From: mustafa@seas.smu.edu (Mustafa Kocaturk)
Subject: Re: Uzun Haberler...
Summary: Turkish alphabet translation problems on Usenet
Keywords: scanner software standard ASCII character translation Usenet
Organization: SMU - School of Engineering & Applied Science - Dallas
Date: Tue, 12 Jan 1993 21:25:08 GMT

In article <9301121604.AA16477@deepthought.cs.utexas.edu> Turkish Cultural Program List <TRKNWS-L%USCVM.BitNet@pucc.PRINCETON.EDU> writes:
>Canlar erken secim icin
>,              ,
>
>cal
>yor
>
>
>Partilerin parcalanmas
>ndan do'an yeni
>olusumlar T rkiye'yi erken secim
>  ,                      ,
>sartlar
>na do'ru s r kl yor.
>     ARTIK YEN  OLU UMLARIN ZAMANI VE YEN
>olu umlar, par alanmalardan do'acak.  nce SHP par alan-
>d

[Buralari silinerek uzun metin kisaltildi.]

>n mimarisi hakk
>nda yapt
>'
>
>a
>klamalar
> dinledikten sonra, Eskihisar'
>n sakin bir k r-
>fezinde kurulmu  olan Atabay Tesisleri'nde yemek yenildi
>ve sonra toplu olarak  stanbul Arkeoloji M zesi'ne d n ld
>ve m ze g revlile^nin verdi'i bilgilerle gezi sona erdi.
>
>To:  TRKNWS-L@USCVM

     Merhaba,

     Haberi   gonderen  arkadasa  tesekkur  ederim.   Teknik
olarak mesajin neden bu denli okunamaz hale geldigini ve  bu
sorunun nasil cozulebilecegi hakkinda yazacagim.

     Bilgisayarlarin  her  zaman isleri kolaylastirmadiginin
tipik orneklerinden biri olmus bu elektronik mesaj.

     Haberlerin eskime  gibi  bir  ozelligi  oldugundan,  bu
cabanin  bosa  gidebilecegine uzuluyorum. Gelecekteki benzer
cabalarin   ayni   akibete   ugramasini   onleme   dilegiyle
yaziyorum.

     Kullanilan    karakter    tanima/donusturme    programi
"standard ASCII"nin disinda  karakterler urettigi,  "e-mail"
ve  Usenet  ortamlari  ise   "standard ASCII"nin   disindaki
karakterleri   tasiyamadigi,    tasiyabilse    bile    benim
kullandigim    terminal    (ANSI)    bu   tur   karakterleri
gosteremedigi icin,  bu  mesaj  bana  geldiginde  bir  haber
metninden cok bir bulmacayi andiriyordu.

     Noktasiz  i,  satir basi  karakterine (carriage return)
donusurken, noktali o, noktali u, noktali I gibi karakterler
de ara (space) karakteri olarak gorunuyor.  Yumusak g  kesme
isaretine (')  donusmus,  ancak  karakterlerin  silinmesiyle
karsilastirildiginda bu hosgorulebilir.

     Tahminim  oyle  ki  bunlar  baslangicta  IBM  PC Turkce
kodlari  imis  ve   esdeger   "standard   ASCII"   kodlarina
donusturulmeden kendilerini "e-mail" ortaminda bulmuslar.

     Hele bu donusturme eksikligi varken, cengelli (cedilla)
c ve s'lerin cengellerini yeni bir  satir  acip  virgullerle
belirtmek  "kel  basa  simsir  tarak  ornegi"  bir  uygulama
gorunumunde.  Tabii  bu  sozlerim  bu  isi  yapan  programin
yazari/kurucusuna:  Program Turkce bilmiyor.  Bu probleme ev
yapimi bir cozum onerecegim.

     Bunlari kinamak icin degil, isinize  yarayabilecek  bir
oneride  bulunmak icin soyluyorum.  Gonderdiginiz haberlerin
yasantimda  her  zaman   onemli   bir   yeri   var.    Diger
bolgelerdeki   Usenet   okuyucularinin   da   ayni   durumda
olduklarini tahmin ediyorum.

     Iste onerim: Bu tur taranmis haber metinlerini "e-mail"
ortamina  atmadan  once  bir  "standard  ASCII"  suzgecinden
gecirerek,  "extended-ASCII"  Turkce   karakterleri   benzer
"standard   ASCII"   karakterlere   donusturmeli.    Boylece
mukemmel olmasa  da,  anlasilabilirligi  yuzde doksanin uze-
rinde olan, hizli okunabilen bir metin okuyucuya ulasabilir.
Tarayici yaziliminin bu karakter  suzme/donusturme  islemini
yapma  yeteneginin  olmayacagina  inanasim  gelmiyor.   Sozu
edilen yetenek olmasa  bile,  ornegin,  UNIX  "tr"  komutuna
benzer bir standart sistem komutu kullanilabilir.  Boyle bir
komut yoksa C, PASCAL, BASIC  gibi  bir  dilde  yazilabilir.
Ornegin,    BASIC,   IBM   PC   uyumlular   dahil,   kisisel
mikrobilgisayarlarin  isletim  sistemlerinin  icerdigi   bir
(gozden dusmus de olsa) beylik programlama dilidir.

     "Uzaktan   ahkam  kesmek  kolay"  derseniz  haklisiniz.
Sadece nacizane bir  oneride  bulunmak  istedim.   Problemin
cozumunde  yardimci olmak isterim.  Usenet'in veya Bitnet'in
mesaj  protokollerini   degistiremeyecegimize   (:-)   gore,
mesajin  baslangic  noktasinda filtreleme gerekli.  Yardimci
olabilmem icin bu baslangic noktasinda  kullanilan  tarayici
yazilimi, veri iletisim yazilimi ve isletim sistemi hakkinda
varsayimlardan ote tariflere ihtiyacim var.

     Cogu kez,  aranan  cozum  menu  seceneklerinin  birinde
cikar.  Orada cikmazsa, dokumanlar karistirilirken, sistemin
verdigi olanaklarla tamamlanan bir cozum bulunur.  Tam cozum
bulunmasa  bile,  yakin  cozumler  bulunur;  cozume ne kadar
yakin/uzak olundugu,   ulasmak icin  nelere   gerek   oldugu
anlasilir.

     Islerinizde kolayliklar ve basarilar dilerim.

		      Mustafa Kocaturk

                      12 Ocak 1993
-- 
Mustafa Kocaturk   mustafa@seas.smu.edu  EE Dept., Room 305A, Caruth Bldg.
Home: 214-706-5954  Office: 214-768-1475  SMU Box 753190, Dallas, TX 75275