فتحعلی‌شاه قاجار

context: فتحعلی‌شاه قاجار (۴ بهمن ۱۱۵۰ خورشیدی – ۱ آبان ۱۲۱۳ خورشیدی) از سال ۱۷۹۷ تا ۱۸۳۴ میلادی شاه ایران بود. او، یکی از اعضای سلسله قاجار و برادرزاده آغامحمدخان، به مدت ۳۷ سال و ۲ ماه بر ایران حکومت کرد. مهم‌ترین اتفاقاتی که در زمان حکومت فتحعلی‌شاه روی داد وقوع دو جنگ میان ایران و روسیه بود که با شکست ارتش ایران همراه شد. نتیجه این جنگ‌ها امضای عهدنامه‌های ترکمنچای و گلستان بود که به موجب آن بخش‌های بزرگی از قلمروهای شمال غربی ایران که شامل کشورهای معاصر ارمنستان، گرجستان، داغستان، جمهوری آذربایجان و نخجوان می‌شود از ایران جدا و به روسیه ملحق شدند.
qas: answers: text: ۴ بهمن ۱۱۵۰ خورشیدی
question: فتحعلی‌شاه قاجار در چه تاریخی متولد شده‌است؟

answers: text: ۱ آبان ۱۲۱۳ خورشیدی
question: فتحعلی‌شاه قاجار در چه تاریخی فوت شده‌است؟

answers: text: ۱۷۹۷ تا ۱۸۳۴
question: فتحعلی‌شاه قاجار در چه سال‌هایی بر ایران حکومت می‌کرد؟

answers: text: برادرزاده آغامحمدخان
question: فتحعلی‌شاه قاجار چه نسبتی با آغامحمدخان داشت؟

answers: text: ۳۷ سال و ۲ ماه
question: فتحعلی‌شاه قاجار چه مدت بر ایران حکومت کرد؟

answers: text: فتحعلی‌شاه قاجار
question: عهدنامه‌های ترکمنچای و گلستان در زمان حکومت چه کسی منعقد شد؟

answers: text: ارمنستان، گرجستان، داغستان، جمهوری آذربایجان و نخجوان
question: مطابق عهدنامه‌های ترکمنچای و گلستان کدام قسمت‌ها از ایران جدا شد؟

answers: text: عهدنامه‌های ترکمنچای و گلستان
question: کشورهای معاصر ارمنستان، گرجستان، داغستان، جمهوری آذربایجان و نخجوان مطابق کدام عهدنامه‌ها از ایران جدا شدند؟

answers: text: روسیه
question: عهدنامه‌های ترکمنچای و گلستان بین ایران و کدام کشور منعقد شد؟

question: نخجوان در کجا قرار گرفته‌است؟

question: فتحعلی‌شاه قاجار چندمین شاه قاجار بود؟

answers: text: وقوع دو جنگ میان ایران و روسیه بود که با شکست ارتش ایران همراه شد
question: مهم‌ترین اتفاقاتی که در زمان حکومت فتحعلی‌شاه روی داد چه بود؟

question: آغامحمدخان کیست؟

context: فتحعلی در سال ۱۱۵۰ خورشیدی در محلی که به افتخار تولد او کوچه مولود خانه نام گرفت، در دامغان که در آن زمان پدرش حسینقلی‌خان قوانلو قاجار (معروف به جهانسوز) به دستور کریم‌خان زند فرماندار آن بود، متولد شد. مادرش آسیه خانم، دختر محمدآقا عزت‌الدینلو بود. نامش را به افتخار جدش که فتحعلی‌خان نام داشت فتحعلی نهادند اما تا زمان به قدرت رسیدنش او را «باباخان» خطاب می‌کردند. از آنجا که ظن شورش بر پدرش می‌رفت باباخان را در پنج سالگی به عنوان گروگان به دربار کریم‌خان زند در شیراز فرستادند و مدتی را در کنار عموی بزرگش آغامحمدخان که او نیز تحت نظارت خان زند بود سپری کرد. فتحعلی چند سال بعد به دامغان بازگشت و این بار شاهد مرگ پدرش در جریان رقابت دو طایفه قوانلو و دولو قاجار بود. به همین سبب مجدداً به اسارت گرفته شد و این بار به همراه عموی دیگرش مرتضی‌قلی‌خان قاجار دو سال را در روستای انزان در نزدیکی استرآباد سپری کرد.
qas: answers: text: جهانسوز
question: حسینقلی‌خان قوانلو قاجار معروف به چه نامی بود؟

answers: text: دامغان
question: فتحعلی‌شاه در کدام شهر متولد شده‌است؟

answers: text: حسینقلی‌خان قوانلو قاجار
question: نام پدر فتحعلی‌شاه چیست؟

answers: text: مادرش آسیه خانم، دختر محمدآقا عزت‌الدینلو بود
question: مادر فتحعلی‌شاه چه کسی بود؟

answers: text: باباخان
question: تا زمان به قدرت رسیدن فتحعلی‌شاه او را چگونه خطاب می‌کردند؟

question: کریم‌خان زند چه کسی بود؟

answers: text: استرآباد
question: روستای انزان نزدیک کدام محل قرار دارد؟

question: شیراز مرکز کدام استان است؟

context: پس از مرگ کریم‌خان زند نبردی میان آغامحمدخان و برادرانش درگرفت. محمدخان به مازندران لشکر کشید و در بارفروش مرتضی‌قلی‌خان و دو برادر دیگرش را مطیع کرد. پس از توفیق آغامحمدخان، وی با وجود اینکه در جوانی اخته شده بود در ساری با مادر فتحعلی‌خان ازدواج کرد و به همین سبب به قیم و پدرخوانده باباخان تبدیل شد. فتحعلی‌خان در تعدادی از لشکرکشی‌های عموی خود شرکت جست اما دیری نپایید که توسط رضاقلی‌خان که یکی دیگر از برادران آغامحمدخان بود و به علاقه محمدخان به باباخان رشک می‌برد، دستگیر و زندانی شد. مدت کوتاهی بعد آزاد شد و به دامغان بازگشت و توانست قلمرویی که پدرش بر آن حکومت می‌کرد را تحت کنترل بگیرد. همان‌جا بود که بدر جهان خانم که نوه قادرخان بود را اسیر کرده و سپس با او ازدواج کرد. یک سال بعد در ۱۱۹۷ قمری و در چهارده سالگی با آسیه‌خانم دولو مزدوج شد. یک ازدواج سیاسی که از سوی آغامحمدخان برنامه‌ریزی شده بود تا میان دو شاخه ایل قاجار صلح برقرار شود.
qas: answers: text: آسیه‌خانم دولو
question: فتحعلی‌شاه قاجار در ۱۱۹۷ قمری با چه کسی ازواج کرد؟

answers: text: آغامحمدخان و برادرانش
question: پس از مرگ کریم‌خان زند بین چه کسانی برای قدرت نبردی در گرفت؟

answers: text: یکی دیگر از برادران آغامحمدخان
question: رضاقلی‌خان چه کسی بود؟

answers: text: بدر جهان خانم که نوه قادرخان
question: فتحعلی‌شاه قاجار در ابتدا با چه کسی ازدواج کرد؟

question: دامغان در کدام استان قرار دارد؟

answers: text: آغامحمدخان
question: پس از مرگ کریم‌خان زند چه کسی قدرت را بدست آورد؟

question: کریم‌خان زند چند سال بر ایران حکومت کرد؟

context: فتحعلی‌خان در لشکرکشی عمویش به جنوب ایران که به منظور شکست دادن لطفعلی‌خان زند ترتیب داده شده بود شرکت جست. محمدخان او را در سال ۱۲۰۱ قمری مأمور فتح یزد کرد و فتحعلی‌خان با موفقیت نسبی توانست محمدتقی‌خان بافقی را مطیع کند. سپس به گیلان بازگشت تا از اینکه سران ایل‌های قاجار دست به شورش نمی‌زنند اطمینان حاصل کند. سال ۱۲۰۳ قمری را در گیلان سپری کرد و در همین زمان زنانش پنج پسر به دنیا آوردند که سه تن از این پسرها در زمان حکومت پدرشان نقش مهمی بازی کردند: محمدعلی میرزا که به دولتشاه مشهور شد و از یک زن گرجی تولد یافت، عباس میرزا که نایب السلطنه پدرش شد و از بطن آسیه‌خانم زاده شد و حسینعلی میرزا که فرمانفرمای فارس گردید و مادرش بدرجهان خانم بود. آغامحمدخان سه پسر باباخان — عباس میرزا، محمدقلی میرزا و حسینعلی میرزا — را به فرزندخواندگی گرفت و آن‌ها را به حرم خود برد.
qas: answers: text: لطفعلی‌خان زند
question: آغامحمدخان قاجار در لشکرکشی خود به جنوب ایران قصد شکست دادن چه کسی را داشت؟

answers: text: فتحعلی‌خان
question: آغامحمدخان در سال  ۱۲۰۱ قمری چه کسی را مأمور فتح یزد کرد؟

answers: text: یزد
question: آغامحمدخان در سال  ۱۲۰۱ فتحعلی‌خان را مأمور فتح کجا کرد؟

answers: text: دولتشاه
question: محمدعلی میرزا به چه نامی مشهور بود؟

answers: text: عباس میرزا
question: نایب السلطنه فتحعلی‌شاه قاجار چه کسی بود؟

answers: text: آسیه‌خانم
question: مادر عباس میرزا کیست؟

question: آغامحمدخان چندسال بر ایران حکومت کرد؟

question: عباس میرزا در چه تاریخی متولد شد؟

context: در ۱۷۹۶، روس‌ها به تلافی حمله یک سال قبل آغامحمدخان به تفلیس، به قفقاز لشکر کشیدند و در مدت کوتاهی خوانین منطقه را تابع خود کردند. در این زمان، آغامحمدخان در خراسان بود که خبر حمله روس‌ها به او رسید. او سپاه خود را برداشت و خود را به تهران رساند. در تهران به نیروهای نظامی ولایات دستور داد که با سربازانشان خود را به او برسانند تا بهار سال آینده با روس‌ها روبرو شوند. ظاهراً انتظار داشت که این حمله به درازا بکشد؛ زیرا فتحعلی را نایب‌السلطنه خود اعلام کرد. او میرزا شفیع‌صدر و میرزا محمدخان قاجار که از معتمدانش بودند را به حاکمیت تهران گماشت و به آن‌ها امر کرد در صورتی که اتفاقی افتاد، تا زمان ورود فتحعلی از فارس کسی را به شهر راه ندهند. شاه در ژوئن ۱۷۹۷ تهران را ترک کرد. او افرادی که بیم داشت که در صورت عدم بازگشتش برای به سلطنت رسیدن نایب‌السلطنه دردسر ایجاد کنند را هم با خود برد. همچنین حاج ابراهیم هم همراهش بود.
qas: answers: text: میرزا شفیع‌صدر و میرزا محمدخان قاجار
question: آغامحمدخان در زمان جنگ با روس‌ها چه کسانی را به حاکمیت تهران گماشت؟

answers: text: قفقاز
question: در ۱۷۹۶ روس‌ها به کجا لشکر کشیدند؟

answers: text: فتحعلی
question: آغامحمدخان چه کسی را به عنوان نایب‌السلطنه خود اعلام کرد؟

question: نایب‌السلطنه‌ها در گذشته چه اختیاراتی داشتند؟

context: در دوم محرم ۱۲۱۲ (۲۷ ژوئن ۱۷۹۷)، ۱۲ روز پس از حادثه، باباخان در شیراز توسط بابا یوسف شاطر از قتل آغامحمدخان خبردار شد. او که وارث قانونی سلطنت بود، بدون از دست دادن زمان با ۳۰۰ سوار در ۱۹ محرم از شیراز خارج شد و راه تهران در پیش گرفت. در راه حاج محمد حسین اصفهانی بیگلربیگی اصفهان دروازه‌های شهر را گشود و احتیاجات سپاهیان فتحعلی‌شاه فراهم کرد. بنا به اکسیر التواریخ از علیقلی میرزا اعتضادالسلطنه، در آنجا از او خواستند که خطبه بخواند و سکه به نام خود بزند، اما شاه که «عهد فرموده بود تا پریشانی دولت را به سامان نیاورد و قتل سلطان مغفور را به حکم قصاص مقهور و از زندگی دور نسازد، به امور سلطنت نپردازد»، موافقت نکرد. چون فتحعلی‌شاه در ماه صفر به کنارگرد، منطقه‌ای در جنوب تهران، رسید حاج ابراهیم اعتمادالدوله به استقبالش آمد. حسینقلی‌خان نیز همراهش بود. تا پیش از رسیدن فتحعلی‌شاه از فارس، بیگلربیگی تهران بنا به دستور آغامحمدخان، اجازه نداده بود که سپاه شاهی وارد شهر شود. با رسیدن شاه جدید، او دروازه‌های شهر را گشود.
qas: answers: text: ۲۷ ژوئن ۱۷۹۷
question: در چه تاریخی آغامحمدخان به قتل رسید؟

answers: text: حاج محمد حسین اصفهانی بیگلربیگی
question: چه کسی دروازه‌های شهر اصفهان را پس از قتل آغامحمدخان به روی فتحعلی‌شاه گشود؟

answers: text: علیقلی میرزا اعتضادالسلطنه
question: اکسیر التواریخ از کیست؟

question: حسینقلی‌خان چه کسی بود؟

context: همزمان با پخش خبر قتل آغامحمدخان، کوچک‌ترین برادر او، علی‌قلی‌خان قاجار، به سرعت از ایروان خود را به تهران رسانده بود تا دعوی سلطنت کند. هرچند شاه مقتول بیشتر مدعیان احتمالی که ممکن بود برای سلطنت باباخان مشکل‌سازی کنند را از پیش رو برداشته بود، اما به علی‌قلی‌خان آسیبی نرسانده بود. به هر روی، به دلیل بسته بودن دروازه‌های تهران، او موفق نشده بود خود را به داخل شهر برساند و اعلام پادشاهی کند. چون فتحعلی‌شاه رسید، علی‌قلی‌خان را با حیله به داخل شهر بردند و آنجا مجبورش کردند که به پیشگاه شاه جدید برود و اظهار اطاعت کند. چون تن به اطاعت نداد، با زور او را واداشتند که تعظیم کند، آن هم درحالی که دشنام می‌داد و نفرین می‌کرد. سپس به اتاق دیگری بردندش، چشم‌هایش را درآوردند و به مازندران تبعیدش کردند.
qas: answers: text: آغامحمدخان
question: علی‌قلی‌خان قاجار کوچک‌ترین برادر چه کسی بود؟

answers: text: ایروان
question: علی‌قلی‌خان قاجار بعد از قتل آغامحمدخان از کجا برای دعوی سلطنت خود را به تهران رسانده بود؟

answers: text: به دلیل بسته بودن دروازه‌های تهران
question: به چه دلیلی علی‌قلی‌خان قاجار نتوانسته بود برای دعوی سلطنت وارد شهر تهران شود؟

answers: text: چشم‌هایش را درآوردند و به مازندران تبعیدش کردند.
question: عاقبت علی‌قلی‌خان قاجار چه شد؟

question: مازندران در کجا واقع شده‌است؟

context: شاه جدید ابتدا با نام «سلطان باباخان» در شیراز و سپس در تهران سکه زد؛ اما مدتی بعد به «فتحعلی‌شاه» تغییر نام داد. برخلاف سنت مرسوم سکه‌های ایرانی، به جای نام امامان شیعه، بر روی سکه‌های جدید تنها نام شاه را ضرب کردند. در نتیجه فتحعلی‌شاه مدعی استقلال تام و تمام در امر پادشاهی شد. مراسم تاج‌گذاری را در روز عید فطر و دو روز پیش از نوروز، به سال ۱۷۹۸ میلادی، برگزار کردند. شاه جدید صدارت ابراهیم‌خان اعتمادالدوله را تأیید کرد و او به کار خود به عنوان صدراعظم ایران ادامه داد، با سلطه‌ای تقریباً چالش ناپذیر بر دیوان و سپاه.
qas: answers: text: سلطان باباخان
question: بعد از آغامحمدخان قاجار شاه جدید با چه نامی در شیراز و سپس تهران سکه زد؟

answers: text: فتحعلی‌شاه
question: در زمان حکومت چه کسی برخلاف سنت مرسوم سکه‌های ایرانی، به جای نام امامان شیعه، بر روی سکه‌های جدید تنها نام شاه را ضرب کردند؟

answers: text: برخلاف سنت مرسوم سکه‌های ایرانی، به جای نام امامان شیعه، بر روی سکه‌های جدید تنها نام شاه را ضرب کردند
question: در زمان حکومت فتحعلی‌شاه بر روی سکه‌های جدید چه ضرب کردند؟

answers: text: ۱۷۹۸ میلادی
question: مراسم تاج‌گذاری فتحعلی‌شاه در چه سالی برگزار شد؟

answers: text: ابراهیم‌خان اعتمادالدوله
question: فتحعلی‌شاه چه کسی را به عنوان صدراعظم ایران انتخاب کرد؟

question: ابراهیم‌خان اعتمادالدوله چند سال صدراعظم ایران بود؟

answers: text: فتحعلی‌شاه
question: چه کسی مدعی تام و تمام در امر پادشاهی شد؟

question: فتحعلی‌شاه در چه تاریخی تاج‌گذاری کرد؟

context: صادق‌خان شقاقی که جواهرات سلطنتی را با خود داشت، با گروهی از قبایل کرد و شاهسون که عده آن‌ها به ۱۵ تا ۲۰ هزار تن می‌رسید، یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های آغاز سلطنت فتحعلی‌شاه را برای او ایجاد کرد. او یکی از برادران خود را به امارت تبریز منصوب و دیگری را مأمور تسخیر قراچه‌داغ کرد و خود به سمت تهران به راه افتاد. زنان و فرزندان او در قزوین، بنا به دستور آغامحمدخان، اقامت داشتند و صادق‌خان خواست که آنان را آزاد کند. چون دروازه‌های قزوین را بسته یافت، شهر را محاصره کرد؛ این برای فتحعلی‌شاه زمان کافی ایجاد کرد تا قوای خود را فراهم سازد.
qas: answers: text: صادق‌خان شقاقی
question: یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های آغاز سلطنت فتحعلی‌شاه را چه کسی برای او ایجاد کرد؟

answers: text: با گروهی از قبایل کرد و شاهسون که عده آن‌ها به ۱۵ تا ۲۰ هزار تن می‌رسید
question: صادق‌خان شقاقی با چه کسانی یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های آغاز سلطنت فتحعلی‌شاه را ایجاد کرد؟

answers: text: صادق‌خان شقاقی
question: جواهرات سلطنتی را چه کسی در زمان فتحعلی شاه با خود داشت؟

question: قراچه‌داغ در کدام مناطق امروزی قرار دارد؟

question: قزوین دارای چند شهر است؟

context: فتحعلی‌شاه گروهی از سپاهیان را به فرماندهی حسین‌خان قوللر آقاسی پیش از حرکت خود به سمت قزوین روانه کرد. محمدولی‌خان قاجار که در خراسان بود، با شنیدن خبر کشته شدن آغامحمدخان با ۶ هزار سپاهی به شاه جدید پیوست و فتحعلی‌شاه او را نیز راهی قزوین کرد. سپس خود به راه افتاد. در خاکعلی، نزدیکی قزوین، نبردی درگرفت و پیروزی با شاه بود. گروهی از همراهان صادق‌خان تنهایش گذاشتند. نتیجتاً به سمت سراب عقب نشست تا به برادران خود بپیوندد، اما آنان نیز به دلیل حملات طرفداران فتحعلی‌شاه مواضع خود را از دست داده بودند. شاه که به سادگی وارد قزوین شده بود، صادق‌خان را با وعده بخشش به اطاعت خواند و او نیز پذیرفت. جواهرات را پس داد و از سوی فتحعلی‌شاه به حکومت سراب و گرم‌رود منصوب شد.
qas: answers: text: حسین‌خان قوللر آقاسی
question: فتحعلی‌شاه گروهی از سپاهیان را به فرماندهی چه کسی پیش از حرکت خود به سمت قزوین روانه کرد؟

answers: text: قزوین
question: خاکعلی در نزدیکی کجا قرار دارد؟

answers: text: سراب و گرم‌رود
question: صادق‌خان از سوی فتحعلی‌شاه به حکومت کدام مناطق منصوب شد؟

question: خراسان در کجا واقع شده‌است؟

context: مدتی بعد در جریان سفر فتحعلی‌شاه به خراسان، صادق‌خان متهم شد قصد آن داشته که با یاری خوانین کرد خراسان، شورشی ایجاد کند. به فرمان فتحعلی‌شاه در چادری محبوس شده سپس به تهران فرستاده شد. رابرت گرنت واتسن، دیپلمات انگلیسی که این‌ها را گزارش کرده، نوشته که اکنون (سال ۱۸۶۶) آن اتاق که محبس صادق‌خان شقاقی بود، در اختیار یکی از دبیران سفارت انگلیس است. به هر روی در همان اتاق صادق‌خان را سنگسار کردند و سپس از گرسنگی مرد. گویند فتحعلی‌شاه این شیوه مجازات را انتخاب کرد تا سوگند خود مبنی بر نریختن خون صادق‌خان شقاقی را نقض نکرده باشد.
qas: answers: text: صادق‌خان را سنگسار کردند و سپس از گرسنگی مرد
question: عاقبت صادق‌خان شقاقی چه شد؟

answers: text: فتحعلی‌شاه این شیوه مجازات را انتخاب کرد تا سوگند خود مبنی بر نریختن خون صادق‌خان شقاقی را نقض نکرده باشد
question: دلیل فتحعلی‌شاه برای شیوه مجازات صادق‌خان شقاقی چه بود؟

answers: text: دیپلمات انگلیسی
question: رابرت گرنت واتسن کیست؟

question: خوانین کرد خراسان در زمان حکومت فتحعلی شاه را نام ببرید؟

context: با استناد به اکسیر التواریخ، خداداد اصفهانی را در قزوین گرفتار آوردند. حسینقلی‌خان، برادر فتحعلی‌شاه، دستور داد «از تیغ پاره‌پاره‌اش کردند.» صادق گرجی که به خانه پهلوان کبیر قزوین پناه برده بود را دست بسته به حکم فتحعلی‌شاه به تهران فرستادند تا «خادمان حرم را از ریختن خونی چنین تسلی خاطر حزینی حاصل گردد. اهل حرم خونش را ریختند و خاکش را بیختند.» عباس مازندرانی را هم که به کرمانشاه گریخته بود، «اهل آن دیار از کردار آن نابکار استحضار یافتند، به دربار جهان‌مدارش آوردند. به حکم شهریار او را آتش زدند.» ناسخ‌التواریخ مجازات هر سه را «از هم فصل دادن با کارد و دشنه» ذکر کرده‌است.
qas: answers: text: قزوین
question: با استناد به اکسیر التواریخ، خداداد اصفهانی را در کجا گرفتار آوردند؟

answers: text: برادر فتحعلی‌شاه
question: حسینقلی‌خان کیست؟

answers: text: پهلوان کبیر قزوین
question: صادق گرجی در زمان فتحعلی شاه به خانه چه کسی پناه برده بود؟

question: ناسخ‌التواریخ اثر کیست؟

context: پیش از لشکرکشی آغامحمدخان به خراسان، آن منطقه به صورت اسمی تحت حکومت شاهرخ‌شاه، نوه نادرشاه، از مشهد بود اما در عمل شاهرخ هیچ سلطه‌ای بر روسای قبایل نداشت. چون آغامحمدخان به آن سو لشکر کشید، شاهرخ‌شاه بدون جنگ تسلیم شد و توسط شاه جدید به تبعید فرستاده شده و در راه درگذشت. بیشتر قبایل اطاعت از آغامحمدخان را پذیرفتند اما پیش از اینکه او بتواند حکومت مستحکمی برقرار کند، روس‌ها به قفقاز حمله کردند و مجبور شد فوراً خراسان را ترک کند. با قتل آغامحمدخان، شرایط به وضع پیشین خود بازگشت و ایلات رو به سرکشی گذاشتند.
qas: answers: text: شاهرخ‌شاه، نوه نادرشاه
question: پیش از لشکرکشی آغامحمدخان به خراسان، آن منطقه به صورت اسمی تحت حکومت چه کسی بود؟

answers: text: توسط شاه جدید به تبعید فرستاده شده و در راه درگذشت
question: عاقبت شاهرخ‌شاه، نوه نادرشاه چه شد؟

answers: text: نوه نادرشاه
question: شاهرخ‌شاه چه کسی بود؟

question: نادرشاه در چه سالی به حکومت ایران رسید؟

context: شاه محمود به همراه متحدان قبیله‌ای افغان خود و نیروهای شاه ایران در فراه با قیصر میرزا، پسر زمان‌شاه، جنگید اما چون سربازان افغانش او را تنها گذاشتند، شکست خورد و دوباره به ایران بازگشت. در ۱۸۰۱، فتحعلی‌شاه مجدداً او را به حاکمیت هرات گماشت و با یاری فرمانفرمای خراسان، موفق شد شهر را تصرف کند. دو سال بعد، شاه شجاع، دیگر برادر شاه محمود، بر آن شهر تاخت و شاه محمود را بیرون راند. دو برادر شش سال آینده را به کشمکش با یکدیگر سپری کردند، تا اینکه شاه محمود موفق شد هرات و قندهار با فتح سازد. او تا سال ۱۸۲۹ تحت‌الحمایه ایران بر آن نواحی حکومت کرد. در بیشتر این دوران، دربار ایران درگیر جنگ با روسیه بود و فرصتی برای رسیدگی به وضعیت هرات برای دولت ایران پیش نیامد. پس از مرگ شاه محمود، پسر او کامران میرزا حاکمیت هرات یافت که از ایران اعلام استقلال کرد و عباس میرزا در آخرین سال عمر خودش محمد میرزا (محمدشاه بعدی) را برای سرکوبی او راهی آن سامان کرد.
qas: answers: text: زمان‌شاه
question: قیصر میرزا فرزند چه کسی بود؟

answers: text: شاه محمود
question: در ۱۸۰۱، فتحعلی‌شاه چه کسی را به حاکمیت هرات گماشت؟

answers: text: هرات
question: در ۱۸۰۱، فتحعلی‌شاه شاه محمود را به حاکمیت کجا گماشت؟

answers: text: دیگر برادر شاه محمود
question: شاه شجاع چه کسی بود؟

answers: text: شاه محمود
question: کامران میرزا فرزند چه کسی بود؟

question: عباس میرزا در چه سالی فوت شد؟

question: هرات در کجا واقع شده‌است؟

context: در راه، محمدولی‌خان قاجار حاکم عراق عجم به او پیوست. فتحعلی‌شاه که در خوی بود، به سرعت خود را به ساروق، نزدیکی فراهان رساند. شاه که از وفاداری فرماندهان ایلاتی قاجار، به خصوص سلیمان‌خان اعتضادالدوله که قصد داشت پس از نابودی یکی از دو برادر سلطنت را مال خود کند، مطمئن نبود پذیرفت علاوه بر فارس، حکومت کرمان را هم به برادر خود بدهد، اما حسینقلی‌خان به جز مشارکت در سلطنت راضی نبود. نتیجتاً جنگی درگرفت که پیروزی نهایی با فتحعلی‌شاه بود؛ اما مادرشان آسیه خانم مهد علیا وساطت کرد و پادشاه پذیرفت برادرش را ببخشد و او را به حاکمیت کاشان منصوب کند.
qas: answers: text: عراق عجم
question: محمدولی‌خان قاجار حاکم کجا بود؟

answers: text: فراهان
question: ساروق در نزدیکی کجا قرار گرفته‌است؟

answers: text: مادرشان آسیه خانم مهد علیا
question: در جنگی که بین حسینقلی‌خان و فتحعلی‌شاه در گرفت چه کسی وساطت کرد؟

question: سلیمان‌خان اعتضادالدوله چه کسی بود؟

context: حسینقلی‌خان سه سال بعد دوباره دست به شورش زد. این بار درویشی از قبایل بیرانوند به نام محمد قاسم بیگ، معروف به ملا بارانی، را با خود همراه کرد و در اگوست ۱۸۰۱ بر اصفهان چیره شد. آنجا خطبه نماز جمعه را به نام او خواندند و سکه ضرب کرد. فتحعلی‌شاه که در این زمان پایه‌های حکومت خود را مستحکم کرده بود، بدون هیچ زحمت و درگیری اصفهان را از او پس گرفت. حسینقلی‌خان ابتدا به لرستان گریخت و سپس در حرم فاطمه معصومه بست نشست. مجتهد شهر، میرزا ابوالقاسم قمی از جانب او وساطت کرد و شاه درخواست آن روحانی را رد نکرد.
qas: answers: text: ملا بارانی
question: محمد قاسم بیگ به چه اسمی معروف بود؟

answers: text: حسینقلی‌خان
question: در اگوست ۱۸۰۱ چه کسی بر اصفهان چیره شد؟

answers: text: درویشی از قبایل بیرانوند به نام محمد قاسم بیگ، معروف به ملا بارانی
question: در اگوست ۱۸۰۱حسینقلی‌خان با همراهی چه کسی بر اصفهان چیره شد؟

answers: text: حسینقلی‌خان
question: میرزا ابوالقاسم قمی وساطت چه کسی را بر فتحعلی‌شاه کرد؟

question: حرم فاطمه معصومه در کدام شهر قرار دارد؟

context: اندکی پیش از دومین شورش حسینقلی‌خان، فتحعلی‌شاه دستور به برکناری و قتل اولین صدراعظم خود به جرم خیانت داد و بیشتر اعضای خانواده او را هم نابود کرد. در ۱۷۹۹ جان ملکم، افسر اسکاتلندی کمپانی هند شرقی، وارد ایران شد. هدف او عقد پیمانی میان ایران و انگلیس جهت مقابله با زمان‌شاه درانی بود. او به دولت ایران پیشنهاد داد که از شیعیان لاهور در برابر قبایل سنی افغان محافظت کند، اما حاج ابراهیم به او پاسخ داد که دغدغه‌های سیاسی دولت ایران از باورهای دینی آن جداست. حاج ابراهیم که مهماندار ملکم بود، خواستار روابط دوستانه میان ایران و انگلیس شد و دو عهدنامه هم با آن‌ها به امضا رساند. در همین سال‌ها بود که اندکی پیش از ترک ایران توسط ملکم در مارس ۱۸۰۱، حاج ابراهیم از نگرانی‌اش دربارهٔ امنیت جانی خود به آن افسر کمپانی گفت. رقابت‌های درون دیوان و مرگ آسیه خانم مهدعلیا، مادر شاه که حاج ابراهیم را از زمان حضورش در شیراز می‌شناخت، جایگاه آن وزیر را تضعیف کرده بود. علاوه بر آن، او نفوذ زیاد خود بر شاه را هم دست داده بود. بنا به گفته ملکم، حاج ابراهیم دیگر «بدخلقی‌ها و خشونت‌های گاه‌وبیگاه» را خوش‌رویی پاسخ نمی‌داد.
qas: answers: text: افسر اسکاتلندی کمپانی هند شرقی
question: جان ملکم کیست؟

answers: text: ۱۷۹۹
question: در چه سالی جان ملکم، افسر اسکاتلندی کمپانی هند شرقی، وارد ایران شد؟

answers: text: عقد پیمانی میان ایران و انگلیس جهت مقابله با زمان‌شاه درانی بود
question: هدف جان ملکم، افسر اسکاتلندی کمپانی هند شرقی برای آمدن به ایران چه بود؟

answers: text: فتحعلی‌شاه
question: چه کسی به قتل اولین صدراعظم خود به جرم خیانت دستور داد؟

question: مرگ آسیه خانم مهدعلیا در چه سالی رخ داد؟

context: در چهاردهم آوریل ۱۸۰۱، حاج ابراهیم به پیشگاه شاه فراخوانده و متهم به خیانت علیه تاج‌وتخت شد. بنا به دستور فتحعلی‌شاه، از صدارت برکنار گشته و در حبس خانگی قرارش دادند؛ همچنین چشم‌هایش را کور کردند و زبانش را هم – احتمالاً پس از اینکه شاه را ناسپاس خطاب کرده – بریدند. همه اعضای مهم خانواده او هم بازداشت شدند. سه برادرش، عبدالرحمان (از دستیارانش)، محمدزمان (کلانتر شیراز) و محمدحسن (حاکم کهگیلویه)، را هم در کنار یکی از پسران و یکی از برادرزادگانش اعدام کردند. پسر دیگرش اسدالله‌خان حاکم بروجرد را هم نابینا کردند. اندکی پس از این اتفاقات، حاج ابراهیم را به قزوین و سپس به طالقان انتقال دادند، جایی که او را به قتل رساندند.
qas: answers: text: حاج ابراهیم
question: در چهاردهم آوریل ۱۸۰۱،چه کسی به پیشگاه شاه فراخوانده و متهم به خیانت علیه تاج‌وتخت شد؟

answers: text: حاج ابراهیم
question: اسدالله‌خان پسر چه کسی بود؟

answers: text: بروجرد
question: اسدالله‌خان فزند حاج ابراهیم حاکم کجا بود؟

answers: text: عبدالرحمان (از دستیارانش)، محمدزمان (کلانتر شیراز) و محمدحسن (حاکم کهگیلویه)،
question: برادران حاج ابراهیم در زمان حکومت فتحعلی شاه چه سمت‌هایی داشتند؟

question: بروجرد در کجا قرار گرفته‌است؟

context: منابع قاجاری دربارهٔ دلایل واقعی سقوط حاج ابراهیم چیز زیادی ننوشته‌اند. ظاهراً رقیبان صدراعظم او را به همکاری پنهانی با حسینقلی میرزا متهم کرده‌اند. به علاوه، مسائل دیگری هم در این تصمیم فتحعلی‌شاه تأثیرگذار بوده‌است. بیشتر ولایات جنوب غربی ایران، از جمله فارس، لرستان و خوزستان، تحت حاکمیت خویشان و اطرافیان او بودند. همچنین آن‌ها صاحب املاک وسیعی در فارس بودند. عدم موفقیت حاج ابراهیم در کنترل رقیبانش، از جمله میرزا شفیع مازندرانی (صدراعظم بعدی) و میرزا رضاقلی نوائی منشی‌الممالک که در برانگیختن شک شاه بی‌اثر نبودند، از دیگر دلایلی بود که سقوط اعتمادالدوله را سبب شد. ملکم که حاج ابراهیم را «به واقع یک مرد بزرگ، یک نابغه و یکی از بزرگ‌ترین دولت‌مردانی که ایران در تاریخش داشته» خطاب می‌کند، مدعی است در زمان حضورش در تهران تلاش کرده میان حاج ابراهیم و رقیبان او سازشی برقرار کند.
qas: answers: text: میرزا شفیع مازندرانی
question: بعد از حاج ابراهیم چه کسی صدراعظم شد؟

answers: text: چیز زیادی ننوشته‌اند. ظاهراً رقیبان صدراعظم او را به همکاری پنهانی با حسینقلی میرزا متهم کرده‌اند
question: منابع قاجاری دربارهٔ دلایل واقعی سقوط حاج ابراهیم چه گفته‌اند؟

question: رضاقلی نوائی منشی‌الممالک کیست؟

answers: text: حاج ابراهیم
question: بیشتر ولایات جنوب غربی ایران، از جمله فارس، لرستان و خوزستان، در زمان حکومت فتحعلی شاه تحت حاکمیت خویشان و اطرافیان چه کسی بودند؟

context: ایران درحالی با اروپا روبرو شد که به نظر می‌رسید هنوز آمادگی آن را ندارد. اگرچه این کشور در قرون اخیر قدرت مهمی در منطقه خود به حساب می‌آمد، اما از روابط میان دولت‌های اروپایی دور مانده بود. نتیجتاً زمانی که فشار قدرت‌های اروپایی را در مرزهای خود احساس کرد، ایران از کشوری که در مرکزیت جهان است و پادشاه ایران از «شاهنشاهی» که «قبله عالم» است، به یک پادشاهی رو به افول و حاکم آن به یک فرمانروای آسیب‌پذیر تبدیل شد. هرچند سفیرانی که همسایگان مسلمان ایران، چون سلاطین عثمانی، امیران و خوانین ازبک و افغان به دربار تهران می‌فرستادند تصویر قدرتمندی از شاه و دولت ایران ارائه می‌داد، اما رویارویی با سفرای ممالک مسیحی و ارتش‌های آن کشورها در میدان جنگ نقطه ضعف‌هایش را آشکار می‌ساخت. باوجود اینکه مرزهای شرقی-غربی ایران که در گذشته اهمیت زیادی داشتند، در طی چند سال با حضور انگلیس در هند و روسیه در قفقاز جای خود را به مرزهای بسیار مهم‌تر جنوبی-شمالی دادند، اما به هر حال ایران به لطف دلایلی چون وضعیت جغرافیایی آن و مقاومت نسبی که دولت و مردم آن نشان دادند، از استعمار شدن توسط اروپایی‌ها رهایی جست.
qas: answers: text: وضعیت جغرافیایی آن و مقاومت نسبی که دولت و مردم آن نشان دادند
question: ایران به چه دلایلی از استعمار شدن توسط اروپایی‌ها در زمان قاجار رهایی جست؟

answers: text: انگلیس
question: کدام کشور هند را به استعمار خود درآورد؟

answers: text: سلاطین عثمانی، امیران و خوانین ازبک و افغان
question: در زمان قاجار سفیران کدام سلاطین تصویر قدرتمندی از شاه و دولت ایران ارائه می‌داد؟

question: قفقاز شامل کدام منطقه امروزی می‌شود؟

context: در جریان آشوبی که پس از مرگ کریم‌خان زند بر ایران حکم‌فرما بود، روس‌ها با ایراکلی‌خان، والی گرجستان عهدنامه گرجیوسک را به امضا رساندند که آن کشور را تحت‌الحمایه روسیه قرار می‌داد. آغامحمدخان که گرجستان را به عنوان یکی از ولایات ایران، از ممالک خود می‌دانست، به ایراکلی هشدار داد که عهدنامه را باطل کرده و تحت پرچم ایران بازگردد اما او نپذیرفت. نتیجتاً خان قاجار به آن سو لشکر کشید و تفلیس را فتح و غارت کرد. روس‌ها این عمل را توهینی به آبروی خود یافتند و به ایران حمله کردند اما با مرگ کاترین کبیر و به سلطنت رسیدن پاول اول، از پطرزبورگ دستور عقب‌نشینی آمد.
qas: answers: text: روس‌ها با ایراکلی‌خان، والی گرجستان
question: عهدنامه گرجیوسک بین چه کسانی به امضا رسید؟

answers: text: والی گرجستان
question: ایراکلی‌خان چه کسی بود؟

answers: text: گرجستان
question: تفلیس در کدام کشور قرار دارد؟

answers: text: پاول اول
question: بعد از مرگ کاترین کبیر چه کسی به سلطنت رسید؟

answers: text: روسیه
question: پطرزبورگ در کدام کشور قرار دارد؟

answers: text: روسیه
question: گرجستان طبق عهدنامه گرجیوسک تحت‌الحمایه کدام کشور قرار گرفت؟

question: وسعت گرجستان چند متر مربع است؟

question: پطرزبورگ با کدام شهرها مرز مشترک دارد؟