From: sandee@Think.COM (Daan Sandee)
Newsgroups: soc.culture.netherlands
Subject: Re: Opeenvolgende medeklinkers
Date: 18 Aug 92 14:15:46 GMT
Organization: TMC
NNTP-Posting-Host: telecaster.think.com

In article <1992Aug18.080536.19078@corax.udac.uu.se>, ignaz@astro.uu.se (de Yeti) writes:
|> Om terug te komen op de voorbeelden. Ik geef toe dat er een nuanceverschil
|> (\'e\'en woord) is tussen hard lopen en hardlopen, maar dit geldt niet voor
|> het deelwoord hardlopend. Het is toch heel gewoon om te zeggen 
|> "De hardlopende snelwandelaars werden uit de wedstrijd gehaald"? Maar
|> eveneens is heel gewoon "De harderlopende tienkilometerlopers konden
|> gewoon doorkachelen" en dus ook "De hardstlopende sprinter won de wedstrijd".
|> Niets mee mis toch? Nou, dan kan dat dus ook met slechtschrijvend. Het
|> feit dat dat woord niet veel voorkomt in het dagelijkse leven is een heel
|> andere zaak. (Gedurfdschrijvend is er ook weer een)

Nou heeft Erik je zo'n duidelijk voorbeeld gegeven en nou laat je duidelijk
zien, dat je het niet begrepen hebt. Er is een essentieel verschil tussen
'hardlopen' (een sport, of hobby, of bezigheid) en 'hard lopen' (dwz, een
nader gekwalificeerde vorm van lopen). In normaal Nederlands is 'lopen'
niet 'hollen' dus ook niet 'hardlopen'. 
Alle snelwandelaars lopen hard. Dat is de bedoeling. Maar als ze 'hardlopen',
dwz zich bezondigen aan een specifieke vorm van voortbeweging waarbij ze
af en toe met beide voeten van de grond komen, worden ze uit de wedstrijd
genomen. 
 "De hard lopende snelwandelaar" is prijzenswaardig. "Lopend" is een
bijvoeglijk gebruikt tegenwoordig deelwoord. 'Hard' is een bijwoord.
 "De hardlopende snelwandelaar" zondigt tegen de regels. "Hardlopend"
is het bijvoeglijk gebruikt tegenwoordig deelwoord van het werkwoord
"hardlopen".
 De vergrotende trap in het eerste geval is de "harder lopende snelwandelaar",
dwz de man die meer kans heeft op een medaille.
 In het tweede geval, een snelwandelaar die de regels overtreedt, kan dit
niet kwalitatief erger ("hardlopender") want of hij overtreedt de regels,
of niet. Het kan wel kwantitatief erger, en een "meer hardlopende"
snelwandelaar heeft dus meer kans op diskwalificatie.

Normaal, in het Nederlands, wordt een bijwoord niet samengevoegd met het
bijbehorende bijvoeglijk naamwoord. Niet in de stellende, niet in de
vergrotende, niet in de overtreffende trap. Er zijn vele ingeburgerde
combinaties waartbij dat wel gebeurt : als de combinatie als geheel ingang
heeft gevonden. In de sport kennen we hardlopen, snelwandelen, verspringen,
hoogspringen - werkwoorden, met daarvan afgeleide tegenwoordig deelwoorden.
Die natuurlijk geen vergrotende trap en zo kennen. Interessanter is een
woord als 'slechthorend' - PC-jargon. Aaneengeschreven, want het is een
technische term. Een gemaakt woord. De vergrotende trap zou dus moeten
zijn, "slechthorender". Maar dat zal niemand zeggen. "Slechter horend"
(de enige juiste spelling), is wel grammatikaal juist, maar betekent net
even iets anders - het wordt niet aangevoeld als de vergrotende trap van
de jargonterm 'slechthorend'.
Veel van die combinaties zijn onder Duitse invloed ontstaan. Lichtgewonden.
Maar als je er iets aan gaat doen, worden het weer twee woorden :
alle andere slachtoffers waren lichter gewond. 
|> 
|> Een ander voorbeeld van aan elkaar geschreven bijvoegelijke naamwoorden
|> (een deelwoord is tenslotte net zoiets als een b.n.) is blauwgeel, of
|> grijsgroen. "Het groengele ballenetertje verstoorde de voetbalwedstrijd"
|> schrijf je, en niet "Het groen gele ballenetertje...". 
 Dat klopt, maar dat doet niet ter zake. We hadden het over bijwoord/bvgl
naamwoord, en de vergrotende trap daarvan.

|> ....De combinatie van een
|> bijwoord en een bijvoegelijk naamwoord wordt wel los geschreven: "De erg
|> hete dag begon..."

Ja, dat zei ik net. Dan zijn we het dus eens.

|> En wat betreft het ergens hierboven vermelde woord meestvoorkomende?
|> Goed toch?

Nee.
|> 
|> Overtuigd?

Nee.

|> Indien niet dan hou je 't maar op acht, maar vergeet dan het woord
|> herfstschraalte niet, of is dat ook niet goed? 

Dat is grammatikaal juist, maar het bestaat niet, dus het is goed Opperlands.
Voorlopig is 'angstschreeuw' dus nog beter.

|> Wat is de langste medeklinkerstapel in het Japans? (2? 3?)

Japans heeft een lettergrepenschrift (mooi lang woord, komt geen bijwoord
aan te pas), dus *geschreven* medeklinkers bestaan niet. Fonetisch heeft
het wel medeklinkers, maar dat is iets anders. 'Angstschreeuw' heeft ook
geen acht medeklinkers achter elkaar, fonetisch gezien. 
|> 
|> de Yeti

Daan Sandee                                           sandee@think.com
Thinking Machines Corporation
Cambridge, Mass 02142                                 (617) 234-5044
Newsgroups: soc.culture.netherlands