آجُر

context: آجُر (به انگلیسی: Brick) یکی از مصالح ساختمانی است که به‌صورت بلوکه‌هایی از جنس خاک رُس و مواد دیگر ساخته شده و در بنایی برای ساخت دیوارها و سایر بخش‌های سازهٔ در حال ساخت، مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای چیدن و اتصال آجرها به یکدیگر از ملات استفاده می‌شود.
qas: answers: text: یکی از مصالح ساختمانی است
question: آجُر چیست؟

answers: text: ملات
question: برای چیدن و اتصال آجرها به یکدیگر از چه چیزی استفاده می‌شود؟

answers: text: بلوکه‌هایی از جنس خاک رُس و مواد دیگر
question: آجُر از چه چیزی ساخته شده‌است؟

answers: text: در بنایی برای ساخت دیوارها و سایر بخش‌های سازهٔ در حال ساخت
question: آجُر در کجا مورد استفاده قرار می‌گیرد؟

question: ملات چیست؟

context: دست‌کم ۵۰۰۰ سال است که آجر ساخته شده از خاک رس به کار می‌رود. گویا اول بار، آن را برای ساختن شهرهایی در بین‌النهرین و درهٔ سند در پاکستان به کار برده‌اند. مردم در ابتدا، برای درست کردن آجر، گل رس و کاه را، با لگد کردن آن‌ها، مخلوط می‌کردند. سپس مخلوط آماده شده را در قالب‌های مستطیلی می‌ریختند و در آفتاب، خشک می‌کردند. آجری که در آفتاب، خشک شده بود نمی‌توانست بدون کاه، خودش را نگه دارد. سرانجام، مردم بابل، آشور و مصر باستان دریافتند که با گداختن رس، آجرهایی به‌دست می‌آید، که محکم‌تر و در برابر هوا مقاوم‌تر هستند.
qas: answers: text: ۵۰۰۰
question: دست‌کم چند سال است که آجر ساخته شده از خاک رس به کار می‌رود؟

answers: text: شهرهایی در بین‌النهرین و درهٔ سند در پاکستان
question: اول بار، از آجر برای ساختن چه چیزی به کار گرفته شده‌است؟

answers: text: پاکستان
question: درهٔ سند در کجا قرار دارد؟

answers: text: بابل، آشور و مصر باستان
question: مردم چه مناطقی دریافتند که با گداختن رس، آجرهایی به‌دست می‌آید، که محکم‌تر و در برابر هوا مقاوم‌تر هستند؟

answers: text: دریافتند که با گداختن رس، آجرهایی به‌دست می‌آید، که محکم‌تر و در برابر هوا مقاوم‌تر هستند.
question: مردم بابل، آشور و مصر باستان در مورد ساخت آجر چه چیزی را دریافتند؟

question: بین‌النهرین در کجا قرار دارد؟

question: مردم بابل در کدام مناطق امروزی زندگی می‌کردند؟

context: از طرفی، اجاق‌های چادرنشین‌هایی که در کنار رودها به کار گله داری مشغول بوده‌اند در اثر نفوذ آتش سخت شده که در واقع این پدیده سبب پیدایش نحوه پخت و در نتیجه آجر گردیده‌است. در سال‌های بعد هم‌زمان در ساخت برج بابل خشت زدن و پختن آجر به وسیلهٔ بابلی‌ها ابداع شد و به همین دلیل نام آجر که یک واژهٔ بابلی است در اغلب زبان‌ها به همین نام مشهور شده‌است. پس از این مرحله به وسیلهٔ کلدانی‌ها پخت آجر به تکامل رسید و با پیدایش آجر تحولی در ساختمان بناها که تا آن روزگار خشتی و گلی بودند به وجود آمد. در نتیجه این امر سبب آغاز ساخت بناهای مستحکم و آجری گردید. آجر دستی (فشاری) هفت هزار سال است که به‌عنوان مستحکم‌کننده و زیباساز کاخ‌ها، عبادتگاه‌ها، مدرسه‌ها، مسجدها و ساختمان‌ها استفاده شده‌است. اما امروزه این صنعت هزاران ساله در حال فراموشی است.
qas: answers: text: اجاق‌های چادرنشین‌هایی که در کنار رودها به کار گله داری مشغول بوده‌اند در اثر نفوذ آتش سخت شده که در واقع این پدیده سبب پیدایش نحوه پخت و در نتیجه آجر گردیده‌است
question: در واقع چه پدیده‌ای سبب پیدایش نحوه پخت و در نتیجه آجر گردیده‌است؟

answers: text: بابلی‌ها
question: خشت زدن و پختن آجر به وسیلهٔ چه کسانی ابداع شد؟

answers: text: بابلی
question: واژه آجر به چه منطقه‌ای اطلاق می‌شود؟

answers: text: آجر به وسیلهٔ بابلی‌ها ابداع شد
question: چرا نام آجر یک واژهٔ بابلی است؟

answers: text: کلدانی‌ها
question: به وسیلهٔ چه کسانی پخت آجر به تکامل رسید؟

question: برج بابل در کدام منطقه امروزی ساخته شده‌است؟

context: به‌طور کلی صنعت آجرپزی در دوران پیش از هخامنشی در ایران تکامل یافت و در دوره هخامنشی علاوه بر خشت، انواع آجر از جمله آجرهای لعابی در ساختمان‌ها به کار رفته‌است. آجرهایی که در ساختمان پاسارگاد و تخت جمشید و شوش به کار رفته صرف‌نظر از تنوع، از نظر دقت در ترکیب مصالح اولیه و مقاومت در برابر عوامل مختلف پس از چندین قرن، مورد توجه هستند. در دوران هخامنشی پخت آجرهای لعاب دار منقوش و برجسته بسیار معمول بود؛ که برای تزیین کاخ‌ها استفاده شده‌است. استفاده از آجر در ایران باستان خصوصاً در دوران ساسانیان و در دوران پیش از اسلام رواج زیادی داشته‌است. می‌توان از کاربرد آجر در بناهای عظیمی مانند طاق کسری و پل دختر نام برد. در دوران ساسانی از تلفیق سنگ و آجر برای اسکلت‌سازی بناها و در مواردی در نماسازی استفاده شده‌است.
qas: answers: text: آجرهای لعابی
question: در دوره هخامنشی علاوه بر خشت چه نوع آجرهایی در ساختمان‌ها به کار رفته‌است؟

answers: text: هخامنشی
question: در کدام سلسله علاوه بر خشت، انواع آجر از جمله آجرهای لعابی در ساختمان‌ها به کار رفته‌است؟

answers: text: هخامنشی
question: صنعت آجرپزی در دوران پیش از کدام سلسله در ایران تکامل یافته‌است؟

answers: text: از نظر دقت در ترکیب مصالح اولیه و مقاومت در برابر عوامل مختلف
question: آجرهایی که در ساختمان پاسارگاد و تخت جمشید و شوش به کار رفته صرف‌نظر از تنوع، از چه نظر پس از چندین قرن، مورد توجه هستند؟

answers: text: خصوصاً در دوران ساسانیان و در دوران پیش از اسلام
question: استفاده از آجر در ایران باستان در چه زمانی رواج زیادی داشته‌است؟

answers: text: ساسانی
question: در چه دورانی از تلفیق سنگ و آجر برای اسکلت‌سازی بناها و در مواردی در نماسازی استفاده شده‌است؟

answers: text: سنگ و آجر
question: در دوران ساسانی از تلفیق چه چیزی برای اسکلت‌سازی بناها و در مواردی در نماسازی استفاده شده‌است؟

answers: text: طاق کسری و پل دختر
question: در کدام بناهای عظیم از آجر برای ساخت استفاده شده‌است؟

answers: text: ساختمان پاسارگاد و تخت جمشید و شوش
question: آجرهایی که در ساختمان کدام بناها به کار رفته صرف‌نظر از تنوع، از نظر دقت در ترکیب مصالح اولیه و مقاومت در برابر عوامل مختلف پس از چندین قرن، مورد توجه هستند؟

question: طاق کسری در کجا واقع شده‌است؟

question:  پل دختر در کدام استان ایران قرار دارد؟

question: تخت جمشید در کجا قرار دارد؟

context: در دوره سلجوقی از آجر به عنوان مصالح اصلی برای کلیه بناهایی چون کاروانسراها، آب‌انبارها، بناهای شاهی، بناهای عمومی، مساجد، برج مقبره‌ها، میل مقبره‌ها، میل‌های بلند مساجد و مواردی دیگر سبب اسکلت‌سازی اصولی آن‌ها شده و ضمناً برای نماسازی نیز از آجر به شکل آمود (پوشش جدا از اسکلت) یا پیوند و ترکیب با استخوان بندی بنا عظمتی از حسن سلیقه و خلاقیت در هنر آجرکاری به وجود آمده‌است. به‌طوری‌که در آثار پراکنده و فراوان کشور در این دوره شاهد هنرآفرینی‌های بسیار شگرف در هنر آجرکاری می‌باشیم تا جایی که در دو برج‌های خرقان قزوین بیش از سی نوع آجرکاری همراه با طاق‌نماسازی‌های بسیار زیبا و خط کوفی برجسته و در مسجد جامع اصفهان نزدیک به ۳۷۵ طاق‌پوش در انواع گوناگون که قسمت اعظم آن از دوره سلجوقی است شاهد هستیم. در این دوره ارزشمند معماری شاهد به وجود آمدن زیباترین نقوش در انواع گل‌چین‌های آجری، گره آجری، خط‌های کوفی آجری برگردونهٔ میل‌های بلند مساجدی چون میل مسجد جامع دامغان با ۲۶ متر ارتفاع، میل منار چند وجهی مسجد جامع نائین با حدود ۳۰ متر ارتفاع، مناره ساربان با ۴۸ متر ارتفاع و مناره علی هستیم.
qas: answers: text: سلجوقی
question: در کدام دوره از آجر به عنوان مصالح اصلی برای کلیه بناها استفاده می‌شده‌است؟

answers: text: پوشش جدا از اسکلت
question: آجر به شکل آمود به چه معناست؟

answers: text: سلجوقی
question: دو برج‌های خرقان قزوین در چه دوره‌ای ساخته شده‌است؟

answers: text: قزوین
question: دو برج‌های خرقان در کدام شهر قرار دارد؟

answers: text: سی نوع
question: در دو برج‌های خرقان قزوین چند نوع آجرکاری همراه با طاق‌نماسازی‌ بسیار زیبا و خط کوفی برجسته وجود دارد؟

answers: text: نزدیک به ۳۷۵
question: مسجد جامع اصفهان دارای چند طاق‌پوش در انواع گوناگون است؟

answers: text: میل‌های بلند مساجدی چون میل مسجد جامع دامغان با ۲۶ متر ارتفاع، میل منار چند وجهی مسجد جامع نائین با حدود ۳۰ متر ارتفاع، مناره ساربان با ۴۸ متر ارتفاع و مناره علی
question: در دوره سلجوقی کدام میل‌ها ساخته شده‌است؟

answers: text: ۲۶ متر
question: میل مسجد جامع دامغان دارای چه ارتفاعی است؟

answers: text: حدود ۳۰ متر
question: میل منار چند وجهی مسجد جامع نائین دارای چه ارتفاعی است؟

answers: text: ۴۸ متر
question: مناره ساربان دارای چه ارتفاعی است؟

question: مناره علی در کجا واقع شده‌است؟

question: مناره ساربان در کجا قرار دارد؟

question: دامغان در کدام استان واقع شده‌است؟

question: نائین در کدام استان قرار دارد؟

context: عصر تیموری عصر جنبش و خیزش انواع هنرها به خصوص معماری می‌باشد. در این زمان پوشش‌های گنبد آجری به تحول کامل می‌رسد. مسیر گنبدسازی‌های دو پوسته پیوسته به گنبدسازی‌های دو پوش گسسته و اجراهای خاص در مقابل واکنش نیروهای فشاری-کششی-پیچشی و به خصوص رانشی و به‌طور کلی ضدزلزله توسط خشخاشی سازی‌ها در بین دو پوشش گنبدها می‌باشیم. در این زمان انواع طاق پوش‌های آجری چون ترکین، گلو در هم، شمسه پوش و بسیاری دیگر مسیر متحول خود را تا سرحد مطلوب پیش می‌برد و انواع گلچین‌های آجری در آن‌ها به واقع عظمتی از هنر آجرکاری توسط معماران نامی ایران قوام الدین پدر و غیاث الدین پسر شیرازی و بسیاری دیگر از بنایان هنرمند زیباترین و شاخص‌ترین انواع نقوش گره آجری، خط‌های کوفی آجری، خط‌های بنایی و معقلی آجری و زیباترین انواع گلچین‌های بسیار متنوع آجری در عناصر و جزئیات آثار هم سطح با هنر کاشی کاری که تلفیقی از آجر و کاشی در انواع خط معلقی می‌باشد. در خراسان می‌توان به کارهای آجری بسیار زیبای مسجد قائن و برج مقبره اخنگان در حومه طوس مشهد یا شاهکارهایی از هنر آجرکاری و بسیاری دیگر اشاره کرد.
qas: answers: text: عصر جنبش و خیزش انواع هنرها به خصوص معماری می‌باشد
question: عصر تیموری چه عصر است؟

answers: text: عصر تیموری
question: در کدام زمان پوشش‌های گنبد آجری به تحول کامل می‌رسد؟

answers: text: قوام الدین پدر و غیاث الدین پسر شیرازی
question: معماران نامی ایران را نام ببرید؟

answers: text: معماران نامی ایران
question: قوام الدین پدر و غیاث الدین پسر شیرازی چه کسانی هستند؟

answers: text: حومه طوس مشهد
question: مسجد قائن در کجا قرار دارد؟

answers: text: حومه طوس مشهد
question: برج مقبره اخنگان در کجا قرار دارد؟

question: نیروی کششی چیست؟

question: نیروی فشاری چیست؟

context: شهر تهران با دارا بودن ساختمان‌های قدیمی و آثار تاریخی خود هم هویتی سنتی و هم بسیار مدرن دارد؛ در ساخت بناهایی چون شمس‌العماره، دارالفنون، کاخ موزه‌ها، مسجدهای تاریخی، ساختمان‌های آجری منطقه حسن‌آباد، سردر باغ ملی، موزه ارتباطات، ساختمان بانک صادرات، ساختمان‌های آجری سبک ساسانی/هخامنشی، موزه ایران باستان و وزارت خارجه، ساختمان ثبت و اسناد، مدارس قدیمی، گنبد چهارسوق، بازار بزرگ تهران، بازارچه‌ها، کاروانسراها و ساختمان بسیاری از خانه‌ها و مغازه‌ها در بخش‌های قدیمی شهر تهران، از آجر استفاده شده‌است.
qas: answers: text: تهران
question: شمس‌العماره در کدام شهر قرار دارد؟

answers: text: تهران
question: دارالفنون در کدام شهر قرار دارد؟

answers: text: شمس‌العماره، دارالفنون، کاخ موزه‌ها، مسجدهای تاریخی، ساختمان‌های آجری منطقه حسن‌آباد، سردر باغ ملی، موزه ارتباطات، ساختمان بانک صادرات، ساختمان‌های آجری سبک ساسانی/هخامنشی، موزه ایران باستان و وزارت خارجه، ساختمان ثبت و اسناد
question: ساختمان‌های قدیمی شهر تهران که برای ساخت آنها از آجر استفاده شده‌است را نام ببرد؟

answers: text: آجر
question: در ساخت سردر باغ ملی، موزه ارتباطات، ساختمان بانک صادرات، ساختمان‌های آجری سبک ساسانی/هخامنشی، موزه ایران باستان و وزارت خارجه در شهر تهران از چه مصالحی استفاده شده‌است؟

question: وزارت خارجه ایران در کدام خیابان تهران قرار دارد؟

context: در صورت استفاده از آجر در نماچینی، رنگ آجر اهمیت پیدا می‌کند. برای استفاده در نماچینی آجرهایی به رنگ‌های زرد کمرنگ که به آن آجر سفید می‌گویند و زرد پررنگ که به آن آجر بهی می‌گویند و همچنین آجرهایی به رنگ قرمز روشن یا قرمز سیر در بازار وجود دارند. در حدود سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۴۰ یک نوع آجر ابلق به رنگ‌های قرمز و زرد به نام آجر بهمنی به بازار عرضه می‌شد که بوسیله کوره آجرپزی به همین نام تهیه می‌گردید. ضخامت آجرهای مورد استفاده در نما ممکن است ۳ تا ۴ یا ۵ سانتیمتر باشد ولی دو بعد دیگر این آجرها مانند آجرهای فشاری یا ماشینی ۱۰×۲۰ می‌باشد.
qas: answers: text: در صورت استفاده از آجر در نماچینی
question: در چه صورتی رنگ آجر اهمیت پیدا می‌کند؟

answers: text: آجرهایی به رنگ‌های زرد کمرنگ که به آن آجر سفید می‌گویند و زرد پررنگ که به آن آجر بهی می‌گویند و همچنین آجرهایی به رنگ قرمز روشن یا قرمز سیر
question: برای استفاده در نماچینی از چه آجرهایی استفاده می‌شود؟

answers: text: آجر سفید
question: به آجرهایی به رنگ‌های زرد کمرنگ چه می‌گویند؟

answers: text: آجر بهی
question: به آجرهایی به رنگ‌های زرد پررنگ چه می‌گویند؟

answers: text: حدود سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۴۰
question: در چه سال‌هایی یک نوع آجر ابلق به رنگ‌های قرمز و زرد به نام آجر بهمنی به بازار عرضه می‌شد؟

answers: text: ۱۰×۲۰
question: آجرهای فشاری یا ماشینی نما دارای چه ضخامتی هستند؟

answers: text: ۳ تا ۴ یا ۵ سانتیمتر
question: ضخامت آجرهای مورد استفاده در نما ممکن است چقدر باشد؟

question: نماچینی چگونه انجام می‌شود؟

answers: text: رنگ آجر
question: در صورت استفاده از آجر در نماچینی چه چیزی اهمیت پیدا می‌کند؟

question: ابلق چه رنگی است؟

question: کوره‌های آجرپزی در کدام استان فعالیت بیشتری دارند؟