From: wlodek@forwiss.uni-erlangen.de (Wlodzimierz Kasprzak)
Subject: Re: Mniejszosci
Organization: Regionales Rechenzentrum Erlangen
Date: Sun, 4 Oct 1992 13:14:56 GMT

stoer@hal.nta.no (Stoer Mechthild FNT) writes:
>Wlodzimierz Kasprzak porusza tez sprawy azylanckie w Niemczech.
>Jesli go dobrze rozumiem, oskarza on politykow o to,
>ze dyskutuja nad zmiana zapisu w konstytucji 
>o indywidualnym prawie czlowieka do azylu
>i o instrumentalne traktowanie tego tematu.

Staram sie jak najbardziej streszczac w swoich artykulach. Nie zawsze moja
intencja jest jasna. Dlatego chce jasno stwierdzic : 
 
  NIE kieruja mna uprzedzenia w stosunku do NIEMIEC.

Jest to kraj demokratyczny, ktory przez wiele lat stosowal liberalna polityke
wobec obcokrajowcow. Niemcy w swojej wiekszosci nie sa nieprzyjazni obcym.
Zapewne nie dorownuja Ameryce w kwestii multi-kulturowego spoleczenstwa, 
ale w skali europejskiej sa przodujacy w tym wzgledzie.
To co pisze moze dotyczyc kazdego innego kraju, rowniez Polski, 
gdyby znalazla sie w podobnej sytuacji. Uwagi, ktore tu wyglaszam,
sa podzielane przez wielu Niemcow i goraco prosze o nie odbieranie ich w
kategoriach anty-niemieckich, lecz jako krytyke okreslonych ludzkich zachowan.

Tak jak napisalem, uwazam, ze  prawo czlowieka
do azylu nie powinno byc kwestionowane. Naglasnianie problematyki azylanckiej
od dluzszego czasu i robienie z tego glownego problemu przed jakim stoja
Niemcy, uwazam za instrumentalne traktowanie tematu. 

Jezeli byly problemy ze zwiekszonym naplywem przesladowanych, to trzeba bylo
sprawnie i w miare dyskretnie rozwiazac ten wezel. Naprawde nie trzeba bylo
z tego powodu robic politycznych debat i dostrzegac problem w konstytucji.
Sa liczne metody administracyjne, ktorymi mozna zastopowac doplyw cudzoziemcow.
Sposob rozpatrywania podan o azyl tez jest w kompetencji ustaw.
Dla przykladu: dlaczego minister Seiters moze z dnia na dzien podpisac z
Rumunia umowe, ze od 1.11. br. bedzie odsylac nieuznanych azylantow z tego
kraju do domu, nawet gdy ci nie posiadaja dokumentu tozsamosci (sic!). 
Widac konstytucja i w obecnym ksztalcie nie zabrania takiego rozwiazania.

Zaniechanie dzialan administracyjnych przyczynilo sie to zaostrzania problemu
i do narastania w opinii publicznej przekonania, za jak wyrzucimy tych obcych
to glowne bolaczki dnia codziennego mina. Na tym temacie zrobili kariere
politycy skrajnie prawicowi (5-10 % spolecznego poparcia, chciala zrobic
chadecja swiadoma swojej nieudanej polityki zjednoczeniowej.

>Wedlug naszej konstytucji 
>"kazdy politycznie scigany (sp?) ma prawo na azyl."

"Politisch Verfolgte geniessen Asyl". Jest to bardzo piekne haslo i zostalo
ono tak sformulowane przez tworcow niemieckiej konstytucji pamietajacych
bolesne doswiadczenia przeszlosci.  Co zmieni sie w wymowie tego hasla, jesli
dodane zostanie stwierdzenie: " szczegoly reguluja ustawy" czy tym podobne ?
Przeciez obecnie istnieje rowniez ustawodawstwo, ktore reguluje sposob
postepowania. Przesladowany musi udowodnic fakt przesladowania, na ladne oczy
nie dostaje azylu.

Problem w Niemczech jest innej natury. Tak niska uznawalnosc podan o azyl
za sluszne spowodowana jest najpierw niemiecka definicja przesladowanego.
Ludzie, ktorzy przebywaja z krajow totalitarnych, w ktorych rozne mniejszosci
sa scigane i mordowane (np. Sri Lanka, Kurdowie) nie sa generalnie uznawani za
przesladowanych, dopoki nie udowodnia indywidualnie, ze sa przesladowani z
powodow przekonan politycznych. Z drugiej jednak strony Niemcy zwiazane sa
konwencja genewska o uchodzcach i nie moga wyrzucic tych nieuznanych
azylantow pochodzacych z krajow, w ktorych groza im tortury i smierc.

Zmiana zapisu konstytucji nie moze byc w sprzecznosci z ta konwencja
genweska, a wiec nie moze to spowodowac zmian w praktyce. Nadal beda
przybywac uciekinierzy, bedzie sie ich szybciej niz dotad odrzucac, ale
ich pobyt bedzie musial byc tolerowany, z uwagi na to skad przybyli.

Takie pomysly, jak wprowadzenie listy krajow, w ktorych nie ma politycznych
przesladowan nie wymagaja zgody w konstytucji. Jest to sprawa wylacznie
ustawodawcza. Moralny aspekt takiej ustawy czy rozporzadzenia bylby jednak
bardzo watpliwy. W kazdym kraju, nawet w Polsce, moze dojsc do indywidualnych
przesladowan (np. w Polsce do panujacej religii nie przyznaje sie 
100 % obywateli). W praktyce przyspieszyloby to rozpatrywanie wnioskow o azyl.
Ale czy sprawa jest tak gardlowa, zeby porzucic pewne generalne wartosci
moralne ?
 
>Juz dlugo przed zjednoczeniem Niemiec stalo sie jasne, ze ten system musial
>byc poprawiany, tak ze juz na granicy byloby mozna odprawiac
>niektorych z powrotem.

O tym, ze podejscie Niemiec do obcokrajowcow jest generalnie niespojne - dla
jednych bardzo liberalne a dla innych ostre - nie trzeba mnie, jako 
Polaka w Niemczech przekonywac. Nie powstrzyma sie ludzi uciekajacych przed
glodem czy bezrobociem. Mozna co najwyzej regulowac, stawiajac bariery. 
Niemiecki system prawny "zmusza" do naduzyc azylowych, gdyz nie istnieja inne
mozliwosci legalizacji pobytu. W tym sensie nie konstytucja, ani nie sam
system postepowania z azylantami wymaga zmian, ale cala ustawa o obcokrajowcach
dopiero co uchwalona (w 1990, obowiazuje od 1.1.91).
Bez stworzenia kontrolowanej furtki dla "uciekinierow gospodarczych"
rozwiazanie problemu azylanckiego moze sie odbyc tylko ze szkoda dla
pryncypiow moralnych.

Dla przykladu moja propozycja zaostrzenia systemu azylowego.  Czy nikt nie
bedzie mial watpliwosci ?
Stosuje sie obowiazek wizowy wobec obywateli biednych krajow.  Goscia z kraju,
w ktorym nie ma w rozumieniu konwencji genewskiej przesladowan mozna
zapytac przed wreczeniem mu wizy, czy jest przesladowany ? Jesli nie, to nie
respektowac jego pozniejszych roszczen.  Przeciez rowniez i teraz wiza moze
byc cofnieta z powodu ukrytej choroby (i konstytucja na to zezwala ?).
Jesli petent zglasza sie o azyl, to przeprowadzic zdalnie postepowanie
wstepne. Skoro nie grozi mu w jego kraju niebezpieczenstwo, moze on odczekac
u siebie decyzje niemieckiego urzedu.  Zas z tymi, ktorzy z takiego
spokojnego kraju przybyli do Niemiec nielegalnie, nie rozmawiac wogole. 

Natomiast pomyslu na to, jak powstrzymac sie przed naplywem rzeczywiscie
przesladowanych z krajow tzw. III-go swiata nie mam i miec nie moge.

>To nie jest tak, ze niemiecka demokracja nie panuje nad wybuchami nienawisci.
>Specjalne policyjne akcje sa przeprowadzone we wszystkich landach
>(w ramach istniejacego bardzo miekkiego prawa);
>Rzady landow reaguja ostro. Tylko bardzo pozno.
>Matylda

Cale szczescie, ze wreszcie reaguja.
Niestety do jednego worka wrzuca sie neo-faszystowska prawice gloszaca
i preferujaca hasla nienawisci z pokojowymi demonstracjami anty-panstwowymi
alternatywnych ruchow lewicowych. Nawet odnosze wrazenie, ze policja ostrzej
reagowala przeciwko ruchom lewicowym, anizeli neo-nazistom (vide Monachium).
W kazdym komentarzu, ktory slyszalem w TV przewija sie haslo zagrozenia z prawa
i z lewa. Ruchow niedemokratycznych nie popieram, ale jest zasadnicza
roznica miedzy pokojowym demonstrowaniem swoich pogladow a stosowaniem gwaltu
i zastraszenia wobec innie myslacych, wygladajacych, nie maszerujacych w szyku.

W. Kasprzak
Newsgroups: soc.culture.polish,soc.culture.jewish