شهر بلخ

context: شهر بَلخ (باختری: Βάχλο‎، Bakhlo) یا شهر باختر یا باکترا (یونانی باستان: Βάκτρα، Báktra؛ لاتین: Bactra)، که بنام زری‌اسپه (Zariaspa) نیز آمده‌است، از شهرهای مهم ایرانشهر که امروزه در فاصله ۲۰ کیلومتری از مزار شریف مرکز ولایت بلخ در کشور افغانستان واقع است. این شهر از زمان تاریخ نخستین، مرکز باستانی بودیسم، اسلام و زرتشت و یکی از شهرهای مهم استان خراسان در گذشته بوده‌است.
qas: answers: text: شهر بَلخ
question: کدام شهر در فاصله ۲۰ کیلومتری از مزار شریف مرکز ولایت بلخ در کشور افغانستان واقع است؟

answers: text: ۲۰ کیلومتری
question: شهر بَلخ در فاصله‌ی چند کیلومتری از مزار شریف مرکز ولایت بلخ در کشور افغانستان واقع است؟

answers: text: افغانستان
question: شهر بَلخ در کدام کشور واقع شده‌است؟

question: جمعیت شهر بلخ در حال حاضر چقدر است؟

context: شهر بلخ بخاطر دو راهب بزرگ بودایی افغانستان - تروپوسا و بهالیکا در کشورهای بودایی مشهور است. دو استوپا بر فراز مقبره آنها وجود دارد. طبق یک افسانه، بوداییسم توسط بالیکا، شاگرد بودا در بلخ معرفی شد و این شهر نام خود را از او گرفته‌است. وی یک بازرگان منطقه بود و از بوده گایا آمده بود. در ادبیات، بلخ به عنوان Balhika , Valhika یا Bahlika نام برده شده‌است. اولین ویهارا در بلخ پس از بازگشت بالیکا بعد از راهب شدن برای وی ساخته شد. هنگامی که شوان‌زانگ در سال ۶۳۰ از بلخ بازدید کرد، آنجا یک مرکز شکوفای هینایانا بودیسم بود. طبق خاطرات شوان‌زانگ، در زمان بازدید وی در قرن هفتم میلادی، حدود صد صومعه بودایی در این شهر یا مجاورت آن وجود داشته‌است. ۳۰۰۰ راهب و تعداد زیادی استوپا و سایر بناهای مذهبی وجود داشتند.
qas: answers: text: ۶۳۰
question: در چه سالی شوان‌زانگ از بلخ بازدید کرد؟

answers: text: قرن هفتم میلادی،
question: شوان‌زانگ در چه قرنی از بلخ بازدید کرد؟

answers: text: حدود صد
question: هنگامی که شوان‌زانگ از بلخ بازدید کرد چند صومعه بودایی در این شهر یا مجاورت آن وجود داشته‌است؟

question: شوان‌زانگ در چه سنی از بلخ بازدید کرد؟

context: همان‌طور که مورخ عرب المقریزی ثبت کرده‌است، یک جامعه یهودی باستان در بلخ وجود داشته‌است، این جامعه با انتقال یهودیان به بلخ توسط پادشاه آشور سناخریب تأسیس شده‌است. جغرافیدانان عرب به وجود باب‌الیهود (دروازه یهودیان) و الیهودیه (شهر یهودی) در بلخ گواهی کرده‌اند. روایات اسلامی بیان می‌کنند که پیامبر ارمیا به بلخ گریخت و حزقیال در آنجا دفن شد. این اجتماع یهودی در قرن یازدهم مورد توجه قرار گرفت زیرا یهودیان این شهر مجبور شدند باغی را برای سلطان محمود غزنی تگهداری کنند که برای آن مالیات ۵۰۰ درهم پرداخت کردند. طبق تاریخ شفاهی یهودیان، تیمور یک چهارم شهر را به یهودیان بلخ با یک دروازه برای بستن آن داد.
qas: answers: text: ارمیا
question: طبق روایات اسلامی کدام پیامبر به بلخ گریخت؟

answers: text: تیمور
question: طبق تاریخ شفاهی یهودیان، چه کسی یک چهارم شهر بلخ را به یهودیان بلخ با یک دروازه برای بستن آن داد؟


answers: text: یک چهارم
question: طبق تاریخ شفاهی یهودیان، تیمور چه کسری از شهر بلخ را به یهودیان بلخ با یک دروازه برای بستن آن داد؟


question: تیمور که بود؟

context: در سال ۱۱۸ ه‍.ق اسدبن عبدالله قسری پایتخت خراسان را از مرو به بلخ انتقال داد و شهر رونق یافت. در سال ۲۵۶ ه‍.ق این شهر بتصرف یعقوب لیث صفاری درآمد. در سال ۲۸۷ ه‍.ق عمرو لیث صفاری نزدیک بلخ مغلوب اسماعیل سامانی شد و به قتل رسید و بلخ تحت حکومت سامانی درآمد. در سال ۴۵۱ ه‍.ق سلجوقیان تصرفش کردند و در سال ۵۵۰ ه‍.ق بدست ترکان غز افتاد. در سال ۶۱۷ ه‍.ق) با وجود اینکه بلخ تسلیم چنگیز مغول شد، مغولان همه مردم شهر از زن و مرد و کودک را از شهر بیرون آورده و همه را کشتند به‌طوری که تا مدت‌ها حیوانات وحشی از گوشت آن‌ها تغذیه می‌کردند و سپس شهر را آتش زده و کاملاً تخریب نمودند. در دورهٔ تیموریان (۷۷۱ – ۹۱۱ ه‍.ق) تا اندازه‌ای شکوه گذشته را بازیافت ولی پس از بنای مزارشریف در بیست کیلومتری آن، بلخ رو به انحطاط گذاشت. خرابه‌های بلخ قدیم اکنون ناحیهٔ وسیعی را اشغال کرده‌است.
qas: answers: text: ۱۱۸ ه‍.ق
question: در چه سالی اسدبن عبدالله قسری پایتخت خراسان را از مرو به بلخ انتقال داد و شهر رونق یافت؟

answers: text: اسدبن عبدالله قسری
question: در سال ۱۱۸ ه‍.ق، چه کسی پایتخت خراسان را از مرو به بلخ انتقال داد و شهر رونق یافت؟

answers: text: ۲۵۶ ه‍.ق
question: در چه سالی شهر بلخ بتصرف یعقوب لیث صفاری درآمد؟

answers: text: یعقوب لیث صفاری
question: در سال 256 هجری قمری شهر بلخ به تصرف چه کسی درآمد؟

answers: text: ۲۸۷ ه‍.ق
question: در چه سالی عمرو لیث صفاری نزدیک بلخ مغلوب اسماعیل سامانی شد و به قتل رسید؟

answers: text: اسماعیل سامانی
question: در سال ۲۸۷ ه‍.ق عمرو لیث صفاری نزدیک بلخ مغلوب چه کسی شد؟

answers: text: ۴۵۱ ه‍.ق
question: در چه سالی سلجوقیان شهر بلخ را تصرفش کردند؟

answers: text: ۵۵۰ ه‍.ق
question: در چه سالی شهر بلخ بدست ترکان غز افتاد؟

answers: text: ۶۱۷ ه‍.ق
question: در چه سالی بلخ تسلیم چنگیز مغول شد؟

question: مغول‌ها در چه سالی به ایران حمله کردند؟

question: عمرو لیث صفاری در کجا به دنیا آمد؟

question: جمعیت خراسان چقدر است؟

context: جهانگردان اروپایی و فارسی‌زبان ، بلخ را انبار مهمی برای کالاهای عبوری در آسیای میانه در نخستین سال‌های سدهٔ ۱۹ م به‌شمار آورده‌اند. این شهر، در مرز میان بیابان‌های بی‌درخت و زمین‌های سرسبز، در شمال هندوکش و جنوب آمودریا، زمانی بسیار آبادان بود و آب شهر از طریق شبکه‌ای مرکب از ۱۸ جوی پخش می‌شد که درّه‌های شهر را به هم پیوند می‌داد. بلخ در برخوردگاه جاده‌های کاروانی واقع بود که از جنوب به هند، از غرب به ایران، و از شرق به چین کشیده می‌شد. کاروان‌های بی‌شماری از طریق این شهر، که به عنوان بازاری در آسیای برای خرید و فروش اسب شهرت داشت، رفت‌وآمد می‌کردند.
qas: answers: text: بلخ
question: جهانگردان اروپایی و فارسی‌زبان، چه شهری را انبار مهمی برای کالاهای عبوری در آسیای میانه در نخستین سال‌های سدهٔ ۱۹م به‌شمار آورده‌اند؟

answers: text: جهانگردان اروپایی و فارسی‌زبان
question: چه کسانی بلخ را انبار مهمی برای کالاهای عبوری در آسیای میانه در نخستین سال‌های سدهٔ ۱۹م به‌شمار آورده‌اند؟

answers: text: هند
question: بلخ از جنوب به کجا کشیده می‌شد؟

answers: text: ایران
question: بلخ از غرب به کجا کشیده می‌شد؟

answers: text: چین
question: بلخ از شرق به کجا کشیده می‌شد؟

question: جمعیت هند چقدر است؟


context: بناهای اولیه بودایی دوام نسبتاَ بیشتری به بناهای اسلامی داشته‌اند مثل تخت رستم. طول آن ۴۶ متر عرض ۲۷ متر و ارتفاع ۱۵ متر است. چهار طاق مدور در داخل غرق شده و چهار خروجی از بیرون به داخل طراحی شده‌است. پایه ساختمان از آجرهای خشک شده در برابر آفتاب با ۶۰ سانتی‌متر مربع مساحت و ۱۰۰ تا ۱۳۹ میلی‌متر ضخامت ساخته شده‌است. تخت رستم در نقشه به صورت گول شکل و دارای اضلاع ناهموار است. ظاهراً از گل پیس (یعنی گلی مخلوط با کاه و گودال) ساخته شده‌است. ممکن است در این ویرانه‌ها ناوا ویهارا را که توسط دیپلومات چینی ژانگ چیان توصیف شده‌است، بشناسیم. بقایای بسیاری از برج‌های دیگر نیز در سایت وجود دارد.
qas: answers: text: ۴۶ متر
question: طول تخت رستم چقدر است؟

answers: text: ۲۷ متر
question: عرض تخت رستم چقدر است؟

answers: text: ۱۵ متر
question: ارتفاع تخت رستم چقدر است؟

question: تخت رستم در کدام کشور قرار دارد؟