سعدی شیرازی

context: ابومحمّد مُشرف‌الدین مُصلِح بن عبدالله بن مشرّف (۶۰۶ – ۶۹۰ هجری قمری) متخلص به سعدی، شاعر و نویسندهٔ پارسی‌گوی ایرانی است. اهل ادب به او لقب «استادِ سخن»، «پادشاهِ سخن»، «شیخِ اجلّ» و حتی به‌طور مطلق، «استاد» داده‌اند. او در نظامیهٔ بغداد، که مهم‌ترین مرکز علم و دانش جهان اسلام در آن زمان به حساب می‌آمد، تحصیل و پس از آن به‌عنوان خطیب به مناطق مختلفی از جمله شام و حجاز سفر کرد. سعدی سپس به زادگاه خود شیراز، برگشت و تا پایان عمر در آن‌جا اقامت گزید. آرامگاه وی در شیراز واقع شده‌است که به سعدیه معروف است.
qas: answers: text: ابومحمّد مُشرف‌الدین مُصلِح بن عبدالله بن مشرّف
question: نام اصلی سعدی را بنویسید

answers: text: ۶۹۰ هجری قمری
question: سعدی در چه سالی درگذشت؟

answers: text: شاعر و نویسندهٔ پارسی‌گوی ایرانی
question: سعدی که بود؟

answers: text: «استادِ سخن»، «پادشاهِ سخن»، «شیخِ اجلّ» و حتی به‌طور مطلق، «استاد» داده‌اند.
question: اهل ادب به سعدی چه لقبی داده‌بودند؟

answers: text: نظامیهٔ بغداد
question: سعدی در کجا تحصیل کرده‌بود؟

answers: text: به مناطق مختلفی از جمله شام و حجاز
question: سعدی به عنوان خطیب به چه جاهایی سفر کرد؟

answers: text: شیراز
question: آرامگاه سعدی در کدام شهر است؟

answers: text: سعدیه
question: آرامگاه سعدی به چه نامی معروف است؟

context: سعدی تأثیر انکارناپذیری بر زبان فارسی گذاشته‌است؛ به‌طوری‌که شباهت قابل توجهی بین فارسی امروزی و زبان سعدی وجود دارد. آثار او مدت‌ها در مدرسه‌ها و مکتب‌خانه‌ها به‌عنوان منبع آموزش زبان و ادبیات فارسی تدریس می‌شده و بسیاری از ضرب‌المثل‌های رایج در زبان فارسی از آثار وی اقتباس شده‌است. او برخلاف بسیاری از نویسندگان معاصر یا پیش از خود، ساده‌نویسی و ایجاز را در پیش گرفت و توانست – حتی در زمان حیاتش – شهرت زیادی به دست آورد. آثار سعدی در اصطلاح سهل ممتنع (سادهٔ دشوار) است و در آن‌ها نکته‌سنجی و طنز آشکار یا پنهان ملاحظه می‌شود.
qas: answers: text: تأثیر انکارناپذیری بر زبان فارسی گذاشته‌است؛ به‌طوری‌که شباهت قابل توجهی بین فارسی امروزی و زبان سعدی وجود دارد
question: سعدی چه تأثیری بر زبان فارسی گذاشته‌است؟

answers: text: در مدرسه‌ها و مکتب‌خانه‌ها به‌عنوان منبع آموزش زبان و ادبیات فارسی
question: آثار سعدی مدتها در چه جاهایی تدریس می‌شد؟

answers: text: سعدی
question: بسیاری از ضرب‌المثل‌های رایج در زبان فارسی از آثار چه کسی اقتباس شده‌است؟

answers: text: او برخلاف بسیاری از نویسندگان معاصر یا پیش از خود، ساده‌نویسی و ایجاز را در پیش گرفت و توانست – حتی در زمان حیاتش – شهرت زیادی به دست آورد
question: سعدی چه تفاوتی با بسیاری از نویسندگان معاصر یا پیش از خود داشت؟

answers: text: سهل ممتنع (سادهٔ دشوار) است و در آن‌ها نکته‌سنجی و طنز آشکار یا پنهان ملاحظه می‌شود.
question: آثار سعدی چگونه است؟

context: سعدی در زمان حیات شهرت فراوانی داشت. آثار او حتی در هندوستان، آسیای صغیر و آسیای میانه به زبان فارسی یا به صورت ترجمه در دسترس مخاطبانش قرار داشت. او نخستین شاعر ایرانی است که آثارش به یکی از زبان‌های اروپایی ترجمه شده‌است. بسیاری از شاعران و نویسندگان فارسی‌زبان از سبک وی تقلید کرده‌اند. حافظ از جمله شاعرانی بوده که تحت تأثیر سبک سعدی به سرودن غزل پرداخته‌است. در ادبیات معاصر نیز نویسندگانی مانند محمدعلی جمال‌زاده و ابراهیم گلستان از او تأثیر پذیرفته‌اند. آثار سعدی بعدها به موسیقی هم راه پیدا کرد و بسیاری از غزل‌های او را خوانندگانی چون تاج اصفهانی، محمدرضا شجریان و غلامحسین بنان خواندند. به‌منظور تجلیل از سعدی، اول اردیبهشت، روز آغاز نگارش کتاب گلستان، در ایران روز سعدی نام‌گذاری شده‌است.
qas: answers: text: هندوستان، آسیای صغیر و آسیای میانه
question: سعدی در چه جاهایی آثارش به صورت ترجمه در دسترس مخاطبانش قرار داشت؟

answers: text: سعدی
question: نخستین شاعر ایرانی که آثارش به یکی از زبان‌های اروپایی ترجمه شده‌است، چه کسی است؟

answers: text: سعدی
question: بسیاری از شاعران و نویسندگان فارسی‌زبان از سبک چه کسی تقلید کرده‌اند؟

answers: text: حافظ
question: کدام شاعر تحت تأثیر سبک سعدی به سرودن غزل پرداخته‌است؟

answers: text: محمدعلی جمال‌زاده و ابراهیم گلستان
question: در ادبیات معاصر کدام نویسندگان از سعدی تأثیر پذیرفته‌اند؟

answers: text: تاج اصفهانی، محمدرضا شجریان و غلامحسین بنان
question: بسیاری از غزل‌های سعدی را کدام خوانندگان خواندند؟

answers: text: اول اردیبهشت، روز آغاز نگارش کتاب گلستان
question: چه روزی در ایران روز سعدی نام‌گذاری شده‌است؟

question: کتاب گلستان در چه سالی انتشار یافت؟

question: سعدی نگارش کتاب گلستان را چه زمانی آغاز کرد؟

question: سعدی کتاب گلستانش را به چه کسی تقدیم کرد؟

context: مهم‌ترین واقعهٔ قرن هفتم هجری، حملهٔ مغول‌ها به ایران است. حملهٔ مغول در سال ۶۱۶ هجری که چنگیز آغاز کرد و در نهایت در سال ۶۵۶ هجری، هلاکو با تصرّف بیشتر قسمت‌های سرزمین ایران و عراق به سرانجام رساند. این هجوم با ویران کردن شهرها، سوزاندن کتابخانهها و غارت و کشتار مردم همراه بود. چند میلیون نفر از مردم در این حملات کشته شدند و بسیاری از شهرها با خاک یکسان شدند. نخستین سرزمینی که مورد هجوم واقع شد، سرزمین فرارود بود و این حملات باعث شد تا بخشی از مردم به مناطق امن‌تر مانند فارس، اصفهان، هند و آسیای صغیر پناه ببرند.
qas: answers: text: حملهٔ مغول‌ها
question: مهم‌ترین واقعهٔ قرن هفتم هجری در ایران چیست؟

answers: text: ۶۱۶ هجری
question: حملهٔ مغول در چه سالی آغاز شد؟

answers: text: چنگیز
question: حمله مغول‌ها به ایران توسط چه کسی آغاز شد؟

answers: text: در سال ۶۵۶ هجری، هلاکو با تصرّف بیشتر قسمت‌های سرزمین ایران و عراق به سرانجام رساند
question: حمله مغول‌ها به ایران چگونه به سرانجام رسید؟

answers: text: فرارود
question: نخستین سرزمینی که در ایران مورد هجوم مغول‌ها قرار گرفت چه نام داشت؟

answers: text: فارس، اصفهان، هند و آسیای صغیر
question: مردم سرزمین فرارود برای در امان ماندن از حملات مغولان به کدام شهرها پناه بردند؟

context: سعدی در زمان حکومت اتابکان فارس (یا سَلغُریان) می‌زیست. این سلسله از سال ۵۴۳ هجری شروع شد و نزدیک به صد و پنجاه سال بعد، یعنی در سال ۶۸۵ هجری، به پایان رسید. ششمین و مشهورترین اتابک این سلسله ابوبکر بن سعد بود که در سال ۶۲۳ هجری به فرمان‌دهی رسید و ۳۵ سال حکومت کرد. پدر وی، سعد بن زنگی تبعیت سلطان محمد خوارزمشاه را پذیرفته بود؛ با از بین رفتن خوارزمشاهیان منطقهٔ فارس به سبب تدبیر ابوبکر بن سعد از تجاوز مغول در امان ماند؛ وی با پذیرفتن اطاعت خان مغول، اجازهٔ سلطنت در فارس (یرلیغ) را از جانب اوگتای خان، امپراتور مغول دریافت کرد. سپس هلاکوخان، سرسلسلهٔ ایلخانان نیز حکومت وی بر فارس را پذیرفت. او در سال ۶۵۶ هجری، عده‌ای از سپاه خود را برای کمک به هلاکوخان در تسخیر بغداد گسیل کرد. حملهٔ هلاکو به بغداد منجر به انقراض حکومت عباسیان و کشته شدن مستعصم، آخرین خلیفهٔ عباسی شد. اما ابوبکر بن سعد، در سال ۶۵۸ هجری در شیراز درگذشت و پسرش سعد بن ابوبکر نیز در راه بازگشت از اردوی ایلخان در منطقهٔ تفرش درگذشت. هلاکو در سال ۶۶۷، امیر انکیانو را به سمت فرماندار مغول در فارس منصوب کرد.
qas: answers: text: حکومت اتابکان فارس (یا سَلغُریان) می‌زیست
question: سعدی در زمان کدام حاکمان می‌زیست؟

answers: text: از سال ۵۴۳ هجری
question: حکومت اتابکان فارس از چه سالی شروع شد؟

answers: text: ابوبکر بن سعد
question: ششمین و مشهورترین اتابک سلسله سَلغُریان چه کسی بود؟

answers: text: ۳۵ سال
question: ابوبکر بن سعد چند سال حکومت کرد؟

answers: text: سعد بن زنگی
question: نام پدر ابوبکر بن سعد چه بود؟

answers: text: سعد بن زنگی
question: چه کسی تبعیت سلطان محمد خوارزمشاه را پذیرفته بود؟

answers: text: با از بین رفتن خوارزمشاهیان منطقهٔ فارس به سبب تدبیر ابوبکر بن سعد از تجاوز مغول در امان ماند
question: به چه دلیل منطقه فارس از تجاوز مغول در امان ماند؟

answers: text: انقراض حکومت عباسیان و کشته شدن مستعصم، آخرین خلیفهٔ عباسی شد.
question: حملهٔ هلاکو به بغداد منجر به چه حادثه‌ای شد؟

answers: text: امیر انکیانو
question:  هلاکو در سال ۶۶۷ چه کسی را به سمت فرماندار مغول در فارس منصوب کرد؟


answers: text: ۶۵۸ هجری
question: ابوبکر بن سعد در چه سالی در شیراز درگذشت؟

answers: text: در راه بازگشت از اردوی ایلخان در منطقهٔ تفرش درگذشت
question: سعد بن ابوبکر در چه جایی درگذشت؟

context: قرن ششم و هفتم هجری با اوج‌گیری تصوف مصادف است، که زمینهٔ گسترش آن از قرن پنجم هجری با پاسخگویی ابوحامد محمد غزالی به «شبهات» و ایجاد آشتی بین شرع و تصوف فراهم شده‌بود. در این دوران بسیاری از مشایخ صوفیه از جمله عبدالقادر گیلانی و شهاب‌الدین عمر سهروردی ظهور کردند. بسیاری از مکاتب صوفیه از جمله قادریه، سهروردیه و کبرویه بنیان‌گذاری شدند و خانقاه‌های بسیاری ساخته‌شدند. بسیاری از امرا، وزرا و سلاطین ازجمله مستنصر عباسی، طغرل سلجوقی و خواجه نظام الملک از مشایخ صوفیه حمایت کردند. در این دوره، عناصر صوفیانه در اشکال مختلف به شعر و نثر فارسی راه یافت و عالی‌ترین مظاهر شعر تعلیمی در حدیقه سنایی و بعد از آن در اشعار عطار و مولوی نمایان شد. سهروردی در اواخر قرن ششم و اوایل قرن هفتم فلسفهٔ اشراق را با استفاده از آثار صوفیه، منابع فلسفهٔ یونانی و حکمت خسروانی پایه‌گذاری کرد. فلسفهٔ اشراق هم مبتنی بر استدلال عقلی و هم سیر و سلوک عرفانی است. او در صدد زنده کردن حکمت ایرانی در بین ایرانیانی بود که دین اسلام را پذیرفته بودند و ختم شدن حماسهٔ پهلوانی به حماسهٔ عرفانی یکی از ابعاد تحولی است که در این دوران به وقوع پیوست.
qas: answers: text: قرن ششم و هفتم
question: اوج‌گیری تصوف در کدام قرن‌های هجری بود؟

answers: text: از قرن پنجم هجری با پاسخگویی ابوحامد محمد غزالی به «شبهات» و ایجاد آشتی بین شرع و تصوف
question:  زمینهٔ گسترش تصوف چه زمانی فراهم شده‌بود؟

answers: text: عبدالقادر گیلانی و شهاب‌الدین عمر سهروردی
question: در قرن پنجم هجری کدام مشایخ صوفیه ظهور کردند؟

answers: text: مستنصر عباسی، طغرل سلجوقی و خواجه نظام الملک
question: کدام امرا و وزرا از مشایخ صوفیه حمایت کردند؟

answers: text: در اواخر قرن ششم و اوایل قرن هفتم
question:  فلسفهٔ اشراق در چه قرنی پایه‌گذاری شد؟

answers: text: صوفیه، منابع فلسفهٔ یونانی و حکمت خسروانی
question: فلسفهٔ اشراق با استفاده از چه آثاری پایه‌گذاری شد؟

answers: text: استدلال عقلی و هم سیر و سلوک عرفانی
question: فلسفهٔ اشراق مبتنی بر چیست؟

answers: text: قادریه، سهروردیه و کبرویه
question: نام مکاتب صوفیه در قرن پنجم و ششم هجری را بنویسید

question: خانقاه چیست؟

answers: text: در صدد زنده کردن حکمت ایرانی در بین ایرانیانی بود که دین اسلام را پذیرفته بودند و ختم شدن حماسهٔ پهلوانی به حماسهٔ عرفانی یکی از ابعاد تحولی است که در این دوران به وقوع پیوست.
question: فلسفهٔ اشراق در صدد چه بود؟

context: با روی کار آمدن حاکمان سلجوقی و پس از آن ایلخانی – که علاقه‌ای به شعر نداشتند – سرودن مدیحه درآمدی برای شاعران ایجاد نمی‌کرد و در نتیجه، قصیده که قالب متداول مدح در دوران پیشین بود، کم‌کم‌اهمیت خود را از دست داد. در نقطهٔ مقابل، از آن‌جا که غزل قالب مناسبی برای بیان مضامین عارفانه و عاشقانه است، شاعران غزل‌سرا ظهور کردند و پایه‌های غزل استوارتر شد. سنایی نخستین شاعری است که به‌جد به سرودن غزل عارفانه و عاشقانه روی آورد و زمینه را برای تکامل آن در آثار شاعران بعد از خود، از جمله عطار، خاقانی، نظامی، سعدی، مولوی و حافظ فراهم کرد.
qas: answers: text: علاقه‌ای به شعر نداشتند – سرودن مدیحه درآمدی برای شاعران ایجاد نمی‌کرد
question: به چه دلیل با روی کار آمدن حاکمان سلجوقی و پس از آن ایلخانی قصیده که قالب متداول مدح در دوران پیشین بود، کم‌کم‌اهمیت خود را از دست داد؟

answers: text: سنایی
question:  نخستین شاعری که به‌جد به سرودن غزل عارفانه و عاشقانه روی آورد، چه کسی بود؟

answers: text: عطار، خاقانی، نظامی، سعدی، مولوی و حافظ
question: سنایی زمینه را برای تکامل کدام شاعران فراهم کرد؟

question: اولین پادشاه سلجوقی چه کسی بود؟

question: معروف‌ترین غزل سنایی چه نام دارد؟

context: سعدی حدوداً از سال ۶۲۳ قمری در مدرسهٔ نظامیهٔ بغداد مشغول به تحصیل شد. این مدرسه در سال ۴۵۹ هجری به دستور خواجه نظام‌الملک طوسی، وزیر مشهور دربار سلجوقیان، تأسیس شده بود. در این مدرسه که به صورت شبانه‌روزی اداره می‌شد، دانشجویان دروسی از قبیل صرف و نحو عربی، قرآن، فقه، حدیث، اصول، طب، فلسفه و نجوم را فرا می‌گرفتند. هدف اصلی تأسیس مدارس نظامیه، تربیت قاضی و فقیه و محدث اهل سنت بود. امام محمد غزالی از سال ۴۸۴ هجری در آن تدریس می‌کرد و تأثیر وی در محتوا و نظام آموزشی، در درازمدت (حتی در زمان تحصیل سعدی) هویدا بود؛ چنان‌که کتاب احیاء علوم‌الدین یکی از مهم‌ترین کتاب‌های درسی آن به‌شمار می‌رفت. این مدرسه و سایر مدارس نظامیه مروج فقه شافعی و کلام اشعری بود و مثل سدی در برابر تفکر اسماعیلیه عمل می‌کرد.
qas: answers: text: از سال ۶۲۳ قمری
question: سعدی حدوداً از چه سالی در مدرسهٔ نظامیهٔ بغداد مشغول به تحصیل شد؟

answers: text: به دستور خواجه نظام‌الملک طوسی، وزیر مشهور دربار سلجوقیان
question: مدرسهٔ نظامیهٔ بغداد به دستور چه کسی تأسیس شده بود؟

answers: text: خواجه نظام‌الملک طوسی
question: وزیر مشهور دربار سلجوقیان چه کسی بود؟

answers: text: ۴۵۹ هجری
question: مدرسهٔ نظامیه بغداد در چه سالی تأسیس شده بود؟

answers: text: صرف و نحو عربی، قرآن، فقه، حدیث، اصول، طب، فلسفه و نجوم
question: در مدرسه نظامیه بغداد چه دروسی تدریس می‌شد؟

answers: text: تربیت قاضی و فقیه و محدث اهل سنت بود.
question: هدف اصلی تأسیس مدارس نظامیه بغداد چه بود؟

answers: text: از سال ۴۸۴ هجری
question: امام محمد غزالی از چه سالی در مدرسه نظامیه بغداد تدریس می‌کرد؟

answers: text: کتاب احیاء علوم‌الدین
question: نام یکی از مهم‌ترین کتاب‌های درسی امام محمد غزالی را بنویسید


answers: text: مدارس نظامیه
question: کدام مدارس مثل سدی در برابر تفکر اسماعیلیه عمل می‌کردند؟

answers: text: مروج فقه شافعی و کلام اشعری بود و مثل سدی در برابر تفکر اسماعیلیه عمل می‌کرد.
question: به چه دلیل مدارس نظامیه مثل سدی در برابر تفکر اسماعیلیه عمل می‌کردند؟

answers: text: سعدی
question: تأثیر امام محمد غزالی در محتوا و نظام آموزشی، در درازمدت در زمان تحصیل کدام شاعر هویدا بود؟

context: سعدی در مدت تحصیل در بغداد از حضور استادان بنام دوران خود از جمله سبط بن جوزی (منظور ابن جوزی دوم، نوادهٔ ابن جوزی مشهور است) و شهاب‌الدین عمر سهروردی، صوفی مشهور، بهره برد. به استناد یکی از سروده‌های سعدی،[یادداشت 4] او در این دوره از مدرسهٔ نظامیه شهریه دریافت می‌کرده‌است. سعدی پس از تحصیل در نظامیه، شغل واعظی پیشه می‌کند که مستلزم سفر به مناطق مختلف و ارائه خطابه و ارشاد مردم بوده‌است. با توجه به شواهد متعددی که در بوستان و گلستان وجود دارد،[یادداشت 5] سعدی مدتی را در شهرهای مختلف شام مانند دمشق و بعلبک به سر برده و به کار تدریس و موعظه مشغول بوده‌است. مسلم است که سعدی به حجاز، شام و آسیای صغیر سفر کرده‌است. با این حال نشانه‌هایی از سفر به هندوستان، ترکستان، غزنین، آذربایجان، فلسطین، چین، یمن و آفریقای شمالی هم در سروده‌های وی یافت می‌شود. اما به‌نظر می‌رسد که بعضی از این سفرها داستان‌پردازی باشند و به‌طور منطقی پایهٔ نمادین و اخلاقی داشته باشند. یان ریپکا، سفر او به شرق ایران، شامل ترکستان و هندوستان، را بسیار بعید می‌داند. این جهانگردی که مورد اشارهٔ خود سعدی نیز واقع شده‌است،[یادداشت 6] به روایتی سی سال به طول انجامید.
qas: answers: text: سبط بن جوزی (منظور ابن جوزی دوم، نوادهٔ ابن جوزی مشهور است) و شهاب‌الدین عمر سهروردی، صوفی مشهور، بهره برد
question: سعدی در مدت تحصیل در بغداد از حضور کدام استادان بهره برد؟

answers: text: شغل واعظی پیشه می‌کند که مستلزم سفر به مناطق مختلف و ارائه خطابه و ارشاد مردم بوده‌است.
question: سعدی پس از تحصیل در مدارس نظامیه به چه کاری مشغول شد؟

answers: text: دمشق و بعلبک
question: با توجه به شواهد متعددی که در بوستان و گلستان وجود دارد، سعدی در کدام شهرهای مختلف شام به کار تدریس و موعظه مشغول بوده‌است؟

answers: text: هندوستان، ترکستان، غزنین، آذربایجان، فلسطین، چین، یمن و آفریقای شمالی
question: نشانه‌هایی از سفر به چه سرزمین‌هایی در سروده‌های سعدی یافت می‌شود؟

answers: text: سی سال
question: جهانگردی سعدی چند سال طول کشید؟

answers: text: شرق ایران، شامل ترکستان و هندوستان
question: یان ریپکا سفر سعدی به چه جاهایی را بعید می‌داند؟

context: سعدی در گلستان می‌گوید که با دو وزیر دربار ایلخانی زمان خود یعنی شمس‌الدین محمد جوینی و عطاملک جوینی دوستی و مراوده داشت. این دو اهل سخن و شعر بودند و با سعدی مکاتبات و ملاقات‌هایی داشتند. سعدی پس از بازگشت به شیراز، یک بار به سفر حج می‌رود و در بازگشت، از مسیر آذربایجان، به دیدار این دو برادر نائل می‌شود. آن‌ها او را به دیدار اباقاخان، پادشاه وقت ایلخانی، بردند و او هم از سعدی خواست که او را نصیحتی کند. سعدی در مدت اقامت خود در شیراز، با بسیاری از افراد سرشناس معاصر خود از جمله شیخ صفی‌الدین اردبیلی دیدار کرد. یان ریپکا گزارش این ملاقات‌ها را معتبر نمی‌داند.
qas: answers: text: با دو وزیر دربار ایلخانی زمان خود یعنی شمس‌الدین محمد جوینی و عطاملک جوینی
question: سعدی در گلستان می‌گوید که با کدام وزیران دوستی و مراوده داشت؟

answers: text: اباقاخان، پادشاه وقت ایلخانی
question: شمس‌الدین محمد جوینی و عطاملک جوینی سعدی را به دیدار با کدام پادشاه بردند؟

answers: text: با بسیاری از افراد سرشناس معاصر خود از جمله شیخ صفی‌الدین اردبیلی
question: سعدی در مدت اقامت خود در شیراز با چه کسی دیدار کرد؟

question: ایلخانیان چند سال حکمرانی کردند؟

question: بعد از آباقاخان چه کسی به حکومت ایلخانان رسید؟

question: عطاملک جوینی در چه سالی از دنیا رفت؟

context: قاضی نورالله شوشتری در کتاب قصص العلماء، داستانی از ملاقات سعدی با خواجه نصیرالدین توسی در شیراز نقل می‌کند که طی آن خواجه نصیر، به سبب قصیدهای که سعدی در رثای مستعصم، خلیفهٔ عباسی سروده،[یادداشت 8] دستور فلک کردن او را می‌دهد و این شکنجه، طی چند روز به درگذشت وی می‌انجامد. با این حال به‌نظر ابراهیم باستانی پاریزی، اگرچه اصل فلک شدن سعدی به‌واسطهٔ سرودن مرثیه برای مستعصم عباسی ممکن است واقعیت داشته‌باشد، اما جزئیات داستان ساختگی است؛ چرا که نشانه‌ای از سفر خواجه نصیر به شیراز در دست نیست و در عین حال، سعدی تا سال‌ها پس از درگذشت خواجه نصیر به حیات خود ادامه داده‌است.
qas: answers: text: قاضی نورالله شوشتری
question: چه کسی داستانی از ملاقات سعدی با خواجه نصیرالدین توسی در شیراز نقل می‌کند؟

answers: text: کتاب قصص العلماء
question: قاضی نورالله شوشتری در چه کتابی داستانی از ملاقات سعدی با خواجه نصیرالدین توسی در شیراز نقل می‌کند؟

question: خواجه نصیرالدین طوسی در چه علومی تخصص داشت؟

answers: text: اگرچه اصل فلک شدن سعدی به‌واسطهٔ سرودن مرثیه برای مستعصم عباسی ممکن است واقعیت داشته‌باشد، اما جزئیات داستان ساختگی است؛ چرا که نشانه‌ای از سفر خواجه نصیر به شیراز در دست نیست و در عین حال، سعدی تا سال‌ها پس از درگذشت خواجه نصیر به حیات خود ادامه داده‌است.
question: نظر ابراهیم باستانی پاریزی در مورد فلک شدن سعدی چه بود؟

context: یکی از این سرگذشت‌ها، حکایت بتی دیدم از عاج در سومنات... است که نمونه‌ای از مقامه‌نویسی است و واقعیت ندارد؛ سعدی اصولاً سفری به هندوستان نداشته‌است. داستان از این قرار است که سعدی در بت‌خانهٔ سومنات، مردم را در حال پرستش بتی می‌بیند، که ادعا می‌شد صبح‌ها دست خود را برای ستایش خداوند به سوی آسمان دراز می‌کند. سعدی درمی‌یابد که یک برهمن در درون بت پنهان می‌شود و با کشیدن ریسمانی، دست بت را حرکت می‌دهد. در همین حال برهمن هم درمی‌یابد که سعدی متوجه موضوع شده‌است. پس از بیم جان، برهمن را می‌کشد و از راه هندوستان و یمن به حجاز می‌گریزد.
qas: answers: text: حکایت بتی دیدم از عاج در سومنات
question: کدام حکایت سعدی نمونه‌ای از مقامه‌نویسی است؟

answers: text: در بت‌خانهٔ سومنات
question: سعدی در کدام بت‌خانه مردم را در حال پرستش بتی می‌بیند، که ادعا می‌شد صبح‌ها دست خود را برای ستایش خداوند به سوی آسمان دراز می‌کند؟

answers: text: یک برهمن در درون بت پنهان می‌شود و با کشیدن ریسمانی، دست بت را حرکت می‌دهد. در همین حال برهمن هم درمی‌یابد که سعدی متوجه موضوع شده‌است. پس از بیم جان، برهمن را می‌کشد و از راه هندوستان و یمن به حجاز می‌گریزد.
question: سعدی در بت‌خانه سومنات متوجه چه موضوعی شد؟

question: واژه برهمن را تعریف کنید

question: مقامه‌نویسی را تعریف کنید

context: سعدی در مدت اقامت در دمشق به علت دلگیری از دوستان خود، از آن‌ها کناره‌گیری می‌کند و سر به بیابان می‌گذارد. اما اسیر فرنگیان می‌شود و در شهر طرابلس به کار اجباری گماشته می‌شود. در این اثنا، آشنایی او را می‌بیند و از صاحبانش می‌خرد. این شخص سعدی را به شهر حلب می‌برد و دختر خود را به عقد وی درمی‌آورد. به استناد این حکایت، برخی معتقدند که سعدی اسیر فرنگیان شده و به اروپا سفر کرده‌است. ضیاء موحد اصل داستان اسارت را قابل رد یا اثبات نمی‌داند. اما بر این عقیده است که منظور سعدی از فرنگ، اروپا نیست؛ چون در آن دوران، طی جنگ‌های صلیبی، فرنگیان استحکاماتی را در سرزمین شام به وجود آورده‌بودند که به اَفرَنج یا اَفرَنجیه شهرت یافته‌بود و سعدی نیز به اسارت محافظان یکی از همین قلعه‌ها درآمده‌بود. موحد برآورد می‌کند که این اتفاق –البته در صورت واقعیت داشتن– به احتمال زیاد بین سال‌های ۶۴۵ تا ۶۵۲ قمری (۱۲۴۸ تا ۱۲۵۴ میلادی) طی هفتمین مرحله از جنگ‌های صلیبی واقع شده باشد.
qas: answers: text: از آن‌ها کناره‌گیری می‌کند و سر به بیابان می‌گذارد
question: سعدی در مدت اقامت در دمشق به علت دلگیری از دوستان خود چه کرد؟

answers: text: شهر طرابلس
question: سعدی پی از اسیر شدن توسط فرنگیان در کدام شهر به کار اجباری گماشته می‌شود؟

answers: text: حلب
question: سعدی در کدام شهر ازدواج می‌کند؟

answers: text: اَفرَنج یا اَفرَنجیه
question: طی جنگ‌های صلیبی، فرنگیان استحکاماتی را که در سرزمین شام به وجود آورده‌بودند به چه نامی شهرت یافته‌بود؟

context: سعدی در گلستان حکایتی نقل می‌کند راجع به سفر خود به کاشغر در سالی که محمد خوارزمشاه با ختا صلح اختیار کرد. بنا بر شواهد تاریخی این رخداد در سال ۶۱۰ هجری بوده‌است. وی در این سفر با پسری زیباروی که در حال یادگیری صرف و نحو عربی بود، هم‌کلام می‌شود. پسر از وی درخواست می‌کند شعری از سعدی برایش بخواند و سعدی هم فی‌البداهه ابتدا شعری عربی و سپس شعری فارسی برای او می‌خواند. پسر نحوی سپس که متوجه می‌شود این شخص، همان سعدی است، از او تقاضا می‌کند که مدت بیشتری در آن‌جا اقامت کند؛ اما سعدی به‌رغم میل باطنی، تقاضای او را نمی‌پذیرد. سعدی در این سال، سن کمی داشته‌است و غیرممکن بوده که آوازه‌اش در شهر کاشغر در ترکستان شرقی به این درجه رسیده‌باشد. از سوی دیگر، شمس قیس رازی در کتاب المعجم که در سال ۶۳۰ هجری نوشته شده‌است، هیچ عبارت یا شعری از سعدی را نقل نمی‌کند؛ در حالی که به آثار بسیاری از دیگر شاعران آن دوران اشاراتی دارد. از این رو سفر به کاشغر و ملاقات با پسر نحوی، به احتمال زیاد تخیلی است.
qas: question:  شمس قیس رازی که بود؟

answers: text: ترکستان شرقی
question: شهر کاشغر در کجا قرار دارد؟

question: کتاب المعجم اثر کیست؟

answers: text: ۶۳۰ هجری
question: کتاب المعجم در چه سالی نوشته شده‌است؟

answers: text: در سالی که محمد خوارزمشاه با ختا صلح اختیار کرد
question: سعدی در حکایت خود در گلستان چه زمانی به شهر کاشغر سفر می‌کند؟

context: سعدی در نظامیهٔ بغداد تحصیل کرده‌است و هدف از تأسیس مدارس نظامیه، پرورش افرادی بود که فقه شافعی و کلام اشعری را تدریس کنند. همچنین تفکر اشعری در زمان و جغرافیای زندگی سعدی متداول بوده‌است. برخی پژوهشگران معتقدند که نشانه‌های اعتقاد سعدی به اشاعره، در آثار او قابل تشخیص است و شکی در اشعری‌مذهب بودن او باقی نمی‌گذارد؛ به‌طور مثال، سعدی قصیدهای دارد که در آن نخست پیامبر اسلام و سپس خلفای چهارگانه را ستوده و در آن از ادبیات و تعبیرات اهل سنت استفاده کرده‌است. اما در مقابل، نشانه‌هایی از ارادت وی به خاندان پیامبر اسلام مشاهده می‌شود و به همین دلیل، برخی از علماء مانند قاضی نورالله شوشتری وی را شیعه قلمداد کرده‌اند. وی مدعی است که سعدی در دیدار خود با خواجه نصیرالدین طوسی، شیعه بودن خود را اظهار کرده‌است. نکتهٔ قابل توجه در بررسی مذهب سعدی این است که او اصراری به تبلیغ مذهب خود و زیر سؤال بردن سایر مذاهب نمی‌کند و بیشتر به‌عنوان یک شاعر اصول اخلاقی را انعکاس می‌دهد و تبیین می‌کند.
qas: answers: text: پرورش افرادی بود که فقه شافعی و کلام اشعری را تدریس کنند
question: هدف از تأسیس مدارس نظامیه چه بود؟

answers: text: تفکر اشعری
question: چه تفکری در زمان و جغرافیای زندگی سعدی متداول بوده‌است؟

answers: text: قاضی نورالله شوشتری
question: چه کسی سعدی را شیعه قلمداد کرده‌است؟

answers: text: قاضی نورالله شوشتری
question: چه کسی مدعی است که سعدی در دیدار خود با خواجه نصیرالدین طوسی، شیعه بودن خود را اظهار کرده‌است؟

answers: text: خواجه نصیرالدین طوسی
question:  قاضی نورالله شوشتری مدعی است که سعدی در دیدار خود با چه کسی شیعه بودن خود را اظهار کرده‌است؟

answers: text: او اصراری به تبلیغ مذهب خود و زیر سؤال بردن سایر مذاهب نمی‌کند و بیشتر به‌عنوان یک شاعر اصول اخلاقی را انعکاس می‌دهد و تبیین می‌کند.
question: نکتهٔ قابل توجه در بررسی مذهب سعدی چیست؟

question: بوستان سعدی توسط چه کسی به زبان کردی و گویش سورانی ترجمه شده‌است؟

question: بوستان سعدی به چه سبکی نگارش شده‌است؟

question: گلستان سعدی تأثیرگذارترین کتاب در چه سبکی در ادبیات فارسی است؟

question: خواجه نصیرالدین طوسی در چند سالگی درگذشت؟

question: خواجه نصیرالدین طوسی در کجا به خاک سپرده شد؟

question: مهم‌ترین اقدامات خواجه نصیرالدین طوسی در زمان وزارتش را بنویسید

context: نکتهٔ بارز دیگری که در مورد عقاید سعدی می‌توان یاد کرد، نوع‌دوستی و تلاش برای اصلاح جامعه است. این جنبه از تفکر او که از آن با عنوان حکمت عملی نام می‌برند، در اشعار و آثار سعدی نمود بارز و برجسته‌ای دارد. مفاهیمی از قبیل پرستش خدای یگانه، نکوهش ریاکاری، فروتنی، خدمت به خلق، انسان‌دوستی، کار و تلاش، عدالت و مواردی از این دست در اشعار وی و به‌ویژه در بوستان به دفعات توصیه شده‌است. سعدی خود را مصلحی اجتماعی و آموزگاری اخلاقی می‌داند که با پند و اندرز تلاش می‌کند در مقابل ظلم و نابرابری بایستد یا دست کم تا حدی از عوارض آن بکاهد. او در طول عمر خود با دربار پادشاهان مختلفی در ارتباط بود. اما آزادی اندیشه و آزادی قلم خود را از دست نداد و ترجیح داد در قصیده‌های خود، به جای ثنا گفتن امیران و وزیران، آن‌ها را پند و اندرز دهد.
qas: answers: text: پرستش خدای یگانه، نکوهش ریاکاری، فروتنی، خدمت به خلق، انسان‌دوستی، کار و تلاش، عدالت
question: چه مفاهیمی در اشعار بوستان سعدی به دفعات توصیه شده‌است؟

answers: text: سعدی خود را مصلحی اجتماعی و آموزگاری اخلاقی می‌داند که با پند و اندرز تلاش می‌کند در مقابل ظلم و نابرابری بایستد یا دست کم تا حدی از عوارض آن بکاهد
question: سعدی چگونه تلاش می‌کند در مقابل ظلم و نابرابری بایستد یا دست کم تا حدی از عوارض آن بکاهد؟

answers: text: آن‌ها را پند و اندرز دهد.
question: سعدی ترجیح داد در قصیده‌های خود به جای ثنا گفتن امیران و وزیران چه کاری را انجام دهد؟

question: بوستان سعدی نخسین‌بار در چه سالی به زبان آلمانی منتشر شد؟

question: سعدی در چند سالگی از دنیا رفت؟

question: معنی واژه نکوهش را بنویسید

context: سعدی را نمی‌توان صوفی یا عارف قلمداد کرد؛ اما در عین حال، نمی‌توان او را یکسره مخالف یا بیگانه با تصوف دانست. تصوف و عرفان در قرن هفتم هجری بسیار رایج بود. سعدی هم به‌عنوان یکی از عالمان زمان خود، به‌واسطهٔ تحصیل در بغداد و نشست و برخاست با عارفان زمان خود نظیر شیخ شهاب‌الدین عمر بن محمد سهروردی در معرض اندیشه‌های عرفانی قرار داشت. او در گلستان می‌گوید که ابوالفرج جوزی او را به ترک سماع دعوت کرده بود و به‌همین دلیل، بدیع‌الزمان فروزانفر، او را در زمرهٔ صوفیان دین‌دار (متشرع) قرار می‌دهد. سعدی در حکایات گلستان و بوستان رویکردی دوگانه نسبت به مقولهٔ تصوف دارد؛ گاهی عارفان را تمجید و نظریهٔ تصوف و عرفان را تبیین می‌کند، از آراء و روش‌های اصولی تصوف برداشت می‌کند و بازتاب آن را در اخلاق و رفتار صوفیان بزرگ (ابدال) مانند جنید بغدادی، شبلی نعمانی و بایزید بسطامی به‌تصویر می‌کشد. با این حال، گاهی صوفیان را «مردمی بیکار و بیعار و بی‌بندوبار» می‌شمارد و از جماعتی انتقاد می‌کند، که تصوف را بهانه‌ای برای «تن‌پروری و شهوت‌رانی» قرار داده‌اند.
qas: answers: text: قرن هفتم هجری
question: تصوف و عرفان در کدام قرن بسیار رایج بود؟

answers: text: سعدی هم به‌عنوان یکی از عالمان زمان خود، به‌واسطهٔ تحصیل در بغداد و نشست و برخاست با عارفان زمان خود نظیر شیخ شهاب‌الدین عمر بن محمد سهروردی در معرض اندیشه‌های عرفانی قرار داشت
question: سعدی به چه دلیل در معرض اندیشه‌های عرفانی قرار داشت؟

answers: text: رویکردی دوگانه نسبت به مقولهٔ تصوف دارد؛ گاهی عارفان را تمجید و نظریهٔ تصوف و عرفان را تبیین می‌کند، از آراء و روش‌های اصولی تصوف برداشت می‌کند و بازتاب آن را در اخلاق و رفتار صوفیان بزرگ (ابدال) مانند جنید بغدادی، شبلی نعمانی و بایزید بسطامی به‌تصویر می‌کشد
question:  سعدی در حکایات گلستان و بوستان چه رویکردی نسبت به مقولهٔ تصوف دارد؟

question: شیخ شهاب‌الدین عمر بن محمد سهروردی در چه تاریخی به دنیا آمد؟

question: شیخ شهاب‌الدین عمر بن محمد سهروردی در چه تاریخی از دنیا رفت؟

context: سعدی بیش از آن که تابع اخلاق به‌صورت مطلق و فلسفی باشد، مصلحت‌اندیش است و ازین‌رو اصولاً نمی‌تواند طرفدار ثابت و بی‌چون‌وچرای قاعده‌ای باشد که احیاناً در جای دیگری آن را بیان کرده‌است. مثلاً راستگویی یک ارزش است؛ اما ممکن است شرایطی واقع شود که مصلحت، دروغ گفتن را ایجاب کند. سعدی در نخستین حکایت از فصل یکم گلستان، شرایطی را تصویر کرده‌است که در آن ارزش راست‌گویی زیر پا گذاشته می‌شود؛ در غیر این صورت نادانی پادشاه و بی‌رحمی وزیرانش باعث کشتار بی‌مورد می‌شود. سعدی در عالم واقع نیز به‌طور مطلق از یک سری قواعد اخلاقی ثابت پیروی نکرده‌است.
qas: answers: text: سعدی بیش از آن که تابع اخلاق به‌صورت مطلق و فلسفی باشد، مصلحت‌اندیش است
question: چرا سعدی نمی‌تواند طرفدار ثابت و بی‌چون‌وچرای قاعده‌ای باشد که احیاناً در جای دیگری آن را بیان کرده‌است؟

answers: text: شرایطی را تصویر کرده‌است که در آن ارزش راست‌گویی زیر پا گذاشته می‌شود؛ در غیر این صورت نادانی پادشاه و بی‌رحمی وزیرانش باعث کشتار بی‌مورد می‌شود
question: سعدی در نخستین حکایت از فصل یکم گلستان، چه شرایطی را تصویر کرده‌است؟

answers: text: سعدی در عالم واقع نیز به‌طور مطلق از یک سری قواعد اخلاقی ثابت پیروی نکرده‌است.
question: سعدی در عالم واقع نیز به‌طور مطلق از چه قواعدی پیروی نکرده‌است؟

question: گلستان سعدی چند فصل دارد؟

context: تاکنون نسخه‌های مختلفی از آثار سعدی –چه به‌صورت مستقل و چه در قالب کلیات سعدی– تصحیح و منتشر شده‌است. نخستین کتاب تصحیح‌شدهٔ گلستان را در سال ۱۳۱۰، عبدالعظیم قریب آماده و منتشر کرد. نخستین نسخهٔ تصحیح‌شده کلیات سعدی را نیز در سال ۱۳۱۶، محمدعلی فروغی منتشر کرد، که تا به امروز به‌عنوان مهم‌ترین منبع ارجاع به آثار سعدی محسوب می‌شود. بعدها محققان دیگر از جمله سعید نفیسی، محمدجواد مشکور، خلیل خطیب رهبر و حسن انوری نسخه‌های دیگری از این کتاب را تصحیح کردند. معتبرترین نسخه از گلستان به تصحیح غلامحسین یوسفی است که مبنای آن هفده نسخه خطی و نسخه‌های چاپی معتبر بود. با این حال، این تصحیح نیز نظرات مثبت همهٔ منتقدان را برنیاورد و پس از آن دستِ‌کم دو تصحیح دیگر از کلیات سعدی از بهاءالدین خرمشاهی (۱۳۷۵) و حسن انوری (۱۳۸۳) عرضه شد.
qas: answers: text: ۱۳۱۰
question: نخستین کتاب تصحیح‌شدهٔ گلستان در چه سالی منتشر شد؟

answers: text: عبدالعظیم قریب
question: نخستین کتاب تصحیح‌شدهٔ گلستان در سال ۱۳۱۰ توسط چه کسی آماده و منتشر شد؟

answers: text: محمدعلی فروغی
question: نخستین نسخهٔ تصحیح‌شده کلیات سعدی را چه کسی منتشر کرد؟ 

answers: text: سال ۱۳۱۶
question: نخستین نسخهٔ تصحیح‌شده کلیات سعدی در چه سالی منتشر شد؟

answers: text: نخستین نسخهٔ تصحیح‌شده کلیات سعدی را نیز در سال ۱۳۱۶، محمدعلی فروغی منتشر کرد، که تا به امروز به‌عنوان مهم‌ترین منبع ارجاع به آثار سعدی محسوب می‌شود
question: مهم‌ترین منبع ارجاع به آثار سعدی کدام کتاب است؟

answers: text: سعید نفیسی، محمدجواد مشکور، خلیل خطیب رهبر و حسن انوری
question: کدام محققان نسخه‌هایی از کلیات سعدی را تصحیح کردند؟

answers: text: غلامحسین یوسفی
question: معتبرترین نسخه از گلستان به تصحیح چه کسی است؟

answers: text: مبنای آن هفده نسخه خطی و نسخه‌های چاپی معتبر بود
question: مبنای معتبرترین نسخه از گلستان به تصحیح غلامحسین یوسفی چه بود؟

answers: text: بهاءالدین خرمشاهی (۱۳۷۵) و حسن انوری (۱۳۸۳)
question: دو تصحیح دیگر از کلیات سعدی توسط چه کسانی عرضه شد؟

question: نخستین کسی که بوستان سعدی را به طور کامل به فرانسه برگرداند چه نام داشت؟

question: نوشته‌های کتاب گلستان چگونه است؟

question: قدیمی‌ترین نسخه خطی به جا مانده از گلستان سعدی از کیست؟

question: نسخه قدیمی از گلستان سعدی به نام لرد گرینوی در کجا نگه‌داری می‌شود؟

context: بوستان از آثار منظوم سعدی و یکی از شاهکارهای ادب فارسی به‌شمار می‌آید. این کتاب در نسخه‌های قدیمی سعدی‌نامه نامیده می‌شد، اما بعدها به بوستان شهرت یافت. بوستان به نظم (شعر) نوشته شده و مشتمل بر حدود چهار هزار بیت شعر است. قالب شعری آن مثنوی است و همانند شاهنامهٔ فردوسی در بحر متقارب سروده شده‌است. بوستان، کتابی اخلاقی و آموزشی است و سعدی آرمان‌شهر مطلوب خود را در آن به تصویر کشیده‌است. چنان‌که سعدی، خود، اشاره کرده‌است، نگارش آن را در ۶۵۵ هجری به پایان برده و به ابوبکر بن سعد زنگی تقدیم کرده‌است.
qas: answers: text: آثار منظوم
question: بوستان از کدام آثار سعدی است؟

answers: text: سعدی‌نامه
question: بوستان در نسخه‌های قدیمی چه نامیده می‌شد؟

answers: text: نظم (شعر)
question: بوستان به چه سبکی نوشته شده‌است؟

answers: text: حدود چهار هزار بیت شعر است
question: بوستان دارای چند بیت شعر است؟

answers: text: مثنوی است
question: قالب شعری بوستان چگونه است؟

answers: text: شاهنامهٔ فردوسی
question: بوستان همانند کدام کتاب در بحر متقارب سروده شده‌است؟

answers: text: کتابی اخلاقی و آموزشی است و سعدی آرمان‌شهر مطلوب خود را در آن به تصویر کشیده‌است
question: ویژگی‌های کتاب بوستان را بنویسید

answers: text: بوستان
question: سعدی آرمان‌شهر مطلوب خود را در کدام کتابش به تصویر کشیده‌است؟

answers: text: ابوبکر بن سعد زنگی
question: سعدی کتاب بوستان را به چه کسی تقدیم کرده‌است؟

answers: text: ۶۵۵ هجری
question: نگارش کتاب بوستان سعدی در چه سالی به پایان رسید؟

question: بوستان سعدی به چند باب تقسیم می‌شود؟

question: نام باب‌های بوستان سعدی را بنویسید

question: یکی از مشهورترین گردآورندگان کلیات سعدی چه کسی است؟

question: نخستین نسخه چاپی از گلستان به چه زبانی منتشر شد؟

question: کتاب گلستان نخستین بار در کدام شهر ایران چاپ شد؟