From: osinski@chtm.eece.unm.edu (Marek Osinski)
Newsgroups: soc.culture.polish
Subject: Re: Komuna
Date: 23 Jul 92 23:36:03 GMT
Organization: University of New Mexico, Albuquerque

Mariusz Prokopczyk napisal tak madry artykul, ze zaczne od pytania:

Mariuszu, czy nie zechcialbys rowniez zapisac sie na Poland-L? 

A teraz do rzeczy:

In article <1992Jul22.193229.18691@monu6.cc.monash.edu.au> s1137020@giaec.cc.monash.edu.au (Mariusz Prokopczyk) writes:
>In article <-hdm32p@lynx.unm.edu> osinski@chtm.eece.unm.edu (Marek Osinski) writes:
>>
>>Czy rzeczywiscie uwazacie, ze nie ma problemu, i gruba kreska wszystko
>>zalatwila? Czy rzeczywiscie nie maja racji ci, ktorzy wskazuja na
>>to, iz byla nomenklatura bogaci sie, gdy jednoczesnie spoleczenstwo
>>ubozeje? Czy paranoja byly doniesienia Michala Falzmanna o aferze FOZZ
>>(a przeciez nikt go nie chcial na poczatku sluchac)? Czy nie okazalo
>>sie, ze polsko-rosyjsko-amerykanska "spolka", ktora chciala przejac
>>czesc sowieckiej bazy w Chojnie, miala bylego wicepremiera
>>Szalajde w zarzadzie? Takich przykladow jest wiele, a o ilu jeszcze
>>nie wiemy? Czy jest w porzadku, ze ci, ktorzy powinni odpowiadac za
>>doprowadzenie Polski do ruiny (46 mld $ dlugu) nie tylko sa bezkarni,
>>lecz nadal sa w uprzywilejowanej pozycji?
>>
>>Poddaje to pod rozwage Krzysztofowi i wielu innym, ktorzy z taka pasja
>>atakuja Jacka Tuszynskiego. Prawda, Jackowi brak rozeznania w sprawach
>>polskich jakie wy posiadacie, jako ze urodzil sie w Stanach i tu sie
>>uczyl polskiego. Stad wiele uogolnien w jego sadach, wiele pochopnych
>>oskarzen. Niemniej jednak, sprawa nie jest prosta. Chetnie uslysze,
>>co proponujecie. Czy tzw. dekomunizacja powinna miec miejsce? Jesli
>>tak, to w jaki sposob powinna byc przeprowadzona? Jesli nie, to jak 
>>to uzasadniacie? 
>>
>>Marek Osinski
>
>Pozwol ze wyraze pare slow mojej krytyki odnosnie wyrazonych przez
>ciebie opinii a pozniej takze swoj wlasny punkt widzenia.
>
>Przede wszystkim wydaje mi sie iz mieszasz niepotrzebnie dwa
>odzielnne tematy. Reakcje czytelnikow na zachowanie J.T., ktorego
>nie bardzo wiem dlaczego usilujesz bronic, z czescia opini wyrazona
>przez tegoz czlowieka. Pan J.T. w moich oczach niestety nie zasluguje
>na najmniejsze uznanie wykazujac nie tylko brak poszanowania dla
>drugiego czlowieka, ale takze zupelny brak logiki i argumentacji
>w wyrazanych przez siebie pogladach. Pan J.T. raz wyzywa, innym
>razem niemalze wyciska litosc z czytelnika, jednak w zadnym
>z artykulow w tej swojej tworczosci nie potrafil uzasadnic
>chocby w powierzchowny sposob wartosci w swoim mysleniu.
>Przyczyna jest raczej prozaiczna - tych wartosci po prostu niewiele
>tam jest. Nie znaczy to jednak ze poszczegolne elementy jego
>niespojnego myslenia nie sa przedmiotem troski czy rozwazan dla
>innych czytenikow. Wyglada mi na to ze te wlasnie wartosci wylowiles
>i przedstawiasz jako obrone dla powyzszego pana.
>

Otoz nie sadze, ze niepotrzebnie mieszalem te dwa tematy. Jacka
Tuszynskiego bronie dlatego, ze reakcje na jego wypowiedzi zupelnie
nie uwzgledniaja faktu, ze nie jest on urodzony czy wychowany w Polsce,
nie zna jezyka tak dobrze jak inni, nie zna z wlasnego doswiadczenia
polskich realiow, a wie tylko tyle, co wyczyta lub uslyszy od innych.
Uwazam, ze zamiast zrazac takich ludzi jak Jacek, nalezy im pomoc
poprzez udzielanie rzeczowych informacji lub prostowanie bledow
(nie jezykowych, oczywiscie), ktore popelniaja. Jesli czytales 
uwaznie p.s.c. w okresie ostatniego tygodnia, to zapewne zauwazyles,
ze kilkakrotnie takie wlasnie komentarze do wypowiedzi Jacka wyslalem.
Choc Jacek na zaden z nich nie odpowiedzial, mam nadzieje, ze je
przeczytal i zrozumial.

Temat dekomunizacji (znow, termin jest niewlasciwy, uzywam go z braku
lepszego) poruszylem dlatego, ze jest on glownym problemem podnoszonym
przez Jacka, a jakby nie zauwazanym przez krytykujacych go
respondentow.

Z ogromna wiekszoscia pozostalej czesci Twego artykulu, Mariuszu, sie
zgadzam. Zacytuje tylko te fragmenty, gdzie mam cos do dodania.

>W innych sytuacjach mysle ze masz wiele trafnych spostrzezen, ale
>poniewaz nie wypowiadasz sie wiele na ich temat wiec ponizej moj
>komentarz. W powyzszym artykule piszesz m.in:
>>Czy rzeczywiscie nie maja racji ci, ktorzy wskazuja na
>>to, iz byla nomenklatura bogaci sie, gdy jednoczesnie spoleczenstwo
>>ubozeje?
>
>Czy zauwazyles ze identyczne zjawisko odbywa sie na zachodzie?
>Przestrzen miedzy biednymi i bogatymi sie powieksza. Czy jest
>to dobry sposob aby odsunac ich od wladzy czy zabrac dobra?
>I czy w koncu nie przypominalo by to tego starego komunistycznego
>podejscia?

Nie dlatego nalezy nomenklaturze (znow termin umowny) przeszkodzic
w dalszym umacnianiu swej pozycji, ze to ludzie bogaci, tylko dlatego,
ze to przestepcy, w szerokim rozumieniu tego slowa.

Na zachodzie przestrzen miedzy handlarzami narkotykow i biednymi tez
sie powieksza, ale tylko do czasu, dopoki handlarz nie znajdzie sie
za kratkami, bo tam jest jego miejsce.

>Mysle ze lepszym wyjsciem byloby wprowadzenie takiego systemu
>prawnego ktory okreslaby legalne limity prowadzenia pewnych
>dzialan i zabranialby tym ludziom pod grozba konkretnych kar
>wykorzystywania swoich stanowisk do machinacji na szkode
>spoleczenstwa. Nie wiem jak w Stanach ale w Australii wystarczy
>ze firma pana posla X dostanie jakies zlecenie rzadowe na $5 to
>facet z reguly musi sie pozegnac parlamentem. Oczywiscie nie
>sadzmy ze tu sa sami uczciwi. Po prostu wiedza co sie oplaca.
>Patrzac na sprawy tutejsze nie wierze abysmy nie mieli w Polsce
>dobrych prawnikow. Poniewaz jednak ciagle mam sygnaly ze
>w Polsce ludzie najbardziej sie skarza na balagan i bezprawie
>mysle ze wielu elementom tak w sejmie jak i w partiach zalezy
>na jak najdluzszym utrzymywaniu takiego stanu. Mysle ze baczne
>obserwowanie zachowan naszych poslow bedzie najlepszym lekarstwem
>na doprowadzenie do trzezwosci co niektorych partii i politykow
>przy nastepnych wyborach, jezeli nie potrafia one czy oni patrzec
>w przyszlosc. Zobaczymy tez co na to poradzi nasza nowa pani
>premier, bo na prezydenta osobiscie juz przestalem liczyc.
>Teraz najlepiej lubie go sluchajacego innych. Przykre ze czlowiek
>dla ktorego kiedys miale wiele szacunku (i nie tylko ja) zapomnial
>sie zupelnie kim jest i co powinien reprezentowac.
>
Oczywiscie, ze masz racje. Madry system prawny jest potrzebny, Kto
go jednak ma wprowadzic? Ugrupowaniem, ktore w Polsce zezwolilo 
na korupcje na szczeblu rzadowym jest Kongres Liberalno-Demokratyczny,
bardzo ostatnio przez byla komune lubiany.

Niestety, moj niedawny pobyt w Polsce (wrocilem przed tygodniem)
napawa mnie pesymizmem, jesli chodzi o mozliwosc obiektywnej
oceny partii lub politykow przy okazji nastepnych wyborow. Spotkalem 
bardzo niewielu ludzi o otwartych umyslach. Wiekszosc ma juz ustalone 
poglady i nie chce nawet slyszec, co inna strona ma do powiedzenia.

Jeden z moich bliskich przyjaciol powiedzial mi, ze podczas gdy
za komuny nie byly rzadkie przypadki, ze powiedzmy czlonkowie 
PZPR i ich przeciwnicy mogli sie spotkac na tej samej prywatce,
tak teraz nastepuje coraz szczelniejsza izolacja towarzyska
poszczegolnych grup, i na prywatce u zwolennikow Unii Demokratycznej
nie znajdziesz zwolennika ZChN.

>>Czy jest w porzadku, ze ci, ktorzy powinni odpowiadac za
>>doprowadzenie Polski do ruiny (46 mld $ dlugu) nie tylko sa bezkarni,
>>lecz nadal sa w uprzywilejowanej pozycji?
>
>Czy ktos w Stanach probuje pociagnac Regana czy partie republikanska
>do odpowiedzialnosci za doprowadzenie do wybuchu deficytu handlowego
>przekraczajacego wszystkie wytyczane czy przewidywane limity?
>(wowczas chyba ponad 200 mld dol.) Jaka powinna byc kara za to?
>Kto by mial o tym decydowac? Czyz nie byloby to bardziej na zasadzie
>"teraz badz nam krolem, a jutro ... cie zetniemy"? Czyz to nie ten
>ktory ustanawia krola jest odpowiedzialny? Czyzby wiec postawic
>wszystkich partyjnych przed sadem? No dobrze, a co np. z takim panem
>Urbanem? Czerwony lis nr.1. Pierwszy do oglupiania spoleczenstwa
>(tylko giwere i w ta kite ...). A jak na Regana glosowalo 28%
>spoleczenstwa to tez ja oskarzyc? Gdzie granica i gdzie roznica?
>Zbyt duzo pytan bez odpowiedzi.

Abys mogl lepiej zrozumiec co mam na mysli piszac o dlugu,
poczekaj az zaczne wysylac fragmenty ksiazki "Va bank i FOZZ".
Moze Tomek Kazmierski mi w tym dopomoze, bo tez ja juz ma.

>Pozwol wiec ze teraz przedstawie pare moich wlasnych spojrzen.
>Osobiscie jeszcze w zyciu nie spotkalem osoby ktora powiedzialaby
>ze kocha komunizm. Nawet ci najbardziej "wybijajacy sie komunisci"
>nabijali sie z tego systemu ktory sluzyl im do robienia kariery i
>pieniedzy. Jezeli ktos mysli ze ci ludzie roznili sie czy roznia
>w swojej postawie od zachodniego kapitalisty ta popelniaja wielki
>blad. Natura ludzi tego pokroju jest taka sama niezaleznie w jakim
>systemie sie ich spotka. Co ciekawsze, probujac ich tepic, tepimy
>najbardziej przedsiebiorcza i zaradna grupe spoleczenstwa. Grupe
>przyszlych kapitalistow i przedsiebiorcow. To moze brzmic jak
>paradoks, ale to oni wlasnie umieli najlepiej przystosowac sie
>do stworzonych przez system komunistyczny warunkow. To oni sa tymi
>ludzmi ktorzy umieja zwalczyc wszystkie "przeciwnosci losu" na drodze
>do osiagniecia celu. Brzmi dumnie? Nieco mniej jezeli dodam ze to
>oni najczesciej sa tymi ludzmi bez skrupulow ktorzy umieja
>bezpardonowo rozprawic sie ze swoimi przeciwnikami czy przeszkodami
>ktore stana im na drodze do kariery czy celu ktory pragna osiagnac.
>To sposrod nich, gdyby im pozwolic, bylby zdolny narodzic sie
>nastepny Napoleon, Hitler, Stalin czy inny despota. Czy na zchodzie
>ktos ich probuje tepic? Prawdopodobnie szybko by go okrzyknieto
>komunista. Istniejacy tu system nie pozwala takiemu na zagarniecie
>wladzy. Reguly gry sa po prostu inne.
>
Znow dochodzimy do problemu nazewnictwa. Mozna definiowac komunizm 
jako system idealny, jak go opisal Lenin. Zwolennikow takowego
rzeczywiscie ze swieczka w Polsce szukac, a gdybysmy nawet ich
znalezli, zapewne byliby blizej kategorii ofiar niz oprawcow.
Jest jeszcze komunizm realny, ktory dobrze byloby jakos nazwac,
tylko nie wiem jak. Chodzi mi o system, jaki w Polsce faktycznie
panowal. Aby mogl on funkcjonowac, wcale nie bylo potrzebne, bys
go kochal. Wystarczylo, bys umial z niego korzystac, to najlepiej
zapewnialo jego zywotnosc. Bylo tez w porzadku, jesli byl Ci
obojetny. Wrogiem stawales sie dopiero, gdy zaczynales miec inne
od obowiazujacego zdanie i starales sie, bys mogl swoje przekonania
glosic publicznie. Istota tego systemu bylo to, ze stwarzal
ogromne mozliwosci naduzyc, czym zwiazywal ze soba tych "najbardziej
przedsiebiorczych" ludzi. Wlasnie dlatego, ze byly to naduzycia,
powinno byc mozliwe pociagniecie ich do odpowiedzialnosci.
Niestety, w praktyce okazuje sie to bardzo trudne. Twoje watpliwosci:

>Powyzszymi przykladami chcialem wykazac jak trudno nawet w idealnych
>warunkach byloby podjac decyzje odnosnie w jaki sposob wymierzac
>sprawiedliwosc. Kogo karac? Kto byl winny? Kogo odsunac od wladzy?
>Komu zabrac prawo do prowadzenia przedsiebiorstw? Czy wreszcie komu
>zabrac majtek i posiadlosci? Kto mialby rzekome sledztwo przeprowadzac?
>Kto bylby sedzia czy lawnikami? Jak to wszystko selekcjonowac?
>A bylo tych czerwonych kolo miliona, co? Trzeba by chyba jakis
>oddzial nieprzekupnych aniolow sciagnac z nieba!

sa jak najbardziej uzasadnione.

>Pozostaje zatem jeszcze jedno pytanie. Czy nalezy zrezygnowac
>z jakichkolwiek prob rozliczania sie z przeszloscia? Mimo powyzszych
>przekonan moim zdaniem napewno nie! Wszystkich tych ktorzy lamali
>prawo nalezalo by bezwzglednie scigac. Niewatpliwie potrzebne jest
>do tego uruchomienie dodatkowych organow wymiaru sprawiedliwosci,
>srodkow dla zapewnienia pomocy prawnej dla ofiar czy swiadkow,
>no i oczywiscie oskarzonych. W tak trudnej sytuacji gospodarczej
>napewno nie jest to latwa sprawa. Miejmy jednak nadzieje ze ktos
>w koncu to zrobi zanim spoleczenstwo calkowicie utraci wiare
>w jakakolwiek sprawiedliwosc spoleczna, bo wowczas o rozklad i
>anarchie nie jest trudno.
>
Bedzie to bardzo trudne i mam powazne obawy, ze predzej dojdzie
do krwawego wybuchu spolecznego niz uda sie przeprowadzic
rozliczenie z przeszloscia na drodze praworzadnej.

>Mariusz

Serdeczne pozdrowienia,

Marek Osinski