From: hlaine@convex.csc.FI (Harri Laine)
Subject: Re: Rick Harrison on Esperanto
Organization: Finnish Academic and Research Network Project - FUNET
Distribution: inet
Date: Sun, 30 Aug 92 09:14:50 GMT


Responde al cerbumajhoj de Edmund Grimley Evans pri la akuzativo kaj pri
akuzativaj eraroj en Esperanto Pierre Jelenc skribas:
>
>La rusa kaj la finna uzas finaj^ojn por montri gramatikajn rilatojn,
>kaj la rusa ne havas artikolojn. Mi ne certas pri la finna, sed mi
>opinias ke g^i ankau` ne uzas artikolojn.

Nu, mi estas parolanto de la menciita ne-hindeuropa lingvo, la finna.
Ghi certe ne havas artikolojn, prepozicioj preskau tute ne ekzistas, sed
abundas kazoj (finajhohavaj formoj de substantivoj, adjektivoj,
numeraloj kaj pronomoj).

Mi komprenis, ke Edmund scivolis, chu ekzistas lingvo, kiel Esperanto,
kiu multe uzas prepoziciojn, sed kvazau escepte havas ankau unu kazon.
La finna ne taugas kiel ekzemplo pri tio. Chu ne iuj ghermanaj lingvoj
pli similus, la angla au la skandinavaj, kiuj havas genitivon
("de-kazon") sufiche aktive uzatan? La germana estas iom escepta, char
kiel Edmund atentigis ghiaj kazoj estas markitaj ofte nur per formoj de
la artikoloj, do kvazau prepozicie.

Cetere, la skandinavaj lingvoj montras, ke en "prepozicia lingvo" povas
esti ankau finajhoj por montri rilatojn kiujn proksimaj lingvoj montras
per antaumetitaj vortoj: la difinaj artikoloj skandinavaj estas plej
ofte finajhoj.

Apenau kredeblas, ke akuzativo estus tia devia elemento en la strukturo
de esperanto, ke ghi estus iel "nature" malfacila.

Cetere, chu iu esploris, kiel denaskaj parolantoj de esperanto uzas
akuzativon? Se la gepatroj uzas ghin nekonsenvence au malghuste, chu ghi
malaperas au regulighas en la lingvo de la infanoj?

Ankorau pri la finna: ghiaj reguloj pri kazo de rekta objekto estas
komplikaj. Objekto povas esti en tri kazoj: "de-kazo" au nominativo au
"da-kazo". En ilia uzo miksighas, krom la objekteco mem, la strukturo de
la frazo kaj aferoj kiujn aliaj lingvoj esprimas per artikoloj au per
verba aspekto, kaj ech finno povas erari pri tiuj en malsimpla frazo.
Malgrau tio mi lernis uzi la esperantan akuzativon (ha, kiel bonega mi
estas! :-) ghis tia grado, ke mi forte sentas mankon en frazoj kiel
"Bush renkontis Jelcin" au "Serboj bombis Sarajevo".

Por ke vi ne kredu min tro bona, mi malkashu ankau unun el miaj
malfortaj punktoj en esperanto (sed nur unun, por ke vi ne chion eksciu;
cetere, jen estis tikla akuzativo, tiu "unun", chu ne?). Ghi certe
rilatas al mia gepatra lingvo kaj krome tushas temon multe diskutatan
ankau en Retlando. Nome, mi povas miksi la pronomojn "li" kaj "shi" (nur
unu pronomo en la finna). Tio estas tipe finna eraro. Mi jam lernis
konjekti, el konsternita vizagho de alparolato, ke mi jhus diris "li"
kiam mi tute klare aludis mian edzinon, ekzemple. Tia eraro shajnas
esti iel tute nekomprenebla por parolantoj de pli seksemaj lingvoj.

Chi tiu diskutfadeno komencighis per iu litanio de Rick Harrison (chu
estis li?) kaj kondukighis iom foren. Mi volis atentigi, ke oni povas
plene trankvile, sen rimarki iajn problemojn, vivi ankau kun tute
alispecaj lingvoj, kiuj ekzemple havas multe pli komplikajn sistemojn ol
la esperanta akuzativo au tute ne posedas artikolojn au ne distingas
"lin" de "shi".

Harri
---
Harri LAINE                 Harri.Laine@csc.fi