جیوه

context: جیوه، ژیوه یا واژه یسیماب از سیم به معنی نقره و آب تشکیل شده است یعنی آب نقره نام یک عنصر شیمیایی با نماد Hg و عدد اتمی ۸۰ است. جیوه در زبان فارسی به معنی زنده و در زبان‌های دیگر نیز با نام‌های نقرهٔ زنده یا hydrargyrum و Mercury هم شناخته می‌شود. در یونانی "hydr" به معنی آب و "argyros" به معنی نقره است. جیوه یک عنصر سنگین بلوک دی است و تنها فلزی است که در شرایط استاندارد دما و فشار مایع است. عنصر دیگری که در این شرایط مایع باشد، برم است. فلزهای دیگر مانند سزیم، فرانسیم، گالیم و روبیدیم در دمایی بالاتر از شرایط استاندارد ذوب می‌شوند. دمای ذوب −۳۸٫۸۳ °C و نقطهٔ جوش ۳۵۶٫۷۳ °C . جیوه نیز از این قرار است .
qas: answers: text: جیوه، ژیوه یا واژه یسیماب از سیم به معنی نقره و آب تشکیل شده است
question: جیوه چیست؟

answers: text: ۸۰
question: عدد اتمی عنصر شیمیایی آب نقره چیست؟

answers: text: زنده
question: جیوه در زبان فارسی به چه معنی است؟

answers: text: جیوه
question: تنها فلزی که در شرایط استاندارد دما و فشار مایع است چه نام دارد؟

question: نقره چیست؟

context: جیوه در دماسنج، فشارسنج (بارومتر، مانومتر)، فشارسنج خون، کلید جیوه‌ای، شیرهای شناور و دیگر ابزارها. البته به دلیل زهرآگین بودن این عنصر، تلاش شده تا از فشارسنج‌های خون و دماسنج‌های جیوه‌ای در بیمارستان‌ها پرهیز شود و به جای آن از ابزارهای الکلی، آلیاژهای اوتکتیک مانند گالینستان، ابزارهای الکترونیکی یا با پایهٔ ترمیستور بهره برده شود. اما همچنان کاربرد جیوه در زمینهٔ پژوهش و ساخت مواد آمالگام دندانی برای پرکردن دندانها پابرجا است. جیوه کاربرد نوری هم دارد: اگر جریان الکتریسیته از بخار جیوهٔ درون یک لولهٔ فسفری گذرانده شود، موج‌های کوتاه فرابنفش پدید می‌آید در اثر این موج‌ها فسفر به درخشش می‌افتد و نور مرئی تولید می‌شود (مانند لامپ مهتابی).
qas: answers: text: به دلیل زهرآگین بودن این عنصر
question: به چه دلیل تلاش شده تا از فشارسنج‌های خون و دماسنج‌های جیوه‌ای در بیمارستان‌ها پرهیز شود؟

answers: text: ابزارهای الکلی، آلیاژهای اوتکتیک مانند گالینستان، ابزارهای الکترونیکی یا با پایهٔ ترمیستور
question: به دلیل زهرآگین بودن جیوه تلاش شده به جای آن در بیمارستان‌ها از چه چیزهایی استفاده شود؟

answers: text: اگر جریان الکتریسیته از بخار جیوهٔ درون یک لولهٔ فسفری گذرانده شود، موج‌های کوتاه فرابنفش پدید می‌آید در اثر این موج‌ها فسفر به درخشش می‌افتد و نور مرئی تولید می‌شود (مانند لامپ مهتابی).
question: کاربرد نوری جیوه چیست؟

question: دماسنج چیست؟

context: همین جریانات موجب میگردد که جیوه به‌صورت موقت حالت فرومغناطیس نیز بخود گرفته یا مولکول های آن تغییر یافته یا تحت تاثیر جریانات مغناطیسی و الکتریکی قرار بگیرد، و شرایط مولکولی جیوه میتواند در مدت زمانی که تحت جریانات قرار دارد مغلوب شده و تغییر نماید؛ به‌خصوص در موقعیتی که جیوه تحت تاثیر میدان الکترومغناطیس با شدت مغناطیس بالاتر یا فرکانس قرار بگیرد حالت و شکل خود را از دست داده یا در اصل تغییر مینماید و با توجه به اینکه مولکول های جیوه  تحت  جریان نیرو یا دما به هم نزدیک یا از هم دور میشوند دارای توان تاثیر پذیری بالائی از جریانات وارده است.
qas: answers: text: به هم نزدیک یا از هم دور میشوند
question: مولکول‌های جیوه تحت جریان نیرو یا دما چه تغییری می‌کنند؟

answers: text: نیرو یا دما
question: مولکول‌های جیوه تحت تأثیر چه عواملی به هم نزدیک یا از هم دور می‌شوند؟

answers: text: مدت زمانی که تحت جریانات قرار دارد
question: شرایط مولکولی جیوه چه زمانی می‌تواند مغلوب شده یا تغییر کند؟

question: میدان الکترومغناطیس چیست؟

context: جیوه فلزی سنگین و سفید-نقره‌ای است. نسبت به دیگر فلزها رسانایی گرمایی پایینی دارد اما رسانای خوب جریان برق است. به عنوان یک فلز بلوک دی دارای نقطهٔ ذوب بسیار پایینی است. توضیح این ویژگی به دانش مکانیک کوانتوم نیازمند است. اما کوتاه شده می‌توان چنین توضیح داد: جایگیری الکترون‌ها به دور هستهٔ جیوه از ترتیب ۱s, 2s, ۲p, 3s, ۳p, 3d, ۴s, 4p, ۴d, 4f, ۵s, 5p, ۵d, 6s پیروی می‌کند. چنین جایگیری الکترون‌ها به سختی آمادهٔ ازدست دادن الکترون می‌شود برای همین از این نظر جیوه مانند گازهای نجیب رفتار می‌کند، پس پیوندهای درونی ضعیف است و نقطهٔ ذوب پایینی دارد (به آسانی ذوب می‌شود) پایداری تراز ۶s به دلیل وجود تراز پُرشدهٔ ۴f است. نبود تراز پایین‌تر f در عنصرهایی مانند کادمیم و روی دلیل داشتن نقطهٔ ذوب بالاتر این عنصرها است. یادآوری می‌شود که هر دوی این عنصرها به آسانی ذوب می‌شوند و افزون بر این به گونهٔ نامعمولی نقطهٔ جوش پایینی دارند. فلزهایی مانند طلا نسبت به جیوه اتم‌هایی با یک الکترون کمتر در 6s دارند. چنین الکترون‌هایی آسان تر جدا می‌شوند و میان اتم‌های طلا به اشتراک گذاشته می‌شوند و پیوندهای فلزی برقرار می‌کنند.
qas: answers: text: سنگین
question: وزن جیوه چگونه است؟

answers: text: سفید-نقره‌ای
question: جیوه به چه رنگی است؟

answers: text: رسانایی گرمایی پایینی
question: رسانایی گرمایی جیوه نسبت به بقیه فلزها چگونه است؟

answers: text: دارای نقطهٔ ذوب بسیار پایینی است
question: به عنوان یک فلز بلوک دی نقطهٔ ذوب جیوه چگونه است؟

question: الکترون چیست؟

context: مردم در چین و تبت گمان می‌کردند که جیوه باعث درازی عمر، درمان آسیب‌ها و درمجموع، سلامتی بهتر افراد می‌شود. تا آنجا که در افسانه‌ها گفته شده یکی از شاهان چین به نام چین شی هوان در آرمگاهی از سرزمینش به خاک سپرده شده که رودهایی از جیوه را دربرداشته به عنوان نمادی از رودهای چین. این پادشاه خود در اثر نوشیدن آمیخته‌ای از جیوه و گَرد یشم سبز که کیمیاگران دربار دودمان چه‌این آن را درست کرده بودند، کشته شده بود. او گمان می‌کرد با نوشیدن این معجون، جاودان خواهد شد. او با نوشیدن این معجون دچار نارسایی کبد، مسمومیت جیوه و در پایان مرگ مغزی شده بود.
qas: answers: text: جیوه
question: مردم در چین و تبت گمان می‌کردند که کدام فلز باعث درازی عمر، درمان آسیب‌ها و درمجموع، سلامتی بهتر افراد می‌شود؟

answers: text: چین و تبت
question: مردم کدام مناطق گمان می‌کردند که جیوه باعث درازی عمر، درمان آسیب‌ها و درمجموع، سلامتی بهتر افراد می‌شود؟

answers: text: چین شی هوان
question: کدام شاه چین در آرامگاهی از سرزمینش به خاک سپرده شده که رودهایی از جیوه را دربرداشته ‌است؟

answers: text: چین شی هوان
question: کدام پادشاه چین در اثر نوشیدن آمیخته‌ای از جیوه و گَرد یشم سبز که کیمیاگران دربار دودمان چه‌این آن را درست کرده بودند، کشته شده‌بود؟

answers: text: در اثر نوشیدن آمیخته‌ای از جیوه و گَرد یشم سبز که کیمیاگران دربار دودمان چه‌این آن را درست کرده بودند
question: چین شی هوان که از پادشاهان چین بود به چه دلیل کشته شد؟

question: چین شی هوان به مدت چند سال شاه چین بوده‌است؟

context: جیوه عنصری به شدت کمیاب در پوستهٔ زمین است. فراوانی آن در پوسته برپایهٔ جرم ۰٫۰۸ بخش در میلیون (ppm) است. البته چون این عنصر از دیدگاه زمین‌شیمی با عنصرهایی که بیشترین فراوانی را در پوسته دارند ترکیب نمی‌شود به همین دلیل سنگ معدن‌های جیوه نسبت به سنگ‌های معمولی دارای غلظت بالایی از این عنصرند. داراترین سنگ معدن‌های این عنصر تا ۲٫۵٪ جرمی و فقیرترین آن‌ها دست کم ۰٫۱٪ جیوه دارند (۱۲٬۰۰۰ برابر فراوانی میانگین جیوه در پوسته). جیوه هم به صورت یک فلز (کمیاب) و هم در کنار عنصرهای دیگر در کانی‌هایی مانند شنگرف، کوردرویت، لیوینگ ستونیت و... پیدا شده‌است. HgS یا شنگرف معمول‌ترین سنگ معدن جیوه است. سنگ معدن‌های جیوه بیشتر در کمربندهایی که سنگ‌هایی با چگالی بالا با نیروی بزرگی به بیرون پوسته هُل داده شده‌اند پیدا می‌شود به ویژه در فصل‌های داغ یا ناحیه‌های آتشفشانی.
qas: answers: text: پوستهٔ زمین
question: عنصر جیوه در کدام قسمت زمین است؟

answers: text: چون این عنصر از دیدگاه زمین‌شیمی با عنصرهایی که بیشترین فراوانی را در پوسته دارند ترکیب نمی‌شود
question: به چه دلیل سنگ معدن‌های جیوه نسبت به سنگ‌های معمولی دارای غلظت بالایی از این عنصرند؟

answers: text: ۲٫۵٪
question: داراترین سنگ معدن‌های جیوه تا چه جرمی جیوه دارند؟

answers: text: ۰٫۱٪
question: داراترین سنگ معدن‌های جیوه دست کم چقدر جیوه دارند؟

question: زمین از چند لایه تشکیل شده‌است؟

question: کانی چیست؟

context: مطالعات جهانی نشان می‌دهند که در نتیجهٔ تماس مستقیم یا استنشاق بخارات جیوه، اختلالات مختلفی به وجود می‌آید که برخی از آن‌ها عبارتند از: اختلال دستگاه خود-ایمنی، اختلال در عملکرد کلیه، ناباروری، تأثیرات منفی روی جنین، مشکلات رفتاری– عصبی، ناکارآمدی قلبی، آلزایمر، تأثیرات مخرب بر دستگاه عصبی مرکزی و محیطی، تأثیرات چشمی، مشکلات دهانی، نارسایی حاد تنفسی، درماتیت، دمانس، تهوع، استفراغ، اسهال، درد شکم، همانوری، کونژکتیویت، برونشیت، پنومونی، ورم ریه، تب بخار فلزی و اختلالات نوروسایکوتیک، اثر بر روی غده تیروئید، تولید مثل و سمیت ژنی.
qas: answers: text: اختلال دستگاه خود-ایمنی، اختلال در عملکرد کلیه، ناباروری، تأثیرات منفی روی جنین، مشکلات رفتاری– عصبی، ناکارآمدی قلبی، آلزایمر، تأثیرات مخرب بر دستگاه عصبی مرکزی و محیطی، تأثیرات چشمی، مشکلات دهانی، نارسایی حاد تنفسی، درماتیت، دمانس، تهوع، استفراغ، اسهال، درد شکم، همانوری، کونژکتیویت، برونشیت، پنومونی، ورم ریه، تب بخار فلزی و اختلالات نوروسایکوتیک، اثر بر روی غده تیروئید، تولید مثل و سمیت ژنی
question: در نتیجهٔ تماس مستقیم یا استنشاق بخارات جیوه چه اختلالاتی ایجاد می‌گردد؟

answers: text: تماس مستقیم یا استنشاق بخارات جیوه
question: در چه صورت جیوه موجب ناباروری می‌شود؟

answers: text: تماس مستقیم یا استنشاق بخارات جیوه
question: در چه صورت جیوه موجب ناکارآمدی قلبی می‌شود؟

question: آلزایمر چیست؟

context: پس از بخار جیوه، متیل جیوه خطرناک‌ترین شکل جیوه‌است. استفاده از متیل جیوه به عنوان قارچ‌کش برای محافظت دانه‌ها سبب کاهش قابل ملاحظه پرندگانی شد که از این دانه‌ها مصرف کرده بودند و همچنین صدها مرگ در عراق و آمریکا از مصرف نانی که دانه‌های گندم آن با متیل جیوه در تماس بوده گزارش شده‌است. ورود سمی‌ترین شکل جیوه یعنی متیل جیوه به بدن انسان، بیماری میناماتا ایجاد می‌کند. این بیماری نخستین بار در دههٔ ۱۹۵۰ در خلیج میناماتای ژاپن مشاهده شد. بروز این بیماری در انسان با عوارض گوناگون عصبی از جمله اختلال در حواس پنج‌گانه، بروز آلزایمر در سنین پیری و در موارد حاد با مرگ بیمار، همراه‌است. متیل جیوه نسبت به نمک‌های Hg+۲ سمّ قوی تری است، زیرا علاوه بر انحلال‌پذیری در بافت چربی، قابلیت تجمع و بزرگ‌نمایی زیستی دارد. همچنین می‌تواند از سد خونی- مغزی و جفت جنین عبور کند.
qas: answers: text: متیل جیوه
question: خطرناک‌ترین شکل جیوه‌ پس از بخار جیوه چیست؟

answers: text: بیماری میناماتا
question: ورود متیل جیوه به بدن انسان، چه نوع بیماری ایجاد می‌کند؟

answers: text: دههٔ ۱۹۵۰
question: بیماری میناماتا نخستین بار در کدام دهه مشاهده شد؟

answers: text: خلیج میناماتای ژاپن
question: بیماری میناماتا نخستین بار در کجا مشاهده شد؟

answers: text: عوارض گوناگون عصبی از جمله اختلال در حواس پنج‌گانه، بروز آلزایمر در سنین پیری و در موارد حاد با مرگ بیمار، همراه‌است.
question: عوارض بیماری میناماتا بر بدن انسان‌ها چیست؟

question: حواس پنج‌گانه را نام ببرید؟

question: انحلال‌پذیری به چه معناست؟

context: فرایند متیل‌دار شدن جیوه در ته‌نشست‌های گل‌آلود رودخانه‌ها و به ویژه در شرایط ناهوازی توسط متیل کوبالامین صورت می‌گیرد. بیشتر جیوهٔ موجود در بدن انسان به صورت متیل جیوه بوده و اغلب از طریق خوردن ماهی وارد بدن انسان می‌شود. متیل جیوه از راه دستگاه گوارش به ویژه در دستگاه عصبی مرکزی و کلیه‌ها توزیع شده و به صورت اختلالات عصبی تأخیری تظاهر می‌کند. برخی از این اختلالات عبارتند از: آتاکسی، پاراستزی، لرزش، کاهش بینایی، شنوایی، بویایی و چشایی، از دست دادن حافظه، دمانس پیش رونده، نکروز کانونی، تخریب سلول‌های گلیال، اختلالات حرکتی و مرگ.
qas: answers: text: ته‌نشست‌های گل‌آلود رودخانه‌ها و به ویژه در شرایط ناهوازی
question: فرایند متیل‌دار شدن جیوه در چه شرایطی صورت می‌گیرد؟

answers: text: متیل جیوه
question: بیشتر جیوهٔ موجود در بدن انسان به چه صورت است؟

answers: text: ماهی
question: متیل جیوه اغلب از طریق خوردن چه چیزی وارد بدن انسان می‌شود؟

question:  اختلال پاراستزی چیست؟

context: قطع فوری تماس، درمان‌های حمایتی و درمان با ترکیبات کلیتور (شلاتور)، راه‌های اصلی درمان مسمومیت با جیوه می‌باشند. جیوه فلزی با کلیتورها واکنش نمی‌دهد، مع‌ذلک حدود ۸۰٪ جیوه فلزی در بدن به Hg+۲ اکسید شده و به کلیتورها جواب می‌دهد. در مقایسه با سایر فلزات سنگین، استفاده از EDTA در درمان مسمومیت با جیوه، نسبت به ترکیبات دارای گروه سولفیدریل از اهمیت زیادی برخوردار نیست. ترکیبات منو تیول مانند گلوتاتیون، سیستئین، پنی سیلامین و مشتق N-استیله آن‌ها قادر به حذف جیوه از پروتئین‌ها و مولکول‌های زیستی می‌باشند. ترکیبات دی تیول مانند BAL (I,II دی مرکاپتوپروپانول) یا DMSA (دی مرکاپتوسوکسینیک اسید) با ایجاد یک ساختار ۵ ضلعی محکم، به عنوان کلیتورهای مؤثر در درمان مسمومیت با جیوه کاربرد دارند.
qas: answers: text: قطع فوری تماس، درمان‌های حمایتی و درمان با ترکیبات کلیتور
question: راه‌های اصلی درمان مسمومیت با جیوه را نام ببرید؟

answers: text: جیوه فلزی با کلیتورها واکنش نمی‌دهد
question: واکنش‌پذیری جیوه فلزی با کلیتورها چگونه است؟

answers: text: شلاتور
question: ترکیبات کلیتور که از راههای درمان مسمومیت با جیوه می‌باشد چه نام دارد؟

question: کلیتور چیست؟