امپراطوری هخامنشی

context: این شاهنشاهی بر مردمان گوناگون از ملل و با ادیان مختلف فرمان می‌راند و اقوام بسیاری با آداب و رسوم خاص خود در قلمروی هخامنشی زندگی می‌کردند و فرهنگ ایالتی و قومی خود را پاس می‌داشتند. در حقیقت مشخصهٔ مهم این دولت احترام به آزادی فردی و قومی و بزرگداشت نظم و قانون و تشویق هنرها و فرهنگ بومی و همچنین ترویج بازرگانی و هنر بود. کارل شفُلد می‌نویسد: «تمدن بزرگی مانند تمدن هخامنشی را نمی‌توان از روی تأثیراتی که پذیرفته درک کرد. واقع آن است که اهمیت این چنین تمدنی دقیقاً در توانی است که آن را به حل و جمع همهٔ این اجزای مختلف در کلیتی واحد قادر ساخته‌است.»
qas: answers: text: احترام به آزادی فردی و قومی و بزرگداشت نظم و قانون و تشویق هنرها و فرهنگ بومی و همچنین ترویج بازرگانی و هنر
question: مشخصه مهم امپراطوری هخامنشی چه بود؟

answers: text: «تمدن بزرگی مانند تمدن هخامنشی را نمی‌توان از روی تأثیراتی که پذیرفته درک کرد. واقع آن است که اهمیت این چنین تمدنی دقیقاً در توانی است که آن را به حل و جمع همهٔ این اجزای مختلف در کلیتی واحد قادر ساخته‌است.»
question: کارل شفلد در مورد امپراطوری هخامنشی چه می‌نویسد؟

answers: text: مردمان گوناگون از ملل و با ادیان مختلف
question: امپراطوری هخامنشی بر چه کسانی فرمان می‌راند؟

question: نام اولین پادشاه هخامنشی را بنویسید؟

context: پارس، در جنوب‌غرب فلات ایران، منطقه‌ای بود که خاندان هخامنشی در آن پا گرفت. پس از چند سده حکومت بر این منطقه، یکی از اعضای این خاندان به نام کوروش دوم، شاهنشاهی ماد (ایران و میان‌رودان شمالی)، پادشاهی لیدی و امپراتوری بابل‌نو را فتح کرد و شاهنشاهی هخامنشی را بنیان گذاشت. دولتی که او بنیان نهاد، بیش از دو سده بر تقریباً همهٔ جهان متمدن آن روز فرمان راند، تا اینکه در نهایت توسط اسکندر مقدونی در سال ۳۳۰ پیش از میلاد فتح شد. اسکندر تنها چند سال پس از فتح امپراتوری درگذشت که همین مسئله باعث از بین رفتن یکپارچگی سرزمین‌های سابق امپراتوری هخامنشی گردید و دیگر هرگز این سرزمین‌ها زیر یک پرچم متحد نشدند. سلوکوس و بطلمیوس، از سرداران اسکندر، کسانی بودند که بزرگ‌ترین قسمت‌های قلمروهای هخامنشی را مال خود کردند و البته چندین و چند دولت مستقل دیگر نیز پس از مرگ اسکندر یا به مرور سر برآوردند. در نهایت، یک و نیم سدهٔ بعد ایرانیان مجدداً استقلال خود را به دست آوردند و شاهنشاهی اشکانی را در فلات ایران بنیان گذاشتند.
qas: answers: text: پارس
question: خاندان هخامنشی در چه منطقه‌ای پا گرفت؟

answers: text: در جنوب‌غرب فلات ایران
question: پارس در کجای ایران قرار داشت؟

answers: text: شاهنشاهی ماد (ایران و میان‌رودان شمالی)، پادشاهی لیدی و امپراتوری بابل‌نو
question: کوروش دوم چه جاهایی را فتح کرد؟

answers: text: کوروش دوم
question: چه کسی شاهنشاهی هخامنشی را بنیانگذاری کرد؟

answers: text: اسکندر مقدونی
question: پادشاهی هخامنشی توسط چه کسی از بین رفت؟

answers: text: اسکندر تنها چند سال پس از فتح امپراتوری درگذشت
question: چه مسئله‌ای باعث از بین رفتن یکپارچگی سرزمین‌های سابق امپراتوری هخامنشی گردید؟

answers: text: سلوکوس و بطلمیوس
question: نام سرداران اسکندر که بزرگ‌ترین قسمت‌های قلمروهای هخامنشی را مال خود کردند، چه بود؟

question: نام اولین پادشاه سلسله اشکانیان چه بود؟

question: سلوکوس چه مناطقی از قلمرو هخامنشیان را از آن خود کرد؟

context: شاهنشاهی هخامنشیان به یک نمونهٔ موفق برای اداره یک دولت جهانی تبدیل گردید و دستاوردهایی نظیر حکومت متمرکز، سیستم جاده‌ای و پست، زبان رسمی، خدمات شهروندی و ارتش وسیع منظم توسط امپراتوری‌های پسین تقلید شد. در تاریخ غرب، شاهنشاهی هخامنشی به عنوان آنتاگونیست تاریخ یونان و همچنین رهایی‌بخش یهودیانِ بابل به یاد آورده می‌شود. میراث این دولت و رد پایش بر روی تاریخ جهان از قلمروی آن بسیار فراتر رفت و بر روی تاریخ نظامی، فرهنگی، اجتماعی و دینی دنیا تأثیر چشم‌گیری گذاشت. فتح یهودیه توسط ایرانیان باعث این شد که شاهنشاهی هخامنشی در متون دینی یهودیان و مسیحیان از اهمیت زیادی برخوردار شود. تکامل مزدیسنا در این دوره باعث گسترش آن از شرق تا غرب گردید و همچنین میراث هخامنشی نقش پررنگی در سیاست و جنبش‌های تاریخ معاصر ایران بازی کرد.
qas: answers: text: آنتاگونیست تاریخ یونان و همچنین رهایی‌بخش یهودیانِ بابل
question: در تاریخ غرب شاهنشاهی هخامنشی به چه عنوان یاد می‌شود؟

answers: text: فتح یهودیه توسط ایرانیان
question: چه عاملی باعث شد که شاهنشاهی هخامنشی در متون دینی یهودیان و مسیحیان از اهمیت زیادی برخوردار شود؟

answers: text: شاهنشاهی هخامنشیان
question: یک نمونه موفق برای اداره یک دولت جهانی کدام شاهنشاهی ایران بود؟

answers: text: تکامل مزدیسنا
question: چه عاملی باعث گسترش هخامنشیان از غرب به شرق شد؟

context: برای نخستین بار در سالنامه‌های آشوری سلمانسر سوم در سال ۸۳۷ پ. م، «پارسوا» در جنوب و جنوب باختری دریاچه ارومیه در منطقه اردلان سنندج تا روانسر در استان کرمانشاه نام برده شده‌است. برخی از پژوهش‌گران مانند راولین‌سن بر این ایده هستند که مردم پارسواش همان پارسی‌ها بوده‌اند. تصور می‌شود خاندان‌های پارسی پیش از این که از میان دره‌های کوه‌های زاگرس مرکزی به سوی جنوب و جنوب خاوری ایران بروند، در این سرزمین، ایست کوتاهی نمودند و در حدود ۷۰۰ سال پیش از میلاد در بخش پارسوماش، روی دامنه‌های کوه‌های بختیاری در جنوب خاوری شوش در سرزمینی که بخشی از کشور ایلام بود، جای گرفتند. از سنگ‌نوشته‌های آشوری چنین بر می‌آید که در زمان شلمنسر (۷۱۳–۷۲۱ پ. م) تا زمان پادشاهی آسارهادون (۶۶۳ پ. م)، پادشاهان یا فرمانروایان پارسوا، پیرو آشور بوده‌اند. پس از آن در زمان فرورتیش (۶۳۲–۶۵۵ پ. م) پادشاهی ماد به پارس چیرگی یافت و این دولت را پیرو دولت ماد نمود.
qas: answers: text: راولین‌سن
question: چه کسی معتقد است که مردم پارسواش همان پارسی‌ها بودند؟

answers: text: آشور
question: پادشاهان یا فرمانروایان پارسوا پیرو که بودند؟

answers: text: فرورتیش
question: در زمان چه کسی پادشاهی ماد به پارس چیرگی یافت؟

answers: text: پارس
question: فرورتیش کدام دولت را پیرو دولت ماد نمود؟

context: بر اساس بن‌مایه‌های یونانی در سرزمین کمنداندازان ساگارتی (زاکروتی، ساگرتی) (همان استان کرمانشاه کنونی) مادی‌های ساگارتی می‌زیسته‌اند که گونهٔ بابلی - یونانی شده نام خود یعنی زاگرس (زاکروتی، ساگرتی) را به کوهستان باختر فلات ایران داده‌اند. نام همین خاندان است که در پیوند خاندان‌های پارس نیز موجود است و پیوند خونی خاندان‌های ماد و پارس از سرچشمهٔ همین خاندان ساگارتی‌ها (زاکروتی، ساگرتی) است. خاندان پارس پیش از حرکت به سوی جنوب، دورانی دراز را در سرزمین‌های ماد می‌زیستند و بعدها با ناتوانی دولت ایلام، نفوذ خاندان‌های پارس به خوزستان و بخش‌های مرکزی فلات ایران گسترش یافت و رو به جنوب رفته‌اند.
qas: answers: text: سرزمین کمنداندازان ساگارتی (زاکروتی، ساگرتی) (همان استان کرمانشاه کنونی)
question: مادی‌های ساگارتی در کجا می‌زیستند؟

answers: text: خاندان ساگارتی‌ها (زاکروتی، ساگرتی) است
question:  پیوند خونی خاندان‌های ماد و پارس از چیست؟

answers: text: با ناتوانی دولت ایلام
question: چگونه نفوذ خاندان‌های پارس به خوزستان و بخش‌های مرکزی فلات ایران گسترش یافت؟

answers: text: خاندان ساگارتی‌ها
question: نام کدام خاندان در پیوند خاندان‌های پارس موجود است؟

context: نام سرزمین‌های وابسته، در سنگ‌نوشته‌ای در آرامگاه داریوش که در نقش رستم می‌باشد، به تفصیل این‌گونه آمده‌است: ماد، خووج (خوزستان)، پرثوه (پارت)، هریوا (هرات)، غرب، سغد، خوارزم، زرنگ، آراخوزیا (رخج، افغانستان جنوبی تا قندهار)، ثته‌گوش (پنجاب)، گنداره (گندهارا) (کابل، پیشاور)، هندوش (سند)، سکاهوم ورکه (سکاهای فرای جیحون)، سگاتیگره خود (سکاهای تیزخود، فرای سیحون)، بابل، آشور، عربستان، مودرایه (مصر)، ارمینه (ارمن)، کته‌په‌توک (کاپادوکیه، بخش خاوری آسیای صغیر)، سپرد (سارد، لیدیه در باختر آسیای صغیر)، یئونه (ایونیا، یونانیان آسیای صغیر)، سکایه تردریا (سکاهای آن سوی دریا: کریمه، دانوب)، سکودر (مقدونیه)، یئونه‌تک‌برا (یونانیان سپردار: تراکیه، تراس)، پوتیه (سومالی)، کوشیا (کوش، حبشه)، مکیه (طرابلس باختر، برقه)، کرخا (کارتاژ، قرطاجنه یا کاریه در آسیای صغیر).
qas: answers: text: ماد، خووج (خوزستان)، پرثوه (پارت)، هریوا (هرات)، غرب، سغد، خوارزم، زرنگ، آراخوزیا (رخج، افغانستان جنوبی تا قندهار)، ثته‌گوش (پنجاب)، گنداره (گندهارا) (کابل، پیشاور)، هندوش (سند)، سکاهوم ورکه (سکاهای فرای جیحون)، سگاتیگره خود (سکاهای تیزخود، فرای سیحون)، بابل، آشور، عربستان، مودرایه (مصر)، ارمینه (ارمن)، کته‌په‌توک (کاپادوکیه، بخش خاوری آسیای صغیر)، سپرد (سارد، لیدیه در باختر آسیای صغیر)، یئونه (ایونیا، یونانیان آسیای صغیر)، سکایه تردریا (سکاهای آن سوی دریا: کریمه، دانوب)، سکودر (مقدونیه)، یئونه‌تک‌برا (یونانیان سپردار: تراکیه، تراس)، پوتیه (سومالی)، کوشیا (کوش، حبشه)، مکیه (طرابلس باختر، برقه)، کرخا (کارتاژ، قرطاجنه یا کاریه در آسیای صغیر).
question: نام سرزمین‌های وابسته به سلسله هخامنشیان را بنویسید؟

answers: text: در سنگ‌نوشته‌ای در آرامگاه داریوش که در نقش رستم می‌باشد
question: نام سرزمین‌های وابسته به هخامنشیان در کجا می‌باشد؟

answers: text: خوزستان
question: خووج نام قدیم چه استانی بود؟

question: نقش رستم در کدام شهر ایران قرار دارد؟

context: چگونگی مرگ کمبوجیه هنوز هم مبهم و راز آمیز است. تنها این را می‌دانیم که او در تابستان سال ۵۲۲ پیش از میلاد، در فاصلهٔ ژوئیه و اوت، درگذشته‌است. کمبوجیه در بازگشت از مصر مرد؛ ولی برخی دلیل مرگ وی را بیماری و برخی دیگر توطئه خویشاوندان می‌دانند اما روشن است که وی در راه بازگشت از مصر مرده‌است. بنا به کتیبهٔ داریوش اول، کمبوجیه «به مرگ خویش مرده‌است». این خود عبارتی گنگ و سؤال‌برانگیز است و روشن نیست که او به مرگ طبیعی درگذشته یا آنکه خود خویشتن را از پای درآورده است. بنا به نوشته‌های هرودوت و کتزیاس او به‌طور تصادفی بر ران خود زخمی وارد آورد و از آن زخم مرد.
qas: answers: text: مصر
question: کمبوجیه در بازگشت از کجا مرد؟

answers: text: برخی دلیل مرگ وی را بیماری و برخی دیگر توطئه خویشاوندان می‌دانند اما روشن است که وی در راه بازگشت از مصر مرده‌است
question: دلیل مرگ کمبوجیه چه بود؟

answers: text: به مرگ خویش مرده‌است
question: بنا به کتیبه داریوش اول، کمبوجیه چگونه مرد؟

answers: text: هرودوت و کتزیاس
question: در نوشته‌های چه کسانی کمبوجیه به طور تصادفی بر ران خود زخمی وارد آورد و از آن زخم مرد؟

question: کمبوجیه که بود؟

question: داریوش اول که بود؟

context: بر اساس گفته‌ای، کوروش بزرگ، در بستر مرگ، بردیا را به فرماندهی استان‌های خاوری شاهنشاهی ایران گماشت. کمبوجیه دوم، پیش از رفتن به مصر، از آنجا که از احتمال شورش برادرش می‌ترسید، دستور کشتن بردیا را داد. مردم از کشته شدن او خبر نداشتند و در سال ۵۲۲ پیش از میلاد شخصی به نام گوماته مغ که ظاهری شبیه به بردیا داشت (با این تفاوت که یک گوش آن بریده شده بود) خود را به دروغ بردیا و شاه ایران نامید. چون مردم بردیا را دوست داشتند و به پادشاهی او راضی بودند و از سویی هیچ‌کس از راز کشتن بردیا آگاه نبود، دل از پادشاهی کمبوجیه برداشتند و پادشاهی بردیا (گئوماتا) را با جان و دل پذیرا شدند و این همان خبرهایی بود که در سوریه به گوش کمبوجیه رسید و سبب خودکشی او شد. برخی از تاریخ‌نگاران نیز، کشته شدن بردیا را کار گئومات می‌دانند.
qas: answers: text: بردیا
question: کوروش بزرگ در بستر مرگ چه کسی را به فرماندهی استان‌های خاوری شاهنشاهی ایران گماشت؟

answers: text: کوروش بزرگ
question: چه کسی بردیا را به فرماندهی استان‌های خاوری شاهنشاهی ایران گماشت؟

answers: text: کمبوجیه دوم
question: چه کسی دستور کشتن بردیا را داد؟

answers: text: از احتمال شورش برادرش می‌ترسید
question: به چه دلیل کمبوجیه دستور کشتن بردیا را داد؟

answers: text: گوماته مغ که ظاهری شبیه به بردیا داشت
question: چه کسی به دروغ خود را بردیا و شاه ایران نامید؟

answers: text: گئومات
question: برخی از تاریخ‌نگاران کشته شدن بردیا را کار چه کسی می‌دانند؟

question: بردیا در چه سنی کشته شد؟

context: ویشتاسپ پدر او در زمان کوروش، ساتراپ (استاندار) پارس بود. داریوش در آغاز پادشاهی با دردسرهای بسیاری روبرو شد. دوری کمبوجیه از ایران چهار سال به درازا کشیده بود. گئومات مغ هفت ماه خود را به عنوان بردیا، برادر کمبوجیه بر تخت نشانده و بی‌نظمی و هرج و مرج را در کشور گسترش داده بود. در بخش‌های دیگر کشور هم کسان دیگر به دعوی این که از دودمان شاهان پیشین هستند، پرچم استقلال برافراشته بودند. گفتاری که از زبان داریوش در کتیبه بیستون از این رویدادها آمده. داریوش این پیروزی‌ها را در همه جا نتیجهٔ خواست اهورامزدا می‌داند، می‌گوید:
qas: answers: text: هفت ماه
question: گیومات مغ چند ماه به عنوان بردیا بر تخت پادشاهی نشست؟

answers: text: استاندار
question: معنی ساتراپ چیست؟

answers: text: چهار سال
question: کمبوجیه چند سال از ایران دور بود؟

question: داریوش چگونه درگذشت؟

context: پزشکی به نام دموک دس که در دستگاه اری‌تس بود و دربند به زندان داریوش افتاده بود، هنگامی که زخم پستان آتوسا دختر کوروش و زن داریوش را درمان می‌کرد، او را واداشت که داریوش را به لشکرکشی به سرزمین یونان ترغیب کند. باید خاطرنشان ساخت که این پزشک، یونانی بود و داریوش او را از بازگشت به کشورش محروم کرده بود. دموک‌دس به ملکه گفته بود که خود او را به‌عنوان راهنمای گرفتن یونان به داریوش بشناساند و بگوید که شاه با داشتن چنین راهنمایی، به خوبی می‌تواند بر یونان چیره شود. این پزشک یونانی خود را به همراه گروهی از ایرانیان به یونان رساند و در آن جا به خلاف خواستهٔ داریوش، در شهر کرتن که میهن راستین او بود، ماند و دیگر به ایران نیامد و گروه پارسی که برای آشنا شدن با روزگار یونان و فراهم کردن زمینهٔ گرفتن آن دیار رفته بود، بی‌نتیجه به میهن بازگشت.
qas: answers: text: پزشکی به نام دموک دس
question: چه کسی داریوش را به لشکرکشی به سرزمین یونان ترغیب کرد؟

answers: text: آتوسا
question: نام دختر کوروش چه بود؟

answers: text: پزشکی به نام دموک دس
question: داریوش چه کسی را از بازگشت به یونان محروم کرده بود؟

question: نام همسر داریوش چه بود؟

context: داریوش سوم توسط بسوس، شهربان بلخ دستگیر شد و زمانی که اسکندر به هگمتانه رسید، دیگر شاهنشاه ایرانی کشته شده بود. پس از مرگ داریوش، بسوس خودش را اردشیر پنجم خواند و مدعی شاهنشاهی ایران شد و سپس به سمت آسیای مرکزی به راه افتاد. یونانیان می‌گویند که او جسد داریوش را در راه گذاشت و اسکندر آن را پیدا کرده و دستور داد تا وی را با احترام به تخت‌جمشید بفرستند. اسکندر که بیم آن را داشت که بسوس در سرزمین‌های ایرانی شرقی قدرت را در دست بگیرد، بدون معطلی به آن سمت به راه افتاد و وی را دستگیر کرد. او سپس دادگاهی تشکیل داد و بسوس را به یک مرگ «دردناک و وحشیانه» محکوم کرد.
qas: answers: text: بسوس
question: داریوش سوم توسط چه کسی دستگیر شد؟

answers: text: داریوش
question: پس از مرگ چه کسی بسوس خودش را اردشیر پنجم خواند؟

answers: text: بسوس
question: پس از مرگ داریوش چه کسی مدعی شاهنشاهی ایران شد؟

answers: text: اسکندر
question: چه کسی بسوس را به یک مرگ «دردناک و وحشیانه» محکوم کرد؟

question: اسنکدر چگونه ایران رافتح کرد؟

context: از بزرگ‌ترین دلایل سقوط شاهنشاهی هخامنشی، بار سنگین مالیات بر دوش شهربانی‌ها بود که سرانجام به یک رکود اقتصادی بزرگ انجامید. بر اساس برآوردها، میانگین مالیات هر ساتراپی در سال، برابر با ۱۸۰ میلیون دلار آمریکا بوده‌است؛ و این تنها مالیات نقدی‌ای بوده که جدا از مالیات‌های غیرنقدی دریافت می‌شده‌است. پس از برداشت بودجه موردنیازِ ارتش، دیوان‌سالاری و سایر بخش‌های دولت، باقی مانده مالیات‌ها به خزانه شاهنشاهی روانه می‌شد. دیودوروس می‌گوید که اسکندر تنها در تخت جمشید ۱۸۰٬۰۰۰ تالان نقره پیدا کرده‌است که برابر با ۲٫۷ میلیارد دلار آمریکا برآورد شده‌است. گفته شده که تا زمان مرگ اسکندر، ۱۳۰ هزار تالان در ساخت شهرها، معبدها، راه‌ها و هزینه ارتش خرج شد. همچنین او ۶ هزار تالان به آتن فرستاد تا آن‌ها بتوانند با استفاده از آن اقتصاد خود را بازسازی کنند؛ گرچه ورود این حجم از پول به اقتصاد آتن ضربه شدیدی زد و منجر به افزایش سرسام آور قیمت‌ها شد.
qas: answers: text: بار سنگین مالیات بر دوش شهربانی‌ها
question: از بزرگ‌ترین دلایل سقوط شاهنشاهی هخامنشی چه بود؟

answers: text: ۱۸۰ میلیون
question: میانگین مالیات هر ساتراپی در سال چند دلار آمریکا بود؟

answers: text: ۱۸۰٬۰۰۰ تالان
question: اسکندر در تخت جمشید چند تالان نقره پیدا کرد؟

answers: text: ۶ هزار
question: اسکندر چند تالان به آتن فرستاد؟

answers: text: ورود این حجم از پول به اقتصاد آتن ضربه شدیدی زد و منجر به افزایش سرسام آور قیمت‌ها شد.
question: ورود ۶ هزار تالان به آتن موجب چه شد؟

context: حضور این سلسله پادشاهی بر مناطق تحت حکومت خود، حضوری خفیف و ملایم یا به بیان دیگر حداقلی بود. اول از آنجا که ایرانی‌های حاضر در امپراتوری در اقلیت بودند و دریافته بودند که تنها با مدارا می‌توانند در مناطق متنوع تحت امرشان توازن ایجاد کنند. روش مداراگرایانه (رواداری) هخامنشیان این بود که هر منطقه‌ای را آزاد می‌گذاشتند که بر مبنای فرهنگ و ساختار محلی و منطقه‌ای خود اداره شود. شیوه حکمرانی هخامنشیان بر اساس استثمار ملل تحت حاکمیت خود نبوده و از منابع این سرزمین‌ها بهره‌برداری نمی‌کرد و همچنین نمی‌خواسته همه فرهنگ‌ها را تحت یک «مرکز اجتماعی و فرهنگی و سیاسی» ادغام کنند؛ هرچند یک قدرت مرکزی برای حکمرانی همواره وجود داشت: «در نتیجه، مناطق تحت کنترل هخامنشیان، علی‌رغم همبستگی این بخش‌های ایران با امپراتوری، مستقیماً تحت تأثیر برنامه دولت مرکزی با اثرات دراز مدت قرار نمی‌گرفت.» ساختار امپراتوری هخامنشی مبتنی بر سلطه سیاسی یک قدرت متمرکز بود که با «بهره‌برداری از اقتصاد پیرامونی، پردازش مرکزی و توزیع منابع اقتصادی» در واقع به شکل نظام جهانی والرشتاینی قابل توضیح است.
qas: answers: text: هر منطقه‌ای را آزاد می‌گذاشتند که بر مبنای فرهنگ و ساختار محلی و منطقه‌ای خود اداره شود
question: روش مداراگرایانه (رواداری) هخامنشیان چه بود؟

answers: text: بر سلطه سیاسی یک قدرت متمرکز بود که با «بهره‌برداری از اقتصاد پیرامونی، پردازش مرکزی و توزیع منابع اقتصادی» در واقع به شکل نظام جهانی والرشتاینی قابل توضیح است
question: ساختار امپراتوری هخامنشی مبتنی بر چه بود؟

question: نظام جهانی والرشتاین چیست؟

question: چند پادشاه در طول دوره هخامنشیان در ایران حکومت کردند؟

question: پایتخت ایران در دوره هخامنشیان کدام شهرها بود؟

context: پانینو از کتاب «سیاست ارسطو» کمک می‌گیرد تا مسئله رواداری یا تمامیت‌خواهی هخامنشی را بررسی کند و می‌نویسد شاهنشاهی ایرانیان، از نوع خودکامگی نبود، می‌توان آن را نوعی حکومت استبدادی دانست اما نه به‌طور کامل چون شاه بنا به قانون، قلمروهای خود را اداره می‌کرد. با رویکرد ارسطویی، حکومت هخامنشیان، آریستوکراتیک یا حکومت شایسته سالاران بود که افراد در آن به‌طور مورثی به قدرت می‌رسیدند. ارسطو تصور می‌کرد کوروش بزرگ مردمش را آزاد کرد و پادشاهی بود که به دلیل فضیلت شخصی، قدرت را کسب کرده بود. برخی یونانیان معتقد بودند سیستم حکومتی ایران با اینکه مردم را از ورود به قدرت بازمی‌داشت، اما به نفع عامه مردم و همگام با قانون بود. اما به نظر پانینو، رواداری در سلسله هخامنشی، از نوع انسان‌گرایی یا اومانیسم نوع غربی نبود، بلکه «رواداری ایرانیان، ابزار هوشمند قدرت و حکومت‌داری بود، که به وسیله آن، تعداد معدودی از ایرانیان بر عده کثیری نظارت و کنترل داشتند، عده کثیری از مردم که دارای فرهنگ، زبان، دین، و آداب متفاوت بودند.» این نوع رواداری را باید به حکومت‌داری خردمندانه تعبیر کرد. در این نوع رواداری، برخی آزادی‌ها، حقوق و امتیازات به حکومت‌داران محلی و دشمنان شکست خورده اعطا می‌شد.
qas: answers: text: پانینو
question: چه کسی مسئله رواداری یا تمامیت‌خواهی هخامنشی را بررسی کرد؟

answers: text: آریستوکراتیک یا حکومت شایسته سالاران
question: رویکرد ارسطویی، حکومت هخامنشیان چگونه بود؟

answers: text: به‌طور مورثی
question: در حکومت هخامنشیان افراد چگونه به قدرت می‌رسیدند؟

answers: text: مردمش را آزاد کرد و پادشاهی بود که به دلیل فضیلت شخصی، قدرت را کسب کرده بود
question: کوروش بزرگ چگونه قدرت را کسب کرده بود؟

answers: text: ابزار هوشمند قدرت و حکومت‌داری
question: به نظر پانینو، رواداری در سلسله هخامنشی چگونه بود؟

question: هخامنشیان چند سال در ایران حکومت کردند؟

question: آرامگاه کوروش بزرگ در کجا قرار دارد؟

context: اقتصاد هخامنشیان با توجه به موقعیت جغرافیایی آن‌ها و کمبود آب در ایران بیشتر بر پایهٔ اقتصاد تجاری بود. سرزمین هخامنشیان به عنوان واسطه کالاهای ترانزیتی بین سه قارهٔ آسیا، اروپا و آفریقا عمل می‌نمود و از این راه درآمد سرشاری نصیب شاهنشاهان هخامنشی می‌شد. در دورهٔ هخامنشیان تجارت اهمیت به سزایی داشت. جنبهٔ محلی تجارت عبارت بود از مبادلهٔ کالا بین مردم ده‌نشین و کوچ نشین. ضمناً بین ایالات مترقی حکومت و کشورهای همسایه نیز تجارت اشیای زینتی و همچنین منسوجات و بعضی از فراورده‌های کشاورزی، از قبیل غلات و خرما رواج داشت. این تجارت در شاهراه‌های بزرگی که در جهات متفاوت کشور با یکدیگر تقاطع داشتند انجام می‌شد.
qas: answers: text: اقتصاد تجاری
question: اقتصاد هخامنشیان بیشتر بر چه پایه‌ای بود؟

answers: text: با توجه به موقعیت جغرافیایی آن‌ها و کمبود آب در ایران
question: به چه دلیل اقتصاد هخامنشیان بر پایه اقتصاد تجاری بود؟

answers: text: سرزمین هخامنشیان به عنوان واسطه کالاهای ترانزیتی بین سه قارهٔ آسیا، اروپا و آفریقا عمل می‌نمود
question: چگونه راه درآمد سرشاری نصیب شاهنشاهان هخامنشی شد؟

answers: text: تجارت
question: در دوره هخامنشیان چه موضوعی اهمیت به سزایی داشت؟

question: پایتخت تابستانی هخامنشیان کدام شهر بود؟

context: در عهد هخامنشی نخستین قدم‌ها در تنظیم اقتصاد ملی برداشته شد. دولت مالیاتی وضع کرد که از املاک، مزارع، باغ‌ها، احشام و معادن گرفته می‌شد. نوعی مالیات متعلق به زمین وجود داشت که کاملاً شبیه مالیات بر مصنوعات صنعتی بود. عوارضی بر رصیف‌های بنادر وضع کرده بودند. مالیاتی که توسط عمال جمع‌آوری می‌شد، در صندوق ایالات گرد می‌آمد و سپس به خزانه ارسال می‌شد. از زمان ایجاد شاهنشاهی هخامنشی، جهان در عصر اقتصادی مساعدی قدم گذاشته بود. روابط تجارتی بین نواحی که سابقاً وجود نداشته – مثلاً بین بابل و یونان- ایجاد شد و توسعه یافت. بر اثر احتیاج به محصول، نرخ منافع (بهره)، مانند بهای جنس افزوده شد، به استثنای اجناسی که حمل آن‌ها مشکل بود مانند گاو، به عکس بهای زمین در ایران و یونان پائین آمد.
qas: answers: text: در عهد هخامنشی
question: نخستین قدم‌ها در تنظیم اقتصاد ملی در ایران چه زمانی برداشته شد؟

answers: text: املاک، مزارع، باغ‌ها، احشام و معادن
question: دولت هخامنشی مالیاتی که وضع می‌کرد را از کجا می‌گرفت؟

answers: text: مصنوعات صنعتی
question: مالیاتی که به زمین تعلق داشت شبیه کدام مالیات بود؟

answers: text: از زمان ایجاد شاهنشاهی هخامنشی
question: روابط تجاری بین بابل و یونان چه زمانی ایجاد و توسعه یافت؟

question: سلسله هخامنشیان در چه سالی سقوط کرد؟

question: هخامنشیان به چه زبانی صحبت می‌کردند؟

context: در زمینه مناسبات ارضی اسناد موجود نشان می‌دهند که نظام مالیاتی براساس مسّاحی دقیق زمین‌ها تعیین می‌شد و به نسبت پرآبی و کم‌آبی منطقه و حاصل‌خیزی زمین، تغییر می‌کرد. چنان‌که متذکر شدیم، آبیاری مصنوعی چه به وسیله ایجاد قنات‌ها یا بستن آب‌بندها- و به اصطلاح امروز سدها- در بالا بردن سطح درآمد کشاورزان به ویژه دولت ارزش داشت. مالکان زمین‌ها، اگر صاحبان قنات‌ها نبودند می‌توانستند با دادن آب‌بها از آن استفاده کنند و در مواقع کم بارانی و پائین رفتن سفرهٔ آب‌های زیرزمینی و در نتیجه کم شدن آب قنات‌ها و حتی خشک شدن موقتی آنها، از میزان مالیات زمین کاسته می‌شد. در سراسر متصرفات آسیایی هخامنشیان سد و قنات دو عامل عمده کشاورزی بود که اولی، یعنی سدها را، جز در مناطق کنار رودخانه‌های کوچک محلی، دولت می‌ساخت و در اختیار داشت و احتمال دارد که در دوره مورد بحث ما کمک‌هایی نیز به کشاورزان در جهت ایجاد قنوات و آب‌بندهای محلی صورت می‌گرفت.
qas: answers: text: براساس مسّاحی دقیق زمین‌ها
question: نظام مالیاتی در زمان هخامنشیان بر چه اساسی تعیین می‌شد؟

answers: text: نسبت پرآبی و کم‌آبی منطقه و حاصل‌خیزی زمین
question: نظام مالیاتی در زمان هخامنشیان بر چه اساس تغییر می‌کرد؟

answers: text: به وسیله ایجاد قنات‌ها یا بستن آب‌بندها
question: چگونه آبیاری مصنوعی در زمان هخامنشیان انجام می‌شد؟

answers: text: کم شدن آب قنات‌ها و حتی خشک شدن موقتی آنها
question: چگونه در زمان هخامنشیان از میزان مالیات زمین کاسته می‌شد؟

answers: text: سد و قنات
question: در سراسر متصرفات آسیایی هخامنشیان عامل عمده کشاورزی چه بود؟

question: مالیات چیست؟

question: مساحی به چه معناست؟

question: پول رایج زمان هخامنشیان چه بود؟

context: در همه ممالک به کارهای عام‌المنفعه- که استعداد تولیدی را افزون می‌کرد- اقدام نمودند. حفر قنوات زیرزمینی، که در ایران و بعضی نواحی کم‌آب دارای ارزش اساسی است، کاری است که در زمان شاهان هخامنشی تحقق یافت. باید قبول کرد که در آن زمان، در شاهنشاهی هخامنشی به خشک کردن باتلاق‌ها می‌پرداختند، زیرا یونانیان این کار را در همان عصر انجام می‌دادند. کشاورزی توسعه یافت، و بر اثر جنگ‌ها، خارجیان نباتات سودمند و ایران را شناختند و در کشور خود کاشتند. در درجه اول آن‌ها اسپست قرار داشت که به وفور در دره‌های ماد به عمل می‌آمد، و خوراک عالی اسبان به‌شمار می‌رفت. جنگ‌های مادی آن را برای تغذیه سواره نظام ایران به یونان برد، و مردم آن کشور کاشت آن را اقتباس کردند. در نتیجه همان جنگ‌ها خروس، کبوتر سفید و طاوس- که بومی آسیا هستند- به اروپا حمل شدند.
qas: answers: text: شاهان هخامنشی
question: حفر قنوات در زمان کدام شاهان در ایران رواج یافت؟

answers: text: در ایران و بعضی نواحی کم‌آب
question: حفر قنات در چه جاهایی دارای ارزش اساسی است؟

question: قنات چیست؟

answers: text: دره‌های ماد
question: اسپست در چه جاهایی به عمل می‌آمد؟

answers: text: خوراک عالی اسبان به‌شمار می‌رفت
question: اسپست چه فایده‌ای داشت؟

answers: text: جنگ‌ها خروس، کبوتر سفید و طاوس
question: چه حیواناتی بومی آسیا هستند؟

context: ۳- طبقهٔ سوم که در اسناد با کلمهٔ ایلامی Libap نشان داده شده‌است خادم‌ها بودند. شمار اینان به مراتب کمتر از آزادان و نیمه آزادان بود. جیرهٔ غذایی این دسته در واقع دو سوم جیرهٔ معمول یک کارگر سادهٔ نیمه آزاد بوده‌است. دربار بردگان بسیار کمی در اختیار داشت و بردهٔ زن اصلاً. در اسناد مختلف در برابر هر صد نفر کارگر زن یا مرد تنها به یک برده برمی‌خوریم. در اصل بردگان همان جایگاه اجتماعی را داشتند که اسیران جنگی. اما آنچنان که پیداست، ناظران پارسی «برده دار» نبوده‌اند. بیشتر می‌شود چنین استنباط کرد که برای رسیدن به بازده بیشتر از شیوهٔ پرداخت جیرهٔ بیشتر استفاده می‌شد که در ظاهر نتیجهٔ آن هم مطلوب بوده‌است.
qas: answers: text: دو سوم جیرهٔ معمول یک کارگر سادهٔ نیمه آزاد بوده‌است
question: جیره غذایی خادم‌ها در زمان هخامنشی چقدر بود؟

answers: text: خادم‌ها
question: طبقه سوم در زمان هخامنشیان چه کسانی بودند؟

answers: text: اسیران جنگی
question: بردگان زمان هخامنشیان جایگاهشان مانند چه کسانی بود؟

question: آخرین پادشاه سلسله هخامنشیان چه کسی بود؟

question: کوروش بزرگ چند فرزند داشت؟

question: بعد از کوروش بزرگ چه کسی پادشاه هخامنشیان شد؟

context: ایرانیان باستان به پیروی از دین زرتشت، کوشش در کاشت مزارع را وظیفه‌ای می‌دانستند در قبال اهورامزدا. در اوستا -کتاب مقدس زرتشتیان- می‌خوانیم که یک اصل زندگی پرهیزگاران کشت غلات است. با این کار «نظم درست» می‌بالد و از فرمانروایی اهریمن بدخواه کاسته می‌شود. این عقیده به خود پیامبر ایران باستان، زرتشت، بازمی‌گردد. امشاسپند آرمیتی در آموزهٔ زرتشت موکِل بر شکوفایی زمین بود و از همین رو عجیب نیست که «نیمه مشرکان» بعدی از سپنتا آرمیتی، مراقبهٔ مقدس، ایزد بانوی باروری ساختند، که حتی به صورت سپَندَرَمِت (Spandaramet) به میان ارمنیان راه یافت.
qas: answers: text: کوشش در کاشت مزارع
question: ایرانیان باستان پیروی از دین زرتشت چه کوششی را وظیفه خود در قبال اهورامزدا وظیفه خود می‌دانستند؟

answers: text: امشاسپند آرمیتی
question: در آموزه زرتشت موکِل بر شکوفایی زمین چه کسی بود؟ 

answers: text: زرتشت
question: پیامبر ایران باستان چه نام داشت؟

answers: text: اوستا
question: کتاب مقدس زرتشتیان چه نام دارد؟

question: زرتشتیان درحال حاضر در کدام شهرهای ایران زندگی‌ می‌کنند؟