جنوبگان

context: جنوبگان پنجمین قاره بزرگ زمین پس از آسیا، آفریقا، آمریکای شمالی و آمریکای جنوبی است؛ ولی با این وجود کمترین جمعیت را میان همه قاره‌ها دارد. همچنین بلندترین میانگین بلندی، کمترین میانگین رطوبت و پایین‌ترین میانگین دما در میان همه قاره‌های جهان به این قاره تعلق دارد.
qas: answers: text: جنوبگان
question: پنجمین قاره بزرگ زمین کدام قاره است؟

answers: text: آسیا، آفریقا، آمریکای شمالی و آمریکای جنوبی
question: قاره‌های بزرگ زمین را نام ببرید؟

answers: text: جنوبگان
question: کدام قاره کمترین جمعیت را میان همه قاره‌ها دارد؟

answers: text: جنوبگان
question: بلندترین میانگین بلندی، کمترین میانگین رطوبت و پایین‌ترین میانگین دما در میان همه قاره‌های جهان به کدام قاره تعلق دارد؟


question: قاره جنوبگان را چه کسی کشف کرد؟

question: به چه دلیل در قاره جنوبگان جمعیت کمی زندگی می‌کند؟

context: باور به وجود سرزمینی جنوبگانی یعنی قاره‌ای بس بزرگ که در دورترین جای زمین قرار گرفته باشد تا بتواند توازن کره زمین را در برابر خشکی‌های بزرگ شمال آن حفظ کند از زمان بطلمیوس در سده ۱ (میلادی) وجود داشته‌است. نظریه وجود این سرزمین منسوب به ارسطو است و توسط بطلمیوس بسط یافته‌است. بطلمیوس معتقد بود مساحت زمین‌های شمالی و جنوبی زمین باید برابر باشد و به همین دلیل نتیجه می‌گرفت که سرزمینی ناشناخته در جنوب وجود دارد. ترسیم خشکی‌های بزرگی در جنوب زمین در نقشه‌های کهن، مانند نقشه‌های معروف پیری رئیس، دریاسالار امپراتوری عثمانی سده ۱۶ (میلادی) رایج بود.
qas: answers: text: از زمان بطلمیوس در سده ۱ (میلادی)
question: قاره جنوبگان از چه زمانی وجود داشته است؟

answers: text: یعنی قاره‌ای بس بزرگ که در دورترین جای زمین قرار گرفته باشد تا بتواند توازن کره زمین را در برابر خشکی‌های بزرگ شمال آن حفظ کند
question: سرزمین جنوبگانی یعنی چه؟

answers: text: ارسطو
question: نظریه وجود جنوبگان منسوب به چه کسی است؟

answers: text: بطلمیوس
question: نظریه وجود جنوبگان توسط چه کسی بسط یافته‌است؟

answers: text: نقشه‌های معروف پیری رئیس، دریاسالار امپراتوری عثمانی سده ۱۶ (میلادی)
question: ترسیم خشکی‌های بزرگ در جنوب زمین در کدام نقشه‌های کهن رایج بود؟

question: بطلمیوس که بود؟

context: دور زدن دماغه امید نیک و دماغه هورن در قرن‌های ۱۵ و ۱۶ میلادی احتمال وجود سرزمینی در جنوب را افزایش داد. در سال ۱۶۰۶ جزیره‌ای بزرگ در جنوب گینه نو توسط اروپاییان کشف شد که گمان می‌رفت بخشی از سرزمین ناشناخته جنوبی باشد و به همین دلیل استرالیا (به معنای «جنوبیه» در زبان لاتین) نام گرفت. به دنبال ایده برابری مساحت زمین‌های شمالی و جنوبی و کافی نبودن مساحت استرالیا برای تأمین این برابری، سفرهای اکتشافی متعددی در اقیانوس آرام و در مدارهای نزدیک به قطب جنوب انجام شد تا باقی‌مانده این سرزمین نیز کشف گردد.
qas: answers: text: دور زدن دماغه امید نیک و دماغه هورن
question:  قرن‌های ۱۵ و ۱۶ میلادی چه عاملی احتمال وجود سرزمینی در جنوب را افزایش داد؟

question: دماغه چیست؟

answers: text: اروپاییان
question: در سال ۱۶۰۶ جزیره‌ای بزرگ در جنوب گینه نو توسط چه کسانی کشف شد؟

answers: text: به دنبال ایده برابری مساحت زمین‌های شمالی و جنوبی و کافی نبودن مساحت استرالیا برای تأمین این برابری
question: به چه دلیل سفرهای اکتشافی متعددی در اقیانوس آرام و در مدارهای نزدیک به قطب جنوب انجام شد؟

context: در سال ۱۷۷۳، جیمز کوک و خدمه‌اش از مدار جنوبگان گذشتند، اما در فاصله ۲۴۰ کیلومتری جنوبگان به جزیره‌ای رسیدند و سپس بازگشتند. در سال ۱۸۲۰، یک کاروان دریایی روسیه به فرماندهی فابین گوتلیب فن بلینگسهاوزن و میخائیل لازارف، یک کاروان بریتانیایی به سرکردگی ادوارد برنسفیلد و یک ملوان آمریکایی به نام ناتانئیل پالمر مدعی شدند که یخ‌تاق‌های جنوبگان را مشاهده کرده‌اند. نخستین فرود بر سکوهای یخی جنوبگان احتمالاً یک سال بعد توسط دریانورد آمریکایی جان دیویس اتفاق افتاده است. دوران قهرمانانه اکتشاف جنوبگان با سفرهای جستجوگرانه بسیاری که در آغاز قرن بیستم انجام پذیرفتند، شکل گرفت. سرانجام در ۱۴ دسامبر ۱۹۱۱، روئال آمونسن نروژی توانست به جنوبگان برسد. رابرت فالکون اسکات انگلیسی در مدت زمان کوتاهی پس از وی به جنوبگان رسید اما دریافت که پیش از وی، کاروان دریایی نروژ به جنوبگان رسیده‌اند.
qas: answers: text: جیمز کوک و خدمه‌اش
question: در سال ۱۷۷۳، چه کسانی از مدار جنوبگان گذشتند؟

answers: text: یک کاروان دریایی روسیه به فرماندهی فابین گوتلیب فن بلینگسهاوزن و میخائیل لازارف، یک کاروان بریتانیایی به سرکردگی ادوارد برنسفیلد و یک ملوان آمریکایی به نام ناتانئیل پالمر
question: در سال ۱۸۲۰ چه کسانی ادعا کردند که یخ‌تاق‌های جنوبگان را مشاهده کرده‌اند؟

answers: text: روئال آمونسن نروژی
question: سرانجام چه کسی توانست در سال ۱۹۱۱ به جنوبگان برسد؟

answers: text: رابرت فالکون اسکات انگلیسی
question: پس از روئال آمونسن نروژی چه کسی به جنوبگان رسید؟

question: چه نوع حیواناتی در جنوبگان زندگی می‌کنند؟

context: به دلیل تأثیر جنوبگان بر روی اقلیم زمین، موقعیت منحصر به فرد آن در قطب جنوب، منابع بسیار زیست‌محیطی و طبیعی و محیط زیست دست نخورده‌اش به کانون توجه جهانیان تبدیل شده‌است. به صورتی‌که می‌توان از آن به عنوان یک آزمایشگاه طبیعی برای پژوهش علمی در بسیاری از شاخه‌های علوم بهره جست. زیرا این منطقه، ناحیه‌ای کلیدی و مهم برای فهم اکوسیستم زمین و محیط زیست آن است. ویژگی‌های منحصر به فرد جنوبگان، در طی ۵۰ سال گذشته، امکان پژوهش بر روی خاستگاه خشکی‌ها، آلودگی هوا، و تغییر اقلیم زمین را برای دانشمندان فراهم آورده‌است. هواشناسی جنوبگان شاخص‌های مورد نیاز جهت پیش‌بینی مدل‌های هواشناسی نیم‌کره جنوبی و الگوی چرخش سامانه‌های اقیانوسی در اختیار پژوهش‌گران قرار می‌دهد. مغزه‌های یخی بدست آمده از این قاره به عنوان یک مخزن ارزشمند اطلاعات در خصوص اقلیم گذشته و تاریخ محیطی زمین محسوب می‌شوند.
qas: answers: text: به دلیل تأثیر جنوبگان بر روی اقلیم زمین، موقعیت منحصر به فرد آن در قطب جنوب، منابع بسیار زیست‌محیطی و طبیعی و محیط زیست دست نخورده‌اش
question: به چه دلیل جنوبگان به کانون توجه جهانیان تبدیل شده‌است؟

answers: text: به عنوان یک آزمایشگاه طبیعی برای پژوهش علمی در بسیاری از شاخه‌های علوم بهره جست
question: از جنوبگان می‌توان چه بهره‌هایی برد؟

answers: text: زیرا این منطقه، ناحیه‌ای کلیدی و مهم برای فهم اکوسیستم زمین و محیط زیست آن است
question: چرا می توان از جنوبگان به عنوان یک آزمایشگاه طبیعی برای پژوهش علمی در بسیاری از شاخه‌های علوم بهره جست؟

answers: text: امکان پژوهش بر روی خاستگاه خشکی‌ها، آلودگی هوا، و تغییر اقلیم زمین را برای دانشمندان فراهم آورده‌است
question: ویژگی‌های منحصر به فرد جنوبگان، در طی ۵۰ سال گذشته چه امکانی را فراهم آورده‌است؟

answers: text: به عنوان یک مخزن ارزشمند اطلاعات در خصوص اقلیم گذشته و تاریخ محیطی زمین محسوب می‌شوند.
question: مغزه‌های یخی بدست آمده از قاره جنوبگان چه فایده‌ای داشته‌است؟

context: اگرچه منابع زغال‌سنگ، هیدروکربن، سنگ آهن، پلاتین، مس، کروم، نیکل، طلا، و دیگر کانیها در جنوبگان یافت شده‌اند اما برای بهره‌برداری به اندازه کافی بزرگ نیستند. در ۱۹۹۱ (میلادی) تصویب پروتکل حفاظت از محیط زیست جنوبگان هرگونه تلاش برای بهره‌برداری از ذخایر معدنی را از میان برد. در ۱۹۹۸ (میلادی) با تصویب توافقی، هر گونه امکان معدنکاری از میان رفت. بازنگری در مفاد این توافق، تنها در سال ۲۰۴۸ (میلادی) ممکن است و در صورت بازنگری محدودیت‌های بیشتری بر توسعه اقتصادی و بهره‌برداری در نظر گرفته خواهد شد. مهم‌ترین کنش اقتصادی در جنوبگان ماهی‌گیری است. در سال‌های ۲۰۰۰–۲۰۰۱ گزارش شد که ۱۱۲٬۹۳۴ تن ماهی گرفته شد. از ۱ ژوئیه ۱۹۹۸ (میلادی) تا ۳۰ ژوئن ۱۹۹۹ (میلادی) ۱۱۹٬۸۹۸ تن ماهی به صورت قانونی گرفته شد.
qas: answers: text: منابع زغال‌سنگ، هیدروکربن، سنگ آهن، پلاتین، مس، کروم، نیکل، طلا
question: چه منابعی در جنوبگان یافت شده‌است؟

answers: text: در ۱۹۹۱ (میلادی) تصویب پروتکل حفاظت از محیط زیست جنوبگان
question: چه قانونی هرگونه تلاش برای بهره‌برداری از ذخایر معدنی جنوبگان را از میان برد؟

answers: text: ۱۹۹۸ (میلادی)
question: در چه سالی با تصویب توافقی، هر گونه امکان معدنکاری در جنوبگان از میان رفت؟

answers: text: ماهی‌گیری
question: مهم‌ترین کنش اقتصادی در جنوبگان چیست؟

answers: text: ۱۱۲٬۹۳۴
question: در سال‌های ۲۰۰۰-۲۰۰۱ چند تن ماهی از جنوبگان گرفته شد؟

question: چه کشورهایی می‌توانند به جنوبگان دسترسی داشته باشند؟

question: چند درصد از جنوبگان از یخ‌های جامد تشکیل شده‌است؟

question: چه نوع ماهی‌هایی در جنوبگان وجود دارد؟

context: گردش‌گری اکتشافی در اندازه کوچک از ۱۹۵۷ (میلادی) وجود داشته و امروزه در سیستم پیمان جنوبگان و پروتکل حفاظت از محیط زیست جنوبگان گنجانده شده‌است. اما بر پایه انجمن بین‌المللی گردانندگان گردشگری جنوبگان به صورت خود تنظیم کار می‌کند. همه کشتی‌های گردشگری، عضو اتحادیه بین‌المللی گردانندگان گردشگری جنوبگان نیستند اما اعضای این اتحادیه ۹۵٪ کنش‌های گردشگری در جنوبگان را انجام می‌دهند. بیشتر مسافرت‌ها با کشتی‌های کوچک یا متوسط اندازه و در چشم‌اندازهای زیبا و با جانوران بومی جنوبگان انجام می‌شوند. در تابستان سال‌های ۲۰۰۶–۲۰۰۷ نیم‌کره جنوبی، ۳۷٬۵۰۶ و در ۲۰۱۵–۲۰۱۶، ۳۸٬۴۷۸ گردشگر از جنوبگان دیدن کردند که بیشتر آنها سوار بر کشتی‌های تجاری بودند.
qas: answers: text: ۱۹۵۷ (میلادی)
question: گردشگری اکتشافی در اندازه کوچک از چه سالی در جنوبگان وجود داشته‌است؟

answers: text: پیمان جنوبگان و پروتکل حفاظت از محیط زیست جنوبگان
question: امروزه گردشگری اکتشافی در جنوبگان در چه سیستمی گنجانده شده‌است؟

answers: text: انجمن بین‌المللی
question: بر پایه کدام انجمن گردانندگان گردشگری جنوبگان به صورت خود تنظیم کار می‌کند؟

answers: text: با کشتی‌های کوچک یا متوسط اندازه و در چشم‌اندازهای زیبا و با جانوران بومی جنوبگان
question: بیشتر مسافرت‌ها در جنوبگان چگونه انجام می‌شود؟

question: دمای هوا در سردترین فصل در جنوبگان چقدر است؟

context: نگرانی‌هایی دربارهٔ تأثیر احتمالی گردشگران بر محیط زیست و اکوسیستم وجود دارد. برخی کنش‌گران محیط زیست و دانشمندان برای وضع محدودیت بیشتر بر قوانین سختگیرانه‌تر برای کشتی‌ها و سهمیه گردشگران، فراخوان دادند. مهم‌ترین واکنش‌های کشورهای عضو سیستم پیمان جنوبگان، گسترش دبیرخانه پیمان جنوبگان و عضویت در اتحادیه بین‌المللی گردانندگان گردشگری جنوبگان، راهنمای استفاده از سایت گردشگری، وضع محدودیت‌های جای کناره‌گیری کشتی و فرود هواپیما، و بستن یا کم کردن بازدید از جاهای پر بازدید بود. تا پیش از سقوط پرواز شماره ۹۰۱ ایر نیوزیلند در ۲۸ نوامبر ۱۹۷۹ (میلادی) استرالیا و نیوزیلند پروازهای گردشگری بدون فرود به جنوبگان داشتند. از میانه دهه ۱۹۹۰ (میلادی) شرکت کانتاس بار دیگر این پروازها را از سر گرفت.
qas: question: چه کشورهایی عضو سیستم پیمان جنوبگان هستند؟

answers: text: استرالیا و نیوزیلند
question: کدام کشورها پروازهای گردشگری بدون فرود به جنوبگان داشتند؟

answers: text: شرکت کانتاس
question: کدام شرکت در دهه ۱۹۹۰ میلادی بار دیگر پرواز‌های بدون فرود در جنوبگان را از سر گرفت؟

question: شرکت کانتاس متعلق به کدام کشور است؟

answers: text: ۲۸ نوامبر ۱۹۷۹ (میلادی)
question: پرواز شماره ۹۰۱ ایر نیوزیلند در چه تاریخی سقوط کرد؟

answers: text: برای کشتی‌ها و سهمیه گردشگران، فراخوان دادند
question: برخی کنش‌گران محیط زیست و دانشمندان برای وضع محدودیت بیشتر بر قوانین جنوبگان چه اقدامی کردند؟

question: سالانه چند گردشگر به جنوبگان سفر می‌کند؟

context: سازمان اقیانوس شناسی ایران در صدد ایجاد کلبه پژوهشی در قطب جنوب است. در اسفند ۱۳۹۱ محمدحسین باقری، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران گفت که ایران به دلیل امکان دسترسی از طریقدریای مکران به قطب جنوب و حایل نبودن هیچ سرزمینی در این میان می‌تواند «بر طبق قوانین بین‌المللی در بخشی از قطب جنوب ادعای حاکمیت کند.» منطقه مورد نظر حدفاصل مختصات ۵۹٫۵۰ تا ۶۳٫۱۴ شرقی از سواحل ایران (۳٫۶۴ درجه عرض جغرافیایی) یک قطاع به طول تقریبی ۳۰۰۰ کیلومتر و عرض ۴۰۵ کیلومتر و مساحت تقریبی ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار کیلومتر مربع است که قلمرو جنوبگان ایران باقلمرو جنوبگان استرالیا هم پوشانی دارد.
qas: answers: text: سازمان اقیانوس شناسی ایران
question: کدام سازمان ایرانی در صدد ایجاد کلبه پژوهشی در قطب جنوب است؟

answers: text: محمدحسین باقری
question: در سال ۱۳۹۱ چه کسی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بود؟

answers: text: به دلیل امکان دسترسی از طریقدریای مکران به قطب جنوب و حایل نبودن هیچ سرزمینی در این میان
question: به کدام دلیل ایران می‌تواند بر طبق قوانین بین‌المللی در بخشی از قطب جنوب ادعای حاکمیت کند؟

answers: text: استرالیا
question: قلمرو جنوبگان ایران باقلمرو جنوبگان کدام کشور هم‌پوشانی دارد؟

question: سرعت باد در جنوبگان چقدر است؟