سومِر 

context: سومِر یا به‌طور دقیق‌تر شومِر، نخستین تمدّن شهری در منطقهٔ تاریخی جنوب میانرودان، جنوب عراق امروزی، بود که آن را اولین تمدن در جهان با مصر باستان می‌نامند. از اقوام باستانی ساکن در جنوب سرزمین کنونی عراق یعنی میانرودان (سرزمین میانِ دو رود دجله و فرات) و شمال خلیج فارس بودند. سومر یکی از باستانی‌ترین تمدن‌ها و تاریخی‌ترین مناطق جنوب میانرودان در دورهٔ مس‌سنگی و اوایل دورهٔ مفرغ بود. هر چند نخستین نمونه‌های خطی کشف‌شده در این ناحیه قدمتی بیش از ۲۵۰۰ سال پیش از میلاد را نشان نمی‌دهند اما تاریخ نگاران جدید بر این باورند که با توجه به نام شهرها، رودها، شغل‌ها و دیگر مدارک به دست آمده، این منطقه نخستین بار بین سال‌های ۵۵۰۰ تا ۴۰۰۰ پیش از میلاد توسط قومی غیرسامی که به زبان سومری سخن می‌گفتند مسکونی شده‌است. به‌طور نظری این مردم پیشاتاریخی را امروزه با نام‌هایی چون «پیشافراتی» یا «عبیدی» می‌شناسند و احتمال می‌دهند که آن‌ها از فرهنگ سامرا مربوط به میانرودان شمالی (آشور) آمده باشند. هر چند نامی از عبیدی‌ها در آثار به‌جامانده از سومریان یافت نشده اما پژوهشگران امروزی بر این باورند که این مردم نخستین نیروی تمدن‌ساز در این منطقه به‌شمار می‌روند که دست به خشک‌کردن مرداب‌ها برای کشاورزی و گسترش بازرگانی زدند و صنایعی چون بافندگی، چرم‌گری، فلزکاری، بنایی و کوزه‌گری را ایجاد کردند.
qas: answers: text: سومِر
question: نخستین تمدّن شهری در منطقهٔ تاریخی جنوب میانرودان، جنوب عراق امروزی چه بود؟

answers: text: شومِر
question: نام دقیق‌تر سومِر چیست؟

answers: text: میانرودان
question: نام قدیم عراق امروزی چه بود؟

answers: text: مصر باستان
question: سومِر را اولین تمدن در جهان با کدام کشور می‌نامند؟

answers: text: سومِر
question: کدام تمدن را اولین تمدن در جهان با مصر باستان می‌نامند؟

answers: text: جنوب سرزمین کنونی عراق یعنی میانرودان (سرزمین میانِ دو رود دجله و فرات) و شمال خلیج فارس
question: سومِر از اقوام باستانی ساکن در کجا بودند؟

answers: text: دجله و فرات
question: میانرودان سرزمین میان کدام رود‌ها است؟

answers: text: مس‌سنگی و اوایل دورهٔ مفرغ
question: سومر یکی از باستانی‌ترین تمدن‌ها و تاریخی‌ترین مناطق جنوب میانرودان در کدام دوره بود؟

answers: text: سومر
question: کدام تمدّن یکی از باستانی‌ترین تمدن‌ها و تاریخی‌ترین مناطق جنوب میانرودان در دورهٔ مس‌سنگی و اوایل دورهٔ مفرغ بود؟

answers: text: ۲۵۰۰
question: نخستین نمونه‌های خطی کشف‌شده در ناحیه میانرودان قدمتی بیش از چند سال پیش از میلاد را نشان نمی‌دهند؟

answers: text: غیرسامی
question: منطقه میانرودان نخستین بار بین سال‌های ۵۵۰۰ تا ۴۰۰۰ پیش از میلاد توسط چه قومی مسکونی شده‌است؟

answers: text: سومری
question: منطقه میانرودان نخستین بار توسط قومی غیرسامی مسکونی شده‌است به چه زبانی سخن می‌گفتند؟ 

answers: text: سومِر
question: نخستین تمدّن شهری در منطقهٔ تاریخی جنوب میانرودان، جنوب عراق امروزی چه بود؟

answers: text: «پیشافراتی» یا «عبیدی»
question: مردم پیشاتاریخی را امروزه با چه نام‌هایی می‌شناسند؟

answers: text: آشور
question: نام دیگر میانرودان شمالی چیست؟

answers: text: عبیدی‌ها
question: نخستین نیروی تمدن‌ساز از نظر پژوهشگران امروزی کدام بوده‌است؟

answers: text: دست به خشک‌کردن مرداب‌ها برای کشاورزی و گسترش بازرگانی زدند و صنایعی چون بافندگی، چرم‌گری، فلزکاری، بنایی و کوزه‌گری
question: عبیدی‌ها چه تمدن‌هایی را در میانرودان ایجاد کردند؟

answers: text: عبیدی‌ها
question: کدام تمدّن دست به خشک‌کردن مرداب‌ها برای کشاورزی و گسترش بازرگانی زدند و صنایعی چون بافندگی، چرم‌گری، فلزکاری، بنایی و کوزه‌گری را ایجاد کردند؟

question: واژه سومر برگرفته از کدام زبان است؟

question: تاریخ تمدن سومر مربوط به چه دوره‌ای است؟

question: یکی از بزرگترین شهرهای سومر چه نام دارد؟

question: فهرست شاهان سومر را نام ببرید؟

question: سفالگری چه نقشی در زندگی مردم سومر داشت؟

question: زبان مردم سومر چه بود؟

context: کشاورزیِ مبتنی بر آبیاری به همراه بازپرسازی سالانهٔ خاک و ذخیره‌سازی مازاد غذا در انبارهای غله باعث شد تا این مردم بر خلاف دیگر فرهنگ‌های نخستین که به زراعت گردشی می‌پرداختند، به حدی از پیشرفت دست یابند که پیش از آن متصور نبود. از سوی دیگر این حد از تراکم جمعیت به نیروی کار زیاد و تقسیم کار به هنرها و صنایع گوناگون نیاز داشت. در عین حال استفادهٔ بیش از حد از خاک باعث شوری خاک شد و بحران مالتوسی در طول زمان منجر به خالی شدن شهرها از سکنه گردید. این مسائل باعث شد تا این تمدن تحت‌الشعاع اکدی‌های میانرودان قرار گیرد.
qas: answers: text: کشاورزیِ مبتنی بر آبیاری به همراه بازپرسازی سالانهٔ خاک و ذخیره‌سازی مازاد غذا در انبارهای غله
question: چه چیزی باعث شد تا مردم سومر پیشرفت بیشتری بر خلاف دیگر فرهنگ‌های نخستین که به زراعت گردشی می‌پرداختند داشته باشند؟

answers: text: این حد از تراکم جمعیت به نیروی کار زیاد و تقسیم کار به هنرها و صنایع گوناگون نیاز داشت. در عین حال استفادهٔ بیش از حد از خاک باعث شوری خاک شد و بحران مالتوسی در طول زمان منجر به خالی شدن شهرها از سکنه گردید
question: چه مسائلی باعث شد تا تمدن سومر تحت‌الشعاع اکدی‌های میانرودان قرار گیرد؟

answers: text: مالتوسی در طول زمان منجر به خالی شدن شهرها از سکنه گردید
question: در تمدن سومر استفادهٔ بیش از حد از خاک باعث شوری خاک شد این کار منجر به چه بحرانی شد؟

question: خط مردم تمدن سومر چیست؟ 

context: دولت‌شهرهای سومری در دوران‌های پیشاتاریخی عبید و اوروک به قدرت رسیدند. تاریخ مکتوب سومر به ۲۷ سده پیش از میلاد بازمی‌گردد اما مدارک تاریخی تا دورهٔ سوم دودمانی در حدود سدهٔ ۲۳ پیش از میلاد مبهم باقی ماند تا این که سامانهٔ نگارشی مبتنی بر هجابندی ایجاد شد و اکنون باستان‌شناسان می‌توانند این مدارک و کتیبه‌ها را بخوانند. سومر کلاسیک با ظهور امپراتوری اکد در سدهٔ ۲۳ پیش از میلاد به پایان می‌رسد. بعد از دورهٔ گوتی‌ها، رنسانس سومری در سدهٔ ۲۱ پیش از میلاد روی داد که با هجوم اموری‌های سامی‌نژاد در سدهٔ ۲۰ پیش از میلاد به پایان رسید. دودمان اموری ساکن در دولت‌شهر ایسن تا سدهٔ ۱۷۰۰ پیش از میلاد باقی ماندند تا این که میانرودان تحت حکومت بابل متحد شد. در نهایت سومری‌ها در جمعیت اکدی (آشوری-بابلی) حل شدند.
qas: answers: text: عبید و اوروک
question: دولت‌شهرهای سومری در دوران‌های کدام پیشاتاریخی به قدرت رسیدند؟

answers: text: ۲۷
question: تاریخ مکتوب سومر به چند سده پیش از میلاد بازمی‌گردد؟

answers: text: سامانهٔ نگارشی مبتنی بر هجابندی ایجاد شد
question: مدارک تاریخی تمدن سومر که مبهم بود چگونه باستان‌شناسان می‌توانند این مدارک و کتیبه‌ها را بخوانند؟

answers: text: اکد
question: سومر کلاسیک با ظهور کدام امپراتوری در سدهٔ ۲۳ پیش از میلاد به پایان می‌رسد؟

answers: text: ۲۳
question: سومر کلاسیک با ظهور امپراتوری اکد در کدام سدهٔ پیش از میلاد به پایان می‌رسد؟

answers: text: گوتی‌ها،
question: رنسانس سومری در سدهٔ ۲۱ پیش از میلاد در کدام دوره روی داد؟ 

answers: text: ۱۷۰۰
question: دودمان اموری ساکن در دولت‌شهر ایسن تا کدام سده پیش از میلاد باقی ماندند؟

answers: text: آشوری-بابلی
question: جمعیت اکدی شامل کدام مردمان بود؟

answers: text: اکدی
question: مردم آشوری-بابلی کدام جمعیت را تشکیل دادند؟

question: در دوره اوروک شغل مردم در تمدن سومر چه بود؟

question: دوره اوروک در تمدن سومر چند سال طول کشید؟

question:  دوره امپراتوری اکد چند سال طول کشید؟

context: دورهٔ عبید را می‌توان با سبک متمایز سفال‌های منقش و باکیفیتی که در تمام میانرودان و خلیج فارس گسترش یافته بودند شناخت. در همین زمان نخستین اسکان در جنوب میانرودان در اریدو (به خط میخی: نون. کی) انجام گرفت. ساکنین اریدو کشاورزانی بودند که در حدود سال ۵۳۰۰ پ.م. به این منطقه آمدند و با خود فرهنگ حاجی محمد را آوردند که پیشگام در کشاورزی مبتنی بر آبیاری بود. به نظر می‌رسد این فرهنگ از فرهنگ سامرا در شمال میانرودان مشتق شده باشد اما هنوز مشخص نیست که این مردم همان سومریانی باشند که بعدها فرهنگ اوروک را به وجود آوردند. اریدو به عنوان شهر مذهبی مهم باقی ماند تا این که به تدریج تحت‌الشعاع اندازهٔ شهر اوروک قرار گرفت. ممکن است داستان اعطای می (هدایای تمدن) به اینانا، الههٔ اوروک و خدای عشق و جنگ توسط انکی، خدای خرد و در عین حال خدای اصلی اریدو، بازتابی از این تغییر هژمونی باشد.
qas: answers: text: سبک متمایز سفال‌های منقش و باکیفیتی که در تمام میانرودان و خلیج فارس گسترش یافته بودند
question: دورهٔ عبید در تمدن سومر را می‌توان با چه چیزی شناخت؟

answers: text: دورهٔ عبید
question: کدام دوره در تمدن سومر را می‌توان با سبک متمایز سفال‌های منقش و باکیفیتی که در تمام میانرودان و خلیج فارس گسترش یافته بودند شناخت؟

answers: text: عبید
question: در کدام دوره نخستین اسکان در جنوب میانرودان در اریدو (به خط میخی: نون. کی) انجام گرفت؟

answers: text: خط میخی: نون. کی
question: در دورهٔ عبید نخستین اسکان در جنوب میانرودان در اریدو به کدام خط بود؟

answers: text: کشاورزانی بودند که در حدود سال ۵۳۰۰ پ.م. به این منطقه آمدند
question: ساکنین اریدو چه کسانی بودند؟

answers: text: حاجی محمد
question: ساکنین اریدو حدود سال ۵۳۰۰ پ.م. به منطقه میانرودان آمدند با خود کدام فرهنگ را آوردند؟

answers: text: پیشگام در کشاورزی مبتنی بر آبیاری
question: ساکنین اریدو فرهنگ حاجی محمد را که به منطقه میانرودان آوردند مبتنی بر چه بود؟

answers: text: اریدو
question: کدام شهر به عنوان شهر مذهبی مهم باقی ماند تا این که به تدریج تحت‌الشعاع اندازهٔ شهر اوروک قرار گرفت؟

answers: text: اعطای می (هدایای تمدن) به اینانا، الههٔ اوروک و خدای عشق و جنگ توسط انکی، خدای خرد و در عین حال خدای اصلی اریدو
question: کدام داستان‌ها بازتابی از تغییر هژمونی شهر اوروک است؟


question: تغییر هژمونی به چه معنی است؟

question: دورهٔ عبید چه مدت طول کشید؟

question: فرهنگ سامرا شامل چه فرهنگ‌هایی است؟

context: در دورهٔ اوروک (حدوداً ۴۱۰۰ تا ۲۹۰۰ پ. م) حجم انبوه کالاهایی که از راه کانال‌ها و رودخانه‌های جنوب میانرودان حمل می‌شد به ایجاد شهرهای بزرگ و چندقشری که جمعیت‌های بیش از ۱۰ هزار نفر داشتند و حول یک معبد ساخته می‌شدند کمک کرد. در این شهرها حاکمیتِ متمرکز از نیروی کار متخصص سود می‌جست. تقریباً با اطمینان می‌توان گفت که سومریان در همین دوره دست به گرفتن برده از روستاهای اطراف زدند. استفاده از برده به عنوان کارگر را به وضوح می‌توان در متون نخستین سومری دید. مصنوعات و حتی سکونتگاه‌های مربوط به دورهٔ اوروک در گسترهٔ وسیعی پخش شده‌اند: از کوه‌های توروس در ترکیه تا دریای مدیترانه در غرب و تا مرکز ایران در شرق.
qas: answers: text: ۴۱۰۰ تا ۲۹۰۰ پ. م
question: دورهٔ اوروک حدوداً چند سال طول کشید؟

answers: text: شهرهای بزرگ و چندقشری که جمعیت‌های بیش از ۱۰ هزار نفر داشتند و حول یک معبد ساخته می‌شدند
question: در دورهٔ اوروک حجم انبوه کالاهایی که از راه کانال‌ها و رودخانه‌های جنوب میانرودان حمل می‌شد به ایجاد چه چیزی کمک کرد؟

answers: text: دورهٔ اوروک
question: سومریان در کدام دوره دست به گرفتن برده از روستاهای اطراف زدند؟

answers: text: از کوه‌های توروس در ترکیه تا دریای مدیترانه در غرب و تا مرکز ایران در شرق
question: مصنوعات و حتی سکونتگاه‌های مربوط به دورهٔ اوروک در کدام  گستره پخش شده‌اند؟

answers: text: کارگر
question: استفاده از برده را به چه عنوانی به وضوح می‌توان در متون نخستین سومری دید؟

answers: text: نیروی کار متخصص
question: در دورهٔ اوروک حاکمیتِ متمرکز شهرهای بزرگ و چندقشری که جمعیت‌های بیش از ۱۰ هزار نفر داشتند و حول یک معبد ساخته می‌شدند از چه سود می‌جست؟

question:  زبان سومری متعلق به کدام مردمان بود؟

question: فروپاشی تمدن سومری چه زمانی بود؟

context: نخستین شاه دودمانی در فهرست شاهان سومر که نامش از منابع دیگر افسانه‌ای به دست آمده اِتَنَ، شاه سیزدهم دودمان نخست کیش می‌باشد. نخستین شاهی که وجودش از راه مدارک باستانی مورد گواهی قرار گرفته اینمیباراگیسی فرمانروای کیش (حدوداً سده ۲۶ پ. م) بوده که نامش در حماسهٔ گیلگمش نیز آمده‌است. از این رو برخی باستان‌شناسان این احتمال که گیلگمش نیز یکی از شاهان تاریخی اوروک بوده‌است را دور از حقیقت نمی‌دانند. حماسهٔ گیلگمش حاکی از بروز خشونت‌های روزافزون در این دوره است. شهرها بزرگتر و دارای حصار می‌شوند و روستاهای جنوب میانرودان محو می‌گردند. (ساخت دیوارهای شهر اوروک به گیلگمش نسبت داده شده‌است)
qas: answers: text: اِتَنَ
question: نخستین شاه دودمانی در فهرست شاهان سومر که نامش از منابع دیگر افسانه‌ای به دست آمده‌است کیست؟

answers: text: کیش
question: اِتَنَ شاه سیزدهم کدام دودمان می‌باشد؟

answers: text: اینمیباراگیسی فرمانروای کیش
question: نخستین شاه سومر که وجودش از راه مدارک باستانی مورد گواهی قرار گرفته چه نام دارد؟

answers: text: کیش
question: شاه سومری اینمیباراگیسی فرمانروای کجا بود؟

answers: text: حدوداً سده ۲۶ پ. م
question: شاه سومر اینمیباراگیسی فرمانروای کیش در کدام سده بود؟

answers: text: گیلگمش
question: شاه سومر اینمیباراگیسی فرمانروای کیش نامش در کدام حماسه آمده‌است؟ 

answers: text: اینمیباراگیسی
question: نام کدام شاه سومر در حماسهٔ گیلگمش آمده‌است؟

answers: text: اوروک
question: باستان‌شناسان این احتمال که گیلگمش نیز یکی از شاهان تاریخی کدام دوره بوده‌است را دور از حقیقت نمی‌دانند؟

answers: text: گیلگمش
question: کدام حماسه حاکی از بروز خشونت‌های روزافزون در سده ۲۶ پ. م است؟

answers: text: گیلگمش
question: ساخت دیوارهای شهر اوروک به چه کسی نسبت داده شده‌است؟

answers: text: اوروک
question: ساخت دیوارهای کدام شهر به گیلگمش نسبت داده شده‌است؟

answers: text: سیزدهم
question: اِتَنَ چندمین شاه دودمان نخست کیش می‌باشد؟

question: موسیقی چه نقشی در فرهنگ مردم سومر داشت؟

question: حماسهٔ گیلگمش چه بود؟

question: اینمیباراگیسی در چه سالی به دنیا آمد؟

question: اِتَنَ در کجا به دنیا آمد؟

context: هر چند نام دودمان لاگاش از فهرست شاهان سومر حذف شده اما وجود آن‌ها از راه مطالعهٔ آثار تاریخی متعدد و یافته‌های باستانی بی‌شمار به اثبات رسیده‌است. با این که عمر حکمرانی شاه مشهور لاگاش به نام ایانتوم کوتاه بود اما حکومت وی جزو نخستین امپراتوری‌های جهان به‌شمار می‌رود. این امپراتوری تقریباً توانست تمام دولت‌شهرهای سومر از قبیل کیش، اوروک، اور و لارسا را به خاک خود پیوست کند و اوما را که رقیب اصلی لاگاش بود باج‌گزار خود سازد. همچنین قلمرو این امپراتوری بخش‌هایی از ایلام در طول خلیج فارس را هم شامل می‌شد. به نظر می‌رسد سیاست او مبتنی بر ایجاد وحشت بوده‌است. از ایانتوم لوحی به نام سنگ یادبود کرکس‌ها به‌دست آمده که روایتگر رفتار وحشیانهٔ او با دشمنانش می‌باشد. امپراتوری او پس از مرگش به تندی فرو پاشید.
qas: answers: text: لاگاش
question: نام کدام دودمان از فهرست شاهان سومر حذف شده اما وجود آن‌ها از راه مطالعهٔ آثار تاریخی متعدد و یافته‌های باستانی بی‌شمار به اثبات رسیده‌است؟

answers: text: ایانتوم
question: حکومت کدام پادشاه سومر جزو نخستین امپراتوری‌های جهان به‌شمار می‌رود؟

answers: text: ایانتوم
question: نام شاه سومر مشهور لاگاش چه بود؟ 

answers: text: تمام دولت‌شهرهای سومر از قبیل کیش، اوروک، اور و لارسا را به خاک خود پیوست کند و اوما را که رقیب اصلی لاگاش بود باج‌گزار خود سازد
question: امپراتوری ایانتوم کدام شهرهای سومر را توانست به خاک خود پیوست کند؟ 

answers: text: اوما را که رقیب اصلی لاگاش بود
question: ایانتوم پادشاه سومر چه کسی را توانست باج‌گزار خود سازد؟

answers: text: ایجاد وحشت
question: سیاست ایانتوم  مبتنی بر چیست؟

answers: text: لوحی به نام سنگ یادبود کرکس‌ها
question: از ایانتوم پادشاه سومر چه چیزی به‌دست آمده که روایتگر رفتار وحشیانهٔ او با دشمنانش می‌باشد؟

answers: text: رفتار وحشیانهٔ او با دشمنانش
question: از ایانتوم شاه سومر لوحی به نام سنگ یادبود کرکس‌ها به‌دست آمده که روایتگر چیست؟

answers: text: ایانتوم
question: امپراتوری کدام پادشاه سومری پس از مرگش به تندی فرو پاشید؟

question: ایانتوم در چه تاریخی متولد شد؟

question: ایانتوم در چه سالی مرد؟

question: علت مرگ ایانتوم چه بود؟

context: بعدها دودمان سوم اور تحت فرمان اورنامو و شولگی توانست تا شمال میانرودان را در اختیار بگیرد. این دودمان آخرین قدرت‌نمایی سومریان بود که با عنوان رنسانس سومریان شناخته می‌شود. اما در همین زمان هم این منطقه بیشتر سامی بود تا سومری زیرا شاهان سامی‌زبان اکدی زیادی در آن به قدرت رسیده بودند و سامی‌های مارتو (اموری) زیادی به این منطقه آمده بودند که بعدها شهرهای رقیب نیرومندی نظیر ایسن، لارسا و بابل را ساختند. بابل در نهایت توانست تحت نام امپراتوری بابل تمام مناطق جنوبی میانرودان را تحت سیطرهٔ خود درآورد؛ آشوریان همین موفقیت را در شمال میانرودان به دست آوردند. زبان سومری توانست تا زمانی که استفاده از خط میخی ادامه داشت به صورت یک زبان کشیشی در مدارس بابل و آشور به حیات خود ادامه دهد؛ چیزی شبیه به وضعیت زبان لاتین در قرون وسطای اروپا.
qas: answers: text: اورنامو و شولگی
question: دودمان سوم اور تحت فرمان چه کسی توانست تا شمال میانرودان را در اختیار بگیرد؟

answers: text: سوم اور
question:  کدام دودمان سومر تحت فرمان اورنامو و شولگی توانست تا شمال میانرودان را در اختیار بگیرد؟

answers: text: سوم اور
question: کدام دودمان آخرین قدرت‌نمایی سومریان بود؟

answers: text: رنسانس سومریان
question: آخرین قدرت‌نمایی سومریان بود با چه عنوانی شناخته می‌شود؟

answers: text: سوم اور
question: رنسانس سومریان در زمان کدام دودمان سومری بود؟

answers: text: زیرا شاهان سامی‌زبان اکدی زیادی در آن به قدرت رسیده بودند و سامی‌های مارتو (اموری) زیادی به این منطقه آمده بودند که بعدها شهرهای رقیب نیرومندی نظیر ایسن، لارسا و بابل را ساختند
question: چرا در دوران رنسانس سومریان در منطقه میانرودان بیشتر سامی بود تا سومری؟

answers: text: امپراتوری بابل
question: بابل در نهایت با چه نامی توانست تمام مناطق جنوبی میانرودان را تحت سیطرهٔ خود درآورد؟

answers: text: شمال
question: آشوریان کدام منطقه میانرودان را توانستند تحت سیطرهٔ خود درآورد؟

answers: text: آشوریان
question: کدام قوم توانستند شمال میانرودان تحت سیطرهٔ خود درآورد؟

answers: text: استفاده از خط میخی ادامه داشت
question: زبان سومری تا چه زمانی توانست به حیات خود ادامه دهد؟

answers: text: یک زبان کشیشی
question: زبان سومری توانست تا زمانی که استفاده از خط میخی ادامه داشت به چه صورتی به حیات خود ادامه دهد؟

answers: text: بابل و آشور
question: زبان سومری توانست تا زمانی که استفاده از خط میخی ادامه داشت به صورت یک زبان کشیشی در مدارس کجا به حیات خود ادامه دهد؟

answers: text: لاتین در قرون وسطای اروپا
question: زبان سومری شبیه وضعیت کدام زبان به حیات خود ادامه داد؟

question: پژوهشگران ادبیات سومری را به چند گفتار تقسیم کرده‌اند؟

question: تقسیم‌بندی ادبیات سومریان را نام ببرید؟

question:  از میان اساطیر پرشمار سومری، چند اسطوره به داستان‌های عهد عتیق شباهت دارند؟

question: از میان اساطیر پرشمار سومری، کدام اسطوره به داستان‌های عهد عتیق شباهت دارند؟

question: آشوریان که بودند؟

context: در این دوره جمعیت جنوب شروع به مهاجرت به شمال میانرودان می‌کند. از دیدگاه بوم‌شناختی، حاصلخیزی زمین‌های سومریان در این دوره به دلیل شوری، کم‌تر و کم‌تر می‌شود. شوری خاک در این نواحی همیشه باعث زحمت بوده‌است. زهکشی ناقص برای آبیاری خاک در آب و هوایی که به شدت مستعد تبخیر است باعث رشد نمک حل‌شده در خاک گردید و در نهایت منجر به کاهش شدید محصولات کشاورزی شد. در طول دوران اکدی و سلسله سوم اور کاشت گندم به تدریج جای خود را به کاشت جو که تا حدودی مقاومت بیشتری به نمک دارد داد. اما به نظر می‌رسد این تغییر کاشت کافی نبوده زیرا از حدود سال ۲۱۰۰ تا ۱۷۰۰ پیش از میلاد جمعیت این منطقه تقریباً به میزان سه پنجم کاهش یافته‌است. این وضعیت باعث شد که توازن قدرت در منطقه به هم بریزد و نواحی سومری‌زبان تضعیف شوند و در عوض اکدی‌زبان‌ها وضعیت بهتری پیدا کنند.
qas: answers: text: زهکشی ناقص برای آبیاری خاک در آب و هوایی که به شدت مستعد تبخیر است باعث رشد نمک حل‌شده در خاک گردید
question:  چه چیزی در زمین‌های سومریان منجر به کاهش شدید محصولات کشاورزی شد؟

answers: text: رشد نمک حل‌شده در خاک گردید و در نهایت منجر به کاهش شدید محصولات کشاورزی شد
question: زهکشی ناقص برای آبیاری خاک در آب و هوایی که به شدت مستعد تبخیر است باعث چه چیزی در سرزمین سومریان شد؟

answers: text: اکدی و سلسله سوم اور
question: در طول دوران کدام پادشاهی کاشت گندم به تدریج جای خود را به کاشت جو که تا حدودی مقاومت بیشتری به نمک دارد داد؟

answers: text: جو
question: در طول دوران اکدی و سلسله سوم اور کاشت گندم به تدریج جای خود را به کاشت چه چیزی داد؟

answers: text: زیرا از حدود سال ۲۱۰۰ تا ۱۷۰۰ پیش از میلاد جمعیت این منطقه تقریباً به میزان سه پنجم کاهش یافته‌است
question:  چرا تغییر کاشت جو به جای گندم کافی نبود؟

answers: text: توازن قدرت در منطقه به هم بریزد و نواحی سومری‌زبان تضعیف شوند و در عوض اکدی‌زبان‌ها وضعیت بهتری پیدا کنند
question: کاشت جو به جای گندم در سرزمین سومریان کاهش جمعیت در منطقه را در پی داشت این امر باعث چه چیزی شد؟

question: کشاورزی در کدام قسمت از سرزمین‌های سومریان موفقیت بیشتری داشت؟

question: جمعیت سرزمین سومریان در دوره رنسانس چقدر بود؟

context: برخی از باستان‌شناسان احتمال می‌دهند سومری‌زبان‌ها کشاورزانی بوده باشند که پس از تکامل آبیاری به جنوب آمده‌اند (توجه کنید که پژوهشگران هیچ اجماعی در مورد خاستگاه اصلی سومریان ندارند). سفالگری دورهٔ عبید در جنوب میانرودان توسط سفال‌های چوگامامی به سفالگری فرهنگ سامرا (حدوداً ۴۹۰۰–۵۷۰۰ پ.م. کربن ۱۴) در شمال که برای اولین بار توانست ابتدایی‌ترین شکل آبیاری کنار رود دجله و انشعابات آن را تجربه کند مرتبط می‌شود. این ارتباط را می‌توان به روشنی در تل اوایلی نزدیک لارسا که در دههٔ ۱۹۸۰ توسط فرانسوی‌ها مورد کاوش قرار گرفت مشاهده کرد. در پی کاوش‌ها در هشت لایه سفال‌های دورهٔ پیش از عبید به دست آمد که شبیه به سفال‌های فرهنگ سامرا بودند. بر اساس این دیدگاه، دلیل مهاجرت مردمان کشاورز به سمت جنوب دستیابی به نوعی ساختار اجتماعی معبدمحور برای بسیج نیروی کار و فناوری به منظور کنترل آب بود که به آن‌ها توانایی می‌داد در شرایط سخت زنده بمانند و پیشرفت کنند.
qas: answers: text: جنوب
question: باستان‌شناسان احتمال می‌دهند سومری‌زبان‌ها کشاورزانی بوده باشند که پس از تکامل آبیاری به کجا آمده‌اند؟

answers: text: توسط سفال‌های چوگامامی به سفالگری فرهنگ سامرا (حدوداً ۴۹۰۰–۵۷۰۰ پ.م. کربن ۱۴) در شمال که برای اولین بار توانست ابتدایی‌ترین شکل آبیاری کنار رود دجله و انشعابات آن را تجربه کند
question: سفالگری دورهٔ عبید در جنوب و شمال میانرودان چگونه به هم مرتبط می‌شود؟

answers: text: تل اوایلی نزدیک لارسا که در دههٔ ۱۹۸۰ توسط فرانسوی‌ها مورد کاوش قرار گرفت
question: ارتباط سفالگری دورهٔ عبید در شمال و جنوب میانرودان در تمدن سومری در کجا قابل مشاهده‌است؟

answers: text: نوعی ساختار اجتماعی معبدمحور برای بسیج نیروی کار و فناوری به منظور کنترل آب بود که به آن‌ها توانایی می‌داد در شرایط سخت زنده بمانند و پیشرفت کنند
question: در تمدن سومری در منطقه میانرودان دلیل مهاجرت مردمان کشاورز به سمت جنوب دستیابی به چه چیزی بود؟

question: سفالگری چه نقشی در زندگی سومریان داشت؟

context: هر چند زنان تحت حمایت قانون متأخر سومر بودند و می‌توانستند به نسبت دیگر تمدن‌های معاصر از وضعیت بهتری برخوردار شوند اما به‌طور کلی فرهنگ سومر مردسالار بود. قانون اورنامو کهن‌ترین نمونهٔ قانون‌نویسی سومری است که تا به حال کشف شده و به عصر رنسانس سومری تعلق دارد. این قانون گوشه‌ای از ساختار اجتماعی سومر را نشان می‌دهد. طبق این قانون، لوگال («مرد بزرگ» یا شاه) بالاتر از همه قرار داشت و تمام اعضای جامعه به دو طبقهٔ ساده تقسیم می‌شدند: «لو» یا فرد آزاد و برده (مرد: آراد، زن: جِم). پسر لو تا پیش از ازدواج دومونیتا خوانده می‌شد. زن (مونوس) را تا هنگامی که دختر بود «دومومی» می‌خواندند و پس از زناشویی (دام) می‌نامیدند. اگر زن بیشتر از شوهر زنده می‌ماند او را بیوه یا «ناماسو» می‌خواندند و وی حق داشت بار دیگر ازدواج کند.
qas: answers: text: مردسالار
question: با توجه به حمایت قانون سومر از زنان به‌طور کلی فرهنگ سومر چه بود؟

answers: text: قانون اورنامو
question: کهن‌ترین نمونهٔ قانون‌نویسی سومری که تا به حال کشف شده چیست؟

answers: text: عصر رنسانس
question: قانون اورنامو به کدام دوره سومری تعلق دارد؟

answers: text: کهن‌ترین نمونهٔ قانون‌نویسی سومری
question: قانون اورنامو چیست؟

answers: text: گوشه‌ای از ساختار اجتماعی
question: قانون اورنامو چه چیز سومری را نشان می‌دهد؟

answers: text: («مرد بزرگ» یا شاه
question: طبق قانون اورنامو لوگال به چی معنی‌است؟

answers: text: بالاتر از همه
question: طبق قانون اورنامو لوگال در کجا قرار دارد؟

answers: text: دو
question: طبق قانون اورنامو تمام اعضای جامعه به چند طبقهٔ ساده تقسیم می‌شدند؟

answers: text: فرد آزاد و برده
question: در قانون اورنامو نام دیگر «لو» چیست؟

answers: text: دومونیتا
question: در قانون اورنامو پسر لو تا پیش از ازدواج چه خوانده می‌شد؟

answers: text: پسر لو تا پیش از ازدواج
question: دومونیتا در قانون اورنامو به چه کسی می‌گفتند؟

answers: text: مونوس
question: نام دیگر زن در قانون اورنامو چیست؟

answers: text: دومومی
question: در قانون اورنامو  زن را تا هنگامی که دختر بود چه می‌خواندند؟ 

answers: text: زن
question: در قانون اورنامو چه کسی را تا هنگامی که دختر بود «دومومی» می‌خواندند؟

answers: text: مونوس
question: در قانون اورنامو چه کسی را تا هنگامی که دختر بود «دومومی» می‌خواندند؟

answers: text: دام
question: در قانون اورنامو زن را پس از زناشویی چه می‌نامیدند؟

answers: text: بیوه یا «ناماسو»
question: در قانون اورنامو اگر زن بیشتر از شوهر زنده می‌ماند چه نامیده می‌شد؟

answers: text: اگر زن بیشتر از شوهر زنده می‌ماند
question: در قانون اورنامو ناماسو به چه کسی می‌گفتند؟

answers: text: بیوه
question: در قانون اورنامو نام دیگر ناماسو چیست؟

answers: text: حق داشت بار دیگر ازدواج کند
question: در قانون اورنامو حکم زن بیوه چیست؟

question: تصورات دینی سومریان بر چه پایه‌ای است؟

question: زبان اکدی بر خلاف سومری متعلق به کدام شاخه است؟

question: پیچیده‌ترین متون سومری مربوط به کدام متون است؟

question: در چه تاریخی نوعی همزیستی فرهنگی میان سومری‌ها و اکدی‌ها به وجود آمد؟

question: همزیستی فرهنگی میان سومری‌ها و اکدی‌ها باعث چه چیزی در مردم منطقه شد؟

question: کهن‌ترین زبان مکتوب موجود کدام زبان است؟

question: مهم‌ترین یافته‌های باستان‌شناسی در سومر چیست؟

answers: text: آراد
question: در قانون اورنامو مرد به چه معنی است؟

answers: text: جِم
question: در قانون اورنامو زن به چه معنی است؟

context: مهم‌ترین یافته‌های باستان‌شناسی در سومر تعداد زیادی لوح به خط میخی است. هر چند سامانهٔ نگارشیِ سومریان کهن‌ترین نمونهٔ موجود روی زمین نیست اما خط ابداعی آن‌ها باعث موفقیت بزرگی در توسعهٔ توانایی‌های بشر شد. این سامانهٔ نگارشی نه تنها در ایجاد و ثبت اسناد تاریخی نقش بزرگی بر عهده داشت بلکه باعث شد آثار ادبی به شکل اشعار حماسی و داستان‌ها و همچنین آثار دیگری نظیر نیایش‌ها و قوانین ثبت و ضبط گردند. هر چند در ابتدا برای نگارش از تصویرنگاشت‌ها استفاده می‌شد اما بعدها از نمادهای متنوع برای نشان دادن هجاها استفاده کردند. سومریان از نی‌های سه‌گوش برای نوشتن روی سفال‌های نمدار استفاده می‌کردند. تاکنون صدها هزار قطعه متن به زبان سومری به دست آمده که شامل نامه‌های شخصی یا بازرگانی، رسید معاملات، فهرست واژگان، متن قوانین، سرودهای مذهبی، نیایش‌ها، داستان‌ها، وقایع روزانه و حتی کتابخانه‌هایی مملو از لوح‌های رسی بوده‌است. نمونه‌های زیادی از متون و کتیبه‌های تاریخی که روی مجسمه‌ها یا آجر نوشته شده‌اند نیز کشف شده. متون زیادی در چند نسخه به دست آمده‌اند که دلیلی جز بازنویسی توسط رونویسان تحت آموزش ندارد. زبان سومری حتی پس از آمدن اقوام سامی‌زبان، مدت زیادی زبان دین و قانون در خاورمیانه به‌شمار می‌رفت.
qas: answers: text: تعداد زیادی لوح به خط میخی
question: مهم‌ترین یافته‌های باستان‌شناسی در سومر چیست؟

answers: text: میخی
question: مهم‌ترین یافته‌های باستان‌شناسی در سومر تعداد زیادی لوح به چه خطی است؟ 

answers: text: نه تنها در ایجاد و ثبت اسناد تاریخی نقش بزرگی بر عهده داشت بلکه باعث شد آثار ادبی به شکل اشعار حماسی و داستان‌ها و همچنین آثار دیگری نظیر نیایش‌ها و قوانین ثبت و ضبط گردند
question: سامانهٔ نگارشیِ سومریان باعث چه چیزی شد؟

answers: text: تصویرنگاشت‌ها
question: سامانهٔ نگارشیِ سومریان در ابتدا برای نگارش از چه چیزی استفاده می‌شد؟

answers: text: هجاها
question: سومریان برای نگارش از نمادهای متنوع برای نشان دادن چه چیزی استفاده می‌کردند؟

answers: text: نمادهای متنوع
question: سومریان در نگارش برای نشان دادن هجاها از چه چیزی استفاده کردند؟

answers: text: نی‌های سه‌گوش
question: سومریان از چه چیزی برای نوشتن روی سفال‌های نمدار استفاده می‌کردند؟

answers: text: سفال‌های نمدار
question: سومریان از نی‌های سه‌گوش برای نوشتن روی چه چیزی استفاده می‌کردند؟

answers: text: نامه‌های شخصی یا بازرگانی، رسید معاملات، فهرست واژگان، متن قوانین، سرودهای مذهبی، نیایش‌ها، داستان‌ها، وقایع روزانه و حتی کتابخانه‌هایی مملو از لوح‌های رسی
question: تاکنون صدها هزار قطعه متن به زبان سومری به دست آمده که شامل چه چیزهایی است؟

answers: text: زبان سومری حتی پس از آمدن اقوام سامی‌زبان
question: کدام زبان مدت زیادی زبان دین و قانون در خاورمیانه به‌شمار می‌رفت؟

answers: text: دین و قانون در خاورمیانه
question: زبان سومری حتی پس از آمدن اقوام سامی‌زبان به عنوان چه زبانی به شمار می‌رفت؟

answers: text: سامی‌زبان
question: زبان سومری حتی پس از آمدن کدام اقوام مدت زیادی زبان دین و قانون در خاورمیانه به‌شمار می‌رفت؟

question:  در چه سالی تعداد زیادی لوح به خط میخی از سومریان کشف شد؟

question: لوح‌های کشف شده سومریان در کجا نگهداری می‌شود؟

question: خط ابداعی سومریان چه موفقیتی برای سومریان داشت؟

question: سومریان چگونه توانستند خط را ابداع کنند؟

context: دانشنامه بریتانیکا می‌نویسد: «زبان سومری، زبانی منفرد و کهن‌ترین زبان مکتوب موجود است. این زبان برای نخستین بار در حدود ۳۱۰۰ پ.م. در جنوب میانرودان گواهی گردیده و در طول هزاره سوم پ.م. رشد و توسعه یافته‌است. در حدود ۲۰۰۰ پ.م. سومری به عنوان زبانی محاوره‌ای، با زبان سامی اکدی (آشوری- بابلی) جایگزین شد اما کاربرد کتبی آن کمابیش تا پایان حیات زبان اکدی، در حوالی آغاز عصر مسیحیت، ادامه داشت. زبان سومری هرگز بسیار فراتر از مرزهای اصلی خود در جنوب میان‌رودان نرفت؛ شمار اندک گویندگان بومی این زبان، تناسبی با اهمیت عظیم و تأثیرات آن بر توسعه تمدن میان‌رودان و تمدن‌های دیگر، در همهٔ مراحل نداشت».
qas: answers: text: زبانی منفرد و کهن‌ترین زبان مکتوب موجود
question: دانشنامه بریتانیکا در مورد زبان سومری چه می‌نویسد؟

answers: text: برای نخستین بار در حدود ۳۱۰۰ پ.م. در جنوب میانرودان گواهی گردیده و در طول هزاره سوم پ.م.
question: زبان سومری به عنوان کهن‌ترین زبان مکتوب چگونه رشد و توسعه یافته‌است؟

answers: text: سامی اکدی (آشوری- بابلی)
question: سومری به عنوان زبانی محاوره‌ای با کدام زبان جایگزین شد؟

question: زبان سومری بیشتر در کجاها استفاده می‌شد؟