موز

context: موز (در فارسی افغانستان: کیله) یک میوه کشیده و خوردنی است که از لحاظ گیاه‌شناسی یک نوع سَته به حساب می‌آید و توسط انواع مختلفی از گیاهان گلدار علفی در تیره موزا تولید می‌شود. در بعضی از کشورها، موزهایی که پخته می‌شوند ممکن است «پلانتین» نامیده شوند، و به این طریق آنها را از موز دسر متمایز می‌کنند. میوه از نظر اندازه، رنگ و استحکام متغیر است، اما معمولاً کشیده و خمیده بوده، گوشت نرم آن غنی از نشاسته است که با پوسته پوشانده شده و ممکن است هنگام رسیدن آن سبز، زرد، قرمز، بنفش یا قهوه ای باشد. تقریباً همه موزهای مدرن بدون دانهٔ خوراکی (پارتنوکارپ) از دو گونه وحشی - Musa acuminata و Musa balbisiana - تهیه می‌شوند. نام علمی اکثر موزهای کشت شده بسته به ساختار ژنومی آنها موزا اکومینتا و موزا بالبیسیانا و Musa × paradisiaca برای موزهای ترکیبی Musa acuminata × M. balbisiana است. از نام علمی قدیمی این ترکیب، Musa sapientum، دیگر استفاده نمی‌شود.
qas: answers: text: کیله
question: موز در افغانستان چه نامیده می‌شود؟

answers: text: یک میوه کشیده و خوردنی است که از لحاظ گیاه‌شناسی یک نوع سَته به حساب می‌آید
question: موز چیست؟

answers: text: گیاهان گلدار علفی در تیره موزا
question: موز توسط چه گیاهانی تولید می‌شود؟

answers: text: پلانتین
question:  در بعضی از کشورها، موزهایی که پخته می‌شوند را چه می‌نامند؟

answers: text: موزهایی که پخته می‌شوند
question: در بعضی از کشورها به چه موزهایی پلاتین می‌گویند؟

answers: text: سبز، زرد، قرمز، بنفش یا قهوه ای
question: موز هنگام رسیدن به چه رنگ‌هایی ممکن است دربیاید؟

answers: text: دو گونه وحشی
question: تقریباً همه موزهای مدرن بدون دانهٔ خوراکی از چند گونه وحشی تهیه می‌شوند؟

question: کدام کشور بیشترین صادرات موز را دارد؟

question: کدام کشور بیشترین واردات موز را دارد؟

question: موز چه خواصی دارد؟

context: اولین اهلی سازی موز در ابتدا از اقسام پارتنوکارپیک (بی دانه) طبیعی موز اکومینتا بانکسی در گینه نو انجام شد. این موزها قبل از ورود آسترونزیایی زبان‌ها توسط پاپوآن‌ها کشت می‌شد. تعداد زیادی گیاسنگ موز از سایت باستان‌شناسی باتلاق کوک کشف شده و قدمت آن در حدود ۱۰٬۰۰۰ تا ۶۵۰۰ سال پیش از امروز است. از گینه نو، موزهای کشت شده از طریق مجاورت (و نه مهاجرت) به سمت غرب، به جزیره جنوب شرقی آسیا گسترش یافت. آنها با زیرگونه‌های دیگر Musa acuminata و همچنین Musa balbisiana در فیلیپین، شمال گینه نو و احتمالاً هالماهرا ترکیب شدند. این حوادث هیبریداسیون ارقام تری‌پلوئید موز را که امروزه معمولاً کشت می‌شود را تولید کرد. از جزیره جنوب شرقی آسیا، آنها بخشی از محصولات اصلی مردمان آسترونزیایی شدند و در طول سفرهای دریایی و مسیرهای تجارت دریایی باستان به اقیانوسیه، آفریقای شرقی، آسیای جنوبی و هندوچین گسترش یافتند.
qas: answers: text: اقسام پارتنوکارپیک (بی دانه) طبیعی موز اکومینتا بانکسی
question: اولین اهلی سازی موز در ابتدا از چه اقسامی انجام شد؟

answers: text: گینه نو
question: اولین اهلی سازی موز در ابتدا در کجا انجام شد؟

answers: text: پاپوآن‌ها
question: اقسام پارتنوکارپیک (بی دانه) طبیعی موز قبل از ورود آسترونزیایی زبان‌ها توسط چه کسانی کشت می‌شد؟

question:  فیلیپین در کدام قاره است؟

context: در تجارت جهانی سال ۲۰۰۹، مهمترین ارقام متعلق به گروه AAA تری‌پلوئید Musa acuminata بودند که معمولاً به آنها موزهای گروه کاوندیش می‌گویند. آنها عمده صادرات موز را به خود اختصاص می‌دهند، علی‌رغم اینکه این موزها فقط از سال ۱۸۳۶ به بعد به وجود آمدند. ارقام Dwarf Cavendish و Grand Nain در دهه ۱۹۵۰ محبوبیت پیدا کردند، چرا که رقم تولید انبوه قبلی، Gros Michel (که از ارقام گروه AAA بود)، به دلیل بیماری پاناما، ناشی از قارچ فیوزاریم آکسیسپورم که به ریشه‌های گیاه موز حمله می‌کند، از لحاظ امنیت تجاری ارزش خود را از دست داد. ارقام کاوندیش در برابر بیماری پاناما مقاوم هستند، اما در سال ۲۰۱۳ این نگرانی وجود داشت که قارچ سیگاتوکای سیاه به نوبه خود تجارت موزهای کاوندیش را غیرقابل اعتماد کند.
qas: answers: text: موزهای گروه کاوندیش
question: در تجارت جهانی سال ۲۰۰۹، مهمترین ارقام متعلق به کدام گروه از موزها بود؟

answers: text: ۱۸۳۶
question: موزهای گروه کاوندیش از چه سالی به بعد به وجود آمدند؟

answers: text: قارچ سیگاتوکای سیاه به نوبه خود تجارت موزهای کاوندیش را غیرقابل اعتماد کند
question: نگرانی در مورد موزهای کاوندیش در سال ۲۰۱۳ چه بود؟

question: قارچ سیگاتوکای چیست؟

context: موزهای صادراتی به صورت سبز و کال چیده شده و پس از رسیدن به مقصد، دقیقاً قبل از عرضه به بازار مصرف‌کننده در اتاق‌های خاصی رسانده می‌شوند. این اتاق‌ها هوابند بوده و با گاز اتیلن پر می‌شوند تا میوه‌ها را به صورت مصنوعی رسیده و زرد کنند. در واقع رنگ زرد پررنگی که مصرف‌کننده‌ها به موزهای رسیده نسبت می‌دهند توسط این فرایند رسیده کردن مصنوعی ایجاد می‌گردد. طعم و بافت نیز تحت تأثیر دمای رسیدن قرار می‌گیرد. موزها در حین حمل در دمای بین ۱۳٫۵ تا ۱۵ درجه سلسیوس (۵۶٫۳ و ۵۹٫۰ درجه فارنهایت) در یخچال نگهداری می‌شوند. در دمای پایین، فرایند رسیدن به‌طور دائمی متوقف می‌شود و موزها با از بین رفتن دیواره‌های سلول، خاکستری می‌شوند. پوست موز رسیده در دمای ۴ درجه سلسیوسِ یخچال‌های خانگی به سرعت سیاه می‌شود، اگرچه میوه داخل آن بدون تأثیر باقی می‌ماند.
qas: answers: text: سبز و کال
question: موزهای صادراتی به چه صورت چیده می‌شوند؟

answers: text: اتیلن
question: اتاقی که موزهای صادراتی درآن رسانده می‌شوند با چه گازی پر می‌شود؟

answers: text: تا میوه‌ها را به صورت مصنوعی رسیده و زرد کنند
question: به چه دلیل اتاقی که موزهای صادراتی درآن رسانده می‌شوند با گاز اتیلن پر می‌شود؟

answers: text: دمای بین ۱۳٫۵ تا ۱۵ درجه سلسیوس (۵۶٫۳ و ۵۹٫۰ درجه فارنهایت)
question: موزهای صادراتی در حین حمل در چه دمایی در یخچال نگهداری می‌شوند؟

answers: text: ۴ درجه سلسیوسِ
question: پوست موز رسیده در چه دمایی از یخچال‌های خانگی به سرعت سیاه می‌شود؟

question: درجه سلسیوسِ چیست؟

question: موز کال چند روز طول می‌کشد تا رسیده شود؟

context: گرچه براساس باور عمومی رایج، موز مقدار زیادی پتاسیم دارد، اما مقدار پتاسیم واقعی آن‌ها نسبتاً کم و هر ۱۰۰ گرم موز تنها ۸٪ پتاسیم مورد نیاز روزانه است. (جدول) سبزی‌ها از موز خام پتاسیم بیشتری دارند (۳۵۸ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم)، مانند اسفناج خام (۵۵۸ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم)، سیب‌زمینی پخته (۳۹۱ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم)، سویای پخته (۵۳۹ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم)، قارچ کبابی (۴۳۷ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم) و سس گوجه فرنگی فرآوری شده (۴۱۳ تا ۴۳۹ میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم). موز سبز خام دارای ۴۹۹ میلی‌گرم پتاسیم در ۱۰۰ گرم است. دسر موز خشک یا پودر موز دارای ۱۴۹۱ میلی‌گرم پتاسیم در هر ۱۰۰ گرم است.
qas: answers: text: تنها ۸٪
question: هر ۱۰۰ گرم موز چند درصد پتاسیم مورد نیاز روزانه است؟

answers: text: ۳۵۸
question: پتاسیم سبزی‌ها در هر صد گرم چند میلی گرم است؟

answers: text: ۵۵۸
question: پتاسیم اسفناج خام در هر صد گرم چند میلی گرم است؟

answers: text: ۳۹۱
question: پتاسیم سیب‌زمینی پخته در هر صد گرم چند میلی گرم است؟

answers: text: ۵۳۹
question: پتاسیم سویای پخته در هر صد گرم چند میلی گرم است؟

answers: text: ۴۹۹
question: پتاسیم موز سبز خام در هر صد گرم چند میلی گرم است؟

answers: text: ۱۴۹۱
question: دسر موز خشک یا پودر موز دارای چند میلی‌گرم پتاسیم در هر صد گرم است؟

answers: text: ۴۱۳ تا ۴۳۹ میلی‌گرم
question: پتاسیم سس گوجه فرنگی فرآوری شده در هر صد گرم چند میلی گرم است؟

question: پتاسیم چیست؟

question: اسفناج چه خواصی دارد؟

question: سویا چیست؟