From: annius@sif.research.ptt.nl (Annius Groenink)
Subject: Re: Onze ij.
Organization: PTT Research
Distribution: nlnet
Date: Thu, 1 Oct 1992 11:24:52 GMT

aeb@cwi.nl (Andries Brouwer) writes:

>piet@cs.ruu.nl (Piet van Oostrum) schrijft:

>Het is duidelijk dat ij een ligatuur is. Maar dat is een oordeel binnen
>de typografie, en het begrip "letter" hoort daar niet thuis.
>Wat is een letter? Dat weet iedereen al, maar laat ik een poging doen mijn
>taalgevoel te beschrijven.
>	letter - schriftteken dat in het alfabet voorkomt
>of, uitvoeriger
>	letter - eenheid bij het spellen
>	letter - eenheid bij het alfabetisch sorteren
>Nu blijkt dat het begrip letter cultureel bepaald is (en niet historisch
>of typografisch of fonologisch).

Hoho. `Het' begrip letter vanuit cultureel oogpunt is cultureel bepaald.
Zeker. Maar het begrip letter vanuit historisch oogpunt is historisch
bepaalt, etc. Ik ben het er niet zm. mee eens dat we het hier over die
culturele versie hebben, want de Nederlandse `cultuur' zal duidelijk
kiezen voor 'ij' is een letter want zo hebben we het op school geleerd.
Nu zou ik noch een basisschool noch een universiteit als heilig durven
te zien.

>Blijft over de vraag hoe het dan in het Nederlands, in de huidige
>Nederlandse cultuur is. Er is een offici\:ele autoriteit: het
>"Groene boekje". Dit sorteert "ij-" tussen "ignoreren" en "ik",

H\`eh'\`e. Het groene boekje.

>en tussen "xyloliet" en "z" staan alleen woorden als
>"yankee", "yoghurt" en "ypsilon". Alle andere woordenboeken
>die ik bezit doen hetzelfde.
>De PTT wijkt van deze standaard af, bewust, omdat zij niet alleen
>met de huidige maar ook met eerdere conventies te maken heeft,
>en voor het gemak van de gebruiker graag de IJsbrands en Ysbrands
>bij elkaar zet.

Lanceer ik toch even dezelfde discussie op ptt.research.misc ... NOT!

>Op school daarentegen leert iedereen zijn alfabet als ...-x-ij-z:
>	A is een aapje dat eet uit zijn poot.
>	...
>	X is een letter, zeg ken je die wel?
>	IJ is een ijsbeer, die wit is van vel.
>	Z is een zeeman die zegt u vaarwel.
>en veel mensen zullen een woord als "bijna" spellen als b-ij-n-a
>(met de ij van IJmuiden), en in bijna alle kruiswoordpuzzels is
>het de bedoeling om de ij in een enkel vakje te schrijven.

>De conclusie is dat mijn beide criteria voor het Nederlands
>tegengestelde aanwijzingen opleveren: in onze cultuur is de ij
>meestal wel een eenheid van spelling, maar meestal geen eenheid
>bij het alfabetisch sorteren.

>Dit betekent dat het een kwestie van smaak (d.w.z. van definitie)
>is of men in de ij een of twee letters wil zien.

Ik denk dat de cultuur hier teveel door het gepeupel is bepaald. Het
is net zoiets als het feit dat de publieke TV-zenders zich nu menen
te moeten richten naar wat het volk aangeeft (die mij maar RTL4).
Het is maar goed dat de woordenboeken er (nog...) niet zo over denken.

Een quaestie van smaak...
-- 
Annius Victor Groenink      Universiteit Utrecht      PTT Research Leidschendam
Mathematics/Comp. Sc.        avgroeni@cs.ruu.nl       +31 70 3325445 (weekdays)
Atari ST/Music          A.V.Groenink@research.ptt.nl  +31 70 3464732 (evenings)
_____________My opinions are my opinions____________  +31 5700 29396 (weekends)
Newsgroups: nlnet.misc