From: s1137020@giaec.cc.monash.edu.au (Mariusz Prokopczyk)
Subject: Re: Komuna
Organization: Monash University College Gippsland, Churchill, 3842, Australia
Date: Wed, 22 Jul 1992 19:32:29 GMT

In article <-hdm32p@lynx.unm.edu> osinski@chtm.eece.unm.edu (Marek Osinski) writes:
>
>Czy rzeczywiscie uwazacie, ze nie ma problemu, i gruba kreska wszystko
>zalatwila? Czy rzeczywiscie nie maja racji ci, ktorzy wskazuja na
>to, iz byla nomenklatura bogaci sie, gdy jednoczesnie spoleczenstwo
>ubozeje? Czy paranoja byly doniesienia Michala Falzmanna o aferze FOZZ
>(a przeciez nikt go nie chcial na poczatku sluchac)? Czy nie okazalo
>sie, ze polsko-rosyjsko-amerykanska "spolka", ktora chciala przejac
>czesc sowieckiej bazy w Chojnie, miala bylego wicepremiera
>Szalajde w zarzadzie? Takich przykladow jest wiele, a o ilu jeszcze
>nie wiemy? Czy jest w porzadku, ze ci, ktorzy powinni odpowiadac za
>doprowadzenie Polski do ruiny (46 mld $ dlugu) nie tylko sa bezkarni,
>lecz nadal sa w uprzywilejowanej pozycji?
>
>Poddaje to pod rozwage Krzysztofowi i wielu innym, ktorzy z taka pasja
>atakuja Jacka Tuszynskiego. Prawda, Jackowi brak rozeznania w sprawach
>polskich jakie wy posiadacie, jako ze urodzil sie w Stanach i tu sie
>uczyl polskiego. Stad wiele uogolnien w jego sadach, wiele pochopnych
>oskarzen. Niemniej jednak, sprawa nie jest prosta. Chetnie uslysze,
>co proponujecie. Czy tzw. dekomunizacja powinna miec miejsce? Jesli
>tak, to w jaki sposob powinna byc przeprowadzona? Jesli nie, to jak
>to uzasadniacie?
>
>Marek Osinski

Pozwol ze wyraze pare slow mojej krytyki odnosnie wyrazonych przez
ciebie opinii a pozniej takze swoj wlasny punkt widzenia.

Przede wszystkim wydaje mi sie iz mieszasz niepotrzebnie dwa
odzielnne tematy. Reakcje czytelnikow na zachowanie J.T., ktorego
nie bardzo wiem dlaczego usilujesz bronic, z czescia opini wyrazona
przez tegoz czlowieka. Pan J.T. w moich oczach niestety nie zasluguje
na najmniejsze uznanie wykazujac nie tylko brak poszanowania dla
drugiego czlowieka, ale takze zupelny brak logiki i argumentacji
w wyrazanych przez siebie pogladach. Pan J.T. raz wyzywa, innym
razem niemalze wyciska litosc z czytelnika, jednak w zadnym
z artykulow w tej swojej tworczosci nie potrafil uzasadnic
chocby w powierzchowny sposob wartosci w swoim mysleniu.
Przyczyna jest raczej prozaiczna - tych wartosci po prostu niewiele
tam jest. Nie znaczy to jednak ze poszczegolne elementy jego
niespojnego myslenia nie sa przedmiotem troski czy rozwazan dla
innych czytenikow. Wyglada mi na to ze te wlasnie wartosci wylowiles
i przedstawiasz jako obrone dla powyzszego pana.

Dla przykladu wezmy sam fakt nienawisci do komunizmu. Wszyscy
nienawidza komunistyczne pijawki ktore przez wiele lat ssaly i
blokowaly rozwoj naszego kraju. Jezeli jednak zapytac o bardziej
konkretne rozwiazania odnosnie jak postepowac z przeszloscia
to opinie moga juz sie znacznie roznic. Do tego jednak wroce
pozniej.

W innych sytuacjach mysle ze masz wiele trafnych spostrzezen, ale
poniewaz nie wypowiadasz sie wiele na ich temat wiec ponizej moj
komentarz. W powyzszym artykule piszesz m.in:
>Czy rzeczywiscie nie maja racji ci, ktorzy wskazuja na
>to, iz byla nomenklatura bogaci sie, gdy jednoczesnie spoleczenstwo
>ubozeje?

Czy zauwazyles ze identyczne zjawisko odbywa sie na zachodzie?
Przestrzen miedzy biednymi i bogatymi sie powieksza. Czy jest
to dobry sposob aby odsunac ich od wladzy czy zabrac dobra?
I czy w koncu nie przypominalo by to tego starego komunistycznego
podejscia?
Mysle ze lepszym wyjsciem byloby wprowadzenie takiego systemu
prawnego ktory okreslaby legalne limity prowadzenia pewnych
dzialan i zabranialby tym ludziom pod grozba konkretnych kar
wykorzystywania swoich stanowisk do machinacji na szkode
spoleczenstwa. Nie wiem jak w Stanach ale w Australii wystarczy
ze firma pana posla X dostanie jakies zlecenie rzadowe na $5 to
facet z reguly musi sie pozegnac parlamentem. Oczywiscie nie
sadzmy ze tu sa sami uczciwi. Po prostu wiedza co sie oplaca.
Patrzac na sprawy tutejsze nie wierze abysmy nie mieli w Polsce
dobrych prawnikow. Poniewaz jednak ciagle mam sygnaly ze
w Polsce ludzie najbardziej sie skarza na balagan i bezprawie
mysle ze wielu elementom tak w sejmie jak i w partiach zalezy
na jak najdluzszym utrzymywaniu takiego stanu. Mysle ze baczne
obserwowanie zachowan naszych poslow bedzie najlepszym lekarstwem
na doprowadzenie do trzezwosci co niektorych partii i politykow
przy nastepnych wyborach, jezeli nie potrafia one czy oni patrzec
w przyszlosc. Zobaczymy tez co na to poradzi nasza nowa pani
premier, bo na prezydenta osobiscie juz przestalem liczyc.
Teraz najlepiej lubie go sluchajacego innych. Przykre ze czlowiek
dla ktorego kiedys miale wiele szacunku (i nie tylko ja) zapomnial
sie zupelnie kim jest i co powinien reprezentowac.

>Czy jest w porzadku, ze ci, ktorzy powinni odpowiadac za
>doprowadzenie Polski do ruiny (46 mld $ dlugu) nie tylko sa bezkarni,
>lecz nadal sa w uprzywilejowanej pozycji?

Czy ktos w Stanach probuje pociagnac Regana czy partie republikanska
do odpowiedzialnosci za doprowadzenie do wybuchu deficytu handlowego
przekraczajacego wszystkie wytyczane czy przewidywane limity?
(wowczas chyba ponad 200 mld dol.) Jaka powinna byc kara za to?
Kto by mial o tym decydowac? Czyz nie byloby to bardziej na zasadzie
"teraz badz nam krolem, a jutro ... cie zetniemy"? Czyz to nie ten
ktory ustanawia krola jest odpowiedzialny? Czyzby wiec postawic
wszystkich partyjnych przed sadem? No dobrze, a co np. z takim panem
Urbanem? Czerwony lis nr.1. Pierwszy do oglupiania spoleczenstwa
(tylko giwere i w ta kite ...). A jak na Regana glosowalo 28%
spoleczenstwa to tez ja oskarzyc? Gdzie granica i gdzie roznica?
Zbyt duzo pytan bez odpowiedzi.

Pozwol wiec ze teraz przedstawie pare moich wlasnych spojrzen.
Osobiscie jeszcze w zyciu nie spotkalem osoby ktora powiedzialaby
ze kocha komunizm. Nawet ci najbardziej "wybijajacy sie komunisci"
nabijali sie z tego systemu ktory sluzyl im do robienia kariery i
pieniedzy. Jezeli ktos mysli ze ci ludzie roznili sie czy roznia
w swojej postawie od zachodniego kapitalisty ta popelniaja wielki
blad. Natura ludzi tego pokroju jest taka sama niezaleznie w jakim
systemie sie ich spotka. Co ciekawsze, probujac ich tepic, tepimy
najbardziej przedsiebiorcza i zaradna grupe spoleczenstwa. Grupe
przyszlych kapitalistow i przedsiebiorcow. To moze brzmic jak
paradoks, ale to oni wlasnie umieli najlepiej przystosowac sie
do stworzonych przez system komunistyczny warunkow. To oni sa tymi
ludzmi ktorzy umieja zwalczyc wszystkie "przeciwnosci losu" na drodze
do osiagniecia celu. Brzmi dumnie? Nieco mniej jezeli dodam ze to
oni najczesciej sa tymi ludzmi bez skrupulow ktorzy umieja
bezpardonowo rozprawic sie ze swoimi przeciwnikami czy przeszkodami
ktore stana im na drodze do kariery czy celu ktory pragna osiagnac.
To sposrod nich, gdyby im pozwolic, bylby zdolny narodzic sie
nastepny Napoleon, Hitler, Stalin czy inny despota. Czy na zchodzie
ktos ich probuje tepic? Prawdopodobnie szybko by go okrzyknieto
komunista. Istniejacy tu system nie pozwala takiemu na zagarniecie
wladzy. Reguly gry sa po prostu inne.

Problem nie lezy zatem w charakterze czlowieka.
Nie mozemy rownac dyrektora zakladow starajacego sie zapewnic
swojemu zakladowi rozkwit a zatrudnionym ludziom jak najlepsze
warunki, od zwyklej wszy partyjnej gotowej lizac kazdemu pajacowi
partyjnemu tylek i niszczyc ludzi w imie poslugi dla nich, za cene
utrzymania danego mu stolka. Radze zauwazyc iz ten pierwszy
bedzie widziany przez wielu jako aktywista komunistyczny, ten drugi
najczesciej jako biedny sredniaczek ktory musial nalezec do partii
bo mu tak kazano. Oczywiscie role mozemy odwrocic. Ba, mozemy stworzyc
tysiace innych wersji. Malo tego! Kazda wersje moznaby interpretowac
na wiele roznych sposobow. Jezeli o obecnej pani premier powiemy ze
byla dzialaczka bylego komunistycznego SD to mozna by miec duze
watpliwosci odnosnie jej postawy politycznej. Jezeli dodamy do tego
ze za swoje "wyskoki" w sejmie zostala zawieszona w swoich prawach
czlonkowskich to juz moze sugerowac ze byla watpliwa zwolenniczka
dyktatury komunistycznej. Jezeli jeszcze wglebimy sie w jej postawe
w sejmie gdzie byla przeciwna ustawie o stanie wojennym i o
zdelegalizowaniu Solidarnosci to trzeba przyznac ze swoja rola wiecej
przyczynila sie do rozpadu dyktatury komunistow niz niejeden klnacy
przed ekranem telewizora "prawdziwy" antykomunista. Mozna by wiec watpic
czy dawna przynaleznosc do partii wiazala sie zawsze z przekonaniami
o slusznosci takiego systemu. Czy czasem nie byla czesto srodkiem
umozliwiajacym spelnienie swoich ambicji. Oczywiscie ambicje moga
byc rozne, ale tez moga byc i te dobre, z dobrych pobudek, chocby jak
wspomniany powyzej dyrektor. No i wkoncu nalezaloby sie zastanowic,
czy rowniez nie dzieki wlasnie takim zachowujacym zdrowy rozsadek
ludziom, dyktatura partii sie zalamala, bo oni sami na skutek
presji stworzonych przez postepowe elementy spoleczne i samo
spoleczenstwo (ale rowniez i tych wewnatrz partii), skapitulowali
i to bezkrwawo, co jest napewno osiagnieciem bez precedensu.
Oczywiscie widze juz bylych komunistow w kolejce po order
"Zasluzony w walce z komunizmem". Nie o to jednak chodzi.
Powyzszymi przykladami chcialem wykazac jak trudno nawet w idealnych
warunkach byloby podjac decyzje odnosnie w jaki sposob wymierzac
sprawiedliwosc. Kogo karac? Kto byl winny? Kogo odsunac od wladzy?
Komu zabrac prawo do prowadzenia przedsiebiorstw? Czy wreszcie komu
zabrac majtek i posiadlosci? Kto mialby rzekome sledztwo przeprowadzac?
Kto bylby sedzia czy lawnikami? Jak to wszystko selekcjonowac?
A bylo tych czerwonych kolo miliona, co? Trzeba by chyba jakis
oddzial nieprzekupnych aniolow sciagnac z nieba!

Wystarczy kilka minut zastanowienia aby stwierdzic nierealnosc takiego
podejscia. Poczucie krzywdy przynajmneij przez czesc spoleczenstwa
nie moze byc powodem do sankcjonowania nastepnych krzywd. A o takie
byloby bardzo latwo we wspomnianych warunkach. Czy na zachodzie te
tzw. warsty mniej uprzywilejowane (ladnie to nazywaja) mimo poczucia
krzywdy moga byc podstawa do usuwania kogos od wladzy? (Jezeli juz
to co najwyzej wlasnie tych domagajacych sie sprawiedliwosci spolecznej.
Ale to juz zupelnie inna sprawa.) Jak do tej pory nikt nie wymyslil
idealnego systemu panstwa. Byc moze, ze to wlasnie z powodow ulomnosci
charakteru czlowieka, takiego systemu nie da sie osiagnac. Byc moze
tajemnica lezy gdzies indziej.

Pozostaje zatem jeszcze jedno pytanie. Czy nalezy zrezygnowac
z jakichkolwiek prob rozliczania sie z przeszloscia? Mimo powyzszych
przekonan moim zdaniem napewno nie! Wszystkich tych ktorzy lamali
prawo nalezalo by bezwzglednie scigac. Niewatpliwie potrzebne jest
do tego uruchomienie dodatkowych organow wymiaru sprawiedliwosci,
srodkow dla zapewnienia pomocy prawnej dla ofiar czy swiadkow,
no i oczywiscie oskarzonych. W tak trudnej sytuacji gospodarczej
napewno nie jest to latwa sprawa. Miejmy jednak nadzieje ze ktos
w koncu to zrobi zanim spoleczenstwo calkowicie utraci wiare
w jakakolwiek sprawiedliwosc spoleczna, bo wowczas o rozklad i
anarchie nie jest trudno.

Zauwazmy jednak ze sam fakt przynaleznosci do parti nie moze byc
uznany za popelnienie przestepstwa (a w demokratycznym systemie
nie powinien byc nigdy) nalezaloby zatem uwazac abysmy w tym nowym
systemie sami nie zapedzili sie w pulapke i nie storzyli aparatu
sluzacego do rozprawiania sie z przeciwnikami tak samo niebezpiecznego
jak to mialo miejsce szczegolnie w pierwszych latach istnienia
komunizmu. Pociaganie ludzi do odpowiedzialnosci za cos co nigdy nie
bylo przestepstwem jest co tu duzo gadac nastepnym lamaniem prawa.

Mariusz

Newsgroups: soc.culture.portuguese