From: qpnguyen@bnr.ca (Phuong Nguyen)
Subject: [SOC] Vang vang tro+`i va`o xua^n (10)
Keywords: a
Reply-To: 551632%uottawa@acadvm1.uottawa.ca 
Organization: It just myself
Date: Fri, 06 Nov 92 17:01:28 GMT

(Vang vang tro+`i va`o xua^n cu?a Vu+o+ng Hu+~u Bo^.t)

KI'NH GIA?N
-----------

   To^i tin ca'c thi si~ . Mo^.t thi si~ 40 tuo^?i, -du+o+.c nuo^i du+o+~ng
suo^'t -do+`i trong chu? nghi~a duy va^.t, ma` no'i ra(`ng pha?i quay
ve^` da^n to^.c, ve^` "ma.ch ta^m linh trong sa.ch vo^ nga^`n" thi` to^i
tin ra(`ng ma.ch ta^m linh cu?a da^n to^.c co`n, kho^ng -du+'t -doa.n,
kho^ng co' o^ng Lenin, o^ng Marx na`o la`m hu+ -du+o+.c.
   Chu'ng ta se~ xa^y du+.ng la.i -da^'t nu+o+'c, tu+` lo`ng ngu+o+`i .
Che^' -do^. da^n chu? du+.a tre^n tha'i -do^. mo+'i trong ca'ch -do^'i
xu+? vo+'i nhau . Kinh te^' va` cha'nh tri. kho^ng -du? . Gia? su+? chu'ng
ta co' mo^.t loa.t nhu+~ng hie^'n pha'p, lua^.t le^. mo+'i, va(n minh,
tie^'n bo^., co' -du? ca'c thu+' nha^n quye^`n, da^n quye^`n. Gia? su+?
khung ca?nh pha'p ly' -do' lo^i cuo^'n, va^.n -do^.ng -du+o+.c tie^`n
vo^'n -da^`u tu+ kha('p the^' gio+'i -do^? va`o, trong -do' co' -da^`u
tu+ va`o gia'o du.c, hua^'n luye^.n ky~ na(ng mo+'i, ca'ch la`m vie^.c
mo+'i . Va^~n chu+a -du? . Ta^'t ca? chu'ng ta ca^`n pha?i ho.c ca'c
tho'i quen -do^'i xu+? vo+'i nhau trong mo^.t che^' -do^. da^n chu? -da
nguye^n. Ca'i ca^y co^? thu. mu.c na't chi? ca^`n gio' tho^?i ma.nh la`
-do^? . Nhu+ng tro^`ng ca^y mo+'i pha?i ma^'t mu+o+`i na(m, hai mu+o+i
na(m. -Do+`i mo^.t ngu+o+`i nga('n ngu?i . Nhu+ng -do+`i mo^.t da^n to^.c
ra^'t da`i . Chu'ng ta sa(~n sa`ng -de^? mo^.t the^' he^. na`y ta^.p
tho'i quen so^'ng da^n chu?; lu'c ta^.p xong vu+`a va(.n chu'ng ta bu+o+'c
va`o the^' ky? 21. Ca'c em be' 15 lu'c -do' -da~ 25, va`o -do+`i ro^`i .
   Ta^.p tho'i quen tu+. mi`nh chi.u tra'ch nhie^.m, tu+. mi`nh quye^'t
-di.nh. Kho^ng co' ai la` cha chu' da('t tay -di . Co' lo^~i la^`m
kho^ng -do^? cho ai ca?, ngu+o+`i -di tru+o+'c, hay ngu+o+`i o+? tre^n,
o+? ngoa`i .
   Coi ngu+o+`i kha'c co' gia' tri. ngang vo+'i mi`nh. Da^n chu? co^ng
nha^.n quye^`n cu?a mo.i ngu+o+`i, ke^? ca? quye^`n sai la^`m. Ngay ca?
khi -da so^' co' tu+. do ba^`u cho mi`nh ca'nh phu?, -da so^' cu~ng co'
the^? la^`m. Mo^.t nha` bi`nh lua^.n My~ vie^'t ra(`ng da^n My~ co' mo^.t
quye^`n hie^'n -di.nh la` quye^`n sai la^`m (the constitutional right to
be wrong). So^'ng da^n chu? nghi~a la` to^i co' the^? le^~ phe'p no'i vo+'i
anh ra(`ng tuy anh tha('ng cu+? song chu? tru+o+ng cu?a anh va^~n sai
la^`m. Nhu+ng vi` to^i va` anh co' gia' tri. ngang nhau, ta^'t ca? -do^`ng
ba`o cu`ng co' gia' tri. nhu+ anh vo+'i to^i, cho ne^n to^i to^n tro.ng
su+. lu+.a cho.n cu?a -da so^'; to^i hu+'a la` la^`n sau to^i se~ thuye^'t
phu.c ho. mo^.t ca'ch kho^n ngoan ho+n. La^`n na`y ta`i thuye^'t phu.c
cu?a to^i co`n do+? qua' .
   Ki'nh tro.ng ngu+o+`i kha'c, cca? nhu+~ng ngu+o+`i mi`nh cho la` co`n
do^'t, co`n da.i ho+n mi`nh, pha?i ta^.p la.i tho'i quen -do' .
   Nie^`m tin tu+o+?ng ra(`ng mo.i ngu+o+`i, ke^? ca? va` nha^'t la`
nhu+~ng -do^`ng ba`o cu`ng ma'u mu? vo+'i mi`nh ma` chu+a bao gio+` bie^'t
the^' na`o la` so^'ng da^n chu?, ta^'t ca? mo.i ngu+o+`i co' gia' tri.
ngang nhau . -Die^`u -do' vie^'t trong hie^'n pha'p kho^ng -du?, -die^`u
-do' pha?i pha't xua^'t tu+` -da'y lo`ng. Ta^.p tha'i -do^. -do' ca^`n
nhie^`u tho+`i gio+`, ca^`n tu+. qua'n chie^'u .
   Na(m 1990, sau cuo^.c ba^`u cu+? vo`ng -da^`u chu+'c vu. To^?ng tho^'ng
o+? Ba Lan, o^ng cu+.u thu? tu+o+'ng bi. loa.i . Co' ngu+o+`i u?ng ho^.
o^ng ta no'i ra(`ng: Da^n Ba Lan mi`nh co`n ngu qua', chu+a bie^'t su+?
du.ng la' phie^'u da^n chu? . No'i nhu+ va^.y tha^.t la` pha?n da^n chu? .
-Da'ng le~ o^ng cu+.u thu? tu+o+'ng pha?i thu' nha^.n ra(`ng: Da^n chu?
la` mo^.t cuo^.c cho+i mo+'i, to^i chu+a hie^?u ro~ ca'c quy lua^.t cu?a
cuo^.c cho+i na`y, to^i kho^ng bie^'t ca'ch chinh phu.c cu+? tri, ne^n
to^i thua . He.n ky` sau .
   Cu~ng trong tho+`i gian -do', ba` thu? tu+o+'ng Anh ma^'t chu+'c. Ba`
la(?ng la(.ng sa('p va li do.n ra ngoa`i dinh thu? tu+o+'ng. Thay vi`
oa'n tra'ch ra(`ng "-Da?ng cu?a to^i ngu qua', ho. la^.t -do^? to^i" thi`
ba` chi? tho+? than vo+'i mo^.t chu't ha`i hu+o+'c: "La.i ca'i tro` cu~
ta'i die^~n". Tru+o+'c kia chi'nh ba` cu~ng va^.n -do^.ng la^.t -do^?
la~nh tu. -da?ng, y nhu+ va^.y .
   -De^'n bao gio+` chu'ng ta co' the^? coi nhau la` ngang ha`ng ?
Cha('c co`n pha?i nhie^`u na(m. Tro^`ng ca^y ma^'t mu+o+`i na(m, tro^`ng
ngu+o+`i pha?i la^u ho+n. Nhu+~ng ngu+o+`i la`m va(n ho'a kho^ng ba('t
-da^`u tru+o+'c thi` nhu+~ng ngu+o+`i la`m cha'nh tri. chu+a ta^.p
-du+o+.c. Nhu+~ng ngu+o+`i la`m cha'nh tri. chu+a ba('t -da^`u thi`
ca'c -do^`ng ba`o kha'c chu+a tha^'y ta^.p so^'ng da^n chu? vo+'i nhau
pha?i the^' na`o .
   Ngu+o+`i la~nh -da.o o+? mo^.t nu+o+'c da^n chu? tu+. bie^'t mi`nh
kho^ng hoa`n toa`n. -Da?ng mi`nh la^.t -do^? mi`nh, hay da^n bo? phie^'u
la^.t -do^? mi`nh, kho^ng co' nghi~a la` mi`nh tra(m pha^`n sai . Nhu+ng
kho^ng the^? -do^? cho da^n ngu, mi`nh pha?i na('m -da^`u ho., suy nghi~
va` lu+.a cho.n giu'p ho. . Che^' -do^. da^n chu? du+.a tre^n gia? thie^'t
ra(`ng con ngu+o+`i ba^'t toa`n, kho^ng thie^.n, cu~ng kho^ng a'c, co'
ngu, co' kho^n. Nhu+ng va^~n pha?i ki'nh tro.ng ho. . Ki'nh tro.ng ca?
ngu+o+`i -do^'i la^.p vo+'i mi`nh, du` trong bu.ng mi`nh cha('c cha('n
la` ho. sai ! Nie^`m ki'nh tro.ng -do' ra^'t ngay tha^.t, pha?i ba('t
-da^`u tu+` trong -da'y lo`ng mo^~i ngu+o+`i . Cu+ ki'nh nhi ha`nh gia?n:
Cu+ xu+? vo+'i nhau ba(`ng lo`ng ki'nh tro.ng, ha`nh -do^.ng gia?n di.
kho^ng la('t le'o thu? -doa.n (Lua^.n ngu+~), -do' la` ca'ch so^'ng da^n
chu? ma` chu'ng ta pha?i ta^.p.

(co`n tie^'p)               
Newsgroups: soc.culture.vietnamese