From: s0496391@let.rug.nl (M.S.D. Buurke)
Subject: illegalenprobleem
Organization: Faculteit der Letteren, Rijksuniversiteit Groningen, NL
Date: Mon, 16 Nov 1992 10:48:26 GMT

VOOR BELANGSTELLENDEN

Hierbij een artikel uit De Volkskrant van 14 november, van
Jeroen Trommelen, over het hoe en waarom van de illegalen. De
discussie over illegalen was al flink bezig maar is door de
vliegtuigramp in de Bijlmer nog eens extra opgestookt. Daarbij
is het een probleem dat de meeste mensen geen flauw idee
hebben van hoeveel, wie, waar etcetera en daardoor behoorlijke
nonsens verkopen. Daarom extra service van de Internetkrant.

HOE GROOT IS HET PROBLEEM VAN DE ILLEGALEN NU IN WERKELIJK-
HEID?

De plotseling oplaaiende discussie over de illegalen wordt
vertroebeld door veel misverstanden en vooroordelen. Hoe groot
is het probleem in werkelijkheid? Wat weten we eigenlijk van
deze mensen? Een poging een aantal veel gestelde vragen te
beantwoorden.

1. Hoeveel illegalen zijn er in Nederland?
  Schattingen zijn per definitie nattevingerwerk en varieren
van dertigduizend (Raad van Kerken) tot 150 duizend (Kosto).
In juni 1990 schatte de Dienst Inspectie Arbeidsverhoudingen
het aantal op 'tussen de vijftig- en honderdduizend'. Dat was
mede gebaseerd op schattingen van de gemeentelijke vreemdelin-
gendiensten.
  De vreemdelingnedienst in Amsterdam gaat sinds 1989 uit van
twintig- tot veertigduizend illegalen. Die in Den Haag noemt
een getal van 23 duizend. Dit cijfer is niet nieuw. In februa-
ri kwam men met dezelfde schatting naar buiten. De  com-
misssie-Zeevalking, die maart vorig jaar een studie publiceer-
de over vreemdelingentoezicht, heeft alle calculaties met
elkaar vergeleken en hanteert het getal van zeventigduizend.

2. Wie zijn het en waar komen ze vandaan?
  Dezelfde commissie-Zeevalking waarschuwde dat het niet
mogelijk is illegalen als 'groep' te benaderen. Er zijn veel
soorten, van "faux touristes" (bezoekers die zijn gebleven)
tot afgewezen asielzoekers. Binnen die categorie zijn er ook
nog de "gedoogden"; asielzoekers die zijn afgewezen maar
vanwege de omstandigheden in hun land niet worden terugge-
stuurd.
  Volgens onderzoekster dr M. Alberts van het Wetenschappelijk
Onderzoek en Documentatiecentrum (WODC) bestaat de meerderheid
van de illegalen uit EG-burgers zoals Duitsers, Engelsen en
Italianen. Er zijn ook relatief veel oudere Turken en Marokka-
nen die zich illegaal bij hier wonende familie hebben gevoegd.

3. Hoe voorzien zij in hun onbderhoud?
  De meeste illegalen werken. Het gedeelte dat zich in leven
houdt met criminele activiteiten is volgens alle onderzoeken
uiterst gering. Datzelfde geldt voor het beroep dat illegalen
doen op uitkeringen: niet meer dan 0,5 to 1 procent van alle
illegalen.
  Illegalen werken in tweee typen bedrijfstakken: de gespannen
arbeidsmarkt (Westland, prostitutie, horeca, schoonmaakbe-
drijf) en sectoren met een neergaand bedrijfssresultaat (con-
fectie). Volgens de politie in het kassengebied gaat het om
'tussen de vijf- en tienduizend' werknemers. Waaronder velen
met een Sofi-nummer (sociaal-fiscaal nummer), voor wie gewoon
premie wordt afgedragen. Het aantal illegalen in de confectie-
industrie wordt geschat op zes a achtduizend. In de illegale
naai-ateliers werken voornamelijk Turken.

4. Waar wonen ze?
  Voor zover illegalen banen en huizen 'inpikken' van Neder-
landers, betreft het de banen en de huizen die de Nederlanders
zelf liever niet willen. Regelmatig komt de vreemdelingenpoli-
tie in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam op adressen in voor-
oorlogse wijken, waar vijf tot tien volwassen buitenlanders
een etage delen. 
  In Amsterdam is ook de Bijlmer favoriet omdat het een 'geli-
beraliseerd' gebied is waar geen woonvergunning wordt geeist
en al veel buitenlanders wonen. Illegale onderhuur is hier de
regel. Het afgeven van een woonvergunning is overigens niet
gekoppeld aan legaal verblijf.

5. Kan de illegaal worden opgenomen in de administratie zonder
op te vallen of in problemen te komen?
  Ook hierover sprak de commissie-Zeevalking anderhalf jaar
geleden wijze woorden. Het bevolkingsregister registreert
slechts, en controleert dus niet of iemand legaal in het land
is. Een bewuste keuze. Zeevalking: 'Voor bepaalde overheidsta-
ken in het kader van de volksgezondheid, bij rampen of nood-
maatregelen, is deze informatie onontbeerlijk.'
  De commissie vond ook dat illegalen over een Sofi-nummer
moeten kunnen beschikken. Het is immers niet meer dan een
'administratienummer', waar geen rechten aan kunnen worden
ontleend. Het ministerie van Financien heeft anders besloten:
de belastingdienst in de meeste grote steden controleert
tegenwoordig of aanvragers van een Sofi-nummer legaal in
Nederland zijn. 
  Een Nederlands rijbewijs ligt nog wel binnen het bereik van
de illegaal. Als hij in het bevolkingsregister staat inge-
schreven kan het rijbewijs uit het eigen land worden ingeruild
voor het Nederlandse. 
  Begin volgend jaar treedt het landelijk computerbestand in
werking waardoor de gegevens van de verschillende vreemdelin-
gendiensten centraal toegankelijk worden. Dit Vreemdelingen
Administratie Systeem (VAS) wordt gekoppeld aan de bestaande
bevolkingsadministratie, waardoor volgens Justitie kan worden
nagegaan of illegalen rijbewijzen aanvragen, studiefinancie-
ring dan wel huursubsidie aanvragen dan wel een beroep doen op
de bijstand.
 
6. Maken illegalen gebruik van collectieve voorzieningen?
  Volgens CDA-leider Brinkman moeten illegalen worden uitge-
sloten van alle collectieve voorzieningen, de acute gezond-
heidszorg uitgezonderd. Bij die gezondheidszorg is een 'zwaar-
wegend Nederlands belang' aan de orde, vindt ook de commissie-
Zeevalking. Te denken valt aan de preventie van besmettelijke
ziekten en drugsbestrijding.
  Veel illegalen hebben die toegang nu niet. Volgens het
artsencollectief voor illegalen 'De Witte Jas' in Amsterdam,
worden illegalen in het reguliere circuit alleen in grote nood
geholpen. Preventieve gezondheidszorg vindt niet plaats.
  Een onbekend aantal kinderen van illegalen maakt verder
gebruik van openbaar onderwijs. Ze hebben leerplicht, vindt
het ministerie van Onderwijs. Volgens Zeevalking is het ook
verplicht in het kader van het Europees Verdrag inzake de
rechten van de Mens: 'Niemand zal het recht op onderwijs
worden ontzegd.'
  Illegalen hebben volgens alle onderzoekers nauwelijks toe-
gang tot 'inkomensvervangende' collectieve voorzieningen,
zoals uitkeringen en studiefinanciering.

7. Welke problemen veroorzaken illegalen?
  Criminaliteit komt binnen de groep van illegalen relatief
weinig voor, maar waar dat wel het geval is , zijn de proble-
men groter. De politie in Amsterdam kan geen vat krijgen op
een geen vat krijgen op een grote groep jonge Marokkaanse
illegalen uit het criminele circuit, die veel overlast veroor-
zaken. Uitzetting wordt vaak verhinderd door gebrek aan mede-
werking van de Marokkaanse autoriteiten. 
  Andere knelpunten liggen op het gebied van rechtsbescher-
ming, gezondheid en welzijn van de illegaal zelf, meent de
commissie-Zeevalking. De vreemdeling is weliswaar relatief
tevreden over ziijn illegale bestaan, maar leeft 'weinig
comfortabel' aan de onderkant van de samenleving en koestert
tevergeefse hoop op legalisatie. Dat is een bron van potentie-
le conflicten. 
  Volgens prof dr H. Entzinger, hoogleraar studies van de
multi-etnische samenleving in Utrecht en lid van de Weten-
schappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, is de Nederlandse
economie ronduit gebaat bij de aanwezigheid van illegalen. Zij
zijn de 'smeerolie' van de economie die altijd een grijze zone
heeft gehad en ook altijd zal blijven houden.
  De illegalen bezetten wel een deel van de arbeidsmarkt,
erkent hij. Dat kan terugslaan op legale allochtonen en werk-
lozen - ook al gaat het om banen die de laatsten niet willen
of hoeven accepteren. 
  Zeevalking tenslotte waarschuwt voor het 'lui' worden van de
werkgevers. Zolang die vrijelijk over illegalen kunnen be-
schikken, zullen ze zich niet druk maken over scholingspro-
gramma's en andere vormen van planning op de arbeidsmarkt.


Wat vinden jullie van deze kwestie, ik bedoel degenen die al langere tijd in 
het buitenland zitten.

groetjes, Sanna Buurke
Newsgroups: soc.culture.netherlands