مازندران

context: مازندران از وسعتی معادل ۱٫۴۶ درصد ایران برخوردار است؛ قرار گرفتن آن در ساحل جنوبی بزرگترین دریاچه جهان به نام دریای مازندران (خزر) و همجواری با چهار کشور ساحلی این دریا یعنی ترکمنستان، قزاقستان، روسیه و جمهوری آذربایجان از یک سو و واقع شدن در شمال کلان‌شهر تهران (پایتخت ایران) از سوی دیگر است. امتیاز حمل و نقل دریایی با کشورهای همسایه از طریق منطقه ویژه اقتصادی بنادر امیرآباد، فریدون‌کنار و بندر نوشهر و اسکله و سکوی نفتی نکا در شرق مازندران، اتصال آن به راه‌آهن سراسری ایران، وجود فرودگاه‌های بین‌المللی ساری، نوشهر و رامسر، برخورداری از سه جاده شوسه ارتباطی با استان تهران، و اقدام به سرمایه‌گذاری در طرح در دست ساخت آزادراه تهران - شمال با امکان دسترسی سریع با فاصله کوتاه ۱۲۱ کیلومتر ارتباط تهران ـ مازندران، عبور خطوط بین‌المللی فیبر نوری، شبکه ارتباطی در مسیر کریدور بین‌المللی شمال ـ جنوب از هلسینکی (فنلاند)، به بندر لاوان (روسیه) تا ساحل دریای خزر فراهم آورده‌است و همچنین دو جاده بین‌المللی هراز و سوادکوه در این استان است. مطالعات باستان‌شناسی در غارهای کمربند و هوتو دزیست انسانی در مازندران را به حدود ۹۵۰۰ پیش از میلاد می‌رساند. مازندران کنونی بخشی از سرزمین گسترده‌تری است که در متون تاریخ از آن با نام فراشوراگر و پتیسخوارگر یاد کرده‌اند.
qas: answers: text: ۱٫۴۶ درصد
question: مازندران چند درصد از وسعت ایران را برخوردار است؟

answers: text: ساحل جنوبی
question: مازندران در کدام قسمت دریای مازندران (خزر) قرار گرفته؟

answers: text: ترکمنستان، قزاقستان، روسیه و جمهوری آذربایجان
question: کشورهای ساحلی همجوار با مازندران را نام ببرید؟

answers: text: در شمال
question: مازندران در کدام قسمت کلان‌شهر تهران واقع شده‌است؟

answers: text: بنادر امیرآباد، فریدون‌کنار و بندر نوشهر و اسکله و سکوی نفتی نکا در شرق مازندران
question: امتیاز حمل و نقل دریایی با کشورهای همسایه در مازندران از طریق کدام منطقه ویژه اقتصادی صورت میگیرد؟

answers: text: ساری، نوشهر و رامسر
question: فرودگاه‌های بین‌المللی مازندران را نام ببرید؟

answers: text: سه
question: مازندران از چند جاده شوسه ارتباطی با استان تهران برخوردار است؟

answers: text: ۱۲۱ کیلومتر
question: طرح فاصله کوتاه آزادراه تهران - شمال چند کیلومتر می‌باشد؟

answers: text: عبور خطوط بین‌المللی فیبر نوری
question: چه چیزی شبکه ارتباطی در مسیر کریدور بین‌المللی شمال ـ جنوب از هلسینکی (فنلاند)، به بندر لاوان (روسیه) تا ساحل دریای خزر فراهم آورده‌است؟

answers: text: هراز و سوادکوه
question: جاده های بین‌المللی استان مازندران را نام ببرید؟

answers: text: ۹۵۰۰
question: مطالعات باستان‌شناسی در غارهای کمربند و هوتو دزیست انسانی در مازندران را به حدود چند پیش از میلاد می‌رساند؟

answers: text: فراشوراگر و پتیسخوارگر
question: در متون تاریخی از مازندران با چه نامی یاد کرده‌اند؟

question: مازندران چند درصد از جمعیت ایران را تشکیل داده‌است؟

question: آمار بیکاری در مازندران چند درصد است؟

question: قائم‌شهر در کدام قسمت استان مازندران قرار دارد؟

context: رشته کوه‌های البرز هم‌چون سدی بلند مازندران را به دو قسمت جلگه‌ای و کوهستانی تقسیم کرده‌است و به همین دلیل این استان از قسمت داخلی ایران جدا شده‌است. بخشی از البرز غربی و البرز شرقی و تمامی البرز مرکزی در این محدوده قرار دارد و شیب زمین از منطقه کوهستانی به سوی جلگه و دریا کاهش می‌یابد. رشته کوه البرز دارای کوه‌های فرعی است که از جنوب به شمال یا به موازات دریا کشیده شده‌اند. از مرتفع‌ترین قلل مازندران می‌توان بادله کوه، کوه چنگی و کوه سفید را در شهرستان ساری نام برد. بلندترین قله‌هایی که به موازات دریا کشیده‌شده‌است عبارتند از سیالان با ارتفاع ۴۱۲۵ متر از سطح دریا و تخت سلیمان با بیش از ۴۰۰۰ متر ارتفاع از سطح دریا در جنوب شرقی شهرستان تنکابن و قله شور، خرو نرو در سوادکوه، کلارآباد و سیاه سنگ در شهرستان نوشهر است.
qas: answers: text: رشته کوه‌های البرز
question: کدام رشته‌ کوه‌ها مازندران را به دو قسمت جلگه‌ای و کوهستانی تقسیم کرده‌است؟

answers: text: بخشی از البرز غربی و البرز شرقی و تمامی البرز مرکزی
question: کدام بخش از البرز در محدوده مازندران قرار دارد؟

answers: text: از جنوب به شمال
question: کوه‌های فرعی رشته کوه البرز از کدام جهت به موازات دریا کشیده شده‌اند؟

answers: text: بادله کوه، کوه چنگی و کوه سفید
question: مرتفع‌ترین قلل ماندران را نام ببرید؟

answers: text: ساری
question: بادله کوه، کوه چنگی و کوه سفید در کدام شهرستان قرار دارد؟

answers: text: سیالان با ارتفاع ۴۱۲۵ متر از سطح دریا و تخت سلیمان با بیش از ۴۰۰۰ متر ارتفاع از سطح دریا در جنوب شرقی شهرستان تنکابن و قله شور، خرو نرو در سوادکوه، کلارآباد و سیاه سنگ در شهرستان نوشهر
question: بلندترین قله هایی که به موازات دریا کشیده‌شده‌است درکجا واقع شده‌اند؟

question: قله بادله کوه چند متر ارتفاع دارد؟

question: قله کوه چنگی چند متر ارتفاع دارد؟

context: که این رودها همگی به دریای مازندران می‌ریزد. از دیگر منابع آب این استان دریاچه‌های کوچک محلی است که به هنگام طغیان رودها در قسمت‌هایی که سطح آب‌های زیرزمینی بالا است به وجود می‌آید و برای کشاورزی، صید و شکار مورد استفاده قرار می‌گیرد. نوع دیگر ذخایر آبی و مهار سیلاب آب‌بندان است که در آن ماهی پرورش می‌یابد. دریاچه دایمی «ولشت» یا «سما» در شمال غربی مرزن آباد شهرستان چالوس یکی دیگر از منابع آبی طبیعی است که از جوشش چشمه‌های اطراف تشکیل شده و از جاذبه‌های گردشگری استان است. در مازندران چشمه‌های آب معدنی فراوانی یافت می‌شود که خاصیت درمانی دارد و در معالجه امراض پوستی، مفصلی، عصبی، و گوارشی مؤثرند، چشمه آبگرم آزرود (آرزو) بابل، چشمه‌های آب آسک، لاریجان، آملو و استراباکو در آمل و حمام‌های آب معدنی (گوگردی) در شهرهای رامسر و کتالم و سادات محله شهرستان رامسر و رینه بخش لاریجان شهرستان آمل از آن جمله‌اند.
qas: answers: text: هنگام طغیان رودها در قسمت‌هایی که سطح آب‌های زیرزمینی بالا است
question: دریاچه‌های کوچک محلی چگونه به وجود می‌آید؟

answers: text: کشاورزی، صید و شکار
question: از دریاچه‌های کوچک محلی برای چه مواردی استفاده می‌شود؟

answers: text: در آن ماهی پرورش می‌یابد.
question: از ذخایر آبی و مهار سیلاب آب‌بندان برای چه موردی استفاده می‌شود؟

answers: text: شمال غربی مرزن آباد شهرستان چالوس
question: دریاچه دایمی «ولشت» یا «سما» در کجا قرار دارد؟

answers: text: دریاچه دایمی «ولشت» یا «سما»
question: جاذبه‌های گردشگری طبیعی استان مازندران را نام ببرید؟

answers: text: معالجه امراض پوستی، مفصلی، عصبی، و گوارشی
question: چشمه‌های آب معدنی استان مازندران چه خاصیت درمانی دارد؟

answers: text: چشمه آبگرم آزرود (آرزو) بابل، چشمه‌های آب آسک، لاریجان، آملو و استراباکو در آمل و حمام‌های آب معدنی (گوگردی) در شهرهای رامسر و کتالم و سادات محله شهرستان رامسر و رینه بخش لاریجان شهرستان آمل
question: چشمه‌های آب معدنی استان مازندران در کجا قرار گرفته‌اند؟

question: جمعیت شهرستان مازندران چقدر است؟

question: جمعیت شهرستان قائم‌شهر چند نفر می‌باشد؟

context: بر سر این که مازندران از ابتدا همین سرزمین کنونی بوده باشد، اختلاف نظر وجود دارد. تا قرن‌ها نام ناحیه‌ای، که بخش اصلی آن را استان مازندران کنونی تشکیل می‌داده، «تپورستان» یا «طبرستان» بوده‌است که به احتمال زیاد برگرفته از نام قوم باستانی تپورها می‌باشد. این قوم پیش از ورود آریایی‌ها در کنار آماردها قومیت اصلی منطقه بوده‌است. بعدها عبارت مازندران به نواحی جلگهای جنوب دریای خزر اطلاق شد و در کنار طبرستان (برای نواحی کوهپایه‌ای) استفاده می‌شود. متأخر بودن نام مازندران برای این ناحیه این تردید را به وجود آورده‌است که مازندران در شاهنامه فردوسی به سرزمینی که اکنون مازندران نامیده می‌شود، اطلاق نمی‌گردد.
qas: answers: text: «تپورستان» یا «طبرستان»
question: نام ناحیه‌ای، که بخش اصلی آن را استان مازندران کنونی تشکیل می‌داده در گذشته چه بوده؟

answers: text: نام قوم باستانی تپورها
question: «تپورستان» یا «طبرستان» برگرفته از چیست؟

answers: text: پیش از ورود آریایی‌ها
question: قوم باستانی تپورها چه زمانی در کنار آماردها قومیت اصلی منطقه بوده‌است؟

question: نام «مازندران» را چه کسانی برای استان مازندران انتخاب کردند؟

context: به باوری دیگر، نام مازندران برگرفته از کوه ماز است. پس مازندران سرزمینی است که کوه ماز در آن جای دارد (ماز+اندر+آن). رشته کوه ماز در جنوب مازندران، در راستای غرب به جنوب شرق کشیده شده‌است. رشته کوه ماز هم راستا با دوبرار در دشت لار و پلور است که تا فیروزکوه پیش می‌رود. مردم دماوند هنوز به این کوه بلند که در شمال شهر دماوند امتداد یافته، ماز می‌گویند. از سوی دیگر در لاسم و در میان رشته کوه دوبرار، قله‌های بلندی مانند انگمار، سیاه کمر دیده می‌شود که یکی از آن‌ها قله بلند ماز است. منوچهری دامغانی (قرن پنجم) واژه «ماز» را به همراه مازندران در یک بیت می‌آورد:
qas: answers: text: کوه ماز
question: نام مازندران برگرفته از چیست؟

answers: text: جنوب
question: رشته کوه ماز در کدام قسمت مازندران قرار دارد؟

answers: text: دشت لار و پلور
question: رشته کوه ماز هم راستا با کدام دشت ها پیش می‌رود؟

answers: text: ماز
question: کوه بلندی که در شمال شهر دماوند امتداد یافته چه نام دارد؟

answers: text: میان رشته کوه دوبرار
question: لاسم در کجا قرار دارد؟

question: قله ماز چند متر ارتفاع دارد؟

context: به همین سبب است که نویسندگان و مورخان ایرانی و خارجی، فراز و نشیب‌های تاریخی این سرزمین را در کتاب‌هایی به رشته تحریر درآورده‌اند. از آثار نویسندگان روسی دربارهٔ مازندران، تاریخ مازندران و استرآباد تألیف رابینو، و از آثار نویسندگان مازندرانی، تاریخ طبرستان و رویان و مازندران تألیف میر ظهیرالدین مرعشی، و از آثار نویسندگان ایرانی، تاریخ طبرستان به کوشش اردشیر برزگر و مازندران از قدیم‌ترین ایام تا به امروز، نوشته دکتر محمد مشکور را می‌توان نام برد. اما این که نام مازندران از چه زمانی در این سرزمین متداول شد اختلاف نظر وجود دارد. بعضی از مورخان معتقدند از زمان ابن اسفندیار و یاقوت، به جای هیرکانیا کلمه مازندران بکار برده شده‌است عده‌ای هم تاریخ بکارگیری واژهٔ مازندران را از سده چهارم هجری قمری به بعد می‌دانند.
qas: answers: text: تاریخ مازندران و استرآباد تألیف رابینو
question: آثار نویسندگان روسی دربارهٔ مازندران را نام ببرید؟

answers: text: تاریخ طبرستان و رویان و مازندران
question: آثار نویسندگان مازندرانی دربارهٔ مازندران را نام ببرید؟

answers: text: میر ظهیرالدین مرعشی
question: تاریخ طبرستان و رویان و مازندران تألیف چه کسی است؟

answers: text: اردشیر برزگر
question: تاریخ طبرستان اثر کیست؟

answers: text: دکتر محمد مشکور
question: مازندران از قدیم‌ترین ایام تا به امروز اثر کیست؟

answers: text: از زمان ابن اسفندیار و یاقوت
question: مورخان معتقدند نام مازندران از چه زمانی در این سرزمین متدوال شد؟

answers: text: هیرکانیا
question: نام مازندران به جای کدام کلمه بکار برده شده‌است؟

answers: text: سده چهارم هجری قمری
question: عده ای از مردم تاریخ بکارگیری واژهٔ مازندران را از کدام سده می‌دانند؟

question: آثار نویسندگان روسی دربارهٔ مازندران در چه تاریخی به تألیف رسید؟

question: آثار تاریخ طبرستان در چه تاریخی به تألیف رسید؟

context: کشفیات دانشمندان در غارهای هوتو و کمربند، گواهی بر زندگی انسان‌ها در ۷۵ هزار سال پیش از این بدست آمده‌است، علاوه بر این، باستان‌شناسی در گوهر تپه، که ثابت کرد مازندران بیش از ۶ هزار سال پیشینه تمدن شهری دارد، مازندران را به یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های باستان‌شناسی در منطقه خاورمیانه و جهان شناسانده‌است و آن در فرهنگ‌سازی و تمدن شهرنشینی مردم در ایران نقش مهمی را ایفا کرده‌اند است، در سال ۱۳۸۴ نیز در منطقه ییلاق پرورخرند، از روستا از روستاهای پشتکوه دودانگه ساری حدود چهل قبر کشف شد که قدمت آن‌ها، دست‌کم به نیمهٔ نخست هزارهٔ دوم قبل از میلاد می‌رسد در حالی که آمل شهری که آن را دومین شهر کهن ایران می‌خوانن هم در این استان جا دارد و تاریخ آمل جزو تاریخ‌های اول شهری است که در زمان مردم آمارد یا همان آماردیان شکوفا شده‌است. مازندران جزوی از قلمرو پادشاهی ورگانا و پس از آن یکی از استان‌های مهم پادشاهی طبرستان که پس از شاه عباس طبرستان ایالتی از ایران و مازندران استانی از این ایالت شد، بوده‌است.
qas: answers: text: زندگی انسان‌ها در ۷۵ هزار سال پیش
question: کشفیات دانشمندان در غارهای هوتو و کمربند گواه بر چیست؟

answers: text: گوهر تپه
question: باستان‌شناسی در کجا پیشینه تمدن شهری مازندران ثابت کرد؟

answers: text: بیش از ۶ هزار سال
question: پیشینه تمدن شهری مازندران چند سال دارد؟

answers: text: مازندران
question:  یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های باستان‌شناسی در منطقه خاورمیانه و جهان در ایران کجاست؟

answers: text: حدود چهل قبر کشف شد که قدمت آن‌ها، دست‌کم به نیمهٔ نخست هزارهٔ دوم قبل از میلاد می‌رسد
question: در سال ۱۳۸۴ نیز در منطقه ییلاق پرورخرند چه چیزی کشف شد؟

answers: text: آمل
question: دومین شهر کهن ایران کدام شهر است؟

answers: text: در زمان مردم آمارد یا همان آماردیان
question: تاریخ آمل در کدام دوره شکوفا شده‌است؟

answers: text: ورگانا
question: مازندران در گذشته جزو کدام قلمرو پادشاهی بوده؟

question: مازندران در چه سالی جزوی از قلمرو پادشاهی ورگانا بوده؟

question: شاه عباس در چه سالی به قدرت رسید؟

context: ساکنان قدیم غرب دریای خزر یا دریای مازندران کادوسیان بودند. در منطقه میانی و شرقی دریای خزر اقوام آنریاک - مردویی و تپورها ساکن بوده که بعدها ایرانیان آن را تپورستان و با آمدن اعراب این منطقه را تبرستان نامیدند. نمی‌توان گفت این اقوام کی و از کجا آمده‌اند اما به نظر استرابون، تپورها در حد فاصل آماردها و هیرکانیه زندگی می‌کردند. (یعنی میان آمل و گنبد امروزی) اما دیاکونف نوشته: «تپورها در هیرکانیه ساکن بودند و تحت نفوذ هیرکانیان.» مرز شرقی آن‌ها استرآباد و مرز غربی آن‌ها از چالوس بود. پس مازندران بخشی از تپورستان است که مرکز آن شهر تاریخی ساری بوده و هست. اراستوفن می‌نویسد: «قبیله‌هایی که در کناره دریای خزر بودند چنین‌اند: هیرکانیان، آماردها، آناری‌ها، کادوسها، آلبانیها، کاسیان.» وی هم چنین نوشته: «تپورها قبیله‌ای بودند که در سرزمین هیرکانی ساکن و جزو قبایل کنار دریا نبودند.» ظاهراً ایشان قبایل گسترده‌ای بودند که با آمدن آریایی‌ها عقب رانده شدند. در مسکوکات سلاطین مستقل مازندران که خود سکه می‌زدند نام پادشاه تاپورستان آمده‌است.
qas: answers: text: کادوسیان
question: ساکنان قدیم غرب دریای خزر چه کسانی بودند؟

answers: text: منطقه میانی و شرقی دریای خزر
question:  اقوام آنریاک - مردویی و تپورها در کجا ساکن بودند؟

answers: text: با آمدن اعراب
question: در چه زمانی تپورستان را تبرستان نامیدند؟

answers: text: در حد فاصل آماردها و هیرکانیه زندگی می‌کردند. (یعنی میان آمل و گنبد امروزی)
question: به نظر استرابون تپورها در کجا زندگی می‌کردند؟

answers: text: تپورها در هیرکانیه ساکن بودند و تحت نفوذ هیرکانیان
question: در نظر دیاکونف تپورها در کجا و تحت نفوذ چه‌کسانی بودند؟

answers: text: ساری
question: مرکز مازندران کدام شهر است؟

answers: text: هیرکانیان، آماردها، آناری‌ها، کادوسها، آلبانیها، کاسیان
question: قبیله‌هایی که در کناره دریای خزر بودند نام ببرید؟

question: پادشاه تاپورستان چه نام داشت؟

question: چرا تپورها تحت نفوذ هیرکانیان بودند؟

context: در زمانی که فلات ایران به خصوص نواحی زاگرس صحنه جنگ و خون‌ریزی آشوریان و اقوام دیگر بود، مردمان نواحی جنوبی دریای خزر در آرامش و امنیت و شرایط مناسب اجتماعی زندگی می‌کردند و اقوام نواحی دیگر به آن‌ها پناهنده می‌شدند. یکی از طوایفی که به نواحی جنوب خزر پناهنده شده‌است طایفه مغان، یکی از طوایف شش‌گانه ماد بوده‌است. در دوره حکومت آرته یس مادی (شاه قبل از دیا اکو) جنگی بزرگ بین کادوسیان و مادها اتفاق افتاد. علت این جنگ بدبینی یکی از پارسی‌های صاحب نفوذ در دربار شاهی به نام پارسد (پارساداس) نسبت به شاه بود. او زمانی از شاه رنجیده خاطر گردید و با سه هزار نیروی جنگی به سرزمین کادوس‌ها می‌رفت و حمایت آن‌ها را جلب می‌کند و آن‌ها علیه مادها تحریک نمود. آرته یس سپاهی انبوه را به مقابله با او فرستاد. در جنگی که بین آن‌ها رخ داد، سپاه ماد شکست خورد و کادوسی‌ها پارسد را به پادشاهی خود انتخاب کردند. او همواره به قلمرو ماد تجاوز می‌کرد و به غارت آن حدود می‌پرداخت.
qas: answers: text: نواحی زاگرس صحنه جنگ و خون‌ریزی آشوریان و اقوام دیگر بود
question: چرا اقوام نواحی دیگر به مردمان نواحی جنوبی دریای خزر پناهنده می‌شدند؟

answers: text: طایفه مغان، یکی از طوایف شش‌گانه ماد
question: یکی از طوایفی که به نواحی جنوب خزر پناهنده شده کدام طایفه بود؟

answers: text: آرته یس مادی
question: در دوره حکومت کدام شاه جنگی بزرگ بین کادوسیان و مادها اتفاق افتاد؟

answers: text: بدبینی یکی از پارسی‌های صاحب نفوذ در دربار شاهی به نام پارسد (پارساداس) نسبت به شاه
question: علت جنگی که در دوره حکومت آرته یس مادی اتفاق افتاد چه بود؟

answers: text: سپاه ماد
question: در جنگی که بین کادوسی‌ها وسپاه ماد اتفاق افتاد چه کسی شکست خورد؟

answers: text: پارسد
question: کادوسی‌ها چه کسی را به پادشاهی خود انتخاب کردند؟

question: پادشاهی پارسد چند سال طول کشید؟

question: جنگ بین سپاه ماد و کادوسیان در چه سالی اتفاق افتاد؟

context: اقوام ساردی، تپوران، کادوسیان و سکائیان از جمله نیروهای برجسته شرکت‌کننده در اردوی کوروش بودند. در این نبرد کوروش تپوران مازندرانی و کادوسیان گیلانی را از ارتش جدا نمود و آن‌ها را ترغیب به حمله نمود. در اثر حمله این نیروها سپاه لیدی شکست خورد و شهر سارد به محاصره سربازان کوروش درآمد. بعد از این جنگ آماردها و کادوسیان همچنان در حلقه اتحاد کوروش باقی ماندند و در اکثر جنگ‌های زمان او شرکت فعال داشتند. در زمان کوروش، ایران به صورت ملوک الطوایفی اداره می‌شد و مازندران و طبرستان به یکی از اعیان فارس سپرده شده بود. در جنگ خانگی مشهور به «کوناکسا» بین اردشیر هخامنشی و برادرش کوروش کوچک، کادوسیان به حمایت از اردشیر پرداختند. در این جنگ فرمانده قوای کادوسی به نام آرته گرس کشته شد. ۱۴ سال بعد از جنگ کوناکسا، کادوسیان علیه هخامنشیان قیام کردند. اما اردشیر با سپاهی انبوه آن را سرکوب نمود و آن‌ها نیز اطاعت از دولت مرکزی را پذیرفتند.
qas: answers: text: ساردی، تپوران، کادوسیان و سکائیان
question: از جمله نیروهای برجسته شرکت‌کننده در اردوی کوروش کدام اقوام بودند؟

answers: text: تپوران مازندرانی و کادوسیان گیلانی
question: کوروش چه کسانی را علیه سپاه لیدی ترغیب به حمله می‌نمود؟

answers: text: سپاه لیدی
question: در اثر حمله سربازان کوروش به سپاه لیدی چه کسی شکست خورد؟

answers: text: ملوک الطوایفی
question: در زمان کوروش ایران به چه صورت اداره می‌شد؟

answers: text: یکی از اعیان فارس
question: در زمان کوروش، مازندران و طبرستان به چه کسی سپرده شده بود؟

answers: text: اردشیر هخامنشی و برادرش کوروش کوچک
question: جنگ خانگی مشهور به «کوناکسا» بین چه کسانی اتفاق افتاد؟

answers: text: جنگ خانگی مشهور به «کوناکسا»
question: فرمانده قوای کادوسی در کدام جنگ کشته شد؟

answers: text: آرته گرس
question: فرمانده قوای کادوسی چه نام داشت؟

answers: text: ۱۴ سال
question: چند سال بعد از جنگ کوناکسا، کادوسیان علیه هخامنشیان قیام کردند؟

question: جنگ بین سپاه لیدی و سربازان کوروش در چه زمانی اتفاق افتاد؟

question: آرته گرس به‌دست چه‌کسی کشته شد؟

question: چرا در جنگ خانگی کادوسیان به حمایت از اردشیر پرداختند؟

context: پهناوری دولت اشکانی در دوره اقتدارش از رود فرات تا هندوکش و از کوه‌های قفقاز تا خلیج فارس را شامل می‌شد. به دلیل قرار گرفتن جاده ابریشم در گستره حکومت اشکانی و قرار گرفتن مسیر تجاری بین امپراتوری روم و حوزه مدیترانه و امپراتوری هان در چین، این امپراتوری به مرکزی برای تجارت بدل گشت. اشکانیان از تیره ایرانی پرنی و شاخه‌ای از طوایف وابسته به اتحادیه داهه از عشایر سکاهای محدوده شرق دریای خزر بودند، از ایالت پارت که مشتمل بر خراسان فعلی بود برخاستند. نام سرزمین پارت در کتیبه‌های داریوش پَرثَوَه آمده‌است که به زبان پارتی پهلوی می‌شود. چون پارتیان از اهل ایالت پَهلَه بودند، از این جهت در نسبت به آن سرزمین ایشان را پهلوی نیز می‌توان خواند. ایالت پارتی‌ها از مغرب به دامغان و سواحل جنوب شرقی دریای مازندران و از شمال به ترکستان و از مشرق به رود تجن و از جنوب به کویر نمک و سیستان محدود می‌شد. قبایل پارتی در آغاز با قوم داهه که در مشرق دریای مازندران، آمل می‌زیستند در یک جا سکونت داشتند و سپس از آنان جدا شده در ناحیه خراسان مسکن گزیدند. آمل در آن زمان پایتخت اقلیمی اشکانیان بود.
qas: answers: text: از رود فرات تا هندوکش و از کوه‌های قفقاز تا خلیج فارس
question: پهناوری دولت اشکانی در دوره اقتدارش کجا را شامل می‌شد؟

answers: text: حکومت اشکانی
question: جاده ابریشم در گستره کدام حکومت قرار داشت؟

answers: text: بین امپراتوری روم و حوزه مدیترانه و امپراتوری هان در چین
question: جاده ابریشم در کجا قرار داشت؟

answers: text: تیره ایرانی پرنی و شاخه‌ای از طوایف وابسته به اتحادیه داهه از عشایر سکاهای محدوده شرق دریای خزر بودند
question: اشکانیان از تیره چه کسانی بودند؟

answers: text: ایالت پارت که مشتمل بر خراسان فعلی بود
question: اشکانیان از کجا برخاستند؟

answers: text: پهلوی
question: پَرثَوَه در زبان پارتی چه‌گفته می‌شد؟

answers: text: ایالت پَهلَه
question: پارتیان اهل کدام ایالت بودند؟

answers: text: دامغان و سواحل جنوب شرقی دریای مازندران
question: ایالت پارتی‌ها از مغرب به کجا محدود می‌شد؟

answers: text: ترکستان
question: ایالت پارتی‌ها از شمال به کجا محدود می‌شد؟

answers: text: مشرق
question: رود تجن در کدام قسمت ایالت پارتی‌ها قرار داشت؟

answers: text: به کویر نمک و سیستان
question: ایالت پارتی‌ها از جنوب به کجا محدود می‌شد؟

answers: text: آمل
question: پایتخت اقلیمی اشکانیان کدام شهر بود؟

question: چه کسی آمل را به‌عنوان پایتخت اقلیمی اشکانیان انتخاب کرد؟

question: آمل مصادف با کدام اتفاق به‌عنوان پایتخت اقلیمی اشکانیان انتخاب شد؟

question: حکومت اشکانیان چند سال به‌طول انجامید؟

question: بعد از اشکانیان چه کسانی به حکومت رسیدند؟

context: به اعتقاد برخی مورخین این سلسله در سال ۳۳۰ قبل از میلاد مسیح در ناحیه تپوری نشین دریای خزر واقع در کوهستان شرق مازندران شکل گرفت. اردشیر برزگر در کتاب خود آغاز پادشاهی خاندان گشنسپ شاهان را پس از مرگ اسکندر مقدونی در قرن سوم پیش از میلاد می‌داند ولی مشخص نیست که آیا گشنسب شاهان از نسل فرادات، حاکم طبرستان در زمان هخامنشیان و اسکندر، است یا خیر. به اعتقاد برخی مورخین دیگر این سلسله در سال ۱۷۰ قبل از میلاد مسیح پس از کوچ برخی از اقوام تپور از شرق مازندران به منطقه آمارد در غرب مازندران (رویان) به مرکزیت آمل شکل گرفت.
qas: answers: text: کوهستان شرق مازندران
question: ناحیه تپوری نشین دریای خزر در کدام قسمت مازندران قرار دارد؟

answers: text: پس از مرگ اسکندر مقدونی
question:  اردشیر برزگر در کتاب خود آغاز پادشاهی خاندان گشنسپ شاهان در چه‌زمانی می‌داند؟

answers: text: قرن سوم پیش از میلاد
question: اسکندرمقدونی در چه قرنی به مرگ رسید؟

question: چه کسی اسکندر مقدونی را به مرگ رساند؟

context: گشنسب شاهان تا سال ۵۳۱ میلادی در طبرستان سلطنت می‌کردند. دوام حکومت و فرماندهی خاندان گشنسب در طبرستان تا روزگار فیروز ساسانی ادامه داشته‌است که در این زمان ترکان صحرانورد ماوراء جیحون به خراسان و مرزهای تپورستان (طبرستان) تاخته‌اند. کاری از گشنسب شاهان برنیامد ولی کیوس فرزند ارشد قباد شاه ساسانی، به امر پدر به کمک مردم طبرستان شتافت و کیوس به فرمان برادر با سپاهی انبوه از تبرستانی‌ها به سمت خراسان رفت و خاقان ترک را شکست داد. از این زمان حکومت خاندان گشنسب پایان یافت و حکومت به ساسانیان منتقل شد. در این سال کیوس، پسر مهتر قباد و برادر خسرو انوشیروان، خود از طرف پدرش قباد به فرمانروایی در طبرستان پرداخت. کیوس آیین مزدکی داشت و مزدکیان می‌خواستند او را به پادشاهی بنشانند از این جهت خسرو انوشیروان او را از طبرستان برداشته، قارن پسر سوخرا را به جای او گماشت. از این تاریخ سلسله کارنوندیان در طبرستان روی کار می‌آیند که ایشان را آل قارن می‌خوانند.
qas: answers: text: ۵۳۱ میلادی
question: گشنسب شاهان تا چه سالی سلطنت میکرد؟

answers: text: طبرستان
question: گشنسب شاهان در کجا سلطنت میکرد؟

answers: text: تا روزگار فیروز ساسانی ادامه داشته‌است
question: حکومت و فرماندهی خاندان گشنسب تا کی ادامه داشت؟

answers: text: کیوس فرزند ارشد قباد شاه ساسانی، به امر پدر به کمک مردم طبرستان شتافت و کیوس به فرمان برادر با سپاهی انبوه از تبرستانی‌ها به سمت خراسان رفت و خاقان ترک را شکست داد
question: کیوس چگونه خاقان ترک را شکست داد؟

answers: text: خاندان گشنسب
question: ساسانیان بعد از کدام خاندان به حکومت رسیدند؟

answers: text: کیوس
question: در زمان ساسانیان چه کسی به فرمانروایی در طبرستان رسید؟

answers: text: آیین مزدکی
question: کیوس چه آیینی را قبول داشت؟

answers: text: مزدکیان
question: چه کسانی می‌خواستند کیوس به پادشاهی برسد؟

answers: text: قارن پسر سوخرا
question: پس از کیوس چه کسی به فرمانروایی طبرستان رسید؟

question: فرمانروایی کیوس در طبرستان چند سال طول کشید؟

question: چند درصد از مردم طبرستان را مزدکیان تشکیل می‌داد؟

question: آیین مزدکی در چه دوره ای وارد طبرستان شد؟

context: در زمان فرار یزدگرد به سوی خاور، یکی از همراهان او باو بود. باو از نوادگان کیوس بود و در زمان گریز با اجازهٔ یزدگرد از او جدا شده و به طبرستان آمد تا از یک آتشکده زیارت نماید. وی در طبرستان بود که خبر مرگ شاهنشاه ساسانی را شنید، فلذا در آتشکده عزلت گزید. در زمان حکومت دابویه، به علت دوری پایتخت اولیهٔ دابویگان از مرزهای شرقی طبرستان، مهاجمین از این نواحی به طبرستان هجوم می‌آوردند. به همین سبب مردم از باو خواستند تا به رهبری آنان شتابد و مهاجمان را دور سازد. باو با شروطی درخواست را پذیرفت و بدین شکل حکومت باوندیان شکل گرفت که تا سال‌ها در مرزهای شرقی طبرستان برقرار بود.
qas: answers: text: باو
question: در زمان فرار یزدگرد همراه او چه کسی بود؟

answers: text: باو از نوادگان کیوس بود
question: باو چه کسی بود؟

answers: text: تا از یک آتشکده زیارت نماید
question: چرا باو در زمان گریز از یزدگرد جدا شد و به طبرستان آمد؟

answers: text: دوری پایتخت اولیهٔ دابویگان از مرزهای شرقی طبرستان
question: دلیل هجوم مهاجمین از مرزهای شرقی طبرستان در زمان حکومت دابویه چه بود؟

answers: text: باو
question: چه کسی حکومت باوندیان را تشکیل داد؟

answers: text: مرزهای شرقی طبرستان
question: حکومت باوندیان در کجا برقرار بود؟

question: حکومت باوندیان در چه سالی شکل گرفت؟

question: بعد از باو چه کسی رهبر باوندیان شد؟

context: ۲۵ سال پس از خودکشی اسپهبد خورشید و انقراض گاوبارگان، با بالا رفتن نارضایتی‌ها از عمال خلیفه‌های عباسی، مردم به اسپهبد قارنوندیان، ونداد هرمز، رجوع کردند و از او خواستند تا رهبریشان را برای قیام بر عهده گیرد. وی پس از مشورت با دیگر اسپهبدان، از دودمان‌های پادوسپانیان، باوندیان و مصمغان، این درخواست را پذیرفت. از این پس شروین باوندی چون پادشاه طبرستان بود و ونداد هرمز قارنوندی سپهسالاری او را می‌کرد. آن‌ها در روزی از پیش مشخص شده، شورش بزرگی علیه خلافت عباسی برپا کردند و مردم طبرستان و رویان در این روز پادگان‌ها را فتح نمودند و نظامیان عرب را به قتل رساندند. مورخین از این روز به عنوان «روزی که طبرستان از عمال خلیفه خالی شد» یاد می‌کنند و از کشته شدن ۲۰۰۰۰ نفر خبر می‌دهند.
qas: answers: text: ۲۵ سال
question: چند سال پس از خودکشی اسپهبد خورشید و انقراض گاوبارگان، مردم اعلام نارضایتی کردند؟

answers: text: اسپهبد قارنوندیان، ونداد هرمز
question: با بالا رفتن نارضایتی‌ها از عمال خلیفه‌های عباسی مردم به چه کسانی رجوع کردند؟

answers: text: تا رهبریشان را برای قیام بر عهده گیرد
question: مردم برای چه چیزی به اسپهبد قارنوندیان، ونداد هرمز، رجوع کردند؟

answers: text: پس از مشورت با دیگر اسپهبدان، از دودمان‌های پادوسپانیان، باوندیان و مصمغان
question: ونداد هرمز پس از مشورت با چه کسانی درخواست مردم برای رهبریشان را پذیرفت؟

answers: text: «روزی که طبرستان از عمال خلیفه خالی شد»
question: مورخین از روز شورش علیه خلافت عباسی به چه عنوانی یاد می‌کنند؟

answers: text: ۲۰۰۰۰ نفر
question: چند نفر در شورش علیه خلافت عباسی کشته شدند؟

question: شورش علیه خلافت عباسی در چه سالی انجام شد؟

question: آخرین خلیفه عباسی چه نام داشت؟

context: نخستین حکومت شیعی در ایران علویان طبرستان بود که در در ۲۵ رمضان ۲۵۰ هجری قمری به درخواست مردم محلی توسط حسن بن زید، معروف به داعی کبیر، ایجاد شد. داعی کبیر ابتدا با دودمان طاهریان، که پس از فتح طبرستان نایب خلافت در شمال کشور بودند، به مبارزه پرداخت و پس از اخراج آنان نبردهایی با سپاهیان خلیفه، یعقوب لیث صفاری و چندی از شورشیان داخلی داشت که نهایتاً از تمامی آن‌ها جان سالم به در برد. داعیان بعدی علوی در طبرستان دچار اختلافاتی شدند که منجر به ضعف آنان شد و سامانیان توانستند طبرستان را جزئی از قلمرو خود کنند ولی مجدداً ناصرالحق اطروش به ترویج تشیع زیدی پرداخته و مردم را علیه سامانیان متحد کرد و دودمان علویان طبرستان را بازسازی کرد.
qas: answers: text: مردم محلی
question: نخستین حکومت شیعی به درخواست چه کسانی ایجاد شد؟

answers: text: حسن بن زید، معروف به داعی کبیر
question: نخستین حکومت شیعی توسط چه کسی ایجاد شد؟

answers: text: داعی کبیر ابتدا با دودمان طاهریان، که پس از فتح طبرستان نایب خلافت در شمال کشور بودند، به مبارزه پرداخت و پس از اخراج آنان نبردهایی با سپاهیان خلیفه، یعقوب لیث صفاری و چندی از شورشیان داخلی داشت
question: داعی کبیر در طول حکومت خود با چه کسانی به مبارزه پرداخت؟

answers: text: ناصرالحق اطروش
question: چه کسی به ترویج تشیع زیدی پرداخت؟

question: ناصرالحق اطروش چه کسی بود؟

context: پس از دو یا سه نسل علویان طبرستان و گیلان از شعارهای عدالت‌طلبانهٔ نخستین خود عدول کرده و به کنار رانده شدند. این اوضاع زمینه را برای قیام اشرافی که نسب خود را به ساسانیان می‌رساندند، فراهم نمود و در این منطقه نیاز به حکومتی بود که هر دو قشر شیعیان و زرتشتیان را اقناع کند. از سوی دیگر، در اواسط قرن سوم هجری خلافت عباسی با جنبش‌های استقلال‌طلبانه‌ای مواجه شد که ضعف سیاسی او را در پی داشت. این جنبش‌ها در میان ایرانیان، که از پیش منتظر فرصتی برای شورش بودند، با ظهور دولت‌هایی مانند سامانیان و صفاریان این روند آغاز شد و از اوایل قرن چهارم هجری در شمال ایران جنبش‌های گوناگونی علیه خلیفه آغاز شد که اسفار بن شیرویه، ماکان کاکی، سالاریان، زیاریان و آل بویه از این دسته‌اند.
qas: answers: text: دو یا سه نسل
question: پس از چند نسل علویان طبرستان و گیلان از شعارهای عدالت‌طلبانهٔ نخستین خود عدول کرده و به کنار رانده شدند؟

answers: text: خلافت عباسی
question: در اواسط قرن سوم هجری چه کسانی با جنبش‌های استقلال‌طلبانه‌ای مواجه شد که ضعف سیاسی آن‌ها را در پی داشت؟

answers: text: اوایل قرن چهارم هجری
question: از چه زمانی در شمال ایران جنبش‌های گوناگونی علیه خلیفه آغاز شد؟

question: شورش ها علیه خلافت عباسی تا کی ادامه داشت؟

context: با روی کار آمدن خاندان‌های ترک‌تبار در ایران، غزنویان موفق شدند طبرستان را رسماً فتح کنند ولی به حاکمان محلی (به‌طور مثال باوندیان و پادوسپانیان) خودمختاری دادند و به خراج، خطبه و سکه بسنده کردند. آن‌ها در گیلان همین قدر موفقیت را نیز کسب نکردند، سلجوقیان نیز رویکرد مشابهی داشتند. در این دوران اسماعیلیان طرفداران بسیاری در نواحی جنوب دریای خزر جذب نمود و حسن صباح در الموت قلعه‌ای مستحکم بنا کرد. در زمان خوارزمشاهیان دودمان باوندیان توسط آن‌ها قلع و قمع شد و محمد خوارزمشاه هنگام حمله مغولان به ایران به جزیره آبسکون در طبرستان گریخت. [نیازمند منبع]
qas: answers: text: با روی کار آمدن خاندان‌های ترک‌تبار در ایران
question: غزنویان چگونه موفق شدند طبرستان را فتح کنند؟

answers: text: در نواحی جنوب دریای خزر
question: طرفداران اسماعیلیان در کدام نواحی جذب شدند؟

answers: text: حسن صباح
question: قلعه‌ی الموت را چه کسی بنا کرد؟

question: غزنویان در چه سالی توانستند طبرستان را فتح کنند؟

context: با قدرت گرفتن صفویان، امیران مرعشی مطیع آنان شده و با خاندان صفوی روابط نسبی برقرار کردند. خیرالنساء بیگم، از شاهزادگان صفوی، به ازدواج شاه محمد خدابنده درآمد و حاصل این ازدواج، شاه عباس کبیر، قدرتمندترین شاه صفوی است. شاه عباس تمامی حکومت‌های محلی شمال ایران را برانداخت و برای همیشه مازندران را جزئی از خاک رسمی ایران نمود. از جمله حکومت‌هایی که به دست شاه عباس نابود شدند مرعشیان، پادوسپانیان، مرتضویان، الوند دیو، کیاییان، اسحاقوندان و... بودند. شاه عباس کبیر پس از آن به‌آبادی مناطق مذکور همت گماشت؛ به‌طور مثال شهر اشرف را در شرق مازندران بنیان نهاد و فرح‌آباد را در شمال ساری آباد نمود.
qas: answers: text: صفویان
question: امیران مرعشی با قدرت گرفتن چه کسانی مطیع آنان شدند؟

answers: text: خیرالنساء بیگم، از شاهزادگان صفوی
question: چه کسی به ازدواج شاه محمد خدابنده درآمد؟

answers: text: شاه عباس کبیر، قدرتمندترین شاه صفوی
question: حاصل ازدواج خیرالنساء بیگم، با شاه محمد خدابنده چه کسی بود؟

answers: text: شاه عباس
question: چه کسی مازندران را برای همیشه جزئی از خاک رسمی ایران نمود؟

answers: text: تمامی حکومت‌های محلی شمال ایران را برانداخت
question: شاه عباس چگونه مازندران را جزئی از خاک رسمی ایران نمود؟

answers: text: مرعشیان، پادوسپانیان، مرتضویان، الوند دیو، کیاییان، اسحاقوندان و...
question: از جمله حکومت‌هایی که به دست شاه عباس نابود شدند را نام ببرید؟

answers: text: شهر اشرف را در شرق مازندران بنیان نهاد و فرح‌آباد را در شمال ساری آباد نمود
question: شاه عباس کبیر به‌آبادی کدام مناطق همت گماشت؟

question: حکومت شاه عباس چند سال طول کشید؟

question: شاه عباس در چه سالی به پادشاهی رسید؟

context: عید مردگان یا آیین ویژه سنتی ۲۶ عید ماه طبری هر سال در تاریخ ۲۸ تیرماه شمسی در بیشتر روستاهای استان برگزار می‌شود. در روستای امامزاده حسن سوادکوه این مراسم با آداب خاصی انجام می‌شود این رسم به جشن مردگان نیز معروف است. بر اساس سنت رایج و باورهای مردم در زمان‌های قدیم فریدون پادشاه پیشدادی به خونخواهی پدرش جمشید شاه ضحاک پادشاه را در سرزمین مازندران و در دماوند کوه به بند می‌کشد، مردم خبر این پیروزی را در شب با آتش زدن بوته‌ها به یکدیگر اطلاع می‌دهند؛ و فردای آن روز با برپایی جشن و مسابقه کشتی این پیروزی را گرامی می‌دارند. امروزه نیز اهالی روستاهای اطراف همگی به امامزاده حسن می‌آیند و علاوه بر خیرات کردن برای اموات خود و روشن کردن شمع روی مزارها، تماشاگر مسابقه کشتی سنتی لوچر می‌شوند. در این روز کشتی گیران سوادکوه در این محوطه گرد می‌آیند و به مصاف هم می‌روند. در مناطق جلگه‌ای جشن مردگان در آرامگاه‌ها برگزار می‌شود. خوردن آش و باقالا در این روز رسمی کهن است که همچنان در برخی نقاط استان این رسم پابرجاست.
qas: answers: text: ۲۸ تیرماه شمسی
question: عید مردگان هرسال در چه تاریخی برگزار می‌شود؟

answers: text: روستای امامزاده حسن سوادکوه
question: عید مردگان در کدام روستا با آداب خاصی انجام می‌شود؟

answers: text: فریدون پادشاه پیشدادی به خونخواهی پدرش جمشید شاه ضحاک پادشاه را در سرزمین مازندران و در دماوند کوه به بند می‌کشد، مردم خبر این پیروزی را در شب با آتش زدن بوته‌ها به یکدیگر اطلاع می‌دهند؛ و فردای آن روز با برپایی جشن و مسابقه کشتی این پیروزی را گرامی می‌دارند.
question: جشن مردگان بر اساس کدام سنت رایج و باور مردم در زمان‌های قدیم است؟

answers: text: همگی به امامزاده حسن می‌آیند و علاوه بر خیرات کردن برای اموات خود و روشن کردن شمع روی مزارها، تماشاگر مسابقه کشتی سنتی لوچر می‌شوند
question: اهالی روستا ها عید مردگان را چگونه جشن میگیرند؟

answers: text: آرامگاه‌ها
question: در مناطق جلگه‌ای جشن مردگان در کجا برگزار می‌شود؟

question: جمعیت سوادکوه چند نفر است؟

context: آخرین ماه از سال باستانی تبری است. نورز ماه به معنی ماه نوروز نیست بلکه ماهی است که نوروز باستانی و سرسال نو در پی آن خواهد آمد. نورز ماه را مردم دیلمان اسفندار مذماه می‌نامند. آنان ماه فروردین (فردینه ماه) را نوروز ماه می‌نامند. روز بیست و ششم نوروز را مردم مازندران، عیدماه بیس شش (۲۸ تیرماه شمسی) می‌نامند. بسیاری از مردم مازندران این روز را روز پیروزی فریدون بر ضحاک می‌دانند یا روزی که فریدون شانزده ساله برای شکست ضحاک، به طرف مقر حکومت او (واقع در کوهی روبروی امامزاده هاشم کنونی که در جاده هراز است) حرکت کرد. مردم مازندران از دیرباز و به یاد جوانان و کشته‌شدگان دوران حکومت ضحاک بر سردر خانه‌ها و در گوشه و کنار حیاط خانه و برستون‌های ایوانشان مشعل (سوچو) ۵ روشن می‌کردند و با رفتن بر سر مزار عزیزانشان و با روشن کردن شمع یاد و خاطره آنان را زنده می‌کردند.
qas: answers: text: اسفندار مذماه
question:  مردم دیلمان نورز ماه را چه می‌نامند؟

answers: text: ۲۸ تیرماه شمسی
question: عیدماه در چه تاریخی است؟

answers: text: روز پیروزی فریدون بر ضحاک می‌دانند یا روزی که فریدون شانزده ساله برای شکست ضحاک، به طرف مقر حکومت او (واقع در کوهی روبروی امامزاده هاشم کنونی که در جاده هراز است) حرکت کرد.
question:  مردم مازندران، عیدماه بیس شش (۲۸ تیرماه شمسی) را چه روزی می‌دانند؟

answers: text: بر سردر خانه‌ها و در گوشه و کنار حیاط خانه و برستون‌های ایوانشان مشعل (سوچو) ۵ روشن می‌کردند و با رفتن بر سر مزار عزیزانشان و با روشن کردن شمع یاد و خاطره آنان را زنده می‌کردند.
question: مردم مازندران به یاد جوانان و کشته‌شدگان دوران حکومت ضحاک از دیرباز چه‌کاری می‌کردند؟

question: ضحاک چه کسی بود؟