جامعه شناسی

context: این رشتهٔ علمی به بررسی جوامع بشری، برهم‌کنش‌های آن‌ها، و فرایندهایی که جوامع را در وضعیت جاری‌شان نگاه داشته یا تغییر می‌دهد می‌پردازد. هدف این حوزهٔ علمی، پرداختن به تجزیهٔ جامعه به بخش‌های تشکیل دهنده‌اش مانند انجمن‌ها، نهادها، گروه‌های هم‌جنس، هم‌نژاد، یا هم‌سن، و بررسی نحوهٔ برهم‌کنش فعال این اجزاء با همدیگر است. علاوه بر این‌ها، این علم، موضوعاتی مانند طبقه اجتماعی، قشربندی، جنبش اجتماعی، تغییرات اجتماعی و بی‌نظمی‌هایی مانند جرم، انحراف و انقلاب را مورد تحقیق قرار می‌دهد.
qas: answers: text: جوامع بشری، برهم‌کنش‌های آن‌ها، و فرایندهایی که جوامع را در وضعیت جاری‌شان نگاه داشته یا تغییر می‌دهد
question: جامعه شناسی به بررسی چه مواردی می‌پردازد؟

answers: text: بخش‌های تشکیل دهنده‌اش مانند انجمن‌ها، نهادها، گروه‌های هم‌جنس، هم‌نژاد، یا هم‌سن، و بررسی نحوهٔ برهم‌کنش فعال این اجزاء با همدیگر
question: هدف جامعه‌شناسی پرداختن به تجزیه‌ی جامعه به چه بخش‌هایی است؟

answers: text: موضوعاتی مانند طبقه اجتماعی، قشربندی، جنبش اجتماعی، تغییرات اجتماعی و بی‌نظمی‌هایی مانند جرم، انحراف و انقلاب
question: جامعه‌شناسی چه موضوعاتی را مورد مطالعه قرار می‌دهد؟

question: دانش جامعه‌شناسی در چه قرنی به وجود آمد؟

context: در کتاب مقدمهٔ وی از تکرار تاریخ در یک چرخهٔ شش‌نسلی سخن گفته. این چرخه از آغاز یک اجتماع با تکیه بر کشاورزی سپس فنون آغاز می‌شود. در آخرین مرحله اجتماع چنان قدرتمند می‌شود که مردم آن به هنر و موسیقی روی می‌آورند و پس از آن مردم از فرط امنیت و بی‌نیازی تعصب خود را نسبت به جامعه از دست می‌دهند تا این‌که قوم دیگری آن جامعه را از خارج فتح می‌کند و در اینجا تاریخ بر همین منوال تکرار می‌شود. او برای مثال می‌گوید که پارس‌ها از عرب‌ها شکست خوردند عرب‌ها از ترکان غزنوی و سلجوقیان و ترکان نیز از مغول‌ها شکست خوردند. اگرچه عقاید ابن خلدون تحت تأثیر افکار افلاطون و به خصوص سیاست ارسطو است اما این دانشمند توانسته با اندیشهٔ یونانی و با نگاه ژرف و تجربهٔ طولانی خویش به عنوان سیاست‌مداری کارکشته تئوری‌های نوین جامعه‌شناسی خود را توسعه دهد.
qas: answers: text: تکرار تاریخ در یک چرخهٔ شش‌نسلی
question: ابوزید عبدالرحمن بن محمد بن خلدون در کتاب مقدمهٔ وی از چه موضوعی سخن گفته‌است؟

answers: text: کتاب مقدمهٔ وی
question: ابوزید عبدالرحمن بن محمد بن خلدون در چه کتابی از تکرار تاریخ در یک چرخهٔ شش‌نسلی سخن گفته‌است؟

answers: text: این چرخه از آغاز یک اجتماع با تکیه بر کشاورزی سپس فنون آغاز می‌شود.
question: چرخه‌ی شش نسلی که ابوزید عبدالرحمن بن محمد بن خلدون در کتاب مقدمه ‌وی از تکرار تاریخ در آن سخن گفته چگونه آغاز می‌شود؟

answers: text: عرب‌ها
question: طبق گفته‌ی ابوزید عبدالرحمن بن محمد بن خلدون، پارس‌ها از چه کسانی شکست خوردند؟

answers: text: ترکان غزنوی
question: طبق گفته‌ی ابوزید عبدالرحمن بن محمد بن خلدون، عرب‌ها از چه کسانی شکست خوردند؟

answers: text: مغول‌ها
question: طبق گفته‌ی ابوزید عبدالرحمن بن محمد بن خلدون، سلجوقیان و ترکان از چه کسانی شکست خوردند؟

answers: text: افلاطون
question: عقاید ابن خلدون تحت تأثیر افکار چه کسی بود؟

answers: text: ارسطو
question: عقاید ابن خلدون تحت تأثیر سیاست چه کسی بود؟

answers: text: با اندیشهٔ یونانی و با نگاه ژرف و تجربهٔ طولانی خویش به عنوان سیاست‌مداری کارکشته
question: ابن خلدون چگونه توانسته تئوری‌های نوین جامعه‌شناسی خود را توسعه دهد؟

question: پارس‌ها در چه سالی از عرب‌ها شکست خوردند؟

question: عرب‌ها در چه سالی از ترکان غزنوی شکست خوردند؟

question: ترکان در چه سالی از مغول‌ها شکست خوردند؟

context: دانش جامعه‌شناسی در قرن ۱۸ و ۱۹ میلادی به وجود آمد اگر چه از سنت عقل‌گرایی موجود که در آغاز توسط فلاسفه یونان باستان بنا شده بود بهره جسته‌است. واژهٔ فرانسوی Sociologie نخستین بار در ۱۸۳۷ توسط اگوست کنت فیلسوف فرانسوی ابداع شد، هر چند او را مؤسس رشتهٔ علمی جامعه‌شناسی به‌حساب نمی‌آورند. کنت با الهام گرفتن از علم فیزیک و ملاحظهٔ موفقیتِ آن، هدفش را یافتن قوانین همواره صادق حاکم بر جوامع انسانی توسط یک روشی علمی تعریف کرد. کنت در ابتدا علم‌اش را فیزیک اجتماعی نامید، اما بعدها نام آن را به جامعه‌شناسی تغییر داد. او می‌خواست چیزی مشابه آنچه در فیزیک انجام شده بود را در جوامع انسانی پیاده‌سازی کند. افراد دیگری نیز در قرن ۱۹ میلادی (همانند کارل مارکس) بودند که خود را جامعه‌شناس نمی‌خواندند ولی امروزه به عنوان پایه‌گذاران این رشته شناخته می‌شوند. جدا از این افراد، در قرن ۱۹ میلادی روش‌های مطالعات آماری نیز تدوین شد که بعدها در تدوین رشته جامعه‌شناسی مورد استفاده قرار گرفت.
qas: answers: text: ۱۸ و ۱۹ میلادی
question: دانش جامعه‌شناسی در چه قرنی به وجود آمد؟

answers: text: فلاسفه یونان باستان
question: سنت عقل‌گرایی در آغاز توسط چه کسانی بنا شده‌بود؟

answers: text: علم فیزیک
question: کنت با الهام گرفتن از کدام علم هدفش را یافتن قوانین همواره صادق حاکم بر جوامع انسانی توسط یک روشی علمی تعریف کرد؟

answers: text: یافتن قوانین همواره صادق حاکم بر جوامع انسانی توسط یک روشی علمی
question: کنت با الهام گرفتن از علم فیزیک و ملاحظهٔ موفقیتِ آن، هدفش را چگونه تعریف کرد؟

answers: text: قرن ۱۹ میلادی
question: کارل مارکس در چه قرنی می‌زیست؟

answers: text: ۱۹ میلادی
question: روش‌های مطالعات آماری که بعدها در تدوین رشته جامعه‌شناسی مورد استفاده قرار گرفت در چه قرنی تدوین شد؟

question: اگوست کنت در کجا متولد شد؟

question: کارل مارکس در کجا متولد شده‌است؟

question: اگوست کنت در کجا متولد شده‌است؟

context: جامعه‌شناسی نخستین بار در سال‌های ۱۸۸۰ و ۱۸۹۰ میلادی رشته‌ای دانشگاهی شناخته شده و در دانشگاه‌ها تدریس شد. نخستین مکتب جامعه‌شناسی مکتب دورکیم بود. این مکتب که توسط جامعه‌شناس فرانسوی امیل دورکیم تأسیس شد تأکید بسیاری بر وجود واقعیت‌های در سطح اجتماع داشت، که مستقل از ویژگی‌های روانی مختلف تک‌تک افراد است. جهت تلاش برای یافتن این حقیقت‌ها و ارتباط آن‌ها با هم، این گروه از جامعه‌شناسان شروع به بررسی جوامع انسانی بدوی کردند. در فرانسه و در کشورهای انگلیسی‌زبان تلاش بر این بود که مدل‌هایی از ساختارهای اجتماعی به تقلید از آنچه در رشته فیزیک انجام می‌شود ارائه کنند. در آلمان نیز فردیناند تونیس نخستین کسی بود که مفهوم جامعه را از مفهوم باهمستان جدا کرد و هر یک از این دو را جداگانه بررسید.
qas: answers: text: ۱۸۸۰ و ۱۸۹۰
question: جامعه‌شناسی نخستین بار در چه سال‌هایی رشته‌ای دانشگاهی شناخته شده و در دانشگاه‌ها تدریس شد؟

answers: text: دورکیم
question: نخستین مکتب جامعه‌شناسی کدام مکتب بود؟

answers: text: جامعه‌شناس فرانسوی امیل دورکیم
question: مکتب دورکیم توسط چه کسی تأسیس شد؟

answers: text: تأکید بسیاری بر وجود واقعیت‌های در سطح اجتماع داشت، که مستقل از ویژگی‌های روانی مختلف تک‌تک افراد است
question: مکتب دورکیم بر چه موضوعی تأکید بسیار داشت؟

answers: text: در فرانسه و در کشورهای انگلیسی‌زبان
question: در کدام کشورها تلاش بر این بود که مدل‌هایی از ساختارهای اجتماعی به تقلید از آنچه در رشته فیزیک انجام می‌شود ارائه کنند؟

answers: text: فردیناند تونیس
question: نخستین کسی که مفهوم جامعه را از مفهوم باهمستان جدا کرد و هر یک از این دو را جداگانه بررسی کرد چه نام داشت؟


question: فردیناند تونیس در کجا به دنیا آمده‌است؟

question: امیل دورکیم در چه سالی مکتب دورکیم را تأسیس کرد؟

context: اقتصاددان و مورخ ماکس وبر در تثبیت جامعه‌شناسی به عنوان یک رشتهٔ دانشگاهی در آلمان در دهه‌های نخست سده بیستم نقش عمده‌ای بازی کرد. جامعه‌شناسان آلمانی بر خلاف جامعه‌شناسان فرانسوی و انگلیسی زبانان به جای تقلید از روش مدل‌سازی رایج در علوم فیزیکی بیشتر متأثر از تحلیل‌های تاریخی و تحت تأثیر دیدگاه‌های مارکسیستی قرار داشتند. در بریتانیا رشتهٔ جامعه‌شناسی تا حدود سال‌های ۱۹۶۰ میلادی تنها در یک مؤسسه آموزشی (The London School of Economics) تدریس می‌شد، و علاقه‌ها بیش‌تر به یافتن تغییرات تکاملی جامعهٔ بریتانیا و حل مسائل مربوط به ادارهٔ حکومت محدود می‌شد.
qas: answers: text: ماکس وبر
question: چه کسی در دهه‌های نخست سده بیستم در تثبیت جامعه‌شناسی به عنوان یک رشتهٔ دانشگاهی در آلمان نقش عمده‌ای بازی کرد؟

answers: text: جامعه‌شناسی
question: ماکس وبر در تثبیت کدام رشته‌ی دانشگاهی در آلمان در دهه‌های نخست سده بیستم نقش عمده‌ای بازی کرد؟

answers: text: دیدگاه‌های مارکسیستی
question: جامعه‌شناسان آلمانی بیشتر تحت تأثیر کدام دیدگاه‌ها قرار داشتند؟

answers: text: سال‌های ۱۹۶۰ میلادی
question: تا حدود چه سال‌هایی رشتهٔ جامعه‌شناسی تنها در یک مؤسسه در بریتانیا تدریس می‌شد؟

question: ماکس وبر در کجا متولد شده‌است؟

context: برای مدت طولانی جامعه‌شناسان به واکاوی تغییرات تاریخی جوامع غربی و تحلیل روابط و وابستگی‌های بین مؤسسات اجتماعی مختلف و ملزومات زندگی اجتماعی مانند اقتصاد، حکومت، خانواده و مذهب می‌پرداختند. به عبارت دیگر، تلاش جامعه‌شناسان ادغام نظریات و داده‌های جمع‌آوری شده و اکتشافات علوم اجتماعی مختلف بود. امروزه این موضوعات در زیررشتهٔ نظریه‌های جامعه‌شناسی مورد بررسی قرار می‌گیرند. این زیررشته همچنین مفاهیم اصلی زندگی اجتماعی را مورد تحلیل قرار می‌دهد و بر خلاف تحلیل‌های قرن ۱۹ میلادی، تأکید زیادی روی جمع‌آوری داده‌های آماری و تحقیقات میدانی دارد.
qas: answers: text: اقتصاد، حکومت، خانواده و مذهب
question: ملزومات زندگی اجتماعی که جامعه‌شناسان برای مدت طولانی به آن می‌پرداختند چه بود؟

answers: text: جامعه‌شناسان
question: تلاش کدام گروه علمی برای مدت طولانی ادغام نظریات و داده‌های جمع‌آوری شده و اکتشافات علوم اجتماعی مختلف بود؟

answers: text: مفاهیم اصلی زندگی اجتماعی
question: زیررشتهٔ نظریه‌های جامعه‌شناسی چه مفاهیمی را مورد تحلیل قرار می‌دهد؟

question: زیررشته‌های جامعه‌شناسی را نام ببرید؟

context: دستهٔ اول نظریاتی هستند که با الهام از روش اتخاذ شده در علوم طبیعی، و با هدف یافتن قوانین جامع حاکم بر اجتماع انسان‌ها ایجاد شد. نظریه‌پردازان در این رشته تلاش دارند که روابط علت و معلولی حاکم بر جوامع انسانی را کشف کنند. قوانین و مدل‌های پیشنهاد شده می‌بایست بگونه‌ای بیان شده باشند که صحت آن‌ها آزمایش پذیر باشد. به عبارت دیگر جمع‌آوری داده‌ها این نظریات را تأیید یا تکذیب بکند. مثال بسیار معروفی از این گونه از نظریات مقاله معروف و تأثیرگذار ماکس وبر دربارهٔ ساختارهای اداری (bureaucracy) می‌باشد. این مقاله شالودهٔ بسیاری از تحقیقات بعدی در این زمینه را بنا نهاد. شاید این روش به روش پیشنهادی پوزیتیوست‌های منطقی نزدیک باشد.
qas: answers: text: با هدف یافتن قوانین جامع حاکم بر اجتماع انسان‌ها
question: دسته‌ی اول نظریه‌های جامعه‌شناسی با چه هدفی ایجاد شد؟

answers: text: بگونه‌ای بیان شده باشند که صحت آن‌ها آزمایش پذیر باشد
question: روابط علت و معلولی حاکم بر جوامع انسانی که نظریه‌پردازان در رشته جامعه‌شناسی تلاش دارند کشف کنند باید چگونه بیان شده‌ باشند؟

answers: text: ساختارهای اداری
question: مقاله معروف و تأثیرگذار ماکس وبر که شاید به روش پیشنهادی پوزیتیوست‌های منطقی نزدیک باشد درباره‌ی چه موضوعی است؟

question: ماکس وبر در کجا زندگی می‌کرد؟

context: دستهٔ دوم به جای بررسی داده‌های تجربی فرایندهای اجتماعی، مسائل پایه‌ای‌تر و درونی‌تر را مورد بحث قرار می‌دهند. برخی از این مطالعات به خصوص به بررسی «رفتار» و «نظم» می‌پردازند و سعی در پاسخ به سؤالاتی مانند آنچه در زیر آمده می‌کنند: آیا رفتارهای اجتماعی عملگرا و هدف‌گرا هستند یا اینکه توسط ملاحظات زیبایی‌شناسی، عاطفی و اخلاقی شکل گرفته و هدایت می‌شوند؟ آیا الگوهایی که در رفتارهای اجتماعی مشاهده می‌شود ناشی از کنترلی است که مؤسسات بر اشخاص از طرق اخلاقی یا اعمال زور دارند، یا اینکه ناشی از مذاکرات عملی است که بین افراد مختلف هنگامی که باید تصمیمی لحظه‌ای در شرایط غیرقابل پیش‌بینی شده در زندگی روز مره بگیرند، می‌باشد؟ نظریات در این دسته بر نقش عاطفه در رفتار و نیاز به هماهنگی در ایجاد نظم تأکید دارند.
qas: answers: text: دستهٔ دوم
question: کدام دسته از نظریه‌های جامعه‌شناسی به جای بررسی داده‌های تجربی فرایندهای اجتماعی، مسائل پایه‌ای‌تر و درونی‌تر را مورد بحث قرار می‌دهند؟

answers: text: بر نقش عاطفه در رفتار و نیاز به هماهنگی در ایجاد نظم
question: نظریات جامعه‌شناسی در دسته دوم به چه مسائلی تأکید دارند؟

answers: text: دستهٔ دوم
question: کدام دسته از نظریه‌های جامعه‌شناسی به بررسی «رفتار» و «نظم» می‌پردازند؟

question: نظریه‌های جامعه‌شناسی به چند دسته‌ی کلی تقسیم می‌شوند؟

context: گروهی از روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی به صورت کلی و در جامعه‌شناسی به صورت خاص بر پایهٔ مقایسه و تطبیق بنا شده‌اند. به گفتهٔ غلامرضا غفاری - عضو هیئت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران- «در واقع می‌توان گفت که اساساً علم و شناخت از طریق مقایسه حاصل می‌شود اما موضوعی که وجود دارد، اختلاف بر سر سطح این مقایسه‌ها است». توصیفات نیز در واقع گونه‌ای از مقایسه هستند زیرا هرگونه توصیف نسبت دادن یک ویژگی خاص به یک شیء است؛ که این خود وجود اطلاعات قبلی راجع به آن ویژگی را خواهان است (بنابراین گونه‌ای از مقایسه و تطبیق صورت می‌پذیرد). بدین سان یکی از روش‌های غالب تحقیق در جامعه‌شناسی مقایسهٔ دو جامعه با یکدیگر یا مطالعهٔ یک جامعه در سطوح مختلف (در سطح کلان و گاهی درون سیستم‌ها) می‌باشد. اما به نظر می‌رسد مهم‌ترین روش تحقیق در جامعه‌شناسی روش پیمایش باشد که طی آن محقق با دریافت اطلاعات از یک نمونه کوچک با روش‌های علمی آن اطلاعات را با استفاده از روش‌های آماری مربوط به جامعهٔ اصلی تعمیم می‌دهد. گروهی از روش‌های تحقیق دیگر در پی شناسایی متغیرهای مستقل و کشف الگوهای ارتباطی میان متغیرها می‌باشد.
qas: answers: text: دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران
question: غلامرضا غفاری عضو هیئت علمی کدام دانشگاه است؟

answers: text: مقایسه
question: به گفته‌ی غلامرضا غفاری، اساساً علم و شناخت از چه طریقی حاصل می‌شود؟

answers: text: روش پیمایش
question: مهم‌ترین روش تحقیق در جامعه‌شناسی چیست؟

answers: text: طی آن محقق با دریافت اطلاعات از یک نمونه کوچک با روش‌های علمی آن اطلاعات را با استفاده از روش‌های آماری مربوط به جامعهٔ اصلی تعمیم می‌دهد
question: روش پیمایش در جامعه‌شناسی چگونه است؟

question: غلامرضا غفاری، عضو هیئت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، متولد چه شهری است؟