From: spebcg@thor.cf.ac.uk (Mr B G Cetiner 92)
Newsgroups: soc.culture.turkish
Subject: AKIL - DEVE - KAYA
Date: 20 Nov 92 23:54:04 GMT
Organization: University of Wales College of Cardiff, Cardiff, Wales, UK
X-Mailer: Cardiff Computing Maths PP Mail Open News Gateway


   >Bir cok sozcuk gibi AKL'in koku de "deve"den gelmektedir. "Ikal"
   >Arapca'da "devenin baglandigi (deveyi baglamaya yarayan) iptir". (Bkz
   >Arapca sozlukler) Ayet ve hadislerdeki AKLdan tureme sozcukler de bu koke
   >dayanir. "Baglamak, alikoymak, hapsetmek" anlamlarini icerir. Ayetlerdeki
   >"belki aklederler..." anlamindaki sozlerde gecen "akletmek" de anlamak ve
   >"ozellikle Tanrisal konulari dusunmek"tir. Bunun bilinen "akil"la ilgisi
   >yoktur.


Allah Allah, bu kadarina da hayret dogrusu yahu. Bircok sozcuk gibi
AKL'in koku de 'deve'den geliyormus. Bir insan bu kadar cahil olabilir.
Bu deve kelimesinde de neler varmis da bizim haberimiz yokmus.

Sayin Kaya bey kitaplarinizin, alintilarinizin cogunda sadece Turkce
olanlarini kullandiginiz ve Arapca konusunda pek bilginiz olmadigi
icin AKL kelimesini deveye bagliyorsunuz. Eger biraz Latin alfabesinden
cikip kelimenin aslina giderseniz goreceksiniz. Arapcada deveyi baglamak
dediginiz kelime UKALE veya IKAL icerisinde bir elif denen harf
bulunmaktadir. AKL kelimesi ayn-kaf-lam harflerinden sizin 'deve..' dediginiz
kelime ise ayn-kaf-elif-lam harflerinden meydana gelir. KHALIK veya
HALIK  diye yazilan iki kelimeninde yazimi Turkcede HALIK seklinde
olmakta (harf yetersizliginden)
bastaki Ha harfi Arapca noktali Ha olursa yaradan, aksi takdirde tras eden olur.

Lutfen boyle bariz hatalar yapmayiniz. 

Evet Kur'an'in Turkce meali ve ikisi de Ingilizce meali olmak uzere
cesitli meallerde AKL ve AKLETME ile ilgili ayetlerin aciklamasina baktigimda
gordum ki hicbirisinde AKL ve AKLETME menfi manada kullanilmamistir,
bilakis bu ayetleri ancak akleden insanlarin anlayabilecegi
belirtilmistir. 

Bugun aslinda maalesef kavramlarda bir karmasiklik var, bu egitimli
insanlarda dahi kendisini gosteriyor. AKL ve ZEKA kelimelerinin
kullanimi bircok yerde karisiyor. Aklima birsey takildi, aklim ermedi,
ya da vay be adamda ne akil var milyarlari yuttu kimsenin ruhu duymadi
vs.vs halk arasinda yaygin cumlelerdir duydugumuz. Acaba AKIL bumudur?
Yani bir insanin master veya doktora yapmasi veya dusunerek ve ustunde
calisarak bir seyleri kesfetmesi, uzaya gitmesi, bilgisayarlari ogrenir
ve is yapar hale getirmesi hep AKL dolayisi ilemi yoksa beynin basic 
fonksiyonlarinin kullanilmasi demek olan ZEKA ilemi ilgilidir?
Bu noktada AKL ve ZEKA kavramlarinin birbirine karistirilmamasi 
gerekir. AKIL bu manada insanlarin iyi ve kotuyu ayirt etmesi icin
insana Cenab-i Allah (CC) tarafindan verilen, adeta ruhun bir lisani
insanin icindeki en buyuk cevherdir. Zaten bu sayede insan diger
canlilardan ayrilir.  Bir insanin ZEKI olmasi aklini kullanacagi,
akledecegi anlamina gelmez. Bugun yapay zeka isimli bilim dalinda 
bircok ogrenme teknikleri (ornegin beyindeki sinirlerin calisma-
sindan hareketle uygulanan NEURAL NETWORKS) ile bilgisayarlar 
bazi olaylari ogrenir, tanir ve bazi durumlarda yeni kesifler
yapabilir, muhakeme yetenegi verilerek cesitli kararlari almasi
saglanabilir. Bilimin su anda ugrastigi bilgisayarlarin 
nasil dusunebilecegi olayidir. AKL ile ZEKA arasindaki buyuk farki
su soru ortaya koyabilir, Eger AKL ile ZEKA ayni ise Bilgisayarlarda
dinen sorumlu olmalidir? Boyle bir sey mumkunmudur? Iste burada AKL
dendiginde tamamen farkli bir kavramla karsi karsiya oldugumuzu
bilmeliyiz. AKL edildiginde insani Rabbine goturen, O'na yaklastiran
seklinde bir aciklamanin yapilmasi daha uygundur. 


Daha onceki yazimin birinde Gerceklere Akil yoluyla Ulasilamaz,
Akil dar bir alanda sinirlidir seklinde ibareler kullanmistim.
Turkiye'de bircok insan gibi Akl ve Zeka kavramlarinin yerinde
kullanilmamasinin bir urunu bu. Sayin Hakan bey bunu burada duzeltmeyi
uygun goruyorum, aslinda o zaman kavrami ilk etapta yanlis kullandigim
icin sizden yeri gelmisken ozur dilerim. Evet Aklin ve Akletmenin
gorevi Rabbini tanimak, iyi ve kotu arasindaki farki gercek manada
bulabilmek icin Cenab-i Allah'in yaratarak insanlarin icerisine
yerlestirdigi bir cevherdir diye taniminin yapilmasi belki daha
uygundur. Sayin Hakki beyin dedigi gibi AKL uzerinde derin calismalar
yapilmasi gerekir. Zeka ise Cenab-i Allah'in Rahman sifatina binaen
kafir veya musluman ayirilmaksizin verdigi bir nimettir. Burada
sunu aciklikla soyleyebiliriz gercek manada bir musluman her zaman
icin bir kafirden (isterse kafirin en dahisi olsun) AKILLIDIR.
Cunku AKL cevherini yerinde kullanmis (AKLETMIS) ve yaratanini
tanimis, boyun egmistir. Allah'in verdigi Beynin calisma kapasitesi,
gosterdigi performans (Rahman sifati icabi demistik) kisiden kisiye
farklidir. Kisiler bu ozellik dolayisiyla olaylari ogrenmede, muhakemede
farkliliklar gosterirler. Bu performansi yuksek olan kisinin gercek
manada Aklettigini gostermez. 

'Suphesiz semavat ve arzin yaratilmasinda, gece ile gunduzun birbiri
pesinden gelmesinde, insanlarin faydasina olan seyleri denizde tasiyarak
yuzup giden gemilerde, Allah'in gokten indirdigi bir su ile olmus olan
topragi diriltmesinde, yeryuzunde her cesit canliyi yaymasinda,
ruzgarlari ve yer ile gok arasinda emre amade bekleyen bulutlari don-
durmesinde elbette AKLEDEN topluluk (millet) icin (Allah'in varligini
ve birligini isbatlayan) pek cok deliller vardir.'
Bakara Suresi-Ayet 164



Not: Sayin Hakki bey millet konusunda birseyler yazmisti. Bu ayet-i
kerimede sanirim millet kelimesi ile akleden yani inanan topluluk
kasdediliyor. Dolayisi ile Kur'an da iki tip millet mevcuttur, birisi
akleden millet (ki akledenlerin yukaridaki ayette kimler oldugu acikca 
belirtilmekte) digeri AKLETMEYEN.

Evet ne mutlu akledenlerden olanlara.

Kaya bey gelin akledenlerin saflarina katiliniz, cunku

'Allah murdarlik (azabini), akillarini kullanmayanlara verir'
(Yunus Suresi Ayet 100).


ARTIK ATARKEN BIRAZ DAHA DIKKATLI AT, BIRKAC KUR'AN-I KERIM
MEALINI BEN DE TEMIN ETTIM. 

Simdilik Hoscakal

Beytullah