جمهوری روم 

context: جمهوری روم (به لاتین: Res publica Romana)، (به یونانی: Ρωμαϊκή Δημοκρατία) حاکمیتی بود که در سده ششم پیش از میلاد در شهر رم بنیان نهاده شد و حدود ۵۰۰ سال دوام یافت. این حکومت در اوج قدرت خود بر جنوب و غرب اروپا، شبه‌جزیره بالکان، شمال آفریقا، آسیای صغیر و آسیای غربی حکومت می‌کرد.
qas: answers: text: در سده ششم پیش از میلاد
question: جمهوری رم چه زمانی بنیان نهاده شد؟

answers: text: رم
question: جمهوری روم در چه شهری بنیان نهاده شد؟

answers: text: حدود ۵۰۰ سال
question: جمهوری روم چند سال دوام یافت؟

answers: text: جنوب و غرب اروپا، شبه‌جزیره بالکان، شمال آفریقا، آسیای صغیر و آسیای غربی حکومت
question: جمهوری روم در چه سرزمین‌هایی حکمرانی می‌کرد؟

context: در قرن چهارم پیش از میلاد، قوم وحشی گل‌ها (فرانسه) که در شمال اروپا می‌زیستند، از شمال وارد ایتالیا شدند و پس از چپاول شهرهای شمالی به سمت جنوب حمله‌ور شدند و در جنگی که رخ داد در نهایت رومی‌ها شکست سنگینی متحمل شدند. مهاجمان وارد شهر شدند و شروع به غارت کردند، چند ماه طول کشید تا رومی‌ها ارتش خود را سازماندهی کردند و آن‌ها را از خاک بیرون انداختند. در قرن سوم اینبار با هجوم اقوام سامنیت مواجه شدند، اما آن‌ها نتوانستند کاری از پیش ببرند و تسلیم شدند. پس از آن تمام توجه روم معطوف به شهرهای یونانی جنوب ایتالیا (موسوم به مگنا گراسیا یا یونان کبیر) شد، حاکمان این شهرها از پادشاه یونانی اپیروس به نام پیروس درخواست کمک کردند. اپیروس با سپاه عظیمی به یاری یونانیان رفت، اما پس از چند نبرد مجبور به بازگشت شد و شهرهای یونانی ناچار به تسلیم شدند.
qas: answers: text: قوم وحشی گل‌ها (فرانسه)
question: در قرن چهارم پیش از میلاد، کدام قوم وحشی در شمال اروپا می‌زیستند؟

answers: text: از شمال وارد ایتالیا شدند و پس از چپاول شهرهای شمالی به سمت جنوب حمله‌ور شدند و در جنگی که رخ داد در نهایت رومی‌ها شکست سنگینی متحمل شدند
question:  قوم وحشی گل‌ها چگونه رومی‌ها را شکست دادند؟

answers: text: در قرن سوم اینبار با هجوم اقوام سامنیت مواجه شدند، اما آن‌ها نتوانستند کاری از پیش ببرند و تسلیم شدند
question: در قرن سوم پیش از میلاد چه اقوامی به روم حمله کردند؟

answers: text: مگنا گراسیا یا یونان کبیر
question: شهرهای یونانی جنوب ایتالیا چه نامیده می‌شد؟

context: از نیمهٔ دوم سدهٔ چهارم قبل از میلاد، حکومت مانیا گرچا (یونان بزرگ) تحت حملات پیاپی اقوام بروتی∗ و لوکانی∗ تدریجاً رو به ضعف نهاد. شهرهای جنوبی ترِ مانیا گرچا، به ویژه تارانتو که به سبب تجارت با خودِ یونان از بقیه مهمتر بود، بارها مجبور شدند مزدورانی از سرزمین مادری شان (یونان) ــ به ویژه از آرخیداموس سوم ∗پادشاه اسپارت در سال‌های ۳۳۸–۳۴۲ق. م و الکساندر یکم پادشاه اپیروس در سال‌های ۳۳۰–۳۳۵ق. م ــ استخدام کنند تا از خود در برابر هجوم اقوام ایتالیایی دفاع کنند؛ ایتالیایی‌هایی که با فدراسیونی متشکل از لوکانی‌ها، از پایان سدهٔ پنجم قبل از میلاد تا سواحل دریای یونان گسترش یافته بودند. در خلال این نبردها، اهالی تارانتو در تلاش برای اِعمال حقوق خود بر سرزمین آپولیا، معاهده ای با روم منعقد ساختند (بر اساس شواهد، در سال ۳۰۳ق. م یا شاید هم در ۳۲۵ق. م) که بر اساس آن ناوگان روم حق نداشتند در سمت شرقی از نقطه ای که امروزه کاپو کولونا∗نامیده می‌شود، فراتر بروند.
qas: answers: text: حکومت مانیا گرچا
question: نام حکومت یونان بزرگ چه بود؟

answers: text: اقوام بروتی∗ و لوکانی∗
question: حکومت مانیا گرچا (یونان بزرگ) تحت حملات چه اقوامی رو به ضعف رفت؟

answers: text: تارانتو
question: کدام شهرهای جنوبی ترِ مانیا گرچا به سبب تجارت با خودِ یونان از بقیه مهمتر بود؟

answers: text: لوکانی‌ها
question: ایتالیایی‌هایی با فدراسیونی متشکل از چه کسانی از پایان سدهٔ پنجم قبل از میلاد تا سواحل دریای یونان گسترش یافته بودند؟

answers: text: معاهده ای با روم منعقد ساختند
question: اهالی تارانتو در تلاش برای اِعمال حقوق خود بر سرزمین آپولیا چه اقدامی کردند؟

answers: text: بر اساس آن ناوگان روم حق نداشتند در سمت شرقی از نقطه ای که امروزه کاپو کولونا∗نامیده می‌شود، فراتر بروند.
question: بر اساس معاهده تارانتو با روم ناوگان روم از چه حقی محروم شد؟

context: حملات تازهٔ لوکانیها، این بار اهالی تارانتو را واداشت که کمک مزدورانی از سرزمین مادری شان (یونان) را خواستار شوند؛ این بار کلئونیموس اسپارتی∗(۳۰۲–۳۰۳ق. م) وارد مداخله شد، امّا از اقوام ایتالیایی شکست خورد. مداخلهٔ بعدی را قهرمان یونانی دیگری به نام آگاتوکلس سیراکوزی اِعمال کرد که این بار با شکست دادن بروتی‌ها (۲۹۵–۲۹۸ق. م)، نظم را به منطقه بازگرداند. امّا اعتماد یونانی‌های شهرهای کوچکِ ایتالیای جنوبی به تارانتو و سیراکوز رو به کاهش گذاشت، امری که به سود روم شد، رومی که در شمال بر اقوام سامنیتها، اتروسک‌ها، و سلت‌ها چیره شده بود.
qas: answers: text: اقوام ایتالیایی
question: کلئونیموس اسپارتی از چه اقوامی شکست خورد؟

answers: text: آگاتوکلس سیراکوزی
question: چه کسی با شکست دادن بروتی‌ها (۲۹۵-۲۹۸ق. م)، نظم را به یونان بازگرداند؟

answers: text: سامنیتها، اتروسک‌ها، و سلت‌ها
question: رومی‌ها در شمال به چه اقوامی چیره شده بودند؟

context: با مرگ آگاتوکل سیراکوزی در ۲۸۹ق. م، اهالی توریی ناچار شدند در ۲۸۵ق. م و سپس در ۲۸۲ق. م برای اولین بار از روم درخواست کمک در برابر لوکانی‌ها کنند. در این اوضاع و احوال جدید، کنسول گایوس فابریسیوس لوشینوس∗بدان شهر فرستاده شد تا لوکانی‌ها را پس بزند، لوکانی‌هایی که پیش از این متفق رومیان بودند و اکنون در برابرشان شوریده بودند. وی در همان شهر یک پادگان رومی تأسیس کرد. مدتی چندان سپری نشده بود که شاهزادهٔ لوکانی، استنیو استالیو، از لوشینوس شکست خورد و شهرهای رجو کالابریا (جایی که رومیان پادگانی متشکل از ۴۰۰۰ فرد مسلح تشکیل داده بودند)، لوکری و کروتونه نیز خواستند تحت حمایت روم قرار گیرند.
qas: answers: text: با مرگ آگاتوکل سیراکوزی در ۲۸۹ق. م
question: اهالی توریی چه زمانی ناچار شدند برای اولین بار از روم درخواست کمک در برابر لوکانی‌ها کنند؟

answers: text: رجو کالابریا
question: جایی که رومیان پادگانی متشکل از ۴۰۰۰ فرد مسلح تشکیل داده بودند، چه نام داشت؟

answers: text: استنیو استالیو
question: شاهزاده لوکانی که از لوشینوس شکست خورد چه نام داشت؟

context: با پایان یافتن جنگ‌های پیروسی (۲۷۲–۲۸۰ق. م) و پایان استعمار یونانی‌ها بر ایتالیای جنوبی، روم اکنون کنترل و سیطره بر شبه‌جزیره ایتالیا (به جز سیسیل) را صاحب شده بود؛ از شمال کوهستان آپنینی گرفته تا پولیا و کالابریا. اینطور بود که رومیان حالا با امپراتوری کارتاژ (به عربی: قرطاج) برخورد کردند؛ کارتاژی که در آن زمان قدرت معظم مدیترانه غربی بود. کارتاژی‌ها (قرطاجنه) علاوه بر سرزمین‌های آفریقایی، جزایر ساردینیا و کرس، مالت، پانتلریا، بخشی از سیسیل غربی (بخش شرقی آن در انحصار یونانی‌ها بود) و جزایر بالئاری را نیز در تصرف خود داشتند.
qas: answers: text: با پایان یافتن جنگ‌های پیروسی (۲۷۲–۲۸۰ق. م) و پایان استعمار یونانی‌ها بر ایتالیای جنوبی
question: روم چه زمانی کنترل و سیطره بر شبه‌جزیره ایتالیا (به جز سیسیل) را صاحب شده بود؟

answers: text: جزایر ساردینیا و کرس، مالت، پانتلریا، بخشی از سیسیل غربی (بخش شرقی آن در انحصار یونانی‌ها بود) و جزایر بالئاری
question:  کارتاژی‌ها (قرطاجنه) علاوه بر سرزمین‌های آفریقایی، چه سرزمین‌هایی را تصرف کردند؟

answers: text: مدیترانه غربی
question: کارتاژی‌ها قدرت معظم چه سرزمینی بودند؟

question: جزایر ساردینیا در کدام کشور قرار دارد؟

context: در تلاش برای تحمیل شکستی تعیین‌کننده به کارتاژ، کنسول مارکوس آتیلیوس رگولوس∗ناوگان دشمن را در سال ۲۵۶ق. م نبرد کیپ اکنوموس (احتمالاً یکی از بزرگترین نبردهای دریایی باستان) شکست داد و وارد تونس ــ سرزمین اصلی کارتاژ ــ شد، امّا در ۲۴۶ق. م در آنجا شکست خورده و کشته شد. جنگ برای سالیان بعدی ادامه یافت و بخت و اقبال هر بار به یکی از طرفین روی می‌کرد، تا اینکه در ۲۴۱ق. م روم ناوگان جدیدی آماده کرد که توسط گایوس لوتاتیوس کاتولوس∗رهبری می‌شد و اینبار کارتاژها را در نبرد سرنوشت ساز اگاتس∗شکست داد. با این نبرد، رومیان تسلط کارتاژی‌ها بر دریا را درهم شکستند و توانستند عملیات‌های زمینی را در بخش‌های زیادی از سیسیل (به استثنای سیراکوز که مستقل باقی ماند) آغاز کنند و کارتاژی‌ها را به تسلیم وادارند. اینچنین بود که جنگ برای بیش از بیست سال (از ۲۶۴ تا ۲۴۱ق. م) به طول انجامید.
qas: answers: text: نبرد کیپ اکنوموس
question: یکی از بزرگترین نبرد‌های دریایی باستان کدام نبرد است؟

answers: text: تونس
question: سرزمین اصلی کارتاژ چه نام داشت؟

answers: text: توسط گایوس لوتاتیوس کاتولوس∗رهبری می‌شد
question: در سال ۲۴۱ قبل از میلاد ناوگان جدید روم توسط چه کسی رهبری می‌شد؟

answers: text: نبرد سرنوشت ساز اگاتس∗شکست داد
question: ناوگان روم کارتاژی‌ها را در چه نبردی شکست دادند؟

answers: text: با این نبرد، رومیان تسلط کارتاژی‌ها بر دریا را درهم شکستند و توانستند عملیات‌های زمینی را در بخش‌های زیادی از سیسیل (به استثنای سیراکوز که مستقل باقی ماند) آغاز کنند و کارتاژی‌ها را به تسلیم وادارند.
question: نبرد سرنوشت ساز اگاتس چه نفعی برای رومیان داشت؟

answers: text: بیش از بیست سال (از ۲۶۴ تا ۲۴۱ق. م)
question: نبرد اگاتس میان رومیان و کارتاژی‌ها چند سال به طول انجامید؟

context: کارتاژ ناچار شد غرامت سنگینی به روم بپردازد (۳۲۰۰ تالنت ائوبویایی در ده سال)، و همچنین تمامی اسیران جنگی روم را بدون فدیه آزاد سازد. سیسیلثروتمند و حاصلخیز (به جز بخش سیراکوز آن که سال‌ها در تسلط مگنا گراسیا بود) از سیطره کارتاژ خارج شد و تحت تسلط روم قرار گرفت، همچنین کارتاژ از هرگونه جنگ با هیروی دوم سیراکوز منع شد. کارتاژ با این وضع در پرداخت مستمری آن مزدوران لیبیایی و نومیدیایی که در خلال جنگ از آنان استفاده کرده بود، به مشکل خورد و برای همین دچار شورش خونین مزدورانش شد (۲۴۰ تا ۲۳۸ق. م)، شورشی که حکومت کارتاژ را واداشت سه سال را صرف تلاش برای سرکوبی قساوت آمیز آن کند. روم با سود جستن از این شورش‌ها، جزایر ساردنی و کرس را به ترتیب در ۲۳۸ و ۲۳۷ق. م و بر خلاف معاهده صلح اشغال کرد؛ امری که کینه کارتاژ از رومیان را ابدی ساخت و به انتقامجویی آنان منجر شدو دومین جنگ پونیک را رقم زد.
qas: question: فدیه چیست؟

answers: text: کارتاژ ناچار شد غرامت سنگینی به روم بپردازد (۳۲۰۰ تالنت ائوبویایی در ده سال)، و همچنین تمامی اسیران جنگی روم را بدون فدیه آزاد سازد. سیسیلثروتمند و حاصلخیز (به جز بخش سیراکوز آن که سال‌ها در تسلط مگنا گراسیا بود) از سیطره کارتاژ خارج شد و تحت تسلط روم قرار گرفت، همچنین کارتاژ از هرگونه جنگ با هیروی دوم سیراکوز منع شد.
question: کاتاژی‌ها با شکست از رومیان چه غرامت‌هایی به روم دادند؟

answers: text: ۲۳۸ و ۲۳۷ق. م
question: روم جزایر ساردنی و کرس را در چه سال‌هایی اشغال کرد؟

answers: text: سیراکوز
question: کدام بخش سیسیل سال‌ها در تسلط مگنا گراسیا بود؟

question: مگنا گراسیا به چه معناست؟

context: پس از آنکه شورش مزدوران سرکوب شد، کارتاژ باردیگر خواست مسیر تاریخی اش را بازیابد. حکومت کارتاژ به دو جناح اساسی تقسیم می‌شد؛ از یک سو اشرافیت زمیندار که توسط خاندان حنون کبیر∗هدایت می‌شد، و دیگری طبقهٔ بازرگان و سوداگری که به آمیلکار (به عربی «حملقر») و در کل به برقی‌ها نسبت داده می‌شد. حنون دوم (که در اولین جنگ کارتاژ مشارکت داشت) از انعقاد قرارداد با روم و گسترش قلمرو کارتاژ در درون آفریقا (در خلاف جهت روم) طرفداری می‌کرد. آمیلکار امّا چشم به اسپانیا دوخته بود؛ جایی که کارتاژی‌ها از سده‌ها پیش تاکنون در آن علایق و منافع تجاری فراوانی داشتند و در واقع قلب اقتصادی برای تأمین مالی جنگ‌های پونیک بود.
qas: answers: text: به دو جناح اساسی تقسیم می‌شد؛ از یک سو اشرافیت زمیندار که توسط خاندان حنون کبیر∗هدایت می‌شد، و دیگری طبقهٔ بازرگان و سوداگری که به آمیلکار (به عربی «حملقر») و در کل به برقی‌ها نسبت داده می‌شد.
question: حکومت کارتاژ به چه جناح‌هایی تقسیم می‌شد؟

answers: text: حنون دوم
question: چه کسی در اولین جنگ کارتاژ مشارکت داشت؟

answers: text: حنون دوم (که در اولین جنگ کارتاژ مشارکت داشت)
question: چه کسی از انعقاد قرارداد با روم و گسترش قلمرو کارتاژ در درون آفریقا (در خلاف جهت روم) طرفداری می‌کرد؟

answers: text: اسپانیا
question: قلب اقتصادی برای تأمین مالی کارتاژ برای جنگ‌های پونیک کجا بود؟

answers: text: آمیلکار
question: چه کسی به اسپانیا که قلب اقتصادی برای تأمین مالی کارتاژ برای جنگ‌های پونیک بود، چشم دوخته بود؟

context: آمیلکار که در فروخواباندن شورش مزدوران (۲۴۰ تا ۲۳۸ق. م) نقش محوری داشت، از لحاظ سیاسی شکست خورد و از سنای کارتاژ نتوانست ناوگان بگیرد تا با آن به اسپانیا برود. وی فرماندهی آن دسته از مزدوران که باقی مانده بودند را برعهده گرفت و در عملیاتی متهورانه سرتاسر سواحل شمال آفریقا را درنوردید تا اینکه به تنگهٔ جبل طارق رسید. آمیلکار که توسط پسرش هانیبال و دامادش هاسدروبال زیبا∗همراهی می‌شد، تنگه مزبور را رد کرده و با رسیدن به ساحل اسپانیا، روانه قسمت شرقی این سرزمین شد تا ثروت و غنائم تازه ای برای حکومت متبوعش بیابد.
qas: answers: text: آمیلکار
question: چه کسی در فروخواباندن شورش مزدوران (۲۴۰ تا ۲۳۸ق. م) نقش محوری داشت؟

answers: text: توسط پسرش هانیبال و دامادش هاسدروبال زیبا∗همراهی می‌شد
question: آمیلکار توسط چه کسانی همراهی می‌شد؟

answers: text: آمیلکار که در فروخواباندن شورش مزدوران (۲۴۰ تا ۲۳۸ق. م) نقش محوری داشت، از لحاظ سیاسی شکست خورد و از سنای کارتاژ نتوانست ناوگان بگیرد تا با آن به اسپانیا برود. وی فرماندهی آن دسته از مزدوران که باقی مانده بودند را برعهده گرفت و در عملیاتی متهورانه سرتاسر سواحل شمال آفریقا را درنوردید تا اینکه به تنگهٔ جبل طارق رسید
question: آمیلکار چگونه به تنگه جبل طارق رسید؟

answers: text: روانه قسمت شرقی این سرزمین شد تا ثروت و غنائم تازه ای برای حکومت متبوعش بیابد.
question: آمیلکار با رسیدن به ساحل اسپانیا چه کرد؟

context: این عزیمت جنبه ای از تصرف و اشغال را در خود داشت؛ از شهر قادس (امروزه کادیس) به بعد، احتمالاً بدون کسب اجازه از سوی سنای کارتاژ اشغال شدند. از ۲۳۷ق. م که این عزیمت از شمال آفریقا آغاز شد تا سال ۲۲۹ق. م که آمیلکار در نبردی کشته شد، وی چنان ماجراجویی به صرفه و سودمندی از حیث اقتصادی و نظامی انجام داد که توانست مقادیر هنگفتی کالا و فلز که از اهالی محلی به عنوان خراج کسب کرده بود، به سرزمین آفریقایی خود بفرستد. با مرگ آمیلکار، دامادش (هاسدروبال زیبا) منصب فرماندهی نیروهای کارتاژ در اسپانیا را برای هشت سال در دست گرفت و با انعقاد معاهداتی با اهالی محلی و تأسیس شهری جدید به نام کَرت هَدَشت∗ (امروزه کارتاخنا)، سیاست تثبیت سرزمین‌های متصرفه را در پیش گرفت.
qas: answers: text: شهر قادس
question: نام قدیم شهر کادیس چه بود؟

answers: text: دامادش (هاسدروبال زیبا)
question: با مرگ آمیلکار چه کسی منصب فرماندهی نیروهای کارتاژ در اسپانیا را برای هشت سال در دست گرفت؟

answers: text: منصب فرماندهی نیروهای کارتاژ در اسپانیا را برای هشت سال در دست گرفت و با انعقاد معاهداتی با اهالی محلی و تأسیس شهری جدید به نام کَرت هَدَشت∗ (امروزه کارتاخنا)، سیاست تثبیت سرزمین‌های متصرفه را در پیش گرفت.
question: هاسدروبال زیبا پس از مرگ آمیلکار چه کرد؟

answers: text: هاسدروبال زیبا
question: چه کسی شهری جدید به نام کَرت هَدَشت (امروزه کارتاخنا) را تأسیس کرد؟

context: رومیان که هنوز در گیر گل‌ها در شمال بودند، ترجیح دادند با هاسدروبال معاهده ای منعقد کنند و در ۲۲۶ق. م بر اثر فشار متحدشان مارسی که خود را بر اثر گسترش کارتاژی‌ها در خطر می‌دید، با کارتاژ معاهدهٔ جدیدی منعقد کردند که رود ایبرو را به عنوان محدودهٔ گسترش کارتاژی‌ها تعیین می‌کرد. اینچنین بود که به‌طور ضمنی قلمرو تحت نفوذ کارتاژ در اسپانیا به رسمیت شناخته شد. اوضاع زمانی تغییر کرد که هاسدروبال در ۲۲۱ق. م توسط یک مزدور گل کشته شد، و ارتش کارتاژ به اتفاق آراء هانیبال را که تنها ۲۶سال سن داشت را به عنوان سومین فرمانده خود در اسپانیا برگزید. حکومت کارتاژ هم برآن شد این انتصابِ ارتش را تأیید و تصویب کند.
qas: answers: text: هانیبال
question: ارتش کارتاژ به اتفاق آراء چه کسی را که تنها ۲۶سال سن داشت را به عنوان سومین فرمانده خود در اسپانیا برگزید؟

answers: text: هاسدروبال
question: رومیان زمانی که در گیر گل‌ها در شمال بودند، ترجیح دادند با چه کسی معاهده ای منعقد کنند؟

answers: text: هاسدروبال در ۲۲۱ق. م توسط یک مزدور گل کشته شد
question:  هاسدروبال چگونه از دنیا رفت؟

question: هاسدروبال در چند سالگی کشته شد؟

question: نام کسی که هاسدروبال را کشت چه بود؟

context: زمانی که در ۲۱۸ق. م ژنرال هانیبال به شهر سائونتو، متحد روم که البته در جنوب رود ایبرو قرار داشت، یورش برد∗، سنای روم پس از چندی درنگ و تردید به کارتاژ اعلان جنگ داد تا دومین جنگ کارتاژ (پونیک) آغاز شود. پولیبیوس با فابیوس پیکتور (تاریخنگار لاتین) که علل جنگ را در محاصره سائونتو و تجاوز نیروهای کارتاژ از محدوده رود ایبرو می‌یابد، مخالفت می‌کند. وی معتقد است که دو حادثهٔ نامبرده در شروع سلسله وقایعی که منجر به جنگ دوم پونیک شدند مؤثر بوده امّا علل ریشه ای جنگ نیستند. وقوع جنگ اجتناب ناپذیر بود، و چنان‌که خود می‌گوید «جنگ در شبه‌جزیره ایبری [چنان‌که رومیان خیال می‌کنند] رخ نداد بلکه دقیقتر، در دروازه‌های روم و سرتاسر ایتالیا به وقوع پیوست».
qas: answers: text: سنای روم
question: چه کسی به کارتاژ اعلان جنگ داد تا دومین جنگ کارتاژ (پونیک) آغاز شود؟

answers: text: زمانی که در ۲۱۸ق. م ژنرال هانیبال به شهر سائونتو، متحد روم که البته در جنوب رود ایبرو قرار داشت، یورش برد∗
question: سنای روم چه زمانی به کارتاژ اعلان جنگ داد تا دومین جنگ کارتاژ (پونیک) آغاز شود؟

answers: text: جنگ در شبه‌جزیره ایبری [چنان‌که رومیان خیال می‌کنند] رخ نداد بلکه دقیقتر، در دروازه‌های روم و سرتاسر ایتالیا به وقوع پیوست
question: دومین جنگ کارتاژ (پونیک) در چه محلی رخ داد؟

question:  فابیوس پیکتور در چه سالی متولد شده‌است؟

question: شبه‌جزیره ایبری چقدر مساحت دارد؟

context: هانیبال با ارتشی توانمند متشکل از فیل‌ها در عملیاتی تهورآمیز رشته کوه‌های آلپ را پشت سر گذارد، به شمال ایتالیا حمله‌ور شد، و لژیون‌های رومی را در نزدیکی تیچینو، تربیا، و دریاچه تراسی‌منا شکست داد. در سال ۲۱۶ق. م، کنسول‌های جدید، لوسیوس امیلیوس پائولوس∗ و گایوس ترنتیوس وارو∗، بزرگترین ارتش ممکن متشکل از هشت لژیون (بیش از ۸۰٬۰۰۰ سرباز) ـ دوبرابر ارتش کارتاژ ـ را گرد آوردند و با هانیبال که در کانای (کانه)، واقع در پولیا، کمین کرده بود روبرو شدند. با وجود ضعف عددی، هانیبال از سواره نظام سنگینتر خود سود جُست تا جناحین روم را بکوبد و پیاده‌نظام آنان را محاصره کند؛ پیاده‌نظامی که آنرا قلع و قمع کرد. از نقطه نظر تلفات، نبرد کانای بدترین شکست در تاریخ روم بود: تنها ۱۴٬۵۰۰ سرباز گریختند، پائولوس و همین‌طور ۸۰ تن از سناتورها کشته شدند. پولیبیوس شمار کشتگان را 70,000 و لیویوس ۴۷٬۷۰۰ کشته و ۱۹٬۳۰۰ اسیر اعلام می‌کنند.
qas: answers: text: هانیبال
question: چه کسی با ارتشی توانمند متشکل از فیل‌ها در عملیاتی تهورآمیز رشته کوه‌های آلپ را پشت سر گذارد، به شمال ایتالیا حمله‌ور شد، و لژیون‌های رومی را در نزدیکی تیچینو، تربیا، و دریاچه تراسی‌منا شکست داد؟ 

answers: text: با ارتشی توانمند متشکل از فیل‌ها در عملیاتی تهورآمیز رشته کوه‌های آلپ را پشت سر گذارد، به شمال ایتالیا حمله‌ور شد، و لژیون‌های رومی را در نزدیکی تیچینو، تربیا، و دریاچه تراسی‌منا شکست داد
question: هانیبال چگونه لژیون‌های رومی را شکست داد؟

answers: text: تیچینو، تربیا، و دریاچه تراسی‌منا
question: هانیبال در نزدیکی چه محل‌هایی لژیون‌های رومی را شکست داد؟

answers: text: کنسول‌های جدید، لوسیوس امیلیوس پائولوس∗ و گایوس ترنتیوس وارو∗، بزرگترین ارتش ممکن متشکل از هشت لژیون (بیش از ۸۰٬۰۰۰ سرباز) ـ دوبرابر ارتش کارتاژ ـ را گرد آوردند
question: چه کسانی در سال ۲۱۶ قبل از میلاد هشت لژیون (بیش از ۸۰٬۰۰۰ سرباز) دوبرابر ارتش کارتاژ را گرد آوردند؟

answers: text: با هانیبال که در کانای (کانه)، واقع در پولیا، کمین کرده بود روبرو شدند.
question: کنسول‌های جدید، لوسیوس امیلیوس پائولوس و گایوس ترنتیوس وارو با چه کسی روبه رو شدند؟

answers: text: نبرد کانای
question: از نظر تلفات بدترین شکست در تاریخ روم کدام نبرد بود؟

answers: text: ۱۴٬۵۰۰
question: در نبرد کانای چند سرباز رومی گریختند؟

answers: text: ۸۰ تن
question: در نبرد کانای چند سناتور رومی کشته شدند؟

question: کراسوس رومی در چه سالی به امپراتوری اشکانی حمله کرد؟

context: بدین ترتیب دومین جنگ پونی (کارتاژ) از ۲۱۸ق. م تا ۲۰۱ق. م به طول انجامید و به حق می‌توان گفت که می‌توان همچون یک «جنگ جهانی» بدان نگریست. این جنگ اساساً در قلمرو ایتالیای جنوبی درگرفت اما در عین حال اسپانیا و قلمرو اصلی امپراتوری کارتاژ نیز در آن درگیر بودند. افزون بر آن، دیپلماسیِ تقریباً تمامی حکومت‌های مدیترانه ای، از نومیدیه گرفته تا سلسله‌های حاکم بر مصر و سوریه، و دولت‌های کوچک آناتولی، یونان و مقدونیهی فیلیپ پنجم نیز در آن درگیر بودند. هرچند رومیان در نهایت فاتح نبرد شدند اما در طول سالیان جنگ متحمل هزینه‌های گزافی در برابر هانیبال شدند. آنان تا سال‌ها کابوس جنگی ناتمام و دشمنی نامرئی در دروازه‌های روم را می‌دیدند.
qas: answers: text: از ۲۱۸ق. م تا ۲۰۱ق. م
question: دومین جنگ پونی (کارتاژ) از چه سالی تا چه سالی طول کشید؟

answers: text: در قلمرو ایتالیای جنوبی درگرفت اما در عین حال اسپانیا و قلمرو اصلی امپراتوری کارتاژ نیز در آن درگیر بودند
question:  دومین جنگ پونی (کارتاژ) در چه قلمرویی در گرفت؟

answers: text: دومین جنگ پونی (کارتاژ)
question: به کدام جنگ می‌توان همچون یک «جنگ جهانی» بدان نگریست؟

answers: text: مصر و سوریه، و دولت‌های کوچک آناتولی، یونان و مقدونیهی فیلیپ پنجم نیز در آن درگیر بودند
question: کدام حکومت‌ها در دومین جنگ پونی (کارتاژ) در گیر بودند؟

question: دوران اتحاد مهرداد ششم پنتوس با جمهوری روم از چه سالی تا چه سالی بود؟

context: اکنون که رومیان قدرت هژمون مدیترانهٔ غربی شدند، اهداف گسترش طلبانه خود را معطوف دولت‌های یونانی شرق مدیترانه کرند. در سال ۲۰۰ق. م ساکنان رودس و پرگامون که از جانب فیلیپ پنجم مقدونی احساس خطر می‌کردند، درخواست کمکی به سوی رومیان فرستادند؛ روم نیز در پاسخ اولتیماتومی به فیلیپ پنحم فرستاد و تصمیم به مداخله گرفت. اکنون که کارتاژ برای بار دوم از روم شکست خورده بود، فیلیپ پنجم و مقدونی‌ها به دشمنان اصلی قدرت نوظهور روم بدل شده بودند، و روم با تردید به پیمان دوستی این پادشاه مقدونی با آنتیوخوس سوم سلوکی (۲۰۳ق. م) می‌نگریست. بهانهٔ روم برای آغازیدن دومین جنگ مقدونیه، درخواست کمک رودسی‌ها و پرگامونی‌ها به روم برای حمایت از آنان در برابر اهداف سلطه طلبانه مقدونیان و سلوکیان بود. در ۲۰۰ق. م روم اولتیماتومی به فیلیپ داد که وی آنرا رد نمود و جنگ در ۲۰۰ق. م آغاز شد.
qas: answers: text: دولت‌های یونانی شرق مدیترانه
question: رومیان اهداف گسترش طلبانه خود را معطوف چه دولت‌هایی کردند؟

answers: text: در سال ۲۰۰ق.
question: در چه سالی ساکنان رودس و پرگامون که از جانب فیلیپ پنجم مقدونی احساس خطر می‌کردند؟

answers: text: فیلیپ پنجم مقدونی
question: در سال ۲۰۰قبل از میلاد ساکنان رودس و پرگامون از جانب چه کسی احساس خطر می‌کردند؟ 

question: فیلیپ پنجم مقدونی که بود؟

question: نخستین پادشاه سلوکیان چه کسی بود؟

question: فروپاشی حکومت سلوکیان در چه تاریخی بود؟

context: در ۱۷۹ق. م فیلیپ پنجم در گذشت. پسر بااستعداد و جاه طلب وی، پرسئوس صاحب تاج و تخت شد و بار دیگر علایق مقدونیان در سلطه بر یونان را بروز داد. روم که می‌دید متحدین یونانی اش بار دیگر توسط مقدونیان در خطر قرار گرفته‌اند، باز به مقدونیه اعلان جنگ داد تا سومین جنگ مقدونیه آغاز شود. پرسئوس در ابتدا موفقیت‌هایی در برابر رومیان بدست آورد اما روم با فرستادن ارتشی نیرومندتر به وی پاسخ داد. این ارتش به فرماندهی لوسیوس امیلیوس پائولوس مقدونیان را در نبرد پیدنا در ۱۶۸ق. م به سختی شکست داد، مقدونیان تسلیم شده و به جنگ پایان دادند. رومیان که متقاعد شده بودند یونانی‌ها اگر به حال خود رها شوند، نخواهند توانست صلح را حفظ کنند تصمیم گرفتند اولین جای پای دایمی خود را در جهان یونانی به وجود آورده و موقعیت خود را در آنجا مستحکم کنند؛ به طوری که مقدونیه را به چهار جمهوری متکی تقسیم کردند تا خشم مقدونیان ادامه یابد.
qas: answers: text: ۱۷۹ق. م
question: فیلپ پنجم در چه سالی درگذشت؟

answers: text: پسر بااستعداد و جاه طلب وی، پرسئوس صاحب تاج و تخت شد
question: چه کسی جایگزین فیلپ پنجم شد؟

answers: text: پسر بااستعداد و جاه طلب وی، پرسئوس
question: پس از فیلپ پنجم چه کسی بار دیگر علایق مقدونیان در سلطه بر یونان را بروز داد؟

answers: text: لوسیوس امیلیوس پائولوس
question: ارتش روم با فرماندهی چه کسی مقدونیان را در نبرد پیدنا در ۱۶۸قبل از میلاد به سختی شکست داد؟

answers: text: چهار
question: رومی‌ها مقدونیه را به چند جمهوری متکی تقسیم کردند؟

question: نام چهار جمهوری مقدونیه را نام ببرید

context: در همین زمینه، تیبریوس گراکوس که به عنوان تریبون در ۱۳۳ پیش از میلاد برگزیده شد، کوشش کرد قانونی تصویب کند که مقدار زمینی که هر شخص می‌توانست در تملک داشته باشد را محدود کند. آریستوکرات‌ها، که نزدیک بود مقدار زیادی از دارایی شان را از دست دهند، با این پیشنهاد قویاً به مخالفت برخواستند. تیبریوس این قانون را به مجمع پلبی‌ها تسلیم کرد، امّا توسط تریبون همکارش، مارکوس اکتاویوس (که احتمالاً توسط آریستوکرات‌ها و سناتورها خریده شده بود)، وتو شد. تیبریوس سپس اکتاویوس را در مجمع مزبور استیضاح کرد. این قانون تصویب شد امّا تیبریوس به همراه ۳۰۰ تن از هواخواهانش زمانی که می‌خواست (بر خلاف عرف رایج) بار دیگر برای سال ۱۳۲ق. م به منصب تریبونی انتخاب شود تا اصلاحات خود را تکمیل کند، توسط دسته‌ای از سناتورها کُشته شد.
qas: answers: text: تیبریوس گراکوس
question: چه کسی کوشش کرد قانونی تصویب کند که مقدار زمینی که هر شخص می‌توانست در تملک داشته باشد را محدود کند؟

answers: text: عنوان تریبون
question: تیبریوس گراکوس با چه عنوانی در ۱۳۳ پیش از میلاد برگزیده شد، کوشش کرد قانونی تصویب کند که مقدار زمینی که هر شخص می‌توانست در تملک داشته باشد را محدود کند؟

question:  آریستوکرات‌ها چه کسانی بودند؟

answers: text: مارکوس اکتاویوس
question: چه کسی توسط آریستوکرات‌ها و سناتورها خریده شده بود تا با قانون تیبریوس گراکوس مخالفت کند؟

question: ژولیوس سزار در چه سالی به قتل رسید؟

question: به چه افرادی در روم سناتور می‌گفتند؟

question: مارکوس اکتاویوس در چه سالی درگذشت؟

context: برادر وی با عنوان گایوس گراکوس در ۱۲۳ق. م به منصب تریبونی مردم انتخاب شد. هدف نهایی گایوس، تضعیف سنا و تقویت جناح دموکرات بود. در گذشته، سنا رقبای سیاسی خود را یا بوسیلهٔ تأسیس کمیسیون‌های قضایی یا با صدور یک senatus consultum ultimum (فرمان نهایی سنا∗) حذف می‌کرد. دو ابزار نامبرده سنا را قادر می‌ساخت رویه قضایی معمول را دور بزند. گایوس گراکوس کمیسیون قضایی را غیرقانونی خوانده و فرمان نهایی سنا را نیز معارض با قانون اساسی اعلام کرد. گایوس سپس قانونی به مجمع پلبی‌ها پیشنهاد کرد که حقوق شهروندی به متحدین ایتالیایی روم اعطا می‌کرد. این آخرین پیشنهاد به مذاق پلبی‌ها خوش نیامد و پشتیبانی از وی را قطع کرد. وی کوشید بر خلاف عرف رایج برای سومین بار در ۱۲۱ق. م در انتخابات تریبونی حاضر شود، امّا شکست خورد و به همراه ۳٬۰۰۰ تن از حامیانش توسط نمایندگان سنا در تپه کاپیتول روم به قتل رسید.
qas: answers: text: گایوس گراکوس
question: برادر تیبریوس گراکوس با چه عنوانی به منصب تریبونی مردم انتخاب شد؟

answers: text: در ۱۲۳ق. م
question: برادر تیبریوس گراکوس در چه سالی به منصب تریبونی مردم انتخاب شد؟

answers: text: تضعیف سنا و تقویت جناح دموکرات بود
question: هدف نهایی گایوس پس از رسیدن به منصب تریبونی چه بود؟

answers: text: کمیسیون قضایی
question: گایوس گراکوس کدام کمیسیون را غیرقانونی خواند؟

answers: text: حقوق شهروندی به متحدین ایتالیایی روم اعطا می‌کرد
question: گایوس چه قانونی به مجمع پلبی‌ها پیشنهاد کرد؟

answers: text: تپه کاپیتول روم به قتل رسید.
question: گایوس در کجا به قتل رسید؟

answers: text: نمایندگان سنا
question: گایوس توسط چه کسانی به قتل رسید؟

question: گایوس در چند سالگی به قتل رسید؟

question: واحد پول روم‌ چه بود؟

context: ماریوس، پس از آنکه صلاحیت‌های نظامی خود را در هیسپانیا اولتریور نشان داد، با هدف تصدی منصب سیاسی مناسبی بر مبنای سلسله مناصب ــ که وی را واجد صلاحیت کنسولی می‌کرد ــ به روم بازگشت. در روم با جولیا، خواهر گایوس ژولیوس سزار (پدر ژولیوس سزار معروف) ازدواج نمود. در ۱۰۹ق. م به عنوان لگاتوس به آفریقا فرستاده شد تا در جنگ علیه ژوگورتا شرکت جوید. در ۱۰۸ق. م بار دیگر به روم بازگشت تا نامزد تصدی منصب کنسولی شود، منصبی که در ۱۰۷ق. م بدان برگزیده شد، البته به لطف اتهامات و ناخرسندی‌هایی که متوجه توانائی‌های نظامی اشرافیت بود. به عنوان کنسول، وی موفق شد نبرد علیه ژوگورتا را به پایان برساند.
qas: answers: text: هیسپانیا اولتریور
question: ماریوس صلاحیت‌های نظامی خود را در کجا نشان داد؟

answers: text: ماریوس، پس از آنکه صلاحیت‌های نظامی خود را در هیسپانیا اولتریور نشان داد، با هدف تصدی منصب سیاسی مناسبی بر مبنای سلسله مناصب ــ که وی را واجد صلاحیت کنسولی می‌کرد ــ به روم بازگشت
question: ماریوس با چه هدفی به روم بازگشت؟

answers: text: جولیا، خواهر گایوس ژولیوس سزار (پدر ژولیوس سزار معروف)
question: ماریوس در روم با چه کسی ازدواج کرد؟

answers: text: به عنوان لگاتوس
question: ماریوس با چه عنوانی به آفریقا فرستاده شد تا در جنگ علیه ژوگورتا شرکت جوید؟

answers: text: کنسول
question: ماریوس با چه عنوانی موفق شد نبرد علیه ژوگورتا را به پایان برساند؟

question: رومی‌ها نخستین بار در چه سالی در نبرد با کارتاژی‌ها پیروز شدند؟

context: در این اوضاع سهمناک ماریوس، که به عنوان تنها ژنرالی نگریسته می‌شد که قادر به سازماندهی ارتش در برابر ژرمن‌هاست، از سال ۱۰۴ تا ۱۰۰ پیش از میلاد (که خطر یورش ژرمن‌ها با پیروزی در نبردهای آکوای سکستیای∗و ورکلای∗رفع شد) برای پنج مرتبه متوالی به منصب کنسولی برگزیده شد. ماریوس در برابر توتون‌ها و کیمبری‌ها ارتشی جدید ایجاد کرد که محصول اصلاحات خود وی بود. ارتش‌های سابق از شهروند-دهقان‌هایی که منتظر بازگشت به مزرعه خود پس از پایان جنگ بودند تشکیل شده بود، امّا ارتش جدید حاصل از اصلاحات ماریوس ارتشی دایمی و ثابت بود که از داوطلبان آموزش دیده و تقریباً برای بیست سال خدمت تشکیل شده بود؛ بدین معنا که متشکل از افرادی حرفه‌ای بود که نه تنها مشتاق حقوق و مستمری خود بوده، بلکه در رؤیای غارت و غنیمت و نیز وعده دریافت زمین در پایان خدمت نظامی نیز بودند. پرولترها و بیچارگان شهری به صورت توده‌ای به ثبت نام در ارتش روی آوردند. این ارتشی بود که نه از شهروندانی که احساس وظیفه کنند، بلکه برعکس، از سربازانی که به فرماندهٔ خود وفادار بودند، تشکیل شده بود.
qas: answers: text: ماریوس
question: چه کسی برای پنج مرتبه متوالی به منصب کنسولی برگزیده شد؟

answers: text: ماریوس، که به عنوان تنها ژنرالی نگریسته می‌شد که قادر به سازماندهی ارتش در برابر ژرمن‌هاست، از سال ۱۰۴ تا ۱۰۰ پیش از میلاد (که خطر یورش ژرمن‌ها با پیروزی در نبردهای آکوای سکستیای∗و ورکلای∗رفع شد) برای پنج مرتبه متوالی به منصب کنسولی برگزیده شد.
question: به چه دلیل ماریوس برای پنج مرتبه متوالی به منصب کنسولی برگزیده شد؟

answers: text: توتون‌ها و کیمبری‌ها
question: ماریوس در برابر چه کسانی ارتشی جدید ایجاد کرد که محصول اصلاحات خود وی بود؟

answers: text: از داوطلبان آموزش دیده و تقریباً برای بیست سال خدمت تشکیل شده بود؛ بدین معنا که متشکل از افرادی حرفه‌ای بود که نه تنها مشتاق حقوق و مستمری خود بوده، بلکه در رؤیای غارت و غنیمت و نیز وعده دریافت زمین در پایان خدمت نظامی نیز بودند.
question: ارتشی که ماریوس ایجاد کرده‌بود از چه افرادی تشکیل می‌شد؟

answers: text: پرولترها و بیچارگان شهری
question: چه کسانی به صورت توده‌ای به ثبت نام در ارتش ماریوس روی آوردند؟

question: زبان‌های رایج رومی‌ها چه بود؟