امپراتوری اشکانیان

context: شاهنشاهی اشکانی یا اشکانیان «۲۴۷ ق.م. ۲۲۴ م» که در ادبیات غربی با نام امپراتوری پارت‌ها شناخته می‌شود، نام دودمانی ایرانی و یکی از قدرت‌های سیاسی و فرهنگی ایرانی در ایران‌زمین بود که ۴۷۱ سال بر قسمت اعظم غرب آسیا  و آسیای میانه حکومت میکردند این شاهنشاهی در قرن سوم پیش از میلاد توسط اَرشَک رهبر قبایل ایرانی پَرنی، گروهی از داهان، پس از فتح پارت در شمال شرقی ایران تأسیس گردید. وی سپس با متحد کردن پارتیان و دیگر اقوام ایرانی علیه سلوکیان قیام کرد و با تثبیت اقتدار، بنیان سلسله‌ی خود را از تبار هخامنشیان برشمارد. مهرداد یکم (۱۷۱–۱۳۸ پ. م) با تصرف مناطق ماد و میان‌رودان، قلمرو اشکانی را تا حد زیادی گسترش داد و سرانجام شاهنشاهی اشکانی در دوران مهرداد دوم به اوج گستره خود رسید. پهناوری دولت اشکانی در دورهٔ اقتدارش از رود فرات تا هندوکش و از کوه‌های قفقاز تا خلیج فارس را شامل می‌شد. به‌دلیل قرار گرفتن جاده ابریشم در گسترهٔ حکومت اشکانی و قرار گرفتن در مسیر بازرگانی بین جمهوری روم (بعدها امپراتوری روم) و حوضه مدیترانه و امپراتوری هان در چین، این امپراتوری به مرکزی برای تجارت جهانی تبدیل شد.
qas: answers: text: امپراتوری پارت‌ها
question: شاهنشاهی اشکانی در ادبیات غربی با چه نامی شناخته می‌شود؟

answers: text: شاهنشاهی اشکانی یا اشکانیان
question: منظور از امپراتوری پارت‌ها کدام یک از شاهنشاهی‌های ایران است؟

answers: text: ۴۷۱
question: شاهنشاهی اشکانی یا اشکانیان چند سال حکومت کردند؟

answers: text: اَرشَک
question: شاهنشاهی اشکانی یا اشکانیان توسط چه کسی تاسیس شد؟

answers: text: پارت
question: شاهنشاهی اشکانی یا اشکانیان پس از فتح کجا تاسیس شد؟

answers: text: شمال شرقی
question: پارت در کدام قسمت ایران بود؟

answers: text: سلوکیان
question: اَرشَک با متحد کردن پارتیان و دیگر اقوام ایرانی علیه چه کسانی قیام کرد؟

answers: text: مهرداد دوم
question: در دوران کدام شاه، شاهنشاهی اشکانی به اوج گستره خود رسید؟

answers: text: ماد و میان‌رودان
question: مهرداد یکم چه مناطقی را تصرف کرد؟

answers: text: از رود فرات تا هندوکش و از کوه‌های قفقاز تا خلیج فارس
question: پهناوری دولت اشکانی در دورهٔ اقتدارش چه جاهایی را شامل می‌شود؟

answers: text: قرار گرفتن در مسیر بازرگانی بین جمهوری روم (بعدها امپراتوری روم) و حوضه مدیترانه و امپراتوری هان در چین
question: چرا امپراتوری اشکانی به مرکزی برای تجارت جهانی تبدیل شد؟

answers: text: قرار گرفتن جاده ابریشم در گسترهٔ حکومت اشکانی
question: چگونه امپراتوری اشکانی در مسیر بازرگانی بین جمهوری روم و حوضه مدیترانه و امپراتوری هان در چین قرار گرفت؟

context: منابعِ اشکانی، نوشته شده به پارتی و یونانی، در مقایسه با ساسانیان و حتی هخامنشیانی که به لحاظ زمانی پیش از آنان حکومت کردند، بسیار خرد و اندک میباشند. جدا از منابعی نظیر سکه‌ها، سفال نوشته‌ها، سنگ‌نبشته‌ها و اسناد به دست آمده، منبع دیگری که توسط اشکانیان نوشته شده باشد، در دست نیست؛ به همین دلیل باید تاریخ اشکانی را در نوشته‌های خارجی جست. تواریخ یونانی، رومی و چینی شامل اطلاعات ارزشمند اما ناکافی از این دوره هستند. هنر پارتی از دیگر زمینه‌هایی است که می‌توان برای درک بهتر دوران اشکانی و جامعه ایرانی در آن دوران از آن استفاده برد.
qas: answers: text: پارتی و یونانی
question: منابعِ اشکانی به چه زبان‌هایی نوشته شده‌اند؟

answers: text: سکه‌ها، سفال نوشته‌ها، سنگ‌نبشته‌ها و اسناد
question: چه منابعی از اشکانیان به دست آمده است؟

answers: text: یونانی، رومی و چینی
question: تواریخ کدام کشورها شامل اطلاعات ارزشمند اما ناکافی از اشکانیان است؟

context: پیش از آنکه ارشک دودمان اشکانی را بنیان‌گذاری کند، رئیس قبیله پرنی از قبایل آسیای میانه و یکی از چندین قبیله عشایر متحد داهه بود. پرنی‌ها در سرزمین داهه در شمال پارت زندگی میکردند و یکی از قبایل هم پیمان داهه بودند و برخلاف دیگر ساکنان پارت که به زبان‌های ایرانی غربی سخن می‌گفتند، به احتمال زیاد به زبان‌های ایرانی شرقی تکلم داشتند. پارت‌ها در ابتدا زیر سلطه هخامنشیان و سپس سلوکیان بودند. پس از فتح منطقه، پرنی‌ها زبان پارتی را به عنوان زبان رسمی دربار پذیرفتند و از آن در کنار آرامی، یونانی، اکدی، سغدی و دیگر زبان‌های مناطق تحت تصرف خود استفاده می‌کردند. شایان ذکر است که بسیاری از پادشاهان اشکانی ادعای خویشاوندی با هخامنشیان را داشتند. این مدعی در سکه‌ها و دیگر مستندات مکتوب که گویای رنج بردن پادشاهان هخامنشی و اشکانی از بیماری ارثی نوروفیبروماتوسیس است، قابل مشاهده می‌باشد.
qas: answers: text: رئیس قبیله پرنی
question: ارشک پیش از آنکه دودمان اشکانی را بنیان‌گذاری کند که بود؟

answers: text: قبایل آسیای میانه و یکی از چندین قبیله عشایر متحد داهه
question: پرنی از کدام قبایل بود؟

answers: text: شمال
question: سرزمین داهه در کدام قسمت پارت بود؟

answers: text: ایرانی غربی
question: ساکنان پارت به چه زبانی سخن می‌گفتند؟

answers: text: ایرانی شرقی
question: پرنی‌ها به چه زبانی تکلم داشتند؟

answers: text: هخامنشیان و سپس سلوکیان
question: پارت‌ها زیر سلطه کدام اقوام بودند؟

answers: text: زبان پارتی
question: پس از فتح پارت، پرنی‌ها چه زبانی را به عنوان زبان رسمی دربار پذیرفتند؟

answers: text: هخامنشیان
question: بسیاری از پادشاهان اشکانی ادعای خویشاوندی با کدام قوم را داشتند؟

answers: text: نوروفیبروماتوسیس
question: پادشاهان هخامنشی و اشکانی از چه بیماری ارثی رنج می‌بردند؟

context: این‌که چرا سال ۲۴۷ پ. م به‌عنوان اولین سال حکومت اشکانی که در مرکزیت قرار داشت اعلام شده، نامعلوم است. آدریان بیور بر این باورست که این سال همان سالیست که سلوکیان کنترل ساتراپ پارت را از دست داده و آنجا را آندروگوراس تصاحب کرده و در نهایت ارشک با قیام علیه او پارت را فتح می‌کند. از این رو، ارشک شروع سال‌های سلطنت خود را از پایان کامل حکمرانی سلوکیان بر پارت محاسبه کرده‌است. از سوی دیگر وستا سرخوش کورتیس بر این باورست که این سال صرفاً سالیست که ارشک به عنوان رئیس قبیله پرنی‌ها انتخاب می‌شود. هما کاتوزیان، ژن رالف گارتویت، این سال را سال فتح پارت و اخراج مقامات سلوکی می‌دانند. هرچند کورتیس و ماریا بروسیوس معتقدند که تا سال ۲۳۸ پ. م آندروگوراس مورد حمله و فتح ارشک قرار گرفت. آندره ورستاندیک چنین می‌نویسد: رسیدن آرشاک (ارشک) به مقام الوهیت مبدأ تاریخ نوینی شد که از نوروز، اول ماه نیسان سال ۲۴۷ پ. م آغاز می‌شود. آمین مارسلن مورخ رومی می‌گوید: ایرانیان ارشک را تا سطح ستارگان ارتقاء داده بودند.
qas: answers: text: آندروگوراس
question: به باور آدریان بیور سلوکیان کنترل ساتراپ پارت را از دست دادند و آنرا چه کسی تصاحب کرد؟

answers: text: آندروگوراس
question: به باورآدریان بیور ارشک با قیام علیه چه کسی پارت را فتح می‌کند؟

answers: text: پایان کامل حکمرانی سلوکیان بر پارت
question: به باورآدریان بیور ارشک شروع سال‌های سلطنت خود را از کی محاسبه کرد؟

context: جانشین بلافاصله ارشک نامعلوم است. آدریان بیور و کاتوزیان جانشین او را تیرداد یکم، برادر وی می‌دانند، کسی که بعدها فرزندش اردوان یکم در ۲۱۱ پ. م به سلطنت رسید، اما کورتیس و بروسیوس بر این باورند که اردوان یکم بدون واسطه به مسند قدرت رسید، با این تفاوت که کورتیس سال به سلطنت رسیدن وی را ۲۱۱ پ. م و بروسیوس ۲۱۷ پ. م می‌دانند. اگرچه بیور اصرار دارد که سال ۱۳۸ پ. م، یعنی آخرین سال سلطنت مهرداد یکم، دقیقاً اولین سال تأسیس و شروع دوران سلطنت اشکانی است. باوجود تمام این اختلافات، تنها بیور به تشریح دوران حکومت اشکانی که مورد قبول تاریخ‌نگاران است در دو بخش مجزا می‌نماید.
qas: answers: text: تیرداد یکم
question: برادر ارشک که بود؟

answers: text: تیرداد یکم
question: اردوان یکم فرزند که بود؟

answers: text: نامعلوم است
question: جانشین بلافاصله ارشک که بود؟

answers: text: تیرداد یکم
question: آدریان بیور و کاتوزیان جانشین ارشک را چه کسی می‌دانند؟

context: در بارهٔ زمانی که سلوکیان مشغول جنگ در غرب سرزمین‌های خود با بطلمیوس سوم فرمانروای مصر بودند، ارشک از این اوضاع سود جسته و پایه‌های سلطنت خود را در پارت و هیرکانی محکم کرد. همچنین این نزاع میان بطلیموس و سلوکیان که سومین نبرد از جنگ‌های سوری بود به دیودوتس در آسیای مرکزی نیز امکان قیام و تأسیس دولت یونانی بلخ را داد. پس از آن دیودوتس دوم، جانشین دیودوتس علیه دولت سلوکیان با ارشک متحد شد، با این وجود ارشک از ارتش سلوکوس دوم شکست خورد و از پارت رانده شد. ارشک مدتی را به قبیله آپاسیاک پناه برد و از آنجا حمله‌ای را برای پس‌گیری پارت تدارک دید و در نهایت آنجا را مجدداً تصاحب کرد. در آن زمان جانشین سلوکوس دوم، آنتیوخوس سوم که نیروهای خود را برای مقابله با شورش در ماد و مولون مستقر کرده بود، از انتقام بازماند.
qas: answers: text: مصر
question: بطلمیوس سوم فرمانروای کجا بود؟

answers: text: پایه‌های سلطنت خود را در پارت و هیرکانی محکم کرد
question: زمانی که سلوکیان مشغول جنگ با بطلمیوس سوم بودند، ارشک چه کرد؟

answers: text: سومین
question:  نزاع میان بطلیموس و سلوکیان چندمین جنگ سوری بود؟

answers: text: دیودوتس
question: نزاع میان بطلیموس و سلوکیان امکان قیام و تأسیس دولت یونانی بلخ را به چه کسی داد؟

answers: text: قیام و تأسیس دولت یونانی بلخ
question: نزاع میان بطلیموس و سلوکیان به دیودوتس در آسیای مرکزی چه امکانی را داد؟

answers: text: دیودوتس دوم
question: چه کسی با ارشک علیه سلوکیان متحد شد؟

answers: text: جانشین دیودوتس
question: دیودوتس دوم که بود؟

answers: text: سلوکیان
question: دیودوتس دوم علیه کدام دولت با ارشک متحد شد؟

answers: text: ارتش سلوکوس دوم
question: با وجود اتحاد با دیودوتس دوم، ارشک از چه ارتشی شکست خورد؟

answers: text: قبیله آپاسیاک پناه
question: ارشک پس از شکست از ارتش سلوکوس دوم به کجا پناه برد؟

answers: text: آنتیوخوس سوم
question: جانشین سلوکوس دوم که بود؟

answers: text: ماد و مولون
question:  آنتیوخوس سوم نیروهای خود را برای مقابله با شورش در چه مناطقی مستقر کرده بود؟

context: پس از مرگ دیودوتس دوم، روابط اشکانی و دولت یونانی باختر نیز رو به زوال گذاشت، بخصوص زمانی‌که مهرداد یکم به آنجا حمله کرد و دو استان را در زمان حکومت اوکراتید یکم از آنان ستاند. توجه مهرداد یکم به قلمرو سلوکیان و هرج و مرج در ماد به دلیل سرکوب شورشیان توسط تیمارخوس، اسباب حمله به ماد و تصرف هگمتانه را در ۱۴۸ یا ۱۴۷ پ. م فراهم کرد. این پیروزی فتح بابل و سلوکیه را در میان‌رودان به دنبال داشت، مهرداد یکم در ۱۴۱ پ. م در سلوکیه سکه‌ای ضرب کرد و در مراسمی رسمی با عنوان پادشاه تاج‌گذاری نمود. زمانی‌که مهرداد یکم در راه بازگشت به هیرکانی بود، سپاهش امپراتوری الیمائیس و پادشاهی میشان را تحت کنترل و شوش را تصرف کرد. در این زمان قلمرو حکومت اشکانی در شرق تا رود سند گسترش یافته بود.
qas: answers: text: اوکراتید یکم
question: در زمان حکومت چه کسی مهرداد یکم دو استان را از دولت یونانی باختر ستاند؟

answers: text: مهرداد یکم
question: چه کسی در زمان حکومت اوکراتید یکم به دولت یونانی باختر حمله کرد؟

answers: text: ۱۴۱
question: مهرداد یکم چند سال پیش از میلاد در مراسمی رسمی با عنوان پادشاه تاج‌گذاری نمود؟

answers: text: شوش
question: مهرداد یکم در راه بازگشت به هیرکانی کجا را تصرف کرد؟

context: در حالیکه شهر صددروازه به عنوان اولین پایتخت اشکانی انتخاب شد، مهرداد یکم در سلوکیه، هگمتانه، تیسفون و شهر تازه تأسیس خود مهردادکرت اقامتگاه‌های شاهی نیز بنا کرد، علاوه بر این مهردادکرت محلی بود که در آن مقبره‌ای برای پادشاهان اشکانی ساخته شده بود و از آن نگهداری می‌شد. از سوی دیگر هگمتانه به اقامتگاه تابستانی خانواده سلطنتی اشکانی بدل گشت. شهر تیسفون نیز تا پیش از به حکومت رسیدن گودرز یکم به عنوان پایتخت انتخاب نشد، اما به نقل از بروسیوس به عنوان محلی برای تاجگذاری‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفت و شهری نمادین از حکومت اشکانی بود.
qas: answers: text: شهر صددروازه
question: اولین پایتخت اشکانی کدام شهر بود؟

answers: text: سلوکیه، هگمتانه، تیسفون و شهر تازه تأسیس خود مهردادکرت
question: مهرداد یکم در چه مناطقی اقامتگاه‌های شاهی بنا کرد؟

answers: text: مهردادکرت
question: در کدام شهر مقبره‌ای برای پادشاهان اشکانی ساخته شده بود و از آن نگهداری می‌شد؟

answers: text: هگمتانه
question: کدام شهر به اقامتگاه تابستانی خانواده سلطنتی اشکانی بدل گشت؟

answers: text: تیسفون
question:  به نقل از بروسیوس کدام شهر نمادی از حکومت اشکانی بود که به عنوان محلی برای تاجگذاری‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفت؟

answers: text: گودرز یکم
question: با به حکومت رسیدن چه کسی تیسفون به عنوان پایتخت اشکانی انتخاب شد؟

context: برخی از سکاها علیه آنتیوخوس به سپاه اشکانی پیوستند. با این وجود بسیار دیر وارد نبرد شدند و فرهاد از پرداخت دستمزد آنان سرباز زد. در نتیجه سکاها علیه او شوریدند، فرهاد نیز سعی برسرکوب آنان با استفاده از سربازان سابق سلوکی نمود، اما آن‌ها فرهاد را تنها گذاشته و به جمع سکاها پیوستند. در نهایت فرهاد به سوی این نیروی متحد لشکرکشی کرد، اما در جنگ کشته شد. تاریخ‌نگار رومی، ژوستین نقل می‌کند، اردوان دوم جانشین فرهاد شد و نبردهای مختلفی با چادرنشینان در شرق داشت. اردوان در نهایت توسط تخارها (که به عنوان یوئه‌ژی شناخته می‌شدند) کشته شد. اگرچه بیور بر این باورست که ژوستین آن‌ها را با سکاها اشتباه گرفته‌است. بعدها مهرداد دوم مناطق تصرف شده توسط سکاها را در سیستان پس گرفت.
qas: answers: text: آنتیوخوس
question: سکاها علیه چه کسی به سپاه اشکانی پیوستند؟

answers: text: دیر وارد نبرد شدند
question: چرا فرهاد از پرداخت دستمزد سکاها سرباز زد؟

answers: text: اردوان دوم
question: جانشین فرهاد که بود؟

answers: text: مهرداد دوم
question: چه کسی مناطق تصرف شده توسط سکاها را در سیستان پس گرفت؟

answers: text: سکاها
question: مهرداد دوم مناطق تصرف شده در سیستان را از چه کسانی پس گرفت؟

context: پس از عقب‌نشینی سلوکی از میان‌رودان، دربار اشکانی به حاکم بابل، هیمروس، دستور حمله به پادشاهی میشان را داد که در آن زمان هیسپائوسینس در چاراکس سپاسینو بر آن حکم‌فرمایی می‌کرد. زمانی‌که این حمله شکست خورد، در ۱۲۷ پ. م هیسپائوسینس به بابل حمله کرد و سلوکیه را اشغال نمود. در ۱۲۲ پ. م مهرداد دوم، هیسپائوسینس را وادار به عقب‌نشینی از بابل کرد و از پادشاهی میشان حکومتی دست نشانده ساخت. پس از آنکه مهرداد دوم، کنترل دولت اشکانی را در غرب گسترش داد، دورا اروپوس را در ۱۱۳ پ. م اشغال کرد سپس با پادشاهی ارمنستان وارد جنگ شد. در ۹۷ پ. م، نیروهای ارمنی از سپاه اشکانی شکست خوردند، آرتاواز یکم سرنگون و فرزندش تیگرانس به گروگان گرفته شد.
qas: answers: text: هیسپائوسینس
question: در سال ۱۲۷ پیش از میلاد چه کسی به بابل حمله کرد و سلوکیه را اشغال نمود؟

answers: text: بابل
question:  هیمروس حاکم کجا بود؟

answers: text: چاراکس سپاسینو
question: هیسپائوسینس در کجا بر پادشاهی میشان حکم‌فرمایی می‌کرد؟

answers: text: ۱۲۲ پ. م
question: در چه سالی مهرداد دوم، هیسپائوسینس را وادار به عقب‌نشینی از بابل کرد؟

answers: text: مهرداد دوم
question: چه کسی در سال ۱۲۲ پ. م هیسپائوسینس را وادار به عقب‌نشینی از بابل کرد؟

answers: text: هیسپائوسینس
question: در ۱۲۲ پ. م مهرداد دوم چه کسی ار وادار به عقب‌نشینی از بابل کرد؟

answers: text: ۱۱۳ پ. م
question: مهرداد دوم در چه سالی دورا اروپوس را اشغال کرد؟

answers: text: دورا اروپوس
question: مهرداد دوم در سال ۱۱۳ پیش از میلاد کجا را اشغال کرد؟

answers: text: ۹۷ پ. م
question: در چه سالی نیروهای ارمنی از سپاه اشکانی شکست خوردند؟

answers: text: آرتاواز یکم
question: در ۹۷ پ. م نیروهای ارمنی از سپاه اشکانی شکست خوردند و چه کسی سرنگون شد؟

answers: text: تیگرانس
question: فرزند آرتاواز یکم که بود؟

context: به دستور مهرداد دوم، گودرز یکم حاکم بابل شد، درحالی که ارد یکم جداگانه بر پارت حکومت می‌کرد. این سیستم تقسیم شده پارت‌ها را تضعیف کرد، و به تیگران دوم ارمنستان این فرصت را داد تا قلمرو پارت را در غرب بین‌النهرین تصاحب کند، اگرچه این سرزمین‌ها در زمان سلطنت سیناتروک به قلمرو پارت بازگردانده شد (۷۱–۷۸ پیش از میلاد). پیرو سومین جنگ مهردادی، مهرداد ششم (پنتوس) (۶۳–۱۱۹ پیش از میلاد) که یکی از متحدان تیگران دوم ارمنی بود، از پارتیان در برابر رمی‌ها درخواست کمک می‌کند اما سیناتروک از کمک امتناع می‌ورزد. در ۶۳ پیش از میلاد زمانی که لوکولوس فرمانده ارتش روم به قصد پایتخت ارمنستان تیگراناکرت به راه افتاد، مهرداد ششم و تیگران دوم از فرهاد سوم درخواست کمک می‌کنند (۵۸–۷۱ پیش از میلاد)، اما فرهاد نیز از ارسال کمک سرباز می‌زند و پس از سقوط شهر تیگراناکرت بدست لوکولوس، مجدداً فرات مرز میان پارت و رم می‌شود.
qas: answers: text: گودرز یکم
question: به دستور مهرداد دوم چه کسی حاکم بابل شد؟

answers: text: ارد یکم جداگانه بر پارت حکومت می‌کرد
question: در چه حالی به دستور مهرداد دوم، گودرز یکم حاکم بابل شد؟

answers: text: سیناتروک
question: سرزمین‌هایی که توسط تیگران دوم ارمنستان از قلمرو پارت‌ها در غرب بین‌النهرین تصاحب شد، در زمان سلطنت چه کسی به قلمرو پارت بازگردانده شد؟

answers: text: سومین جنگ مهردادی
question: پیرو کدام جنگ مهرداد ششم از پارتیان در برابر رمی‌ها درخواست کمک می‌کند اما سیناتروک از کمک امتناع می‌ورزد؟

answers: text: فرهاد سوم
question:  در ۶۳ پیش از میلاد زمانی که لوکولوس به قصد پایتخت ارمنستان تیگراناکرت به راه افتاد، مهرداد ششم و تیگران دوم از چه کسی کمک خواستند؟

answers: text: لوکولوس
question: سقوط شهر تیگراناکرت که باعث شد مجدداً فرات مرز میان پارت و رم گردد بدست چه کسی انجام شد؟

answers: text: تیگراناکرت
question: سقوط کدام شهر بدست لوکولوس، مجدداً فرات را مرز میان پارت و رم کرد؟

answers: text: مهرداد ششم
question: منظور از پنتوس کیست؟

context: تیگران جوان، فرزند تیگران دوم که از بدست آوردن تاج و تخت پدر ناکام مانده‌است، به پیش فرهاد سوم فرار می‌کند و وی را متقاعد می‌کند تا به قصد آرتاشات پایتخت جدید ارمنستان لشکرکشی کند. زمانی که این لشکرکشی شکست می‌خورد، تیگران جوان بار دیگر فرار می‌کند و اینبار به پومپه پناه می‌برد و به وی قول می‌دهد تا راهنمای او در ارمنستان باشد، اما در حالی که تیگران به عنوان پادشاه به رم فرستاده می‌شود، در رم وی را به عنوان گروگان درمی‌آورند. فرهاد سوم از پومپه درخواست می‌کند تا او را به وی برگردانند، اما پومپی نمی‌پذیرد. برای تلافی فرهاد به سمت کردوئنه (جنوبی شرقی ترکیه) حمله می‌کند، در این رابطه دو روایت متفاوت از رومیان نقل شده‌است که لوسیوس افرانیوس، کنسول روم، اشکانیان را مجبور به عقب‌نشینی از طریق نظامی و روایت دیگر از طریق گفتگوی دیپلماتیک می‌کند.
qas: answers: text: به قصد آرتاشات پایتخت جدید ارمنستان لشکرکشی کند
question: تیگران جوان، فرزند تیگران دوم، فرهاد سوم را به چه چیزی متقاعد می‌کند؟

answers: text: گروگان
question: در حالی که تیگران به عنوان پادشاه به رم فرستاده می‌شود، در رم وی را به چه عنوانی در می‌آورند؟

answers: text: به سمت کردوئنه (جنوبی شرقی ترکیه) حمله می‌کند
question: فرهاد برای تلافی از پومپه که تیگران جوان را به او باز نگرداند چه کرد؟

answers: text: جنوبی شرقی ترکیه
question: کردوئنه کجاست؟

context: فرهاد سوم توسط فرزندانش ارد دوم و مهرداد سوم به قتل رسید. پس از آن، ارد دوم بر مهرداد سوم فائق آمد و او را مجبور به فرار از ماد به سوریه روم کرد. آولو گابینی فرمانروای سوریه روم در حمایت از مهرداد به فرات رفت، اما در میان راه برای کمک به بطلمیوس دوازدهم در سرکوب شورش مصر مجبور به بازگشت شد. مهرداد علی‌رغم از دست دادن نیروی کمک رومی، موفق به تسخیر بابل شد و تا قبل از ۵۴ پیش از میلاد ضرب سکه کرد. در همان سال سورنا یکی از فرماندهان ارد که از خاندان اصیلی بود سلوکیه را بازپس گرفته و مهرداد را اعدام کرد.
qas: answers: text: فرزندانش ارد دوم و مهرداد سوم
question: فرهاد سوم توسط چه کسانی به قتل رسید؟

answers: text: سوریه روم
question: مهرداد سوم از ماد به کجا فرار کرد؟

answers: text: فرمانروای سوریه روم
question: آولو گابینی که بود؟

answers: text: به فرات رفت
question: آولو گابینی در حمایت از مهرداد چه کرد؟

answers: text: کمک به بطلمیوس دوازدهم در سرکوب شورش مصر
question: چرا آولو گابینی در میان راه فرات مجبور به بازگشت شد؟

answers: text: بابل
question: مهرداد سوم علی‌رغم از دست دادن نیروی کمک رومی، موفق به تسخیر کدام شهر شد؟

answers: text: یکی از فرماندهان ارد
question: سورنا که بود؟

answers: text: اعدام
question: سورنا بعد از فتح سلوکیه با مهرداد چه کرد؟

answers: text: سلوکیه
question: سورنا بعد از بازپس گرفتن کدام شهر مهرداد را اعدام کرد؟

context: سورنا با سپاهی عمدتاً متشکل از سواره نظام برای مقابله با کراسوس به راه افتاد. سپاه سورنا را ۱۰۰۰ سوار زره‌پوش و ۹۰۰۰ سوار کماندار تشکیل می‌داد، در حالی که سپاه کراسوس ۴ برابر سپاه سورنا و متشکل از هفت لژیون شامل گول‌ها و پیاده‌نظام سبک بود. سپاه اشکانی با تکیه بر حدود ۱۰۰ شتر حامل تیر، منبع ثابتی از تیر برای سواران کماندار خود فراهم کرده بودند. سواران کماندار در جهت استفاده از تاکتیک پرتاب اشکانی بکار گرفته شدند، آن‌ها حالت عقب‌نشینی را تقلید می‌کردند و سپس به سمت دشمن بازمی‌گشتند و تیر پرتاب می‌کردند. این شیوه مبارزه با کمان سنگین و مبارزه در دشت مسطح سپاه کراسوس را نابود کرد. در نهایت در حدود ۲۰٫۰۰۰ رومی کشته و ۱۰٫۰۰۰ دستگیر و تقریباً ۱۰٫۰۰۰ سرباز دیگر به سمت غرب متواری شدند و خود کراسوس نیز به حومه ارمنستان فرار کرد. سورنا به عنوان فرمانده در راس سپاه خود، به کراسوس پیشنهاد مذاکره برای صلح داد که مورد قبول کراسوس نیز واقع شد. در این بین در حالی که یکی از افسران وی سعی بر مانع شدن از رفتن او برای مذاکره به ظن تله بودن آن را داشت، کراسوس کشته می‌شود.
qas: answers: text: ۱۰۰۰ سوار زره‌پوش و ۹۰۰۰ سوار کماندار
question: سپاه سورنا در مقابله با کراسوس، شامل چه نیروهایی بود؟

answers: text: ۴
question: سپاه کراسوس چند برابر سپاه سورنا بود؟

answers: text: ۱۰۰ شتر حامل تیر
question: سپاه اشکانی در جنگ بین سورنا و کراسوس، چگونه منبع ثابتی از تیر برای سواران کماندار خود فراهم کرده بود؟

answers: text: حالت عقب‌نشینی را تقلید می‌کردند و سپس به سمت دشمن بازمی‌گشتند و تیر پرتاب می‌کردند
question: تاکتیک پرتاب اشکانی چیست؟

answers: text: ارمنستان
question: بعد از پیروزی سورنا در جنگ، کراسوس به کجا فرار کرد؟

answers: text: یکی از افسران وی سعی بر مانع شدن از رفتن او برای مذاکره به ظن تله بودن آن را داشت
question: چرا کراسوس کشته شد؟

context: اگرچه امپراتوری اشکانی نیروی نظامی دائمی نداشت، در عین حال توان جذب سریع نیرو برای مقابله با بحران‌های محلی را دارا بود. از سوی دیگر اگرچه کم‌تعداد اما محافظینی دائمی متشکل از اشراف، رعیا و مزدوران برای شخص شاه وجود داشت. همچنین پادگان‌هایی دائمی در دژهای مرزی جهت نگهبانی وجود داشتند که در کتیبه‌های اشکانی به اهدا درجات نظامی به فرماندهان این دژها اشاره شده‌است. علاوه بر این نیروهای نظامی برای اهداف دیپلماتیک نیز استفاده می‌شدند، به‌طور مثال زمانی که فرستاده چین در قرن ۲ پ. م از امپراتوری اشکانی بازدید می‌کرد، شیجی مدعیست که ۲۰٬۰۰۰ اسب سوار برای نگهبانی از وی به شرق فرستاده شدند. هرچند احتمالاً در رابطه با تعداد این نیروها اغراق شده‌است.
qas: answers: text: جذب سریع نیرو
question: امپراتوری اشکانی نیروی نظامی دائمی نداشت، اما برای مقابله با بحران‌های محلی از چه توانایی برخوردار بود؟

answers: text: اشراف، رعیا و مزدوران
question: محافظین دائمی شخص شاه اشکانی را چه گروهایی تشکیل می‌دادند؟

answers: text: درجات نظامی
question: در کتیبه‌های اشکانی، چه چیزی به فرماندهان دژهای مرزی اهدا می‌شد؟

context: جنس سکه‌ها معمولاً از نقره بوده‌است. این سکه‌ها شامل درهم و تترادرهم بوده و پول رایج در سرتاسر امپراتوری اشکانی بوده‌است. پادشاهان اشکانی در شهرهای صددروازه، سلوکیه و هگمتانه سکه‌های سلطنتی را ضرب می‌کردند. به احتمال زیاد این کار در مهردادکرت نیز صورت می‌گرفته‌است. در تمام دوره اشکانی از پیدایش تا فروپاشی، وزن سکه‌ها به ندرت کمتر از ۳٫۵ گرم یا بیشتر از ۴٫۲ گرم می‌شده، همچنین وزن تترادرهم‌ها در حدود ۱۶ گرم بوده‌است. به نظر می‌رسد با فتح میان‌رودان توسط مهرداد اول، سکه‌ها منحصراً در سلوکیه ضرب می‌شده‌است.
qas: answers: text: نقره
question: در دوران اشکانی جنس سکه‌ها معمولا چه بود؟

answers: text: درهم و تترادرهم
question: پول رایج در سرتاسر امپراتوری اشکانی چه بوده ‌است؟

answers: text: صددروازه، سلوکیه و هگمتانه
question: پادشاهان اشکانی در کدام شهرها سکه‌های سلطنتی را ضرب می‌کردند؟

answers: text: سلوکیه
question:  با فتح میان‌رودان توسط مهرداد اول، سکه‌ها منحصراً در کدام شهر ضرب می‌شده ‌است؟

context: اگرچه فرهنگ یونانی در دوره هلنی نزد مردم خاور نزدیک مقبولیت قابل توجهی پیدا کرده بود، اما در دوره اشکانی شاهد احیای فرهنگ ایرانی در مذهب، هنر و حتی پوشاک هستیم. پادشاهان اشکانی با آگاهی از هر دو ریشه هلنی و ایرانی ممالک زیر سلطه خود، پس از آنکه خود را پادشاه خواندند، خود را فیلهلنیسم (یونانی دوست) معرفی کردند. واژه فیلهلنی تا دوره سلطنت اردوان سوم بر روی سکه‌ها ضرب می‌شد. حذف این واژه از روی سکه‌ها از نشانه‌های احیای فرهنگ ایرانی در دوره اشکانی است. بلاش یکم اولین پادشاه اشکانی بود که خط اشکانی و زبان پارتی را مورد استفاده قرار داد و به جای استفاده از الفبای یونانی، سکه‌هایی به خط اشکانی ضرب نمود. با این وجود از الفبای یونانی تا پایان دوره اشکانی بر روی سکه‌ها استفاده می‌شد.
qas: answers: text: یونانی دوست
question: منظور از فیلهلنیسم چیست؟

answers: text: اردوان سوم
question: واژه فیلهلنی تا دوره سلطنت چه کسی بر روی سکه‌ها ضرب می‌شد؟

answers: text: فیلهلنی
question: تا دوره سلطنت اردوان سوم بر روی سکه‌ها چه واژه‌ای ضرب می‌شد؟

answers: text: احیای فرهنگ ایرانی
question: حذف واژه فیلهلنی از روی سکه‌ها نشانه چیست؟

answers: text: بلاش یکم
question: اولین پادشاه اشکانی که سکه‌هایی به خط اشکانی ضرب نمود کیست؟

answers: text: یونانی
question: از کدام الفبا تا پایان دوره اشکانی بر روی سکه‌ها استفاده می‌شد؟

context: امپراتوری اشکانی از فرهنگ‌ها، مذاهب و باورهای گوناگونی، بخصوص به‌طور عمده از آیین‌های ایرانی و یونانی تشکیل می‌شد. گذشته از اقلیت یهودیان و تازه مسیحیان، بیشتر پارت‌ها چند خدا باور بودند. در اغلب موارد خدایان ایرانی و یونانی شبیه به هم یا مخلوطی از هم بودند. به‌طور مثال اهورا مزدا با زئوس، اهریمن با هادس، آفرودیت و هرا با آناهیتا، آپولو با میترا و شمش با هرمس شبیه به یکدیگرند. گذشته از خدایان و الهه‌های اصلی، هر شهر و گروه برای خود خدایی انتخاب می‌کرد. از سوی دیگر مانند حاکمان سلوکی، پادشاهان اشکانی نیز در آثار هنری خود را خدا نشان می‌دادند. احتمالاً این رسم شایع‌ترین رسم مشترک پادشاهان بوده‌است.
qas: answers: text: زئوس
question:  اهورا مزدا با کدام خدای یونانی شبیه یک‌ دیگرند؟

answers: text: در آثار هنری خود را خدا نشان می‌دادند
question: کدام رسم شایع‌ترین رسم مشترک پادشاهان بوده‌است؟

answers: text: چند خدا باور
question: بیشتر پارت‌ها اعتقادشان نسبت به خدا چگونه بود؟

context: یکی از هنرهای برجسته پارت‌ها، ظروف کنده کاری شده از عاج است که در نسا پیدا شده و نقوشی از حیوانات، الهه‌ها و موجودات تخیلی بر آن‌ها نقش بسته‌است. این ظروف مربوط به قرن دوم قبل از میلاد است. کنده کاری بر روی استخوان نیز از هنرهای دوره پارتیان است که در شهر الویا در ساحل دریای سیاه یافت شده‌است. مهرها و مسکوکاتی که تصویر پادشاهان بر آن‌ها نقش بسته‌است همچنین از جمله آثار هنری دوره اشکانی محسوب می‌گردد. یکی از خصوصیات هنر نقاشی و مجسمه‌سازی پارتیان موضوع نماسازی است که به عنوان میراث به ساسانیان انتقال پیدا کرده و سپس به هنر بیزانس نیز راه یافت.
qas: answers: text: عاج
question: یکی از هنرهای برجسته پارت‌ها ظروف کنده کاری شده، از چه جنسی است؟

answers: text: حیوانات، الهه‌ها و موجودات تخیلی
question: چه نقوشی بر ظروف کنده‌کاری شده از عاج که از زمان پارت‌ها در نسا پیدا شده نقش بسته ‌است؟

answers: text: شهر الویا در ساحل دریای سیاه
question: کنده‌کاری بر روی استخوان نیز از هنرهای دوره پارتیان است، که در کجا یافت شده است؟

answers: text: پادشاهان
question: مهرها و مسکوکات، از جمله آثار هنری دوره اشکانی محسوب می‌گردند، که تصویر چه چیزی بر آن‌ها نقش بسته‌است؟

answers: text: ساسانیان
question: یکی از خصوصیات هنر نقاشی و مجسمه‌سازی پارتیان موضوع نماسازی است که به عنوان میراث به چه کسانی انتقال پیدا کرد؟

context: ۲۰۰۰ سال پیش از اینکه کنت ولتا الکترودهای مشهور خود را به پای قورباغه متصل کند، باتری الکتریکی مورد استفادهٔ پارتیان بوده. این باتری‌ها به باتری‌های بغداد مشهورند. با روش “تعیین عمر کربنی (Radiocarbon dating)”دریافتند که قدمت این پیل‌ها به ۲۰۰ پ.م. می‌رسد. این پیل‌ها دارای بدنهٔ بیرونی از جنس ارتن ور بوده که حاوی میله‌ای آهنی است و به وسیلهٔ بخشی از بدنهٔ مسی (میلهٔ آهنی درون استوانهٔ مسی) ایزوله شده‌است. زمانی که درون محفظه با محلولی الکترولیت مانند آبلیمو پر شود، این وسیله جریان الکتریکی خفیفی تولید می‌کند. آزمایش‌های بعدی نشان داد که این وسیله ممکن است برای آبکاری جواهرات به کار می‌رفته
qas: answers: text: باتری‌های بغداد
question: باتری‌های الکتریکی مورد استفادهٔ پارتیان به چه اسمی مشهورند؟

answers: text: ۲۰۰ پ.م
question:  قدمت باتری‌های بغداد به چه سالی می‌رسد؟

answers: text: آبکاری جواهرات
question: باتری‌های بغداد ممکن است برای چه کاری استفاده می‌شدند؟

context: حکومت اشکانیان، به هیچ وجه حکومتی فردمحور نبود و به عکس، شاهان با وجود مجلس مهستان همیشه از تصمیم‌گیری‌های فردی و شتاب‌زده برحذر داشته می‌شدند. تاسیتوس نوشته‌است این مجلس از ۳۰۰ نفر از برگزیدگان روحانیون (مغان)، شاهزادگان و نیز اعضایی از خانواده‌های مهم پارتی همچون سورن، کارن و اسپهبد تشکیل می‌شد. این مجلس به دستور مهرداد اول - پادشاه اشکانی - در یکم مارس سال ۱۷۳ پیش از میلاد ایجاد شد و بزرگان نیز این تصمیم را مبنی بر ایجاد قانون اساسی و مجلس پذیرفتند. مورخان رومی که از این مجلس با نام سنا یاد کرده‌اند، در برخی ارزیابی‌ها، حدود اختیارات این مجلس را بسیار وسیع دانسته‌اند. انتخاب ولیعهد از میان شاهزادگان، اعلان جنگ و پیشنهاد صلح، بسیج نیرو، عزل شاه درصورت دیوانه شدن، بیماری ممتد، ارتکاب اشتباه (حتی بدون داشتن نیت بد) و دلایل دیگر و نیز تغییر میزان مالیات‌ها و دستور ضرب سکه با تصویر تازه، تعیین شاهان ارمنستان، تأیید تشریفاتی (ضمنی) شاهان پارسی‌تبار سرزمین پنتوس (منطقه ساحلی جنوب و جنوب شرقی دریای سیاه در آناتولی به پایتختی شهر سینوپ) و همچنین انتصاب فرمانده کل ارتش برای یک دوره معیّن یا مدیریت جنگ از جمله اختیارات مهستان بود.
qas: answers: text: مجلس مهستان
question: شاهان اشکانی با وجود چه چیزی همیشه از تصمیم‌گیری‌های فردی و شتاب‌زده برحذر داشته می‌شدند؟

answers: text: برگزیدگان روحانیون (مغان)، شاهزادگان و نیز اعضایی از خانواده‌های مهم پارتی
question: تاسیتوس نوشته است که مجلس مهستان را چه کسانی تشکیل می‌دادند؟

answers: text: سورن، کارن و اسپهبد
question: چند خانواده مهم پارتی نام ببرید؟

answers: text: مهرداد اول
question: مجلس مهستان به دستور چه کسی ایجاد شد؟

answers: text: ۱۷۳ پیش از میلاد
question: مجلس مهستان در چه سالی ایجاد شد؟

answers: text: سنا
question: مورخان رومی مجلس مهستان را به چه نامی یاد کردند؟

answers: text: بسیار وسیع
question: حدود اختیارات مجلس مهستان چقدر بود؟

answers: text: منطقه ساحلی جنوب و جنوب شرقی دریای سیاه در آناتولی به پایتختی شهر سینوپ
question: سرزمین پنتوس کجا بود؟

question: مهرداد یکم چندمین پادشاه ساسانی بود؟

question: ماد کجاست؟

question: پارت‌ها که بودند؟

question: سلوکیان که بودند؟

question: جاده ابریشم کجاست؟

question: زبان پارتی چگونه است؟

question: سفال نوشته چیست؟

question: سنگ نبشته چیست؟

question: کدام قبایل جزء عشایر متحد داهه بودند؟

question: تفات زبان ایرانی غربی و ایرانی شرقی چیست؟

question: آدریان بیور کیست؟

question: هیرکانی کجاست؟

question: جنگ‌های سوری چه بود؟

question: مهرداد کرت کجا بود؟

question: سکاها که بودند؟

question: پومپه که بود؟

question: کراسوس که بود؟

question: چرا امپراتوری اشکانی نیروی نظامی دائمی نداشت؟

question: چرا سیناتروک و فرهاد سوم کمک ارسال نکردند؟

question: فرهاد سوم چگونه به قتل رسید؟

question: دوره هلنی چیست؟

question: هنر بیزانس چیست؟