From: eric@flab.fujitsu.co.jp (Eric M. Visser)
Newsgroups: soc.culture.netherlands
Subject: Re: Column Rik Zaal: de laatste !!
Date: 22 Jan 93 06:08:16 GMT
Organization: Fujitsu Laboratories Ltd., Kawasaki, Japan.

In article <12577.727097386@cca.vu.nl>, hendrik@cca.vu.nl (Hendrik te
Winkel) writes:

> Dit zal wat mij betreft de laatste column zijn van
> Rik Zaal die ik op het net post. De reden volgt van
> de schrijver zelf.

Bedankt Hendrik, de service werd zeer gewaardeerd!

[*stukje weggelaten*]

> Column Rik Zaal: VPRO gids van 11 januari: De TV
> ------------------------------------------------
> 
> In al die jaren dat ik deze stukjes schrijf, heeft de hoofdredacteur
> van de VPRO-gids er nooit een geweigerd. Zo hoort dat.
> 
> Een columnist schrijft in de marge, al bijna een beetje buiten het
> periodiek waaraan hij zijn bijdragen levert. Dus hoeft de
> hoofdredacteur het niet eens te zijn met zijn columnist. Zo is de
> afspraak, en elke lezer weet dat.
> 
> Er is laatst een column van mijn hand geweigerd door de
> hoofdredactie van de Volkskrant. Ik had op behoorlijk geestige wijze
> het uiterlijk van de politici Kosto en Brinkman beschreven. Dat
> mocht niet. De Volkskrant beoordeelde mensen niet op hun uiterlijk,
> meldde de hoofdredactie. Ik wel, meldde ik. Het getuigde van weinig
> stijl en smaak, vond de hoofdredactie. Maar het was mijn stijl en
> mijn smaak, zei ik. Enzovoort. 
> 
> Toen ik de geweigerde column daarna aan een aantal
> collega-columnisten en bevriende redacteuren liet lezen, vond de
> hoofdredactie dat van zo weinig stijl en smaak getuigen dat de heren
> mij op staande voet ontsloegen. 
> 
> Ik schrijf deze gebeurtenis hier op, omdat veel lezers van de
> VPRO-gids ook lezers van de Volkskrant zijn en zij in hun krant
> niets hebben mogen lezen over mijn plotselinge verdwijnen na tien
> jaar van wekelijkse bijdragen. Ik schrijf het hier op, omdat het me
> zinnig lijkt dat een groot aantal lezers van de Volkskrant weet
> heeft van de fatsoensrakkerij bij die krant, van de geslotenheid en
> de kleinburgerlijkheid daar.
> 
> De hoofdredacteur van deze gids zal dit stukje misschien wat saai
> vinden en wat prrive. Maar hij zal het niet weigeren. Kijk maar.

Ha lekker, weer even een stukje Zaal-bashen, dat is al veel te lang
geleden dat ik dat gedaan heb.

Zaal zegt dat een columnist "schrijft in de marge", en daar heeft hij
groot gelijk in. Wat de redactie ergens van vindt kunnen we lezen in
het redactioneel commentaar, als een columnist daar niets aan toe weet
te voegen dan zijn z'n columns gewoon niet interessant. Bovendien
heeft een columnist het recht om zo af en toe de feiten eens naar zijn
hand te zetten of naar een conclusie toe te redeneren, wat de redactie
natuurlijk nooit mag doen (of in ieder geval niet al te opvallend).

Zaal stelt het hier echter voor alsof de redactie zo'n beetje de
plicht heeft om stukjes van een columnist te plaatsen, ongeacht de
inhoud, en dat is dus niet zo. Voor mij is dit weer een typisch
staaltje van Zaal's niveau: de man begrijpt het woord nuance niet
eens. Feit is dat de redactie zich wel tien keer moet bedenken voordat
zij een column weigert, maar aan de andere kant is het ook zo dat een
publicatie zoals de Volkskrant een eigen identiteit heeft, en wel
degelijk het recht heeft om zelfs columns inhoudelijk te beoordelen.
Als Zaal het bijvoorbeeld in zijn hoofd zou halen om een
verschrikkelijk nazistisch, anti-semitisch stukje te schrijven, gewoon
omdat hij dat ook een keer gedaan wou hebben(*), dan lijkt het mij een
juiste beslissing van de redactie om dat te weigeren.

(*) voor alle duidelijkheid: hiermee wil ik niet zeggen dat ik Zaal er
voor aanzie om zoiets te doen, ik wou alleen maar een nogal drastisch
voorbeeld geven.

Dat is dus de eerste opmerking die ik wou maken: Zaal heeft ongelijk
als hij denkt dat de redactie alles wat hij uit zijn word processortje
weet te wringen klakkeloos dient te plaatsen. Dat zou hij wel willen.

Nu zouden we er over kunnen gaan twisten of de redactie van de
Volkskrant er juist aan heeft gedaan om de bewuste column van Rik Zaal
te weigeren, maar ik ben bang dat we daar toch niet uitkomen, zeker
als we de tekst van die column niet hebben. Aan de ene kant ben ik het
met de redactie eens dat het van weinig niveau (smaak, stijl of hoe je
het ook wil noemen) getuigt om iemand belachelijk te maken om zijn
uiterlijk. Het kan leuk zijn, maar het is heel glad ijs (en Zaal is
bepaald geen evenwichtskunstenaar). Aan de andere kant, als ik me nu
even objectief opstel en mijn persoonlijke mening over de columnist
Zaal buiten beschouwing laat, bekruipt me toch ook wel een beetje het
gevoel dat de dames en heren redacteuren misschien wel wat al te PC
hebben willen zijn, zeker omdat het weigeren van een column een
tamelijk zware ingreep is.

Als een columnist iets dergelijks overkomt, heeft hij eigenlijk maar
twee opties: het slikken, of ontslag nemen. Ontslag nemen lijkt
eervoller, maar aan de andere kant hangt het er natuurlijk ook van af
hoe "belangrijk" de column uberhaupt was. Zaal was blijkbaar niet van
plan om ontslag te nemen; dan had hij het moeten slikken. Als we Zaal
moeten geloven heeft hij daarna alleen maar zijn column aan enkele
"collega-columnisten en bevriende redacteuren" laten lezen, en is hij
daarom ontslagen, maar daar geloof ik dus geen ene reet van. Nee, laat
ik het diplomatiek zeggen: dat is Zaal z'n kant van de zaak, ik ben
eigenlijk wel benieuwd naar de lezing van de Volkskrant. :-)

Dat er in de Volkskrant geen woord is verschenen over het plotselinge
verdwijnen van Zaal's column (als dat inderdaad waar is, want dat wil
ik ook niet voetstoots aannemen), dan is dat inderdaad nogal
onsportief. Je krijgt bepaald niet de indruk dat de partijen beschaafd
uit elkaar zijn gegaan. Maar die onsportiviteit zinkt toch wel in het
niet bij de kleinzieligheid, rancune, het natrappen, het niet-tegen-
zijn-verlies-kunnen, en de bekrompenheid die Rik Zaal in zijn stukje
in de VPRO-gids ten toon spreidt. Ik denk, eerlijk gezegd, dat ze bij
de Volkskrant blij zijn dat ze van hem af zijn.

Groetjes,

Eric.
-
--
---------------------------------------------------------------------
Eric M. Visser                         email: eric@flab.fujitsu.co.jp
Fujitsu Laboratories Ltd.              phone: 044 - 754 - 2671
Kawasaki, Japan                        fax  : 044 - 754 - 2570
Newsgroups: soc.culture.netherlands