From: KELLY@SUVM.SYR.EDU
Newsgroups: soc.culture.turkish
Subject: Mustafa Kemal Pasa'nin Babasinin Kimligi ile Alakali bir Arastirma
Date: 24 Dec 1992 23:53:21 -0600
Organization: UTexas Mail-to-News Gateway
NNTP-Posting-Host: cs.utexas.edu

  Mustafa Kemal Pasa, usagi Cemal Granda'ya hitaben, 'Ben de babami
  tanimiyorum ya...' demisti [1]. Bu sozunun bir yorumu, genc yasta
  kaybettigi icin babasi ile kendisini yeterince taniyacak kadar
  vakit gecirememis oldugudur. Mamafih, bazi baska mehazlarda verilen
  malumat i$iginda, bu sozun Mustafa Kemal Pasa'nin hakikaten babasinin
  kim oldugunu bilmedigi manasinda oldugu anlasiliyor. Muhim bir misal
  olarak, Tercuman Gazetesi'nin 1970'de ne$rettigi $u iddialari ele alalim:

  ''Ali Riza Efendi Ataturk'un sadece uvey babasi idi. Ali Riza Efendi
  Ataturk'un valideleri Zubeyde Hanimla evlendigi zaman Zubeyde Hanimin
  ikisi erkek biri kiz olmak uzere uc cocugu vardi. Sureyya, Mustafa ve
  Makbule...Ataturk'un agabeysi Sureyya Bey de subay olarak yetismis,
  $akagina bir kur$un sIkarak intihar etmistir...Ataturk'un asIl babasinin
  adi Bekir'dir. Arnavut Bekir Aga derlerdi ona. Gumruk kolcusu idi...
  Bir gumruk kacakcisini vurmus ve hapise dusmus, orada vefat etmistir.''[2]

  Bu iddialar baska bir gazetede sert bir sekilde tenkid edilmisti:

  ''Evet, Ataturk dusmani gazete. Ataturk'e dupeduz iftira ediyor.
  Bir insanin babasi katil de olabilir ve bu olgu cocugu baglamaz.
  Ne var ki yalan dolanla Ataturk'un babasini katil yapmak, sevgiyi
  degil derin dusmanligi vurguluyan kanittir.''[3]

  Baska bir kaynakta ise $u malumat verilmis:

  ''Selanik'te Riza Efendi adinda Gumruk kolcusu birinin uvey oglu
  Mustafa Kemal Harbiye mektebine geliyor. Mustafa Kemal'in babasi
  hakkinda cok rivayet var: Kimisi bir Sirp, kimi bir Bulgardir diyor.
  Guya anasi bunlarin metresi imis. Yeni cikan <<20.asir Larousse>>
  Pomaktir diyor. Ihtiyar Teselya'lilarin rivayeti $udur: Mustafa
  Kemal'in anasi, Selanik'te kerhanede imis. Yenisehir Tirnovasi'nin
  kabadayilarindan Abdo$ Aga Selanik'e gelir, bu kadini gorur, alir
  goturur. Orada pic olarak Mustafa Kemal dogar. Mustafa be$ ya$inda
  iken Abdo$ olmus, anasi oglu ile Selanik'e gelmis. 12 yasinda iken
  Mustafa, Tirnova'ya gidip miras istemis ise de picligini soylemisler
  geri gondermisler. Mustafa, mektebe girmis. Anasi Gumruk kolcusu
  Ali Riza ile evlenmis. Cok tuhaftir: Mustafa Kemal anasindan bahseder,
  fakat babasindan bir defa bile bahsetmemistir. Hasili rivayet cok.
  Hangisi dogru? Bir $eyde ki rivayet coktur; o $ey belli degildir...
  Demek Mustafa Kemal pic degilse bile babasi malum degildir. Benim
  tahkikatima gore onun Riza adinda gumruk kolcusu bir uvey babasi
  oldugu muhakkaktir. Mustafa Kemal babasindan kendisi bahsetmedigi gibi,
  diger birinin bahsettigini isitirse ona dusman olur. Buna dair vukuat
  vardir. Nihayet Fransiz nazirlarindan Hedyo, Paris'te Turkiye uzerine
  iki konferans verdi. Bunlar Conferencio mecmuasinda ne$redildi. Hedyo da
  orada Mustafa Kemal'in babasi mechuldur diyor.''[4]

  Netice: Elimizde ki kisitli malumat Mustafa Kemal Pasa'nin hakiki
  babasinin kim oldugunu kesin olarak ortaya cikarmaya kifayet etmiyor.
  Kesin cikan tek netice, Ali Riza Bey'in Mustafa Kemal'in uvey babasi
  oldugudur.

[1] Ataturk'un Istanbul'da ki Hayati, Hazirlayan: Niyazi Ahmed Banoglu,
    c.2, s. 387, Istanbul, 1973.
[2] Tercuman Gazetesi, 1 Nisan 1970.
[3] Ilhan Selcuk, Cumhuriyet Gazetesi, 22 Nisan 1981.
[4] Dr. Riza Nur, 'Hayat ve Hatiratim,' c.3, s.561.

Nejat
Newsgroups: soc.culture.turkish