From: jkl@osc.edu (Jan Labanowski)
Subject: Kosciol a Polityka.
Followup-To: Inkwizycja w Polsce
Keywords: Kosciol, Religia, Polityka
Organization: Ohio Supercomputer Center
Date: Tue, 17 Nov 1992 05:47:25 GMT

A dolacze sie do zartobliwej dyskusji o inkwizycji w Polsce. Co mi tam,
opluja, to sie umyje... Oj nawymyslaja mi od komunistow, Zydow, antyklerykalow,
ateistow, zdrajcow Ojczyzny. A ja i tak wiem kto ja jestem (choc moze zle...).

Wydaje mi sie, ze wielu moich rodakow myli religie i kosciol. Jak sie dluzej 
zyje w takim panstwie jak USA (tak, wynarodowilem sie i polskiego ducham
postradal) to sie widzi wzglednosc rzeczy. A w Polsce to sie nie widzialo,
ale wiedzialo sie lepiej. Otoz w Polsce jest praktycznie jeden kosciol
(Rzymsko-Katolicki) i znakomita wiekszosc Polakow sie z nim utozsamia. Wiec
skoro jest demokracja, i wiekszosc jest za, to czemu by tak nie zrobic wpisu
o "wartosciach chrzescijanskich" do konstytucji? Przeglosuje sie, no nie? To
takie naturalne. Wszyscy chca... A i Polskie Radio i Telewizja niech glosza te
wartosci.

Problem polega na tym kto te wartosci definiuje. Ktos powie --- Bog. Otoz nie.
Definiuje je Kosciol. A Kosciol to instytucja. Co wiecej, instytucja totalnie
i z zalozenia niedemokratyczna. Ktos powie, Kosciol wystepuje naprzeciw,
dostosowuje sie do tego co ludzie mysla. Robi to jednak troche powoli
(wlasnie niedawno zrehabilitowali Galileusza...). Czesto zapominamy, ze
jednym z celow istnienia kazdej instytucji jest istnienie. I Kosciol tez
musi walczyc o przetrwanie. Historia uczy, ze w tej walce kosciol odnosi
sukcesy, ale czy zawsze odbywa sie to zgodnie z "wartosciami chrzescijan-
skimi"? Oczywiscie tak, bo Kosciol je dopasowuje do potrzeb i czasow.

Kosciol w Polsce chce sobie zapewnic gwarancje swojego znaczenia. I ja mam
z tym problem. Po pierwsze, chce tych gwarancji in blanco. Po drugie, ingeruje
bezposrednio w procesy polityczne. Z jednej strony mowi, ze nie chce wladzy,
a z drugiej strony wzywa katolikow aby nie glosowali na ta czy tamta osobe
(z nazwiska), domaga sie religii w szkolach, wywiera naciski na poslow
aby uchwalili te czy inne ustawy. Mozna powiedziec, kosciol doswiadczony,
wie co robi, 2000 lat, itp. W Polsce balagan, dezorientacja. Trzeba jakiejs
stabilnej sily, ktora by to wszytko poukladala. To prawda. Prawda jest takze,
ze z niezaleznej swiatyni prawdy Kosciol przeksztalca sie w partnera przetargow
politycznych. 

Zamiast dzialac niezaleznie od Panstwa, staje sie instytucja panstwowa.
Zamiast Ruchu Oazowego bedzie religia w szkolach. Zamiast zachety, nacisk.
Dochodzi do tego, ze ludzie w Polsce zaczynaja sie bac Kosciola, a wielu
madrych i niezaleznych ludzi stroni od udzialu w polityce, bo nie glosza
"wartosci chrzescijanskich" (np. nie popieraja urzedowych kar za aborcje;
nie uwazaja, ze AIDS to "kara boska"; nie sadza ze religia w szkolach to
dobry pomysl; itp.). Boje sie, ze moze to doprowadzic do dewaluacji
Kosciola jako instytucji opiniotworczej, jako ostoji etyki i moralnosci.
Przed Komuna czlowiek uciekal do Kosciola, a gdzie przyjdzie teraz uciec
owieczkom przed "oszolomami" z Polskiego Sejmu? Wielu ksiezy to widzi,
wielu ubolewa, ale przeciez oni musza wierzyc ze Kosciol jest nieomylny,
ale ja nie musze (tym bardziej, ze mieszkam na stale w USA).

A wiec pokazywanie lubieznego ksiedza z zakonnica jest przykre i nie trafione.
Moim zdaniem, tragiczne jednak bedzie jesli ZChN wygra sprawe w sadzie.
Bedzie to oznaczalo, ze mamy juz Republike Katolicka i ze w Polsce
skonczyla sie wolnosc slowa. I znowu zaczniemy do Polski przemycac Kulture
Paryska.

Jasiu Labanowski



-- 
Jan K. Labanowski            |    phone: 614-292-9279,  FAX: 614-292-7168
Ohio Supercomputer Center    |    Internet: jkl@osc.edu 
1224 Kinnear Rd,             |    BITNET: JKL@OHSTPY
Columbus, OH 43212-1163      |