From: matthew@stats.mu.oz.au (Maciek Blasikiewicz)
Subject: O ksiazce Szczesniaka
Organization: Computer Science, University of Melbourne, Australia
Date: Mon, 9 Nov 1992 02:38:41 GMT

"Nowy Swiat" z 26-27.IX.1992 pisze o podreczniku historii do VIII klasy
szkoly podstawowej (lata 1914--1990) A.L.Szczesniaka.

Przepisalem kawalki artykulow "Kto sie boi prawdy" i "Klopoty
historyka, czyli... Nowi cenzorzy w akcji", w tej kolejnosci. Pierwszy
artykul zapewnia pewne tlo dla ciekawszych (bo terazniejszych) spraw
opisanych w drugim.

"Pierwsza wersja podrecznika A.L.Szczesniaka zlozona zostala do WSiP w
styczniu 1982 r. Podrecznik wzbudzil tyle kontrowersji w oczach
przedstawicieli roznych instancji, ze opiniowalo go az 12 recenzentow i
mogl ukazac sie w formie ksiazkowej dopiero w sierpniu  1984 r., w
ponad wda i pol roku od zlozenia maszynopisu.

W pazdzierniku 1984 r. podrecznik Szczesniaka zostal zaatakowany przez
Centralna Komisje Kontroli Partyjnej przy KC PZPR za antyradziecka
"nacjonalistyczna tendencyjnosc" --brak klasowej krytyki pilsudczyzny i
sanacji, "obiektywistyczny sposob zaprezentowania zbrodni katynskiej",
ktory "moze tylko podsycic antyradzieckie podejrzenia i urazy". W
styczniu 1985 r. ksiazke Szczesniaka zaatakowano na lamach "Za Wolnosc
i Lud" w artykulach Ignacego Krasickiego (w tekscie pisanym pod
pseudonimem Jozef Gorecki) i Kazimierza Kakola. I.Krasicki zarzucal, ze
podrecznik Szczesniaka pomniejsza role rewolucji rosyjskiej, stwarza
aureole Pilsudskiemu, daje osobliwe naswietlenie stosunkow
polsko-radzieckich w czasie II wojny, oferuje falszywa ocene Powstania
Warszawskiego. I akcentowal, ze ksiazka A.L.Szczesniaka tylko pozornie
likwiduje "biale plamy", "w rzeczywistosci bowiem zagospodarowuje je
politycznymi chwastami, ktore kontynuuja dzielo dewastacji swiadomosci
narodowej najmlodszego pokolenia". Sadom tym wtorowal Kazimierz Kakol,
twierdzac, ze 650 tysiecy egzemplarzy podrecznika wywolala nowy
rozgardiasz, nowy zamet w glowach milionow ludzi, wyrzadzi krzywde
swiadomosci historycznej narodu.

Atakujacy Szczesniaka "publicysci" zyskali w tym samym miesiacu --
styczen 1985 r. -- specjalny sukurs z Moskwy. Do Warszawy przyjechala
radziecka komisja podrecznikowa, domagajac sie natychmiastowego
usuniecia jego podrecznika ze szkol. W kwietniu  1985 r. do akcji
potepien wlaczyly sie rowniez radzieckie "Izwiestia". N.Jermolow pisal
(numer z 8.IV.1985): "Autor prowadzi mlodego czytelnika na lono
antysowietyzmu ... w mlode umysly swiadomie wklada sie zlosliwe
oszczerstwa, ktore juz dawno i zasadnie obalili radzieccy i powazni
polscy historycy (...)". W maju 1985 r. podrecznik byl przedmiotem
interpelacji czlonkow przebywajacej w Warszawie delegacji M.Gorbaczowa,
a w miesiac pozniej ministra obrony ZSSR.

..."

Obraz sie rysuje. Teraz spowrotem do terazniejszosci.

"Andrzej Leszek Szczesniak -- autor podrecznika historii do VIII klasy
szkoly podstawowej (lata 1914-1990) ma prawo byc zaszkoczony niebywalym
rezonansem swojej ksiazki. Jedynie poltorej strony jego podrecznika
doczekalo sie otwartej krytyki ze strony b. premiera (T.Mazowieckiego),
obecnego premiera (H.Suchockiej), wiceministra resortu edukacji
narodowej (A.Urbanowicza), historykow (K.Kersten) i A.Paczkowskiego).
Padly zarzuty dezinformowania, manipulowania faktami, wpajania
pseudoprawd. -- "Co slowo to falsz" -- skonstatowala prof. Krystyna
Kersten. Tadeusz Mazowiecki powiedzial wrecz:  "Wiadomosci tu zawarte
sa falszowaniem hiostorii, a zatwierdzenie takiego podrecznika uwazam
za skandal" (wg "Gazety Wyborczej" z 11 wrzesnia 1992 r.)

...

Historyk Andrzej Paczkowski stwierdzil wrecz "Dziwic sie nalezy MEN, ze
w sposob nieodpowiedzialny zatwierdza do uzytku szkolnego podreczniki,
ktore ucza wszystkiego poza demokracja". Krystyna Kersten zapytuje na
temat Szczesniaka: "Jakim prawem osmiela sie on dzis przekazywac
mlodzierzy nie majace nic wspolnego z prawda stwierdzenia o zmowie
`lewicy laickiej' z komunistami przy `okraglym stole'"?  Mozna
przypuszczac, ze juz niedlugo politycy Unii Demokratycznej zazadaja
wprowadzenia specjalnych instancji dla nieformalnej cenzury, chocby
przy Ministerstwie Edukacji Narodowej. Wtorowaloby to praktykom juz
zastosowanym w monopolistycznie zarzadzanej telewizji, gdzie juz
skasowano "Reflex" Piotra Symki i Jacka Kurskiego, programy Lecha
Jeczmyka i Szczepana Zyrana, probuje sie zlikwidowac "Sprawe dla
reportera" Elzbiety jaworowicz.

...

Obecni krytycy z UD chca wycofania calego podrecznika  A.L.Szczesniaka
tylko  dlatego, ze nie podoba sie im poltorej strony opisow czasow po
1989 r.

...

O tym wszystkim [co sie nie podobalo komunistom w ksiazce kiedy byla
wydana pierwszy raz - MB] i o dramatycznych przejsciach ksiazki
A.L.Szczesniaka za minionego rezimu dziwnie milcza jednak dzisiejsi
krytycy jego ksiazki."

Wszystkie bledy ortograficzne moje; przepisywalem recznie.

MB
Newsgroups: soc.culture.polish