پرویز ناتل - خانلری 

context: پرویز ناتل خانلری (زادهٔ ۲۹ اسفند ۱۲۹۲ در تهران) در یک خانواده مازندرانی که در عصر قاجار شغل دیوانی داشتند، زاده شد. نام خانوادگی خانلری برگرفته از لقب جدش خانلر خان، نویسنده سفرنامه میرزا خانلر خان است. جدّ او، میرزا احمد مازندرانی، ابتدا عنوان خانلر خان و بعد لقب اعتصام‌الملک گرفت. میرزا خانلر خان اعتصام‌الملک تا پایان عمر، مشاغلی در وزارت امور خارجه داشت و مدیر کلّ وزارت خارجه بود. خانلری نام ناتل (شهری قدیمی در مازندران) را به پیشنهاد نیما یوشیج که پسرخاله مادرش بود، به نام خانوادگی خود افزود و با آنکه خود همیشه آن را به کار می‌برد، در شناسنامهٔ او نبود و نام مستعارش «پژوهنده» بود. پدرش ابوالحسن خان اعتصام الملک (۱۲۸۸–۱۳۴۹) اهل بابُل، تحصیل‌کردهٔ رشتهٔ حقوق و کارمند وزارت عدلیه و امور خارجه بود و به زبان روسی تسلط و با انگلیسی و فرانسه آشنایی داشت و به ماموریت‌های خارج از کشور فرستاده شد و نایب سفیر ایران در تفلیس و سن پترزبورگ بود. او تعلیم و تربیت پسرش پرویز را شخصاً به عهده داشت و دلیل برانگیختگی علاقه پرویز به ادبیات پدرش بود. خانوادهٔ پدری خیلی زودتر از شهرستان نور، روستای «ناتل» از توابع شهرستان نور کنونی کوچ کرده بودند.
qas: answers: text: ۲۹ اسفند ۱۲۹۲
question: پرویز ناتل خانلری در چه تاریخی زاده شده‌است؟

answers: text: تهران
question: پرویز ناتل خانلری در کجا متولد شده‌است؟

answers: text: خانواده مازندرانی که در عصر قاجار شغل دیوانی داشتند
question: پرویز ناتل خانلری در چه خانواده‌ای زاده شده‌است؟

answers: text: خانلر خان، نویسنده سفرنامه میرزا خانلر خان
question: جد پرویز ناتل خانلری که بود؟

answers: text: خانلر خان
question: نویسنده سفرنامه میرزا خانلر خان که بود؟

answers: text: بابُل
question: پدر پرویز ناتل خانلری اهل کدام شهر بود؟

answers: text: ۱۲۸۸
question: ابوالحسن خان اعتصام الملک در چه سالی زاده شده‌است؟

answers: text: ۱۳۴۹
question: ابوالحسن خان اعتصام الملک در چه سالی از دنیا رفت؟

answers: text: پدرش
question: دلیل برانگیختگی علاقه پرویز ناتل - خانلری به ادبیات چه بود؟

question:  سفرنامه میرزا خانلر خان در چه سالی منتشر شده‌است؟

question: ابوالحسن خان اعتصام الملک فرزند چه کسی بود؟

question: جمعیت سن پترزبورگ در حال حاضر چقدر است؟

context: در سال ۱۳۲۲ خانلری جزو اوّلین گروه دریافت‌کنندگان دکترای زبان و ادبیّات فارسی از دانشگاه تهران بود. موضوع پایان‌نامهٔ دکترای او «تحوّل غزل در شعر فارسی» بود که به راهنمائی ملک‌الشعرای بهار به انجام رساند و بعداً با عنوان «تحقیق انتقادی در عروض و قافیه و چگونگی تحوّل اوزان غزل فارسی» به چاپ رسید. پس از پایان خدمت وظیفه، دوران خدمت در دانشگاه تهران را آغاز کرد. خانلری کرسی «پیشینه زبان فارسی» را در دانشکدهٔ ادبیّات دانشگاه تهران ایجاد کرد و تا سال ۱۳۵۷، خود متصدّی تدریس آن بود. از دانشجویان و شاگردان موفّق او می‌توان به دکتر قدمعلی سرامی اشاره کرد. در همان اوایل دوران خدمت در دانشگاه تهران، در سال ۱۳۲۵ انتشارات دانشگاه تهران را بنیان گذاشت و خود به مدّت پنج سال مدیریّت آن را بر عهده داشت.
qas: answers: text: ۱۳۲۲
question: در چه سالی خانلری جزو اوّلین گروه دریافت‌کنندگان دکترای زبان و ادبیّات فارسی از دانشگاه تهران بود؟

answers: text: خانلری
question: چه کسی در سال ۱۳۲۲ جزو اوّلین گروه دریافت‌کنندگان دکترای زبان و ادبیّات فارسی از دانشگاه تهران بود؟

answers: text: دانشگاه تهران
question: در سال ۱۳۲۲ خانلری جزو اوّلین گروه دریافت‌کنندگان دکترای زبان و ادبیّات فارسی از کدام دانشگاه بود؟ 

answers: text: تحوّل غزل در شعر فارسی
question: موضوع پایان‌نامهٔ دکترای خانلری چه بود؟

answers: text: ملک‌الشعرای بهار
question: خانلری پایان نامه خود را به راهنمایی چه کسی به پایان رساند؟

answers: text: خانلری
question: چه کسی کرسی «پیشینه زبان فارسی» را در دانشکدهٔ ادبیّات دانشگاه تهران ایجاد کرد ؟

answers: text: خانلری
question: چه کسی در سال ۱۳۲۵ انتشارات دانشگاه تهران را بنیان گذاشت؟

answers: text: ۱۳۲۵
question: خانلری در چه سالی انتشارات دانشگاه تهران را بنیان گذاشت؟

answers: text: پنج سال
question: خانلری چند سال مدیریّت انتشارات دانشگاه تهران را بر عهده داشت؟

question: ملک‌الشعرای بهار در چه تاریخی به دنیا آمد؟

question: ملک‌الشعرای بهار اهل کجا بود؟

context: خانلری از دوران دانشجوئی، همکاری خود را با مطبوعات آغاز کرد و اشعار و نوشته‌هایش در مجلّهٔ مهر انتشار می‌یافت. در خاطرات خود، از جمعی از ادیبان نامدار آن زمان همچون محمدتقی بهار، رشید یاسمی و سعید نفیسی یاد می‌کند که در دفتر مجلّهٔ مهر گرد می‌آمدند و مشهور به ادبای سبعه (هفت‌گانه) بودند. در مقابل آنان، به چهار نفر جوانترین نوگرا و تحصیل‌کردهٔ اروپا، یعنی صادق هدایت، مجتبی مینوی، بزرگ علوی و مسعود فرزاد اشاره می‌کند که در «کافهٔ رزنوار» در خیابان لاله‌زار نو جمع می‌شدند و به گروه ربعه (چهارگانه) مشهور شده بودند و خانلری در حدود سال ۱۳۱۵ با آنان نیز آشنائی یافت.
qas: answers: text: دوران دانشجوئی
question: خانلری از چه دورانی همکاری خود را با مطبوعات آغاز کرد؟

answers: text: مجلّهٔ مهر
question: اشعار و نوشته‌های خانلری از دوران دانشجوئی در کدام مجله انتشار می‌یافت؟

answers: text: صادق هدایت، مجتبی مینوی، بزرگ علوی و مسعود فرزاد
question: خانلری به همراه چه کسانی در خیابان لاله‌زار نو جمع می‌شدند و به گروه ربعه (چهارگانه) مشهور شده بودند؟

question: صادق هدایت در کجا به دنیا آمد؟

context: «دستور زبان فارسی» خانلری اوّلین بار در سال ۱۳۴۳ به عنوان کتاب درسی دبیرستانی به چاپ رسید و سال‌ها در دبیرستان‌ها تدریس می‌شد، و بعداً مورد تجدیدنظر قرار گرفت و در دانشگاه‌ها نیز تدریس شد. نوآوری عمده‌ای که در اوّلین نگاه در دستور زبان فارسی تألیف خانلری به چشم می‌خورَد، اینست که برخلاف دستورهای پیشین، که مبنای بحث خود را اجزای جمله و تعریف انواع واژه قرار می‌دادند و سپس به ترکیب جمله می‌رسیدند، در دستور خانلری کوچک‌ترین واحد گفتار که منظور گوینده، یعنی رساندن پیام را برآورده می‌سازد و جمله خوانده می‌شود، مبنای بحث قرار می‌گیرد، و سپس این واحد گفتار به دو قسمت اصلی تقسیم می‌شود که هر یک شامل اجزای کوچکتریست، و پس از آن به شناخت یک‌یک اجزای هر قسمت می‌رسد. دستور زبان خانلری برپایهٔ زبان‌شناسی و با توجّه به روح زبان فارسی تدوین شد؛ و می‌توان گفت اوّلین دستور زبان فارسی بر بنیاد زبان‌شناسی در ایران است. در این دستور، بسیاری از اصطلاحات زبان‌شناسی که اکنون در زبان‌شناسی و دستور زبان رایجست، مانند نهاد، گزاره، عملکرد، پایه، پیرو، وابسته و نظایر آن از برساخته‌های اوست.
qas: answers: text: ۱۳۴۳
question: «دستور زبان فارسی» خانلری اوّلین بار در چه سالی به چاپ رسید؟

answers: text: کتاب درسی دبیرستانی
question: «دستور زبان فارسی» خانلری اوّلین بار در سال ۱۳۴۳ به عنوان چه کتابی به چاپ رسید؟

answers: text: برخلاف دستورهای پیشین، که مبنای بحث خود را اجزای جمله و تعریف انواع واژه قرار می‌دادند و سپس به ترکیب جمله می‌رسیدند، در دستور خانلری کوچک‌ترین واحد گفتار که منظور گوینده، یعنی رساندن پیام را برآورده می‌سازد و جمله خوانده می‌شود، مبنای بحث قرار می‌گیرد
question: نوآوری عمده‌ای که در دستور زبان فارسی تألیف خانلری به چشم می‌خورَد چیست؟

answers: text: زبان‌شناسی و با توجّه به روح زبان فارسی
question: دستور زبان خانلری برپایه‌ی چه چیزی تدوین شد؟

question: خانلری در چند سالگی «دستور زبان فارسی» را به چاپ رساند؟

context: پرویز ناتل خانلری در مقدّمهٔ کتاب غزل‌های حافظ در سال ۱۳۳۷ اظهار امیدواری کرده بود که با استفاده از نسخه‌های کهن، دیوان کامل حافظ تهیّه و منتشر گردد. این فکر پس از بیست‌ودو سال تحقّق یافت و در سال ۱۳۵۹ دیوان خواجه شمس‌ّالدین محمّد حافظ توسّط بنیاد فرهنگ ایران انتشار یافت. دکتر خانلری در تنظیم دیوان حافظ متن ۴۸۶ غزل حافظ را پس از بررسی و مقایسهٔ ضبط ۱۴ نسخهٔ اساس خود به ترتیب حروف تهجّیِ قافیه‌های غزل‌ها در صفحات سمت راست کتاب قرار داده‌است. در صفحات مقابل، برای هر غزل نخست نشانه‌های معرّف نسخه‌هایی که آن غزل را درج کرده‌اند در بالای صفحه و به دنبال آن ترتیب ابیات آن غزل در نسخه‌های مأخذ و سپس اختلاف نسخه‌ها در ضبط کلمات و عبارات در مورد هر بیت نقل گردیده‌است. دیوان حافظ چاپ خانلری، با وجود چندین ویرایش دیگر از غزل‌های حافظ، که طیّ سی سال پس از آن انتشار یافته‌است، اعتبار خود را حفظ کرده و مورد استفادهٔ محقّقان است.
qas: answers: text: ۱۳۳۷
question: در چه سالی دیوان خواجه شمس‌ّالدین محمّد حافظ توسّط بنیاد فرهنگ ایران انتشار یافت؟

answers: text: بنیاد فرهنگ ایران
question: دیوان خواجه شمس‌ّالدین محمّد حافظ توسّط کدام بنیاد انتشار یافت؟

answers: text: دکتر خانلری
question: چه کسی در تنظیم دیوان حافظ متن ۴۸۶ غزل حافظ را پس از بررسی و مقایسهٔ ضبط ۱۴ نسخهٔ اساس خود به ترتیب حروف تهجّیِ قافیه‌های غزل‌ها در صفحات سمت راست کتاب قرار داده‌است؟

question: پرویز ناتل - خانلری چند فرزند داشت؟

question: پرویز ناتل - خانلری در چه سالی از دنیا رفت؟

question: خواجه شمس‌ّالدین محمّد حافظ در چه سالی از دنیا رفت؟