From: ltran@utah (Linh T. Tran x4900)
Newsgroups: soc.culture.vietnamese
Subject: [THO+] ON NHU HAU -- Cung Oa'n Nga^m Khu'c (IV)
Date: 17 Aug 92 03:24:39 GMT
Reply-To: ltran@dsp.lsil.com
Organization: LSI Logic Corporation


	The^m va`i va^`n Cung Oa'n, ddo.c cho+i cho vui .

	Gio.ng va(n cu?a O^n Nhu+ Ha^`u Nguye^~n Gia Thie^`u cu~ng pha?n
	pha^'t gio^'ng tho+ cu?a Nguye^~n Bi?nh Khie^m . Cu~ng nhu+ 
	Tri`nh Quo^'c Co^ng Nguye^~n Bi?nh Khie^m, O^n Nhu+ Ha^`u dda~
	ra la`m quan va` sau ddo' cha'n ca?nh co^ng danh, mo+'i ve^`
	vui vo+'i thi phu' . 

	Tho+`i O^n Nhu+ Ha^`u (1742-1797) la` mo^.t trong nhu+~ng lu'c 
	loa.n la.c nha^'t trong su+? Vie^.t . Cha(?ng tra'ch sao tho+ o^ng 
	co' pha^`n ai oa'n ho+n tho+ cu?a Tra.ng Tri`nh Nguye^~n Bi?nh
	Khie^m . Nhu+ng pha?i cha(ng khi ddo', ngu+o+`i ta mo+'i tha^'y
	ro~ ra(`ng ca`ng va^~y vu`ng thi` ca`ng gio^'ng con ca' ma('c
	ca^u ?

	DDo.c tho+ O^n Nhu+ Ha^`u kho^ng pha?i dde^? feel down . DDo.c
	dde^? sau na`y, ne^'u co' che^'t ma` kho^ng ddu+o+.c toa.i he^'t
	nguye^.n vo.ng cu?a mi`nh cu~ng co' the^? nha^'m ma('t ddu+o+.c .
	DDo.c dde^? so^'ng va` ye^u ddo+`i ho+n va^.y .

	VO^ VI. .


------------
NGUYE^N TA'C
------------


73.	    tre? ta.o ho'a dda`nh hanh (*) qua' nga'n (*1)
	    che^'t dduo^'i ngu+o+`i tre^n ca.n ma` cho+i
		lo` cu+` nung na^'u su+. ddo+`i
	bu+'c tranh va^n ca^?u ve~ ngu+o+`i tang thu+o+ng (*2)

77. 	    dde^`n Vu~ Ta. nhe^.n gia(ng cu+?a mo^'c
	    Thu' Ca La^u de^' kho'c canh da`i
		dda^'t ba(`ng bo^~ng ra^'p cho^ng gai
	ai ddem nha^n a?nh nhuo^'m mu`i ta` du+o+ng

81.	    mu`i phu' qui' nhu+~ la`ng xa ma~
	    ba? vinh hoa lu+`a ga~ co^ng khanh
		gia^'c Nam Kha khe'o ba^'t ti`nh (*3)
	bu+`ng con ma('t da^.y tha^'y mi`nh tay kho^ng

85.	    sa^n dda`o ly' gia^m (*) lo`ng man ma'c
	    ne^`n ddi?nh chung nguye^.t ga'c mo+ ma`ng
		ca'nh buo^`m be^? hoa.n me^nh mang
	ca'i phong ba khe'o co+.t phu+o+`ng lo+.i danh

89.	    quye^`n ho.a phu'c tro+`i tranh ma^'t ca?
	    chu't tie^.n nghi cha(?ng tra? pha^`n ai
		ca'i quay bu'ng sa(~n tre^n tro+`i
	mo+` mo+` nha^n a?nh nhu+ ngu+o+`i ddi dde^m



-------------
DIE^~N NGHI~A
-------------

	(73) Tro+`i cha('c la` cho+i cha'n nga'n ro^`i ne^n ca('t 
		co+' [dda`nh hanh qua' nga'n]
	ngay dde^'n chuye^.n la`m che^'t dduo^'i ngu+o+`i tre^n ca.n ddo^i
		khi cu~ng la`m ma` cho+i .
	Tro+`i nhu+ la` ca'i lo` lo+'n [lo` cu+`] dde^? nung ngu+o+`i ddo+`i,
	nhu+ la` bu+'c tranh ma^y cho' [va^n ca^?u], ve~ ngu+o+`i ddo^?i
		thay [tang thu+o+ng].

	(77) Nhu+ ca?nh ca'i ra.p ha't ro^.n ri.p ho^m na`o, nay nhe^.n
		gia(ng, cu+?a mo^'c le^n, tro^'ng va('ng;
	Nhu+ ca?nh la^`u ca mu'a [Thu' Ca La^u] nga`y xu+a, nay bo? kho^ng
		nghe de^' ke^u suo^'t dde^m;
	dda^'t ba(`ng bo^~ng nhie^n co' nhie^`u cho^ng gai;
	ai la`m nhu+~ng chuye^.n ddo', nhu+ ddem hi`nh ha`i con ngu+o+`i
		ma` la`m cho gia` nua ddi nhu+ a'nh chie^`u ta` ?

	(81) Mu`i gia`u sang ddem nhu+? nhu+~ng ke? le^n xe xuo^'ng ngu+.a
	ba? vinh hoa ddem lu+`a nhu+~ng ke? co^ng khanh
	nhu+~ng ca'i ddo', nhu+ gia^'c mo+, tha^.t vo^ ti`nh
	khi ti?nh gia^'c da^.y, tha^'y mi`nh kho^ng ddu+o+.c gi` ca? .

	(85) Xem la.i, tha^'y sa^n dda`o ly' im va('ng man ma'c,
	tre^n ca'i ne^`n ddi?nh chung cu?a dde^' vu+o+ng nga`y xu+a, tra(ng
		soi mo+ ma`ng,
	nhu+ ca'nh buo^`m tro^i no^~i trong be^? hoa.n ro^.ng me^nh mang,
	nhu+~ng co+n so'ng gio' ddu'ng tha^.t la` gio+~n co+.t dda'm ham
		lo+.i danh .

	(89) Tro+`i dda~ da`nh ma^'t he^'t nhu+~ng quye^`n ha`nh sa('p dda(.t
		ddie^`u la`nh du+~,
	kho^ng chu+`a cho ai chu't tu+. quye^`n na`o trong so^' me^.nh,
	no' nhu+ ca'i ma'y quay ti't tre^n tro+`i tu+` ddo+`i na`o,
	la`m cho ngu+o+`i ta pha?i la^`n do` theo ca'i bo'ng cu?a mi`nh
		nhu+ ngu+o+`i ddi dde^m va^.y .

-----------
CHU' THI'CH
-----------

(*1) Tre? Ta.o Hoa':
	O^ng tro+`i . Ngu+o+`i ta vi' o^ng tro+`i nhu+ la` mo^.t ddu+'a
	tre? tinh nghi.ch, ba`y ra ca'c tro` cho+i la`m du+o+'i da^n gian
	pha?i chi.u kho^? . 

(*2) Tranh Va^n Ca^?u:
	la` ma^y cho' . Tho+ DDo^~ Phu? co' ca^u:
		thie^n thu+o+.ng phu` va^n nhu+ ba.ch y
		tu tu+ ho^'t bie^'n vi thu+o+ng ca^?u
	nghi~a la`:
		tre^n tro+`i, dda'm ma^y no^?i nhu+ ca'i a'i tra('ng
		bo^~ng cho^'c ho'a hi`nh con cho' xanh (xa'm) .
	y' no'i su+. chuye^?n ho'a cu?a ma^y .

	Ve^` sau, ddem vi' su+. thay ddo^?i tre^n ddo+`i .

(*3) Gia^'c Nam Kha:

	bo+?i chu+~ Nam Kha Mo^.ng, gia^'c mo^.ng o+? ca`nh hu+o+'ng Nam .
	Te^n mo^.t ba`i ky' cu?a Ly' Co^ng Ta', ddo+`i DDu+o+`ng che'p ra(`ng:
	Thua^`n Vu Pha^`n chie^m bao dde^'n nu+o+'c Ho`e An, ddu+o+.c
	quO^'c vu+o+ng cho la`m Tha'i Thu' , va` ga? con ga'i cho, ddu? mo.i
	su+. vinh hie^?n . Sau bi. thua tra^.n, la.i vo+. che^'t va` bi.
	o^ng gia nghi ky., cho ve^` . Bo^?ng ti?nh gia^'c, tha^'y mi`nh
	ngu? du+o+'i go^'c hoe` . Du+o+'i nha`nh hoe` hu+o+'ng Nam co' ca'i
	hang kie^'n, mo+'i su+.c ti?nh ngo^. la` mi`nh chie^m bao va`o no+i
	hang a^'y .

	Va^` sau, du`ng ddie^?n a^'y dde^? vi' su+. vinh hoa la` gia^'c 
	mo^.ng . 

	Truye^.n Lie^u Trai Chi' Di. cu~ng co' mo^.t truye^.n gio^'ng truye^.n
	na`y .