From: ignaz@astro.uu.se (de Yeti)
Newsgroups: soc.culture.netherlands
Subject: Re: Opeenvolgende medeklinkers
Date: 18 Aug 92 08:05:36 GMT
Reply-To: ignaz@astro.uu.se
Organization: UDAC, Uppsala, Sweden

In article <ERIC.92Aug18141237@matisse.ling.flab.fujitsu.co.jp>, eric@flab.fujitsu.co.jp (eric) writes:
->In article <1992Aug17.144419.22403@corax.udac.uu.se>,
->ignaz@chiron.astro.uu.se (Ignaz Wanders) writes:
->
->> In article <14037@chorus.fr>, mm@cloche.chorus.fr (Marc Maathuis) writes:
->>
->> ->A propos, in het Nederlands heeft het woord 'angstschreeuw' acht
->> ->opeenvolgende medeklinkers. Wie breekt het record?
->
->> Het record had ik al gebroken met 'slechtstschrijvend' maar misschien is
->> dat nog niet over de hele wereld doorgekomen. Natuurlijk bestaan ook
->> zachtstschreeuwend, zachtstschreidend en waarschijnlijk nog wel enkele
->> andere. Negen medeklinkers dus. 
->
->> Overigens krijg ik wel eens van mensen te horen dat ze 'slechtstschrijvend'
->> geen goed nederlands woord vinden. Vaak zijn dit mensen die zelf met
->> angstschreeuw lopen te leuren en het jammer vinden dat het record verbeterd
->> wordt. Maar slechtschrijvend is goed nederlands, evenals slechterschrijvend
->> en dus ook slechtstschrijvend. Denk maar aan het door een ieder goedgekeurde
->> trio hardlopen, harderlopend, hardstlopend.
->
->OK, laat ik dan eens beginnen met een disclaimer. Ik word (liet ik
->toch bijna een t staan :-) niet betaald door de actiegroep "Eeuwig
->Angstschreeuw", heb geen affaire met de voorzitster van genoemde
->actiegroep en ook anderszins geen belangen in deze zaak. Duidelijk?
->
->Desalniettemin... geloof ik niet dat "slechtstschrijvend" (jezus da's
->moeilijk tikken) correct Nederlands is, evenmin als "harderlopend",
->"hardstlopend" en wat je verder al niet meer kan verzinnen. Ook
->"slechtschrijvend" kan bij mij trouwens niet door de beugel: al deze
->woorden moeten volgens mij los geschreven worden, dus "dit is de
->slechtst schrijvende pen die ik ooit in mijn vingers heb gehad",
->enzovoorts. Het is volgens mij niet zo dat je zomaar willekeurig
->adjectiva en verba aan elkaar mag plakken: "hardlopen" is
->gesanctioneerd, "zachtlopen", "snellopen" en "rustiglopen" zijn dat
->niet en "hardgaan" en "hardschreeuwen" ook niet. Je moet ook rekenen
->dat "hardlopen" niet hetzelfde is als "hard lopen", al is in dit
->bijzondere geval het verschil nogal subtiel. Of iedereen het hier mee
->eens is valt nog te bezien, maar voor mij is een "hardloper" een
->atleet en niet iemand die zich haast om de trein te halen. Je hebt dus
->volgens mij wel degelijk verschil tussen mensen die "hardlopen" en
->mensen die "hard lopen".
->
->En nou jij weer en dan ik, zoals mijn moeder altijd zegt ^_^

Nou vooruit dan, maar misschien moet dit 'priv\'e' uitgevochten worden.
De volgende beurt is voor iemands anders. Misschien dat neerlandici zich
hier ook mee kunnen bemoeien :-)

In het moderne Nederlands worden maar al te veel woorden los geschreven
die eigenlijk aan elkaar moeten, waarschijnlijk door angelsaksische
invloeden. Het aan elkaar schrijven van woorden maakt het Nederlands nou
juist zo geschikt om lange woorden te maken, lettergreepstapels te
bouwen (Al eens in de Lekkerkerkerkerkerkerkerker geweest?) etc. Zo
kun je prachtige samengestelde woorden vormen, zoals angstschreeuw, die
niet in het woordenboek staan, maar toch niet als fout aangezien kunnen
worden omdat ze geheel volgens de regels van het Nederlands gevormd zijn
en als zodanig een 'zinnige' betekenis bezitten.
Wanneer het Van Dale alle samengestelde woorden mee zou moeten nemen wordt
't wel heel dik. De meestvoorkomende samengestelde woorden staan wel in
het woordenboek, vaak als leidraad te gebruiken voor hoe andere woorden
met dezelfde stam vervoegd dienen te worden.
Ditzelfde gaat op voor het aan elkaar plakken van bijvoegelijke naamwoorden
en deelwoorden. Let op, deelwoorden en niet werkwoorden zoals ik eerder
deed suggereren. Mij lijkt een werkwoord als zachtschreeuwen ook niet zo
goed, maar wel het deelwoord zachtschreeuwend. In het Engels wordt in
dit soort gevallen een verbindingsstreepje gezet maar in het Nederlands
lekker aan elkaar geplakt. Dat veel mensen dit laatste niet meer doen is
slechts betreurenswaardig te noemen.

Om terug te komen op de voorbeelden. Ik geef toe dat er een nuanceverschil
(\'e\'en woord) is tussen hard lopen en hardlopen, maar dit geldt niet voor
het deelwoord hardlopend. Het is toch heel gewoon om te zeggen 
"De hardlopende snelwandelaars werden uit de wedstrijd gehaald"? Maar
eveneens is heel gewoon "De harderlopende tienkilometerlopers konden
gewoon doorkachelen" en dus ook "De hardstlopende sprinter won de wedstrijd".
Niets mee mis toch? Nou, dan kan dat dus ook met slechtschrijvend. Het
feit dat dat woord niet veel voorkomt in het dagelijkse leven is een heel
andere zaak. (Gedurfdschrijvend is er ook weer een)

Een ander voorbeeld van aan elkaar geschreven bijvoegelijke naamwoorden
(een deelwoord is tenslotte net zoiets als een b.n.) is blauwgeel, of
grijsgroen. "Het groengele ballenetertje verstoorde de voetbalwedstrijd"
schrijf je, en niet "Het groen gele ballenetertje...". De combinatie van een
bijwoord en een bijvoegelijk naamwoord wordt wel los geschreven: "De erg
hete dag begon..."

En wat betreft het ergens hierboven vermelde woord meestvoorkomende?
Goed toch?

Overtuigd?
Indien niet dan hou je 't maar op acht, maar vergeet dan het woord
herfstschraalte niet, of is dat ook niet goed? 
Iemand met tien?

Wat is de langste medeklinkerstapel in het Japans? (2? 3?)

->
->Groetjes,
->-
->--
->---------------------------------------------------------------------
->Eric M. Visser                         email: eric@flab.fujitsu.co.jp
->Fujitsu Laboratories Ltd.              phone: 044 - 754 - 2671
->Kawasaki, Japan                        fax  : 044 - 754 - 2570

Ook groetjes,

de Yeti

-- 
Ignaz Wanders                 * Tel: +46-18-515208, FAX: +46-18-527583
          * Astronomiska observatoriet, Box 515, 75120 Uppsala, Sweden
            * Ignaz@astro.uu.se (Internet); 21619::laban::ignaz (SPAN)

   "Sometimes I think the surest sign that intelligent life exists 
elsewhere in the Universe is that none of it has tried to contact us"
                                            --- Calvin ---