مردم بلوچ

context: مردم بلوچ (بلوچی: بلۏچ‎) از اقوام ایرانی‌تبار بومی ساکن درسرزمینی به نام بلوچستان هستند. این سرزمین میان کشورهای ایران، پاکستان و افغانستان گسترده‌است. بلوچ‌ها به کشورهای دیگری همچون ترکمنستان، عمان، و به‌طور کلی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و برخی دیگر از کشورهای اروپایی و آمریکایی[نیازمند ابهام‌زدایی] نیز مهاجرت کرده‌اند. مردم بلوچ به زبان بلوچی سخن می‌گویند که یکی از زبان‌های ایرانی شاخه شمال‌غربی است دین بیشتر مردمان بلوچ اسلام، و اکثریت آنان اهل سنت حنفی اند. هرچند اقلیتی از اهل تشیع و فرقه ذکری نیز در بین آنان وجود دارد.
qas: answers: text: ایران، پاکستان و افغانستان
question: بلوچستان میان کدام کشورها گسترده‌است؟

answers: text: بلوچستان
question: مردم بلوچ در چه سرزمینی زندگی می‌کنند؟

answers: text: بلوچی
question: مردم بلوچ به چه زبانی سخن می‌گویند؟

answers: text: اسلام، و اکثریت آنان اهل سنت حنفی اند
question: دین بیشتر مردمان بلوچ چیست؟

answers: text: ترکمنستان، عمان، و به‌طور کلی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و برخی دیگر از کشورهای اروپایی و آمریکایی
question: بلوچ‌ها به چه کشورهایی مهاجرت کرده‌اند؟

question: کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را نام ببرید

question: فرقه ذکری چگونه فرقه‌ای است؟

context: یکی از دلایل دیگری که محققان باوردارند این قوم قبل از حمله اعراب به ایران حضور داشته‌اند شاهنامه فردوسی است. در شاهنامه آنها مبارزانی هستند که به همراهی سپاه سیاوش برای نبرد با افراسیاب به توران حمله می‌کنند و نام ایشان همراه دیگر اقوام ایرانی همچون قوم دیلم گیلان پارس پهلو و مبارزان دشت سروچ دیده می‌شود و پرچم ایشان هم نقش پلنگ دارد. به دلیل همین ارتباط با نام گیلان برخی پژوهشگران از جملع لونگ ورث دامس و اسپونر بلوچ و کوچ رو ا جزو گیلان می‌شمارند که از نواحی ساحلی خزر به کرمان و مکران آمده‌اند. دلیل دیگری که این نظریه را تقویت می‌کند تشابه و هم خانواده بودن زبان بلوچ است که در طبقه‌بندی زبان‌های شمالی وغربی زبان‌های ایرانی قرار می‌گیرد.
qas: answers: text: آنها مبارزانی هستند که به همراهی سپاه سیاوش برای نبرد با افراسیاب به توران حمله می‌کنند و نام ایشان همراه دیگر اقوام ایرانی همچون قوم دیلم گیلان پارس پهلو و مبارزان دشت سروچ دیده می‌شود و پرچم ایشان هم نقش پلنگ دارد.
question: در شاهنامه بلوچ‌ها چگونه مردمی بودند؟

answers: text: نقش پلنگ
question: پرچم مردم بلوچ چه نقشی دارد؟

answers: text: قبل از حمله اعراب به ایران
question: مردم بلوچ از چه زمانی در ایران حضور داشتند؟

question: اعراب در چه سالی به ایران حمله کردند؟

question: اعراب به چه دلیل به ایران حمله کردند؟

context: در چند سده قبل پای برده‌های آفریقایی به بلوچستان باز شد. این برده‌ها را استعمارگران انگلیسی و پرتغالی با خود به جنوب و شرق ایران آوردند. درآن زمان خرید برده‌های آفریقایی‌تبار توسط حکام بلوچستان به اوج خود رسید این امر تا بدانجا پیش رفت که هم‌اکنون مهاجرین آفریقایی‌تبار بخش جدایی ناپذیری از طوایف و فرهنگ بلوچ به‌شمار می‌روند اما با ورود این برده‌ها به بلوچستان نه تنها آنان موفق نشدند رسوم خود را به اجرا در بیاورند بلکه بیشتر رسوم خویش را منطبق با سنت‌ها و رسوم مردم بلوچستان تنظیم می‌نمودند و هم‌اکنون در بلوچستان با هویت بلوچ زندگی می‌کنند.
qas: answers: text: برده‌های آفریقایی
question: در چند سده قبل پای چه برده‌هایی به بلوچستان باز شد؟

answers: text: استعمارگران انگلیسی و پرتغالی
question: برده‌های آفریقایی را چه کسانی به جنوب و شرق ایران آوردند؟

answers: text: این برده‌ها را استعمارگران انگلیسی و پرتغالی با خود به جنوب و شرق ایران آوردند. درآن زمان خرید برده‌های آفریقایی‌تبار توسط حکام بلوچستان به اوج خود رسید این امر تا بدانجا پیش رفت که هم‌اکنون مهاجرین آفریقایی‌تبار بخش جدایی ناپذیری از طوایف و فرهنگ بلوچ به‌شمار می‌روند
question: به چه دلیل مهاجرین آفریقایی‌تبار بخش جدایی ناپذیری از طوایف و فرهنگ بلوچ به‌شمار می‌روند؟

context: زبان بلوچی دو گویش اساسی شرقی و غربی و لهجه‌های فرعی فراوان دارد همچنان که این زبان بسیاری از خصوصیات زبانهای کهن را نیز محفوظ داشته‌است. زبان بلوچی در پارهای موارد به زبان پهلوی ساسانی (پارسی) قرابت پیدا می‌کند و درجایی نیز به زبان پهلوی اشکانی (پارتی). امّا رویهمرفته وقتی همه جنبه‌ها در نظر گرفته شود، این نتیجه به دست می‌آید که گویا زبان بلوچی، دنباله یکی از زبانهای ویژه ایرانی بوده؛ زبانی کهن تر از پهلوی، چون اوستایی، که تلفّظ آواهای کهن را در خود حفظ نموده و نمونه‌های بسیاری از واژگان آن را می‌توان ذکرکرد.
qas: answers: text: گویش اساسی شرقی و غربی و لهجه‌های فرعی
question: زبان بلوچی چه گویش‌هایی دارد؟

answers: text: در پارهای موارد به زبان پهلوی ساسانی (پارسی) قرابت پیدا می‌کند و درجایی نیز به زبان پهلوی اشکانی (پارتی).
question: زبان بلوچی به کدام زبان قرابت پیدا می‌کند؟

answers: text: زبان بلوچی
question: کدام زبان بسیاری از خصوصیات زبانهای کهن را نیز محفوظ داشته‌است؟

answers: text: یکی از زبانهای ویژه ایرانی بوده
question: زبان بلوچی، دنباله چه زبانی بوده‌است؟

answers: text: پارسی
question: نام دیگر زبان پهلوی ساسانی چیست؟

answers: text: پارتی
question: نام دیگر زبان پهلوی اشکانی چیست؟

context: سرزمین مردم بلوچ، معروف به بلوچستان سرزمینی به وسعت تقریبی ۶۹۰٬۰۰۰km2 (۲۶۶٬۰۰۰mi2) می‌باشد که میان کشورهای پاکستان، ایران و افغانستان گسترده‌است. بیشتر مردم بلوچ در ایالت بلوچستان پاکستان، استان سیستان و بلوچستان ایران، و ولایتقندهار و نیمروز و ولایت زرنج افغانستان مقیم هستند. جمعیت زیادی از بلوچ‌های ایران نیز در استان سیستان و بلوچستان کرمان (نرماشیر، ریگان، فهرج، قلعه گنج، جیرفت، کهنوج، رودبارجنوب، منوجان)، خراسان رضوی و خراسان جنوبی (نهبندان و سرخس)، هرمزگان (جاسک؛ سیریک و بشاگرد)، لارستان و بندر عباس، بندر لنگه، و استان یزد و شمال ایران در استان‌های گلستان و مازندران زندگی می‌کنند. همچنین بلوچ‌ها در کشورهای عربی (به ویژه عمان و امارات) قطب شمال و جنوب غربی پنجاب کراچی سکونت دارند. بعضی از مردم بلوچ در جستجوی کار و کسب معاش در ده‌های ۴۰ و ۵۰ شمسی، به گرگان و حتی ترکمنستان و زنگبار (تانزانیا) هم رفته‌اند و در آن نواحی ساکن شده‌اند.
qas: answers: text: بلوچستان
question: سرزمین مردم بلوچ به چه سرزمینی معروف است؟

answers: text: ایالت بلوچستان پاکستان، استان سیستان و بلوچستان ایران، و ولایتقندهار و نیمروز و ولایت زرنج افغانستان
question:  مردم بلوچ در چه ایالت‌هایی مقیم هستند؟

answers: text: استان سیستان و بلوچستان کرمان (نرماشیر، ریگان، فهرج، قلعه گنج، جیرفت، کهنوج، رودبارجنوب، منوجان)، خراسان رضوی و خراسان جنوبی (نهبندان و سرخس)، هرمزگان (جاسک؛ سیریک و بشاگرد)، لارستان و بندر عباس، بندر لنگه، و استان یزد و شمال ایران در استان‌های گلستان و مازندران زندگی می‌کنند.
question:  جمعیت زیادی از بلوچ‌های ایران در چه استان‌هایی زندگی می‌کنند؟

answers: text: کشورهای عربی (به ویژه عمان و امارات) قطب شمال و جنوب غربی پنجاب کراچی سکونت دارند
question: بلوچ‌ها در چه کشورهایی سکونت دارند؟

answers: text: بعضی از مردم بلوچ در جستجوی کار و کسب معاش در ده‌های ۴۰ و ۵۰ شمسی، به گرگان و حتی ترکمنستان و زنگبار (تانزانیا) هم رفته‌اند و در آن نواحی ساکن شده‌اند.
question: به چه دلیل مردم بلوچ به گرگان و حتی ترکمنستان و زنگبار (تانزانیا) هم رفته‌اند و در آن نواحی ساکن شده‌اند؟

answers: text: ده‌های ۴۰ و ۵۰ شمسی
question: مردم بلوچ در کدام دهه‌ها به گرگان و حتی ترکمنستان و زنگبار (تانزانیا) رفته‌اند؟ 

question: کهنوج در کدام استان کشور قرار دارد؟

question: شغل اصلی مردم بلوچستان چیست؟

question: بندر لنگه در کدام استان کشور قرار دارد؟

question: رشد جمعیت مردم بلوچ در سال ۱۳۹۹ چند درصد بوده‌است؟

context: است که در دورهٔ قاجاریان قراردادی منعقد شد به نام قرارداد گلداسمیت یا قرارداد گلدسمیت که به موجب آن بلوچستان به سه قسمت تقسیم شد، بخشی از خانات کلات(خانات بلوچ) تحت کنترل انگلستان، بخشی تحت کنترل ایران و بخشی هم تحت کنترل افغانستان قرار گرفت. بعد از این پیمان بخش شرقی خانات کلات تحت عنوان بلوچستان انگلیس نیز شناخته می‌شده‌است که تا سال ۱۹۵۵ این حکومت به حیات خود ادامه داد و توسط پاکستان تصرف و پایان یافت. انگلیسی‌ها پس از شکست ناپلئون بناپارت در مقابل روسیه که به احتمال حملهٔ فرانسه به هند پایان می‌داد، درصدد برآمدند تا با جداکردن بخش‌هایی از شرق ایران و ایجاد منطقهٔ حایل، از حملهٔ احتمالی روسیه به هند نیز در امان باشند. انگلیس پس از جداسازی افغانستان از ایران، طبق معاهدهٔ پاریس که در سال ۱۸۵۷ به امضای طرفین رسید، فردریک جان گلدسمید را مأمور تعیین مرزهای خانات بلوچ کرد. گلدسمید نیز در ۱۸۷۱ مرزهای ایران و بلوچستان انگلیس را از خلیج گواتر تا کوهک معین کرده و برای تصویب نهایی به ناصرالدین‌شاه قاجار تسلیم داشت.
qas: answers: text: دورهٔ قاجاریان
question: در چه دوره‌ای قراردادی منعقد شد به نام قرارداد گلداسمیت یا قرارداد گلدسمیت که به موجب آن بلوچستان به سه قسمت تقسیم شد؟

answers: text: قرارداد گلداسمیت یا قرارداد گلدسمیت
question: دورهٔ قاجاریان چه قرار دادی منعقد شد که به موجب آن بلوچستان به سه قسمت تقسیم شد؟

answers: text: بخشی از خانات کلات(خانات بلوچ) تحت کنترل انگلستان، بخشی تحت کنترل ایران و بخشی هم تحت کنترل افغانستان قرار گرفت.
question: طبق قرارداد گلداسمیت بلوچستان به چه قسمت‌هایی تقسیم شد؟

answers: text: بلوچستان انگلیس
question: بخش شرقی خانات کلات بلوچستان تحت چه عنوانی شناخته می‌شده‌است؟

answers: text: ۱۹۵۵
question: بلوچستان انگلیس تا چه سالی به حیات خود ادامه داد؟

answers: text: پاکستان
question: بلوچستان انگلیس توسط کدام دولت تصرف و پایان یافت؟

answers: text: انگلیسی‌ها پس از شکست ناپلئون بناپارت در مقابل روسیه که به احتمال حملهٔ فرانسه به هند پایان می‌داد
question: انگلیسی‌ها چه زمانی درصدد برآمدند تا با جداکردن بخش‌هایی از شرق ایران و ایجاد منطقهٔ حایل، از حملهٔ احتمالی روسیه به هند نیز در امان باشند؟

answers: text: گلدسمید
question: چه کسی در ۱۸۷۱ مرزهای ایران و بلوچستان انگلیس را از خلیج گواتر تا کوهک معین کرد؟

answers: text: ناصرالدین‌شاه قاجار
question: گلدسمید نیز در ۱۸۷۱ مرزهای ایران و بلوچستان انگلیس را از خلیج گواتر تا کوهک معین کرد و برای تصویب نهایی به چه کسی تسلیم داشت؟

answers: text: فردریک جان گلدسمید
question: انگلیس چه کسی را مأمور تعیین مرزهای خانات بلوچ کرد؟

question: چند درصد از مردم بلوچستان با گویش محلی صحبت می‌کنند؟

question: فرانسه در چه سالی به هند حمله کرد؟

question:  ناصرالدین‌شاه قاجار چند سال در ایران حکمرانی کرد؟

question: خلیج گواتر در کدام شهر قرار دارد؟

question: وسعت خلیج گواتر چقدر است؟

context: در نخستین روز اکتبر سال ۱۸۷۷ ژنرال ریجنالد ادوارد هری دایر به بهانه همکاری سرداران بلوچ با قوای آلمانی به بلوچستان حمله کرد. هنگامی که کمپانی هند شرقی بر هند و پاکستان امروزی مستولی شد و منطقه کلات و بلوچستان پاکستان به تصرف انگلیسی‌ها درآمد، سرداران بلوچ برای اهداف استعماری انگلیس مانع‌تراشی می‌کردند. آنها با حمله به کاروان انگلیسی‌ها مانع حضور انگلیس در سرحد بلوچستان شده بودند. در این زمان انگلیس به فکر کشیدن خط آهن به بلوچستان ایران بود. مهم‌ترین سرداران بلوچ که با انگلیسی‌ها جنگیدند سردار جمعه خان اسماعیل زهی، سردار خلیل خان گمشادزهی در منطقه گشت و سردار جنیدخان یار احمد زهی بودند. جنگ‌های این سرداران بلوچ با قوای انگلیس منجر به کشته شدن بسیاری از نیروهای انگلیسی شد در نبردی که بین نیروهای جمعه خان با انگلیس در شمال زاهدان کنونی روی داد بیش از ۷۰ انگلیسی کشته شدند. در نبرد دره نالک در نزدیکی روستای سنگان نیز بیش از ۳۳۰ انگلیسی به قتل رسیدند. هری دایر ماجرای جدال خود با بلوچ‌ها را در کتابی به نام «مهاجمان سرحد» که درسال ۱۹۲۱ درلندن انتشار پیدا کرد به چاپ رساند.
qas: answers: text: ژنرال ریجنالد ادوارد هری دایر
question: در نخستین روز اکتبر سال ۱۸۷۷ چه کسی به بهانه همکاری سرداران بلوچ با قوای آلمانی به بلوچستان حمله کرد؟

answers: text: به بهانه همکاری سرداران بلوچ با قوای آلمانی
question: در نخستین روز اکتبر سال ۱۸۷۷ ژنرال ریجنالد ادوارد هری دایر به چه بهانه‌ای به بلوچستان حمله کرد؟

answers: text: با حمله به کاروان انگلیسی‌ها
question: سرداران بلوچ چگونه مانع حضور انگلیس در سرحد بلوچستان شده بودند؟

answers: text: سردار جمعه خان اسماعیل زهی، سردار خلیل خان گمشادزهی در منطقه گشت و سردار جنیدخان یار احمد زهی
question: نام مهم‌ترین سرداران بلوچ که با انگلیسی‌ها جنگیدند را بنویسید

answers: text: انگلیس
question: کدام کشور به فکر کشیدن خط آهن به بلوچستان ایران بود؟

answers: text: منجر به کشته شدن بسیاری از نیروهای انگلیسی شد در نبردی که بین نیروهای جمعه خان با انگلیس در شمال زاهدان کنونی روی داد بیش از ۷۰ انگلیسی کشته شدند
question: جنگ‌های سرداران بلوچ با قوای انگلیس چه پیامدهایی داشت؟

answers: text: نبرد دره نالک
question: در چه نبردی بیش از ۳۳۰ انگلیسی در نزدیکی روستای سنگان به قتل رسیدند؟

answers: text: بیش از ۳۳۰
question: در نبرد دره نالک در نزدیکی روستای سنگان چند انگلیسی به قتل رسیدند؟

answers: text: مهاجمان سرحد
question:  هری دایر ماجرای جدال خود با بلوچ‌ها را در چه کتابی به چاپ رساند؟

answers: text: ۱۹۲۱
question: هری دایر ماجرای جدال خود با بلوچ‌ها را در کتابی به نام «مهاجمان سرحد» که در چه سالی به چاپ رساند؟

answers: text: لندن
question: هری دایر ماجرای جدال خود با بلوچ‌ها را در کتابی به نام «مهاجمان سرحد» که درسال ۱۹۲۱ در کدام شهر به چاپ رساند؟

question: شهر لندن در کدام کشور قرار دارد؟

question: به چه دلیل انگلیس به فکر کشیدن خط آهن به بلوچستان ایران بود؟

answers: text: منطقه گشت
question: سردار خلیل خان گمشادزهی در کدام منطقه با انگلیسی‌ها مبارزه کرد؟

answers: text: هری دایر
question: چه کسی کتاب مهاجمان سرحد را نوشته است؟

question: سردار جمعه خان اسماعیل زهی در چه تاریخی درگذشت؟

question: غذای محلی مردم بلوچ چیست؟

question: سردار جنیدخان در چه تاریخی درگذشت؟

context: از جمله آثار فرهنگی و محصولات هنری زیبا و ظریف زنان بلوچ سوزن‌دوزیاست. سوزن دوزی بلوچی دارای مهر اصالت از سازمان یونسکو می‌باشد و در فهرست میراث معنوی کشور نیز ثبت شده‌استزیبایی هنر سوزن دوزی بلوچ به این است که در زندگی روزمره مردمان آن دیار کاربرد روزانه دارد و با وجود گذشت سالیان دراز و رفت‌وآمد مدهای متنوع لباس همواره جایگاه خود را در فرهنگ مردمان بلوچ حفظ کرده‌است. این هنر تقریباً در بین تمام نقاط استان سیستان و بلوچستان و توسط زنان بلوچ انجام می‌شود. هر دختری که متولد می‌شود از همان زمان نوجوانی این هنر را از مادرش و نزدیکانش یادمی‌گیرد و هزاران سال است بدین شکل نسل به نسل منتقل شده‌است و تا به الان پایدار مانده‌است. انواع مختلف سوزندوزی برااساس طرح ونوع دوخت آن به چوتل دوزی (جوک(- پلیوار دوزی- پرکار دوزی- سیاه دوچ- دمن دوچ- فنوچی - محسوم - شیرازه- کلا - جالار - دلکش (طرح هشت گلبرگی) و... تقسیم‌بندی می‌شود
qas: answers: text: سوزن‌دوزیاست
question: از جمله آثار فرهنگی و محصولات هنری زیبا و ظریف زنان بلوچ چیست؟

answers: text: سازمان یونسکو
question: سوزن دوزی بلوچی دارای مهر اصالت از کدام سازمان می‌باشد؟

answers: text: به این است که در زندگی روزمره مردمان آن دیار کاربرد روزانه دارد و با وجود گذشت سالیان دراز و رفت‌وآمد مدهای متنوع لباس همواره جایگاه خود را در فرهنگ مردمان بلوچ حفظ کرده‌است
question: زیبایی هنر سوزن دوزی بلوچ به چیست؟

answers: text: هر دختری که متولد می‌شود از همان زمان نوجوانی این هنر را از مادرش و نزدیکانش یادمی‌گیرد و هزاران سال است بدین شکل نسل به نسل منتقل شده‌است
question: هنر سوزن دوزی بلوچی چگونه نسل به نسل منتقل شده‌است و تا به الان پایدار مانده‌است؟

answers: text: چوتل دوزی (جوک(- پلیوار دوزی- پرکار دوزی- سیاه دوچ- دمن دوچ- فنوچی - محسوم - شیرازه- کلا - جالار - دلکش (طرح هشت گلبرگی) و... تقسیم‌بندی می‌شود
question: انواع مختلف سوزندوزی بر اساس طرح ونوع دوخت را نام ببرید

question: چند درصد از مردم بلوچستان عشایر هستند؟

context: زیورآلاتی را که استادانه منقوش و مزین به نگین‌های گوناگون شده‌اند، هنر دست صنعتگران ماهر و حاذقی است که به بلوچی اُستا یا اسا (استاد) نامیده می‌شوند. تاریخچه هنر زرگری دقیقاً مشخص نیست؛ ولی می‌توان آغاز این هنر را همزمان با پیدایش هنرهای سنتی دیگر دانست. در جامعه طبقاتی بلوچستان، زرگری حرفه خاص طبقه و طایفه ای ای به نام اُستا کار یا اسا کار است که کسب وکارشان از این هنر بوده ونسل در نسل به حرفه زرگری مشغول بوده‌اند. نقش و نگارهایی که زرگران بلوچ بر روی زیورآلات (زنانه) کار می‌کنند بیشتر الهام گرفته از طبیعت و شاخه و برگ‌های درختان است. این تشابه بین نقوش را در هریک از هنرهای دیگر چون منبت کاری، تذهیب و قالی بافی می‌توان دید و ارتباطی است فطری با طبیعت. بعضی از نقش و نگارها و نقوشی که انسان‌های اولیه بر روی سنگ‌ها و دیواره غارها حک کرده‌اند، در این آثار دیده می‌شود.
qas: answers: text: صنعتگران ماهر و حاذقی است که به بلوچی اُستا یا اسا (استاد) نامیده می‌شوند
question: زیورآلاتی را که استادانه منقوش و مزین به نگین‌های گوناگون شده‌اند، هنر دست چه کسانی است؟

answers: text: صنعتگران ماهر و حاذق
question: اُستا یا اسا (استاد) در زبان بلوچی به چه کسی گفته می‌شود؟

answers: text: طبقه و طایفه ای ای به نام اُستا کار یا اسا کار است که کسب وکارشان از این هنر بوده ونسل در نسل به حرفه زرگری مشغول بوده‌اند
question: در جامعه طبقاتی بلوچستان، زرگری حرفه چه طبقه‌ای است؟

answers: text: از طبیعت و شاخه و برگ‌های درختان است
question: نقش و نگارهایی که زرگران بلوچ بر روی زیورآلات (زنانه) کار می‌کنند بیشتر الهام گرفته چیست؟

answers: text: منبت کاری، تذهیب و قالی بافی می‌توان دید و ارتباطی است فطری با طبیعت
question:  تشابه بین نقوش زرگری بلوچستان با چه هنرهایی می‌توان دید؟

context: لیلو (لالایی)، موتْک (مرثیه)، اَمبا (آوازهای دریانوردان)، نازینْک (آواز زنان در مراسم شادی)، غزل خوانی دراویش صاحبان، ذکرهای گُواتی و مالد (پیرِ پَتَّر)(مراسم موسیقی‌درمانی)، سَوْت (ترانه‌های شاد مراسم عروسی)، لیکو، شپ تاکی (مولودی خوانی)، زهیروک (دلتنگی‌های عاشقانه غم و هجران) و شِئر (روایت‌های حماسی مذهبی، تاریخی و عاشقانه) مجموعه انواع آیین‌های موسیقی بلوچ است. شئر به معنای روایت‌ها و منظومه‌های شفاهی قوم بلوچ است و شائر به معنای خوانندهٔ قدرتمندی است که این روایت‌ها را به آواز و به‌خوبی و باقدرت می‌خواند.
qas: answers: text: لیلو (لالایی)، موتْک (مرثیه)، اَمبا (آوازهای دریانوردان)، نازینْک (آواز زنان در مراسم شادی)، غزل خوانی دراویش صاحبان، ذکرهای گُواتی و مالد (پیرِ پَتَّر)(مراسم موسیقی‌درمانی)، سَوْت (ترانه‌های شاد مراسم عروسی)، لیکو، شپ تاکی (مولودی خوانی)، زهیروک (دلتنگی‌های عاشقانه غم و هجران) و شِئر (روایت‌های حماسی مذهبی، تاریخی و عاشقانه)
question:  مجموعه انواع آیین‌های موسیقی بلوچ را نام ببرید

answers: text: به معنای روایت‌ها و منظومه‌های شفاهی قوم بلوچ است
question: شئر به زبان بلوچی به چه معناست؟

answers: text: شئر به معنای روایت‌ها و منظومه‌های شفاهی قوم بلوچ است و شائر به معنای خوانندهٔ قدرتمندی است که این روایت‌ها را به آواز و به‌خوبی و باقدرت می‌خواند.
question: شائر در زبان بلوچی به چه معنایی است؟

answers: text: آوازهای دریانوردان
question: اَمبا به چه معناست؟

answers: text: نازینْک
question: به آواز زنان بلوچ در مراسم شادی چه می‌گویند؟

answers: text: دلتنگی‌های عاشقانه غم و هجران
question:  زهیروک در زبان بلوچی به چه معناست؟

context: اعتقاد به وجود نیروهای مرموز و ماوراءالطبیعه در تمام مناطق ساحلی جنوب ایران وجود دارد. در بلوچستان، این نیروها را «گوات» می‌نامند و گواتی بیماری است که گرفتار گوات (باد) شده‌است. مراسم گواتی نیز آیین ویژه‌ای است که در آن گوات را مهار می‌کنند گواتی به بیماری می‌گویند که گرفتار «گوات» یا «باد» شده باشد و مراسم و آیین گواتی، مراسمی است که برای مهار این «باد» برگزار می‌شود. این مراسم به صورت‌های مختلف در نواحی بلوچستان برپا می‌شود و سازهای مورد استفاده در آن عبارتند از تمبورک، سرود (قیچک)، دونَلی و دُهُلک. مالِد (پیرِ پَتَّر) مراسمی آیینی است که در آن ذکرهایی در ستایش خدا و مدح رسول (ص) و نیز ذکر و مناجات و غزل و مدح امامان و مشایخ خوانده و گفته می‌شود توسط خلیفه (رهبر مراسم) خوانده می‌شود و مریدان جواب می‌دهند /در این مراسم مراسم آیینی ـ درمانی است که همراه با اجرای حرکت‌های موزون توسط گروه پُرخوانی و نوای دوتار به منظور بیرون راندن ارواح بدنهادی که روح و جسم بیمار را آزرده‌اند، اجرا می‌شود
qas: answers: text: تمام مناطق ساحلی جنوب ایران
question: اعتقاد به وجود نیروهای مرموز و ماوراءالطبیعه در کدام مناطق ایران وجود دارد؟

answers: text: «گوات»
question:  در بلوچستان به نیروهای مرموز و ماوراءالطبیعه چه می‌گویند؟

answers: text: بیماری است که گرفتار گوات (باد) شده‌است
question: گواتی در زبان بلوچی به چه معناست؟

answers: text: مراسم گواتی نیز آیین ویژه‌ای است که در آن گوات را مهار می‌کنند گواتی به بیماری می‌گویند که گرفتار «گوات» یا «باد» شده باشد و مراسم و آیین گواتی، مراسمی است که برای مهار این «باد» برگزار می‌شود
question: مراسم گواتی در بلوچستان چگونه است؟

answers: text: تمبورک، سرود (قیچک)، دونَلی و دُهُلک. مالِد (پیرِ پَتَّر)
question: سازهای مورد استفاده در مراسم گواتی چه سازهایی است؟

answers: text: ستایش خدا و مدح رسول (ص) و نیز ذکر و مناجات و غزل و مدح امامان و مشایخ خوانده و گفته می‌شود توسط خلیفه (رهبر مراسم) خوانده می‌شود و مریدان جواب می‌دهند
question: در مراسم گواتی چه ذکرهایی خوانده می‌شود؟

context: ۵-لیکو و ذهیروک:زهیروک و لیکو شکل دهنده بسیاری از نمونه‌ها و فرم‌های موسیقی مکران و نیز موسیقی غم و هجران و دلتنگی است. زهیر در بلوچی به معنی دلتنگی است آواز و شعر و موسیقی برآمده از دلتنگی را زهیروک می‌گویند لیکو مشابه زهیروک است، لیکونمونه شعرفولکلور بلوچ است که در زمره ادبیات شفاهی قرار می‌گیرد. چون به صورت مکتوب نیست و شاعرهای لیکو گم نام و نامشخص اند. «لیکو» تک بیتی است در وزن هجایی که با همراهی سازِ سروز یا سرود (قیچک) خوانده می‌شود. لیکو‌ها در واقع رباعی‌هایی با مضامین عاشقانه اند که وزن و آهنگ مخصوصی دارند و با موضوع یکسان می‌آیند
qas: answers: text: مکران و نیز موسیقی غم و هجران و دلتنگی
question: زهیروک و لیکو شکل دهنده بسیاری از نمونه‌ها و فرم‌های کدام نوع موسیقی است؟

answers: text: دلتنگی
question: زهیر در بلوچی به چه معناست؟

answers: text: زهیروک
question: آواز و شعر و موسیقی برآمده از دلتنگی را به زبان بلوچی چه می‌گویند؟

answers: text: شعرفولکلور بلوچ
question: لیکو نمونه چه شعری است؟

answers: text: ادبیات شفاهی
question: لیکو نمونه شعرفولکلور بلوچ است، در زمره چه ادبیاتی قرار می‌گیرد؟

answers: text: گم نام و نامشخص اند
question: شاعرهای لیکو چگونه هستند؟

answers: text: «لیکو» تک بیتی است در وزن هجایی که با همراهی سازِ سروز یا سرود (قیچک) خوانده می‌شود
question: قیچک به چه معناست؟

answers: text: رباعی‌هایی با مضامین عاشقانه اند که وزن و آهنگ مخصوصی دارند و با موضوع یکسان می‌آیند
question: لیکو چیست؟

question: رباعی‌ چگونه قالب شعری‌ای است؟

context: منطقه بلوچستان به سبب وسعت جغرافیایی، پیچیدگی زبان و گویش‌های بلوچی و نیز آیین‌ها و آداب و رسوم متنوع، موسیقی و ادبیات شفاهی گسترده و پیچیده‌ای دارد. آیین مالِد (پیرِ پَتَّر) متعلق به مَکُّران است؛ آیین گُواتی بسیار به‌ندرت درمنطقهٔ سرحد؛ و مراسم دراویش نقشبندیهٔ صاحبان در اطراف سراوان برگزار می‌شود؛ دراویش قادریه در مناطق ساحلی مَکُّران حضور داشتند و مهم‌ترین نوع موسیقی بلوچستان امروزی، یعنی «شائری» در ایرانشهر تا ساحل چابهار متداول بود. زهیروک بیشتر در مکران و لیکو در سرحد ومکران انجام می‌شود. زهیروک و لیکو شناسنامه فرهنگی قوم بلوچ است.
qas: answers: text: به سبب وسعت جغرافیایی، پیچیدگی زبان و گویش‌های بلوچی و نیز آیین‌ها و آداب و رسوم متنوع
question: به چه دلیل منطقه بلوچستان موسیقی و ادبیات شفاهی گسترده و پیچیده‌ای دارد؟

answers: text: مَکُّران
question: آیین مالِد (پیرِ پَتَّر) متعلق به کجاست؟

answers: text: آیین گُواتی بسیار به‌ندرت درمنطقهٔ سرحد؛ و مراسم دراویش نقشبندیهٔ صاحبان در اطراف سراوان برگزار می‌شود
question: آیین گُواتی در چه جاهایی برگزار می‌شود؟

answers: text: در اطراف سراوان
question: مراسم دراویش نقشبندیهٔ صاحبان در کجا برگزار می‌شود؟

answers: text: دراویش قادریه
question: چه دراویشی در مناطق ساحلی مَکُّران حضور داشتند؟

answers: text: شائری
question: مهم‌ترین نوع موسیقی بلوچستان امروزی چه نام دارد؟

answers: text: در ایرانشهر تا ساحل چابهار متداول بود
question: مهم‌ترین نوع موسیقی بلوچستان امروزی، یعنی «شائری» در کجا متداول بود؟

answers: text: مکران و لیکو در سرحد ومکران
question: زهیروک بیشتر در چه مناطقی انجام می‌شود؟

answers: text: زهیروک و لیکو
question: شناسنامه فرهنگی قوم بلوچ چیست؟


question: ساحل چابهار چقدر وسعت دارد؟

question: چند درصد از مردم چابهار شیعه هستند؟

context: ۱-قیچک:به بلوچی ساز سرود گفته می‌شود تنها ساز زهی آرشه‌ای است. کاسه طنین آن شبیه به لنگر کشتی است که وارونه شده باشد. دو سوراخ صوتی بزرگ روی کاسه طنین و در قسمت فوقانی آن وجود دارد. قسمت تحتانی کاسه طنین که نیم دایره کوچکی را تشکیل می‌دهد پوست دارد. این دو قسمت به وسیله دو فرورفتگی بیضی شکل در دو طرف بدنه طنین مشخصا از هم جدا هستند. خرک روی قسمت تحتانی کاسه طنین، کج قرار دارد. به این ساز منگوله‌هایی نیز برای تزیین آویزان می‌کنند. سیم‌های قیچک با آرشه‌ای به نام «کمانک» نواخته می‌شود که موهای دم اسب است. قیچک و کمانک از چوب پرینک ساخته می‌شودساز و سرود در بلوچستان کیفیت‌های متفاوتی دارد از جمله اینکه شیوه نواختن موسیقی «سرحد» با شیوه نوازندگی منطقه «مکران» در جنوب بلوچستان متفاوت است و حتی یکی از سیم‌های ساز «قیچک» در منطقه «مکران» بیشتر از سازهای «قیچک» در منطقه سرحد است.
qas: answers: text: ساز سرود
question: قیچک به بلوچی به چه معناست؟

answers: text: به بلوچی ساز سرود گفته می‌شود تنها ساز زهی آرشه‌ای است
question: قیچک چیست؟

answers: text: کاسه طنین آن شبیه به لنگر کشتی است که وارونه شده باشد. دو سوراخ صوتی بزرگ روی کاسه طنین و در قسمت فوقانی آن وجود دارد. قسمت تحتانی کاسه طنین که نیم دایره کوچکی را تشکیل می‌دهد پوست دارد. این دو قسمت به وسیله دو فرورفتگی بیضی شکل در دو طرف بدنه طنین مشخصا از هم جدا هستند.
question: کاسه طنین قیچک چه شکلی است؟

answers: text: با آرشه‌ای به نام «کمانک» نواخته می‌شود
question: سیم‌های قیچک چگونه نواخته می‌شوند؟

question: آرشه‌ چیست؟

question: جمعیت منطقه مکران در حال حاضر چقدر است؟

context: از مهم‌ترین موسیقی دانان و خوانندگان بلوچستان که آوازه جهانی دارند زنده یاد دین محمد زنگشاهی، زنده یاد ماشا الله بامری، رستم میر لاشاری استاد شیرمحمد اسپندارو محمدعلی دلنوازو... نام برد. استاد شیرمحمد اسپندار، معروف‌ترین دونَلی نواز بلوچستان و ایران، مهم‌ترین و زیباترین مقام‌ها و آهنگ‌های بلوچی را نواخته‌است. تندیس او و نخستین دونلی درموزه تهران به یادگار گذاشته شده‌است. وی نواختن دونی را با نگاه کردن به انگشتان کسی که همزمان در دو نی می‌نواخته، فراگرفته است. در حال حاضر تنها نوازنده دو نی در ایران که در جشنواره پارسال و امسال جایزه ویژه جشنواره فجر را دریافت کرد متأسفانه شاگردی که کار وی را دنبال کند، ندارد. استاد دین محمد زنگشاهی موسیقی دان بلوچ کسی بود که نمایندگی ساز سرود یا قیچک، رباب منطقه سرحد (شمال سیستان و بلوچستان) را بر عهده داشت و می‌توانست این ساز را در حد کمال اجرا کند.
qas: answers: text: زنده یاد دین محمد زنگشاهی، زنده یاد ماشا الله بامری، رستم میر لاشاری استاد شیرمحمد اسپندارو محمدعلی دلنواز
question: از مهم‌ترین موسیقی دانان و خوانندگان بلوچستان که آوازه جهانی دارند را نام ببرید

answers: text: استاد شیرمحمد اسپندار
question: معروف‌ترین دونَلی نواز بلوچستان و ایران چه کسی است؟

answers: text: استاد شیرمحمد اسپندار
question: چه کسی مهم‌ترین و زیباترین مقام‌ها و آهنگ‌های بلوچی را نواخته‌است؟

answers: text: درموزه تهران
question: تندیس استاد شیر محمد اسپندار در کجا به یادگار گذاشته شده‌است؟

answers: text: وی نواختن دونی را با نگاه کردن به انگشتان کسی که همزمان در دو نی می‌نواخته، فراگرفته است
question: استاد شیرمحمد اسپندار نواختن دونی را چگونه فراگرفته است؟

answers: text: موسیقی دان بلوچ کسی بود که نمایندگی ساز سرود یا قیچک، رباب منطقه سرحد (شمال سیستان و بلوچستان) را بر عهده داشت و می‌توانست این ساز را در حد کمال اجرا کند.
question: استاد دین محمد زنگشاهی که بود؟

answers: text: شمال سیستان و بلوچستان
question:  منطقه سرحد در کجا قرار دارد؟

question: منطقه سرحد چقدر وسعت دارد؟

question: استاد دین محمد زنگشاهی در چه تاریخی به دنیا آمده‌است؟

question:  ماشا الله بامری در چه تاریخی از دنیا رفت؟

question:  ماشا الله بامری چند فرزند داشت؟

question: موزه تهران در چه سالی تأسیس شده‌است؟

question: موزه تهران در کدام منطقه تهران قرار دارد؟

question: موزه تهران به دستور چه کسی ساخته شده‌است؟

context: در مجموع با استناد به شاهنامه از جمله ویژگی‌های قوم بلوچ که همراه کوچ آمده‌است روحیه آمادگی برای دفاع به موقع از مرزهای جغرافیایی و فرهنگی و تمامیت ارضی ایران است همچنین مقاومت وسرسختی در مقابل خشونت و بی عدالتی قدرت مرکزی. درحالی که همین مردم زمانی که از حکومتها روی خوش می‌دیدند ودروفاداری و سامان دادن به سرزمین و فداکاری که از وطن سخت می‌کوشیدند. درشاهنامه کاربرد قوم بلوچ همواره باقوم کوچ است که با تأمل در کیفیت کاربرد ان روشن می گرددکه معمولا بلوچ به صورت مجاز توسعه ای بر هردوقوم اطلاق می‌شود وانجا که میان کوچ و بلوچ قایل به تفکیک شده‌است منظور از کوچ را همچون دیگر متون کهن اقوام کوه نشین و بلوچ را صحرا نشین می‌داند!
qas: answers: text: روحیه آمادگی برای دفاع به موقع از مرزهای جغرافیایی و فرهنگی و تمامیت ارضی ایران است همچنین مقاومت وسرسختی در مقابل خشونت و بی عدالتی قدرت مرکزی
question: در مجموع با استناد به شاهنامه کدام ویژگی‌های قوم بلوچ آمده‌است؟

answers: text: باقوم کوچ است
question: درشاهنامه کاربرد قوم بلوچ همواره باکدام قوم است؟

answers: text: درشاهنامه کاربرد قوم بلوچ همواره باقوم کوچ است که با تأمل در کیفیت کاربرد ان روشن می گرددکه معمولا بلوچ به صورت مجاز توسعه ای بر هردوقوم اطلاق می‌شود وانجا که میان کوچ و بلوچ قایل به تفکیک شده‌است منظور از کوچ را همچون دیگر متون کهن اقوام کوه نشین و بلوچ را صحرا نشین می‌داند!
question: منظور از کوچ در شاهنامه چیست؟

question: شاهنامه اثر چه کسی است؟