietnia 1993 nalezy zlozyc oswiadczenie podatkowe za rok 1992 w odpo-
wiednim urzedzie skarbowym (mozna listownie) i oplacic nalezny podatek.

Oblicza sie go nastepujaco. Jezeli wyjazd byl tzw. "wyjazdem popieranym",
to od dochodow w USA nalezy odjac rownowartosc diet przyslugujacych pra-
cownikom przedsiebiorstw panstwowych, $30 dziennie, pozostala sume przeli-
czyc na zlotowki po kursach kupna walut NBP z dni kolejnych wyplat i od
tego zaplacic podatek wg normalnych stawek polskich (z grubsza do $4000
20%,+ od nadwyzki z przedzialu $4000-8000 30%,+ od nadwyzki 40%). Byc moze
od podstawy opodatkowania mozna jeszcze odpisac wydatki na ubezpieczenia
zdrowotne i socjalne - ale to nie jest juz takie oczywiste w przypadku
gdy ubezpieczenia te nie sa obowiazkowe; tego m. in. chcialbym sie
dowiedziec. 

Jezeli w USA bylo sie od podatku zwolnionym, to wyliczona wyzej suma jest
podatkiem, jaki nalezy zaplacic w Polsce. Jezeli w USA oplacalo sie podatki,
to podatek z USA przeliczony na zlotowki nalezy odjac od tej sumy, a
roznice - najczesciej niemala - i tak doplacic. To jest zreszta zasadnicza
roznica pomiedzy umowa z USA, a umowami z wiekszoscia innych krajow:
w innych przypadkach najczesciej jesli oplacalo sie podatek za granica,
to jest sie zwolnionym od podatku od tych dochodow w Polsce. 

Od opisanych wyzej regul istnieje nieco wyjatkow, roznych zwolnien kwoto-
wych i czasowych (precyzyjniej: obnizen), przyslugujacych glownie studen-
tom, i opisanych szczegolowo w Art. 18 umowy z USA. W przypadku stypendium
podoktorskiego (moj przypadek) i wszelkich form wyzszych powyzszy opis
wyczerpuje w zasadzie calosc zagadnienia. W zasadzie, bo mozna budowac
dom, kupowac ziemie, remontowac mieszkanie, i podejmowac rozne inne ak-
tywnosci (patrz: ustawa) na ktore przysluguja odpisy, w wiekszosci sa to
jednak formy aktywnosci trudne do podjecia przez ocean.

W przypadku przecietnych dochodow post-doc'a (przypadek znany mi najlepiej)
tak naliczony podatek jest wysoki, wyzszy znacznie niz odpowiadajacy takim
dochodom podatek w USA, mozna zreszta w ogole poddawac w watpliwosc zasad-
nosc placenia go w Polsce (przeciez w minionym roku niszczylem drogi i 
mosty amerykanskie, nie polskie) - ale fizycznie jeszcze do uskladania.

W przypadku natomiast pobytu z rodzina, znow znanym mi najlepiej (zona +
dwojka dzieci), nalezny podatek przewyzsza nasze potencjalne oszczednosci
nawet przy dosc skromnym poziomie zycia tutaj. Wiem takze - z korespon-
dencji - ze przypadkow takich jest wiecej. Nie chodzi mi zreszta o to,
zeby podatku nie placic w ogole, tylko zeby byl on choc troche racjonalny.

W poprzednim moim liscie do s.c.p nazwalem te zasady opodatkowania "niedo-
rzecznymi", bo - ironizujac nieco, ale nie za bardzo - mozna powiedziec,
ze: ustawodawca polski postawil przede mna alternatywe (1) po powrocie do
Polski sprzedac meble, aby dozbierac brakujaca sume, (2) nie skladac
zeznania podatkowego, badz zlozyc nierzetelne, za to realistyczne - czyli
zostac oszustem z perspektywa grzywien, karnych odsetek, a moze i wiezienia,
(3) tulac sie po swiecie przez dalszych lat piec co najmniej, jak sie
uda, by doczekac przedawnienia. I nic wiecej. Czy o to ustawodawcy chodzi ?

Ja wciaz szukam rozwiazania czwartego i bardzo bede wdzieczny za wszelkie
komentarze, uwagi i informacje, takze kierowane bezposrednio do mnie
na adres "kula@ee.rochester.edu" (rowniez pytania). Bardzo dziekuje tym
wszystkim, ktorzy na moj poprzedni list pt. "Podatek od stypendiow zagra-
nicznych", sprzed ok. tygodnia, odpowiedzieli, w zasadzie potwierdzajac
opisane powyzej zasady.

Witek Kula
  






















Newsgroups: soc.culture.polish