عبّاس میرزا

context: عبّاس میرزا (۴ ذی‌الحجهٔ ۱۲۰۳ ه‍.ق/۲۶ اوت ۱۷۸۹ م – ۱۰ جمادی‌الثانی ۱۲۴۹ ه‍.ق/۲۵ اکتبر ۱۸۳۳ م) نامدار به عبّاس میرزا نایِبُ‌السَّلطَنه از شاهزادگان قاجار و فرزند فتحعلی‌شاه و آسیه‌خانم دولو بود که در فاصلهٔ سال‌های ۱۷۹۷ تا ۱۸۳۳ م ولایتعهدی ایران و نیابت سلطنت پدرش در آذربایجان را بر عهده داشت. او پیش از مرگ پدرش درگذشت و پسرش محمد میرزا جانشین او شد.
qas: answers: text: ۴ ذی‌الحجهٔ ۱۲۰۳ ه‍.ق/۲۶ اوت ۱۷۸۹ م
question: عبّاس میرزا در چه تاریخی به دنیا آمد؟

answers: text: ۱۰ جمادی‌الثانی ۱۲۴۹ ه‍.ق/۲۵ اکتبر ۱۸۳۳ م
question: عبّاس میرزا در چه تاریخی درگذشت؟

answers: text: نامدار به عبّاس میرزا نایِبُ‌السَّلطَنه از شاهزادگان قاجار و فرزند فتحعلی‌شاه و آسیه‌خانم دولو بود که در فاصلهٔ سال‌های ۱۷۹۷ تا ۱۸۳۳ م ولایتعهدی ایران و نیابت سلطنت پدرش در آذربایجان را بر عهده داشت
question: عبّاس میرزا که بود؟

answers: text: سال‌های ۱۷۹۷ تا ۱۸۳۳ م
question: عبّاس میرزا در چه سال‌هایی ولایتعهدی ایران و نیابت سلطنت پدرش در آذربایجان را بر عهده داشت؟

answers: text: فتحعلی‌شاه
question: عبّاس میرزا فرزند کدام پادشاه ایران است؟

answers: text: آسیه‌خانم دولو
question: نام مادر عبّاس میرزا را بنویسید؟

answers: text: او پیش از مرگ پدرش درگذشت
question: عباس میرزا چه زمانی درگذشت؟

answers: text: پسرش محمد میرزا جانشین او شد.
question: چه کسی جانشین عباس میرزا شد؟

question: محمد میرزا در چه سنی جانشین پدرش شد؟

context: عباس میرزا هرگز از گسترش افق‌های فکری‌اش خسته نشد. او با داستان‌های اروپایی و نیز احتمالاً با آثار نویسندگان ترکیه آشنا، و دربارهٔ وقایع سیاسی در اروپا بسیار آگاه بود. پس از برقراری روابط دیپلماتیک با بریتانیای کبیر، نایب‌السلطنه به‌شدت پذیرای نفوذ انگلیسی شد. او مردان جوان را برای تحصیل به انگلستان فرستاد. بااین‌حال، مجموعهٔ نقشهٔ او از چاپخانه استانبول آمده بود، که نشانهٔ دیگری از ناآشنایی او با زبان‌های غربی است. او تلاش کرد تا قاضیان شریف در دادگاه‌های شرع حضور داشته باشند. دیوانخانه‌ای تازه در تبریز بنیان گذاشت. او توجه ویژه‌ای به اقلیت‌های مذهبی داشت. اعزام دانشجو به اروپا، جلب مهاجران اروپایی، اصلاحات نظامی، ترجمهٔ آثار اروپایی، برپایی کارخانه‌های گوناگون و چاپخانه از اقدامات وی در جهت اصلاحات بودند.
qas: answers: text: اعزام دانشجو به اروپا، جلب مهاجران اروپایی، اصلاحات نظامی، ترجمهٔ آثار اروپایی، برپایی کارخانه‌های گوناگون و چاپخانه
question:  عباس میرزا چه اقداماتی را در جهت اصلاحات انجام داد؟

answers: text: انگلستان
question: عباس میرزا مردان جهان را برای تحصیل به کجا فرستاد؟

answers: text: چاپخانه استانبول
question:  مجموعهٔ نقشه عباس میرزا از کدام چاپخانه آمده بود؟

question: بریتانیای کبیر چه سرزمین‌هایی را تحت نفوذ خود داشت؟

context: مسئلهٔ جانشینی از همان اوایل حکومت قاجار و سلطنت آقامحمدشاه، مطرح بود و آقامحمدشاه می‌بایست تا این مسئله را چاره، و از افزایشِ تنش میان طایفه‌های ایل قاجار جلوگیری کند. بایستی رقابت میان طایفه‌های یوخاری‌باش و آشاقه‌باش از یک سو، و دشمنی میان طایفه‌های قوانلو و دَوَلّو از دیگر سو، حل می‌شد تا ایل قاجار همچنان بر قدرت باقی می‌ماند. تنها برادرِ تنیِ آقامحمدشاه — که جانشین او به‌شمار می‌رفت — حسینقلی‌خان جهانسوز بود که پیش از وی درگذشته بود. حسینقلی‌خان دو پسر به نام‌های فتحعلی‌خان و حسینقلی‌خان داشت و آقامحمدشاه پس از فرار از شیراز در سال ‎۱۱۹۲–۳ ه‍.ق/۱۷۷۹ م، تصمیم به جانشین ساختنِ فتحعلی‌خان گرفت؛ و سپس در سال ۱۱۹۶ ه‍.ق/‎۱۷۸۱–۲ م دستورِ ازدواجِ فتحعلی‌خان با دخترِ فتحعلی‌خان دولّو را صادر کرد تا بدین ترتیب پیوندِ میانِ دو طایفهٔ قوانلو و دولّو محکم شود؛ و سپس‌تر نیز با ازدواج عباس میرزا با دختری از طایفهٔ دولّو این پیوند را مستحکم‌تر کرد؛ و اینچنین تمام آیندهٔ حکومت قاجار به خاندان عباس میرزا و فرزندانش گره خورده بود.
qas: answers: text: از همان اوایل حکومت قاجار و سلطنت آقامحمدشاه
question: مسئله جانشینی عباس میرزا از چه زمانی مطرح بود؟

answers: text: حسینقلی‌خان جهانسوز
question: تنها برادرِ تنیِ آقامحمدشاه چه نام داشت؟

answers: text: فتحعلی‌خان و حسینقلی‌خان
question: نام پسران حسینقلی‌خان جهانسوز را بنویسید؟

answers: text: سال ‎۱۱۹۲–۳ ه‍.ق/۱۷۷۹ م
question: آقامحمدشاه در چه سالی از شیراز فرار کرد؟

answers: text: آقامحمدشاه
question: چه کسی دستورِ ازدواجِ فتحعلی‌خان با دخترِ فتحعلی‌خان دولّو را صادر کرد؟

answers: text: سال ۱۱۹۶ ه‍.ق/‎۱۷۸۱–۲ م
question: آقامحمدشاه در چه سالی دستورِ ازدواجِ فتحعلی‌خان با دخترِ فتحعلی‌خان دولّو را صادر کرد؟

answers: text: تا بدین ترتیب پیوندِ میانِ دو طایفهٔ قوانلو و دولّو محکم شود
question: به چه دلیل آقامحمدشاه دستورِ ازدواجِ فتحعلی‌خان با دخترِ فتحعلی‌خان دولّو را صادر کرد؟

question: نام همسر عباس میرزا چه بود؟

question: عباس میرزا در چه سنی ازدواج کرد؟

context: آقامحمدشاه پادشاهی پرجنب‌وجوش بود که می‌خواست از روی زین حکومت کند؛ و جانشینش ترجیح داد که با نشستن در دربار در پایتخت قاجار در تهران، روشی مقیم داشته باشد. تاریخ‌نگاران تمایل دارند نسبت به این تغییر در قدرت و مسیرِ سلطنتی بی‌اعتنا باشند درحالی‌که از زیاده‌روی در خشونتِ نظامی به انحطاطِ حرمسرا ابراز تأسف می‌کنند. اگر آقامحمدشاه به‌دنبال تعیین مرزهای ایران بود، آن را برای جانشینِ خویش باقی گذاشت تا قدرت سلسله را تقویت کند. اعمال قدرت در قالب بیرحمانهٔ آن نمی‌تواند به‌طور نامحدود گسترش یابد. میراثِ کوتاه‌مدتِ نادرشاه گواهی بسنده بر کاستیِ تهدید و اجبار بود و باید با گسترشِ اختیاراتْ کامل می‌شد. این امر از طریق تربیت مداوم نخبگان، به‌ویژه علما، توسعهٔ نمادهای ایرانی و تشریفاتِ سلطنتیِ فتحعلی‌شاه بود. او قصد داشت عنوان «شاهنشاه» را با «خاقان» تطبیق دهد و گسترشِ چشمگیرِ روابط خویشاوندی بین ایل قاجار و نخبگان فراگیرتر شد. آقامحمدشاه امیدوار بود که رقابت‌های طایفه‌ای — که سایرِ مدعیانِ سلسله‌های دیگر را از بین برده بود — برای قاجار تکرار نشود و دستورالعمل‌های سختی را باقی گذاشت که طایفه‌های قوانلو و دولّو با ازدواج‌های متوالی، پیوند صمیمانه‌ای داشته باشند. دست‌کم در این‌باره فتحعلی‌شاه توانایی‌اش را ثابت کرد و نشان داد که مایل است موفق باشد.
qas: answers: text: پادشاهی پرجنب‌وجوش بود که می‌خواست از روی زین حکومت کند
question: آقامحمدشاه چگونه پادشاهی بود؟

answers: text: تهران
question: پایتخت قاجار چه شهری بود؟

answers: text: خاقان
question: آقامحمدشاه قصد داشت عنوان «شاهنشاه» را با چه عنوانی تطبیق دهد؟

answers: text: آقامحمدشاه
question: کدام پادشاه قاجار به دنبال تعیین مرزهای ایران بود؟

question: آقامحمدشاه چند فرزند داشت؟

question: آقامحمدشاه در چه شهری درگذشت؟

context: به‌گفتهٔ گاوین هامبلی، قلمرو ایران در روزگار فتحعلی‌شاه مِلکی را می‌مانست که مالکان متوالی‌اش مدت‌ها از آن غفلت کرده‌اند. ناظران اروپایی ایران در اوایل سدهٔ نوزدهم میلادی تردید داشتند که حکومت فتحعلی‌شاه اراده یا امکانِ آبادانیِ این ملکِ ویران را داشته باشد. اما بااین‌همه، این واقعیت است که دورهٔ سلطنت فتحعلی‌شاه نظمی کافی و حکومتی کارآمد فراهم آورد تا برخی اصلاحاتِ اقتصادی امکان‌پذیر شود. ناظران اروپایی در آن دوره، از حکومت‌های آغازینِ قاجار به‌خاطر فساد، خشونت و بی‌لیاقتی انتقاد می‌کردند، اما بااین‌حال، ایرانِ روزگارِ فتحعلی‌شاه بسی آسوده‌تر و مرفه‌تر از اواخر عهدِ صفوی بود. اما از سویی، نبود مرزی معین در پیرامون قلمروِ حکومت مسئله‌ای دردسرساز بود. زاگرس‌نشینانِ غربی به عثمانی آزادانه رفت‌وآمد داشتند؛ محمدعلی میرزا به‌عنوان حکمران کرمانشاه، لرستان و خوزستان، و عباس میرزا به‌عنوان حکمران آذربایجان به بخش‌هایی از خاک عثمانی حمله می‌کردند و ادعای مالکیتِ سرزمین‌های تحتِ حکومتِ روزگارِ صفوی را داشتند. در شرق نیز حکومت بر این تأکید داشت که هرات و قندهار از آنِ ایران هستند، آنچنانکه در عهد صفوی چنین بود. اما پیچیده‌تر از همه، وضعیت مرزهای قفقاز در آن سوی ارس بود. منطقه‌ای که هر سه حکومتِ ایران، عثمانی و روس بر سر آن کشمکش داشتند.
qas: answers: text: گاوین هامبلی
question: این سخن از کیست؟قلمرو ایران در روزگار فتحعلی‌شاه مِلکی را می‌مانست که مالکان متوالی‌اش مدت‌ها از آن غفلت کرده‌اند

answers: text: در اوایل سدهٔ نوزدهم میلادی
question: ناظران اروپایی ایران در چه سده‌ای تردید داشتند حکومت فتحعلی‌شاه اراده یا امکانِ آبادانیِ این ملکِ ویران را داشته باشد؟

answers: text: نظمی کافی و حکومتی کارآمد فراهم آورد
question: فتحعلی‌شاه در دوره سلطنت خود چه امکاناتی فراهم آورد تا برخی اصلاحاتِ اقتصادی امکان‌پذیر شود؟

answers: text: فتحعلی‌شاه
question: ایران در روزگار کدام شاه قاجار بسی آسوده‌تر و مرفه‌تر از اواخر عهدِ صفوی بود؟

answers: text: عهدِ صفوی
question: ایرانِ روزگارِ فتحعلی‌شاه بسی آسوده‌تر و مرفه‌تر از اواخر کدام عهد بود؟

answers: text: نبود مرزی معین در پیرامون قلمروِ حکومت
question: چه مسئله‌ای در زمان سلطنت فتحعلی‌شاه دردسرساز بود؟

answers: text: مرزهای قفقاز در آن سوی ارس بود
question: کدام منطقه هر سه حکومتِ ایران، عثمانی و روس بر سر آن کشمکش داشتند؟

answers: text: کرمانشاه، لرستان و خوزستان
question: محمدعلی میرزا به‌عنوان حکمران کدام شهرها به بخش‌هایی از خاک عثمانی حمله می‌کردند و ادعای مالکیتِ سرزمین‌های تحتِ حکومتِ روزگارِ صفوی را داشتند؟

answers: text: آذربایجان
question: عباس میرزا به‌عنوان حکمران چه شهری به بخش‌هایی از خاک عثمانی حمله می‌کرد؟

context: این «عقب‌ماندگی» ویژهٔ اقتصادِ روسیه حتی بیش از دورهٔ لنین و پیروانش بود. تصور لنین در مورد امپریالیسم بر رابطه با سرمایه‌داری متمرکز شده، و به‌تقلید از نمونه‌های اروپای غربی مدل‌سازی شده بود، که تنها نقشِ زیردست را به‌عنوان حامیانِ نظامِ «نظامی–فئودالی» تابع استعمارِ امپریالیستی دانستند. تفاسیر بعدی، به‌ویژه تحت تأثیرِ نظریهٔ مدرنیزاسیون، به مسیری نسبتاً مشابه اشاره کرده‌اند: دیتریش جیایر، به‌عنوان مثال، استدلال کرد که امپریالیسم در روسیه، به‌طور عمده تقلیدِ سیاسی با انگیزهٔ سیاسی از شیوه‌های اروپای غربی بود که موجب تحقیرِ جنگ کریمه شد. درحالی‌که در شرق آسیا، جیایر استدلال می‌کند که صادراتِ سرمایهٔ روسیه دست‌کم از طریق مداخلهٔ گستردهٔ دولتی جان گرفته بود، سیاست روسیه در خاورمیانه به‌طور عجیبی «پیش از مدرن» باقی ماند.
qas: answers: text: بر رابطه با سرمایه‌داری
question: تصور لنین در مورد امپریالیسم بر چه رابطه‌ای متمرکز شده‌است؟

answers: text: پیش از مدرن
question:  سیاست روسیه در خاورمیانه چگونه بود؟

question: امپریالیسم را تعریف کنید؟

answers: text: عمده تقلیدِ سیاسی با انگیزهٔ سیاسی از شیوه‌های اروپای غربی بود که موجب تحقیرِ جنگ کریمه شد
question:  دیتریش جیایر در مورد امپریالیسم در روسیه چه سخنی گفت؟

question: جنگ کریمه بین چه کسانی رخ داد؟

context: امپریالیسم در دورهٔ قاجار اغلب به‌عنوان شکلی از «دخالت خارجی» تصور می‌شد که وجودِ مرزهای نامبهمِ ایران را نشان می‌دهد. بااین‌حال، در سدهٔ نوزدهم این مرزها بسیار کمتر از روایت‌های ملی‌گرای دورهٔ پهلوی بود: روابط دیرینهٔ روسیه با ایران با روابط دیرینه بینِ سلسله‌ها، شبکه‌های تجاری و مشارکت و همکاریِ هر دو امپراتوری در سیاست قبیله‌ای شکل گرفت. منابع روسیْ استراتژی‌های گوناگونی را نشان می‌دهند که از طریق آن‌ها شاهان، بلکه بازرگانان و عشایر، تلاش کرده‌اند با قدرت‌های خارجی — درحالی که از خود دفاع می‌کنند یا حتی قلمرو خود را از لحاظ استقلال سیاسی توسعه دهند — کنار بیایند. چشم‌انداز ملی‌گرای ایرانْ کثرت‌گرا و فراگیر بود و دیدگاه‌های اسلامی و شهریِ سکولار و حتی قبیله‌ایِ کشور را دربرمی‌گرفت. این اهداف و مقاصد متفاوت در طول جنبش مشروطه در اوایل سدهٔ بیستم کاملاً آشکار می‌شود.
qas: answers: text: دخالت خارجی
question: امپریالیسم در دورهٔ قاجار اغلب به چه عنوان تصور می‌شد؟

answers: text: وجودِ مرزهای نامبهمِ ایران را نشان می‌دهد
question: امپریالیسم در دوره قاجار اغلب به‌عنوان شکلی از «دخالت خارجی» تصور می‌شد که چه چیزی را نشان می‌دهد؟

answers: text: با روابط دیرینه بینِ سلسله‌ها، شبکه‌های تجاری و مشارکت و همکاریِ هر دو امپراتوری در سیاست قبیله‌ای شکل گرفت
question: روابط دیرینهٔ روسیه با ایران چگونه شکل گرفته بود؟

answers: text: کثرت‌گرا و فراگیر بود و دیدگاه‌های اسلامی و شهریِ سکولار و حتی قبیله‌ایِ کشور را دربرمی‌گرفت
question:  چشم‌انداز ملی‌گرای ایران در زمان قاجار چگونه بود؟

question:  سکولار به چه معناست؟

context: بااین‌حال، تفاوت بین دو طرفْ بیشتر از غرور و تکبرِ روسی بود. منابع حاکی از سردرگمی واقعیِ روس‌ها در مورد عملکردهای دیپلماتیک و سیاسی است که آن‌ها در تعامل با کشورهای اروپایی ناآشنا بودند. برای نمونه، مقامات روسی در طی جنگِ ایران و روسیه حیران شدند که اگرچه مذاکرات با فتحعلی‌شاه پیشتر در ۱۸۰۶ م آغاز شده بود، بااین‌حال آن‌ها مکرراً با ادامهٔ حملات ایران متوقف شدند. هنگامی که در نهایت در سال ۱۸۱۳ م توافق شد، مشکل اصلی این بود که دو طرف برداشت‌های مشترکی از نقشه‌ها و سرزمین‌ها را به اشتراک نگذاشته بودند، همان‌طور که یک مقام روسی اشاره کرد: «در سراسر ایران، هیچ درکی از نقشه‌های مرزی وجود ندارد.» الکساندر یکم خود در مورد رفتار یک نمایندهٔ ایرانی که در سال ۱۸۱۴ م — و یک سال پس از عهدنامهٔ گلستان به سن‌پترزبورگ وارد شد — مبهوت شده بود که خواسته بود تا در مورد امتیازات قلمروای که به‌نظر می‌رسید موقتی باشد، مذاکره کند. تفسیرهای مختلف از عباراتِ کلیدی این معاهده، دلیل اصلی این امر بود که چرا عهدنامهٔ صلح گلستان قطعی نبود.
qas: answers: text: ۱۸۰۶ م
question: مذاکرات روسیه با فتحعلی‌شاه در چه سالی آغاز شده بود؟

question: مفاد عهدنامهٔ گلستان را بنویسید

answers: text: دیپلماتیک و سیاسی است که آن‌ها در تعامل با کشورهای اروپایی ناآشنا بودند
question: منابع حاکی از سردرگمی واقعیِ روس‌ها در مورد چه عملکردهایی است؟

question: الکساندر یکم که بود؟

context: جنگ‌های مداوم فرانسه با نیروهای متشکل از قدرت‌های بزرگِ دیگرِ اروپا بیش از دو دهه خسارت به بار آورد. در پایان جنگ‌های ناپلئونی، فرانسه دیگر نقشِ قدرتِ غالب در اروپا را نداشت، همان‌طور که از زمان لوئی چهاردهم بود؛ چنان‌که کنگرهٔ وین، با تغییرِ اندازهٔ قدرت‌های اصلی، «توازن قدرت» را ایجاد کرد تا بتوانند با یکدیگر برابری کنند و در صلح باقی بمانند. در این راستا، پروس در مرزهای سابق خود احیا شد و نیز بخش‌های زیادی از لهستان و زاکسن را ضمیمه کرد. پروس که به‌شدت بزرگ شده بود، به قدرتی دائمی تبدیل شد. به‌منظور کشاندن توجه پروس به غرب و فرانسه، کنگره همچنین راینلاند و وستفالیا را به پروس داد. این مناطقِ صنعتی، پروسِ متکی بر کشاورزی را تبدیل به رهبری صنعتی در سدهٔ نوزدهم کرد. بریتانیا به مهم‌ترین قدرت اقتصادی تبدیل شد و نیروی دریاییِ سلطنتی، برتری دریاییِ بی‌چون‌وچرا را در سراسر جهان در قرن بیستم به‌خوبی حفظ کرد.
qas: answers: text: بیش از دو دهه
question: جنگ‌های مداوم فرانسه با نیروهای متشکل از قدرت‌های بزرگِ دیگرِ اروپا چند دهه خسارت به بار آورد؟

answers: text: در پایان جنگ‌های ناپلئونی
question: چه زمانی فرانسه دیگر نقشِ قدرتِ غالب در اروپا را نداشت؟

question: کنگرهٔ وین در چه سالی برگزار شد؟

question: کنگرهٔ وین در چه شهری برگزار شد؟

answers: text: راینلاند و وستفالیا
question: کنگرهٔ وین چه شهرهایی را به پروس داد؟

answers: text: پروسِ متکی بر کشاورزی را تبدیل به رهبری صنعتی در سدهٔ نوزدهم کرد
question: مناطقِ صنعتی راینلاند و وستفالیا چه تغییری را در پروس ایجاد کرد؟

answers: text: بریتانیا
question: مهم‌ترین قدرت اقتصادی جهان در قرن بیستم کدام امپراتوری بود؟

question: لوئی چهاردهم که بود؟

question: جانشین لوئی چهاردهم چه کسی بود؟

context: در نوروز ۱۲۱۲ ه‍.ق/۲۱ مارس ۱۷۹۸ م، فتحعلی‌شاه به تخت سلطنت نشست و اطمینان داد که رقبایش دیگر تهدیدی به‌شمار نمی‌روند. وی در ۱۳ شوال ۱۲۱۳ ه‍.ق/۲۰ مارس ۱۷۹۹ م برای شاهزاده عباس میرزا با عنوان «نایِبُ‌السَّلطَنه» تاجگذاری کرد. در این هنگام عباس میرزا ده ساله بود. با توجه به منابع فارسی، این لقب با خواستِ شاهِ پیشین مطابقت دارد که هدف سیاسی‌اش، برقراری پیوند میان قوانلو و دولّو بود. پسران بزرگ‌تر در برابر این رویداد تسلیم شدند، چرا که آنان فرزندانِ همسرانی از ردهٔ پایین‌تر نسبت به آسیه خانم بودند. سلیمان خان قاجار و میرزا عیسی فراهانی — ملقب به میرزا بزرگ — به لَلِگی و وزارت عباس میرزا تعیین شدند.
qas: answers: text: در نوروز ۱۲۱۲ ه‍.ق/۲۱ مارس ۱۷۹۸ م
question: در چه تاریخی فتحعلی‌شاه به تخت سلطنت نشست و اطمینان داد که رقبایش دیگر تهدیدی به‌شمار نمی‌روند؟

answers: text: در ۱۳ شوال ۱۲۱۳ ه‍.ق/۲۰ مارس ۱۷۹۹ م
question: در چه تاریخی فتحعلی‌شاه برای شاهزاده عباس میرزا با عنوان «نایِبُ‌السَّلطَنه» تاجگذاری کرد؟

answers: text: نایِبُ‌السَّلطَنه
question: فتحعلی‌شاه برای شاهزاده عباس میرزا با چه عنوانی تاجگذاری کرد؟

answers: text: برقراری پیوند میان قوانلو و دولّو بود.
question: هدف سیاسی از نامگذاری نایِبُ‌السَّلطَنه در بین شاهان قاجار چه بود؟

answers: text: سلیمان خان قاجار و میرزا عیسی فراهانی
question: چه کسانی به لَلِگی و وزارت عباس میرزا تعیین شدند؟


question: سلیمان خان قاجار فرزند چه کسی بود؟

question: لَلِگی به چه معناست؟

context: در همان زمان عباس میرزا حُکمرانِ آذربایجان شد. حکمرانی‌ای خطرناک مانند خراسان در شمال شرق، جایی که شاه در بهار ۱۷۹۹ م رهسپارش شد. به همین علت، طبیعی بود که نایب‌السلطنه باید گسیل شود تا جعفرقلی‌خان دُنبَلیِ کُرد را — که ادعای اراضی آذربایجان را داشت — سرکوب کند. پس از یک پیروزی در نزدیکی سلماس، عباس میرزا به سمت خوی پیشروی کرد و سپس به تبریز بازگشت. اگرچه برادران نایب‌السلطنه — که در همان سال به‌عنوان حکمرانان حکمرانی‌های مهم نیز منصوب می‌شدند — معمولاً محل اقامت دائمی خویش را در پایتخت‌های حکمرانی‌شان برگزیده بودند، اما عباس میرزا مشخصاً در تبریز زندگی نمی‌کرد. درواقع، میرزا بزرگ قصر نگارستان را در نزدیکی تهران ساخته بود. در سال ۱۸۰۳ م، عباس میرزا در تهران بود، جایی که در پاییز یا زمستان، مراسم ازدواجش با دختر شاهزادهٔ دولّو با تشریفات و شکوه فراوان برگزار شد.
qas: answers: text: جعفرقلی‌خان دُنبَلیِ کُرد
question: چه کسی در زمان عباس میرزا ادعای اراضی آذربایجان را داشت؟

answers: text: تهران
question: عباس میرزا قصر نگارستان را در نزدیکی کدام شهر ساخته بود؟

answers: text: دختر شاهزادهٔ دولّو
question: عباس میرزا با چه کسی ازدواج کرد؟

answers: text: پس از یک پیروزی در نزدیکی سلماس
question: عباس میرزا چه زمانی به سمت خوی پیشروی کرد و سپس به تبریز بازگشت؟

question: خوی در کدام استان قرار دارد؟

context: هنگامی که روس‌ها در سال ۱۸۰۴ م به گنجه تاختند، عباس میرزا تهران را ترک کرد و برای تسخیر ایروان — که تحت محاصرهٔ نیروهای روسیه بود — لشکرکشی کرد. پس از بازگشت روس‌ها به تفلیس، شاه، پس از رویارویی با روسیه، آذربایجان را به دست «امیران باتجربه» واگذارد. فتحعلی‌شاه در پاییز به تهران بازگشت و عباس میرزا در تبریز باقی ماند و برای مقدمات ادامهٔ جنگ سالانه آماده شد. در تابستان ۱۸۰۵ م، نایب‌السلطنه با موفقیتی نسبی در برابر روس‌ها جنگید؛ تنها پس از آن او به‌طور رسمی به سمت حکمران «آذربایجان و قره‌باغ، از قَپلان‌کوه تا دربند» منصوب شد. او قدرت کامل را برای عزل و نصب حاکمان نواحی مختلف دریافت کرد. به‌جز چند وقفهٔ کوتاه، تا سال ۱۸۳۱ م در آذربایجان ساکن بود؛ تابستان‌ها را در تبریز و زمستان‌ها را در خوی می‌گذارند، مگر زمانی که در برابر روس‌ها یا ترک‌ها به میدان می‌رفت.
qas: answers: text: ۱۸۰۴ م
question: روس‌ها در چه سالی به گنجه حمله کردند؟

answers: text: تهران را ترک کرد و برای تسخیر ایروان — که تحت محاصرهٔ نیروهای روسیه بود — لشکرکشی کرد
question: هنگامی که روس‌ها در سال ۱۸۰۴ م به گنجه تاختند، عباس میرزا چه اقدامی کرد؟

answers: text: در تابستان ۱۸۰۵ م
question: در چه سالی عباس میرزا با موفقیتی نسبی در برابر روس‌ها جنگید؟

answers: text: به سمت حکمران «آذربایجان و قره‌باغ، از قَپلان‌کوه تا دربند»
question: عباس میرزا پس از موفقیتی نسبی در برابر روس‌ها به چه سمتی منصوب شد؟

answers: text: تا سال ۱۸۳۱ م
question: عباس میرزا تا چه سالی در آذربایجان ساکن بود؟

context: تا سال ۱۸۱۲ م، نیروهای نظام جدید سه سال دیگر تحت آموزش افسران انگلیسی قرار گرفته بودند و در جنگْ تجربه کسب کرده بودند. پیش از سال ۱۸۱۲ م، ایران و روسیه همچنان با هم درگیر جنگ بودند. در برخی موارد، نیروهای ایرانی به عمق سرزمین‌های اشغال‌شده توسط روسیه تا شمال گنجه نفوذ کردند، اما قادر به نگه‌داشتنِ هیچ موضع ثابتی نبودند. در مارس ۱۸۱۲ م، نیروهای روسی به‌طور اندک و ناموفق به جنوب رودخانهٔ ارس رفتند و خشونت روسیه به مردم محلی، طعمِ اشغالِ خشن و خام‌دستانهٔ روسی را چشاند. این، دور جدیدی از نبردِ شدیدِ میان دو کشور بود آنچنانکه در جنگ با فرانسه نمود کرد و باعث شد تا روسیه در مهٔ سال ۱۸۱۲ م با امپراتوری عثمانی شتابزده صلح کند و همه سرزمین‌های تسخیرشده را بازگرداند. جنگ کامل با ایران در ژوئیهٔ ۱۸۱۲ م از سر گرفته شد، درحالی‌که ارتش بزرگ ناپلئون در حال آماده شدن برای حمله به روسیه بود. بااین‌حال، اولین جنگ روس و ایران پس از شکست ایران در اکتبر ۱۸۱۲ م در اصلاندوز و در ژانویه ۱۸۱۳ م در لنکران به پایان رسید.
qas: answers: text: افسران انگلیسی
question: تا سال ۱۸۱۲ میلادی، نیروهای نظام جدید در زمان عباس میرزا تحت آموزش چه افسرانی قرار گرفته بودند؟

answers: text: در مارس ۱۸۱۲ م
question: در چه تاریخی نیروهای روسی به‌طور اندک و ناموفق به جنوب رودخانهٔ ارس رفتند و خشونت روسیه به مردم محلی، طعمِ اشغالِ خشن و خام‌دستانهٔ روسی را چشاند؟

answers: text: در مهٔ سال ۱۸۱۲ م
question: روسی در چه سالی با امپراتوری عثمانی صلح کرد؟

answers: text: اصلاندوز
question: اولین جنگ روس و ایران پس از شکست ایران در اکتبر ۱۸۱۲ میلادی در کجا به پایان رسید؟

answers: text: لنکران
question: جنگ ایران و روسیه در سال ۱۸۱۳ میلادی در کجا به پایان رسید؟

question:  ناپلئون که بود؟

question:  ناپلئون در چه نبردهایی حضور داشت؟

question: ناپلئون در چه سالی از دنیا رفت؟

context: در طول جنگ، عباس میرزا حامی فرماندار عثمانی وان بود. بر اساس یک گزارش فارسی، این کمک به دلیل پیشرفت روسیه در قارص بود. هنگامی که جنگ استقلال یونان در سال ۱۸۲۱ م آغاز شد، محمدعلی میرزا — حکمران کرمانشاه، برادر و رقیب نایب‌السلطنه — فرصت را برای حمله به بین‌النهرین و رسیدن به دیوارهای بغداد به دست آورد. اما عباس میرزا بیکار ننشسته بود. به‌خاطر حسادت به موفقیت برادرش، در قلمرو کُردیِ بیتلیس و موش در غرب دریاچهٔ وان شروع به مبارزه کرد. محمدعلی میرزا به‌خاطر شیوع وبا به‌ناچار عقب‌نشینی کرد؛ اما عباس میرزا بیازیت و توپرک قلعه را تسخیر و به‌سوی ارزروم پیشروی کرد. عثمانیان ضدحمله‌ای را شکل دادند؛ و عباس میرزا از خوی پاسخ داد، اما دیگربار وبا در لشکرش شیوع پیدا کرد و او ناگزیر به صلح شد. جنگ با معاهدهٔ ارزروم — که مرزهای ۱۶۳۹ م را احیا کرد — پایان یافت. این جنگ به اعتبار عباس میرزا بیش از پیش می‌افزاید، اما از نگرانی دربار دربارهٔ رقابت شاهزادگانِ مدعی جانشینی کاسته نمی‌شود.
qas: answers: text: ۱۸۲۱ م
question:  جنگ استقلال یونان در چه سالی آغاز شد؟

answers: text: حکمران کرمانشاه
question: محمدعلی میرزا برادر عباس میرزا، حمکران کدام شهر بود؟

answers: text: به‌خاطر شیوع وبا
question: به چه دلیل محمدعلی میرزا به‌ناچار عقب‌نشینی کرد اما عباس میرزا بیازیت و توپرک قلعه را تسخیر و به‌سوی ارزروم پیشروی کرد؟

question: بیماری وبا چه علائمی دارد؟

question: محمدعلی میرزا در چه شهری درگذشت؟

context: موقعیت نایب‌السلطنه پس از عهدنامهٔ ترکمانچای در برابر برادرانِ رقیب، بیش از پیش مورد تهدید واقع شد. افزون بر اینکه نوه‌های فتحعلی‌شاه نیز به سن بلوغ رسیده بودند و بر مدعیان تاج و تخت افزوده شده بود. علاوه بر این‌ها موقعیت عباس میرزا به‌خاطر فقدان هرگونه نظامِ شفافِ جانشینی و سیاست غیرمتمرکزِ فتحعلی شاه (عواملی که تأثیر مهمی در نگرش انگلیس و روسیه داشتند) نیز همواره در معرض خطر بود. خطرناک‌ترین مخالفان نایب‌السلطنه، برادرانش حسینعلی میرزا فرمانفرما، حکمران فارس و حسنعلی میرزا شجاع‌السلطنه، حکمران خراسان تا سال ۱۸۲۳ م و حکمران کرمان از ۱۲۴۳ ه‍.ق/‎۱۸۲۷–۲۸ م بودند. درحالی‌که عباس میرزا با ایدهٔ انتقال محل اقامت خود به اصفهان اصطلاحاً بازی می‌کرد، شاه وی را فرستاد تا شورشی در یزد را متوقف کند و اتحاد بین حکمرانان فارس و کرمان را از بین ببرد. او در ۱۲ شعبان ۱۲۴۶ ه‍.ق/۲۱ ژانویه ۱۸۳۱ م به دربار تهران رسید. در شوال همان سال به یزد رفت تا برادرزاده‌اش سیف‌الملوک میرزا را به حکومت بازگرداند. سپس به سوی کرمان پیشروی کرد و شجاع‌السلطنه را تحت‌الحفظ به تهران برگرداند؛ خسرومیرزا در کرمان به عنوان حکمران جدید نصب شد.
qas: answers: text: عهدنامهٔ ترکمانچای
question: موقعیت عباس میرزا پس از کدام عهدنامه در برابر برادرانِ رقیب، بیش از پیش مورد تهدید واقع شد؟

answers: text: کرمان
question: خسرومیرزا در چه شهری به عنوان حکمران جدید نصب شد؟

answers: text: به‌خاطر فقدان هرگونه نظامِ شفافِ جانشینی و سیاست غیرمتمرکزِ فتحعلی شاه (عواملی که تأثیر مهمی در نگرش انگلیس و روسیه داشتند)
question: موقعیت عباس میرزا به چه دلیل نیز همواره در معرض خطر بود؟

answers: text: برادرانش حسینعلی میرزا فرمانفرما، حکمران فارس و حسنعلی میرزا شجاع‌السلطنه، حکمران خراسان تا سال ۱۸۲۳ م و حکمران کرمان از ۱۲۴۳ ه‍.ق/‎۱۸۲۷–۲۸ م بودند
question: خطرناک‌ترین مخالفان عباس میرزا چه کسانی بودند؟

answers: text: حکمران فارس
question:  حسینعلی میرزا فرمانفرما حکمران کدام شهر بود؟

answers: text: ، شاه وی را فرستاد تا شورشی در یزد را متوقف کند و اتحاد بین حکمرانان فارس و کرمان را از بین ببرد. او در ۱۲ شعبان ۱۲۴۶ ه‍.ق/۲۱ ژانویه ۱۸۳۱ م به دربار تهران رسید. در شوال همان سال به یزد رفت تا برادرزاده‌اش سیف‌الملوک میرزا را به حکومت بازگرداند
question: عباس میرزا به یزد رفت تا چه کاری را انجام دهد؟

question: نام سیف‌الملوک میرزا چه بود؟

question:  حسینعلی میرزا فرمانفرما در چه سالی درگذشت؟

context: در اول ربیع‌الاول ۱۲۴۷ ه‍.ق/۹ سپتامبر ۱۸۳۱ م، نایب‌السلطنه دوباره با شاه در دهکرد در نزدیکی اصفهان بود. در آنجا شاه او را حکمران خراسان معرفی کرد. او حکمرانی آذربایجان را حفظ کرد، درحالی‌که فرزند پنجم او، فریدون میرزا، به نمایندگی از پدر نایب‌الحکومهٔ آذربایجان بود. به‌گفتهٔ هامبلی، در آغاز سلطنت فتحعلی‌شاه، وی را به‌زحمت می‌توان در بیشتر نواحی ایالت خراسان یا نواحی دوردستی که اقوام لُر، ترکمن و بلوچ سکونت داشتند، شاه دانست. فتحعلی‌شاه هرات و قندهار را — که از ایالات مهم صفوی بودند — از آنِ ایران می‌دانست، و البته او می‌توانست به فتوحات نادرشاه نیز اشاره کند. اما حاکمان دُرّانیِ افغانستان، تلاش‌ها در شرق برای پیشروی را عقب راندند.
qas: answers: text: هرات و قندهار
question: ایالات مهم صفویان را بنویسید 

answers: text: هرات و قندهار
question: فتحعلی‌شاه کدام ایالات را که از ایالات مهم صفوی بودند از آنِ ایران می‌دانست؟

answers: text: در دهکرد در نزدیکی اصفهان
question:  فتحعلی‌شاه عباس میرزا را در کجا حکمران خراسان معرفی کرد؟

answers: text: فریدون میرزا
question: فرزند پنجم فتحعلی‌شاه چه نام داشت؟

question: فریدون میرزا در چه تاریخی به دنیا آمد؟

question: فریدون میرزا در چه تاریخی درگذشت؟

question: نادرشاه چند سال در ایران حکمرانی کرد؟

context: گور اوزلی، سفیر بریتانیا، که در سال ۱۸۱۱ م وارد ایران شد، پیشتر عباس میرزا را با احوال بیمارگونه توصیف کرد. کر پورتر، در سال ۱۸۱۸ م، و دیگران بر رنگ‌پریدگی او تأکید دارند. بیلانگر، در سال ۱۸۲۵ م نایب‌السلطنه را معاینه کرد و بیماری کبد تشخیص داد. نایب‌السلطنه به‌طور مداوم توسط پزشکان شخصی‌اش، مک‌نیل و کورمک انگلیسی تحت درمان قرار گرفت. در ۱۲۳۸ ه‍.ق/‎۱۸۲۲–۲۳ م با یک پزشک ایرانی، محمد میرزا اصفهانی نیز مشورت نمود. در مشهد، میرزا بابا، که در انگلستان آموزش دیده بود نیز از او مراقبت می‌کرد. بااین‌حال هیچ‌یک از تلاش‌های آنان در تشخیص این بیماری موفق نبود. عباس میرزا در ۱۰ جمادی‌الثانی ۱۲۴۹ ه‍.ق/۲۵ اکتبر ۱۸۳۳ م در چهل و چهار سالگی در مشهد درگذشت و در حرم امام رضا به خاک سپرده شد.
qas: answers: text: ۱۸۱۱ م
question: گور اوزلی، سفیر بریتانیا، در چه سالی وارد ایران شد؟

answers: text: گور اوزلی، سفیر بریتانیا
question: چه کسی عباس میرزا را با احوال بیمارگونه توصیف کرد؟

answers: text: بیلانگر، در سال ۱۸۲۵ م
question: چه کسی عباس میرزا را معاینه کرد و بیماری کبد تشخیص داد؟

answers: text: مک‌نیل و کورمک انگلیسی
question: نام پزشکان شخصی عباس میرزا را بنویسید

answers: text: میرزا بابا، که در انگلستان آموزش دیده بود
question: در مشهد چه کسی از عباس میرزا مراقبت می‌کرد؟

answers: text: چهل و چهار سالگی
question: عباس میرزا در چند سالگی درگذشت؟

answers: text: ۱۰ جمادی‌الثانی ۱۲۴۹ ه‍.ق/۲۵ اکتبر ۱۸۳۳ م
question: عباس میرزا در چه تاریخی درگذشت؟

answers: text: حرم امام رضا
question: عباس میرزا در کجا به خاک سپرده شد؟

context: عباس میرزا در پاسخ به انتقادها از نظام جدید، آن را نه‌تنها سازگار با شریعت می‌داند، بلکه در واقع آن را نشأت‌گرفته از روشِ فراموش‌شده و مغفولِ پیامبر اسلام معرفی می‌کند. برای مقابله با شایعات خصمانه، و برای جلوگیری از تهدیدِ مخالفانِ روحانی به تبدیل شدن به اقدام عملی، اعلام کرد که من دستور دادم آیه‌ای از قرآن را که فراهم کردن جنگ‌افزار و دفاع در راه دین را پیشنهاد می‌کند نسخه‌برداری کرده و به مهر و تأیید مجتهدان رسانده و در سراسر کشور پخش کنند. اسلوب نظام جدید جایگزین آن چیزی شد که در فتوحات صدر اسلام سودمند تلقی می‌شد. سپس به اروپا نفوذ کرده، و درعین‌حال در شرق اسلامی کاسته شده بود و بدین‌گونه بسیار دور و غریب از اصل، نوآوری مشکوکی به‌نظر می‌رسید. بار دیگر نمونه‌ای اولیه از پدیده‌ای تکراری در دورهٔ قاجار قابل مشاهده است یعنی تلاش، با درجات گوناگونی از راستی و درستی، تا وارداتِ ظاهراً اروپایی را به‌عنوان محصولاتِ فراموش‌شدهٔ تفکر و تمدن اسلامی و در نتیجه تسهیل مسیر اصلاحات معرفی کند. اینکه انگیزهٔ این تلاش را چقدر می‌توان حقیقتاً اسلامی تلقی کرد، اهمیت کمتری دارد.
qas: answers: text: آن را نه‌تنها سازگار با شریعت می‌داند، بلکه در واقع آن را نشأت‌گرفته از روشِ فراموش‌شده و مغفولِ پیامبر اسلام معرفی می‌کند
question: عباس میرزا در پاسخ به انتقادها از نظام جدید چه گفت؟

answers: text: اعلام کرد که من دستور دادم آیه‌ای از قرآن را که فراهم کردن جنگ‌افزار و دفاع در راه دین را پیشنهاد می‌کند نسخه‌برداری کرده و به مهر و تأیید مجتهدان رسانده و در سراسر کشور پخش کنند
question: عباس میرزا برای مقابله با شایعات خصمانه، و برای جلوگیری از تهدیدِ مخالفانِ روحانی به تبدیل شدن به اقدام عملی، چه کرد؟

answers: text: جایگزین آن چیزی شد که در فتوحات صدر اسلام سودمند تلقی می‌شد
question: اسلوب نظام جدید در دوره عباس میرزا جایگزین چه چیزی شد؟

question: عباس میرزا از چه سنی دچار بیماری شد؟

context: این توجیهِ نظام جدید، عمدتاً پاسخ عباس میرزا به برادرانش بود. تقریباً قطعی به‌نظر می‌رسد که او نمونهٔ عثمانی را در ذهن خویش داشته و در هر دو موضوعِ گزینشِ ارتش نو و توجیهِ دینی آن، از سلیم سوم الهام گرفته‌است. سلطان سلیم حمایت اقلیتِ علمای تراز اول را برای اصلاحات نظامی خود به‌دست‌آورد که در دفاعِ خویش، چندین آیهٔ قرآنی را نقل کردند. از میان آن‌ها، برخی توسط رضاقلی‌خان هدایت در بحث خود دربارهٔ نظام جدید ایران نقل شده‌است. احتمالاً نمایندگان عثمانی که به تهران آمدند تا تشکیل جبهه‌ای مشترک در برابر امپریالیسم روسیه را پیشنهاد کنند، مجرایی بودند که به‌موجب آن نمونهٔ عثمانی مورد گفتگو قرار گیرد. بنیان‌گذار نظام جدیدِ عثمانی، در ژوئن ۱۸۰۷ م، توسط ینی‌چری‌ها عزل شد سپس شیخ‌الاسلام را متقاعد کردند تا فتوایی با این مضمون که اصلاحات نظامی خلاف شریعت است صادر کند. با اینکه هیچ مقامِ نظامیِ قابل‌مقایسه با ینی‌چری‌ها در ایران وجود نداشت، اما شاهزادگان تلاش کردند که از بهانه‌های مذهبی در توطئه‌های خود علیه عباس میرزا استفاده کنند. او با اقتباس از استدلال‌های دینی اصلاحات عثمانی، موفق شد تا حد زیادی با آنان مقابله کند.
qas: answers: text: اقلیتِ علمای تراز اول
question: سلطان سلیم حمایت چه کسانی را برای اصلاحات نظامی خود به‌دست‌آورد که در دفاعِ خویش، چندین آیهٔ قرآنی را نقل کردند؟

answers: text: توجیهِ نظام جدید
question: پاسخ عباس میرزا به برادرانش چه بود؟

answers: text: بهانه‌های مذهبی
question: شاهزادگان تلاش کردند که از چه بهانه‌های در توطئه‌های خود علیه عباس میرزا استفاده کنند؟

answers: text: ینی‌چری‌ها
question: بنیان‌گذار نظام جدیدِ عثمانی، در ژوئن ۱۸۰۷ میلادی توسط چه کسانی عزل شد؟

question: رضاقلی‌خان هدایت که بود؟

context: به‌گفتهٔ سعید نفیسی تنها نتیجهٔ روابط ایران با قدرت‌های اروپاییِ روسیه، بریتانیا و فرانسه در عهد قاجار، این بود که شمار اندکی از شخصیت‌های آگاهِ ایران متوجه برتری تمدنِ نوینِ اروپایی و بازماندگیِ ایران از این حرکت شدند. این اندیشه و آگاهی هرچند بسیار دیر به‌بار نشست، اما سبب بنیان‌نهادنِ اندیشهٔ اصلاحات و تلاش برای رسیدن به این هدف در ایران شد. در این میان عباس میرزا بیش و پیش از دیگران، متوجه این موضوع شد و تلاش بسیار در این مسیر کرد؛ هرچند بیشتر تمرکز او در جهت پیشرفت نظامی ایران و ایجاد ارتشی جدید به‌نام «نظام جدید» بوده‌است.
qas: answers: text: این بود که شمار اندکی از شخصیت‌های آگاهِ ایران متوجه برتری تمدنِ نوینِ اروپایی و بازماندگیِ ایران از این حرکت شدند
question: به‌گفتهٔ سعید نفیسی تنها نتیجهٔ روابط ایران با قدرت‌های اروپاییِ روسیه، بریتانیا و فرانسه در عهد قاجار چه بود؟

answers: text: بیشتر تمرکز او در جهت پیشرفت نظامی ایران و ایجاد ارتشی جدید به‌نام «نظام جدید» بوده‌است.
question: تمرکز عباس میرزا بیشتر در چه موضوعی بود؟

answers: text: نظام جدید
question: نام ارتش جدیدی که عباس میراز به وجود آورد چه بود؟

question: قاجاریان چند سال در ایران حکومت کردند؟