داغستان

context: جمهوری داغِستان (به روسی:  Респу́блика Дагеста́н, Respublika Dagestan) یکی از ۸۵ واحد فدرال کشور روسیه است. این واحد فدرال به صورت یک جمهوری اداره می‌شود. این واحد فدرال، در سواحل غربی دریای خزر و در قسمت شرقی ناحیه قفقاز واقع شده‌است. مرکز و بزرگترین شهر آن مَخاچ‌قلعه نام دارد که در سواحل دریای خزر بنا شده‌است. پس از شهر مخاچ‌قلعه، شهر دربند مهم‌ترین شهر این جمهوری به حساب می‌آید. داغستان حدود ۲٫۹ میلیون نفر جمعیت دارد. نیاکان مردم داغستان از اقوام مختلف اهل قفقاز هستند، به واسطه حضور گروه‌های قومی بسیار گوناگون در این سرزمین به‌جز زبان روسی، به بیش از ۳۰ زبان محلی همانند ترکی آذربایجانی و تاتی و آواری نیز گفتگو می‌شود.
qas: answers: text: روسیه
question: جمهوری داغِستان در کدام کشور است؟

answers: text: ۸۵
question: کشور روسیه دارای چند واحد فدرال است؟

answers: text: در سواحل غربی دریای خزر و در قسمت شرقی ناحیه قفقاز
question: جمهوری داغِستان در کجا واقع شده‌است؟

answers: text: مَخاچ‌قلعه
question: مرکز و بزرگترین شهر جمهوری داغِستان چه نام دارد؟

answers: text: دربند
question: پس از شهر مخاچ‌قلعه مهم‌ترین شهر جمهوری داغِستان کجاست؟

answers: text: ۲٫۹ میلیون نفر
question: جمهوری داغِستان چند نفر جمعیت دارد؟

answers: text: به‌جز زبان روسی، به بیش از ۳۰ زبان
question: مردم در جمهوری داغِستان به چند زبان محلی گفتگو می‌کنند؟

answers: text: ترکی آذربایجانی و تاتی و آواری
question: تعدادی از زبان‌های محلی جمهوری داغِستان را نام ببرید؟

question: جمهوری داغِستان با کدام فدرال‌های دیگر روسیه همسایه هستند؟

question: مهمترین مراکز گردشگری جمهوری داغِستان را نام ببرید؟

context: نام داغستان از کلمات ترکی «داغ» به معنای کوه و پسوند فارسی «ستان» که به معنای «سرزمین» است، ترکیب شده‌است.
qas: answers: text: کلمات ترکی «داغ» به معنای کوه و پسوند فارسی «ستان» که به معنای «سرزمین» است
question: نام داغستان از ترکیب چه کلماتی است؟

answers: text: کوه
question: کلمه ترکی داغ در داغستان به چه معناست؟

answers: text: سرزمین
question: پسوند ستان در داغستان به چه معناست؟

question: بلندترین کوه در جمهوری داغستان چه نام دارد؟

context: در آن دوره، بخش‌هایی از داغستان روند ایرانی‌شدن جمعیت و فرهنگ خود را تجربه می‌کردند. پس از فتح ایران توسط اعراب، عرب‌ها نیز همین رویه را پیش گرفتند. اعراب زیادی به دربند وارد شده و اسلام را در داغستان گسترش دادند. داغستان از مناطقی بود که در پی امضای عهدنامه گلستان از ایران جدا شد. از دهه نود میلادی به این‌سو، داغستان در مقاطعی شاهد خیزش اسلام‌گراها، جدایی‌طلبان و هم‌چنین درگیری قومی بوده‌است. بیشتر خشونت‌های اخیر در داغستان توسط گروه جهادگرایان اسلامی موسوم به «جماعت شریعت» انجام شده که خواهان تأسیس یک امارت اسلامی در داغستان هستند. گروه‌های صوفی در داغستان هوادار ادامه حکومت سکولار در این منطقه هستند و این باعث وجود تنش میان آن‌ها و گروه‌های سلفی شده‌است.
qas: answers: text: ایران
question: داغستان از مناطقی بود که از کدام کشور جدا شد؟

answers: text: گلستان
question: داغستان از مناطقی بود که در پی چه عهدنامه‌ای از ایران جدا شد؟

answers: text: حکومت سکولار
question: گروه‌های صوفی در داغستان هوادار ادامه چه حکومتی  در این منطقه هستند؟

question: گروه جهادگرایان اسلامی موسوم به جماعت شریعت توسط چه کسی در داغستان رهبری می‌شود؟

context: داغستان از ۶۶۴ میلادی پیوسته مورد حمله عرب‌ها قرار می‌گرفت. مردم منطقه با کمک امپراتوری خزرها موفق به مقاومت در برابر حمله اعراب شدند. در نیمه اول قرن هشتم (در زمان خلافت هشام)، اعراب موفق شدند پایگاهی در دربند ایجاد کنند. این منطقه در سده‌های چهارم و پنجم به دولت آلبانیا تعلق داشت که مسیحیت در مناطق ساحلی و کوهستانی آن اشاعه داشت. وقتی اعراب اسلام را عرضه کردند، تعدادی از قبایل مانند کاتیاک‌ها، لک‌ها و تبرسرانی‌ها اسلام را پذیرفتند، اما گرویدن همه این اقوام به اسلام، تا سده شانزدهم و پس از آن به طول انجامید.
qas: answers: text: خزرها
question: مردم منطقه داغستان با کمک کدام امپراتوری موفق به مقاومت در برابر حمله اعراب شدند؟

answers: text: نیمه اول قرن هشتم
question: در چه قرنی اعراب موفق شدند پایگاهی در دربند داغستان ایجاد کنند؟

answers: text: آلبانیا
question: منطقه داغستان در سده‌های چهارم و پنجم به کدام دولت تعلق داشت؟

answers: text: کاتیاک‌ها، لک‌ها و تبرسرانی‌ها
question: وقتی اعراب اسلام را عرضه کردند کدام قبایل داغستان اسلام را پذیرفتند؟

question: منبع درآمد اصلی مردم جمهوری داغستان چیست؟

context: اعراب مسلمان برای محافظت از خلافت عربی در مقابل حملات خزرها، در دربند استحکاماتی بنا کردند. عناوین تعدادی از مناطق مسکونی که تا کنون نیز باقی مانده‌است گواه نقاط دفاعی در دربند است. در اینجا می‌توان از محمدیه، اغلبی و دیگر عناوین نام برد. علاوه بر آن اعراب، مهاجران شرق مسلمان را در تمام منطقه ساکن کردند. به نوشته تاریخ‌نگاران در دوران مختلف در دربند و داغستان جنوبی، ده‌ها هزار خانواده از عراق و شام و دیگر نواحی جهان عرب در آنجا ساکن شده بودند. در خود دربند ۲۴ هزار جنگجوی عرب با خانواده‌هایشان ساکن شده بودند
qas: answers: text: مهاجران شرق مسلمان
question: اعراب کدام مهاجران را در تمام منطقه داغستان ساکن کردند؟

answers: text: ده‌ها هزار خانواده از عراق و شام و دیگر نواحی جهان عرب
question: به نوشته تاریخ‌نگاران در دوران مختلف در دربند و داغستان جنوبی چه کسانی ساکن شده بودند؟

answers: text: حملات خزرها
question: اعراب مسلمان برای محافظت از خلافت عربی در مقابل چه کسانی در دربند استحکاماتی بنا کردند؟

question: مردم جمهوری داغستان به کدام ادیان گرایش دارند؟

context: داغستان از نظر جغرافیایی در شمالی‌ترین بخش متصرفات حکومت صفوی قرار داشت. پس از سقوط حکومت صفویه، این سرزمین توسط روس‌ها و عثمانی‌ها اشغال شد. پیوندهای مذهبی بین اغلب ساکنان داغستان با عثمانی موجب روابط گسترده آن‌ها با یکدیگر شد. این مسئله بعدها در عصر نادرشاه یکی از دلایل سیاست‌های جنگی نادر در برابر حاکمان داغستان بود. نادرشاه برای تسلط کامل بر داغستان سه بار به این ایالت لشکرکشی کرد. با وجود این که وی در ظاهر به پیروزی‌هایی دست یافت، اما به‌طور کامل نتوانست داغستانی‌ها را مغلوب کند. علت ناکامی‌های نادر علاوه بر شرایط کوهستانی و سخت منطقه، روابط پنهانی و حمایت عثمانی از حاکمان داغستان به دلیل منافع عثمانی و روسیه در داغستان بود. از مهم‌ترین پی آمدهای این هجوم، شکست نادر در برابر کوه‌نشینان لزگی و آغاز ناکامی‌های وی در سایر مناطق ایران بود. نحوه برخورد ظالمانه نادر نقش زیادی در گرایش‌های بعدی مردم داغستان به روسیه و عثمانی داشت، به‌طوری که داغستانی‌ها از حاکمیت ایران بر داغستان آزرده شدند.
qas: answers: text: شمالی‌ترین بخش
question: داغستان از نظر جغرافیایی در کدام بخش متصرفات حکومت صفوی قرار داشت؟

answers: text: روس‌ها و عثمانی‌ها
question: پس از سقوط حکومت صفویه داغستان توسط چه کسانی اشغال شد؟

answers: text: سه
question: نادرشاه برای تسلط کامل بر داغستان چندبار به این ایالت لشکرکشی کرد؟

answers: text: روسیه و عثمانی
question: نحوه برخورد ظالمانه نادر نقش زیادی در گرایش‌های بعدی مردم داغستان به کدام کشورها شد؟

question: جمهوری داغستان تا پایتخت کشور روسیه چقدر فاصله دارد؟

context: روس‌ها پس از تصرف داغستان با قیام شیخ شامل داغستانی روبه‌رو شدند. او رهبر جنبش اسلامی داغستان در قرن نوزدهم میلادی و از قوم «آوار» بود. او در روستای کوهستانی گمری واقع در شمال شرق داغستان در ۱۲۱۲ ق/ ۱۷۹۷ به دنیا آمد. تولد شیخ شامل تقریباً با روی کار آمدن فتحعلی‌شاه در ایران هم‌زمان است. ایران که در دو جنگ پی در پی کل منطقه شمال رود ارس را به روس‌ها واگذار کرده‌بود دیگر توان مبارزه نداشت و پس از آن الحاق مجدد این منطقه به ایران آرزویی بیش نبود، ولی اهالی منطقه قفقاز و رهبر آنان شیخ شامل، به نبرد علیه روس‌ها ادامه دادند. جنگ‌های سی و پنج ساله شیخ شامل از مهم‌ترین رویدادهای این منطقه است. سرانجام مقاومت شیخ شامل به دلیل خستگی مردم شمال قفقاز، برتری کمی نیروی روس‌ها و برتری کیفی تسلیحات روس‌ها و حمایت نکردن قدرت‌های همسایه (ایران و عثمانی) درهم شکست. مرگ شیخ شامل در ۲۵ ذیقعده ۱۲۸۷ در مدینه عربستان اتفاق افتاد، ولی مقاومت‌های کوچک منطقه‌ای همچنان ادامه داشت هرچند روس‌ها منطقه قفقاز و جنوب آن تا مرز ایران را فتح کرده بودند.
qas: answers: text: شیخ شامل داغستانی
question: روس‌ها پس از تصرف داغستان با قیام چه کسی روبرو شدند؟

answers: text: آوار
question: شیخ شامل داغستانی از کدام قوم بود؟

answers: text: شیخ شامل داغستانی
question: رهبر جنبش اسلامی داغستان در قرن نوزدهم میلادی چه کسی بود؟

answers: text: روستای کوهستانی گمری واقع در شمال شرق داغستان
question: شیخ شامل داغستانی در کجا به‌دنیا آمد؟

answers: text: ۱۲۱۲ ق/ ۱۷۹۷
question: شیخ شامل داغستانی در چه سالی متولد شده‌است؟

answers: text: ۲۵ ذیقعده ۱۲۸۷
question: مرگ شیخ شامل در چه تاریخی بود؟

answers: text: مدینه عربستان
question: مرگ شیخ شامل در ۲۵ ذیقعده ۱۲۸۷ در کجا اتفاق افتاد؟

answers: text: سی و پنج
question: جنگ‌های شیخ شامل در داغستان با روسی‌ها چه سال طول کشید؟

question: فتحعلی‌شاه شاه کدام سلسله ایران است؟

question: فتحعلی‌شاه چند سال در ایران حکومت کرد؟

context: روند اسلامی شدن که در داغستان از قرن هفتم تا قرن شانزدهم میلادی ادامه داشت، با رواج زبان عربی و فرهنگ کتابت عربی همراه بود. این امر انگیزه‌ای بود برای ساخت مکتب‌خانه‌ها و مدارس و یادگیری زبان قرآن و رواج ادبیات قرآنی. این دوره به چند مرحله تقسیم می‌شد. مرحله اول - قرون دهم تا پانزدهم که در آن زمان اسلام در داغستان رواج یافت؛ و همراه با دین اسلام، زبان عربی نیز در آنجا ریشه دواند. در این مرحله، دست‌نوشته‌هایی از شرق عربی به داغستان رسیدند. اما همزمان، داغستانی‌ها، نه تنها به مطالعه این دست‌نوشته‌ها می‌پرداختند، بلکه آن‌ها را رونویسی می‌کردند. به‌طور موازی یک مرحله دیگر جریان داشت: از قرن دهم داغستانی‌ها، دستنوشته‌های خاص خود را به زبان عربی خلق کردند. زبان نوشتاری میانجی بین اقدام مختلف داغستان در دوره‌ای زبان عربی بود.
qas: answers: text: از قرن هفتم تا قرن شانزدهم میلادی
question: روند اسلامی شدن در داغستان در چه قرن‌هایی ادامه داشت؟

answers: text: عربی
question: زبان نوشتاری میانجی بین اقوام مختلف داغستان در دوره‌ای چه بود؟

answers: text: همراه با دین اسلام، زبان عربی نیز در آنجا ریشه دواند
question: در قرن دهم تا پانزدهم اسلام  و زبان عربی در داغستان چگونه بود؟

question: محصولات کشاورزی مردم داغستان چیست؟

context: اما از سوی دیگر در داغستان، نگارش به زبان‌های بومی منطقه ریشه ژرفی ندارد، به‌طوری که تا قرن هفدهم از وجود کتابخانه در داغستان ذکری به میان نیامده‌است. در سده نوزدهم بواسطه توجه شایان به مذهب و فعالیت فرقه نقشبندیه علاقه به سواد و کتابت و به خصوص قرائت متون مذهبی در داغستان فزونی گرفت. از قرار معلوم آوارها نخستین قوم داغستانی بودند که به فکر وضع خط افتادند و در سده هفدهم دو نوع خط برای زبان خود پدیدآوردند که یکی بر مبنای الفبای عربی و دیگری الفبای مخصوص آواری بود. با وجود این، کاربرد این خط‌ها اندک بود. به تاسی از اوارها قوم لاق در سده هجدهم، و قموق و درغه و لزگی در قرن نوزدهم زبان خود را به قید خط عربی درآوردند و آثار محدودی تألیف نمودند. زبان ترکی قموقی که به دلیل نفوذ قموق‌ها در قرن نوزدهم اعتباری یافته بود، در ابتدای حکومت شوروی به عنوان زبان ارتباطی سراسر داغستان نامزد شد، اما در این راه هرگز توفیقی بدست نیاورد.
qas: answers: text: نقشبندیه
question: در سده نوزدهم کدام فرقه در داغستان فعالیت می‌کرد؟

answers: text: توجه شایان به مذهب و فعالیت فرقه نقشبندیه
question: در سده نوزدهم بواسطه چه چیزی علاقه به سواد و کتابت و به خصوص قرائت متون مذهبی در داغستان فزونی گرفت؟

answers: text: آوارها
question: نخستین قوم داغستانی که به فکر وضع خط افتادند چه کسانی بودند؟

answers: text: زبان ترکی قموقی
question: در قرن نوزدهم کدام زبان به عنوان زبان ارتباطی سراسر داغستان نامزد شد؟

question: قموق‌ها از کجا به داغستان آمده بودند؟

question: قوم لاق در کدام منطقه سکونت داشتند؟

context: مطابق با نتایج سرشماری سال ۲۰۱۲ میلادی، ۸۲٫۶ درصد از جمعیت داغستان را مسلمانان تشکیل می‌دهند. مسلمانان داغستان عمدتاً سنی مذهب هستند؛ حدود ۲٫۴ درصد از مردم داغستان به کلیسای ارتدکس روسیه اعتقاد دارند. حدود ۱ درصد خود را مسیحی (البته غیر وابسته به فرقه‌ای خاص از مسیحیت) اعلام کرده‌اند. حدود ۲ درصد گفته‌اند که به پاگانیسم (باورهای قبیله‌ای چندخدایی) اعتقاد دارند. حدود ۸٫۶ درصد بیان داشته‌اند که چندان مذهبی نیستند و این در حالی است که ۲ درصد خود را بی‌خدا معرفی کرده و ۱٫۸ درصد نیز در یا در خصوص مذهب خود سکوت کرده‌اند یا از مذاهب دیگر هستند.
qas: answers: text: ۸۲٫۶ درصد
question: مطابق با نتایج سرشماری سال ۲۰۱۲ میلادی،چند درصد جمعیت داغستان را مسلمانان تشکیل می‌دهند؟

answers: text: سنی
question: مسلمانان داغستان عمدتاً چه مذهبی دارند؟

answers: text: کلیسای ارتدکس
question: حدود ۲٫۴ درصد از مردم داغستان به کدام  کلیسای روسیه اعتقاد دارند؟

answers: text: باورهای قبیله‌ای چندخدایی
question: پاگانیسم چیست؟

answers: text: حدود ۲ درصد
question: چند درصد مردم داغستان مطابق با نتایج سرشماری سال ۲۰۱۲ میلادی به پاگانیسم اعتقاد دارند؟

question: عموم مردم داغستان به چه کاری مشغول هستند؟

question: کلیسای ارتدکس روسیه به چه چیزی معتقد است؟

context: داغستانی‌ها به شوخی می‌گویند که داغستان باید با توجه به جمعیت خود در رتبهٔ اول جدول مدال‌های المپیک قرار داشته باشد. حرفی که چندان هم بیراه نیست. در دو المپیک ۲۰۰۴ آتن و ۲۰۰۸ پکن ورزشکاران داغستانی در دو رشتهٔ کشتی آزاد و بوکس ۶ مدال طلا، ۳ نقره و چهار برنز دریافت کرده‌اند. کشتی در این منطقه ریشه تاریخی دارد. این منطقه در طول تاریخ شاهد تهاجمات متعددی بوده که باعث تکامل کشتی و هنرهای رزمی در آن شده‌است. اغلب پسرهای داغستانی از اوان کودکی دفاع از خود را می‌آموزند و هیچ مراسمی در داغستان بدون مسابقهٔ کشتی انجام نمی‌شود. علاوه بر کشتی ورزشکاران داغستانی در رشته‌های رزمی، تیراندازی با تپانچه، سوارکاری و تیروکمان نیز در زمرهٔ ورزشکاران برتر دنیا قرار دارند.
qas: answers: text: دو رشتهٔ کشتی آزاد و بوکس
question:  در دو المپیک ۲۰۰۴ آتن و ۲۰۰۸ پکن ورزشکاران داغستانی در چه رشته‌هایی مدال کسب کردند؟

answers: text: مسابقهٔ کشتی
question: هیچ مراسمی در داغستان بدون کدام مسابقه انجام نمی‌شود؟

answers: text: رشته‌های رزمی، تیراندازی با تپانچه، سوارکاری و تیروکمان
question: علاوه بر کشتی ورزشکاران داغستانی در چه ورزش‌هایی در زمرهٔ ورزشکاران برتر دنیا قرار دارند؟

question: در المپیک ۲۰۰۴ آتن کدام کشور مدال آورترین کشور دنیا بود؟

question: در کدام المپیک ورزشکاران جمهوری داغستان مدال‌های بیشتری را کسب نمودند؟