From: vd8@cunixb.cc.columbia.edu (Vedat  Dogan)
Subject: Re: Dunya'da Turkiye -otomobil- (Rakamlarla Turkiye)
Organization: Columbia University
Date: Fri, 17 Apr 1992 07:26:39 GMT

 
In article <1992Apr14.175333.10735@ee.rochester.edu> tekalp@ee.rochester.edu (A. Murat Tekalp) writes:
>
>Otomobil uretim rakamlari Turkiye'nin sanayisel gelisimini belirlemek
>acisindan iyi bir gosterge olabilir. Fakat bir de `nicin otomobil uretiyoruz?'
>sorusunu goz onune alalim. Ornegin ulasim sorununu cozmek icin mi?
 
 Evet, sadece nedenlerden birisi..(tam cozmese bile yardim edecektir.)
 
>Artan otomobil rakamlari Turkiyede ulasim sorununa bir cozum getirmiyor,
 
 
 Nasil boyle bir sonuca varabiliriz ki..Turkiyede 2 milyona yakin oto varken..
 28 kisiye bir oto dusuyor iken.. Birde diyelim ki simdiye kadar hic oto 
 uretmemistik..Halimiz sizce daha mi iyi olurdu simdi..
 
 
>hatta yol kapasitesinin bugunku otomobil sayilarina bile yetersiz
 
 Bunun icin daha cok yol yapacagiz/yoruz/maliyiz..
 
>kalisi nedeniyle daha fazla Trafik kazalarina sebep oldugu one surulebilir.
 
 Cok dogru.. 
 
>Yuksek benzin ucreti de isin cabasi. Trafik kazalarini bugunku yol 
 
 Bence de oto uretimi/kullaniminin onundeki en buyuk engel benzin fiatidir..
 vede cok pahalanabilme olasiligidir..
 
>kapasitesini sabit tutarak regulasyonlarla onlemek bence zor. Avrupa veya 
>ABD standardlarinda yol yapimi gerekiyor. Turkiyede bu standardlara uyan tek 
 
Ancak kazalar azaltilabilir. Avrupa ve ABD standartlarinda ki otoyol km. yapimi
hemen olmasi zor..Su anda Almanya'da 30 Milyonun uzerinda oto var.Biz de uretim
700,000 olsa bile bu 10 yilda 7 M yapar ve ancak Almanya'da ki otonun  
1/4'den azina sahip oluruz..Yani otoyollarda ayni oto yuku olusmayacaktir.
Fakat bugunku yollar yetersiz kalacagi icin, otoyol yapimi ise hizlandirilmali
 
>yol Istanbul-Izmit parali yolu. Ornegin, soyle bir regulasyon onerilebilir. 
>Her ic piyasaya surulen otomobil icin x km. parali yol insaati. 
 
Olabilir..Otoyollar tabiki parali olmali...
 
>
>Tabi ulasim sorununu cozmenin daha ucuz yontemleri olabilir, ornegin
>hizli tren.  Ozetle, otomobil (kisi basina) sayilari altyapi sorununu
>cozmus ulkelerde bir anlam tasiyabilir, fakat Turkiyede goz onune
>alinmasi gerekli daha onemli sayilar oldugu suphesiz.
>
>Murat
 
Ulasimin iki yonu var..Birisi sehir/ilce/koy ici, digeri ise sehirler/ilceler
/koyler arasi..Ulkemizde bugun icin uzak iller arasinda ulasim zaten 
otobuslerle(daha az bir oranda da trenlerle) yapilmaktadir..
Oto kullaniminin artimi sehir/ilce/koy ici kullanimini daha cok artiracaktir..
Fakat koy-ilce ve bagli olunan il arasinda ki ulasim da otomobille 
yapilabilecektir..
 
Zaten otobus ve tren tasimaciligi toplu tasimaciliktir..Ulkemizin cok daglik
olmasi nedeni ile trenle ulasim cok buyuk zorluklar teskil etmektedir..
Ozellikle cok uzun ve cok siklikta tuneller acma gereklilikleri dogmaktadir..
Bu zorluga ragmen ulasimin cok sik oldugu yollarda hizli/ cift yonlu ve
elektirikli tren uygulamalari denenebilir/cek..Ornegin Ank-Ist arasinda ki
hizli-tren yolu yapimi bile Kayas tunelinin acilmasinda cikan olaganustu
zorluklar nedeniyle cok defa kesintiye ugradi.Ancak acilma calismasi var olacak
olan tasima ve hiz kapasite olayi dusunulerek yillardir devam etmekte(son
bildigim kadar ile)..Boyle cok yolcu olan yerlerde Ank-ist, veya Ist-izm. gibi
hizli tren iyi bir uygulama olacaktir.Fakat,diger sehirlerimizde ne olacaktir?.
Goreli yakin iller arasinda ulasimin otomobille ve otobusle, uzak iller
arasinda ise otobusle yapilmasi daha olasidir.. 
 
Sehir ici ulasiminda ise otomobilin alternatifi ya otobus ya metro yada hafif
metro vs. dir..Ancak Metro Buyuk sehirlerimiz Ist, Ank, ve Izmir disinda 
otobus yada otomobilin bir alternatif olamaz..Hatta bu sehirlerimizde   
bile her semt icin cozum degildir..Metronun erisemedigi yerlerdede zaten 
alternatif ya otobus ya da otomobildir...
Buyuk sehirlerimizde ulasimi kolaylastirmak icin alinabilecek otobus sayisida
zaten bellidir,diyelim 20,000.Fakat bu bizim yilda 500,000 otomobil uretmemizin
ne derece alternatifidir?..Otomobilleri zaten 58 milyonluk bir market icin
uretecegiz(ayrica ihrac edebilme olasiligi da olabilir,ozellikle yeni Turk
Cumhuriyetlerine), sadece 3 buyuk sehirimiz icin degil..
 
Otomobil uretimi, sadece 'ulasim araci uretimi' degildir..Otomobil sanayi,
sanayinin lokomotifidir..Otomobil yapamayan ulke tankini da, gemisini de, 
ucagini da,motorunu da, standart civatasini da, lastigini de, kaliteli sac 
celigini de,rulmanini da, disli fabrikasini da, spabinida, pistonunuda, akusunu
de, hassas ibresini de,barajda ki turbununu de, generatorunu de,hatta
vanasini da etc. geregince yapmaz/amaz..
Otomobil fabrikalari bunun gibi tum sanayileri gerekli teknolojik
yenilikleri izlemeye itecektir..Otomobil sanayi her yil kendisini
yenilemek zorunda olan bir sanayi sektorudur..
 
Otomobil tuketimi ise kulturel bir olaydir..
Ulkemizde koylerinin/ilcelerinin 'sehirlesmesi', toplumdaki 'bazi'iletisim
kopukluklarini en iyi giderme yollarindan birisi olacaktir..Uretim talep
oldukca yapilir..Halkimizin alim gucu arttikca da talep ve uretim artacaktir..
 
Otoyol, cevre ve kazalar ise uretimle birlikte, fakat ayri olarak 
cozulecek olaylardir..Ister adina kanun, ister adina kanun gucunde kararname,
ister yonetmelik, ister regulasyon diyelim, cevre temizligi ve trafigi icin
tabiki gerekli onlemler ve tedbirler alinmali..Vede oto yol yapimida 
hizla surmeli..
 
 
Saygilarimla,
ismet
 

                                          
 

 
Newsgroups: soc.culture.turkish