جُغرافیا

context: جُغرافی یا جُغرافیا (از عربی، اصل آن از یونانی باستان: γεωγραφία تلفظ: ژئوگرافیا) یا زمین‌نگاری، یک شاخه از علم است که خشکی‌ها، ویژگی‌ها، ساکنان و پدیده‌های زمین را مطالعه می‌کند. ژئوگرافی در ایران و در دوران مدرن یک علم وارداتی بوده‌است و پایداری و ماندگاری آن نتیجه کوشش‌های دو استاد جغرافیا محمدحسین پاپلی یزدی در مجله تحقیقات جغرافیایی و پروفسور حسین شکویی با دو اثر ارزشمند در فلسفه جغرافیا و دیدگاه‌های نو در جغرافیای شهریو پروفسور سیروس سهامی می‌باشد. جغرافیا در تعریف در میان کلیه علمای این علم مورد بحث و جدل است و هنوز یک اجماع در جغرافیا صورت نگرفته‌است؛ و همواره با مطالعه تاریخ علم جغرافیا به تعاریف مختلفی برمی‌خوریم که دال بر پویایی جغرافیا است؛ ولی نکته اصلی در همه این تعاریف تکیه بر مفاهیم اصلی گیتی‌شناسی از جمله فضا، مکان، زمان، فاصله، و مقیاس است؛ بنابراین جغرافیایی انسانی هم تعریف دقیقی ندارد." تنها کسانی می‌توانند در مورد تعاریف جغرافیایی اظهار نظر کنند که مقاله ای در سطح جهانی یا مجلات علمی و پژوهشی داشته باشند که مبتنی بر تحقیق باشد. برخی از پیشروان گیتی‌شناسی در ایران پروفسور مصطفی مؤمنی و پروفسور یداله فرید بودند.
qas: answers: text: ژئوگرافیا
question: تلفظ جُغرافیا به یونان باستان چیست؟

answers: text: جُغرافی یا جُغرافیا
question: زمین‌نگاری چیست؟

answers: text: پروفسور مصطفی مؤمنی و پروفسور یداله فرید
question: برخی از پیشروان گیتی‌شناسی در ایران چه کسانی بودند؟

answers: text: یک شاخه از علم است که خشکی‌ها، ویژگی‌ها، ساکنان و پدیده‌های زمین را مطالعه می‌کند
question: جُغرافیا چیست؟

answers: text: محمدحسین پاپلی یزدی در مجله تحقیقات جغرافیایی و پروفسور حسین شکویی با دو اثر ارزشمند در فلسفه جغرافیا و دیدگاه‌های نو در جغرافیای شهریو پروفسور سیروس سهامی
question: پایداری و ماندگاری جُغرافیا در ایران نتیجه کوشش‌های چه کسانی بوده‌است؟

answers: text: که مقاله ای در سطح جهانی یا مجلات علمی و پژوهشی داشته باشند که مبتنی بر تحقیق باشد
question: چه کسانی می‌توانند در مورد تعاریف جغرافیایی اظهار نظر کنند؟

question: آثار پروفسور مصطفی مؤمنی را نام ببرید؟

question: آثار پروفسور یداله فرید  را نام ببرید؟

context: جغرافیا یا زمین‌نگاری به عنوان «پلی میان انسان و علوم فیزیکی»، به دو شاخهٔ اصلی جغرافیای انسانی و جغرافیای طبیعی تقسیم شده‌است. جغرافیا را می‌توان همان‌طور که ویدال دولابلاش بیان کرده علم روابط متقابل انسان و طبیعت دانست. وی بیان می‌کند که طبیعت امکان‌هایی را در اختیار انسان قرار می‌دهد و انسان براساس فرهنگش از آنها بهره‌برداری می‌کند، البته باید توجه داشت که در دهه‌های اخیر انتقادهای بسیاری به این تعریف وارد شده‌است و امروزه اقتصاد سیاسی، مفهوم بازساخت، اقتصاد بازار آزاد در مرکز همه تعاریف جغرافیایی قرار گرفته‌است.
qas: answers: text: به دو شاخهٔ اصلی جغرافیای انسانی و جغرافیای طبیعی
question: جغرافیا یا زمین‌نگاری به چه شاخه‌هایی تقسیم‌ شده‌است؟

answers: text: علم روابط متقابل انسان و طبیعت
question: ویدال دولابلاش علم جغرافیا را چگونه می‌داند؟

answers: text: اقتصاد سیاسی، مفهوم بازساخت، اقتصاد بازار آزاد
question: امروزه چه مفاهیمی در مرکز همه تعاریف جغرافیا قرار گرفته‌است؟

question: ویدال دولابلاش کیست؟

context: جغرافی‌دانان به گونه‌ای سنتی، عده‌ای نقشه‌نگار که به بررسی نام مکان‌ها و تعدادشان می‌پردازند، به نظر می‌رسند. اگر چه بسیاری از جغرافی‌دانان در مکان‌نامی (ذکر نام‌های نواحی) و نقشه‌نگاری آموزش دیده‌اند، ولی این کار پیشهٔ اصلی‌شان نیست. جغرافی‌دانان به بررسی پراکندگی مکانی و زمانی پدیده‌ها، فرایندها، ویژگی‌ها و هم‌چنین برهم‌کنش انسان و محیط زیست او به عنوان اثر فضا و مکانِ تحت تأثیر موضوعات مختلف از جمله اقتصاد، بهداشت، آب و هوا، گیاهان و جانوران، می‌پردازند؛ از این رو جغرافیا دانشی میان‌رشته‌ای و فرا رشته‌ای است. بنابراین جغرافیا پیوندهای محکمی با موضوعات دیگر در علوم طبیعی و اجتماعی و نیز علوم انسانی دارد. این پیوندهای قوی به این معنی است که جغرافیا در حوزه‌های تحصیلی دانشگاهیِ مشترک یا ترکیبی (‏برای مثال، با انسان‌شناسی، باستان‌شناسی، زیست‌شناسی، علم داده، علوم زمین، اقتصاد، علوم محیطی، زمین‌شناسی، تاریخ، ریاضیات، جامعه‌شناسی، برنامه‌ریزی، سیاست) ‏یا در برنامه‌های آموزشی پودمانی به خوبی مورد مطالعه قرار می‌گیرد.
qas: answers: text: ذکر نام‌های نواحی
question: مکان‌نامی به چه معناست؟

answers: text: دانشی میان‌رشته‌ای و فرا رشته‌ای است
question: جغرافیا چه دانشی است؟

answers: text: عده‌ای نقشه‌نگار که به بررسی نام مکان‌ها و تعدادشان می‌پردازند
question: جغرافی‌دانان به گونه‌ای سنتی چگونه به‌نظر می‌رسند؟

question: پیشهٔ اصلی‌ جغرافی‌دانان چیست؟

context: جغرافیا در یک چینش می‌تواند به‌طور گسترده به دو شعبهٔ اصلی تقسیم شود: جغرافیای انسانی و جغرافیای طبیعی. اولی تا حد زیادی بر معماری و چگونگی ایجاد فضا متمرکز است -که با انسان مشاهده و مدیریت می‌شود و نیز نفوذ او فضا و مکان به خاطر به‌کارگیری و چنگ‌اندازی‌اش به آن می‌فرساید. دومی به بررسی محیط زیست طبیعی و چگونگی به وجود آمدن و تداخل آب‌وهوا، پوشش گیاهی و چرخهٔ زیستی، خاک، آب، و ژئومورفولوژی می‌پردازد. به عنوان برآیندی از این دو زیرحوزه و با استفاده از روش‌های متفاوت، حوزهٔ سومی پدید آمده‌است که جغرافیای زیست‌محیطی نام دارد.
qas: answers: text: تا حد زیادی بر معماری و چگونگی ایجاد فضا
question: جغرافیای انسانی بر چه چیزی متمرکز است؟

answers: text: انسان
question: جغرافیای انسانی با چه کسی مشاهده و مدیریت می‌شود؟

answers: text: به بررسی محیط زیست طبیعی و چگونگی به وجود آمدن و تداخل آب‌وهوا، پوشش گیاهی و چرخهٔ زیستی، خاک، آب، و ژئومورفولوژی
question: جغرافیای طبیعی به چه کارهایی می‌پردازد؟

answers: text: جغرافیای زیست‌محیطی
question: با برآیند جغرافیای انسانی و جغرافیای طبیعی و با استفاده از روش‌های متفاوت کدام حوزه پدید آمده‌است؟

question: ژئومورفولوژی به چه معناست؟

question: منظور از چرخهٔ زیستی چیست؟

context: توسعهٔ جغرافیا باعث شده که در آن، دو شاخه اساسی پدید آید. شاخه عمومی (سیستماتیک) که در آن عناصر مختلف جغرافیا مورد بررسی قرار می‌گیرند و بیشتر اطلاعات مورد نیاز خود را از علوم طبیعی و اجتماعی می‌گیرد. در حالیکه در شاخه دیگر آن، شاخه منطقه‌ای یا ناحیه‌ای با نواحی معین و متنوع سروکار دارد. اما این دو شاخه آنچنانکه بر آنان تأکید می‌شود دو شاخه مجزا از هم نیستند. این دو شاخه جغرافیا انتهای دو دوره تسلسلیِ ساده جغرافیا را نشان می‌دهند که در آنها جغرافیای ناحیه‌ای و عمومی به صور مختلف در هم آمیخته‌اند.
qas: answers: text: سیستماتیک
question: شاخه عمومی جغرافیا چیست؟

answers: text: علوم طبیعی و اجتماعی
question: شاخه عمومی جغرافیا بیشتر اطلاعات خود را از کجا می‌گیرد؟

answers: text: عناصر مختلف جغرافیا
question: در شاخه عمومی جغرافیا چه چیزی مورد بررسی قرار می‌گیرد؟

question: پدر علم جغرافیا چه کسی است؟

context: جغرافیای زیست‌محیطی شاخه‌ای از جغرافیا است که به توصیف جنبه‌های فضایی از تعامل میان انسان و جهان طبیعی می‌پردازد و نیازمند درک درستی از جنبه‌های سنتی جغرافیای فیزیکی و انسانی، و نیز روش‌هایی که در آن جوامع انسانی محیط زیست را درک کنند، می‌باشد. جغرافیای زیست‌محیطی در جایگاه پلی میان جغرافیای انسانی و فیزیکی، و در نتیجه هم‌افزایی تخصص از این دو زیرحوزه است. علاوه بر این، هم‌بستگی انسان با محیط زیست به عنوان یک پیامد جهانی شدن و دگرگونی‌های فناوری تغییر کرده، و روی‌کرد تازه‌ای برای درک رابطهٔ پویا و تغییرات، مورد نیاز بوده‌است. نمونه‌هایی از زمینه‌های پژوهشی در جغرافیای زیست‌محیطی عبارت است: از مدیریت بحران، مدیریت محیط زیست، توسعهٔ پایدار، و بوم‌شناسی سیاسی.
qas: answers: text: شاخه‌ای از جغرافیا است که به توصیف جنبه‌های فضایی از تعامل میان انسان و جهان طبیعی می‌پردازد
question: جغرافیای زیست‌محیطی چیست؟

answers: text: جغرافیای زیست‌محیطی
question: چه چیزی در جایگاه پلی میان جغرافیای انسانی و فیزیکی، و در نتیجه هم‌افزایی تخصص از این دو زیرحوزه است؟

answers: text: از مدیریت بحران، مدیریت محیط زیست، توسعهٔ پایدار، و بوم‌شناسی سیاسی
question: نمونه‌هایی از زمینه‌های پژوهشی در جغرافیای زیست‌محیطی را نام ببرید؟

question: بوم‌شناسی به چه معناست؟

context: علوم نقشه‌برداری شاخه‌ای از جغرافیا است که پس از انقلاب کمّی در جغرافیا در اواسط دههٔ ۱۳۳۰ خورشیدی پدید آمده‌است. علوم نقشه‌برداری شامل بهره‌گیری از روش‌های سنتی فضایی مورد استفاده در نقشه‌نگاری و عارضه‌نگاری (توپوگرافی) و کاربردشان در رایانه می‌باشد. دانش نقشه‌برداری با استفاده از روش‌هایی مانند سامانهٔ اطلاعات مکانی (سام) و دورکاوی (سنجش از دور) دارای حوزهٔ مشتکی گسترده با بسیاری از رشته‌های دیگر است. علوم نقشه‌برداری هم‌چنین به باززیستی (تجدید حیات) برخی گروه‌های جغرافیایی انجامید، به ویژه در حین دههٔ ۱۳۳۰ خورشیدی و در شمال آمریکا که در آن زمینه داشت افول می‌کرد. دانش نقشه‌برداری محدودهٔ گسترده‌ای از زمینه‌های درگیر با واکاوی فضایی، از قبیل نقشه‌نگاری، سامانهٔ اطلاعات مکانی (سام یا جی‌آی‌اس)، دورکاوی و سامانهٔ موقعیت‌یابی جهانی (جی‌پی‌اس) را در بر می‌گیرد.
qas: answers: text: جغرافیا
question: علوم نقشه‌برداری شاخه‌ای از کدام علم است؟

answers: text: اواسط دههٔ ۱۳۳۰ خورشیدی
question: علوم نقشه‌برداری از چه زمانی پدید آمده‌است؟

answers: text: شامل بهره‌گیری از روش‌های سنتی فضایی مورد استفاده در نقشه‌نگاری و عارضه‌نگاری (توپوگرافی) و کاربردشان در رایانه می‌باشد
question: علوم نقشه‌برداری شامل چیست؟

answers: text: عارضه‌نگاری
question: توپوگرافی چیست؟

answers: text: سامانهٔ اطلاعات مکانی
question: سام در علوم نقشه‌برداری چیست؟

answers: text: دورکاوی
question: سنجش از دور در علوم نقشه‌برداری چیست؟

answers: text: تجدید حیات
question: باززیستی در علوم نقشه‌برداری چیست؟

answers: text: سامانهٔ اطلاعات مکانی (سام یا جی‌آی‌اس)
question: جی‌آی‌اس چیست؟

answers: text: سامانهٔ موقعیت‌یابی جهانی
question: جی‌پی‌اس چیست؟

question: عارضه‌نگاری یا توپوگرافی را تعریف کنید؟

question: پدر علم جغرافیای ایران کیست؟

context: نقشه‌نگاری نمایش سطح زمین با استفاده از نمادهای انتزاعی است (نقشه‌سازی). اگرچه زیررشته‌های دیگر جغرافیا برای ارایهٔ تجزیه و تحلیل‌هایشان به نقشه‌ها تکیه می‌کنند، ولی ساخت واقعی نقشه‌ها به اندازهٔ کافی مجرد هست که بتوانیم جداگانه در نظر بگیریمش. نقشه‌نگاری از گردهمایی پیش‌نویس فنون به صورت دانش واقعی سر برآورده‌است. نقشه‌کشان باید روان‌شناسیِ شناختی و کارپژوهی (ارگونومی) را بیاموزند تا بفهمند چه نمادهایی بیشترین اثر را در جابه‌جایی اطلاعات زمین دارا است، و روان‌شناسی رفتاری را بیاموزند تا کسانی را که از نقشه‌هایشان استفاده می‌کنند را به اثرپذیری از اطلاعات وادارند. ایشان باید زمین‌سنجی و ریاضیات نسبتاً پیش‌رفته را یاد بگیرند تا بدانند چگونه شکل زمین بر واپیچش (اعوجاج) نمادهای پیش‌دیدهٔ نقشهٔ هموار برای مشاهده تأثیر می‌گذارد. بی‌جنجال می‌توان ادعا کرد که نقشه‌نگاری دانه‌ای است که از کشتزار بزرگ‌تر جغرافیا رُسته‌است. بیشتر جغرافی‌دانان بیان خواهند کرد که شیفتگی دوران کودکی به نقشه‌ها در حقیقت پیش‌گویی گرایش ایشان به این زمینه بوده‌است.
qas: answers: text: نقشه‌نگاری نمایش سطح زمین با استفاده از نمادهای انتزاعی است
question: نقشه‌سازی چیست؟

answers: text: نقشه‌سازی
question: نقشه‌نگاری نمایش سطح زمین با استفاده از نمادهای انتزاعی است چیست؟

answers: text: از گردهمایی پیش‌نویس فنون به صورت دانش واقعی
question: نقشه‌نگاری چگونه سر برآورده‌است؟

answers: text: کارپژوهی
question: ارگونومی چیست؟

answers: text: واپیچش
question: اعوجاج به چه معناست؟

question: پیش‌گویی به چه معناست؟

question: جغرافی‌دانان مطرح دنیا را نام ببرید؟

context: سامانه اطلاعات جغرافیایی (جی‌آی‌اس) به جمع‌آوری اطلاعات پیرامون زمین، برای بازیابیِ خودکار توسط یک رایانه، با دقتی مناسب به منظور توختن (کسب) اطلاعات، رسیدگی می‌کند. افزون بر زیررشته‌های دیگر جغرافیا، کارآزمودگان سام باید با علوم رایانه و سامانه‌های دادگانی (پایگاه‌داده‌ای) آشنا باشند. سامانهٔ اطلاعات جغرافیایی انقلابی در زمینهٔ نقشه‌نگاری ایجاد کرد؛ هم‌اکنون تقریباً تمام نقشه‌سازی را با کمک گونه‌ای از نرم‌افزار سام انجام می‌دهند. هم‌چنین سامانه اطلاعات جغرافیایی دانش بهره‌گیری از نرم‌افزار و فنون آن را برای نمایش، واکاوی و پیش‌بینی روابط مکانی هدایت می‌کند. در این زمینه، «جی‌آی‌اس» به معنی «دانش اطلاعات جغرافیایی» می‌باشد.
qas: answers: text: کسب
question: توختن به چه معناست؟

answers: text: جمع‌آوری اطلاعات پیرامون زمین، برای بازیابیِ خودکار توسط یک رایانه، با دقتی مناسب به منظور توختن (کسب) اطلاعات
question: سامانه اطلاعات جغرافیایی (جی‌آی‌اس) به چه کاری رسیدگی می‌کند؟

answers: text: سامانه‌های دادگانی
question: پایگاه‌داده‌ای چیست؟

answers: text: سامانه اطلاعات جغرافیایی (جی‌آی‌اس)
question: چه چیزی انقلابی در زمینهٔ نقشه‌نگاری ایجاد کرد؟

question: نام نرم‌افزارهای نقشه‌سازی در علم جغرافیا چیست؟

context: دورکاوی یا سنجش از دور، دانش به‌دست‌آوردن اطلاعات در مورد ویژگی‌های زمین از طریق اندازه‌گیری‌های از دور می‌باشد. داده‌های دورکاویده در اشکال مختلف مانند تصاویر ماهواره‌ای، عکس‌های هوایی و داده‌های به‌دست‌آمده از حسگرهای دستی، تولید می‌شود. جغرافی‌دانان به منظور: الف) عرضهٔ اطلاعات متنوع در نوعی از پیمانه‌های فاصله‌ای (محلی به جهانی)، ب) گردآوردن نگرشی اجمالی از ناحیهٔ مورد علاقه، پ) دست‌رسی به پایگاه‌های دوردست یا بیرون از دست‌رس، ت) فراهم ساختن اطلاعات طیفی نامریی طیف الکترومغناطیس، و ث) آسان کردن بررسی چگونگی تغییر سیما و ناحیه‌ها در درازای زمان، به‌طور فزاینده از داده‌های دورکاویده برای به‌دست‌آوردن اطلاعات در مورد سطح زمین، اقیانوس‌ها و هواکره استفاده می‌کنند. داده‌های دروکاویده ممکن است آزادانه، یا پیوسته با دیگر لایه‌های داده‌های رقمی واکاوَند (مثلاً در یک سامانهٔ اطلاعات جغرافیایی) تحلیل شود.
qas: answers: text: دانش به‌دست‌آوردن اطلاعات در مورد ویژگی‌های زمین از طریق اندازه‌گیری‌های از دور
question: دورکاوی یا سنجش از دور را تعریف کنید؟

answers: text: در اشکال مختلف مانند تصاویر ماهواره‌ای، عکس‌های هوایی و داده‌های به‌دست‌آمده از حسگرهای دستی
question: داده‌های دورکاویده چگونه تولید می‌شود؟

answers: text: داده‌های دورکاویده
question: تصاویر ماهواره‌ای، عکس‌های هوایی و داده‌های به‌دست‌آمده از حسگرهای دستی شامل چه داده‌هایی در علم جغرافیا هستند؟

question: هواکره به چه معناست؟

context: زمین‌آمار با واکاوی داده‌های کمی به ویژه استفاده از روش آماری جهت یابش پدیده‌های جغرافیایی، سر و کار دارد. زمین‌آمار همه‌جا و در زمینه‌های گوناگون استفاده شده‌است، از جمله: آب‌شناسی، زمین‌شناسی، ژئومورفولوژی (زمین‌ریخت‌شناسی)، اکتشاف نفت، واکاوی آب‌وهوا، برنامه‌ریزی شهری، آمایش و همه‌گیرشناسی. پایهٔ ریاضی زمین‌آمار از تحلیل خوشه‌ای، واکاوی تفکیک کنندهٔ خطی و آزمون آماری نافراسنجی (غیرپارامتری)، و موضوعات دیگر برگرفته شده‌است. کاربردهای زمین‌آمار به شدت در سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی استفاده می‌شود، به خصوص برای درون‌یابی نقاط نسنجیده. جغرافی‌دانان سهم به‌سزایی در روش‌های فنون کمّی نشان دادند.
qas: answers: text: واکاوی داده‌های کمی به ویژه استفاده از روش آماری
question: زمین‌آمار با چه چیزهایی جهت یابش پدیده‌های جغرافیایی، سر و کار دارد؟

answers: text: جهت یابش پدیده‌های جغرافیایی
question: زمین‌آمار با واکاوی داده‌های کمی به ویژه استفاده از روش آماری جهت بدست آوردن چه چیزی سر و کار دارد؟

answers: text: زمین‌ریخت‌شناسی
question: ژئومورفولوژی چیست؟

answers: text: غیرپارامتری
question: نافراسنجی چیست؟

answers: text: زمین‌آمار
question: برای درون‌یابی نقاط نسنجیده از چه چیزی استفاده می‌شود؟

answers: text: زمین‌آمار
question: در زمینه اکتشاف نفت از چه مبحثی استفاده می‌شود؟

answers: text: زمین‌آمار
question: در زمینه ژئومورفولوژی (زمین‌ریخت‌شناسی) از چه مبحثی استفاده می‌شود؟

answers: text: زمین‌آمار
question: در زمینه آب‌شناسی از چه مبحثی استفاده می‌شود؟

question: تحلیل خوشه‌ای به چه معناست؟

question: مبحث همه‌گیرشناسی را در زمین‌آمار تعریف کنید؟

question: اکتشاف نفت نخستین بار در کدام منطقه جهان اتفاق افتاد؟

context: این اندیشه از آناکسیماندر(۱۲۳۱/۳۲ – ۱۱۶۶/۶۷ سال پیش از هجرت)، که واپسین نویسندگان یونانی به بنیان‌گذار واقعی جغرافیا مطرحش نمودند-، از طریق پاره‌ای از بازگویی‌های جانشینان او به ما رسیده‌است. آناکسیماندر را به نوآوری شاخص‌ها (ابزار ساده و کارآمد یونانی که اندازه‌گیری اولیه از عرض جغرافیایی را انجام داد) می‌شناسند. تالس و آناکسیماندر هم‌چنین به پیش‌گویی گرفت‌ها معروف اند. شالودهٔ جغرافیا را می‌توان در فرهنگ‌های دیرینه، از قبیل چین باستان، سده‌های میانه و دوران باستان ردیابی کرد. یونانیان نخستین بار جغرافیا را با هر دو سرفصل هنر و دانش یافته‌بودند و این را با نقشه‌نگاری، فلسفه، ادبیات و ریاضیات به دست آورده‌اند. بحث‌های گرمی در بارهٔ این که نخستین بار کی داوی کرد که زمین گرد می‌باشد، هست؛ که به اعتبار یا مراجعه به پارمنیدس، فیثاغورث یا اناکساغورث می‌شود گفت هر کدامشان با بهره‌گیری از توضیح گرفت‌ها توانست ثابت کند که زمین گرد است. با این وجود، او همانند بسیاری از معاصرانش بازهم باور داشت که زمین یک لوح هموار است. یکی از نخستین برآوردهایی که شعاع زمین را تخمین می‌زند را اراتوستن به جا هشتهاست.
qas: answers: text: ابزار ساده و کارآمد یونانی که اندازه‌گیری اولیه از عرض جغرافیایی را انجام داد
question: نوآوری شاخص‌ها چیست؟

answers: text: پیش‌گویی گرفت‌ها
question: تالس و آناکسیماندر به چه چیزی معروف اند؟

answers: text: اراتوستن به جا هشتهاست
question: یکی از نخستین برآوردهایی که شعاع زمین را تخمین می‌زند چیست؟

answers: text: چین باستان، سده‌های میانه و دوران باستان
question: شالودهٔ جغرافیا را می‌توان در کدام فرهنگ‌های دیرینه، ردیابی کرد؟

question: فیثاغورث یا اناکساغورث را تعریف کنید؟

context: نخستین سامانهٔ خیلی دقیق خطوط دستگاه مختصات جغرافیایی به هیپارخوس (ابرخس) منسوب است. او دستگاه مبنای شصت‌تایی را به کار بست که از ریاضیات بابلی برگرفته شده‌بود. وی مدارها و نصف النهارها را به °۳۶۰، و هر درجه به '۶۰ تقسیم‌بندی کرد. او برای اندازه‌گیری طول جغرافیایی در محل‌های مختلف روی زمین، پیش‌نهاد کرد از گرفت‌ها برای تعیین اختلاف زمانی نسبی استفاده کنند. نقشه‌کشی گستردهٔ رومیان به خاطر کاوش‌هایشان در زمین‌های جدید، بعدها سطح بالای اطلاعاتی‌ای را برای بتلمیوس به منظور ساخت اطلس‌های مو شکافانه گرد هم آورد. وی با استفاده از دستگاه شبکه‌ای روی نقشه‌هایش و اتخاذ طول ۹۰/۹۲ کیلومتر به ازای هر درجه، کار هیپارکوس را پیش‌برد.
qas: answers: text: نخستین سامانهٔ خیلی دقیق خطوط دستگاه مختصات جغرافیایی
question: هیپارخوس چیست؟

answers: text: هیپارخوس (ابرخس)
question: نخستین سامانهٔ خیلی دقیق خطوط دستگاه مختصات جغرافیایی چیست؟

answers: text: هیپارخوس
question: ابرخس چیست؟

question: بتلمیوس کیست؟

context: از بررسی و تحقیق ایرانیان قدیم در جغرافیا اطلاع زیادی در دست نداریم. دیرین‌ترین سندی که در این باره موجود است قسمت‌های بازمانده اوستا است که در پاره‌ای از بخش‌های آن اشاره‌هایی به وضع یا نام برخی سرزمین‌ها و دریاها و کوه‌ها و رودها رفته و در فرگرد یکم کتاب وندیداد از شانزده کشور آفریدهٔ اهورامزدا سخن به میان آمده‌است، ولی چون قسمت‌های علمی اوستا از میان رفته‌است در این باره بیش از این اطلاعی به دست نمی‌آید. پس از آن در سنگ نبشتهٔ بغستان (بیستون) به نام کشورهایی که داریوش می‌گوید بر آن‌ها فرمان‌روایی داشته‌ام برمی‌خوریم و از همین قبیل اطلاعات مختصر و جزئی در برخی از نوشته‌های یونانیان نیز مشاهده می‌شود. از روزگار ساسانیان نیز علاوه بر آنچه جسته‌گریخته در ضمن بعضی از کتب آن دوران آمده و به دست ما رسیده ‚ کتاب مستقل شهرستان‌های ایرانشهر که در آن نام و شرح مختصر شهرهای ایران و برخی از روایات افسانه‌ای دربارهٔ آن‌ها آمده، در دست است و به فارسی نیز ترجمه شده‌است.
qas: answers: text: شانزده کشور آفریدهٔ اهورامزدا
question: در فرگرد یکم کتاب وندیداد در مورد جغرافیا چه گفته‌شده‌است؟

answers: text: بیستون
question: سنگ نبشتهٔ بغستان چیست؟

answers: text: بازمانده اوستا
question: از بررسی و تحقیق ایرانیان قدیم در جغرافیا چه چیزی موجود است؟

answers: text: در آن نام و شرح مختصر شهرهای ایران و برخی از روایات افسانه‌ای دربارهٔ آن‌ها آمده
question: در کتاب مستقل شهرستان‌های ایرانشهر چه چیزی در دست است؟

question: ساسانیان در چه سال‌هایی بر ایران حکومت می‌کردند؟

question: سنگ نبشتهٔ بغستان (بیستون) در کجا واقع شده‌است؟

context: در خلال سده‌های میانه، سرنگونی فرمان‌روایی روم به تغییر درروند تکامل جغرافیای از اروپا به جهان اسلام انجامید. جغرافی‌دانان مسلمان مانند شریف ادریسی نقشه‌های مبسوط جهان (از قبیل کتاب‌الرجاری) را درست کردند، در حالی که جغرافی‌دانان دیگر مانند یاقوت حموی، ابوریحان بیرونی، ابن بطوطه و ابن خلدون حساب دقیقی از سفرهایشان و جغرافیای مناطقی که دیده بودند، دست و پا کردند. محمود کاشغری جغرافی‌دان ترک، نقشهٔ جهان را بر پایهٔ یک زبان کشید، و بعد از او پیری رئیس این کار را انجام داد (نقشهٔ پیری رئیس). افزون بر این، دانشمندان مسلمان کارهای پیش از رومیان و یونانی‌ها را ترجمه و تفسیر نمودند، و بیت الحکمه را به این منظور در بغداد راه انداختند. ابو زید بلخی دانشمند ایرانی، در آغاز از نقشه‌برداری زمینی در بغداد، مدرسهٔ بلخ را درون بلخ بنیان نهاد. «سهراب» جغرافی‌دان مسلمان در میانه‌های سدهٔ چهارم خورشیدی، سرگرم کتابی بود دربارهٔ مختصات جغرافیایی، حاوی دستورالعمل برای ساخت نقشهٔ مستطیلی جهان، با طرح نمایش تصویر استوانه‌های هم‌فاصله. در اواخر سدهٔ چهارم و اوایل سدهٔ پنجم خورشیدی، ابن سینا علل زمین‌شناختی کوه‌ها را در کتاب شفا (۴۰۵/۶ خورشیدی) برانگاشت.
qas: answers: text: در خلال سده‌های میانه، سرنگونی فرمان‌روایی روم
question: چه اتفاقی به تغییر درروند تکامل جغرافیای از اروپا به جهان اسلام انجامید؟

answers: text: شریف ادریسی
question: کتاب‌الرجاری نوشته چه کسی است؟

answers: text: یاقوت حموی، ابوریحان بیرونی، ابن بطوطه و ابن خلدون
question: جغرافی‌دانان مطرح مسلمان را نام ببرید؟

answers: text: جغرافی‌دان ترک
question: محمود کاشغری کیست؟

answers: text: نقشهٔ جهان را بر پایهٔ یک زبان کشید
question: محمود کاشغری چه کرد؟

answers: text: پیری رئیس
question: بعد از محمود کاشغری چه کسی نقشهٔ جهان را بر پایهٔ یک زبان کشید؟

answers: text: دانشمند ایرانی
question: ابو زید بلخی کیست؟

answers: text: ابو زید بلخی دانشمند ایرانی
question: چه کسی مدرسهٔ بلخ را درون بلخ بنیان نهاد؟

answers: text: ابن سینا
question: کتاب شفا نوشته کیست؟

answers: text: ابن سینا
question: چه کسی علل زمین‌شناختی کوه‌ها را در کتاب شفا برانگاشت؟

answers: text: علل زمین‌شناختی کوه‌ها
question: ابن سینا راجع به چه مبحثی از علم جغرافیا در کتاب شفا نوشته‌است؟

answers: text: در اواخر سدهٔ چهارم و اوایل سدهٔ پنجم خورشیدی
question: در چه زمانی ابن سینا علل زمین‌شناختی کوه‌ها را در کتاب شفا نگاشته‌است؟

question: ابن بطوطه کیست؟

question: آثار یاقوت حموی را نام ببرید؟

question: آثار ابن خلدون را نام ببرید؟

question: آثار ابو زید بلخی را نام ببرید؟

context: عصر کاوش اروپا در سده‌های نهم و دهم و یازدهم، جایی که یابندگان اروپایی همانند کریستف کلمب، مارکوپولو و جیمز کوک بسیاری از زمین‌های جدید را یافتند و محاسبه کردند، اشتیاقی تازه برای ریزه‌کاری‌های دقیق جغرافیایی، و شالودهٔ نظریه‌های خام در اروپا باز زنده شد. مشکلی که با جغرافی‌دانان و کاوشگران روبه‌رو شد، پیدا کردن طول و عرض یک مکان جغرافیایی بود. اگرچه مشکل عرض جغرافیایی مدت‌ها پیش حل شده‌بود، ولی طول جغرافیایی هم‌چنان بازمانده بود؛ توافق بر سر نصف‌النهار صفر درجه تنها بخشی از مشکل بود. جان هریسون با نوآوری زمان‌سنج اچ۴ در سال ۱۱۳۸/۹ خورشیدی مشکل حل کرد، و بعداً در سال ۱۲۶۳در فراهمایی جهانی مریدین، نصف‌النهار گرینویچ به عنوان نصف النهار صفر اتخاذ شد.
qas: answers: text: یابندگان اروپایی
question: کریستف کلمب، مارکوپولو و جیمز کوک چه کسانی هستند؟

answers: text: کریستف کلمب، مارکوپولو و جیمز کوک
question: یابندگان اروپایی که زمین‌های جدید را یافتند و محاسبه کردند را نام ببرید؟

answers: text: پیدا کردن طول و عرض یک مکان جغرافیایی
question: مشکلی که با جغرافی‌دانان و کاوشگران روبه‌رو شد چه بود؟

answers: text: جان هریسون با نوآوری زمان‌سنج اچ۴ در سال ۱۱۳۸/۹ خورشیدی مشکل حل کرد
question: چه کسی مشکل پیدا کردن طول جغرافیایی را برای جغرافی‌دانان و کاوشگران حل کرد؟

answers: text: نصف‌النهار گرینویچ
question: در سال ۱۲۶۳در فراهمایی جهانی مریدین چه چیزی به عنوان نصف النهار صفر اتخاذ شد؟

question: جیمز کوک کیست؟

context: جغرافیا در سده‌های دهم و یازدهم و دوازدهم خورشیدی به عنوان یک زمینهٔ دانشی جدا به رسمیت شناخته و بخشی از برنامهٔ درسی دانشگاه‌های اروپا به‌ویژه پاریس و برلین شد. گسترش بسیاری از جوامع اطلاعاتی جغرافیایی در سده‌های دوازدهم و سیزدهم خورشیدی بر پایهٔ جامعهٔ اطلاعاتی جغرافیایی، انجمن جغرافیایی پادشاهی (بریتانیا) در سال ۱۲۰۸/۹ خورشیدی، جامعه جغرافیایی روسیه در سال ۱۲۲۳/۴ خورشیدی جامعه جغرافیایی آمریکا در ۱۲۲۹/۳۰ خورشیدی و انجمن جغرافیای ملی (آمریکا) در سال ۱۲۶۶/۶۷ خورشیدی، در سال ۱۱۹۹/۲۰۰ خورشیدی نمایان شد. اثرگذاری امانوئل کانت، الکساندر فون همبولت، کارل ریتر و پول ویدال دلا بلاش را می‌توان نقطه عطف اصلی جغرافیا در انتقال از فلسفه به علم دانست.
qas: answers: text: سده‌های دهم و یازدهم و دوازدهم خورشیدی
question: جغرافیا در کدام سده‌ها به عنوان یک زمینهٔ دانشی جدا به رسمیت شناخته شد؟

answers: text: سده‌های دهم و یازدهم و دوازدهم خورشیدی
question: جغرافیا در کدام سده‌ها به عنوان بخشی از برنامهٔ درسی دانشگاه‌های اروپا به‌ویژه پاریس و برلین شد؟

answers: text: پاریس و برلین
question: جغرافیا در سده‌های دهم و یازدهم و دوازدهم خورشیدی به عنوان بخشی از برنامهٔ درسی دانشگاه‌های اروپا به‌ویژه کدام شهرها شد؟

answers: text: امانوئل کانت، الکساندر فون همبولت، کارل ریتر و پول ویدال دلا بلاش
question: اثرگذاری چه کسانی را می‌توان نقطه عطف اصلی جغرافیا در انتقال از فلسفه به علم دانست؟

question: الکساندر فون همبولت کیست؟

question: کارل ریتر کیست؟

context: طی دو سدهٔ گذشته، پیش‌رفت در فناوری مانند رایانه، به گسترش علوم نقشه‌برداری و راه و رسمی تازه انجامید، همانند مشاهدهٔ همراه مشارکت و زمین‌آمار که این شیوه‌های تازه در جغرافیای امروزی به کار رفته‌است. در غرب در طول سده‌های سیزدهم و چهاردهم، نظم و انضباط جغرافیا دست‌خوش چهار مرحلهٔ اساسی شد: جبر محیط زیست، جغرافیای منطقه‌ای، انقلاب کمّی و جغرافیای انتقادی. پیوند میان‌رشته‌ای نیرومند میان جغرافیا و علوم زمین‌شناسی و گیاه‌شناسی و هم‌چنین دانش اقتصاد، جامعه‌شناسی و مردم‌نگاری نیز تا حد زیادی افزایش یافته، به‌ویژه به عنوان پیامد سامانهٔ دانش زمین که در پی درک جهان در یک دید کلی‌نگر می‌باشد.
qas: answers: text: جبر محیط زیست، جغرافیای منطقه‌ای، انقلاب کمّی و جغرافیای انتقادی
question: در غرب در طول سده‌های سیزدهم و چهاردهم، نظم و انضباط جغرافیا دست‌خوش چه شد؟

answers: text: فناوری مانند رایانه
question: پیش‌رفت در چه چیزی موجب گسترش علوم نقشه‌برداری و راه و رسمی تازه انجامید؟

answers: text: در طول سده‌های سیزدهم و چهاردهم
question: در چه زمانی نظم و انضباط جغرافیا دست‌خوش چهار مرحلهٔ اساسی شد؟

question: گیاه‌شناسی چه علمی است؟

context: برنامه‌ریزی با خصلت و ماهیت دانش جغرافیا همبستگی کامل دارد و یکی از دستاوردهای بدون شک ۷۰ سال اخیر، رابطهٔ رو به رشد و عمیق بین جغرافیا و برنامه‌ریزی بوده‌است. بیشتر جغرافیای معاصر مربوط به شناسایی شواهدی از تغییر و تحولات مداوم در ساختار و سازمان است که جغرافیاهای جدید قرن بیست و یکم را ایجاد می‌کند: جغرافیای یک جهان پست مدرن. چنین جغرافیاهایی برای حرفه‌ای مانند برنامه‌ریزی با منطق آن در جهت منافع عمومی و برای آن جغرافیدانانی که در حال حاضر حوزهٔ وسیعی از زمینه‌های مشترک با برنامه‌ریزان را در اختیار دارند اهمیت خاصی دارند. این عرصه لزوماً شامل هم کسانی است که درک جغرافیایی آن‌ها می‌تواند به عمل برنامه‌ریزی بهتر کمک کند و هم کسانی که به دنبال درک چگونگی تأثیر برنامه‌ریزی بر توزیع فضایی فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی هستند: جغرافیا برای برنامه‌ریزان و برنامه‌ریزی برای جغرافیدانان (geography for planners and planning for geographers). در کل، اگر چه شاید اغراق باشد، اما وظیفهٔ جغرافیا برنامه‌ریزی است. جغرافیا با ویژگی کل‌گرا و منطقه‌گرای خویش، می‌تواند مدّعی دانش برنامه‌ریزی برای جهان پیچیده کنونی و آینده ما باشد و شاید بیش از هر دانش دیگر شایستگی آن را دارد.
qas: answers: text: برنامه‌ریزی
question: در ۷۰ سال اخیر رابطهٔ رو به رشد و عمیق بین جغرافیا و چه چیزی بوده‌است؟

answers: text: جغرافیای یک جهان پست مدرن
question: جغرافیاهای جدید قرن بیست و یکم چیست؟

answers: text: برنامه‌ریزی
question: وظیفهٔ جغرافیا چیست؟

answers: text: ویژگی کل‌گرا و منطقه‌گرای خویش
question: جغرافیا دارای چه ویژگی‌هایی است که می‌تواند مدّعی دانش برنامه‌ریزی برای جهان پیچیده کنونی و آینده ما باشد؟

question: جهان پست مدرن به چه معناست؟

context: در جوامع شهری و روستایی، جغرافیا نقش مهمی در توسعهٔ محیط ساخته‌شده ایفا می‌کند و برنامه‌ریزان را به چالش می‌کشد تا از مبانی نظری غنی و متنوع جغرافیای انسانی برای شناخت و درک حساسیت‌های جغرافیایی برخی از مهمترین و فشارآورترین موضوعات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی امروز استفاده کنند. در اینجا برنامه‌ریزان در مورد مدیریت و توسعه شهرها، شهرک‌ها و قصبات، روستاها و مناطق روستایی (برون‌شهری) تصمیم می‌گیرند. هدف آن‌ها متعادل کردن تقاضاهای متضاد مسکن، توسعهٔ صنعتی، کشاورزی، تفریح، حمل و نقل و محیط‌زیست مناطق شهری و روستایی است به‌گونه‌ای که ​​ارزش‌ها و منابع ‌محیطی حفظ شود و ارتقا یابد تا امکان ایجاد توسعهٔ مناسب فراهم گردد. البته که برنامه‌ریزان شهری و روستایی همچون برنامه‌ریزان فضایی با سیمای فضایی شهر و حومه و متعلقات آن نیز سر و کار دارند.
qas: answers: text: نقش مهمی در توسعهٔ محیط ساخته‌شده
question: در جوامع شهری و روستایی، جغرافیا چه نقشی را ایفا می‌کند؟

answers: text: مدیریت و توسعه شهرها، شهرک‌ها و قصبات، روستاها و مناطق روستایی (برون‌شهری)
question: در جوامع شهری و روستایی برنامه‌ریزان در مورد چه چیزی تصمیم می‌گیرند؟

answers: text: متعادل کردن تقاضاهای متضاد مسکن، توسعهٔ صنعتی، کشاورزی، تفریح، حمل و نقل و محیط‌زیست مناطق شهری و روستایی
question: هدف برنامه‌ریزان در جوامع شهری و روستایی چیست؟

question: شهرک‌ها و قصبات دارای چه تفاوت‌هایی نسبت به شهر هستند؟