From: gerard@uwovax.uwo.ca (Gerard Stafleu)
Subject: Re: Pianospelen creatief???
Organization: University of Western Ont, London
Date: Wed, 14 Oct 1992 13:12:14 GMT

In article <1992Oct13.124732@sicsun.epfl.ch>, dubuf@sicsun.epfl.ch 
   (Hans DU BUF) writes:
> Serieus, waar ligt de grens? Een uitvoerend musicus exploiteert zijn aan-
> geleerd (aangeboren?) ambacht. 

Dat zou betekenen dat een muziekstuk geheel gedefinieerd is door de score
(hoe heet dat in het nederlands? Ik bedoel dus de noten op papier), 
zodat bijvoorbeeld een pianist alleen maar wat hoeft na te pingelen.  Dat 
dat niet zo is, is onmiddelijk te horen als je naar verschillende 
interpretaties van hetzelfde stuk luistert.  Ook zou een computer dan 
een ideaal middel zijn voor vertolking.  Je typt de score in, en de 
computer tingelt alle noten uit met exact de juiste lengte.  Dat hebben 
ze geprobeerd, en het klinkt vreselijk.  Interpretatie vergt dus wel 
degelijk creativiteit.  Of dat nu evenveel en precies dezelfde 
creativiteit is als komponeren is een ander verhaal.

> Een symphonieorkest is niets anders dan een
> bak vol gedresseerde apen die inmiddels en helaas gewend zijn automatisch
> een staande ovatie voor hun kunstje te vangen. Dat zie je in het circus niet,
> en ook niet bij andere ambachten (ooit geklapt bij de dokter, of voor een
> schilder? Zelfs 'kunst'schilders moeten een applausje missen).

Dat is omdat kunstschilders hun werk meestal niet in het museum staan te 
voltooien.  Maar als er een nieuw werk onthuld wordt, en de klodderaar 
rukt zelf het gordijntje weg, dan krijgt-ie wel degelijk een applausje.

Wat die bak apen betreft, dat is niet geheel onwaar.  De echt creatieve 
interpretators worden meestal soloist.  Maar we hebben ook nog de 
dirigent, en dan is mijn interpretatieargument van boven weer van 
toepassing.

En over die dokters, piloten van passagiersvliegtuigen krijgen vaak een 
applausje als ze het weer eens klaargespeeld hebben on de kist aan de 
grond te krijgen zonder dat er stukjes afvallen.  Wat genant, dat wel.

> Een ovatie na Mahler's 5/7/9-de of een stukje
> Bruckner is een belediging van de komponist. Na zoiets moet het publiek in
> absolute stilte de zaal ruimen. 

Dat is wel wat subjectief, maar er zit wat in.  Het zelfde argument gold 
vroeger voor uitvoeringen van de Matthaeus Passion, zij het op 
religieuze gronden (die natuurlijk gemakkelijk naar het artistieke door 
te trekken waren).  Die gewoonte begon in verval te raken met een 
"beschaafd applausje" aan het eind van deel twee, en is nu geheel 
afgetakelt, inclusief applaus aan het eind van deel 1.

> Ik noem Mahler en Bruckner niet voor niets. De late Liszt en Wagner kunnen
> ook. Dat was een produktieve tijd waarin alle grondslagen van de
> klassieke of romantische muziek vernieuwd zijn. Alle eerder gekomponeerde
> muziek werd daarbij tot muzak gedevalueerd (op een paar uitzonderingen na). 

Ja kijk eens, als je er een produktief stuk grondslagvernieuwing 
tegenaan zet, betekent dat nog niet dat alles van voor die tijd tot het 
absolute nulpunt gedevalueerd is.  Nu zullen de vernieuwers dat wel 
graag zo willen stellen, al is het alleen maar uit het oogpunt van 
marktverovering.  De overgang van Barok naar Klassiek was ook een 
vernieuwing, maar daarmee zijn Bach, Vivaldi e.d. nog niet onder het ijs 
verdwenen.

----
Gerard Stafleu
email: gerard@uwo.ca
CCS, NSC 202, University of Western Ontario,
London, Ontario, Canada N6A 5B7
(519)661-2151
Newsgroups: soc.culture.netherlands,nlnet.misc