حافظ

context: خواجه شمسُ‌الدّینْ محمّدِ بن بهاءُالدّینْ محمّدْ حافظِ شیرازی (۷۲۷ هجری قمری / ۱۳۱۵ میلادی – ۷۹۲ هجری قمری / ۱۳۹۰ میلادی) مشهور به لِسانُ‌الْغِیْب، تَرجُمانُ الْاَسرار، لِسانُ‌الْعُرَفا و ناظِمُ‌الاُولیاء، شاعر فارسی‌زبانِ سدهٔ هشتم ه‍.ق شیراز است. بیش‌تر شعرهای او غزل است. مشهور است که حافظ به شیوهٔ سخن‌پردازی خواجوی کرمانی گرویده و همانندیِ سخنش با شعرِ خواجو مشهور است. حافظ از مهم‌ترین اثرگذاران بر شاعرانِ فارسی‌زبانِ پس از خود شناخته می‌شود. در سده‌های هجدهم و نوزدهم میلادی اشعار او به زبان‌های اروپایی نیز ترجمه شد و نامش به محافل ادبی جهان غرب نیز راه یافت. هر سال در ۲۰ مهر مراسم بزرگ‌داشت حافظ در آرامگاهش در شیراز با حضور پژوهشگرانی از اقصا نقاط دنیا برگزار می‌شود. در تقویم رسمی ایران ۲۰ مهر روز بزرگداشت حافظ نامیده شده‌است.
qas: answers: text: لِسانُ‌الْغِیْب، تَرجُمانُ الْاَسرار، لِسانُ‌الْعُرَفا و ناظِمُ‌الاُولیاء
question: حافظ شیرازی به چه القابی مشهور است؟

answers: text: خواجه شمسُ‌الدّینْ محمّدِ بن بهاءُالدّینْ محمّدْ حافظِ شیرازی
question: لسان‌الغیب لقب کدام شاعر ایرانی است؟

answers: text: سده‌های هجدهم و نوزدهم میلادی
question: در چه سده‌هایی اشعار حافظ به زبان اروپایی ترجمه شد؟

answers: text: ۲۰ مهر
question: هرسال در چه تاریخی مراسم بزرگ‌داشت حافظ در آرامگاهش در شیراز برگزار می‌شود؟

answers: text: آرامگاهش در شیراز
question: هرسال 20 مهر، مراسم بزرگداشت حافظ در کجا برگزار می‌شود؟

answers: text: پژوهشگرانی از اقصا نقاط دنیا
question: هرسال بزرگداشت حافظ در آرامگاهش با حضور چه کسانی برگزار می‌شود؟

answers: text: ۲۰ مهر
question: در تقویم رسمی ایران چه روزی بعنوان روز بزرگداشت حافظ نامیده شده‌است؟

question: چه تعداد از شهرهای حافظ غزل است؟

answers: text: غزل
question: بیش‌تر شعرهای حافظ در چه قالبی است؟

question: به چه دلیل به حافظ لقب لسان‌الغیب داده شد؟

question: خواجه شمسُ‌الدّینْ محمّدِ بن بهاءُالدّینْ محمّدْ حافظِ شیرازی در چندسالگی از دنیا رفت؟

context: در اثرپذیری حافظ از قرآن تردیدی نیست. انقلابِ حافظ در غزل، که همانا سرودنِ ابیاتِ معناً مستقل باشد، تحتِ تأثیرِ سبکِ قرآن بوده‌است. در عین حال، حافظ فرهنگ باستانی و فرهنگ اسلامی ایران را با دین، کلام، فلسفه و عرفان پیوند داد و در شعرش متبلور ساخت. او عناصر جهان‌بینی رندانه‌اش را وامدارِ فردوسی، خیام، سنایی، عراقی، عطار و مولوی است. به‌گزارش خرمشاهی، حافظ از ۲۵ شاعر اثر پذیرفته‌است. این اثرپذیری‌ها هم جنبه‌های لفظی و هم جنبه‌های محتوایی داشته‌است. سبک بنیان‌گذاردهٔ حافظ، هم در مضمون و هم در محتوا، افزون بر شاعران روزگاران پس از او، بر شاعران دوران خودش نیز اثر گذاشت. آوازهٔ شعر حافظ در زمان زندگی‌اش، به سرزمین‌های دیگر مانند: شبه‌قارهٔ هند رسید و شاعران آن سرزمین‌ها کوشیدند تا ویژگی‌های شعر حافظ را به کار برند و مانند حافظ مضامین عاشقانه و عارفانه را به‌هم بپیوندند و از صنایع ادبی به‌روش حافظ بهره گیرند. در حوزهٔ زبان عربی، پس از خیام، حافظ بیشترین اثر را داشته‌است.
qas: answers: text: سبکِ قرآن
question: انقلاب حافظ در غزل تحت تأثیرِ سبک چه کتابی بوده‌است؟

answers: text: ۲۵
question: حافظ از چند شاعر اثر پذیرفته‌است؟

answers: text: هم جنبه‌های لفظی و هم جنبه‌های محتوایی
question: اثرپذیری‌های حافظ از شاعران دیگر چه جنبه‌هایی داشته‌است؟

answers: text: حافظ
question: پس از خیام در حوزهٔ زبان عربی، چه کسی بیشترین اثر را داشته‌است؟

answers: text: خیام
question: کدام شاعر در حوزه‌ی زبان عربی بیشترین اثر را داشته‌است؟

question: خیام در چه شهری متولد شد؟

context: هجومِ همه‌جانبهٔ مغول به ایران به‌رهبریِ چنگیز، از سال ۶۱۶ ه‍. ق، با تصرفِ فاراب شروع شد. حملاتِ مغول، درهم‌شکننده و همراه با شدّتِ عمل بود؛ آنچنانکه رُعب و وحشت، سراسر مناطقِ تحت حمله از جمله خراسان و فرارود را فراگرفت و موجِ فرارِ مردمِ این نواحی به مناطقِ امن‌تر مانند کرمان، فارس و عراق شروع شد. اتابکان فارس یا سَلْغُریان که در مصالحه با خوارَزمشاهیان، حکومتِ فارس را در دست داشتند، با اوگْتایْ و پس از آن با هُلاکو از درِ صلح درآمدند و اینچنین، سرزمینِ فارس از تاخت‌وتازِ حملهٔ مغول در امان ماند. در دورهٔ سلغریان، شیراز دیگربار پایتختِ ایالتی شد و آبادانیِ بسیار در آنجا صورت گرفت. پس از دوره‌ای از دشمنیِ ویرانگر میانِ سلسله‌ها و قحطی در اواخر سدهٔ ششم ه‍. ق، اتابک سَعد بن زَنگی، پنجمین حاکمِ سلغریان فارس، با حکومتی عادلانه، مالیات‌های پایین و حمایت از هنر و کشاورزی، برخی موفقیت‌ها به‌دست‌آورد. بدین ترتیب، شیراز مرکزِ ادبی و علمیِ روزگارِ مغول شد.
qas: answers: text: سال ۶۱۶ ه‍. ق
question: هجومِ همه‌جانبهٔ مغول به ایران به‌رهبریِ چنگیز، از چه سالی شروع شد؟

answers: text: فاراب
question: هجومِ همه‌جانبهٔ مغول به ایران به‌رهبریِ چنگیز، با تصرف کجا شروع شد؟

answers: text: چنگیز
question: هجومِ همه‌جانبهٔ مغول به ایران که با تصرف فاراب شروع شد به رهبری چه کسی بود؟

answers: text: اتابکان فارس یا سَلْغُریان که در مصالحه با خوارَزمشاهیان، حکومتِ فارس را در دست داشتند، با اوگْتایْ و پس از آن با هُلاکو از درِ صلح درآمدند
question: چگونه سرزمینِ فارس از تاخت‌وتازِ حملهٔ مغول در امان ماند؟

answers: text: با اوگْتایْ و پس از آن با هُلاکو
question: اتابکان فارس یا سلغریان با چه کسانی صلح کردند تا سرزمین فارس از تخت و تاز در امان بماند؟

answers: text: اتابک سَعد بن زَنگی
question: پنجمین حاکم سلغریان فارس چه کسی بود؟

answers: text: حکومتی عادلانه، مالیات‌های پایین و حمایت از هنر و کشاورزی
question: در اواخر سدهٔ ششم ه‍. ق، اتابک سعد بن زنگی، پنجمین حاکم سلغریان فارس چه اقدامات موفقیت‌آمیزی داشت؟

answers: text: شیراز
question: مرکزِ ادبی و علمی روزگارِ مغول کدام شهر بود؟

question: فراررود در کجا واقع شده‌است؟

answers: text: اتابکان فارس یا سَلْغُریان
question: چه کسانی در مصالحه با خوارزمشاهیان، حکومت فارس را در دست داشتند؟

question: سوغات شهر شیراز را نام ببرید؟

question: اتابک سعد بن زنگی فرزند چه کسی بود؟

question: چنگیز چند سال رهبری مغول را بر عهده داشت؟

question: چنگیز، رهبر مغول، در چه سالی از دنیا رفت؟

context: پایان کارِ آل اینجو به‌دست آل مظفر و مرگِ شیخ ابواسحاق، سبب اندوه نویسندگان و شاعرانی چون عبید زاکانی و حافظ شد. عبید برای وی مرثیه‌ای سرود و حافظ در سروده‌هایش از روزگار پرشور و نشاط شیخ ابواسحاق می‌گفت. اما پس از سقوط اینجویان و روی کار آمدنِ مبارزالدین محمد از آل مظفر، دورانِ خوشِ شیراز و شاعرانش پایان یافت و مُحتَسِبان بر اوضاع اجتماعی و مردمی شهر تسلط یافتند. این وضع دوامی نیافت و سرانجام شاه شجاع، فرزند مبارزالدین، بر پدر شورید و او را دستگیر ساخت و به زندان انداخت. روزگارِ طولانیِ حکومت شاه شجاع، با آزادی و تساهل و تسامح گذشت، اما بااین‌حال نگرانی از عدم ثبات جریان داشت. این نگرانی به‌خاطر درگیری‌های شاه شجاع با برادرانش بود که سبب شد برای مدت سه سال حکومتِ شیراز از دست شاه شجاع بیرون شود. پایان کار مظفریان با یورشِ تیمور رقم خورد که ایران را تحت سیطرهٔ خویش درآورد.
qas: answers: text: آل مظفر
question: کار آل اینجو به‌دست چه کسی پایان یافت؟

answers: text: از روزگار پرشور و نشاط شیخ ابواسحاق
question: حافظ بعد از مرگ شیخ ابواسحاق، در سروده‌هایش از چه چیزهای او می‌گفت؟

answers: text: مبارزالدین محمد از آل مظفر
question: پس از سقوط اینجویان چه کسی روی کار آمد؟

answers: text: مبارزالدین محمد از آل مظفر
question: با روی کار آمدن چه کسی دورانِ خوشِ شیراز و شاعرانش پایان یافت و مُحتسبان بر اوضاع اجتماعی و مردمی شهر تسلط یافتند؟

answers: text: اینجویان
question: پس از سقوط چه کسی مبارزالدین محمد از آل مظفر روی کار آمد؟

answers: text: فرزند مبارزالدین
question: چه کسی مبارزالدین محمد را دستگیر کرد و به زندان انداخت؟

answers: text: سه سال
question: چند سال حکومت شیراز به‌خاطر درگیری‌های شاه شجاع (فرزند مبارزالدین) با برادرانش، از دستش بیرون شد؟

answers: text: تیمور
question: پایان کار مظفریان با یورش چه کسی رقم خورد؟

question: پایان کار مظفریان با یورشِ تیمور، در چه سالی اتفاق افتاد؟

question: مهمترین آثار عبید زاکانی را نام ببرید؟

question: عبید زاکانی شاعر چه قرنی بود؟

context: آنه‌ماری شیمل می‌گوید حدود سال ۷۵۰ ه‍.ق در شیراز و دیگر شهرهای ایران شاعران کم‌شمار نبودند و به‌باور ادوارد بِراوْن، سدهٔ هشتم ه‍. ق، پربارترینِ روزگارِ ادبیِ ایران بوده که تحت حمایتِ شماری از حکومت‌های کوچک قرار داشته که سعی در رقابت برای پشتیبانی از شاعران و نویسندگان داشتند. سلمان ساوجی، شاعرِ ستایندهٔ جلایریان در بغداد و تبریز، به مهارت در کاربرد ایهام در قصیده‌های مصنوع شهرت داشت. کمال‌الدین خواجوی کرمانی که در شیراز اقامت گزیده بود، در همان‌جا درگذشت. شباهت میان شعر او و حافظ مورد توجه است. افزون بر دیوان غزلیاتش، خمسه‌ای با درون‌مایهٔ عرفانی دارد و یکی از آن‌ها، همای و همایون است. کمال خُجَندی مُفَسِّرِ نظریهٔ وحدت وجود بود و ظاهراً با حافظ مراوده داشت. حتی در شیراز شعر عمادالدین فقیه کرمانی مطرح بود. او بزرگ‌ترین مدح‌کنندهٔ مظفریان و نویسنده‌ای غنایی و سرایندهٔ پنج مثنوی عرفانی بود. ظاهراً میان او و حافظ ارتباطی نبوده‌است. او ادامه می‌دهد در روزگار حافظ، دورهٔ زُهدِ ابن خفیف، تجربه‌های عرفانی روزبِهان بَقْلی و دوران سعدی پایان یافته و روش مذهبیِ متکلم اَشعَری، عَضُدُالدّین ایجی رخ نموده بود. اثر او به‌نام مَواقف، از کتاب‌های مرجع و معیار شد و متکلمانِ پس از او، بر آن شرح‌هایی نوشتند.
qas: answers: text: حدود سال ۷۵۰ ه‍.ق
question: به گفته‌ی آنه‌ماری شیمل حدود چه سالی در شیراز و دیگر شهرهای ایران شاعران کم‌شمار نبودند؟

answers: text: به مهارت در کاربرد ایهام در قصیده‌های مصنوع
question: شاعرِ ستایندهٔ جلایریان در بغداد و تبریز به چه چیز شهرت داشت؟

answers: text: شیراز
question: کمال‌الدین خواجوی کرمانی در کجا درگذشت؟

answers: text: حافظ
question: اشعار کمال‌الدین خواجوی کرمانی به اشعار کدام شاعر شباهت دارد؟

answers: text: کمال‌الدین خواجوی کرمانی
question:  همای و همایون اثر چه کسی است؟

question: کمال‌الدین خواجوی کرمانی در کجا متولد شد؟

context: دوران حکومت طولانی شاه شجاع، با وجود حل نشدن کشمکش‌های سیاسی و اگرچه دوره‌ای از کامیابی و موفقیت پیوسته برای حافظ نیست، اما مصادف با مرحلهٔ بلوغ هنری وی است. در طول این سال‌ها بود که شهرت او در سراسر ایران و همچنین به سمت سرزمین‌های عرب‌زبان و شرق به سوی هند گسترش یافت؛ با این حال، به نظر می‌رسد که او دعوت را برای حضور در دربارهای دور رد کرده‌است. سلسله مظفری را تیمور رسماً در سال ۷۸۹ ه‍.ق و در سال‌های پایانی زندگی حافظ به پایان رساند، با وجود نمایندگان گذرای آن مانند شاه شجاع‌الدین منصور، به نظر می‌رسد شاعر به‌طور پراکنده به پایان اشاره می‌کند.
qas: answers: text: تیمور
question: سلسله‌ی مظفری را چه کسی به پایان رساند؟

answers: text: سال ۷۸۹ ه‍.ق
question: تیمور سلسله‌ی مظفری را رسماً در چه سالی به پایان رساند؟

answers: text: سلسله مظفری
question: تیمور رسماً در سال ۷۸۹ ه‍.ق، چه سلسله‌ای را به پایان رساند؟

question: شاه شجاع‌الدین منصور، فرزند چه کسی بود؟

context: به‌طور کلی اعتقاد بر این است که حافظ به مدت ده سال از ۷۶۸ تا ۷۷۸ ه‍.ق مورد بی‌توجهی شاه شجاع بوده و گفته می‌شود که یکی دو سال را در اصفهان و یزد گذرانده‌است. دلایل چنین تنزلی هرگز به‌طور کامل توضیح داده نشده‌است، هرچند به‌طور سنتی مربوط به عقاید و رفتار باده‌گسارنمایانهٔ حافظ است. هرچند از آن پس، از دوره‌ای تا دوره‌ای، از شاه و از وزیران مانند جلال‌الدین تورانشاه بهره‌مند شد، اما به نظر می‌رسد که هرگز به‌طور کامل مقام سابق خود را به‌دست نیاورده است. بااین‌حال، باید به خاطر داشت که هنوز هیچ قطعیت واقعی در مورد آنچه که در واقع نشان داده می‌شود وجود ندارد: قطعاً به فقر در طول زندگی شاعر — چه به‌عنوان شکایت، یا صنعتی ادبی در نظر گرفته شود — اشاره می‌شود و هیچ اشاره‌ای جدی وجود ندارد که او به‌عنوان «شاعر درباری» پاداش داده شود. گفته می‌شود زمانی استاد تفسیر قرآن در مدرسه شیراز بوده‌است، اما مشخص نیست که کدام یک از حامیان او می‌توانسته این ترفیع را برای او به ارمغان آورده و هیچ سابقه‌ای از دوره تصدی‌اش نداشته باشد.
qas: answers: text: اصفهان و یزد
question: حافظ پس از اینکه مورد بی توجهی شاه شجاع، فرزند مبارزالدین قرار گرفت، یکی دو سال را در چه شهرهایی گذراند؟

answers: text: از ۷۶۸ تا ۷۷۸ ه‍.ق
question: حافظ چه سال‌هایی مورد بی توجهی شاه شجاع، فرزند مبارزالدین قرار گرفت؟

answers: text: تفسیر قرآن
question: حافظ استاد چه درسی در مدرسه‌ی شیراز بود؟

question: جلال‌الدین تورانشاه در چه شهری متولد شد؟

context: دیوان حافظ کتابی است مشتمل بر همه اشعار باقی‌مانده از حافظ. بیشترِ این شعرها به زبان فارسی است، اما اشعار مُلَمَّع و یک غزل تمام عربی هم در آن به چشم می‌خورد. مهمترین بخش این دیوان، غزلیات است. شعرهایی در دیگر قالب‌های شعری مانند قطعه، قصیده، مثنوی و رباعی هم در این دیوان هست. هیچ نشانه‌ای مبنی بر نابودی بخش عمده‌ای از اشعار حافظ در دست نیست و علاوه بر این، حافظ در زمان حیاتش شهرت زیادی داشته‌است؛ بنابراین زیاد نبودنِ تعداد شعرهای موجود در دیوان نشان می‌دهد که او شاعر پرکاری نبوده‌است. شمار همهٔ غزل‌هایی که به‌طور کلی مورد پذیرش واقع شده‌اند، کمتر از ۵۰۰ غزل است. اصالت رباعیات حافظ مورد تردید جدی است و ازاین‌رو همهٔ رباعیات از بعضی از ویرایش‌ها، از جمله ویرایش سایه زدوده شده‌است.
qas: answers: text: زبان فارسی
question: بیشتر اشعار دیوان حافظ به چه زبانی است؟

answers: text: غزلیات
question: مهمترین بخش دیوان حافظ کدام است؟

answers: text: کمتر از ۵۰۰ غزل
question: شمار همهٔ غزل‌هایی که به‌طور کلی در دیوان حافظ مورد پذیرش واقع شده‌اند چقدر است؟

answers: text: یک غزل
question: چند غزل تمام عربی در دیوان حافظ وجود دارد؟

question: حافظ در چه شهری از دنیا رفت؟

context: دیوان حافظ را، به احتمال زیاد، نخستین بار پس از مرگ او، محمد گلندام گردآوری کرده‌است. البته بعضی از گزارش‌های تأییدنشده حاکی از آن است که حافظ دیوان خود را در ۷۷۰ ه‍. ق، یعنی بیش از بیست سال قبل از مرگش ویرایش کرده‌است. اما هیچ دست‌نویسی از این نسخه وجود ندارد. چندین نسخهٔ خطی شناخته‌شده در ایران، اروپا و جاهای دیگر موجودند که تاریخ آن‌ها مربوط به ربع دوم و سوم سدهٔ پانزدهم میلادی — یعنی سی تا شصت سال پس از مرگ شاعر — است و قابل اطمینان‌ترینِ آن‌ها، کمتر از ۵۰۰ شعر دارد. نسخه‌های بعدتر دارای ۶۰۰ شعر و فراتر از آنند.
qas: answers: text: محمد گلندام
question: به احتمال زیاد، نخستین بار چه کسی دیوان حافظ را گردآوری کرده‌است؟

answers: text: کمتر از ۵۰۰ شعر
question: قابل اطمینان‌ترینِ نسخهٔ خطی شناخته‌شده از اشعار حافظ چند شعر دارد؟

answers: text: ربع دوم و سوم سدهٔ پانزدهم میلادی — یعنی سی تا شصت سال پس از مرگ شاعر
question: تاریخ چندین نسخهٔ خطی شناخته‌شده‌ی اشعار حافظ در ایران، اروپا و جاهای دیگر که قابل اطمینان‌ترینِ آن‌ها، کمتر از ۵۰۰ شعر دارد مربوط به چه زمانی است؟

question: محمد گلندام در چه سالی دیوان حافظ را گردآوری کرده‌است؟

context: دوران حکومت کوتاه و بیست‌سالهٔ آل اینجو بازتاب ویژه‌ای در شعرِ حافظ دارد به‌گونه‌ای که می‌توان پنداشت که شهرتِ این خاندان و دولتمردانِ آن روزگار، بیش از هر چیز وامدارِ نگاهِ حافظ به آنان است. به‌جز ابیات و قطعات سرودهٔ حافظ برای غیاث‌الدین کیخسرو و جلال‌الدین مسعودشاه، قصیده‌ای نیز دربارهٔ شاه ابواسحاق با مطلع «سپیده‌دم که صبا بوی لطف جان گیرد/چمن ز لطف هوا نکته بر جنان گیرد» دارد که از روزگار ناکامی و پریشانی شاه ابواسحاق و مژدهٔ بازآمدن روزگار نکو سخن می‌راند. به‌جز نامدارانِ خاندانِ اینجویان، حافظ در قطعه‌ای مدح قوام‌الدین حسن — وزیر شاه شیخ ابواسحاق — نموده و تاریخ درگذشتش را بیان کرده‌است. نیز در غزلی عمادالدین محمود — وزیر دیگر شاه ابواسحاق — را یاد کرده و وی را «آصف عهد» و «وزیر ملک سلیمان» نامیده‌است.
qas: answers: text: بیست
question: دوران حکومت آل اینجو چندسال دوام داشت؟

answers: text: نگاهِ حافظ به آنان
question: شهرت خاندان آل اینجو و دولتمردانِ آن روزگار بیشتر به چه دلیل بود؟

answers: text: ابواسحاق
question: حافظ در قصیده‌ای با مطلع «سپیده‌دم که صبا بوی لطف جان گیرد/چمن ز لطف هوا نکته بر جنان گیرد» از روزگار ناکامی و پریشانی کدام شاه سخن می‌راند؟

answers: text: قوام‌الدین حسن
question: حافظ در قطعه‌ای تاریخ درگذشت کدام وزیر شاه شیخ ابواسحاق را بیان کرده‌است؟

answers: text: شاه ابواسحاق
question: حافظ در غزلی وزیر کدام شاه را «آصف عهد» و «وزیر ملک سلیمان» نامیده‌است؟

question: نام وزیر شاه ابو اسحاق که حافظ او را  «آصف عهد» و «وزیر ملک سلیمان» نامیده‌است چه بود؟

question: سروده‌ی حافظ برای غیاث‌الدین کیخسرو چه بود؟

context: از نامدارترین معاصران حافظ، تیمور گورکانی است که داستان دیداری میان آن دو نیز نقل شده‌است. سجادی می‌گوید تیمور دو بار به فارس رفت: نخست در سال ۷۸۹ ه‍.ق که طی آن، زین‌العابدین از شیراز گریخت و به شوشتر رفت؛ تیمور در آن سال از آذربایجان راهی اصفهان، و مدتی بعد رهسپار شیراز شد و دو ماه در آنجا ماند. سپس حکومت شهر را به شاه یحیی، عموزادهٔ زین‌العابدین سپرد و خود به ماوراءالنهر رفت. در بار دوم، سال ۷۹۵ ه‍.ق به شیراز رفت که چند سال از درگذشت حافظ گذشته بود. گزارش دولتشاه دربارهٔ این ملاقات در این سال کاملاً بی‌پایه است؛ به‌ویژه آنکه به‌روایت خودش در آن تاریخ حافظ درگذشته بوده‌است. اما کهن‌ترین منبعی که این دیدار را گزارش کرده، کتاب انیس الناس شجاع است که ۳۸ سال پس از درگذشت حافظ نوشته شده و تاریخ دیدار را ذکر نکرده، اما صراحتاً بیان کرده که این دیدار «در ایام انقلاب دولت سلطان زین‌العابدین» روی داده‌است. با آنکه چنین گزارشی در هیچ منبعی از تاریخ‌نگاری‌های دورهٔ تیمور یافت نمی‌شود، اما نقل آن از سوی نویسنده‌ای نزدیک به روزگار حافظ مورد تأمل است.
qas: answers: text: دو بار
question: به گفته‌ی سجادی تیمور چند بار به فارس رفت؟

answers: text: ۷۸۹ ه‍.ق
question: در چه سالی زین‌العابدین از شیراز گریخت و به شوشتر رفت؟

answers: text: راهی اصفهان، و مدتی بعد رهسپار شیراز شد
question: در سال ۷۸۹ ه‍.ق، تیمور از آذربایجان راهی کجا شد؟

question: تیمور گورکانی در چند سالگی به ماوراءالنهر رفت؟

context: به‌نظرِ منوچهر مرتضوی، دشوار یا حتی محال است که حافظ صوفی یا عارف یا حکیم یا فیلسوف یا بدبین یا شاعر یا ترکیبی از این‌ها دانسته شود؛ چنان‌که تعیین عنوان یا لقبی جامع و مانع برای حافظ بسیار دشوار است. حافظ در طول زندگی خود با بسیاری از پادشاهان و درباریان تعامل داشت، با اهل علم و ادب و شعر هم‌نشینی می‌کرد و از احوال صوفیان و درویشان باخبر بود. اما هیچ گناهی را سنگین‌تر از مردم‌فریبی و ریاکاری نمی‌دانست و همواره به افراد متظاهر در اشعارش می‌تاخت. او در دیوان خود به صوفیان فریبکار و سلاطین متظاهر به دین‌داری کنایه‌های تلخ و تندی زده و در عوض، رندی و قلندری را ستایش کرده و خود را رند و خراباتی خوانده‌است. با این حال، هم اصطلاحات صوفیانه در اشعار او به چشم می‌خورد، هم ذوق شاعرانه و هم تجلیات فلسفی و حکیمانه.
qas: answers: text: مردم‌فریبی و ریاکاری
question: از نظر حافظ سنگین‌ترین گناهان چه بود؟

answers: text: صوفیان فریبکار و سلاطین متظاهر به دین‌داری
question: حافظ در دیوان خود به چه کسانی کنایه‌های تلخ و تندی زده‌است؟

answers: text: حافظ
question: کدام شاعر ایران خود را رند و خراباتی خوانده‌است؟

question: مذهب حافظ چه بود؟

context: اهالی فارس در زمان حافظ، سنی مذهب بودند. از سوی دیگر، اولجایتو، پادشاه ایلخانی، یک سال قبل از تولد حافظ مذهب رسمی ایران را شیعه قرار داده بود. این که حافظ پیرو کدام مذهب یا فرقهٔ اسلامی بود، مورد اختلاف صاحب‌نظران و حافظ‌پژوهان است. علی دشتی، حافظ را خداپرست، مسلمان و متدین می‌داند و معتقد است اگرچه به‌طور رسمی سنی و شافعی مذهب است، اما نمی‌توان او را در قالب معتقدات مذاهب و ادیان محدود کرد. سید عبدالرحیم خلخالی، حافظ‌پژوه و تصحیح‌کنندهٔ دیوان حافظ می‌گوید که مذهب حافظ از روی تحقیقات بر او معلوم نشده‌است و محمد قزوینی، پژوهشگر ادبی نیز جز چند «قصیده و غزل مشکوک»، دلیلی بر سنی یا شیعه بودن حافظ نیافته‌است. جامی هم که در زمانی نزدیک‌تر به عصر حافظ می‌زیست، تعیین مذهب او را ممکن ندانسته‌است. محمد معین، پژوهشگر ادبیات فارسی معتقد است که حافظ هر مسلکی که داشته، از آزادی فکر برخوردار بوده و بدون کراهت با بزرگان فرقه‌های مختلف در ارتباط و معاشرت بوده‌است.
qas: answers: text: سنی مذهب بودند
question: اهالی فارس در زمان حافظ چه مذهبی داشتند؟

answers: text: اولجایتو
question: کدام پادشاه ایلخانی مذهب رسمی ایران را شیعه قرار داد؟

answers: text: یک سال
question: چند سال قبل از تولد حافظ، اولجایتو مذهب رسمی ایران را شیعه قرار داد؟

answers: text: علی دشتی، حافظ را خداپرست، مسلمان و متدین می‌داند و معتقد است اگرچه به‌طور رسمی سنی و شافعی مذهب است، اما نمی‌توان او را در قالب معتقدات مذاهب و ادیان محدود کرد
question: از نظر علی دشتی حافظ چه مذهبی دارد؟

question: اولجایتو در چه سالی مذهب رسمی ایران را شیعه قرار داد؟

context: مرتضوی با توجه با ابیاتی از حافظ در پذیرش جَبر و طرد عقل و فلسفه — که وسیلهٔ اهل تعقل و مُعتَزِله است — او را اَشعَری‌مشرب می‌داند، اما اشعری بودنی که برتر از خشکی و جُمود و قِشری‌گراییِ اشاعره هم است. محمد معین با استناد به بیت‌هایی از دیوان حافظ، او را معتقد به مفاهیم دینی اسلام از جمله رستخیز توجه دانسته‌است. با این حال، بیت‌هایی را نیز برمی‌شمارد که به نظر وی، از سر شور و جوانی سروده شده‌است و می‌توان از آن‌ها، بی‌اعتقاد بودن به معاد را برداشت کرد؛ چنان‌که یکی از این ابیات، باعث دردسر و مزاحمت برای حافظ در زمان حیاتش نیز شده بود.[persian-alpha 4] علی دشتی می‌گوید شاه شجاع برای شوراندن مردم بر علیه حافظ، همین بیت را دستاویز قرار داد. بر اساس بعضی روایت‌های تأییدنشده، بعد از مرگ حافظ، عده‌ای او را ملحد دانستند و با خاکسپاری اسلامی او مخالفت کردند. یان ریپکا، این گزارش‌ها را ساختگی می‌داند.
qas: answers: text: مرتضوی
question: چه کسی حافظ را اشعری‌مشرب می‌داند؟

answers: text: ابیاتی از حافظ در پذیرش جَبر و طرد عقل و فلسفه
question: مرتضوی با توجه به چه ابیاتی از حافظ او را اشعری‌مشرب می‌داند؟

answers: text: حافظ
question: مرتضوی کدام شاعر را اشعری‌مشرب می‌داند؟

question: سطح سواد حافظ چقدر بود؟

context: واژهٔ رند در زمان حافظ، معنایی منفی و نامطلوب داشته و برابر با اراذل و اوباش بوده‌است که به سبب دید انتقادی و ارزیابی دوباره‌ای که حافظ داشت، رند را هم‌پیمان خود کرد و به واسطهٔ دیوان حافظ، واژهٔ رند به کلی تغییر معنی پیدا کرد. در اشعار حافظ، رند انسان کامل یا انسان برتر است و شخصیتی است که اهل افراط و تفریط نیست و با این‌که به رستگاری نیز می‌اندیشد، اما بزرگ‌ترین هدفش سبک‌بار گذشتن از این دنیا است. رند حافظ، تعلق خاطر دینی نیز دارد و آخرت را هم واقعی می‌داند اما از آن ترسی ندارد. گاهی در ردیف شهود قرار می‌گیرد و گاهی در مسیر شک قدم می‌گذارد. انسانیست که بین زهد و زندقه در تناوب است.
qas: answers: text: رند انسان کامل یا انسان برتر است و شخصیتی است که اهل افراط و تفریط نیست
question: واژهٔ رند در اشعار حافظ به چه معنا بوده‌است؟

answers: text: معنایی منفی و نامطلوب داشته و برابر با اراذل و اوباش بوده‌است
question: واژهٔ رند در زمان حافظ، به چه معنی بوده‌است؟

answers: text: آخرت را هم واقعی می‌داند اما از آن ترسی ندارد
question: رند حافظ آخرت را چگونه می‌پندارد؟

question: حافظ چند فرزند داشت؟

context: به‌گزارش دانشنامهٔ ایرانیکا، در ادبیات نوشتاری، ممکن است از عناصر شخصیتیِ چند شخصیت، برای ترسیم شخصیت رند بهره گرفته شده باشد. در عصر سعدی و سلمان ساوجی، جنبهٔ انسانی رند عموماً همنشین با ریاضت زاهدانه است؛ موضوعی که به‌ویژه در رندِ حافظ برجسته شده‌است و ممکن است فاقد تقوای متفکر دینی باشد، اما بااین‌حال بیشتر از آنان به‌درستی هدایت شده‌اند و در واقع تقریباً بی‌عیبند. این به خاطر آن است که رند حافظ به‌عنوان یک عیار عمل می‌کند، یک لوطی دیونیسوسی که هنجارها و قراردادها را برهم می‌زند و خارج از سلسله مراتب اجتماعی قرار می‌گیرد. از آنجا که او نمی‌تواند با پاداش‌های دستگاه حکومت اغوا شود، ریاکاریِ نظامِ تثبیت‌شده را آشکار می‌کند و ارزش‌هایش را زیر سؤال می‌برد. نوشتن در زمان و مکانی چون عصر حافظ، فرهنگ لغت طنزآمیز عبید زاکانی و مطایباتش و نیز موش و گربه‌اش نشان می‌دهد که انتقادات اجتماعی و سیاسی از طریق طنز و تمثیل یا شعر، بهنگام مطرح شده‌است. حتی کسانی مانند ابواسحاق اطعمه مجموعه اشعاری طنز دربارهٔ ظروف آشپزخانه می‌سرایند. به‌نظر می‌رسد که نمایش تظاهر و ریاکاریِ معتبر و قدرتمند، تبدیل به یک نگرانیِ عمدهٔ ادیبان در این دوران شده بود.
qas: answers: text: عموماً همنشین با ریاضت زاهدانه
question: در عصر سعدی و سلمان ساوجی، جنبه‌ی انسانی رند چگونه بود؟

answers: text: عناصر شخصیتیِ چند شخصیت
question: به‌گزارش دانشنامهٔ ایرانیکا، در ادبیات نوشتاری ممکن است از چه عناصر شخصیتی برای ترسیم شخصیت رند بهره گرفته شده ‌باشد؟

answers: text: دانشنامهٔ ایرانیکا
question: به گزارش کدام دانشنامه، در ادبیات نوشتاری، ممکن است از عناصر شخصیتی چند شخصیت، برای ترسیم شخصیت رند بهره گرفته شده باشد؟

question: ابواسحاق اطعمه در چه شهری متولد شد؟

context: به‌گزارش دادبه، رند و رندی در بینش عارفانه، در قامت دو اصطلاح عرفانی رخ می‌نمایند؛ به‌مفهوم فردی که حتی اگر انسان کامل نیست، اما در ردهٔ اوست؛ این اطلاقِ مفهوم به رند از آن جهت است که صفاتی مانند عاشقی، دُردنوشی، پاک‌بازی، دریادلی، وارستگی، سرفرازی، وصول به حق و مظهریت ذات مطلق در شخصیتش دیده می‌شود. به‌خاطر ابتکار و استقلال اندیشهٔ حافظ و دگرگونی معنا و مفهوم و حال‌وهوای اصطلاحات رایج در شعرش، رندی فراتر از اصطلاحی عرفانی، در منظر حافظ ظاهر می‌شود. سبب دیگرِ این‌گونه ظهور رندی در شعر حافظ، شمار تکرار رند و رندی در ابیات حافظ است که حدود ۹۰ بار در ۹۰ بیت آمده‌است. دادبه می‌گوید این واژه، مثبت‌ترین، مطلوب‌ترین و بنیادی‌ترین اصطلاح در شعر حافظ است و او در آن، مفهومی را می‌جوید که درک‌کردنی اما وصف‌ناشدنی است. او آن را به‌عنوان نظام فکری–فلسفی خویش می‌نمایاند؛ نظامی که می‌توان آن را «مکتب رندی» نامید که همان مکتب حافظ است.
qas: answers: text: حدود ۹۰ بار در ۹۰ بیت
question: شمار تکرار رند و رندی در ابیات حافظ چقدر است؟

answers: text: این واژه، مثبت‌ترین، مطلوب‌ترین و بنیادی‌ترین اصطلاح در شعر حافظ است و او در آن، مفهومی را می‌جوید که درک‌کردنی اما وصف‌ناشدنی است. او آن را به‌عنوان نظام فکری–فلسفی خویش می‌نمایاند؛ نظامی که می‌توان آن را «مکتب رندی» نامید که همان مکتب حافظ است.
question: نظر دادبه در مورد واژه‌ی رندی در شعر حافظ چیست؟ 

answers: text: دادبه
question: به گفته‌ی چه کسی حافظ واژه‌ی رندی را به‌عنوان نظام فکری-فلسفی خویش می‌نمایاند؟

question: وزن‌های اکثر اشعار حافظ را به چند دسته می‌توان تقسیم کرد؟

context: فرانکلین لوئیس می‌گوید برای حافظ، رند ادامه‌دهندهٔ «عاشق»، «نظرباز» و «می‌خواره» است؛ همهٔ رفتارهای متروکی که اغلب با «شباب» مرتبط هستند و منجر به «سرگشتگی» می‌شوند، فرد را از کار کردن برای سعادت عمومی محروم، سلامتی و ظاهرش را چونان «رند عافیت‌سوز» دچار نقصان و او را به یک «گدا» تبدیل می‌کنند. در حقیقت، رندان برای سلامتی‌شان نیاز به شراب دارند و از طریق نیازمندی‌های پَستِ خود به صلح و آرامش می‌رسند. رندْ «می‌خواره» یا «شراب‌خواری» است که نمی‌تواند «ساغرش» را از دست بدهد یا او را از بین ببرد، و لذت‌جویی‌اش نقطهٔ مخالف «زهدفروشی» است. صفحهٔ شطرنجی که رند بر روی آن، بازیِ زندگی می‌کند، برای پادشاه مناسب نیست.
qas: answers: text: فرانکلین لوئیس
question: به گفته‌ی چه کسی برای حافظ، رند ادامه‌دهندهٔ «عاشق»، «نظرباز» و «می‌خواره» است؟

answers: text: رند
question: به گفته‌ی فرانکلین لوئیس چه کسی برای حافظ ادامه‌دهندهٔ «عاشق»، «نظرباز» و «می‌خواره» است؟   

answers: text: رندان
question: به گفته‌ی فرانکلین لوئیس، چه کسانی برای سلامتی‌شان نیاز به شراب دارند و از طریق نیازمندی‌های پست خود به صلح و آرامش می‌رسند؟

question: فرانکلین لوئیس در چه سالی از دنیا رفت؟

context: لوئیس می‌گوید به‌طور خلاصه، در انجمن و جمع رندان خبری نیست، اما حقیقت آن باید پنهان بماند؛ یا این‌که مردم آنان را نصیحت کنند تا روش‌های خود را اصلاح نمایند. بااین‌همه، باید توجه داشت که برای «فضول» و «زاهد» هیچ راهی وجود ندارد که از کوچهٔ رندان به سلامت بگذرد، جز آنکه به رسوایی منتهی می‌شود. رند را به بدنامی عیب می‌نهند و اهمیتی نمی‌دهد و اگر یک بار با او بنشینند، آنان نیز بدبین خواهند شد. عشق روش رندان است، تقدیر آنان عشق ورزیدن است و رنج کشیدن در راهش. حافظ آشکارا رندِ مست بودن و بدنامی را پذیرفته‌است و مخاطب را به چالش می‌کشد تا یک نفر را در شهر نشان دهد که این‌گونه نیست. او همچنین ادعا می‌کند که رند از طریق خلوص قلبش، درها را با دعای خود باز می‌کند. آرامگاه حافظ زیارتگاهی است که رندان جهان به زیارتش می‌روند. نباید این نتیجه حاصل شود که این رندی پس از این‌همه، یک آزادی‌خواهی نمادین است، حافظ در جای دیگر می‌گوید که گاهی دیگران اعمال رندانهٔ او را درک می‌کنند و بااین‌حال گناهان او را می‌بخشند و خطاهای او را پوشش می‌دهند.
qas: answers: text: خلوص قلبش
question: حافظ ادعا می‌کند رند از چه طریقی درها را با دعای خود باز می‌کند؟

answers: text: آرامگاه حافظ
question: زیارتگاهی که رندان جهان به زیارت حافظ می‌روند کجاست؟

answers: text: در انجمن و جمع رندان خبری نیست، اما حقیقت آن باید پنهان بماند؛ یا این‌که مردم آنان را نصیحت کنند تا روش‌های خود را اصلاح نمایند
question: از نظر لوئیس انجمن و جمع رندان چگونه است؟

question: یکی از مهمترین شاخصه‌های سبک حافظ چیست؟