بهرام بیضایی

context: بهرام بیضایی (زادهٔ ۵ دیِ ۱۳۱۷) نویسنده و کارگردانِ ایرانیِ فیلم و نمایش است. از کارهای دیگرش می‌شود تدوینِ فیلم، تهیهٔ فیلم، مقاله‌نویسی، ترجمهٔ چند نمایشنامه، نگارشِ یکی دو داستان و چند شعر و انبوهی پژوهشِ تاریخی و استادی در دانشگاه را برشمرد. بیضایی از فیلم‌سازانِ صاحب سبک و معتبر و از نویسندگان و اندیشمندانِ برجستهٔ نمایش و ادبیاتِ نوینِ فارسی به‌شمار می‌رود. بعضی از نمایشنامه‌هایش به زبان‌های دیگری ترجمه و در آسیا و اروپا و آمریکای شمالی چاپ و اجرا شده است. ده فیلم بلند و چهار فیلم کوتاه و کمابیش هفتاد کتاب و نمایش‌هایی بَر صحنه‌های شهرهای مختلف ایران و گاه غیر از ایران از سالِ ۱۳۴۱ به بعد کارنامهٔ هنریِ بیضایی را تشکیل می‌دهد. بسیاری از اهلِ نظر نمایشنامه و فیلمِ مرگ یزدگرد را شاهکارِ او دانسته‌اند.
qas: answers: text: ۵ دیِ ۱۳۱۷
question: بهرام بیضایی در چه تاریخی متولد شد؟

answers: text: نویسنده و کارگردانِ ایرانیِ فیلم و نمایش
question: بهرام بیضایی چه حرفه‌ای داشت؟

answers: text: تدوینِ فیلم، تهیهٔ فیلم، مقاله‌نویسی، ترجمهٔ چند نمایشنامه، نگارشِ یکی دو داستان و چند شعر و انبوهی پژوهشِ تاریخی و استادی در دانشگاه
question: بهرام بیضایی چه فعالیت‌هایی را در کارنامه خود دارد؟

answers: text: بعضی از نمایشنامه‌هایش
question: کدام آثار بهرام بیضایی به زبان‌های دیگری ترجمه و در آسیا و اروپا و آمریکای شمالی چاپ و اجرا شده است؟

answers: text: نمایشنامه و فیلمِ مرگ یزدگرد
question: اهل نظر کدام اثر بهرام بیضایی را شاهکار او دانسته‌اند؟

answers: text: ده فیلم بلند و چهار فیلم کوتاه و کمابیش هفتاد کتاب و نمایش‌هایی بَر صحنه‌های شهرهای مختلف ایران و گاه غیر از ایران از سالِ ۱۳۴۱ به بعد کارنامهٔ هنریِ بیضایی را تشکیل می‌دهد
question: چه آثاری کارنامه هنری بیضایی را تشکیل می‌دهد؟

question: نام چهار فیلم کوتاه بیضایی را بنویسید؟

question: بیضایی در کدام شهر ایران چشم به جهان گشود؟

context: که ذکایی نیز همچون دیگر بازماندگان با آغازِ صدورِ سِجِل همچون نامِ خانوادگی برگزید. ذکاییِ تذکره‌نویس و شاعر، که به پیروی از برادر، یعنی ادیب بیضایی، به بهائیت گرویده بود، در ۱۳۰۶ از آران یا کاشان به تهران کوچید و به خدمت دولتی در ادارهٔ ثبت اسناد درآمد. چندی بعد با شاگردِ خود، نیّره موافق، ازدواج کرد. بهرام دوّمین فرزندِ این زوج بود. ذکایی از نیمهٔ سال ۱۳۲۶، به دعوتِ ملک‌الشّعرای بهار، در جلسه‌های هفتگی انجمن ادبی فرهنگستان ایران شرکت می‌جُست. وی از ۱۳۳۰ انجمن ادبی طهران را بنیان نهاد، که دوشنبه‌ها در خانه‌اش جلسه داشت. «نقاش»ِ بهرام بیضایی در نخستین جزوهٔ همین انجمن در زمستانِ ۱۳۳۷ منتشر شد: احتمالاً نخستین چاپ‌کرده‌اش. در هنگامِ تولّدِ بهرام پنج سالی می‌شد که ادیب درگذشته بود، ولی عموهای دیگرش که شاعرپیشه بودند در قید حیات بودند. مادرش آورده که هنگامی که او متولّد شد عموهایش از آران به تهران رفته بودند. یکی از عموها چون نوزاد را در گهواره دیده گفته «بهرامْ پسر که زادهٔ شیر استی» و عموی دیگر ادامه داده که «پیداست ز عارضش جهانگیر استی»!
qas: answers: text: بهائیت
question: ذکایی به چه دینی گرویده بود؟

answers: text: ۱۳۰۶
question: ذکایی در چه سالی به تهران آمد؟

answers: text: آران یا کاشان
question: در سال ۱۳۰۶ ذکایی از کجا به تهران آمد؟

answers: text: به خدمت دولتی در ادارهٔ ثبت اسناد درآمد
question: ذکایی پس از آمدن به تهران به چه کاری مشغول شد؟

answers: text: نیّره موافق
question: نام همسر ذکایی چه بود؟

answers: text: دوّمین
question: بهرام چندمین فرزند ذکایی و نیره موافق بود؟

answers: text: ملک‌الشّعرای بهار
question: ذکایی از سال ۱۳۲۶ به دعوت چه کسی در جلسه‌های هفتگی انجمن ادبی فرهنگستان ایران شرکت می‌جست؟

answers: text: ذکایی
question: انجمن ادبی طهران را چه کسی بنیان نهاد؟

answers: text: ۱۳۳۰
question: انجمن ادبی طهران در چه سالی بنیانگذاری شد؟

question: ذکایی در چه سالی از دنیا رفت؟

question: در چه تاریخی صدور سجل آغاز شد؟

context: پیشینهٔ شاعری و سخنوری در خانوادهٔ بیضایی همچنین آمیخته به پیشینهٔ نمایش، چراکه از زمانِ ابن روح مردانِ این خانواده تعزیه‌گردان بودند. وَطَنِ پیشینیانِ خانوادهٔ بیضایی آرانِ کاشان است. میان پنج برادر و یک خواهر، ذکایی کوچک‌ترین و ادیب بیضایی بزرگ‌ترین فرزندان میرزا محمّدرضا، متخلّص به ابن روح (۱۲۸۸–۱۲۳۷)، و طیّبةالنسا خانم (از خانوادهٔ علمای آران؛ درگذشته به سالِ ۱۳۱۳) هستند؛ و ابن روح فرزندِ کوچک‌ترِ ملّا محمّد فقیه آرانی متخلّص به روح‌الأمین (زادهٔ حوالی ۱۱۸۸). شجرهٔ مختصرِ تبارِ این خانوادهٔ شاعرپیشه و تعزیه‌گردان – که از بیشترشان آثارِ منظوم و گاه منثور برجاست – از این قرار است:
qas: answers: text: آرانِ کاشان
question: پیشینیانِ خانوادهٔ بیضایی در چه شهری زندگی می‌کردند؟

context: بهرام بیضایی در تهران از زادگاهِ پدرانش به دور بود و نیز از درس‌های قدیمه و تعزیه و سخنوری که در این خانواده ارثی به‌شمار می‌آمد. حوالیِ پایانِ جنگِ دوّمِ بین‌الملل نامش را در مدرسه نوشتند و با آموزشِ نوین پرورش یافت. او در مدرسه شاگردِ زرنگی نبود؛ ولی گروهی از نویسندگان و هنرمندان و ادیبانِ آینده مانند داریوش آشوری و عبدالمجید ارفعی و نادر ابراهیمی و نوذر پرنگ و بهرام بیضایی با یکدیگر هم‌درس بودند. بیضایی نیز نویسندگی را از همین دوران آغاز کرد و نوشته‌های ماندگاری مانند آرش را، با الهام از زبانِ شعرِ مهدی اخوان ثالث، در واکنش به «آرش کمانگیر» سیاوش کسرایی پدیدآورد. با این که آموزش ادبی و مذهبی به شیوهٔ قدیم ندید، ولی همواره در خانه شعر می‌شنید. سپس‌تر گفته «سخن ارث پدری من است.» در دورانِ مدرسه با اسماعیل نوری علا و داریوش آشوری و در اوانِ جوانی با م. آزاد و اکبر رادی و جلال آل احمد و محمّدعلی سپانلو و مهرداد صمدی دمخور بود. در دبیرستان‌های ابومسلم و دارالفنون درس خواند و در سال‌های آخر دو نمایشنامه با زبان تاریخی نوشت.
qas: answers: text: حوالیِ پایانِ جنگِ دوّمِ بین‌الملل
question:  بهرام بیضایی چه زمانی به مدرسه رفت؟

answers: text: با آموزشِ نوین
question: بهرام بیضایی در مدرسه چگونه پرورش یافت؟

answers: text: گروهی از نویسندگان و هنرمندان و ادیبانِ آینده مانند داریوش آشوری و عبدالمجید ارفعی و نادر ابراهیمی و نوذر پرنگ
question: چه کسانی با بهرام بیضایی هم درس بودند؟

answers: text: آرش
question: کدام نوشته‌های بهرام بیضایی با الهام از زبان شعر مهدی اخوان ثالث است؟

answers: text: سیاوش کسرایی
question: «آرش کمانگیر» اثر کیست؟

answers: text: م. آزاد و اکبر رادی و جلال آل احمد و محمّدعلی سپانلو و مهرداد صمدی
question: بهرام بیضایی در جوانی خود با چه کسانی معاشرت داشت؟

answers: text: ابومسلم و دارالفنون
question: بهرام بیضایی در چه دبیرستان‌هایی درس خواند؟

question: مدیر مدرسه دارالفنون در زمان تحصیل بهرام بیضایی چه کسی بود؟

question: مدرسه دارالفنون در چه تاریخی تأسیس شد؟

context: بیضایی در سالِ ۱۳۳۸، پس از یک سال ماندن پشتِ کنکورِ دانشگاه و شاهنامه خواندن و با معافی از خدمت سربازی عمومی در قرعه‌کشی، دانشجوی ادبیات فارسی دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران شد و سرِ درسِ استادانی از جمله محمّد معین و پرویز ناتل خانلری هم نشست و از طرفی هم به استخدامِ ادارهٔ کلّ ثبت اسناد و املاک دماوند درآمد. ولی نه درسش به جایی رسید و نه کارمندیش: با استادانِ دانشگاه (صادق کیا و لطفعلی صورتگر) نساخت و درس را ناتمام رها کرد و در دماوند بود که در روستای گیلیارد یک تعزیه دید و فکرش متوجّهِ شیوهٔ ایرانیِ نمایش شد و پژوهش‌هایش را آغاز کرد. همین اواخرِ دههٔ ۱۳۳۰ بود که با داریوش آشوری و جلال آل احمد و هوشنگ کاووسی و همایون کاتوزیان و سیروس طاهباز در جلسه‌های هنری هفتگی در خانهٔ خلیل ملکی شرکت می‌کرد. سالِ ۱۳۴۱ پژوهش‌هایش در نمایش ایرانی را به کمکِ فرّخ غفّاری در مجلّه موسیقی منتشر کرد. همین سال به ادارهٔ هنرهای دراماتیک، که بعدها اداره برنامه‌های تئاتر (زیرِ نظرِ وزارت فرهنگ و هنر) نامیدندش، دعوت و منتقل شد.
qas: answers: text: دانشجوی ادبیات فارسی دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران
question: بیضایی در سال ۱۳۳۸ دانشجوی کدام دانشگاه شد؟

answers: text: ادارهٔ کلّ ثبت اسناد و املاک دماوند
question: بیضایی در کدام اداره استخدام شد؟

answers: text: محمّد معین و پرویز ناتل خانلری
question: بیضایی سر درس کدام استادان نشست؟

answers: text: داریوش آشوری و جلال آل احمد و هوشنگ کاووسی و همایون کاتوزیان و سیروس طاهباز
question: بیضایی به همراه چه کسانی در جلسه‌های هنری هفتگی در خانهٔ خلیل ملکی شرکت می‌کرد؟

answers: text: ۱۳۴۱
question: در چه سالی پژوهش‌های بیضایی در مجله موسیقی منتشر شد؟

answers: text: در نمایش ایرانی
question: پژوهش‌های بیضایی که در سال ۱۳۴۱ منتشر شد، در چه زمینه‌ای بود؟

answers: text: فرّخ غفّاری
question: پژوهش‌های بیضایی در نمایش ایرانی به کمک چه کسی در مجله موسیقی منتشر شد؟

answers: text: ادارهٔ هنرهای دراماتیک
question: بهرام بیضایی به اداره چه برنامه‌هایی دعوت و منتقل شد؟

question: دانشکده ادبیات دانشگاه تهران در چه سالی تأسیس شد؟

answers: text: روستای گیلیارد
question: در کدام روستا بیضایی تعزیه دید و فکرش متوجّهِ شیوهٔ ایرانیِ نمایش شد؟

question: بهرام بیضایی چند فرزند داشت؟

context: پس از تجربه‌های نویسندگانی چون سیّد علی نصر و عبدالحسین نوشین و محمّد حجازی، از اواخرِ دههٔ ۱۳۳۰ نمایشنامه‌نویسانی چون علی نصیریان و بیژن مفید و اکبر رادی و غلامحسین ساعدی و محسن یَلفانی و بهمن فُرسی و خجسته کیا و دیگرانی راه‌هایی نو در نمایشنامهٔ فارسی آزمودند و بیضایی نیز از این نسل به‌شمار می‌آید. او از سالِ ۱۳۴۰ به‌طور جدّی به نوشتن نمایشنامه پرداخت. سالِ ۱۳۴۱ عروسکها و غروب در دیاری غریب را نوشت، و سالِ ۱۳۴۲ قصّه‌ی ماه پنهان را به این دو افزود و هر سه را یکجا به صورتِ کتابِ سه نمایشنامه‌ی عروسکی منتشر کرد.
qas: answers: text: سیّد علی نصر و عبدالحسین نوشین و محمّد حجازی
question: بیضایی در نویسندگی از تجربه‌های کدام نویسندگان استفاده کرد؟

answers: text: علی نصیریان و بیژن مفید و اکبر رادی و غلامحسین ساعدی و محسن یَلفانی و بهمن فُرسی و خجسته کیا
question: از اواخر دهه ۱۳۳۰ کدام نمایشنامه‌نویسان راه‌هایی نو در نمایشنامهٔ فارسی آزمودند؟

answers: text: ۱۳۴۰
question: بیضایی از چه سالی به طور جدی به نوشتن نمایشنامه پرداخت؟

answers: text: ۱۳۴۱
question: نمایشنامه «عروسکها و غروب در دیاری غریب» را بیضایی در چه سالی نوشت؟

answers: text: بیضایی
question: کتاب سه نمایشنامه‌ی عروسکی اثر کیست؟

answers: text: ۱۳۴۲
question: بیضایی قصه‌ی ماه پنهان را در چه سالی نوشت؟

question: موضوع قصه‌ی ماه پنهان چیست؟

question: علی نصیریان در چه سالی وارد سینما شد؟

question: علی نصیریان تاکنون با چه کارگردان‌هایی همکاری کرده‌است؟

context: در ۵ تیرِ ۱۳۴۲ جعفر والی نخستین بار نمایشنامه‌ای از بیضایی را در تلویزیون نمایش داد؛ و این همانا مترسکها در شب (۱۳۴۱) بود که بیضایی از کارهای خامِ خود شمرده و از تجدیدِ چاپش خودداری کرده‌است. در تابستانِ همین سال، امّا، یکی از پرآوازه‌ترین نمایشنامه‌هایش را نوشت، که پهلوان اکبر می‌میرد باشد. این کار تا پاییزِ ۱۳۴۴ به نمایش درنیامد؛ و این زمانی بود که گروهِ هنرِ ملّی از نمایشِ غروب در دیاری غریب و قصّه‌ی ماه پنهان در پاریس بازگشته بود، و در تدارکِ جشنوارهٔ نمایش‌های ایرانی برای گشایشِ تالار ۲۵ شهریور پهلوان اکبر می‌میرد را برای نمایش برگزیده بود. در این میان بیضایی در سالِ ۱۳۴۳ هشتمین سفر سندباد را نیز نوشته بود، ولی منتشر نکرده بود مگر به صورت شصت نسخهٔ پلی‌کپی.
qas: answers: text: جعفر والی
question: نخستین‌ بار چه کسی نمایشنامه‌ای از بیضایی را در تلویزیون نمایش داد؟

answers: text: در ۵ تیرِ ۱۳۴۲
question: جعفر والی در چه تاریخی نمایشنامه‌ای از بیضایی را در تلویزیون نمایش داد؟

answers: text: مترسکها در شب
question: بیضایی از تجدید چاپ کدام اثر خود خودداری کرد؟

answers: text: پهلوان اکبر می‌میرد
question: یکی از پرآوازه‌ترین نمایشنامه‌های بیضایی چه بود؟

answers: text: ۱۳۴۳
question: هشتمین سفر سندباد را بیضایی در چه سالی نوشت؟

question: در سال ۱۳۴۲ ایران چند شبکه تلویزیونی داشت؟

context: سالِ ۱۳۴۹ کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان سبب شد تا بیضایی دو کارِ نکرده را نخستین بار بیازماید: داستان نوشتن برای کودکان و فیلم‌سازی. حقیقت و مرد دانا را به خواهشِ فیروز شیروانلو نوشت؛ و این نخستین و واپسین آزمونش در این کار بود؛ ولی فیلم‌سازی همان بویه‌ای بود که از نوجوانی در پی‌اش بود و یک بار هم به‌طوری محدود با یک دوربین ساده دست داده بود، ولی این بار می‌توانست فیلمی برای نمایش روی پردهٔ بزرگ بسازد. حاصلِ کار عمو سیبیلو شد، که راهی بود برای آن که بیضایی سرانجام بتواند کارِ سینمایی کند. فیلم‌سازی جدّی‌ترش از دههٔ ۱۳۵۰ مقدور شد، ولی همچنان نشد که فیلمنامهٔ بزرگی چون عیّار تنها را فیلم کند.
qas: answers: text: فیروز شیروانلو
question: بیضایی حقیقت و مرد دانا را به خواهش چه کسی نوشت؟

answers: text: عمو سیبیلو
question: کدام اثر راهی بود برای آن که بیضایی سرانجام بتواند کارِ سینمایی کند؟

answers: text: دههٔ ۱۳۵۰
question: بیضایی فیلم‌سازی خود را به طور جدی از چه دهه‌ای آغاز کرد؟

answers: text: سبب شد تا بیضایی دو کارِ نکرده را نخستین بار بیازماید: داستان نوشتن برای کودکان و فیلم‌سازی
question:  کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان باعث چه تغییری در زمینه کاری بیضایی شد؟

question:  کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در چه سالی تأسیس شد؟

context: پس از ساختِ فیلمِ کوتاهِ عمو سیبیلو در سالِ ۱۳۴۹، نخستین فیلمِ بلندش را در سالِ ۱۳۵۰ ساخت: رگبار. فیلمنامهٔ کاملی در دست نبود، ولی این یگانه داستانی بود که کسی حاضر می‌شد پشتیبانِ ساختش باشد. در واقع بیضایی در دههٔ ۱۳۵۰ پیش از همه در پی ساختن عیّار تنها بود، که دست نداد. با این همه باربد طاهریِ تهیه‌کننده هزینه‌های رگبار را به هنگام تأمین نمی‌کرد و بیضایی برای به انجام رسیدن فیلم از پدرش پول قرض کرد. رگبار در جشنوارهٔ فیلم سپاس سال ۱۳۵۲ بهترین فیلم شناخته شد و پس از جشنواره جایزهٔ هنگفتی از دفتر مخصوص فرح پهلوی به تهیه‌کننده‌اش رسید، و پیش از فروشِ گیشه (که رضایت‌بخش نبود) سود کرد؛ ولی هنگامی که طاهری به خاطر بدهی‌های دیگرش به زندان افتاد، روزنامه‌ها شهرت دادند که «تهیه‌کنندهٔ رگبار» ورشکسته شده. این مسئله موجب بدنامی بیضایی همچون فیلم‌سازی شد که فیلم‌هایش کم‌فروش و زیان‌ده است. سایهٔ این بدنامی تا سی سال بر سر بیضایی ماند، تا هنگامی که سگ‌کُشی رکورد فروشِ سالِ ۱۳۸۰ را شکست.
qas: answers: text: ۱۳۴۹
question: در چه سالی بیضایی فیلم کوتاه عمو سیبیلو را ساخت؟

answers: text: رگبار
question: نام نخستین فیلم بلند بیضایی چه بود؟

answers: text: ۱۳۵۰
question: فیلم رگبار در چه سالی ساخته شده‌است؟

answers: text: جشنوارهٔ فیلم سپاس
question: رگبار در کدام جشنواره به عنوان بهترین فیلم شناخته شد؟

answers: text: ۱۳۵۲
question: جشنواره فیلم سپاس در چه سالی برگزار شد؟

answers: text: باربد طاهریِ
question: تهیه کننده فیلم رگبار چه کسی بود؟

answers: text: سگ‌کُشی
question: کدام فیلم بیضایی رکورد فروش سال ۱۳۸۰ را شکست؟

question: تهیه‌کننده فیلم سگ کشی چه کسی بود؟

question: پدر بهرام بیضایی در چه تاریخی فوت کرد؟

context: تیرماهِ سالِ ۱۳۵۲ بیضایی با عزّت‌الله انتظامی، داریوش مهرجویی، علی نصیریان، هژیر داریوش، منوچهر انور، اسفندیار منفردزاده، علی حاتمی، مسعود کیمیایی، ناصر تقوایی، هوشنگ بهارلو، بهروز وثوقی، زکریا هاشمی، پرویز صیّاد و نعمت حقیقی از سندیکایِ هنرمندانِ فیلمِ ایرانی استعفا داد؛ و این گروه کانون سینماگران پیشرو را تشکیل داد. سپس‌تر بعضِ تاریخ‌نگاران سینما فیلم‌های نوجو و نوآیینِ این دوره، از جمله کارهای بیضایی و همین «سینماگران پیشرو»، را، به تقلید از اصطلاحِ «موج نوی فرانسه»، «موج نوی سینمای ایران» نامیدند، و آن را جنبشی ضدّ سینمای عامّه‌پسندِ ایران («فیلمفارسی») دانستند. سالِ بعد بیضایی از کانون سینماگران پیشرو نیز کناره‌گرفت.
qas: answers: text: بیضایی با عزّت‌الله انتظامی، داریوش مهرجویی، علی نصیریان، هژیر داریوش، منوچهر انور، اسفندیار منفردزاده، علی حاتمی، مسعود کیمیایی، ناصر تقوایی، هوشنگ بهارلو، بهروز وثوقی، زکریا هاشمی، پرویز صیّاد و نعمت حقیقی
question: چه کسانی گروه کانون سینماگران پیشرو را تشکیل دادند؟

answers: text: بیضایی با عزّت‌الله انتظامی، داریوش مهرجویی، علی نصیریان، هژیر داریوش، منوچهر انور، اسفندیار منفردزاده، علی حاتمی، مسعود کیمیایی، ناصر تقوایی، هوشنگ بهارلو، بهروز وثوقی، زکریا هاشمی، پرویز صیّاد و نعمت حقیقی
question: چه کسانی از سندیکای هنرمندان فیلم ایرانی استعفا دادند؟

answers: text: ۱۳۵۲
question: بیضایی در چه سالی از سندیکای هنرمندان فیلم ایرانی استعفا داد؟

answers: text: فیلمفارسی
question: به جنبش ضدّ سینمای عامّه‌پسندِ ایران چه می‌گویند؟

question: نام فلیم‌های بلندی که داریوش مهرجویی ساخته‌است، را بنویسید؟

question: عزّت‌الله انتظامی ازچه سالی وارد بازیگری شد؟

question: نام اولین فیلمی که بهروز وثوقی در آن نقش آفرینی کرد را بنویسید؟

question: نام نخستین فیلمی که مسعود کیمیایی ساخت را بنویسید

context: در انقلابِ فرهنگیِ ایران در سالِ ۱۳۶۰ بیضایی پس از بیست سال کارِ دولتی از دانشگاه تهران اخراج شد. حمید سمندریان در توضیحِ چگونگیِ خرابیِ کارِ دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران در سال‌های پس از انقلابِ ۱۳۵۷ رفتنِ بیضایی را علّتی اساسی دانسته‌است: «دو ماه به بازنشستگی بهرام بیضایی مانده بود که حکم اخراجش آمد.» در همین دوره بود که دخترش، نیلوفر، گرفتاری سیاسی پیدا کرد و سرانجام ایران را، به مقصدِ آلمان، ترک کرد: نخستین عضو از خانواده‌ای که در سال‌های ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۶ به اروپا کوچید و بهرام بیضایی را تنها گذاشت. در سالِ ۱۳۶۵، که پدرش درگذشت، فیلمنامهٔ دیباچه‌ی نوین شاهنامه را نگاشت. ذکایی بدونِ سنگِ قبر در لعنت‌آباد به خاک سپرده شد.
qas: answers: text: ۱۳۶۰
question: بیضایی در چه سالی از دانشگاه تهران اخراج شد؟

answers: text: ۱۳۶۰
question: انقلابِ فرهنگیِ ایران در چه سالی رخ داد؟

answers: text: دانشگاه تهران
question: در پی انقلاب فرهنگی بیضایی از کدام دانشگاه اخراج شد؟

answers: text: رفتنِ بیضایی
question: سمندریان علت اساسی خرابیِ کارِ دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران در سال‌های پس از انقلابِ را چه می‌داند؟

answers: text: نیلوفر
question: نام دختر بهرام بیضایی چه بود؟

answers: text: دیباچه‌ی نوین شاهنامه
question: بیضایی در پی درگذشت پدرش چه فیلمنامه‌ای را نگاشت؟

answers: text: لعنت‌آباد
question: ذکایی در کجا به خاک سپرده شد؟

question: لعنت آباد در کجای ایران قرار دارد؟

question: چرا در ایران انقلاب فرهنگی شد؟

context: سالِ ۱۳۶۷ بیضایی داراییش را به تدریج در تهران فروخت و در پیِ خانواده به آلمان رفت. آنجا ویزای سوئد گرفت تا در سوئد به همسر و دخترِ دوّمش و سوسن تسلیمی و دخترش بپیوندد. در زمستانِ سردِ شمالی، چون که در دانمارک از قطار پیاده شده بود، ناگزیر تا مرزِ سوئد پیاده رفت؛ و در مقصد از کمردرد بستری شد. دو فیلمنامهٔ آقای لیر و برگی گم‌شده از اوراق هویت یک هموطن آینده و نیز نمایشنامهٔ جنگنامه‌ی غلامان کارِ این دورهٔ دوری از ایران است. طومار شیخ شرزین را هم در این زمان در استکهلم منتشر کرد. سرانجام از این مهاجرت پشیمان شد و سالِ بعد به تهران بازگشت؛ و چون به فرودگاه مهرآباد رسید، حتّی پولِ کرایه نداشت که به خانهٔ پدری برود!
qas: answers: text: ۱۳۶۷
question: بیضایی در چه سالی به آلمان رفت؟

answers: text: تا در سوئد به همسر و دخترِ دوّمش و سوسن تسلیمی و دخترش بپیوندد
question: به چه دلیل بیضایی در آلمان ویزای سوئد گرفت؟

answers: text: دو فیلمنامهٔ آقای لیر و برگی گم‌شده از اوراق هویت یک هموطن آینده و نیز نمایشنامهٔ جنگنامه‌ی غلامان
question: کارهای دوره دوری بیضایی از ایران را بنویسید؟

answers: text: طومار شیخ شرزین
question: نام اثری که بیضایی در استکهلم منتشر کرد را بنویسید؟

question: موضوع فیلمنامه آقای لیر چه بود؟

context: با گشایشِ فضای سیاسی و فرهنگی در سرآغازِ دولت سید محمّد خاتمی در سالِ ۱۳۷۶، بیضایی به ایران بازگشت و پس از هجده سال دوری از صحنه نمایشِ بانو آئویی نوشتهٔ میشیما یوکیو و نیز کارنامه‌ی بندار بیدخش را هم‌زمان در سالن چهارسو و سالن قشقایی واقع در تئاتر شهر تهران نمایش داد. بیضایی پس از نمایشِ مرگ یزدگرد در پاییزِ ۱۳۵۸ تا نزدیکِ دو دهه بعد نتوانسته بود نمایشی بر صحنه برد − چنان که در این میانه محمّد حقوقی به لحنی که خالی از افسوس نمی‌نماید نوشت که کارِ بیضایی «با آخرین نمایشنامهٔ ارجمند خود «مرگ یزدگرد»» متوقّف شد و او «یکباره به سینما روی آورد».
qas: answers: text: بانو آئویی نوشتهٔ میشیما یوکیو و نیز کارنامه‌ی بندار بیدخش
question: در سال ۱۳۷۶ بیضایی چه نمایش‌هایی را در تئاتر شهر تهران نمایش داد؟ 

answers: text: ۱۳۵۸
question: نمایش مرگ یزدگرد در چه سالی به صحنه نمایش رفت؟

answers: text: محمّد حقوقی
question: این جمله از کیست؟ کارِ بیضایی «با آخرین نمایشنامهٔ ارجمند خود «مرگ یزدگرد»» متوقّف شد و او «یکباره به سینما روی آورد»

answers: text: میشیما یوکیو
question: نمایشِ بانو آئویی نوشته کیست؟

context: بیضایی در آغازِ سال ۱۳۸۰ یک ماه به ژاپن رفت و توشه‌ای را که از نوجوانی از نمایش ژاپنی اندوخته بود پربارتر ساخت. ولی این خوشی دیری نپایید و در بازگشت درگیرِ مسائلی شد که برای سگ‌کُشی پیش آمده بود: «در غیاب او شریک مالی کوشیده بود با قراردادهایی «سگ‌کشی» را از دست او خارج کند و بیضایی را وادارد که پنجاه دقیقه از فیلم را حذف کند.» بیضایی زیر بار نرفت، ولی فیلم هم به ترتیب دلخواه به نمایش‌های خارجی نرسید. با این همه نسخهٔ کاملش در ایران به نمایش درآمد و قبولِ فراوان یافت و پرفروش‌ترین فیلم سالِ ۱۳۸۰ شد. در ماهِ آبان مادرش، نیّره موافق، درگذشت و نزدیکِ ذکایی به خاک سپرده شد.
qas: answers: text: ۱۳۸۰
question: بیضایی در چه سالی به ژاپن رفت؟

answers: text: درگیرِ مسائلی شد که برای سگ‌کُشی پیش آمده بود
question: بیضایی پس از بازگشت از ژاپن درگیر چه مسائلی شد؟

answers: text: ایران
question: نمایش کامل فیلم سگ کشی در کدام کشور به نمایش درآمد؟

question: نام بازیگران فیلم سگ کشی را بنویسید

context: پس از سال‌ها استادی در دانشگاه و غیر از دانشگاه و انبوهی پژوهشِ تاریخی منتشر شده و نشده در ایران، بیضایی دوّمین استادِ مدعوِ کرسیِ دریاباریِ برنامهٔ ایران‌شناسیِ دانشگاه استنفورد (پس از دیک دیویس) شد و یک‌ساله به آمریکا رفت؛ ولی به خواهشِ عبّاس میلانی، مدیرِ برنامهٔ ایران‌شناسی استنفورد، همان‌جا ماند و تدریس و تحقیق و نمایشِ نمایشنامه‌هایش را در سالیانِ بعد پی‌گرفت؛ و نمایش در ایران، سینما در ایران و هنر ایرانی در مهاجرت از جمله درس‌هایی است که در این دانشگاه داده‌است. در این مدّت کوشش‌های دوستداران برای بازگرداندنش به ایران بی‌نتیجه ماند.
qas: answers: text: نمایش در ایران، سینما در ایران و هنر ایرانی در مهاجرت
question: بیضایی چه درس‌هایی را در دانشگاه استنفورد داد؟

answers: text: عبّاس میلانی
question: مدیرِ برنامهٔ ایران‌شناسی استنفورد چه کسی بود؟

answers: text: دوّمین
question: بیضایی چندمین استادِ مدعوِ کرسیِ دریاباریِ برنامهٔ ایران‌شناسیِ دانشگاه استنفورد بود؟

answers: text: دیک دیویس
question: اولین استادِ مدعوِ کرسیِ دریاباریِ برنامهٔ ایران‌شناسیِ دانشگاه استنفورد چه کسی بود؟

question: بیضایی در چه سالی به آمریکا رفت؟

context: بخشِ اصلیِ مجموعهٔ خصوصیِ بیضایی (از دست‌نوشته و فیلم و عکس و کتاب و سند و غیره)، منهای هر چه که طی ده‌ها سال از آن گُم و پراکنده یا اهدا شده، به هیچ کتابخانه یا موزه‌ای سپرده نشده و نزدِ خودش می‌باشد. دست‌نوشته‌هایی نمایشی از دورانِ نوجوانیش، چنان‌که عبدالمجید ارفعی به سالِ ۱۳۹۸ گفته، از همان زمان نزدِ ارفعی بوده‌است. دست‌نوشتهٔ بعضِ فیلمنامه‌ها و نمایشنامه‌هایش نیز، گاه اصل و گاه کُپی، نزدِ بازیگرانی هست؛ از جمله فیلمنامهٔ مسافران به خطِّ نویسنده که در مجموعهٔ خصوصیِ حسن پورشیرازی است. دستخطِ سپاسِ بیضایی از حمید امجد و محمّد رضایی راد برای کمک در انتشارِ هزارافسان کجاست؟ و دستخطِ امضا و اهدای کتاب‌هایش به کسانِ گوناگون، از اکبر رادی و منوچهر فرید و دیگران، نزدِ ایشان یا بازماندگانشان بوده‌است. دستخطِ «آن مرد» در پاییزِ ۱۳۹۸ در خانه-موزهٔ بتهوونِ تهران به نمایش گذاشته شد. پیش از آن نیز در پاییزِ ۱۳۸۷ دو دفترچه از دست‌نوشته‌های منتشرنشدهٔ بیضایی از دههٔ ۱۳۳۰ در موزهٔ سینمای ایران به نمایش گذاشته شده بود.
qas: answers: text: ارفعی
question: دست‌نوشته‌هایی نمایشی بیضایی از دوران نوجوانیش نزد چه کسی بوده‌است؟

answers: text: در مجموعهٔ خصوصیِ حسن پورشیرازی است
question: فیلمنامهٔ مسافران بیضایی نزد چه کسی است؟

answers: text: خانه-موزهٔ بتهوونِ تهران
question: دستخطِ «آن مرد» در کجا به نمایش گذاشته شد؟

answers: text: موزهٔ سینمای ایران
question: دو دفترچه از دست‌نوشته‌های منتشرنشدهٔ بیضایی از دههٔ ۱۳۳۰ در کجا به نمایش گذاشته شد؟

question: موزهٔ سینمای ایران در کدام منطقه تهران است؟

question: حسن پورشیرازی در چه سالی از دنیا رفت؟

context: بیضایی نویسندهٔ مهم‌ترین تاریخ نمایش ایرانی است. نمایش در ایران، پیش از کتاب شدن در سالِ ۱۳۴۴، سلسله‌ای از چهارده مقاله بود که به سال‌های ۱۳۴۱ و ۱۳۴۲ در مجلّه موسیقی چاپ شد. این پژوهش را بیضایی پس از آن نوشت که امکان نیافت در مقطع لیسانس ادبیات فارسی دانشگاه تهران به نمایش در ایران بپردازد و بیش از یک سال در دانشگاه نماند. پس خود پژوهش‌هایش را پی‌گرفت و مقالات را منتشر کرد و پس کتابش کرد. غیر از نمایش در ایران، بیضایی نمایش در ژاپن (۱۳۴۳) و نمایش در چین (۱۳۴۹) را نیز منتشر کرد، و نیز جزوه‌ای در نمایش هندی و مقالات فراوان و سرانجام ریشه‌یابیِ درخت کهن (۱۳۸۳) و هزارافسان کجاست؟ (۱۳۹۱). ولی مهم‌ترین کار تاریخ‌نویسی او نمایش در ایران بوده‌است.
qas: answers: text: بیضایی
question: مهم‌ترین نویسنده تاریخ نمایش ایران چه کسی است؟

answers: text: مجلّه موسیقی
question: چهارده مقاله از نمایش در ایران در چه مجله‌ای چاپ شد؟

answers: text: ۱۳۴۳
question: بیضایی نمایش در ژاپن را در چه سالی منتشر کرد؟

answers: text: نمایش در ایران
question: مهم‌ترین کار تاریخ‌نویسی بیضایی کدام اثر او بود؟

answers: text: بیضایی
question: هزار افسان کجاست؟، اثر کیست؟

question: بیضایی در چه سالی از دنیا رفت؟