کریسمس

context: کریسمَس (زبان انگلیسی: Christmas) یا نوئل (زبان فرانسوی: Noël) جشنی است در آیین مسیحیت که به منظور گرامیداشت زادروز عیسی مسیح برگزار می‌شود. بسیاری از اعضای کلیسای کاتولیک روم و پیروان آیین پروتستان، کریسمس را در روز ۲۵ دسامبر جشن گرفته و بسیاری آن را در شامگاه ۲۴ دسامبر نیز برگزار می‌کنند. اعضای بیشتر کلیساهای ارتودوکس در سراسر دنیا نیز روز بیست و پنجم دسامبر را به عنوان میلاد مسیح جشن می‌گیرند. برخی از مسیحیان ارتودوکس در روسیه، اوکراین، سرزمین مقدس (ناحیه تاریخی فلسطین کنونی) و دیگر مکانها، به سبب پیروی از گاهشماری یولیانی، جشن کریسمس را در روز هفت ژانویه برپا می‌کنند. کلیسای حواری ارمنی طبق سنت منحصر به فردی، روز میلاد و همچنین روز غسل تعمید مسیح را هم‌زمان در روز ششم ژانویه جشن می‌گیرند.
qas: answers: text: کریسمَس
question: نوئل چیست؟

answers: text: جشنی است در آیین مسیحیت که به منظور گرامیداشت زادروز عیسی مسیح برگزار می‌شود
question: کریسمَس چیست؟

answers: text: در روز ۲۵ دسامبر جشن گرفته و بسیاری آن را در شامگاه ۲۴ دسامبر
question: اعضای کلیسای کاتولیک روم و پیروان آیین پروتستان کریسمس را در چه روزی جشن می‌گیرند؟

answers: text: روز بیست و پنجم دسامبر
question: اعضای بیشتر کلیساهای ارتودوکس در سراسر دنیا چه روزی را به عنوان میلاد مسیح جشن می‌گیرند؟

answers: text: برخی از مسیحیان ارتودوکس در روسیه، اوکراین، سرزمین مقدس (ناحیه تاریخی فلسطین کنونی) و دیگر مکانها
question: چه کسانی از گاهشماری یولیانی پیروی می‌کنند؟

answers: text: روز هفت ژانویه
question: طبق گاهشماری یولیانی جشن کریسمس در چه روزی برپا می‌شود؟

answers: text: روز ششم ژانویه
question: کلیسای حواری ارمنی روز میلاد و همچنین روز غسل تعمید مسیح را هم‌زمان در چه روزی جشن می‌گیرند؟

question: کلیسای حواری ارمنی در کجا واقع شده‌است؟

question: تفاوت پیروان کاتولیک و پروتستان و ارتودوکس در چیست؟

context: واژه کریسمس (به انگلیسی: Christmas)، به معنای «مراسم عشای ربانی (مَس) در روز مسیح» در حدود سال ۱۰۵۰ میلادی به صورت واژه Christes maesse به معنی «جشن مسیح»، وارد زبان انگلیسی قدیم شد و محققان معتقدند، گونه کوتاه‌تر آن یعنی Xmas شاید برای نخستین بار در قرن سیزدهم به کار رفته باشد. واژه قدیمیتر «یول» (Yule) احتمالاً از واژه آلمانی jōl یا انگلوساکسونی geōl که به جشن انقلاب زمستانی اشاره دارد، مشتق شده‌است. واژه‌های متناظر در دیگر زبان‌ها چون، نَویداد (Navidad) در اسپانیایی، ناتاله (Natale) در ایتالیایی و نوئل (Noël) در فرانسوی، همگی معنای «میلاد» را تداعی می‌کنند و واژه آلمانی «وایناختِن» (Weihnachten)، به معنی «شب تقدیس‌شده» است.
qas: answers: text: مراسم عشای ربانی (مَس) در روز مسیح
question: واژه کریسمس به چه معناست؟

answers: text: جشن مسیح
question: واژه کریسمس در حدود سال ۱۰۵۰ میلادی به معنی چه واژه‌ای وارد زبان انگلیسی قدیم شد؟

answers: text: جشن انقلاب زمستانی
question: واژه قدیمیتر یول در مورد کریسمس به چه چیزی اشاره دارد؟

answers: text: شب تقدیس‌شده
question: واژه آلمانی وایناختِن به چه معناست؟

answers: text: اسپانیایی
question: نویداد به معنای میلاد در کدام زبان استفاده می‌شود؟

answers: text: ناتاله
question: واژه میلاد در زبان ایتالیایی چیست؟

answers: text: فرانسوی
question: نوئل به معنای میلاد در کدام زبان استفاده می‌شود؟

answers: text: مَس
question: مراسم عشای ربانی چیست؟

question: انگلوساکسونی به چه معناست؟

question: کدام واژه در زبان عربی به‌عنوان میلاد استفاده می‌شود؟

context: آنچه پیرامون میلاد عیسی مسیح از مَتّی و لوقا نقل شده در انجیل برجسته‌تر است، نوشته‌های نخستین پیرامون مسیحیت چندین روز را برای تولد مسیح ذکر کرده‌اند. نخستین جشن ثبت شده برای کریسمس در رم در سال ۳۳۶ صورت گرفت.در رویکرد جنجالی مسیحیت آریانیسم در سده چهارم، کریسمس نقش مهمی دارد. در آغاز قرون وسطی، خاج‌شویان بر کریسمس سایه انداخت. این جشن با تاجگذاری کارل بزرگ در روز کریسمس در حدود سال ۸۰۰ کاملاً فراگیر شد. اما از آنجاکه مراسم با می‌خواری فراوان و دیگر رفتارهای ناشایست همراه شد، پارسایان در سده ۱۷ام میلادی کریسمس را ممنوع اعلام کردند.  این جشن در سال ۱۶۶۰ به عنوان یک تعطیلی رسمی باقی ماند اما با چشم بد و  مایه بی آبرویی به آن نگاه شد. در آغاز سدهٔ ۱۹ میلادی، با پیدایش جنبش آکسفرد در کلیسای انگلیس، کریسمس دوباره رونق گرفت.  چارلز دیکنز و دیگر نویسندگان با تأکید بر اینکه کریسمس یک جشن خانوادگی، مذهبی و وسیله‌ای برای دادن هدیه است جلوه اجتماعی تازه‌ای به آن بخشیدند و باعث فراموشی گذشتهٔ آن شدند.
qas: answers: text: ۳۳۶
question: نخستین جشن ثبت شده برای کریسمس در رم در چه سالی صورت گرفت؟

answers: text: رم
question: نخستین جشن ثبت شده برای کریسمس در سال ۳۳۶ در کجا صورت گرفت؟

answers: text: کریسمس
question: در رویکرد جنجالی مسیحیت آریانیسم در سده چهارم، چه چیزی نقش مهمی دارد؟

answers: text: خاج‌شویان
question: در آغاز قرون وسطی، چه چیزی بر کریسمس سایه انداخت؟

answers: text: ۱۷ام
question: پارسایان در کدام سده میلادی کریسمس را ممنوع اعلام کردند؟

answers: text: جنبش آکسفرد در کلیسای انگلیس
question: در آغاز سدهٔ ۱۹ میلادی، با پیدایش چه چیزی  کریسمس دوباره رونق گرفت؟

answers: text: بر اینکه کریسمس یک جشن خانوادگی، مذهبی و وسیله‌ای برای دادن هدیه است
question:  چارلز دیکنز و دیگر نویسندگان با تأکید بر چه چیزی جلوه اجتماعی تازه‌ای به کریسمس شدند؟

question: خاج‌شویان چیست؟

question: رویکرد جنجالی مسیحیت آریانیسم چیست؟

answers: text: مَتّی و لوقا
question: نام دو حواری حضرت عیسی مسیح چیست؟

question: چارلز دیکنز کیست؟

context: چنین نمادگرایی خورشیدی برای عیسی مسیح باعث می‌شود تا بیش از یک روز برای تولد او محتمل باشد. پژوهشی به نام De Pascha Computus که چندان شناخته شده نیست (نویسنده اش شناخته شده نیست) این نظر را می‌پروراند که آغاز پیدایش در اعتدال بهاری برابر با ۲۵ مارس بوده و لقاح یا تولد (عبارت nascor هر دو معنی را می‌دهد) عیسی مسیح در ۲۸ مارس، روز پیدایش خورشید به روایت آفرینش است. یکی از ترجمه‌ها چنین می‌گوید: «نظر مقام عالی و الهی پروردگار بر آن شد که در آن روز، درست همان روز که خورشید پدید می‌آید، ۲۸ مارس، در روز چهارشنبه، عیسی متولد شود.»
qas: answers: text: روز پیدایش خورشید به روایت آفرینش است
question: لقاح یا تولد عیسی مسیح در ۲۸ مارس، مصادف با چه روزی است؟

answers: text: چهارشنبه
question: حضرت عیسی طبق روایت آفرینش در چه روزی از روزهای هفته متولد شده‌است؟

answers: text: نمادگرایی خورشیدی
question: چه چیزی برای حضرت عیسی باعث می‌شود تا بیش از یک روز برای تولد او محتمل باشد؟

question: تعداد حواریون حضرت عیسی چند نفر ذکر شده‌است؟

context: مسیحیان نخستین، زادروز مسیح را در ۱۴ نیسان (پسح) جشن می‌گرفتند. از آن جایی که پسح در ۱۴ ام ماه بود به آن چهاردهمی یا Quartodecimal می‌گفتند. تمام رویدادهای مربوط به مسیح حتی مصائب مسیح در این روز بزرگداشت می‌شود. گفته می‌شود که احتمالاً این تاریخ‌ها مربوط به تقویم محلی کورینتوس است. ترتولیان (مرگ در سال ۲۲۰ میلادی) که در بخش لاتین شمال آفریقا زندگی می‌کرد گفته‌است که بزرگداشت مصائب مسیح در ۲۵ مارس صورت می‌گرفته. در سال ۱۶۵ پاپ سوتر عید پاک را اختراع کرد از این رو بزرگداشت رستاخیز مسیح به یک یکشنبه از سال تغییر پیدا کرد و تاریخ مصائب مسیح به آدینه نیک منتقل شد. مطابق فرضیات، جشن چهاردهمی در برخی مناطق همچنان ادامه داشت با این تفاوت که دیگر این جشن را مرتبط با حلول مسیح می‌دانستند.
qas: answers: text: ۱۴ نیسان (پسح)
question: مسیحیان نخستین، زادروز مسیح را در چه تاریخی جشن می‌گرفتند؟

answers: text: ۲۲۰ میلادی
question: ترتولیان در چه سالی درگذشته‌است؟

answers: text: بخش لاتین شمال آفریقا
question: ترتولیان در کجا زندگی می‌کرد؟

answers: text: ۱۶۵
question: در چه سالی عید پاک اختراع شد؟

answers: text: پاپ سوتر
question: در سال ۱۶۵ توسط چه کسی عید پاک اختراع شد؟

answers: text: به یک یکشنبه از سال
question: از سال ۱۶۵ بزرگداشت رستاخیز مسیح به چه روزی تغییر پیدا کرد؟

answers: text: آدینه نیک
question: از سال ۱۶۵ تاریخ مصائب مسیح به چه روزی تغییر پیدا کرد؟

answers: text: زادروز مسیح
question: جشن چهاردهمی چه جشنی بود؟

question: بخش لاتین شمال آفریقا در سال ۲۲۰ مربوط به کدام مناطق کنونی است؟

question:  ۱۴ نیسان به تاریخ شمسی شامل چه روزی می‌شود؟

question: تقویم محلی کورینتوس توسط چه کسی تنظیم شده‌است؟

context: جامعه مسیحیت اولیه، میان تاریخ واقعی میلاد عیسی مسیح و مراسم مذهبی بزرگداشت این واقعه، فرق می‌نهاد. در دو قرن نخست پیدایش آیین مسیحیت، بازشناسی تاریخ زادروز شهدای مسیحی و به پیروی از آن، عیسی، با مخالفتهای بسیاری در بین پیروان این آیین روبرو شد. عده بسیاری از پدران کلیسا، نظرات نیشدار و کنایه‌آمیزی در خصوص برپایی جشن تولد افراد در ادیان پاگانیسم (آیینهای رقیب مسیحیت یا چندخدایی) داشتند و در واقع از دید کلیسا، روزِ جانسپاری قدیسان و شهدا می‌بایست به عنوان روز واقعی به دنیا آمدن آنان، گرامی داشته می‌شد. منشأ دقیق انتخاب روز ۲۵ ماه دسامبر به عنوان میلاد عیسی مسیح در پرده‌ای از ابهام قرار دارد و تاریخدانان در مورد آنکه پیروان مسیح از چه زمانی شروع به برپاداشتن جشن میلاد او نمودند، به یقین نرسیده‌اند. گرچه در اناجیل چهارگانه در عهد جدید، تولد عیسی با جزئیات شرح داده شده‌است، ولی هیچ تاریخی در آن‌ها ذکر نشده‌است. روز۲۴ دسامبر، برای نخستین بار در سال ۲۲۱ پس از میلاد، در نوشته‌های سکستوس ژولیوس افریکانوس (اولین تاریخ‌نگار مسیحی) به عنوان روز میلاد مسیح، انعکاس یافته و بعدها به‌طور فراگیر در عالم مسیحیت پذیرفته شده‌است.
qas: answers: text: آیینهای رقیب مسیحیت یا چندخدایی
question: ادیان پاگانیسم چیست؟

answers: text: ادیان پاگانیسم
question: آیینهای رقیب مسیحیت یا چندخدایی به چه دینی معروف است؟

answers: text: سکستوس ژولیوس افریکانوس
question: اولین تاریخ‌نگار مسیحی کیست؟

answers: text: نوشته‌های سکستوس ژولیوس افریکانوس (اولین تاریخ‌نگار مسیحی)
question: روز۲۴ دسامبر، برای نخستین بار در سال ۲۲۱ پس از میلاد در کجا به عنوان روز میلاد مسیح، انعکاس یافته‌است؟

question: ماه دسامبر ماه چندم سال است؟

context: اما بیشتر محققان معتقدند که این روز به عنوان جایگزینی برای جشن «روز میلاد خورشید شکست ناپذیر» یا سول اینویکتوس (dies solis invicti nati) که به هنگام انقلاب زمستانی به عنوان نماد نوزایی خورشید، به دور افکندن زمستان و ندای تولد دوباره بهار و تابستان، در امپراتوری روم برگزار می‌شد، رایج گردید و در واقع کریسمس، صورت «مسیحی شده» این جشن بود. پیش از پذیرفتن آیین مسیحیت به عنوان دین رسمی روم در قرن چهارم میلادی، رومیان هر ساله در روز ۱۷ دسامبر در جشنی به نام ساتورنالیا به سیاره کیوان (ساتورن)، ایزد باستانی زراعت، احترام می‌نهادند. این جشن تا هفت روز ادامه میافت و انقلاب زمستانی را که طبق گاهشماری یولیانی باستان حدوداً در۴۲۵ دسامبر واقع می‌شد، شامل می‌گردید. هنگام عید ساتورنالیا، رومی‌ها اقدام به برپاداشتن جشن و سرور، به تعویق انداختن کسب و کار و منازعات، هدیه دادن به همدیگر و آزاد کردن موقتی برده‌ها می‌نمودند.
qas: answers: text: آیین مسیحیت
question: دین رسمی روم در قرن چهارم میلادی چه بود؟

answers: text: چهارم میلادی
question: آیین مسیحیت به عنوان دین رسمی روم در چه قرنی بود؟

answers: text: سیاره کیوان (ساتورن)
question: ایزد باستانی زراعت از نظر رومیان به کدام سیاره اطلاق می‌شود؟

answers: text: کیوان
question: ساتورن نام کدام سیاره است؟

answers: text: به سیاره کیوان (ساتورن)، ایزد باستانی زراعت، احترام می‌نهادند
question: در جشن ساتورنالیا رومیان چه می‌کردند؟

answers: text: روز ۱۷ دسامبر
question: تاریخ جشن ساتورنالیا رومیان چیست؟

answers: text: برپاداشتن جشن و سرور، به تعویق انداختن کسب و کار و منازعات، هدیه دادن به همدیگر و آزاد کردن موقتی برده‌ها می‌نمودند
question: هنگام عید ساتورنالیا، رومی‌ها اقدام به چه کاری می‌کردند؟

answers: text: روز میلاد خورشید شکست ناپذیر
question: سول اینویکتوس چیست؟

question: امپراتوری روم با پادشاهی چه کسی شروع شد؟

question: رومیان باستان دارای چند ایزد بودند؟

question: قدرتمندترین پادشاه امپراطوری روم چه کسی بود؟

context: همچنین آیین رازوَرزی میترائیسم، بر پایه پرستش ایزد باستان ایران زمین، میترا، در سرزمین‌های تحت فرمانروایی روم باستان اشاعه زیادی یافته بود و بسیاری از رومیان، رویداد بلندتر شدن روزها به دنبال انقلاب زمستانی را با شرکت کردن در مراسمی به منظور بزرگداشت زادروز میترا، در ۲۵ دسامبر جشن می‌گرفتند. این جشنها و سایر مناسک تا اول ژانویه ادامه میافت که رومیان این روز را نخستین روز ماه و سال جدید می‌دانستند. کلیسای کاتولیک روم روز ۲۵ دسامبر را به عنوان زادروز مسیح برگزید تا به مراسم پاگانی مرسوم آن زمان معنا و مفهوم مسیحی بخشد. برای نمونه، کلیسا جشن زادروز میترا خدای نور و روشنایی را با جشن بزرگداشت زادروز عیسی که عهد جدید او را نور و روشنی جهان می‌نامد، جایگزین نمود. کلیسای کاتولیک با این امید که پیروان آیین میترا را به آیین مسیحیت وارد کند، به آن‌ها اجازه داد تا به عنوان بزرگداشت زادروز مسیح به برگزاری جشن و سرور خود در تاریخ معین شده پیشین ادامه دهند.
qas: answers: text: پرستش ایزد باستان ایران زمین، میترا
question: آیین رازوَرزی میترائیسم، بر پایه چه بود؟

answers: text: میترا
question: در ایران باستان خدای نور و روشنایی کیست؟

answers: text: ۲۵ دسامبر
question: در چه تاریخی رومیان زادروز میترا را جشن می‌گرفتند؟

question: چه دوره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای در ایران را به ایران باستان اطلاق می‌کنند؟

context: در سده چهارم میلادی، یکی از اسقف‌های آسیای صغیر (ترکیه امروز) به خاطر رفتار مهربانانه اش با کودکان شهرت یافت. این شخص که بعدها به سنت نیکولاس (نیکولاس قدیس) شهرت یافت، در نقاشی‌های قرون وسطی و عصر رنسانس به شکل مردی بلند بالا با چهره‌ای جدی و نجیبانه نشان داده شده‌است و تا حدود قرن شانزدهم، جشن مخصوص او در روز ششم دسامبر در سراسر اروپا برگزار می‌شد، اما از آن پس، این جشن، تنها به پروتستان‌های هلند منحصر گردید. مهاجران هلندی که به آمریکای شمالی کوچ کردند، این رسم را با خود به آن کشور بردند و در آنجا بود که نام او به سانتا کلوز (به انگلیسی: Santa Claus) تغییر یافت.
qas: answers: text: ترکیه امروز
question: آسیای صغیر به کدام منطقه امروزی اطلاق می‌شود؟

answers: text: یکی از اسقف‌های آسیای صغیر (ترکیه امروز) به خاطر رفتار مهربانانه اش با کودکان شهرت یافت
question: نیکولاس قدیس کیست؟

answers: text: آمریکای شمالی
question: سانتا کلوز در کدام کشور انجام شد؟

answers: text: پروتستان‌های هلند
question: جشن روز ششم دسامبر که مخصوص نیکولاس قدیس است تنها به چه کسانی منحصر شد؟

answers: text: سانتا کلوز
question: جشن روز ششم دسامبر که مخصوص نیکولاس قدیس بعد از رفتن مهاجران هلندی به آمریکای شمالی به چه نامی تغییر یافت؟

question: موقعیت جغرافیایی کشور ترکیه چیست؟

question: یکی از نقاشان مشهور قرون وسطی کیست؟