رنسانس

context: رنسانس (به فرانسوی: Renaissance) یا دورهٔ نوزایی یا دورهٔ نوزایش یا دوره تجدید حیات، جنبش فرهنگی مهمی بود که آغازگر دورانی از انقلاب علمی، اصلاحات مذهبی و پیشرفت هنری در اروپا شد. دوران نوزایش، دوران‌گذار بین سده‌های میانه (قرون وسطی) و دوران جدید است. نخستین بار، واژهٔ رنسانس را فرانسوی‌ها در قرن ۱۶ میلادی به‌کار بردند. آغاز دورهٔ نو زایش را در سدهٔ ۱۴ میلادی در شمال ایتالیا می‌دانند. این جنبش در سدهٔ ۱۵ میلادی، شمال اروپا را نیز فراگرفت. رنسانس، یک تحول ۳۰۰ساله است که از فلورانس در ایتالیا آغاز شد و به عصر روشنگری در اروپا انجامید.
qas: answers: text: تجدید حیات
question: رنسانس به چه دوره‌ای معروف است؟

answers: text: دورانی از انقلاب علمی، اصلاحات مذهبی و پیشرفت هنری در اروپا
question: رنسانس آغازگر چه دورانی بود؟

answers: text: دوران نوزایش
question: دوران‌گذار بین سده‌های میانه (قرون وسطی) و دوران جدید چه بود؟

answers: text: قرون وسطی
question: منظور از سده‌های میانه چیست؟

answers: text: فرانسوی‌ها
question: نخستین بار، واژهٔ رنسانس را چه کسانی به‌کار بردند؟

answers: text: ۱۶ میلادی
question: نخستین بار، واژهٔ رنسانس در چه قرنی به‌کار برده شد؟

answers: text: ۱۴ میلادی
question: آغاز دورهٔ نوزایش را در کدام سده می‌دانند؟

answers: text: شمال ایتالیا
question: آغاز دورهٔ نوزایش را در سدهٔ ۱۴ میلادی و در کجا می‌دانند؟

answers: text: رنسانس
question: چه چیزی از فلورانس در ایتالیا آغاز شد و به عصر روشنگری در اروپا انجامید؟

answers: text: ۳۰۰ساله
question: رنسانس، یک تحول چند ساله است؟

question: انقلاب علمی دوره رنسانس چه بود؟

question: اصلاحات مذهبی دوره رنسانس چه بود؟

question: موقعیت جغرافیایی فلورانس چیست؟

context: در قرون ۱۲ و ۱۳ میلادی، نهضت ترجمهٔ کتب مسلمانان به‌طور گسترده‌ای در اروپا پدید آمد. این نهضت از پایه‌های اصلی رنسانس علمی و فکری و عامل اساسی رویکرد اروپاییان به علم و دانش بود. در این دوران، آثار مهمی در پزشکی همچون کتاب طب الملکی علی بن عباس اهوازی، کتاب الحاوی، دائرةالمعارف بزرگ طب، و قانون ابن سینا به عبری و لاتین ترجمه شد. موضوع دیگر مورد توجه مترجمان اروپایی، مباحث علم حساب (arithmetic) و هندسه بود. اولین آثاری که در این زمینه از عربی به لاتینی ترجمه شد کتاب‌های دانشمندان یونانی بود؛ مانند چهار مقاله اقلیدس و پانزده مقاله اصولی او و نیز کتاب الاربعه بطلمیوس (Ptolemaios). اما به سرعت ترجمه تألیفات و شرح‌های دانشمندان مسلمان آغاز شد. از مهم‌ترین کتاب‌های ترجمه شده جبر و مقابله خوارزمی بود که آغازگر علم جبر در اروپا شد. این کتاب دو بار ترجمه شد با نام‌های Algebra و Liber Algorithmi (یا کتاب خوارزمی) ترجمه شد که هم‌اکنون بعضی نسخه‌های آن در دسترس است.
qas: answers: text: ۱۲ و ۱۳ میلادی
question: در چه قرنی نهضت ترجمهٔ کتب مسلمانان به‌طور گسترده‌ای در اروپا پدید آمد؟

answers: text: نهضت ترجمهٔ کتب مسلمانان
question: کدام نهضت از پایه‌های اصلی رنسانس علمی و فکری و عامل اساسی رویکرد اروپاییان به علم و دانش بود؟

answers: text: کتاب‌های ترجمه شده جبر و مقابله خوارزمی
question: آغازگر علم جبر در اروپا چه بود؟

answers: text: کتاب طب الملکی علی بن عباس اهوازی، کتاب الحاوی، دائرةالمعارف بزرگ طب، و قانون ابن سینا
question: در دوران رنسانس کدام آثار مهم پزشکی به عبری و لاتین ترجمه شده است؟

answers: text: کتاب‌های دانشمندان یونانی
question: اولین آثاری که در زمینه مباحث علم حساب از عربی به لاتین ترجمه شد چه بود؟

answers: text: چهار مقاله اقلیدس و پانزده مقاله اصولی او و نیز کتاب الاربعه بطلمیوس
question: نام اولین آثاری که در زمینه مباحث علم حساب از عربی به لاتین ترجمه شد چه بود؟

question: خوارزمی در چه قرنی می‌زیسته‌است؟

question: علم جبر از چه صحبت می‌کند؟

context: فئودالیسم، نظام اجتماعی قرون وسطی دیگر مؤثر نبود. ساختار سست سیاسی آن نمی‌توانست شیوه‌هایی را برای تشکیل و ادارهٔ کشورهایی که حکومت قدرتمند مرکزی داشتند و در انگلستان و فرانسه در حال شکل‌گیری بودند، فراهم آورد. به‌علاوه کلیسای کاتولیک نیز، که به جامعهٔ قرون وسطی ثبات می‌بخشید، در سال‌های پایانی قرون وسطی گرفتار مشکلات داخلی خودش بود. منظور از این مشکلات فساد مالی و اخلاقی بود که وارد سیستم و دستگاه کلیسا شده بود و رفته رفته می‌رفت تا جای خود را به نظام شورایی دهد که با رانت دهی پاپ در سال ۱۴۵۰ مجدداً کلیسا بر نظام شورایی غلبه یافت و کلیسا جشن عظیمی در همین راستا برپا نمود. بسیاری از روحانیان با استفاده از موقعیتشان برای خود قدرت‌های سیاسی کسب می‌کردند. البته عوامل دیگری همچون رونق تجارت نیز در ایجاد رنسانس دست داشته‌اند. هنگامی که سربازان از جنگ‌های صلیبی بازمی‌گشتند با خود ادویه، ابریشم و... را می‌آوردند. رشد بازرگانی با توجه به بقیه دنیا برانگیخت و جامعه‌ای که روزگاری بسته و محدود بود، شروع به بازشدن و توسعه نمود.
qas: question: در چه سالی مجدداً کلیسا بر نظام شورایی غلبه یافت؟

answers: text: ادویه، ابریشم و...
question: هنگامی که سربازان از جنگ‌های صلیبی بازمی‌گشتند با خود چه می‌آوردند؟

answers: text: فئودالیسم
question: کدام ساختار سست سیاسی قرون وسطی نمی‌توانست شیوه‌هایی را برای تشکیل و اداره کشورهایی که حکومت قدرتمند مرکزی داشتند فراهم آورد؟

answers: text: کلیسای کاتولیک
question: چه چیزی به جامعه قرون وسطی ثبات می‌بخشید؟

context: در سال ۱۵۳۳ شهرت کوپرنیک به جایی رسیده بود که آلبرت ویدمانشتات منشی پاپ کلمنت هفتم یک رشته سخنرانی دربارهٔ نظریه او برای پاپ و گروهی از کاردینال‌ها در واتیکان ترتیب داد. در ۱۵۳۶ که تحقیقات کوپرنیک به اتمام رسید دیگر در اروپا دانشمندی نبود که دربارهٔ نظریه انقلابی او چیزی نشنیده باشد و بسیاری در گوشه و کنار قاره خواستار انتشار آن بودند. او حتی در کلیسا نیز حامیان پرنفوذی داشت؛ کاردینال نیکلاس فون شونبرگ در نامه‌ای خطاب به کوپرنیک نوشت: «... ای مرد فاضل امیدوارم که تقاضای مرا بیجا ندانی ولی مؤکداً از تو استدعا می‌کنم که کشف خود در باب کائنات را در معرض قضاوت دیگر نخبگان جهان قرار دهی و ضمناً در اولین فرصت ممکن شرحی از نظریه خود را همراه با جداول و هرچه که به آن مربوط است برای من ارسال داری...» این نامه تشویق‌آمیز اگر چه برای کوپرنیک بسیار ارزشمند بود ولی کافی نبود تا او را به انتشار نظریه انقلابی‌اش متقاعد کند.
qas: answers: text: آلبرت ویدمانشتات
question: منشی پاپ کلمنت هفتم چه کسی بود؟

answers: text: کلمنت هفتم
question: آلبرت ویدمانشتات منشی کدام پاپ بود؟

answers: text: ۱۵۳۶
question: در چه سالی تحقیقات کوپرنیک به ‌پایان رسید؟

question: کاردینال نیکلاس فون شونبرگ چه کسی بود؟

context: وی همچنان به تکمیل تحقیقات خود ادامه داد تا سال ۱۵۳۹ که با ریاضیدانی به نام گئورگ یواخیم رتیکوس آشنا گردید و او را به شاگردی پذیرفت. این دو با هم نظریه جدید را مطالعه کردند. پس از دو سال رتیکوس با استفاده از اصول تئوری کوپرنیک کتاب ناراتیو پریما را دربارهٔ حرکت زمین نوشت و در ۱۵۴۲ به نام کوپرنیک بخشی از پژوهش او در مثلثات را منتشر کرد. در برابر اصرار شدید رتیکوس بالاخره کوپرنیک پذیرفت که شرح کاملی دربارهٔ نظریه خود فراهم کند و آن را به نورنبرگ بفرستد تا با نظارت او به چاپ رسد. سرانجام کتاب در ۱۵۴۳ منتشر شد.
qas: answers: text: گئورگ یواخیم رتیکوس
question: کتاب ناراتیو پریما اثر کیست؟

answers: text: دربارهٔ حرکت زمین
question: کتاب ناراتیو پریما نوشته گئورگ یواخیم رتیکوس در چه مورد است؟

answers: text: ۱۵۴۳
question: سرانجام کتاب کوپرنیک در چه سالی منتشر شد؟

answers: text: ۱۵۳۹
question: کوپرنیک در چه سالی با ریاضیدانی به نام گئورگ یواخیم رتیکوس آشنا گردید؟

question: مثلثات چیست؟