جعفر بن صادق

context: ابوعبدالله جعفر بن محمد صادق (به عربی: ابو عبدالله جعفر بن محمدٍ الصّادق؛ ۱۷ ربیع‌الاول ۸۳ – ۲۵ شوال ۱۴۸) معروف به امام صادق یا امام جعفر صادق[نکته 1] مشهور به رئیس مذهب جعفری و همین‌طور رئیس مذهب شیعه و امام ششم شیعیان دوازده امامی و امام پنجم شیعیان اسماعیلیه بعد از پدرش محمد باقر و قبل از پسرش موسی کاظم می‌باشد. او از جانب پدر از نسل علی بن ابیطالب و از جانب مادرش ام‌فروه از نسل محمد بن ابوبکر می‌باشد.
qas: answers: text: ۱۷ ربیع‌الاول ۸۳ – ۲۵ شوال ۱۴۸
question: ابوعبدالله جعفر بن محمد صادق زاده چه روزی است؟

answers: text: امام ششم
question: امام چندم شیعیان مشهور به رئیس مذهب جعفری و همین‌طور رئیس مذهب شیعه است؟

answers: text: علی بن ابیطالب
question: ابوعبدالله جعفر بن محمد صادق از جانب پدر از نسل چه کسی است؟

answers: text: محمد بن ابوبکر
question: ابوعبدالله جعفر بن محمد صادق از جانب مادر از نسل چه کسی است؟

question: ابوعبدالله جعفر بن محمد صادق در کجا به دنیا آمده‌است؟

context: زید ادعا می‌کرد که مقام امامت بسته به مطالبهٔ عمومی این مقام توسط خود امام است. صادق از طرف دیگر دکترین امامت را برای شیعیان اینطور توضیح می‌داد که «امامت بسته به انتخاب بشر یا مطالبهٔ عمومی آن نیست»، بلکه هر امام دارای علم بخصوصی است که او را برای آن مقام شایسته می‌کند. این علم از محمد پیامبر به علی و سپس دیگر جانشینان علی می‌رسد. بر این اساس، دکترین نص یا «انتصاب هر امام بوسیله امام قبل به فرمان خداوند» توسط صادق کامل شد. صادق با این حال می‌گفت که به رغم اینکه به منصب امامت انتخاب شده، ادعای خلافت نخواهد کرد.
qas: answers: text: «امامت بسته به انتخاب بشر یا مطالبهٔ عمومی آن نیست»، بلکه هر امام دارای علم بخصوصی است که او را برای آن مقام شایسته می‌کند
question: جعفر بن صادق دکترین امامت را برای شیعیان چگونه توضیح می‌داد؟

answers: text: صادق
question: دکترین نص یا «انتصاب هر امام بوسیله امام قبل به فرمان خداوند» توسط کدام امام کامل شد؟

answers: text: زید
question: چه کسی  ادعا می‌کرد که مقام امامت بسته به مطالبهٔ عمومی این مقام توسط خود امام است؟

question: جعفر بن صادق در چه تاریخی به شهادت رسید؟

context: تقسیم عقل به عقل نظری و عقل عملی که در سخنان ارسطو دیده می شود گرچه در اوایل قرن دوم هجری در سنت اسلامی دیده نمی‌شود اما شاید بتوان تقسیم بندی مشابه آن را با زبانی کمتر فلسفی در گفته های صادق پیدا کرد. در حدیثی از صادق، از عقل به عنوان ابزاری برای شناخت خالق و صفات او و همچنین ابزاری برای تمایز نیک از بد، یاد شده است؛ که از شق اول به عنوان عقل نظری و شق دوم به عنوان عقل نظری تعبیر می شود. این تقسیم بندی در حدیث دیگری واضح تر بیان شده است: «عاقل به دلالت عقل خود در می‌یابد که خداوند حق است و همو ربّ او ست، درمی‌یابد که خالقش اموری را دوست و اموری را مکروه می‌دارد و او را طاعتی و معصیتی هست»
qas: answers: text: ارسطو
question: تقسیم عقل به عقل نظری و عقل عملی در سخنان چه کسی دیده می‌شود؟

answers: text: اوایل قرن دوم هجری
question: در اوایل چه قرنی تقسیم عقل به عقل نظری و عقل عملی در سنت اسلامی دیده نمی‌شود؟

answers: text: شناخت خالق و صفات او و همچنین ابزاری برای تمایز نیک از بد
question: در حدیثی از صادق، از عقل به عنوان ابزاری برای شناخت چه چیزهایی یاد شده‌است؟

question: جعفر بن صادق چند فرزند داشت؟

context: در بیان مقایسه عقل و علم از دیدگاه صادق، علم امری آموختنی و عقل امری ناآموختنی بیان شده است. در این دیدگاه، علمِ دینی تنها از مسیر ویژه ای قابل دستیابی است و با علمِ دنیای(مثل یادگیری پیشه های مختلف) متفاوت است. در دیدگاه صادق، عقل، بدون علم، برای هدایت بشر کافی نیست. به این معنا که عقل به تنهایی قادر نیست وجوه طاعت و معصیت الهی را دریابد و به همین دلیل «بر عاقل واجب است تا طلب «علم» کند و بدون آن قوامی نیست». در دیدگاه صادق «آن کس که عقل ندارد، رستگار نمی‌شود و آن‌که علم ندارد، عقل نمی‌ورزد». در این دیدگاه، علم به دو دسته «علم عام» و «علم خاص» تقسیم بندی می شود؛ که اولی اکتسابی، و دومی موهبتی است که از طرف خداوند به بندگان خاصش داده می شود.
qas: answers: text: علم
question: در بیان مقایسه عقل و علم از دیدگاه صادق، کدام امری آموختنی است؟

answers: text: عقل
question: در بیان مقایسه عقل و علم از دیدگاه صادق، کدام امری ناآموختنی است؟

answers: text: علم
question: در دیدگاه صادق، عقل، بدون چه چیزی برای هدایت بشر کافی نیست؟

answers: text: دو دسته «علم عام» و «علم خاص»
question: در دیدگاه صادق علم به چند دسته تقسیم‌بندی می‌شود؟

question: جعفر بن صادق در چه شهری از دنیا رفت؟

context: عقاید جعفر صادق در الهیات از طریق مفضل که سوالات خود و جواب‌های صادق را در کتابی تحت عنوان توحید مفضل گردآوری کرده، ثبت شده‌است. در این کتاب که در آن، صادق دلایلی برای یگانگی خداوند می‌آورد، به نظر، همان کتاب الاهلیلجه است که در پاسخ به درخواست مفضل که از صادق خواسته بود ردیه‌ای بر کسانی که خداوند را انکار می‌کنند بنویسد، است. هشام بن حکم از دیگر شاگردان مشهور صادق است که نظریاتش بعدها جزئی از الهیات شیعهٔ دوازده امامی شد. از جمله این نظریات ضرورت عقلی وجود امام در هر عصر است، که خداوند او را مسئول تعلیم و رهبری امت قرار داده‌است.
qas: answers: text: توحید مفضل
question: عقاید جعفر صادق در کتابی تحت چه عنوان ثبت شده‌است؟

answers: text: هشام بن حکم
question: از شاگردان مشهور جعفر بن صادق که نظریاتش بعدها جزئی از الهیات شیعهٔ دوازده امامی شد چه کسی بود؟

answers: text: کتاب الاهلیلجه
question:  کتابی که در پاسخ به درخواست مفضل که از صادق خواسته بود ردیه‌ای بر کسانی که خداوند را انکار می‌کنند بنویسد چه نام دارد؟

question: کتاب الاهلیلجه در چه سالی نوشته شده‌است؟

context: در دیدگاه صادق، شناختِ خداوند و صفات او از طریق عقل بدست می آید. اما عقل در شناخت خداوند با محدودیت روبروست و در جایی متوقف می شود. به عبارتی علم به کلیات از طریق عقل بدست می آید اما در مورد برخی مسائلی که مومنان باید در مورد خدا بدانند - از قبیل تاویلِ برخی آیات و مباحث مستقل از قرآن - مومنان متکی بر نقل یا علم ویژه امام هستند. چنانچه در حدیثی از صادق آمده است «امر خداوند همه‎اش عجیب است، مگر اینکه خداوند شما را به آن چیزی مأخوذ کرده است که خود از خویش به شما شناسانیـده است.» عصر صادق، عصر شکل گیری دستگاههای کلامی و تضارب آراء اندیشمندانی بود که مخصوصا در ایام حج از شرق و غرب عالم حضور به هم می رساندند و مباحثه می کردند. در این شرایط صادق نیاز داشت برخی مفاهیم دینی را نظری سازی کند. به عنوان نمونه به مفاهیمی چون انیت و مائیت (معادل وجود و ماهیت) و ازلی و دیمومی(از دوام) می توان اشاره کرد که قبل از صادق سابقه نداشته است.
qas: answers: text: عقل
question: در دیدگاه صادق، شناختِ خداوند و صفات او از چه طریق به‌دست می‌آید؟

answers: text: نقل یا علم ویژه امام
question: در برخی از مسائلی که مومنان باید در مورد خدا بدانند - از قبیل تاویلِ برخی آیات و مباحث مستقل از قرآن - مومنان متکی بر چه چیزهایی هستند؟

answers: text: صادق
question: عصر کدام امام شیعیان عصر شکل‌گیری دستگاههای کلامی و تضارب آراء اندیشمندانی بود که مخصوصا در ایام حج از شرق و غرب عالم حضور به هم می‌رساندند و مباحثه می‌کردند؟

question: جعفر بن صادق در چند سالگی از دنیا رفت؟

context: مرجئه گروهی بودند که معرفت دینی را برای ایمان کافی می دانستند و عمل را در آن دخیل نمی‌دانستند. حدیثی نزدیک به این مضمون از صادق روایت شده است که «هنگامی‌که به معرفت رسیدی هرگونه که خواهی عمل کن». یکی از شاگردان صادق که از شنیدن این حدیث حیرت کرده بود، برای توضیح نزد صادق رفت. صادق ضمن تایید این حدیث، توضیح می دهد که مراد این است که هر وقت به معرفت رسیدی در اقدام به عملِ خیر، هر گونه خواهی عمل کن. به این معنا که در صورت معرفت، اقدام به خیر، اندک باشد یا بسیار مقبول خواهد افتاد. صادق برای روشن شدن بیشتر مطلب به طعنه می گوید بی انصافی است ما مکلف به عمل باشیم و شیعیان ما از آن معاف باشند. احادیث باقی مانده از صادق نشان می دهد، ایمان در نظر او با وجود نزدیکی به دیدگاه مرجعه، دارای مضامین متفاوت و مخالف مرجعه است. هر چند مستقیماً از در مخالفت با مرجعه در نیامده است. به عنوان مثال این نظریهٔ صادق که اسلام، اعم از ایمان است، و ارتکاب کبیره ایمان را زایل می کند، اما اسلام باقی است، در واقع پی جوییِ راهی میانه است.
qas: answers: text: گروهی بودند که معرفت دینی را برای ایمان کافی می دانستند و عمل را در آن دخیل نمی‌دانستند
question: مرجئه چه گروهی بودند؟

answers: text: مرجئه
question: گروهی که معرفت دینی را برای ایمان کافی می‌دانستند و عمل را در آن دخیل نمی‌دانستند چه نامیده می‌شدند؟

answers: text: صادق
question: این حدیث از کدام امام شیعیان است: «هنگامی‌که به معرفت رسیدی هرگونه که خواهی عمل کن»؟ 

question: جعفر بن صادق در چه سنی به مقام امامت رسید؟

context: از دوره صادق می توان به عنوان هنگامه شکل گیری علم کلام نام برد. با وجودیکه بسیاری از اصحاب صادق متکلم بودند؛ و صادق خودش با متکلمان از مذاهب مختلف بحث و مناظره داشت است، به نقل از برخی از اصحابش از جمله یونس بن یعقوب، صادق روی خوشی به علم کلام نشان نمی داده است. در روایتی که یونس بن یعقوب نقل می کند از قول صادق آمده است: «وای بر اصحاب کلام، می‌گویند این پیروی کردنی است و آن نیست، این راه رفتنی است و آن نیست، این با عقلمان سازگار است و آن نیست». وقتی درباره این تناقض از صادق سوال می شود، اینطور پاسخ می دهد که پرداختن به کلام وقتی ناپسند است که اصحاب کلام، سخن ائمه را کنار بگذارند و فقط به استدلالات خودشان بسنده کننده کنند. د همین راستا صادق برخی اصحابش (مثل ابوخالد کابلی) را از مباحثه کلامی نهی می کرده و برخی (مثل ابوجعفر صاحب الطاق) را به این کار تشویق می کرده است؛ و از برخی دیگر(مثل قیس ماصر) انتقاد می کرده است که در مباحثه حق را به باطل می آمیزند، یا باطل را با باطل می کوبند، یا استدلال معتبری به کار نمی‌برند.
qas: answers: text: دوره صادق
question: از دوره‌ی کدام امام شیعیان می توان به‌عنوان هنگامه شکل‌گیری علم کلام نام برد؟

answers: text: روی خوشی به علم کلام نشان نمی داده است
question: از دیدگاه یونس بن یعقوب واکنش صادق به علم کلام چه بود؟

answers: text: در مباحثه حق را به باطل می آمیزند، یا باطل را با باطل می کوبند، یا استدلال معتبری به کار نمی‌برند
question: به چه دلیل امام صادق از برخی اصحابش مانند قیس ماصر انتقاد می‌کرده‌است؟

question: مهمترین ویژگی اخلاقی جعفر بن صادق چه بود؟

context: در دیدگاه صادق اخلاق یا عملِ خوب رابطه مستقیمی با ایمان؛ و اخلاق یا عملِ بد، نسبت مستقیمی با شرک دارد. از این رو از دیدگاه صادق، حسد، حرص، استکبار و ریا به عنوان اعمال یا اخلاقِ شرک آمیز(ضدِ ایمانی) به شمار می آیند. در همین راستا این حدیثِ صادق که «با ایمان هیچ عملی ضرر نخواهد رساند»، را می توان چنین برداشت کرد که درستیِ عمل، بیش از آنکه به چگونگی عمل مربوط باشد، به مبنایِ ایمانیِ آن ربط دارد. از همین رو است که تقیه، ضرری به ایمان وارد نمی‌کند. در همین خصوص، از صادق نقل شده است که برخی افراد، ایمانِ عاریتی دارند و اگر دست به اعمال خیر می زنند، اعمال آنها انگیزشی متزلزل دارد و به زودی به بی ایمانی برخواهند گشت. از همین رو است که از دیدگاه صادق مداومت بر عملِ خیر، مهمتر از بسیاریِ عمل است.
qas: answers: text: ایمان
question: در دیدگاه صادق اخلاق یا عملِ خوب با چه چیزی رابطه مستقیمی دارد؟

answers: text: شرک
question: در دیدگاه صادق اخلاق یا عملِ بد با چه چیزی رابطه مستقیمی دارد؟

answers: text: حسد، حرص، استکبار و ریا
question: از دیدگاه صادق، چه صفاتی به‌عنوان اعمال یا اخلاقِ شرک آمیز(ضدِ ایمانی) به شمار می‌آیند؟

answers: text: مداومت بر عملِ خیر
question: از دیدگاه صادق چه چیزی مهمتر از بسیاریِ عمل است؟

question: جعفر بن صادق در دوران کدام حاکم می‌زیست؟

context: در آموزه های اخلاقیِ صادق، مدواوت بر عملِ اخلاقی که منجر به ایجاد ملکات اخلاقی می شود، اهمیت بیشتری از اعمالِ اخلاقیِ با انگیزشهای مقطعی دارد. علاوه بر تکرارِ عمل، یقین و آگاهی به عمل نیز در اخلاقی بودنِ آن عمل اهمیت اساسی دارد. بر همین اساس است که به عقیده صادق، تفکر بالاترین عبادت به شمار می رود. به عقیدهٔ صادق، تقوا به عنوان یکی دیگر از جنبه های عملِ اخلاقی مورد تاکید قرار می گیرد. در این خصوص، صادق شخصی را مثال می زند که در اطعام مردم، رسیدگی به همسایگان و پذیرایی از مسافران اهتمام می ورزد اما وقتی دری از گناه به روی او باز می شود، پرهیزکار نیست. این عملِ بدون تقوا است.
qas: answers: text: تفکر
question: به عقیده صادق، چه کاری بعنوان بالاترین عبادت به شمار می‌رود؟

answers: text: شخصی را مثال می زند که در اطعام مردم، رسیدگی به همسایگان و پذیرایی از مسافران اهتمام می ورزد اما وقتی دری از گناه به روی او باز می شود، پرهیزکار نیست
question: جعفر بن صادق در خصوص تقوا چه شخصی را مثال می‌زند؟

answers: text: صادق
question: به عقیده کدام امام شیعیان، تفکر بالاترین عبادت به شمار می رود؟

question: تعداد احادیث روایت‌شده از جعفر بن صادق چقدر است؟

context: یکی از تفاسیر رمزی عرفانی منتسب به صادق کتابی است که به روایت ابوعبدالرحمان سلمی، از رجال صوفیه به دست ما رسیده است. انتساب این تفسیر به صادق در منابع اهل سنت با تردید روبرو شده اما برخی محققین (نک‍ : نویـا، ۱۵۶ ff.) آن را تایید کرده اند. از جمله اینکه در افتتاحیه این کتاب به حدیثی اشاره می کنند به این مضمون که «کتاب خدا بر ۴ بخش است: عبارت، اشارت، لطایف و حقایق؛ عبارت برای همگان است، اشارت برای خواص، لطایف برای اولیا، و حقایق برای انبیا». به نوشته پاکتچی، این متن ابتدا بوسیله لوئی ماسینیون معرفی شده، و به کوشش پل نویا و علی زیعور به چاپ محققانه رسیده است. به نوشته پاکتچی «توجه به تفسیر حروف از ویژگیهای این تفسیر است که بازتاب آن را می‌توان هم در حروف واژگان خاص چون بسم اللّٰه (ص ۲۱)، الحمد للّٰه (ص ۲۲)، صمد (ص ۶۳) و هم در تفسیر حروف مقطعه دید. آوردن واژهٔ «آمین» در پایان تفسیر سورهٔ حمد و ارائهٔ تفسیری از آن («تفسیر امام جعفر صادق (ع)»، ۲۳)، نشان از حضور عنصر غیر شیعی در تألیف کتاب دارد، در عین حال بخش مهمی از مضامین کتاب در منابع حدیثی امامی نیز تأیید دارد.»
qas: answers: text: کتابی است که به روایت ابوعبدالرحمان سلمی، از رجال صوفیه به دست ما رسیده است
question: یکی از تفاسیر رمزی عرفانی منتسب به صادق چه کتابی است؟

answers: text: ابوعبدالرحمان سلمی
question: نام فردی از رجال صوفیه که یکی از تفاسیر رمزی عرفانی منتسب به صادق را در کتابش روایت کرده‌است چه نام دارد؟ 

answers: text: ۴ بخش
question: در افتتاحیه کتابی که به روایت ابوعبدالرحمان سلمی است کتاب خدا چند بخش است؟

answers: text: عبارت، اشارت، لطایف و حقایق
question: در افتتاحیه کتابی که به روایت ابوعبدالرحمان سلمی است کتاب خدا شامل چه بخش‌هایی است؟

answers: text: اشارت
question: کدام بخش از کتاب خدا طبق حدیثی به روایت ابوعبدالرحمان سلمی برای خواص است؟


answers: text: عبارت
question: کدام بخش از کتاب خدا طبق حدیثی به روایت ابوعبدالرحمان سلمی برای همگان است؟


answers: text: لطایف
question: کدام بخش از کتاب خدا طبق حدیثی به روایت ابوعبدالرحمان سلمی برای اولیاء است؟


answers: text: حقایق
question: کدام بخش از کتاب خدا طبق حدیثی به روایت ابوعبدالرحمان سلمی برای انبیا است؟


question: ابوعبدالرحمان سلمی در چه سالی متولد شده‌است؟

question: ابوعبدالرحمان سلمی در چه سنی از دنیا رفت؟

context: به عقیده باکلی، بیشتر شاخه های تصوف از موقعیت صادق برای پایه گذاری دکترین خود بهره گرفته اند. ستایش‌های فراوانی که از او در میان این آثار به عمل آمده است، بیانگر این موقعیت است. از جمله ابونعیم اصفهانی در کتاب حلیة الاولیاء، که  یکی از اولین زندگینامه های اولیاء به شمار می رود، از صادق به خاطر تقوا و فروتنی و خلوت گزینی و کناره گیری از قدرت دنیوی تحسین کرده است. همچنین هجویری در کشف‌المحجوب از صادق به خاطر ظرافت سخن و آشنایی او به حقایق معنوی تقدیر کرده است. عطار نیشابوری در کتاب تذکره الاولیا از صادق به عنوان عارف، عاشق و کسی که معانی رمزی قرآن و جنبه های باطنی آن توسط او آشکار شده است، نام می برد.
qas: answers: text: باکلی
question: به عقیده چه کسی  بیشتر شاخه‌های تصوف از موقعیت صادق برای پایه‌گذاری دکترین خود بهره گرفته‌‌اند؟

answers: text: صادق
question: به عقیده باکلی، بیشتر شاخه‌های تصوف از موقعیت کدام امام شیعیان برای پایه‌گذاری دکترین خود بهره گرفته‌اند؟

answers: text: حلیة الاولیاء
question: ابونعیم اصفهانی در کدام کتاب از صادق به خاطر تقوا و فروتنی و خلوت‌گزینی و کناره‌گیری از قدرت دنیوی تحسین کرده‌است؟

answers: text: ابونعیم اصفهانی
question: چه کسی در کتاب حلیة الاولیاء از صادق به خاطر تقوا و فروتنی و خلوت‌گزینی و کناره‌گیری از قدرت دنیوی تحسین کرده‌است؟

answers: text: عطار نیشابوری
question: کتاب تذکره الاولیا از چه کسی است؟

answers: text: عارف، عاشق و کسی که معانی رمزی قرآن و جنبه های باطنی آن توسط او آشکار شده است
question: عطار نیشابوری در کتاب تذکره الاولیا از صادق  به چه عنوان یاد کرده‌است؟

question: عطار نیشابوری در کجا متولد شده‌است؟

question: عطار نیشابوری در چه سالی از دنیا رفت؟

question: مذهب عطار نیشابوری چه بود؟