From: kg+02@me.unda.edu (Kaya Guralp)
Subject: MUHAMMED'E MEKKELILERIN TEKLIF ETTIGI SERVETI, MUHAMMED'IN REDDETMESI
Organization: University of Dakota, School of Engineering
Date: Mon, 14 Dec 1992 06:07:47 GMT


Bu yazimi daha sonra yayinlamayi dusunuyordum ama genel istek uzerine
gonderiyorum. Ilginc bulacaginizi umuyorum. Biraz Sherlock Holmesculuk
yapip carpitilan gercekleri aciga cikaracagiz.``Peygamber'in malda gozu yoktu. 
Onun icin Mekkelilerin, peygamberliginden vazgecmesi icin teklif ettikleri
mal, mulk ve kralligi reddetmistir'' tezinin sacmaligini, ortaya koyacagim. 
Boylelikle, Islamci arkadaslarin savunduklari, tezlerden birisindeki 
palavralar da ortaya cikacak.

Hosunuza gidecegini biliyorum. Lutfen okuyun.

PEYGAMBER'E ONERILEN KRALLIK VE ZENGINLIGI, MUHAMMED NASIL REDDETMISTIR?
------------------------------------------------------------------------

Peygamber ilk karisi Hatice'yle evlendikten sonra, Hatice'nin servetini
idare etmeye baslar, ki Hatice, Mekke'nin en zengin kadinlardandir.
Bu asamada Muhammed'in zengin oldugunu soylememe gerek yok sanirim.
Muhammed peygamberliginden eminim cok hosnuttur. Insanlar, daha once 
yapmadiklari sekilde, Muhammed'i kaale aliyorlar, onun uydurdugu ayetleri 
can kulagiyla dinliyorlardir. 

Muhammed'in Hamza'yi musluman yapmasi, Mekkelileri telaslandirir. Gelen hac
mevsiminde Muhammed'in patavatsizlik yapmasi ihtimaline karsi, Mekkeliler
aralarindan sozcu olarak Abdul Sems klaninin sefi Utbe bin Rabiya'yi secerler.
O sirada Hz. Muhammed'in Kabe'nin yaninda YALNIZ basina oturmakta oldugu
haberi gelir. Utbe peygamber'in yanina varir ve sunlari soyler:

   ``Kardesimin oglu Muhammed. Ailenin en soylu kisisi sensin. Cevrene
     topladigin insanlara olumden sonra hayati anlattin. Mekkeliler
     yaptiklarinizi, atalarimizdan kalan putlara karsi hakaret etmeni
     aptalca buluyorlar. Simdi benim onerilerimi dinle, birinden birisini
     sec: Zenginlik istersen, sana servetlerimizin bir kismini verelim,
     belki sen aramizda en zenginimiz olursun. Kral olmak istersen seni
     kralimiz yapalim....''

Bundan sonra, Peygamber Utbe'ye yeni gelmis ayetlerden derleme bir seyler
soyler. Anlattigi ayetlerin konulari soyleymis:


  ``CREATION OF THE EARTH, AND THE FIRMAMENT. THEN IT TOLD OF THE PROPHETS
    AND OF THE PEOPLES OF OLD WHO, HAVING RESISTED THEM, HAD BEEN
    DESTROYED AND DOOMED TO HELL.'' 
                                     Martin Lings, Muhammad, sayfa 61, 2.
                                     paragraf 

Anlatildigina gore, Utbe bundan cok cok etkilenir. Muhammed'den
de bir cevap alamaz. Yani Muhammed hic bir cevap vermez. Diger Mekkelilerin
yanina doner, Mekkeliler Utbe'nin degistigini anlarlar. 

   Utbe ``I HAVE HEARD AN UTTERANCE THE LIKE OF WHICH I HAVE NEVER YET HEARD. 
          IT IS NOT POETRY, BY GOD, NEITHER IS IT A SORCERY NOR SOOTHSAYING.'

laflarini soyler. Yani cok etkilenmistir. Mekkeliler cok sasirirlar.
Utbe'yi tekrar yollarlar. Utbe'nin onerilerini Muhammed reddeder.

Rivayete gore bunlar olmus. Simdi bu hikaye'de ilginc noktalar var, onlari
inceleyelim.

OLAYDAKI CELISKILER:
--------------------
1. KRALLIK TEKLIF EDILMESI:
  Muhammed'e krallik/baskanlik teklif edilmis olmasi biraz ilginc.
  Zaten Mekke'de kral diye bir sey yokmus. Mekke krallikla yonetilmiyormus.
  Bir meclis bulunmakta ve bir sorun oldugunda, zenginler toplanip karar
  verirlermis. Muhammed'e krallik teklif edilmesi biraz garip. Yani kral
  olmak istedigi dusunulen bir insana krallik teklif etmek, hele hele
  krallikla/baskanlikla yonetilmeyen bir kasabada.

2. MAL MULK HEDIYE EDILMESI:
  Buyuk bir olasilikla Muhammed'e mal mulk teklif edildi. Muhammed'in
  zengin bir insan oldugunu ve o sirada tek istediginin dikkat cekmek
  oldugunu dusunun. Cevresinde kendisine saygi duyan bir suru insan var,
  bunu tehlikeye atmak istemez. Diger bir olasilik da, bir pazarligin
  meydana gelmesi ve peygamber'in bu teklifi az bulmasi.

3. PEYGAMBER'IN ILK SEFERDE RED ETMEMESININ SEBEBI:
  Muhammed Utbe'yle konustuktan sonra, hemen cevabini soylememis. Muhammed
  demek ki dusunmus. Sonra reddetmis. Bu ilginc bir olay. Nedeni bilinmiyor.
  Nedensiz olamaz, cunku Allah'in elcisi olan bir insanin bu teklifi ilk
  seferinde kestirip atmasi lazim, Utbe'nin geri donup digerleriyle
  konusmasi, sonra Muhammed'in yanina tekrar gelmesi bir pazarligin olmasi 
  olasiligini akla getiriyor. 

  Utbe'nin geri dondukten sonra Mekke'lilerle konusmasina baktigimizda,
  onemli bir sey konusmadiklarini anliyoruz. Yani Utbe bunlara gelmis,
  ``Muhammed beni cok etkiledi'' demis ve gerisin geriye Muhammed'in yanina
  donmus. Muhammed de bu teklifi reddettigini ikinci seferde soylemis. Bu
  kisimda bir celiski var.

  Ilginc olan diger bir nokta da, Muhammed'in ilk seferde tam olarak ne
  soylediginin bilinmemesi. Sadece Utbe'ye bazi ayetler okudugunu
  biliyoruz. Ayetleri okuduktan sonra, peygamber anlatilana gore hic bir sey
  dememis. Soyle bir sey demesini beklerdim : ``cevabimi daha sonra
  verecegim''. Yani bir sey soylememis olmasi mantiksiz. Ne diyebilir?
  Soylenebilecek tek laf olan bu cumle soylendiginde Muhammed'in dusunmek 
  icin zaman istedigi anlamini veriyor. Bu yuzden bu konuda herhangi bir iz
  yok. Ya cikarilmis ya da hakikaten bir sey soylememis.

  Peygamber Utbe'ye ayetleri okuduktan sonra, Utbe onun yanindan hic bir
  sey soylemeden hemen ayrilmis ve sonra geri gelmis. Hic bir sey soylemeden
  ayrildigini kabul edersek de, hem mantiksiz oluyor hem de olayda bir
  kopukluk gozukuyor.

4. UTBE PEYGAMBER'IN YANINA NEDEN SADECE IKI KERE GELDI
   Mekkelilerin gelen hac mevsimi (o zamanda araplar Kabe'yi ziyaret
   ederlemis) dolayisiyla, oldukca rahatsiz olduklari gozden kacmiyor.
   Ve her yolu da denedikleri anlasiliyor. Ama Utbe'nin peygamberin
   yanina sadece neden iki kez geldigini merak ediyorum. Yani teklif veren
   taraf Mekkeli zenginler olsaydi, Mekkeliler iki defadan fazla gelip gidip, 
   Muhammed'i ikna etmeye calismalarini beklerdim. Bu olay, aslinda
   Utbe'nin teklif veren taraf olmadigini gosteriyor. Teklifleri yapan
   peygamber'in kendisidir.

   Peygamber'in yanina gelen Utbe, peygamber'den en istedigini sorar.
   Peygamber de onlardan kendisine uymalarini ve yoneticileri olmak
   istedigini soyler. Bu teklifi Utbe, diger Mekkelilere tasir. Mekkeliler
   Utbe'den bunu hafifletmesini isterler. Utbe, geri doner ama peygamberi
   fikrinden vazgeciremez. Ve pazarlik sona erer. Diger olasilik da,
   peygamberin isteklerini Mekkeliler kabul edilemez bulmalari ve
   reddetmeleridir. Red cevabini da Muhammed'e Utbe iletir.

   Simdi teklif veren tarafin, peygamber oldugunu dusunelim. Bu 4. madde
   de soylediklerimle biraz aykiri kaliyor. Bu sekilde peygamber'in
   Utbe, ilk sefer, yanindan ayrilirken neden bir sey soylemedigi
   anlasilamiyor. Bu yuzden Peygamber'in kral olmak istedigini Utbe'ye
   soyledigi acikliga kavusuyor.

5. UTBE'YLE KONUSURKEN YALNIZLARMIS:
  Peygamber Kabe'nin yaninda yalnizmis. Utbe konusmak icin peygamber'in
  yalniz oldugu bir zamani secmis. Konusma ikisi arasinda gecmis. Ucuncu
  bir kisi bulunmamis. Bu, ortada bir pazarligin olmasi olasiligini
  guclendiriyor.

6. UTBE'NIN ETKILENMIS OLMASI:
  Bu oldukca garip bir olay. Cunku Utbe Mekkelilerle konusmak icin ilk
  seferinde peygamberin yanindan ayrilip, geri dondugunde digerleri, rivayete 
  gore, ``kafana ne dustu?'' anlaminda bir soru sormuslar. O da, ``Muhammed'in
  soyledikleri siir degil, Tanri'nindir, benim kalbimi etkiledi'' anlaminda
  bazi sozler demis. Isin ilginc tarafi, musluman olmamis. Ta ki, Muhammed
  Mekke'yi fethetmis, o zaman peygamber onu yanina cagirtmis ve ondan
  sonra musluman olmus. O zamana kadar peygambere karsi savasanlarin
  icinde yer almis. Mekke'nin fethinden sonra, muslumanlara katilmis ve
  hadisleri, hadis kitaplarinda yer almis. Artik hadislerin nasil da
  abartildigini dusunun.

7. TEKLIFTE KADINLARIN BULUNMAMASI
  Diger ilginc nokta da, Muhammed'e olan bu teklifte kadinlarin bulunmamasi.
  Yani kadin teklif edilmemis. Bu konuyu arastiriyorum. Su ana kadar
  baktiklarimda, bu konuda bir ifade yok.

SONUC:
-----
 Butun bu verileri topladiktan sonra, aradaki baglantilari kurduktan ve
 amacli olarak, olaydan cikarildigi anlasilan anlari da dusunerek
 sunu cikarabiliriz:


 UTBE PEYGAMBERE GIDEREK, SOYLEDIKLERINDEN VAZGECMESI ICIN ONLARDAN NE
 ISTEDIGINI SORAR. MUHAMMED MEKKELILERDEN KENDISINE UYMALARINI VE
 BASKANLARI OLARAK KABUL ETMESINI ISTER. UTBE, MUHAMMED'I IKNA ETMEYE CALISIR.
 MUHAMMED KENDISININ TANRI'NIN ELCISI OLDUGUNU VE KENDISININ BASKAN
 OLMASI GEREKTIGINI SOYLER. ONA AYETLER OKUR, OKUDUGU AYETLER,
 PEYGAMBERLERE ITAAT ETMEYEN KASABALARIN BASINA GELENLERLE ILGILIDIR.
 UTBE TEKRAR ARKADASLARININ YANINA DONER VE MUHAMMED'IN TEKLIFINI SOYLER. 
 MEKKELILER BUNU KABUL EDILMEZ BULURLAR VE REDDEDERLER. MUHAMMED'IN YANINA
 DONEN UTBE, RED CEVABINI GETIRIR VE OLAY KAPANIR.

 Tezimi destekleyen ve Islamcilarin tezleriyle cevap bulunamayan sorular:
 ------------------------------------------------------------------------

 1. Peygamber ilk seferinde neden yapilan teklifi reddetmedi de ikinci
    sefer reddetti? Peygamber dusunmek icin neden zaman istedi? Ya da
    Utbe neden iki seferden fazla Muhammed'e gitmedi?
 2. Mekke'de krallik ve baskanlik sistemi olmadigi halde, Mekkelilerin
    Muhammed'e krallik/baskanlik teklif etmeleri normal midir?
 3. Utbe ilk seferden sonra arkadaslarinin yanina dondugunde konustuklari
    seyler neden sacma sapan ve amacsiz? Ne konustuktan sonra, Utbe'yi geri
    gonderdiler?
 4. Utbe, Muhammed'in okudugu ayetlerden etkilendiyse, musluman olmak icin
    neden Mekke'nin fethini bekledi?

 Bu sorulara cevap bulamadiktan sonra, Islamcilarin cok sevdikleri 
 ``Peygamber'in malda gozu yoktu. Onun icin Mekkelilerin tekliflerini 
  reddetti'' tezi yok olmaya mahkumdur.

saygilarimla
------------
kaya

Not: Bu olay hakkindaki sorulariyla beni yonlendirmeye calisan Beytullah 
     bey kardesimize sevgiler sunarim, sagolun, varolun Beytullah. Allah 
     ne muradiniz varsa versin. :->

Kaynak:
-------
   Martin Lings, Muhammad, 1983.
   1. Muhammed'in Utbe'yle konusmasi: sayfa 60-63
   2. Utbe'nin musluman olmasi: sayfa 301
Newsgroups: soc.culture.turkish