یارسانیسم

context: اهل حق یا یارسان به پیروان دین یاری گفته می‌شود که به‌طور عمده در دو کشور ایران و عراق پیرو دارد. دین یاری دینی است با مناسک عرفانی که تاریخ دقیق شکل‌گیری آن مشخص نیست، ولی پیروان آن به ازلی و ابدی بودن آیین خود باور دارند. این دین در دوره‌های مختلف تاریخی مراحل مختلفی را پشت سر گذاشته‌است. اگرچه قدمت قدیمی‌ترین متون مذهبی دین یاری تا سدهٔ دوم هجری و قدمت برخی از نیایشگاه‌های آن به پیش از اسلام نیز می‌رسد، اما ساختار کنونی آن از سدهٔ هفتم هجری و توسط سلطان سهاک بنیان نهاده شده‌است که در اعتقادات مردم یارسان بالاترین جایگاه را در نظم هستی دارد.
qas: answers: text: به پیروان دین یاری گفته می‌شود که به‌طور عمده در دو کشور ایران و عراق پیرو دارد
question: به چه کسانی اهل حق یا یارسان گفته می‌شود؟

answers: text: دو کشور
question: دین یاری به طور عمده در چند کشور پیرو دارد؟

answers: text: ایران و عراق
question: دین یاری به طور عمده در چه کشورهایی پیرو دارد؟

answers: text: دینی است با مناسک عرفانی که تاریخ دقیق شکل‌گیری آن مشخص نیست، ولی پیروان آن به ازلی و ابدی بودن آیین خود باور دارند
question: دین یاری چگونه دینی است؟

answers: text: سدهٔ دوم هجری
question: قدمت قدیمی‌ترین متون مذهبی دین یاری تا کدام سده می‌رسد؟

answers: text: پیش از اسلام
question:  قدمت برخی از نیایشگاه‌های دین یاری به چه زمانی می‌رسد؟

answers: text: سدهٔ هفتم هجری
question: ساختار کنونی دین یاری از کدام سده بنیان نهاده شده‌است؟

answers: text: سلطان سهاک
question: ساختار کنونی دین یاری از سدهٔ هفتم هجری توسط چه کسی بنیان نهاده شده‌است؟

question: سلطان سهاک چه کسی بود؟

context: مردم اهل حق با نام‌های مختلفی شناخته می‌شوند. اگرچه در متون دینی بیش از هر نامی از نام یارسان و یاری استفاده شده و پیروان این دین نیز خود را با نام یار می‌شناسند، اما در مناطق مختلف نام‌های مختلفی مانند اهل حق، کاکه‌ای، صارلی، طایفه، طایفه‌سان، گوران، قلخانی، قزلباش، نیازی، اهل نیاز، اهل سر، سرطالبی، شاملو، خواجه‌وند، غلات، علی‌اللّهی و ... از جانب غیریارسانیان بر روی آن‌ها گذاشته شده‌است. بیشتر این نام‌ها نه به خود دین، بلکه به پیروان آن اشاره دارد و برخی از آن‌ها مانند شیطان‌پرست، خروس‌کشان یا چراغ سیندرن نام‌هایی مغرضانه و بعضاً حتی توهین‌آمیز محسوب می‌شوند.
qas: answers: text: یارسان و یاری
question: در متون دینی بیشتر از چه نام‌هایی برای دین یاری استفاده شده‌است؟

answers: text: یار
question: پیروان دین یاری بیشتر دین خود را با چه نامی می‌شناسند؟

answers: text: اهل حق، کاکه‌ای، صارلی، طایفه، طایفه‌سان، گوران، قلخانی، قزلباش، نیازی، اهل نیاز، اهل سر، سرطالبی، شاملو، خواجه‌وند، غلات، علی‌اللّهی
question: در مناطق مختلف چه نام‌های مختلفی از جانب غیریارسانیان بر روی پیروان دین یاری گذاشته شده‌است؟

question: پیروان دین یاری در کدام کشورها بیشتر سکونت دارند؟

context: در آذربایجان ایران پیروان یارسان را گاه گوران و گاه شاملو می‌نامند. شاملوها مردمی بودند که توسط امیرتیمور از شام به آذربایجان کوچانده‌شدند و در زمان صفویه به دین یارسان گرویدند. در آذربایجان همچنین مردم یارسان را قره‌قویونلو، گورنلر (به معنای بینندگان) و در ارومیه ابدال بنی نیز می‌نامند. همچنین در افغانستان و نیز در ترکیه به پیروان یارسان قزلباش گفته می‌شود، چرا که پیروان یارسان در آن منطقه در جنبش قزلباش‌ها شرکت کردند. در قزوین پیروان یارسان را کاکاوند و در مازندران خواجه‌وند می‌نامند که هر دو نام ایل است و نه نام دین. در زنجان پیروان یارسان را سر طالبی به معنای طالب اسرار می‌نامند.
qas: answers: text: گاه گوران و گاه شاملو
question: در آذربایجان ایران پیروان یارسان را چه می‌نامند؟

answers: text: آذربایجان
question: در کدام شهر ایران پیروان یارسان را گاه گوران و گاه شاملو می‌نامند؟

answers: text: مردمی بودند که توسط امیرتیمور از شام به آذربایجان کوچانده‌شدند و در زمان صفویه به دین یارسان گرویدند
question: شاملوها چه مردمانی بودند؟

answers: text: امیرتیمور
question: شاملوها توسط چه کسی از شام به آذربایجان کوچانده‌شدند؟

answers: text: صفویه
question: شاملوها در زمان کدام سلسله به دین یارسان گرویدند؟

answers: text: آذربایجان
question: شاملوها توسط امیرتیمور از شام به کجا کوچانده‌شدند؟

answers: text: یارسان
question: شاملوها در زمان صفویه به کدام دین گرویدند؟

answers: text: بینندگان
question: گورنلر به چه معناست؟

answers: text: ابدال بنی
question: در ارومیه مردم یارسان را چه می‌نامند؟

answers: text: قزلباش
question: در افغانستان و ترکیه به پیروان یارسان چه گفته می‌شود؟

answers: text: چرا که پیروان یارسان در آن منطقه در جنبش قزلباش‌ها شرکت کردند
question: به چه دلیل در افغانستان و ترکیه به پیروان یارسان قزلباش گفته می‌شود؟

answers: text: کاکاوند
question: در قزوین پیروان یارسان را چه می‌نامند؟

answers: text: خواجه‌وند
question: در مازندران پیروان یارسان را چه می‌نامند؟

answers: text: سر طالبی
question: در زنجان پیروان یارسان را چه می‌نامند؟

question: جمعیت زنجان در حال حاضر چقدر است؟

question: شاملوها در چه سالی توسط امیرتیمور از شام به آذربایجان کوچانده‌شدند؟

question: به چه دلیل شاملوها توسط امیرتیمور از شام به آذربایجان کوچانده‌شدند؟

question: جمعیت قزوین در حال حاضر چقدر است؟

question: مرکز استان قزوین کدام شهر است؟

context: مکری مسلک اهل حق را یکی از رشته‌های انشعابی و وابسته به مذهب تشیع می‌داند. او معتقد است این مسلک مجموعه‌ای است از عقاید و آرای خاصی که از عهود سالفه وجود داشته و بعدها با ذخائر معنوی اسلام و اساطیر ایران قدیم و افکار فرق غالی که در مناطق غرب ایران پراکنده بوده‌اند، در هم آمیخته و در برخورد با حوادث، در زمان‌های مختلف، اشکال گوناگونی به خود گرفته‌است. اما بر حسب سنت خود پیروان حقیقت، این طریقه دنبالهٔ نوعی احساس ژرف مذهبی است که سینه به سینه از سلف به خلف می‌رسیده و نیز دنبالهٔ همان اصولی بوده‌است که شاه مردان حق علی بن ابی‌طالب به سلمان و به عده‌ای از یاران نزدیک خود آموخته‌است.
qas: answers: text: مکری
question: چه کسی معتقد است مسلک اهل حق مجموعه‌ای است از عقاید و آرای خاصی که از عهود سالفه وجود داشته و بعدها با ذخائر معنوی اسلام و اساطیر ایران قدیم و افکار فرق غالی که در مناطق غرب ایران پراکنده بوده‌اند، در هم آمیخته و در برخورد با حوادث، در زمان‌های مختلف، اشکال گوناگونی به خود گرفته‌است؟

answers: text: مجموعه‌ای است از عقاید و آرای خاصی که از عهود سالفه وجود داشته و بعدها با ذخائر معنوی اسلام و اساطیر ایران قدیم و افکار فرق غالی که در مناطق غرب ایران پراکنده بوده‌اند، در هم آمیخته و در برخورد با حوادث، در زمان‌های مختلف، اشکال گوناگونی به خود گرفته‌است
question: از نظر مکری مسلک اهل حق چگونه مجموعه‌ای است؟

answers: text: تشیع
question: مکری مسلک اهل حق را یکی از رشته‌های انشعابی و وابسته به کدام مذهب می‌داند؟

question: مکری اهل کدام کشور بود؟

context: خواجه‌الدین ریشه مسلک اهل حق را نامشخص دانسته و می‌نویسد: در کتب قدیمه مربوط به ادیان، مانند الفرق بین الفرق و ملل و نحل شهرستانی که از آثار قرن پنجم و ششم می‌باشند، نامی از این فرقه برده نشده‌است. همچنین پیروان این فرقه سعی می‌کردند اسرار خود را فاش نکنند و این امر سبب گردیده کسی از تاریخ پیدایش مرام اهل حق اطلاعی نداشته باشد. او معتقد است برخی از اعتقادات پیروان اهل حق که پایه و اساس مرام اهل حق را تشکیل می‌دهند، از نظر اسلام مطرود است و معتقد بودن به این گونه عقاید سبب جدایی مسلک اهل حق از اسلام گردیده‌است. او در ادامه می‌گوید: ولی پیروان اهل حق پیدایش مسلک خود را از عالم الست می‌دانند.
qas: answers: text: خواجه‌الدین
question: چه کسی معتقد است برخی از اعتقادات پیروان اهل حق که پایه و اساس مرام اهل حق را تشکیل می‌دهند، از نظر اسلام مطرود است و معتقد بودن به این گونه عقاید سبب جدایی مسلک اهل حق از اسلام گردیده‌است؟

answers: text: الفرق بین الفرق و ملل و نحل شهرستانی
question: خواجه‌الدین می‌نویسد در کدام کتب قدیمه مربوط به ادیان نامی از مسلک اهل حق برده نشده‌است؟

answers: text: برخی از اعتقادات پیروان اهل حق
question: پایه و اساس مرام اهل حق را چه چیزهایی تشکیل می‌دهد؟

question: کتاب الفرق بین الفرق و ملل نوشته‌ی چه کسی است؟

context: کلام سرانجام: کلام سرانجام عبارت است از آداب و رسوم مسلکی و عبادات اهل حق که توسط سلطان سهاک و یارانش بیان و نسل به نسل منتقل شده‌است. در قرون اولیهٔ تأسیس مسلک اهل حق، انتقال این متون توسط کلام‌خوان‌ها صورت می‌گرفت، ولی بعدها ثبت آن‌ها آغاز شد. این کلام‌ها به تدریج به سبب سهل‌انگاری بعضی از کلام خوان‌ها، فراموشی و همچنین سروده شدن کلام‌هایی به زبان‌های کردی، ترکی توسط بزرگان اهل حق با یکدیگر تفاوت‌هایی پیدا کردند که این عوامل سبب جدایی برخی از جماعت‌های اهل حق شد و امروزه نمی‌توان کلام‌هایی که در بین اهل حق یافت می‌شود را همگی معتبر محسوب کرد.
qas: answers: text: عبارت است از آداب و رسوم مسلکی و عبادات اهل حق که توسط سلطان سهاک و یارانش بیان و نسل به نسل منتقل شده‌است
question: کلام سرانجام چیست؟

answers: text: کلام سرانجام
question: آداب و رسوم مسلکی و عبادات اهل حق که توسط سلطان سهاک و یارانش بیان و نسل به نسل منتقل شده‌است چه نامیده می‌شود؟

answers: text: کلام‌خوان‌ها
question: در قرون اولیهٔ تأسیس مسلک اهل حق، انتقال کلام سرانجام توسط چه کسانی صورت می‌گرفت؟

question: سلطان سهاک در چه سالی از دنیا رفت؟

context: جم و جم خانه: محلی است که اهل حق برای اجرای مراسم خاص خود در آنجا جمع می‌شوند. از این‌رو در بین پیروان اهل حق از اهمیت خاصی برخوردار است. از نظر اهل حق شرکت در جم به جای عبادات دائمی، کافی است. مینورسکی معتقد است در میان پیروان اهل حق عبادت فردی کمتر مورد توجه قرار گرفته به‌طوری‌که آن‌ها اهمیت فراوانی برای اجتماع کردن (جم) قایل‌اند، زیرا در نزد آن‌ها جم گشایندهٔ مشکل‌ها است. جم در وقت ثابتی تشکیل می‌شود و در جم خانه به هنگام عبادت کلام‌ها همراه با تنبور و با صدای بلند خوانده می‌شود. مراسمی مانند سرسپردن، ازدواج و نام‌گذاری کودک و... نیز در جم‌خانه انجام می‌شود.
qas: answers: text: محلی است که اهل حق برای اجرای مراسم خاص خود در آنجا جمع می‌شوند
question: جم و جم خانه چگونه محلی است؟

answers: text: جم و جم خانه
question: اهل حق برای اجرای مراسم خاص خود در کجا جمع می‌شوند؟

answers: text: جم
question: از نظر اهل حق شرکت در کجا به جای عبادات دائمی، کافی است؟

answers: text: همراه با تنبور و با صدای بلند
question: در جم خانه به هنگام عبادت کلام‌ها چگونه خوانده می‌شود؟

question: جم و جم خانه در کدام  مناطق وجود دارد؟

question: تنبور چیست؟