کربن

context: کربن عنصری شیمیایی با نماد C و عدد اتمی ۶ است. واژه کربن برگرفته از واژه‌ای لاتین به‌نام کربو[lower-alpha 1] به‌ معنای زغال‌سنگ است. این عنصر، که در ردهٔ عناصر غیرفلزی جای می‌گیرد، چهارظرفیتی است، به ‌این معنی که چهار الکترون در دسترس برای تشکیل پیوندهای شیمیایی کووالانسی دارد. کربن از گروه چهاردهم در جدول تناوبی و دارای سه ایزوتوپ طبیعی است. این ایزوتوپ‌ها عبارت‌اند از کربن-۱۲ و کربن-۱۳ که ایزوتوپ‌های پایداری هستند و کربن-۱۴ یک ایزوتوپ پرتوزا محسوب می‌شود و زمان نیمه‌عمر واپاشی آن حدود ۵۷۳۰ سال است. از دوران باستان تا سال ۱۶۹۹ میلادی، تنها سیزده عنصر توسط بشر شناسایی شده بودند که کربن یکی از آن‌ها بود.
qas: answers: text: شیمیایی
question: کربن چه عنصری است؟

answers: text: ۶
question: عدد اتمی کربن چند است؟

answers: text: واژه‌ای لاتین به‌نام کربو
question: واژه کربن برگرفته از چیست؟

answers: text: زغال‌سنگ
question: واژه کربن به چه معناست؟

answers: text: عناصر غیرفلزی
question: عنصر شیمیایی کربن در چه رده‌ای است؟

answers: text: که چهار الکترون در دسترس برای تشکیل پیوندهای شیمیایی کووالانسی دارد
question: عنصر کربن ۴ ظرفیتی است به چه معناست؟

answers: text: چهاردهم
question: کربن از گروه چندم در جدول تناوبی است؟

answers: text: سه
question: عنصر کربن دارای چند ایزوتوپ طبیعی است؟

answers: text: کربن-۱۴
question: کدام ایزوتوپ کربن پرتوزا می‌باشد؟

answers: text: حدود ۵۷۳۰
question: زمان نیمه‌عمر واپاشی کربن-۱۴ چند سال است؟

answers: text: سیزده
question: از دوران باستان تا سال ۱۶۹۹ میلادی چند عنصر توسط بشر شناسایی شده بود؟

question: در ساختار کدام مواد پرتوزا کربن وجود دارد؟

question: ایزوتوپ به چه معناست؟

question: پیوند شیمیایی کووالانسی چگونه پیوندی است؟

context: اتم‌های کربن می‌توانند به صورت‌های مختلفی با یک‌دیگر پیوند برقرار نمایند که این موجب می‌شود تا دگرشکل‌های متنوعی از کربن تشکیل شود. شناخته شده‌ترین دگرشکل‌های کربنی، گرافیت، الماس و فولرن باکمینستر هستند. خواص فیزیکی کربن در هر کدام از دگرشکل‌های کربنی متفاوت است. به‌عنوان مثال گرافیت دارای ظاهری کدر و سیاه‌رنگ است، در حالی‌که الماس کاملاً شفاف است. گرافیت به قدری نرم است که می‌تواند برروی کاغذ اثری از خود برجا بگذارد و خود واژه گرافیت نیز از واژه‌ای یونانی به‌معنای نوشتن[lower-alpha 2] برگرفته شده‌است. درحالی‌که الماس، سخت‌ترین ترکیب طبیعی یافت شده بر روی زمین است. گرافیت یک هدایت کننده خوب جریان الکتریکی است، درحالی که الماس یک رسانای ضعیف جریان الکتریکی است. در فشار معمولی، الماس، نانولوله‌های کربنی و گرافین، دارای بالاترین رسانندگی گرمایی در بین تمام ترکیبات شناخته شده هستند. آنها در مقابل تغییرات شیمیایی مقاوم هستند و برای این که با اکسیژن وارد واکنش شوند یا به عبارت دیگر برای این که سوزانده شوند، به دمای بالا نیاز دارند.
qas: answers: text: گرافیت، الماس و فولرن باکمینستر
question: شناخته شده‌ترین دگرشکل‌های کربنی را نام ببرید؟

answers: text: نوشتن
question: واژه گرافیت به چه معناست؟

answers: text: الماس
question: سخت‌ترین ترکیب طبیعی یافت شده بر روی زمین چیست؟

answers: text: نانولوله‌های کربنی و گرافین
question: بالاترین رسانندگی گرمایی در بین تمام ترکیبات شناخته شده چیست؟

question: گرافین چیست؟

context: متداول‌ترین حالت اکسایشی کربن در ترکیبات معدنی برابر با ۴+ است، در حالی‌که عدد اکسایش ۲+ در موردی مانند کربن مونوکسید و کمپلکس‌های کربونیلی فلزات واسطه قابل مشاهده است. سنگ آهک، دولومیت و دی‌اکسید کربن از بزرگ‌ترین منابع کربن معدنی هستند. این در حالی است که مقادیر قابل توجهی از کربن به‌صورت ذخیره شده در منابع آلی مانند زغال‌سنگ، پوده، نفت خام و آذریخ وجود دارد. کربن طیف گسترده‌ای از ترکیبات را شامل می‌شود، به‌طوری که دامنه آن گستره‌تر از هر عنصر دیگری است. تا به‌امروز بیش از ده میلیون ترکیب آلی ثبت شده‌است و مسیر شناسایی ترکیبات جدیدتر همچنان باز است، چرا که این تعداد ترکیب کشف شده تنها بخشی از ترکیبات مجموعه ترکیبات کربنی فرضی ممکن و پایدار در شرایط استاندارد هستند و به همین علت از کربن به‌عنوان «پادشاه عناصر»[lower-alpha 3] یاد شود.
qas: answers: text: سنگ آهک، دولومیت و دی‌اکسید کربن
question: بزرگ‌ترین منابع کربن معدنی را نام ببرید؟

answers: text: منابع آلی مانند زغال‌سنگ، پوده، نفت خام و آذریخ
question: مقادیر قابل توجهی از کربن به‌ چه صورت ذخیره شده‌است؟

answers: text: پادشاه عناصر
question: از کربن به چه عنوانی یاد می‌شود؟

answers: text: کربن
question: پادشاه عناصر به کدام عنصر اطلاق می‌شود؟

answers: text: ۴+
question: متداول‌ترین حالت اکسایشی کربن در ترکیبات معدنی برابر چه عددی است؟

answers: text: ۲+
question: عدد اکسایش کربن مونوکسید و کمپلکس‌های کربونیلی فلزات واسطه چه عددی است؟

question: کربن مونوکسید چیست؟

question: دولومیت در کجا کاربرد دارد؟

context: در سال ۱۷۲۲، رنه آنتوان فرشاکو دی رامور نشان داد که آهن با جذب برخی از مواد به فولاد تبدیل می‌شود، که امروزه به‌عنوان کربن شناخته شده‌است. در سال ۱۷۷۲، آنتوان لاووازیه، پدر علم شیمی نوین نشان داد که الماس‌ها، نوعی کربن هستند. او با سوزاندن زغال‌سنگ و الماس دریافت که پس از سوختن هیچ‌کدام آبی تولید نمی‌کنند و هر دو به مقدار یکسان دی‌اکسید کربن در هر گرم آزاد می‌کنند. زمانی که تصور می‌شد گرافیت شکل دیگری از سرب است، کارل ویلهلم شیله نشان داد که گرافیت درواقع همانند زغال چوب است با این تفاوت که دارای مخلوط کوچکی از آهن است. از آن‌جا که که گرافیت در زمان واکنش با نیتریک اسید موجب تولید دی‌اکسید کربن می‌شود، او نام اسید هوایی[lower-alpha 4] را روی آن گذاشت.
qas: answers: text: رنه آنتوان فرشاکو دی رامور
question: چه کسی نشان داد که آهن با جذب برخی از مواد به فولاد تبدیل می‌شود؟

answers: text: فولاد
question: آهن با جذب کربن به چه چیزی تبدیل می‌شود؟

answers: text: آنتوان لاووازیه
question: پدر علم شیمی نوین کیست؟

answers: text: دی‌اکسید کربن
question: گرافیت در زمان واکنش با نیتریک اسید موجب تولید چه می‌شود؟

answers: text: گرافیت
question: اسید هوایی نام کدام محصول کربن است؟

question: مهمترین تفاوت الماس و گرافیت در چیست؟

context: کربن با داشتن عدد اتمی ۶، به‌عنوان عنصر ششم محسوب می‌شود و دارای آرایش الکترونی ۱s۲۲s۲۲p۲ است که چهار الکترون موجود در اوربیتال‌های ۲s و ۲p به‌عنوان الکترون‌های ظرفیت آن به‌حساب می‌آیند، الکترون‌هایی که می‌توانند موجب تشکیل پیوندهای کووالانسی و ساخته شدن پیوندهای بین اتمی و درنتیجه ترکیبات مولکولی جدید شوند. چهار انرژی یونش ابتدایی کربن عبارت‌اند از: ۱۰۸۰٫۵، ۲۳۵۲٫۶، ۴۶۲۰٫۵ و ۶۲۲۲٫۷ کیلوژول بر مول که این مقادیر انرژی یونش بسیار بیش‌تر از سایر عناصر موجود در گروه چهاردهم جدول تناوبی (عناصر زیرین در گروه شامل کربن) هستند. میزان الکترونگاتیوی کربن در مقیاس پائولینگ[lower-alpha 8] برابر با ۲٫۵ است که به‌طور قابل توجهی از مقدار الکترونگاتیوی سایر عناصر هم‌گروه با کربن (۱٫۸–۱٫۹) در گروه چهاردهم جدول تناوبی بیشتر و تقریباً مشابه نیتروژن و فلزات واسطه ردیف دوم و سوم جدول تناوبی است. شعاع پیوند کووالانسی کربنی معمولاً برابر با ۷۷٫۲ پیکومتر برای پیوند کربن-کربن یگانه، ۶۶٫۷ پیکومتر برای پیوند کربن-کربن دوگانه، ۶۰٫۳ پیکومتر برای پیوند کربن-کربن سه‌گانه است، با این‌حال این مقادیر مطلق نیستند و بسته به نوع عدد کوئوردیناسیون و نوع پیوندهای دو اتم کربن درگیر در پیوند مورد نظر، متفاوت هستند. به‌طور عمومی، شعاع کووالانسی، با کاهش عدد کوئوردیناسیون و افزایش مرتبه پیوند، کاهش می‌یابد.
qas: answers: text: ۲٫۵
question: میزان الکترونگاتیوی کربن در مقیاس پائولینگ برابر با چه عددی است؟

answers: text: ششم
question: کربن عنصر چندم محسوب می‌شود؟

answers: text: چهار
question: کربن در آرایش الکترونی خود چند الکترون دارد؟

answers: text: ۱۰۸۰٫۵، ۲۳۵۲٫۶، ۴۶۲۰٫۵ و ۶۲۲۲٫۷ کیلوژول بر مول
question: چهار انرژی یونش ابتدایی کربن چیست؟

answers: text: چهاردهم
question: کربن عنصر گروه چندم در جدول تناوبی محسوب می‌شود؟

answers: text: کاهش می‌یابد
question: شعاع کووالانسی، با کاهش عدد کوئوردیناسیون و افزایش مرتبه پیوند، چه تغییری می‌کند؟

question: کیلوژول بر مول چیست؟

question: کوئوردیناسیون به چه معناست؟

context: کربن می‌تواند به آسانی با اتم‌های کوچک دیگر از جمله اتم‌های کربن دیگر پیوند برقرار کند. اتم کربن قادر است که پیوندهای کووالانسی پایدار و متنوعی با اتم‌های مناسب چندظرفیتی دیگر شکل دهد. کربن با داشتن بیش از ده میلیون ترکیب شناخته شده، در بین تمامی عناصر جدول تناوبی، دارای بیشترین میزان ترکیبات شیمیایی است. اگرچه کربن دارای تعداد بسیار زیاد و گوناگون از ترکیبات است، اغلب این ترکیبات در دمای معمولی واکنش ناپذیر هستند. در دما و فشار استاندارد، کربن در مقابل تمامی تغییرات شیمیایی مقاومت می‌کند با این‌حال اکسیدکننده‌های قوی می‌توانند موجب واکنش پذیری آن شوند. کربن در مقابل سولفوریک اسید، هیدروکلریک اسید، کلر، و تمامی قلیاها، واکنش ناپذیر است. در دماهای بالاتر از دمای استاندارد، کربن با اکسیژن وارد واکنش می‌شود و منجر به تولید اکسوکربن‌ها می‌شود و در این شرایط چنانچه در کنار اکسیدهای فلزی قرار بگرید، با گرفتن اکسیژن آن‌ها، موجب تبدیل آن‌ها به اکسید فلز به شکل عنصر فلزی می‌شود.
qas: answers: text: کربن
question: کدام عنصر دارای بیشترین میزان ترکیبات شیمیایی در بین تمامی عناصر جدول تناوبی است؟

answers: text: مقاومت
question: در دما و فشار استاندارد کربن در مقابل  تمامی تغییرات شیمیایی چه می‌کند؟

answers: text: سولفوریک اسید، هیدروکلریک اسید، کلر، و تمامی قلیاها
question: کربن در برابر چه موادی واکنش ناپذیر است؟

answers: text: اکسوکربن‌ها
question: واکنش کربن با اکسیژن منجر به تولید چه چیزی می‌شود؟

question: سولفوریک اسید چیست؟

context: در واقع همگی اتم‌های کربن دارای شش پروتون هستند و تفاوت آنها در داشتن تعداد متفاوتی از نوترون‌ها است، نوترون‌هایی که تعدادشان می‌تواند از ۲ تا ۱۶ متغیر باشد. از میان تمامی ایزوتوپ‌های کربن، تنها دو مورد، ایزوتوپ طبیعی و پایدار محسوب می‌شوند که دارای بیش‌ترین میزان فراوانی نیز هستند. از این میان، این دو ایزوتوپ، ایزوتوپ کربن-۱۲ حدود ۹۸٫۹۳ درصد از کربن موجود بر روی زمین را تشکیل می‌دهد و ایزوتوپ کربن-۱۳، سهمی برابر ۱٫۰۷ درصد را دارا است. میزان کربن-۱۲ در ترکیبات زیستی حتی از مقدار ذکر شده نیز بیشتر می‌شود چرا که در واکنش‌های زیست‌شیمیایی، تمایل زیادی برای کربن-۱۲ نسبت به کربن-۱۳ وجود دارد. در سال ۱۹۶۱، اتحادیهٔ بین‌المللی شیمی محض و کاربردی، ایزوتوپ کربن-۱۲ را به‌عنوان مبنای تعیین جرم اتمی نسبی عناصر انتخاب کرد. در طیف‌سنجی رزونانس مغناطیسی هسته‌ای از کربن-۱۳ برای شناسایی ساختمان شیمیایی ترکیبات کربنی استفاده می‌شود.
qas: answers: text: شش
question: همگی اتم‌های کربن دارای چند پروتون هستند؟

answers: text: داشتن تعداد متفاوتی از نوترون‌ها
question: تفاوت اتم‌های کربن در چیست؟

answers: text: حدود ۹۸٫۹۳
question: ایزوتوپ کربن-۱۲ چند درصد از کربن موجود بر روی زمین را تشکیل می‌دهد؟

answers: text: سهمی برابر ۱٫۰۷ درصد
question: ایزوتوپ کربن-۱۳چند درصد از کربن موجود بر روی زمین را تشکیل می‌دهد؟

answers: text: ایزوتوپ کربن-۱۲
question: اتحادیهٔ بین‌المللی شیمی محض و کاربردی چه چیزی  را به‌عنوان مبنای تعیین جرم اتمی نسبی عناصر انتخاب کرد؟

answers: text: ۱۹۶۱
question: در چه سالی اتحادیهٔ بین‌المللی شیمی محض و کاربردی  ایزوتوپ کربن-۱۲ را به‌عنوان مبنای تعیین جرم اتمی نسبی عناصر انتخاب کرد؟

answers: text: شناسایی ساختمان شیمیایی ترکیبات کربنی
question: در طیف‌سنجی رزونانس مغناطیسی هسته‌ای از کربن-۱۳ برای چه استفاده می‌شود؟

question: نوترون چیست؟

question: شیمی محض شامل چه سرفصل‌هایی می‌شود؟

context: کربن-۱۴ دیگر ایزوتوپ کربن است که به‌صورت طبیعی یک ایزوتوپ پرتوزا است که توسط واکنش پرتوهای کیهانی با نیتروژن در لایه بالایی جو (در بخش‌های پایینی استراتوسفر و بالایی تروپوسفر) ایجاد می‌شود. این ایزوتوپ در مقادیر بسیار ناچیزی برابر ۱ قسمت در تریلیون[lower-alpha 9] (۰٫۰۰۰۰۰۰۰۰۰۱ درصد) به‌ویژه در جو و انباشته‌ها سطحی مانند پوده و دیگر مواد آلی یافت می‌شود. کربن-۱۴ با انتشار پرتوی بتایی با بار منفی و انرژی ۰٫۱۵۸ مگاالکترون‌ولت (MeV) فروپاشیده می‌شود. به‌علت زمان فروپاشی نسبتاً آهسته این ایزوتوپ، کربن-۱۴ عملاً در میان سنگ‌های قدیمی یافت نمی‌شود. مقدار این ایزوتوپ در جو زمین و همچنین در بدن موجودات زنده تقریباً ثابت است، اما به‌صورت مشخصی بعد از مرگ موجودات زنده، مقدار آن در بدن آنها کاهش می‌یابد.
qas: answers: text: توسط واکنش پرتوهای کیهانی با نیتروژن در لایه بالایی جو
question: کربن-۱۴ چگونه ایجاد می‌شود؟

answers: text: ۰٫۱۵۸ مگاالکترون‌ولت
question: کربن-۱۴ با چه انرژی فروپاشیده می‌شود؟

answers: text: به‌علت زمان فروپاشی نسبتاً آهسته این ایزوتوپ
question: چرا ایزوتوپ کربن-۱۴ عملاً در میان سنگ‌های قدیمی یافت نمی‌شود؟

question: پرتو بتا چیست؟

context: هیبریداسیون sp۳ ناشی از مشارکت سه اوربیتال اتمی پی (px.py.pz) و یک اوربیتال اتمی اس (s) است. در میان دگرشکل‌های کربن، الماس یکی از ساختارهایی است که اتم‌های تشکیل دهنده آن، دارای هیبریداسیون sp۳ و درنتیجه پیوندهای یگانه است. ساختار بلوری مکعب الماس الگوی تکراری از ۸ اتم است که برخی مواد ممکن است هنگام جامد شدن از آن استفاده کنند. در حالی که اولین نمونه شناخته شده از این نوع ساختار، الماس بوده‌است، سایر عناصر گروه ۱۴ نیز این ساختار را به خود می‌گیرند، از جمله آلفا-قلع، نیم‌رساناهای سیلیسیم و ژرمانیوم و همچنین آلیاژهای سیلیسیم و ژرمانیم. تمام اتم‌ها در این ساختار، اتم‌های مشابهی هستند که توسط پیوندهای کووالانسی به یک‌دیگر متصل شده‌اند. این ساختار شبیه یک ساختار مکعبی با وجوه مرکز پر به اضافه چهار اتم داخلی است.
qas: answers: text: یگانه
question: ساختار پیوندهای الماس چگونه است؟

answers: text: ۸
question: ساختار بلوری مکعب الماس الگوی تکراری از چند اتم است؟

answers: text: یک ساختار مکعبی با وجوه مرکز پر به اضافه چهار اتم داخلی است
question: ساختار بلوری مکعب شبیه به چیست؟

answers: text: آلفا-قلع، نیم‌رساناهای سیلیسیم و ژرمانیوم و همچنین آلیاژهای سیلیسیم و ژرمانیم
question: کدام یک از عناصر گروه ۱۴ جدول تناوبی ساختار بلوری مکعب الماس‌گونه دارند؟

question: هیبریداسیون چیست؟

context: هیبریداسیون sp ناشی از مشارکت تنها یک اوربیتال اتمی پی (px ،py یا pz) و یک اوربیتال اتمی اس (s) است. از بین دگرشکل‌های کربن، ترکیب سیکلو(۱۸)کربن گونه‌ای است که اتم‌های تشکیل دهنده آن، دارای هیبریداسیون sp و درنتیجه پیوندهای سه‌گانه است. سیکلو(۱۸)کربن مولکولی است که ساختاری حلقوی دارد و متشکل از ۱۸ اتم کربن دارای پیوندهای سه‌گانه یکی در میان است. این ساختار، کوچک‌ترین ترکیب از خانواده سیکلو[n]کربن‌ها است و طبق محاسبات انجام شده با داشتن انرژی فشار حلقه[lower-alpha 11] برابر ۷۲ کیلوکالری بر مول، پیش‌بینی می‌شود که یک ترکیب پایدار از لحاظ ترمودینامیکی باشد. رایج‌ترین پیوندهای سه‌گانه بین دو اتم کربن، در آلکین‌ها دیده می‌شود. سیانیدها و ایزوسیانیدها نیز پیوند سه‌گانه دارند. برخی مولکول‌ها دواتمی مانند دی‌نیتروژن و کربن مونوکسید نیز پیوند سه‌گانه دارند. این پیوند در فرمول اسکلتی با سه خط افقی (≡) نمایش داده می‌شود.
qas: answers: text: سه‌گانه
question: ترکیب سیکلو(۱۸)کربن چگونه پیوندی دارد؟

answers: text: مولکولی است که ساختاری حلقوی دارد و متشکل از ۱۸ اتم کربن دارای پیوندهای سه‌گانه یکی در میان است
question: سیکلو(۱۸)کربن چیست؟

answers: text: ۷۲ کیلوکالری بر مول
question: انرژی فشار حلقه ترکیب سیکلو(۱۸)کربن چقدر است؟

answers: text: آلکین‌ها
question: رایج‌ترین پیوندهای سه‌گانه بین دو اتم کربن در چه چیزهایی دیده می‌شود؟

answers: text: پیوند سه‌گانه
question: سیانیدها و ایزوسیانیدها چه پیوندی دارند؟

answers: text: سه خط افقی
question: پیوند سه‌گانه در فرمول اسکلتی چگونه نمایش داده می‌شود؟

answers: text: دو
question: مولکول‌های دی‌نیتروژن و کربن مونوکسید چند اتم دارند؟

question: فرمول اسکلتی پیوندها چگونه است؟

question: اوربیتال به چه معناست؟

context: در فشار رایج، کربن ساختاری مانند گرافیت به خود می‌گیرد، به‌طوری که هر اتم به صورت مثلثی با سه‌اتم دیگر پیوند برقرار می‌کند و منجر به تولید یک صفحه مسطح متشکل از واحدهای حلقوی شش‌گوشه درست همانند هیدروکربن‌های آروماتیک می‌شود. ساختار به‌وجود آمده یک شبکه دوبعدی از اتم‌های کربن است و این صفحات مسطح کربنی می‌توانند با کمک نیروی وان‌دروالسی بر روی یک‌دیگر قرار بگیرند. استحکام پایین پیوند میان این صفحات قرار گرفته بر روی یک‌دیگر، موجب لغزش آسان صفحات بر روی یک‌دیگر و نرمی گرافیت می‌شود. نیروی وان‌دروالسی میان لایه‌ها براثر همپوشانی الکترون‌های خارجی اتم‌های تشکیل دهنده لایه‌ها است و این همپوشانی منجر به تشکیل یک ابر پای و عدم استقرار الکترونی می‌شود. وجود ابر ناشی از عدم استقرار الکترونی، باعث می‌شود که گرافیت بتواند تنها در محل تشکیل پیوندهای نامستقر و در راستای صفحات خود، هادی جریان الکتریکی باشد. این محدودیت سبب می‌شود که خصلت هدایت الکتریکی توده کربن در مقایسه با اغلب فلزات کمتر باشد. عدم استقرار الکترونی همچنین موجب می‌شود که گرافیت در مقایسه با الماس، پایداری بیشتری در دمای اتاق داشته باشد.
qas: answers: text: ساختاری مانند گرافیت
question: در فشار رایج، کربن چگونه ساختاری به خود می‌گیرد؟

answers: text: وان‌دروالسی
question: صفحات مسطح کربنی در گرافیت با چه نیرویی بر روی یکدیگر قرار می‌گیرند؟

answers: text: عدم استقرار الکترونی
question: چه چیزی موجب می‌شود که گرافیت در مقایسه با الماس، پایداری بیشتری در دمای اتاق داشته باشد؟

answers: text: عدم استقرار الکترونی
question: چرا خصلت هدایت الکتریکی توده کربن در مقایسه با اغلب فلزات کمتر است؟

question: آروماتیک به چه معناست؟

context: فولرن‌ها، بلورهایی سنتزی با ساختای مشابه گرافیت هستند با این تفاوت که تمام واحدهای تشکیل دهنده، از شش‌گوشه‌های مسطح ساخته نشده‌اند و تعدادی واحد شش‌گوشه نامسطح، پنج‌گوشه و حتی هفت‌گوشه نیز در ساختار آنها وجود دارد. صفحات سازنده فولرن‌ها به‌صورت کره، بیضی یا استوانه‌ای شکل می‌گیرند. خواص خانواده ترکیبات فولرنی هنوز به‌صورت کامل ارزیابی نشده‌است و این موضوع خود زمینه وسیعی در تحقیقات نانومواد را به خود اختصاص داده‌است. فولرن یا نام متداول دیگر آن یعنی باکی‌بال، برگرفته از نام باکمینستر فولر و مخترع گنبد ژئودزیک است، گنبدی که دارای ساختاری مشابه با فولرن‌ها است. باکی‌بال‌ها دارای ساختارهای مولکولی بزرگی از کربن هستند که که اتم‌های کربن در آنها به‌صورت مثلثی با یکدیگر پیوند داده‌اند و موجب شکل‌گیری یک ساختار کره‌گون شده‌اند، شناخته شده‌ترین و ساده‌ترین نوع فولرن، فولرن باکمینستر با ۶۰ اتم کربن است که دارای ساختاری شبیه توپ فوتبال است.
qas: answers: text: بلورهایی سنتزی با ساختای مشابه گرافیت هستند
question: فولرن‌ چیست؟

answers: text: باکی‌بال
question: نام متداول فولرن چیست؟

answers: text: نام باکمینستر فولر و مخترع گنبد ژئودزیک است
question: نام باکی‌بال،برای فولرن‌ها برگرفته از چیست؟

answers: text: باکمینستر فولر
question: مخترع گنبد ژئودزیک کیست؟

answers: text: فولرن‌ها
question: گنبد ژئودزیک مشابه ساختار چیست؟

answers: text: فولرن باکمینستر با ۶۰ اتم کربن
question: شناخته شده‌ترین و ساده‌ترین نوع فولرن چیست؟

question: منظور از بلورهای سنتزی چیست؟

answers: text: کره، بیضی یا استوانه‌ای
question: صفحات سازنده فولرن‌ها به چه صورت شکل می‌گیرند؟

question: خواص کشف شده ترکیبات فولرنی‌ها چیست؟

context: از دیگر دگرشکل‌های شناخته شده، کربن نانوفوم است که در سال ۱۹۹۷ کشف شد. این دگرشکل متشکل از مجموعه خوشه‌های دارای چگالی کم از اتم‌های کربن است که این اتم‌های کربنی به‌صورت رشته مانند در شبکه سه‌بعدی ضعیفی نگه داشته شده‌اند. در ساختار این کربن نانوفوم، اتم‌ها به‌صورت مثلثی با یکدیگر در پیوند هستند و منجر به تشکیل حلقه‌هایی شش یا هفت عضوی می‌شوند. این دگرشکل یکی از سبک‌ترین مواد جامد شناخته شده‌است به‌طوری که تنها دارای یک چگالی ۲ کیلوگرم برای هر متر مکعب است. به‌صورت مشابهی با کربن نانوفوم، کربن شیشه‌ای نیز شامل نسبت زیادی فضاهای متخلخل بسته‌است با این تفاوت که برخلاف ساختار گرافیتی، فاقد ساختاری منظم از صفحات چیده شده بر روی یکدیگر همانند صفحات یک کتاب است و صفحات به‌صورت نامنظم و تصادفی بر روی یک‌دیگر قرار گرفته‌اند.
qas: answers: text: ۱۹۹۷
question: کربن نانوفوم در چه سالی کشف شد؟

answers: text: ۲ کیلوگرم
question: کربن نانوفوم برای هر مترمکعب چه چگالی دارد؟

answers: text: کربن نانوفوم
question: یکی از سبک‌ترین مواد جامد شناخته شده‌است چیست؟

question: چگالی چیست؟

context: هیدروکربن‌ها، ساده‌ترین شکل از مولکول‌های آلی هستند، خانواده بزرگی از مولکول‌های آلی که تنها از اتم‌های هیدروژن متصل به کربن تشکیل شده‌اند. چنان‌چه در ساختار یک مولکول هیدروکربن اتم‌های دیگری به‌جز کربن و هیدروژن حضور داشته باشد، آن مولکول دیگر یک هیدروکربن تلقی نمی‌شود و به آن اتم‌ها، اصطلاحاً ناجور اتم گفته می‌شود. ناجوراتم‌های متداولی که در ساختار ترکیبات آلی حضور دارند عبارت‌اند از اکسیژن، نیتروژن، گوگرد، فسفر، هالوژن‌های غیرپرتوزا و همچنین فلزاتی مانند سدیم و منیزیم. گروه‌های مشخصی از برخی اتم‌ها که اغلب شامل ناجوراتم‌ها هستند، در تعداد زیادی از ترکیبات آلی حضور دارند. به این گروه‌ها که دارای آرایش مشخصی از اتم‌ها هستند، گروه‌های عاملی گفته می‌شود و علت عاملی خواندن آنها این است که این گروه‌ها به‌طور عمده عامل تعیین‌کننده رفتار شیمیایی و فیزیکی و همچنین نوع واکنش پذیری ترکیب مورد نظر هستند.
qas: answers: text: هیدروکربن‌ها
question: ساده‌ترین شکل از مولکول‌های آلی چه چیزی هستند؟

answers: text: اکسیژن، نیتروژن، گوگرد، فسفر، هالوژن‌های غیرپرتوزا و همچنین فلزاتی مانند سدیم و منیزیم
question: تعدادی از ناجوراتم‌های متداولی که در ساختار ترکیبات آلی حضور دارند را نام ببرید؟

answers: text: گروه‌های عاملی
question: به گروه‌هایی که دارای آرایش مشخصی از اتم‌ها هستند چه می‌گویند؟

answers: text: این گروه‌ها به‌طور عمده عامل تعیین‌کننده رفتار شیمیایی و فیزیکی و همچنین نوع واکنش پذیری ترکیب مورد نظر هستند
question: چرا گروه‌های عاملی را، عاملی می‌خوانند؟

question: هالوژن‌های جدول تناوبی را نام ببرید؟

context: از همین رو می‌توان ترکیبات آلی را بر مبنای نوع گروه عاملی خود دسته‌بندی کرد. طول زنجیره مولکول، شکل، نوع و تعداد گروه عاملی، همگی در تعیین خواص نهایی فیزیکی و شیمیایی مولکول نقش دارند. در پایدارترین ترکیبات کربنی (و تقریباً تمام ترکیبات آلی پایدار)، کربن از قاعده هشت‌تایی پیروی می‌کند و به‌صورت چهارظرفیتی است. به این معنی که یک اتم کربن برای رسیدن به پایداری در مجموع چهار پیوند کووالانسی تشکیل می‌دهد (که این پیوندها، موارد پیوند دوگانه و سه‌گانه را نیز شامل می‌شود). برخی از ترکیبات مانند کربوکاتیون‌ها (دارای سه‌پیوند، بار مثبت)، رادیکال‌ها (دارای سه پیوند، خنثی)، کربانیون‌ها (دارای سه پیوند، بار منفی) و کاربن‌ها (دارای دو پیوند، خنثی) اگرچه می‌توانند مطابق قاعده فوق رفتار نکنند، اما این ترکیبات ناپایدار محسوب شده و به‌عنوان حدواسط‌های واکنش‌پذیر درنظر گرفته می‌شوند.
qas: answers: text: طول زنجیره مولکول، شکل، نوع و تعداد گروه عاملی
question: چه عواملی در تعیین خواص نهایی فیزیکی و شیمیایی مولکول نقش دارند؟

answers: text: هشت‌تایی
question: در پایدارترین ترکیبات کربنی کربن از قاعده‌ای پیروی می‌کند؟

answers: text: چهار
question: یک اتم کربن برای رسیدن به پایداری چند پیوند کووالانسی تشکیل می‌دهد؟

answers: text: کربوکاتیون‌ها
question: کدام ترکیب‌ها دارای سه‌پیوند، بار مثبت هستند؟ 

answers: text: رادیکال‌ها
question: کدام ترکیب‌ها دارای سه‌پیوند، خنثی هستند؟

answers: text: کربانیون‌ها
question: کدام ترکیب‌ها دارای سه‌پیوند، بار منفی هستند؟

answers: text: کاربن‌ها
question: کدام ترکیب‌ها دارای دو‌پیوند، خنثی هستند؟

question: نمونه‌ای از کربوکاتیون‌ها را نام ببرید؟

question: نمونه‌ای از کربانیون‌هارا نام ببرید؟

context: زمانی که کربن با اکسیژن و هیدروژن ترکیب شود، گروهی از ترکیبات بسیار مهم زیستی مانند قندها، لیگنان‌ها، الکل‌ها، چربی‌ها، استرهای آروماتیک، کاروتنوئیدها و ترپن‌ها را منجر می‌شوند. با حضور نیتروژن، آلکالوئیدها تشکیل می‌شوند و با حضور عنصری مانند گوگرد، ترکیباتی مانند آنتی‌بیوتیک‌ها، اسید آمینهها، و تولید ترکیباتی از لاستیک طبیعی ممکن می‌شود. چنان‌چه در ترکیبات آلی، علاوه بر عناصر قبلی، عنصر فسفر نیز حضور داشته باشد، امکان ساخته شدن دی‌ان‌ای (DNA) و آران‌ای (RNA)، به‌عنوان حاملان شیمیایی کدهای حیات، فراهم می‌شود. علاوه‌براین، با حضور گوگرد، تولید آدنوزین تری‌فسفات که مهم‌ترین مولکول حامل انرژی در تمامی سلول‌های زنده محسوب می‌شود، نیز امکان‌پذیر می‌شود.
qas: answers: text: قندها، لیگنان‌ها، الکل‌ها، چربی‌ها، استرهای آروماتیک، کاروتنوئیدها و ترپن‌ها
question: زمانی که کربن با اکسیژن و هیدروژن ترکیب شود منجر به تولید چه ترکیباتی می‌شود؟

answers: text: آلکالوئیدها
question: زمانی که کربن با اکسیژن و هیدروژن با حضور نیتروژن ترکیب شود چه تشکیل می‌شود؟

answers: text: آنتی‌بیوتیک‌ها، اسید آمینهها، و تولید ترکیباتی از لاستیک طبیعی
question: زمانی که کربن با اکسیژن و هیدروژن با حضور گوگرد ترکیب شود چه تشکیل می‌شود؟

answers: text: آدنوزین تری‌فسفات
question: مهم‌ترین مولکول حامل انرژی در تمامی سلول‌های زنده چیست؟

answers: text: مهم‌ترین مولکول حامل انرژی در تمامی سلول‌های زنده
question:  آدنوزین تری‌فسفات چیست؟

question: آنتی‌بیوتیک‌ چیست؟

answers: text: حاملان شیمیایی کدهای حیات
question: دی‌ان‌ای و آران‌ای چه هستند؟

question: کاروتنوئید چیست؟

context: به‌صورت معمول، ترکیبات حاوی کربن که ترکیباتی معدنی تلقی می‌شوند، فاقد پیوند کربن-کربن، کربن-هیدروژن و کربن-هالوژن هستند و در طبقه‌ای کاملاً جدا نسبت به ترکیبات آلی قرار می‌گیرند. البته تعریف ارائه شده کاملاً سخت‌گیرانه نیست و ممکن است طبقه‌بندی آلی و معدنی برای بعضی از ترکیبات بسته به دیدگاه یک پژوهشگر، کمی متفاوت باشد. یک دسته از ترکیبات کربنی معدنی، اکسیدهای ساده کربن هستند. برجسته‌ترین ترکیب از خانواده اکسیدهای کربنی، کربن دی‌اکسید است، مولکولی که در تاریخ گذشته زمین جزء اصلی جو زمین بوده‌است، اما امروزه تبدیل به جزئی ناچیز از آن شده‌است.
qas: answers: text: کربن دی‌اکسید
question: برجسته‌ترین ترکیب از خانواده اکسیدهای کربنی چیست؟

answers: text: کربن دی‌اکسید
question: مولکولی از اکسیدهای کربنی که در تاریخ گذشته زمین جزء اصلی جو زمین بوده‌است، چیست؟

answers: text: کربن-کربن، کربن-هیدروژن و کربن-هالوژن
question: به‌صورت معمول، ترکیبات حاوی کربن که ترکیباتی معدنی تلقی می‌شوند، فاقد چه پیوندهایی هستند؟

question: کربن دی‌اکسید از چه عناصری تشکیل شده‎‌است؟

context: زمانی که کربن دی‌اکسید در آب حل می‌شود منجر به تولید کربنیک اسید می‌شود، اما همانند اغلب ترکیبات دارای چندین پیوند یگانه اکسیژن متصل به یک اتم کربن، ناپایدار است و به مرور تجریه می‌شود. با این‌حال اسید کربنیک قادر به تولید ساختار کربنات (-CO۳۲) است که از طریق عدم استقرار الکترون میان کربن مرکزی و اکسیژن‌های متصل به آن، پایدار می‌شود. کلسیت از جمله مواد معدنی مهمی است که حاوی گروه کربنات است. کربن دی‌سولفید نیز مشابه کربنات است با این‌حال، به‌علت خواص فیزیکی و همچنین کاربرد آن در سنتز ترکیبات آلی، معمولاً از آن به‌عنوان یک حلال آلی یاد می‌شود.
qas: answers: text: کربنیک اسید
question: زمانی که کربن دی‌اکسید در آب حل می‌شود منجر به تولید چه چیزی می‌شود؟

question: از کربن دی‌سولفید به چه عنوان یاد‌ می‌شود؟

answers: text: از جمله مواد معدنی مهمی است که حاوی گروه کربنات است
question: کلسیت چیست؟

answers: text: کربنات
question: اسید کربنیک قادر به تولید چه ساختاری است؟

answers: text: در سنتز ترکیبات آلی
question: کربن دی‌سولفید چه کاربردی دارد؟

question: به چه مواردی خواص فیزیکی مواد گفته می‌شود؟

question: اسید کربنیک چه کاربردی دارد؟

context: یون سیانید (−CN) نیز رفتار مشابهی با کربن مونوکسید در برابر هموگلوبین از خود بروز می‌دهد، با این‌حال، سیانید بیشتر شبیه یک یون هالوژن (به‌صورت یک شبه‌هالوژن) عمل می‌نماید. برای مثال، دو یون سیانید می‌توانند مانند اتصال دو اتم هالوژن و تشکیل یک هالید دو اتمی، با اتصال به‌یکدیگر موجب تشکیل یک مولکول سیانوژن (N≡C−C≡N) شوند. همچنین گونه سیافید (−CP) که ساختار مشابهی با سیانید دارد، با این‌که حتی بسیاری از مشتقات ساده آن نیز بسیار ناپایدار هستند، به‌عنوان ترکیبی معدنی در نظر گرفته می‌شود. دیگر اکسیدهای کمتر مرسوم معدنی حاوی کربن عبارت‌اند از کربن سابوکسید (C۳O۲)، دی‌کربن منوکسید ناپایدار (C۲O), کربن تری‌اکسید (CO۳)، سیکلوپنتان‌پنتون (C۵O۵)، سیکلوهگزان‌هگزون (C۶O۶) و انیدرید ملیتیک (C۱۲O۹). البته انیدرید ملتیک ناشی از واکنش آب‌گیری یک اسید ملتیک است و به‌علت داشتن حلقه بنزن، بسیاری از شیمی‌دان‌ها آن را ترکیبی آلی به‌شمار می‌آورند. کربن می‌تواند با فلزات واکنش‌پذیر مانند تنگستن واکنش داده و با تشکیل کاربید یا استیلید فلزی، موجب ایجاد آلیاژی با دمای ذوب بالا شود. این آنیون‌ها در واقع به‌ترتیب بازهای مزدوج اسیدهای ضعیفی مانند متان و استیلن محسوب می‌شوند. کربن با داشتن الکترنگاتیویته ۲٫۵، تمایل به تشکیل پیوند کووالانسی دارد.
qas: answers: text: آب‌گیری یک اسید ملتیک
question: انیدرید ملتیک ناشی از چه واکنشی است؟

answers: text: ۲٫۵
question: الکترنگاتیویته کربن چه عددی است؟

answers: text: کووالانسی
question: کربن با داشتن الکترنگاتیویته ۲٫۵، تمایل به تشکیل چه پیوندی دارد؟

answers: text: یون سیانید
question: کدام یون رفتار مشابهی با کربن مونوکسید در برابر هموگلوبین از خود بروز می‌دهد؟

answers: text: با دمای ذوب بالا
question: کربن با ترکیب با تنگستن موجب ایجاد چه آلیاژی می‌شود؟

question: هموگلوبین چیست؟

question: سیکلوهگزان‌هگزون چه کاربردی دارد؟

context: ترکیبات آلی فلزی بر اساس تعریف به مولکول‌های گفته می‌شود که حداقل حاوی یک پیوند کربن-فلز باشند. گستره وسیعی از چنین ترکیباتی وجود دارد که ترکیبات ساده آلکیل-فلز (مانند تترااتیل‌سرب)، η۲-آلکان (مانند نمک زایس)، η۳-آلیل (مانند دیمر آلیل‌پالادیم کلرید)، متالوسن‌های حاوی لیگاندهای سیکلوپنتادی‌انیل (مانند فروسن) و کمپلکس‌های کاربنی فلزات واسطه از مهم‌ترین مجموعه‌های این طیف وسیع هستند. ترکیبات فلزی زیادی دارای لیگاند کربونیل و سیانید (مانند نیکل تتراکربونیل و پتاسیم فری‌سیانید) وجود دارد که برخی از آن‌ها چنان‌چه فاقد سایر گروه‌های کربنی باشند، ترکیباتی کاملاً معدنی می‌دانند و آن‌ها را در خانواده آلی فلزی قرار نمی‌دهند. با این‌حال اغلب شیمی‌دان‌های متخصص در زمینه شیمی آلی فلزی، کمپلکس‌های فلزی، حتی مواردی که حاوی کربن معدنی هستند (مانند کربونیل‌ها، سیانیدها و برخی از انواع کاربیدها و استیلیدها) را ذاتاً ترکیباتی آلی فلزی می‌دانند. اغلب کمپلکس‌های حاوی لیگاندهای آلی که فاقد پیوند کربن-فلز از نوع کووالانسی هستند (مانند کمپلکس‌های فلز-کربوکسیلات‌ها) اصطلاحاً آلی فلزی خوانده می‌شوند.
qas: answers: text: به مولکول‌های گفته می‌شود که حداقل حاوی یک پیوند کربن-فلز باشند
question: تعریف ترکیبات آلی فلزی چیست؟

answers: text: تترااتیل‌سرب
question: نمونه‌ای از ترکیبات ساده آلکیل-فلز چیست؟

answers: text: فروسن
question: نمونه‌ای از ترکیبات متالوسن‌های حاوی لیگاندهای سیکلوپنتادی‌انیل چیست؟

answers: text: لیگاند کربونیل و سیانید
question: نیکل تتراکربونیل و پتاسیم فری‌سیانید دارای چه هستند؟

question: تعریف پیوند کووالانسی چیست؟

question: کاربرد نمک زایس چیست؟

context: موضوع حائز اهمیت در مورد این نوع ترکیبات که در آن‌ها اتم کربن دارای پیوندهایی بیش از چهار عدد است این مورد است که هرکدام از پیوندهای متصل به کربن کمتر از دو الکترون جفت شده قراردادی را در خود جای داده‌اند؛ بنابراین تعداد قراردادی الکترون در هر یک از این گونه‌ها، قاعده هشت‌تایی را نقض نمی‌کند. در نتیجه این ترکیبات اگرچه فوق کئوردیناسیونی به‌شمار می‌آیند اما همچنان فوق ظرفیتی محسوب نمی‌شوند. حتی برای گونه‌هایی که توسط آکیبا[lower-alpha 35] و همکاران او گزارش شده و در آن‌ها اتم کربن دارای پنج لیگاند و ده الکترون قراردادی است، نیز صادق است. محاسبات ساختاری الکترونی نشان می‌دهد که تعداد الکترون‌های حول کربن هنوز کمتر از هشت مورد هستند، موردی که برای ترکیبات دارای چهار الکترون و سه مرکز پیوندی (سه مرکزی-چهارالکترونی[lower-alpha 36]) رخ می‌دهد.
qas: answers: text: هشت
question: محاسبات ساختاری الکترونی نشان می‌دهد که تعداد الکترون‌های حول کربن هنوز کمتر از چند مورد است؟

answers: text: هرکدام از پیوندهای متصل به کربن کمتر از دو الکترون جفت شده قراردادی را در خود جای داده‌اند
question: موضوع حائز اهمیت در مورد ترکیباتی که در آن‌ها اتم کربن دارای پیوندهایی بیش از چهار عدد است، چیست؟

question: فوق کئوردیناسیونی به چه معناست؟

answers: text: ترکیبات که در آن‌ها اتم کربن دارای پیوندهایی بیش از چهار عدد است
question: کدام ترکیبات فوق کئوردیناسیونی به‌شمار می‌آیند؟