From: KELLY@SUVM.SYR.EDU
Newsgroups: soc.culture.turkish
Subject: Kamal !!!
Date: 13 Dec 1992 18:34:02 -0600
Organization: UTexas Mail-to-News Gateway
NNTP-Posting-Host: cs.utexas.edu

                      KEMAL  OLDU  KAMAL !
                      ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^

   1930'lu senelerde ki dilde irkcilik cereyani o kadar ileriye
gitmisti ki, artik $ahis isimlerine de tepki gosterilir olmustu.
Bu furyadan Mustafa Kemal de nasibini alacakti. Anadolu Ajansi
kanaliyla yapilan resmi aciklamada Mustafa Kemal'in oz adi icin su
aciklamalar yapiliyordu:

   <<4 $ubat tarihli tebligde Onder Ataturk'un oz adinin 'Kemal' olarak
yazilmis oldugunu gorduk. Bu hususta yaptigimiz tahkikten boyle yazilis
sebep ve temeli anlasildi:
     Istihbaratimiza nazaran Ataturk'un tasidigi 'Kemal' adi Arapca
bir kelime olmadigi gibi Arapca 'Kemal' (olgunluk) kelimesinin delalet
ettigi manada degildir.
     Ataturk'un muhafaza edilen soyadi, Turkce ''ordu ve kale'' manasina
'Kamal'dir. Son 'a' ustunde ki 'a' tahfif isareti 'l' harfini
yumusattigi icin telaffuz hemen hemen Arapca 'Kemal' telaffuzuna
yaklasir. Benzeyis bundan ibarettir.>>(5 $ubat 1935, Cumhuriyet Gazetesi)

            MUSTAFA KEMAL: 'BUTUN KEMALLER ESEKTIR!'
            ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^

   Cumhuriyetten sonra Turk dilini sadelestirme ve ozlestirme adiyla
girisilen faaliyetler, cogu zaman Turk dilinde ki Arapca ve Farsca
kelimeleri yok etmegi hedefliyordu. Bu yolda yapilan gayretler bazan
o dereceye variyordu ki, gunlerce espri mevzuu bile oluyordu. Bu mevzu
ile alakali olarak Cemal Granda soyle bir hadiseyi naklediyor:

   << Turk dilinin sadelesmesine, ozlesmesine, yabanci sozlerden arinmasina
onem verildigi gunlerdeydi. Kemal'in Arapca oldugu ve Turkcede KAMAL diye
bir soz bulundugu ileri surulmus; Ataturk de bu gorusu uygun bularak Kemal
yerine Kamal diye yazmaga baslamis. Bizim bundan haberimiz yok. Yine onu
Mustafa Kemal diye biliyoruz. Mustahdem arasinda polislikten emekli olmus
Kemal adli bir de sofraci vardi. Askerligini Koskte hizmet ederek yapiyordu.
Bir aksam sofrasinda uc kadeh ictikten sonra Ataturk bize donerek saka
seklinde : Dunyada ne kadar Kemal varsa hepsi e$ektir...dedi.
      Sofraci Kemal sasaladi. Toparlandi. Dili tutulmus gibiydi. Dudaklari
titriyordu. Gozlerini Ataturk'un yuzunden ayiramiyordu. Hepimiz bunun
altindan ne cikacak diye merakla beklerken, Ataturk, sozlerini soyle
bitirdi:
     Haaa, anladim. Sen bana bakiyorsun. Sen de Kemal'sin demek istiyorsun.
Ben artik Kamal oldum. Kemal'ler basinin caresine baksin...dedi.
     Ataturk'un son kartvizitinde Kamal Ataturk yaziliydi ve bu kartvizit
olumune kadar degismedi.
     Fakat ben bu Kamal adini hic tutmadim. Bir turlu isinamadim. Bu adi
niye almis ? Mustafa Kemal butun harekat ve devrimlerde o zamanin
insanlari uzerinde etki yapmisti. .... Kamal adini nereden cikardilar
bilmiyorum.>> (Ataturk'un U$agi Idim, s.39)

                       ATATURK'UN OFKESI
                       ^^^^^^^^^^^^^^^^^

  M. Kemal yalnizca kendi ismini degistirmekle iktifa etmiyor,
cevresindekilerin de isimlerini degistiriyordu. Dolmabahce Sarayinda ki
Cemaleddin (Cemal Granda) isimli hizmetcinin ismini ''Celebi'' olarak
degistirmisti. Cemal Granda, hatiralarinda, isminin Cemaleddin oldugunu
soylediginde M.Kemal'in muthis ofkelendigini anlatiyor:

  <<Ataturk:
     ---Bu Cemaleddin ismini kim koydu sana ?
    Artik adamakilli korkmaya baslamistim.
    ---Babam.
    diye cevap verdim.
    ---Oyle ise baban ne adammis senin ! diye sertce cikisti.
    Bunun uzerine:
    ---Ben babami tanimiyorum.
    deyince yuzu daha da sertlesti:
    ---Babami tanimiyorum ne demek ? Sen babasiz mi dogdun ? Baban
        yok mu senin ?
    ---Ben dokuz aylikken babam olmus.
    Ataturk uzuldugumu yuzumden okumus olacak ki, birden sesini yumusatti:
    ---Anani taniyorsun ya yeter!...dedi. Ve biraz durduktan sonra ekledi:
    ---Ben de babami tanimiyorum ya... >>

    Cemal Granda, daha sonra, Ataturk'un ismi uzerinde durmaktan
vazgecmedigini naklederek soyle diyor:


   <<...Ataturk tekrar beni cagirdi. Yemek isteyecek saniyordum. Fakat
onun akli hep benim ismimde degil miymis.
   ---Ulan, bu ismi sen mi koydun baban mi? Diye bar bar bagirmaga basladi.
   Cok korkmaga baslamistim. Benim korktugumu gorunce daha fazla
bagiriyordu. Artik elim ayagim titremege baslamisti. Ayakta duracak
halim yoktu. Belki daha fazla kizar da dogulurum, diye gozunden uzaklasmaya
karar verdim. Saat uce dogru sofrayi birakarak yatmaga gittim.
  O gece sabaha dek gozumu uyku tutmadi. Yattigim yerde dua ediyordum.
Kabusla karisik korkulu ruyalar gordum. Yavas yavas geldigime pisman
bile olmaga baslamistim. Bu isim de basima is aciyordu galiba. Nereden
bulmuslardi bu 'Cemal'i de bana takmislardi ?>>
(Ataturk'un Istanbul'da ki Hayati, Hazirlayan: Niyazi Ahmed Banoglu,
c.2, s. 387, Istanbul, 1973)

  Cemal Granda daha sonra Ataturk'un ismini 'Celebi' sekline cevirdigini
ve o andan itibaren bir daha ismi uzerinde durulmadigini anlatiyor.

                          KAKA-MAL
                          ^^^^^^^^

  Dr. Riza Nur, 'Hayat ve Hatiratim,' Altindag Yayinevi, Beyazid-
  Beyazsaray, Zemin Kat Nu: 39, Istanbul (1967). Nasiri: Heidi Schmit,
  4100 Duisburg 11, Deutschland.

  <<Butun bunlarin en muhimi, onun adinin bile arapca Kemal olmayip,
  turkce (Kammal) olmasidir. Buyuk dil ve dudak alimi olan anasi daha
  altmis yil evvel bunu bilmis, ogluna Turkce bu adi koymustur.

  Yazik bunu simdiye kadar hic kimse bilememisti. Butun Dunya sersemdir.

  Ataturk bunu bir sene evvel Dunya'ya bildirdi. 'Kamal', 'Kama' ile 'al'
  kelimesinden murekkeptir. Kamayi al demektir. Bundan dolayidir ki,
  tabiye manasina kullanilmistir. Ama bu manasi eskiden yoktu. Yeni peyda
  etmistir. Sunu da bilmek lazimdir ki, mal arapca mal gibi cekiktir.
  Okurken uzatmali. Cunku en eski Turkcede boyledir. Bu sebeptendir ki,
  bazi Avrupa alimleri, bunu 'Ka' ile arapca 'Mal'dan murekkep zannedip,
  'Ne mal?' manasina geldigini soylemislerdir. Alman alimleri de 'Ka' ile
  turkce 'Mal' kelimelerinden murekkep oldugunu kabul ediyorlar. 'Ka'nin
  esasen turkce 'Kaka' kelimesi oldugunu, lakin 'Kakafoni' hasil
  oldugundan bir 'Ka'si atilip, yalniz 'Ka' kaldigini soylerler. Kakanin
  cocuk dilinde ne demek oldugu malumdur. Su halde <<Kaka mal>> demek olur.

  Daha boyle cok seyler var, ama, hakikati kamilen gostermek icin cok
  akilli alim olmali. Benim aklim bu kadarina eriyor. Erdigi kadar
  dogruyu gostermeye calistim. Vazifemi yaptim. Itiraz eden edepsizlere
  haddini bildirdim.

  Iste Tanri Turk babamizin ilminin numuneleri. Politika, diplomatlik,
  devlet idaresi, askerlik gibi isleri de aynen boyle yuksektir. Iyi ki,
  butun aleme bu numuneleri verdi. Bununla cihana askerlik, politika,
  idare, sosyal ve emsali islerinde de saglam hukumler vermek icin
  numuneler, ornekler, modeller, deliller vermistir. Iste bu sayede
  Tanrimizin hakiki degeri, derecesi bilinmis, herkes Turklerin cani,
  mali, namusu elinde olan, bunlari istedigi gibi kullanan ve sarf ve
  harceden Turkiye Tanrisi bu imis diye parmak isirmis ve sersemlemislerdir.>>
  (Dr. Riza Nur, 'Ziya Pasa'nin Ikinci Zafernamesi,' Roma (1935).)

Nejat