ماه 

context: ماه تنها قمر سیارهٔ زمین است که با بازتاباندن نور خورشید، شب‌های زمین را کمی روشن می‌کند. ماه پنجمین قمر طبیعیِ بزرگ در منظومهٔ خورشیدی در میان ۱۷۳ قمر موجود در این منظومه است. قطرِ ماه حدودِ ۳٬۴۷۶ کیلومتر است. جوّ ندارد و در پهنهٔ آن دهانه‌های برخوردی درپیِ برخوردِ سنگ‌های آسمانی پدید آمده‌است. مساحت سطح آن حدود ۳۸ میلیون کیلومتر مربع (دقیق‌تر ۳۷ میلیون و ۹۳۰ هزار) است که در مقام مقایسه از مساحت قارهٔ آسیا کمتر است.
qas: answers: text: ماه
question: تنها قمر سیاره زمین چه نام دارد؟

answers: text: با بازتاباندن نور خورشید
question: ماه چگونه شب‌های زمین را روشن می‌کند؟

answers: text: پنجمین
question: ماه چندمین قمر بزرگ در منظومه خورشیدی است؟

answers: text: ۱۷۳
question: در منظومه خورشیدی چند قمر وجود دارد؟

answers: text: ۳٬۴۷۶
question: قطر ماه چند کیلومتر است؟

answers: text: ۳۸ میلیون کیلومتر مربع
question: مساحت سطح ماه چقدر است؟

question: فاصله ماه تا کره زمین چقدر است؟

question: اولین فضا نوردانی که به کره‌ی ماه رفتند از چه کشوری بودند؟

context: انسان‌ها از قدیم از کرهٔ ماه و چرخش منظم آن برای گاهشماری، به‌ویژه در کشاورزی، بهره می‌گرفتند. مسافران و دریانوردان نیز از نور و حضور ماه برای جهت‌یابی و ناوبری استفاده می‌کردند؛ ماه هم‌چنین در اسطوره‌های اقوام حضور زیادی داشته و در برخی فرهنگ‌ها حتی آن را به‌عنوان یک ایزد پرستش می‌کرده‌اند. گرانش (جاذبهٔ) ماه باعث به‌وجود آمدن جزر و مد آب‌های کرهٔ زمین می‌شود. گرانش کرهٔ ماه هم‌چنین باعث باثبات ماندن محور گردش زمین به دور خود می‌شود که درصورت عدم وجود ماه، انحراف محوریِ زمین مرتباً تغییر می‌کرد و این امر باعث آشفته شدن آب‌وهوا و فصل‌ها در زمین می‌شد. سمت پنهان و سمت پیدای ماه هر کدام ۲ هفته از نور خورشید برخوردار می‌شوند در حالی که طرف مقابل آن‌ها، ۲ هفته در شب به سر می‌برد.
qas: answers: text: برای گاهشماری، به‌ویژه در کشاورزی
question: انسان‌ها از قدیم چه استفاده‌ای از کره ماه می‌کردند؟

answers: text: از نور و حضور ماه
question: مسافران و دریانوردان چگونه جهت‌یابی و ناوبری می‌کردند؟

answers: text: یک ایزد پرستش می‌کرده‌اند
question:  برخی از فرهنگ‌ها از ماه به چه عنوان استفاده می‌کردند؟

answers: text: گرانش (جاذبهٔ) ماه
question: علت جزر و مد آب‌های کره زمین چیست؟

answers: text: انحراف محوریِ زمین مرتباً تغییر می‌کرد و این امر باعث آشفته شدن آب‌وهوا و فصل‌ها در زمین می‌شد
question: در صورت عدم وجود ماه چه اتفاقی برای کره زمین رخ می‌دهد؟

answers: text: ۲
question: سمت پیدا و سمت پنهان ماه چند هفته از نور خورشید برخوردار می‌شوند؟

question: کره ماه از چه موادی ساخته شده‌است؟

question: چگالی کره ماه نسبت به چگالی زمین چقدر است؟

context: ماه ۴٫۵۱ میلیارد سال پیش،[persian-alpha 6] نزدیک به ۶۰ میلیون سال پس از تشکیل منظومهٔ خورشیدی ایجاد شد. چندین سازوکار برای چگونگی پدید آمدن ماه پیشنهاد شده‌است مانند جدا شدن ماه از پوستهٔ زمین در اثر نیروی گریز از مرکز (که باید گردش اولیهٔ زمین بسیار قوی بوده باشد)، نیروی جاذبهٔ ماه دیگری که پیشتر تشکیل شده‌است(که برای آن باید اتمسفر زمین به طرز غیرمنطقی گسترش یافته باشد که انرژی ماه عبوری را هدر دهد)، تشکیل همزمان ماه و زمین از آغاز به صورت قرص برافزایشی (که نبود یا کمبود فلزها در ماه را نمی‌تواند توضیح دهد). هیچ‌کدام از این فرضیه‌ها نمی‌تواند تکانه زاویه‌ای بزرگ میان ماه و زمین را تأمین کند.
qas: answers: text: ۶۰ میلیون سال
question: ماه چند سال پس از تشکیل منظومه شمسی ایجاد شد؟

answers: text: ۴٫۵۱ میلیارد
question: ماه چند سال پیش ایجاد شده‌است؟

answers: text: جدا شدن ماه از پوستهٔ زمین در اثر نیروی گریز از مرکز (که باید گردش اولیهٔ زمین بسیار قوی بوده باشد)، نیروی جاذبهٔ ماه دیگری که پیشتر تشکیل شده‌است(که برای آن باید اتمسفر زمین به طرز غیرمنطقی گسترش یافته باشد که انرژی ماه عبوری را هدر دهد)، تشکیل همزمان ماه و زمین از آغاز به صورت قرص برافزایشی (که نبود یا کمبود فلزها در ماه را نمی‌تواند توضیح دهد).
question: سازوکارهای چگونه پدید آمدن ماه را بنویسید؟

question: جو کره‌ی ماه چگونه است؟

context: برخوردهای بزرگ در دوران آغازین منظومهٔ خورشیدی بسیار معمول بوده‌است، شبیه‌سازی کامپیوتری برخوردهای پرقدرت نشان داده که جرم هسته ماه و گشتاور (حرکت زاویه دار) سامانه زمین-ماه همخوانی دارد، همچنین شیبه سازی‌های قدیمی نشان دادند که بیشتر جرم ماه از جرم برخوردکننده گرفته شده‌است و نه از زمین نخستین؛ اما شبیه‌سازی‌های تازه‌تر بیان می‌دارد که بخش زیادی از جرم ماه از زمین نخستین گرفته شده‌است. دیگر جرم‌های داخل منظومه خورشیدی مانند وستا و مریخ بر اساس شهاب سنگ‌هایی که از آنها به دست آمده ترکیب‌های ایزوتوپی بسیار متفاوتی از اکسیژن و تنگستن نسبت به آنچه در زمین است دارند اما ماه و زمین ترکیب‌های ایزوتوپی تقریباً یکسانی دارند. نزدیکی ایزوتوپ‌های ماه و زمین می‌تواند ناشی از آمیخته شدن بخارهایی باشد که پس از برخورد ایجاد شده‌است البته بر سر این مطلب هنوز اختلاف نظر وجود دارد.
qas: answers: text: بسیار معمول
question: برخورهای بزرگ در دوران آغازین منظومه خورشیدی چگونه بوده‌است؟

answers: text: حرکت زاویه دار
question: گشتاور چیست؟

answers: text: از زمین نخستین
question: در شبیه سازی‌های تازه‌تر بخش زیادی از جرم ماه چگونه تشکیل شده‌است؟

answers: text: می‌تواند ناشی از آمیخته شدن بخارهایی باشد که پس از برخورد ایجاد شده‌است
question: علت نزدیکی ایزوتوپ‌های ماه و زمین چیست؟

question: فاصله مریخ از زمین چقدر است؟

context: بر طبق یافته‌های جدید آب در ماه موجود است و برخلاف زمین، ماه دارای هوا، زندگی و میدان مغناطیسی نیست. نمی‌توان گفت که ماه کاملاً غیرفعال است، زیرا «ماه‌لرزه» را باید نشانه‌ای از وجود نوعی حرکت در درون آن دانست. ماه در دوران گذشته، آتشفشانهایی داشته‌است؛ اما غالب حفره‌هایی را که در آن می‌بینیم، نتیجه اصابت سنگ‌های آسمانی در اولین روزهای شکل‌گیری آن است. بعضی از این حفره‌ها عظیمند برای نمونه عمق حفره نیوتون ۸٬۰۰۰ متر است. هنگامی که سفینه فضایی شوروی به نام لونا ۳ از پشت ماه عکس گرفت، دانشمندان دیدند که روی پنهان ماه درست مانند روی آشکار آن نیست. در آنجا، تعداد حفره‌ها بسیار بیشتر بود؛ اما به‌طور کلی، از حفره‌های روی آشنای ماه کوچک‌تر بودند.
qas: answers: text: هوا، زندگی و میدان مغناطیسی
question: کدام از ویژگی‌هایی که زمین دارد ماه ندارد؟

answers: text: ماه‌لرزه» را باید نشانه‌ای از وجود نوعی حرکت در درون آن دانست
question: به چه دلیل نمی‌توان گفت ماه غیرفعال است؟

answers: text: نتیجه اصابت سنگ‌های آسمانی در اولین روزهای شکل‌گیری آن است
question: علت حفره‌های داخل کره ماه چیست؟

answers: text: ۸٬۰۰۰
question: عمق حفره نیوتون چند متر است؟

answers: text: هنگامی که سفینه فضایی شوروی به نام لونا ۳ از پشت ماه عکس گرفت
question: دانشمندان چگونه دریافتند که روی پنهان ماه درست مانند روی آشکار آن نیست؟

answers: text: لونا ۳
question: نام سفینه فضایی شوروی که از پشت ماه عکس گرفت چه بود؟

answers: text: شوروی
question: سفینه فضایی که از پشت ماه عکس گرفت به کدام کشور تعلق داشت؟

question: نام افرادی که سفینه فضایی لونا ۳ را ساختند چه بود؟

question: کشور شوروی تاکنون چند سفینه فضایی ساخته است؟

context: خاک ماه تقریباً یک‌رنگ و در همه‌جا خاکستری‌رنگ است و با گرد و غباری پوشیده شده که اصطلاحاً خاکه‌سنگ نامیده می‌شود. ماه در زمین خود صفحات زمین‌ساختی ندارد و از آن‌جا که در کره زمین کوه‌ها در نتیجه فشرده شدن این صفحات به هم پدید می‌آیند در ماه پدیده کوهزایی منشأ زیرسطحی ندارد و تنها بر اثر برخورد شهاب‌ها است که ماه دارای پستی و بلندی‌هایی شده‌است. ماه مثل زمین روز و شب دارد. روز ماه آن قدر گرم است که می‌تواند سرب را ذوب کند. پدیدهُ تفاوت مفرط دمای شب با روز (°۱۵۳-) و (°۱۲۳+) درجه سلسیوس نتیجهُ دیگری از نبودن جو در ماه است.
qas: answers: text: تقریباً یک‌رنگ و در همه‌جا خاکستری‌رنگ
question: خاک ماه چه رنگی است؟

answers: text: خاک ماه تقریباً یک‌رنگ و در همه‌جا خاکستری‌رنگ است و با گرد و غباری پوشیده شده
question: خاکه سنگ چیست؟

answers: text: برخورد شهاب‌ها
question: دلیل پستی و بلندی‌های ماه چیست؟

answers: text: آن قدر گرم است که می‌تواند سرب را ذوب کند
question: روز ماه چگونه است؟

answers: text: پدیدهُ تفاوت مفرط دمای شب با روز (°۱۵۳-) و (°۱۲۳+) درجه سلسیوس
question: از دیگر نتایج نبودن جو در ماه چیست؟

question: در کره ماه چه نوع سنگ‌هایی وجود دارد؟

question: بیشترین سنگ‌هایی که در کره ماه وجود دارد از کدام نوع است؟

context: بیش از ۴،۵ میلیارد سال پیش، سطح ماه به شدت توسط شهاب‌سنگ‌ها بمباران شد و گودال‌های زیادی به نام دهانه در سطح آن به‌وجود آمدند. وسعت بعضی از این دهانه‌های برخوردی به ۳۰۰ کیلومتر (۱۸۵ مایل) می‌رسد که توسط دیواره‌هایی از کوه‌های سنگی که بر اثر برخورد شهاب سنگ‌ها به‌وجود آمده‌اند، محصور شده‌اند. بعضی از گودالها، دیوارهای تراس دار یا حلقه‌های کوهستانی هم مرکز داشته و در اکثر آن‌ها قله‌هایی نیز وجود دارند. دهانه‌هایی که رگه‌های بزرگ و درخشان توف نام دارند، بسیار تماشایی هستند. تعدادی از گودال‌های بزرگ‌تر از گدازه آتشفشانی پر شده و دریاهایی در سطح ماه به‌وجود آورده‌اند.
qas: answers: text: ۴،۵ میلیارد
question: چند سال پیش سطح ماه به شدت توسط شهاب‌سنگ‌ها بمباران شد؟

answers: text: گودال‌های زیادی به نام دهانه در سطح آن به‌وجود آمدند
question: بمباران شدن سطح کره ماه توسط شهاب‌سنگ‌ها موجب چه شد؟

answers: text: توف
question: در کره ماه دهانه‌هایی که رگه‌های بزرگ و درخشان دارد،چه نام دارند؟

answers: text: تعدادی از گودال‌های بزرگ‌تر از گدازه آتشفشانی پر شده و دریاهایی در سطح ماه به‌وجود آورده‌اند.
question: دریاهای سطح ماه چگونه به وجود آمدند؟

answers: text: ۳۰۰
question: وسعت دهانه‌های سطح کره ماه چند کیلومتر است؟

question: جنس شهاب سنگ‌ها از چیست؟

question: اولین شهاب‌سنگ‌ها در کدام کشور پیدا شد؟

context: زمین با نیروی گرانش ماه را به سوی خود می‌کشد. اگر انسان ماه را که در حقیقت بی‌وقفه به دور سیاره ما می‌چرخد، از گردش بازمی‌داشت، ماه فقط برای مدت کوتاهی ثابت می‌ایستاد، آنگاه با سرعتی فزاینده به سمت زمین می‌شتافت و در نهایت با آن برخورد می‌کرد. البته این عمل میسر نیست. ماه از همان زمان‌های اولیه با سرعتی برابر ۳۶۵۹ کیلومتر در ساعت به دور زمین در حال گردش بوده‌است. در اثر این حرکت گردشی، یک نیروی گریز از مرکز به سمت خارج ایجاد می‌شود، که درست به اندازه نیروی گرانش زمین که به سمت داخل کشش دارد، است. این دو نیروی مخالف، اثر یکدیگر را به‌طور متقابل خنثی می‌کنند، به نحوی که ماه همواره بر مدار خود باقی می‌ماند.
qas: answers: text: با سرعتی برابر ۳۶۵۹ کیلومتر در ساعت
question: ماه با چه سرعتی به دور زمین در حال گردش است؟

answers: text: ماه فقط برای مدت کوتاهی ثابت می‌ایستاد، آنگاه با سرعتی فزاینده به سمت زمین می‌شتافت و در نهایت با آن برخورد می‌کرد
question: اگر انسان ماه را از گردش باز می‌داشت چه اتفاقی می‌افتاد؟

answers: text: یک نیروی گریز از مرکز به سمت خارج ایجاد می‌شود، که درست به اندازه نیروی گرانش زمین که به سمت داخل کشش دارد، است. این دو نیروی مخالف، اثر یکدیگر را به‌طور متقابل خنثی می‌کنند، به نحوی که ماه همواره بر مدار خود باقی می‌ماند.
question:  گردش ماه به دور زمین چه اثراتی دارد؟

question: نیروی گریز از مرکز را تعریف کنید؟

context: هنگامی که ماه در جهت تابش خورشید قرار گیرد، دیده نمی‌شود، زیرا در تابش شدید خورشید محو می‌گردد و علاوه بر این، آن روی ماه که بسوی ماست مورد تابش واقع نمی‌گردد. این وضعیت را ماه نو می‌نامیم. اکنون ماه بر روی مدار خود به حرکت ادامه می‌دهد و پس از چند روز به‌طور محسوسی در سمت چپ یا در شرق خورشید واقع می‌شود. در این وضعیت قسمت کوچکی از نیمه رو به زمین ماه، تحت تابش نور خورشید قرار می‌گیرد. در این دوران ماه را در اوایل شب به صورت داس باریکی که البته روز به روز بر قطر هلال آن افزوده می‌شود، مشاهده می‌کنیم، زیرا در این وضع ماه بعد از خورشید غروب می‌کند.
qas: answers: text: در جهت تابش خورشید قرار گیرد
question: ماه چه هنگامی دیده نمی‌شود؟

answers: text: زیرا در تابش شدید خورشید محو می‌گردد و علاوه بر این، آن روی ماه که بسوی ماست مورد تابش واقع نمی‌گردد
question: به چه علت ماه وقتی در جهت تابش خورشید قرار می‌گیرد دیده‌ نمی‌شود؟

answers: text: هنگامی که ماه در جهت تابش خورشید قرار گیرد، دیده نمی‌شود، زیرا در تابش شدید خورشید محو می‌گردد و علاوه بر این، آن روی ماه که بسوی ماست مورد تابش واقع نمی‌گردد
question: اصطلاح ماه نو را تعریف کنید؟

answers: text: به صورت داس باریکی که البته روز به روز بر قطر هلال آن افزوده می‌شود
question: در وضعیت ماه نو، ماه به چه شکلی دیده می‌شود؟

question: نور خورشید شامل چه فرکانس‌هایی می‌شود؟

context: ایرانی‌ها اگرچه تاکنون به ماه، فضاپیما ارسال نکرده‌اند، اما فعالیت‌های رصدی زیادی در این زمینه انجام داده‌اند. تصویر برداری از ماه آن هم با زمینه‌های هنری و نجومی از طرفداران زیادی در ایران برخوردار است. گروه دیگری ماه را همواره زیر نظر دارند و هر رویدادی را که به نحوی با آن در ارتباط باشد از نظر دور نمی‌دارند. تعداد بسیار زیادی هم هلال اول و آخر ماه را برای تصحیح تقویم‌های اسلامی به صورت دائم رصد می‌کنند. در این میان رصدخانه کوثر هم با همکاری ماه‌شناسان داخلی و خارجی، دائرةالمعارف تصویری ماه را اجرا نموده‌است. در ماه تاکنون ۶ پروژهٔ آپولو و ۵ پروژهٔ لونا انجام شده‌است و ۵ بار هم کاوشگران در ماه فرود آمده‌اند. کاوشگران ماه را به قسمت‌های مختلفی تقسیم کرده‌اند که به نام خلیج شبنم، خلیج رنگین کمان، دریای سرما، دریاچهٔ رؤیا، دریای آرامی، دریای رگبارها، اقیانوس توفان، دریای بخارها، دریای بحران، دریای آسایش، دریا ی باوری، دریای شهر، دریای ابر هاو دریای رطوبت.[نیازمند منبع]
qas: answers: text: هلال اول و آخر ماه را برای تصحیح تقویم‌های اسلامی به صورت دائم رصد می‌کنند.
question: چگونه تقویم‌های اسلامی را اصلاح می‌کنند؟

answers: text: کوثر
question: کدام رصدخانه دایرة‌المعارف تصویری ماه را اجرا نموده‌است؟

answers: text: با همکاری ماه‌شناسان داخلی و خارجی
question: رصدخانه کوثر با کمک چه کسانی دایرة‌المعارف ماه را اجرا نموده ‌است؟

answers: text: ۵
question: کاوشگران چند بار در ماه فرود آمدند؟

answers: text: ۶ پروژهٔ آپولو و ۵ پروژهٔ لونا
question: تاکنون چند پروژه در ارتباط با کره ماه انجام شده است؟

answers: text: خلیج شبنم، خلیج رنگین کمان، دریای سرما، دریاچهٔ رؤیا، دریای آرامی، دریای رگبارها، اقیانوس توفان، دریای بخارها، دریای بحران، دریای آسایش، دریا ی باوری، دریای شهر، دریای ابر هاو دریای رطوبت
question: نام‌هایی که کاوشگران برای قسمت‌های مختلف ماه انتخاب کرده‌اند را بنویسید؟

question: نام اولین فضانوردی که پا به کره ماه گذاشت چه بود؟

question: اولین کاوشگری که به سطح کره ماه رسید،ساخته کدام کشور بود؟