محمد بن علی الباقر

context: ابوجعفر، محمد بن علی الباقر، مشهور به امام محمدِ باقر (۱ رجب ۵۷ – ۷ ذی الحجه ۱۱۴) پنجمین امام شیعیان بعد از پدرش سجاد و قبل از پسرش جعفر صادق است. کنیه‌اش ابوجعفر و لقبش باقرالعلوم است. باقر زادهٔ ۳ صفر یا ۱ رجب سال ۵۷ هجری قمری در مدینه است. لقب باقر که به معنای «شکافنده دانش» است، اولین بار توسط پیامبر اسلام و سالها قبل از تولدش، به او داده شده‌است. مادرِ باقر، فاطمه بنت حسن بن علی دختر حسن بن علی است و بنابراین باقر اولین امام شیعه، از نسل هر دو نوهٔ پیامبر، حسن و حسین است. محمد باقر در سالهای آخر حیاتِ معاویه، مصادف با زمانی که معاویه می‌کوشید برای فرزندش یزید بیعت بگیرد، در مدینه به دنیا آمد. به نوشته یعقوبی باقر در حادثه کربلا حضور داشته‌است و در آن زمان کودکی بیش نبوده‌است. باقر در جوانی شاهدِ کشمکش امویان، عبدالله بن زبیر و فرقهٔ شورشی شیعی بر سر قدرت بود؛ و همزمان پدرش، زین العابدین، را می‌دید که خود را از این اتفاقات کنار کشیده‌است.
qas: answers: text: امام محمدِ باقر
question: ابوجعفر، محمد بن علی الباقر به چه نامی مشهور است؟

answers: text: ۱ رجب ۵۷
question: امام محمدِ باقر در چه تاریخی زاده شده‌است؟

answers: text: ۷ ذی الحجه ۱۱۴
question: امام محمدِ باقر در چه تاریخی به شهادت رسید؟

answers: text: پنجمین
question: امام محمدِ باقر چندمین امام شیعیان است؟

answers: text: باقرالعلوم
question: لقب امام محمد باقر چیست؟

answers: text: مدینه
question: امام محمدِ باقر در کدام شهر به دنیا آمد؟

answers: text: شکافنده دانش
question: لقب باقر به چه معناست؟

answers: text: اولین بار توسط پیامبر اسلام و سالها قبل از تولدش
question:  لقب باقر که به معنای «شکافنده دانش» است، اولین بار توسط چه کسی به امام محمد باقر داده شده‌است؟

answers: text: فاطمه بنت حسن بن علی دختر حسن بن علی است
question: مادر اما محمد باقر چه کسی بود؟

answers: text: باقر
question: چه کسی اولین امام شیعه، از نسل هر دو نوهٔ پیامبر، حسن و حسین است؟

answers: text: مصادف با زمانی که معاویه می‌کوشید برای فرزندش یزید بیعت بگیرد
question: امام محمد باقر چه زمانی در مدینه به دنیا آمد؟

answers: text: باقر در جوانی شاهدِ کشمکش امویان، عبدالله بن زبیر و فرقهٔ شورشی شیعی بر سر قدرت بود؛ و همزمان پدرش، زین العابدین، را می‌دید که خود را از این اتفاقات کنار کشیده‌است.
question: امام محمد باقر در جوانی شاهد چه ماجرایی بود؟

question: معاویه در چه سالی از دنیا رفت؟

question: مدینه به چه معناست؟

question: اولین امام شیعیان کدام امام است؟

context: دوران باقر دوران شروع تدریس نظام‌مند فقه شیعهٔ اثنی‌عشری است. این دوران با فرزندش صادق در اوج خود قرار گرفت. باقر شاگردان زیادی دور خود جمع کرده بود و با وجودی که در مدینه سکنی داشت، بیشترین شاگردانش کوفی بودند. بعد از کوفه از بصره و شام و مکه می‌توان نام برد. «تفسیر الباقر»، «المناسک»، «ام‌الکتاب» و «رساله الجعفی» بخشی از سخنان باقر است که توسط شاگردانش گردآوری شده‌است. همچنین روایات و سخنان حکیمانه فراوانی از محمد باقر نقل شده‌است. باقر به عنوان رهبر دینی، مورد احترام شیعیان است و نیز به عنوان یک فقیه و عالم بزرگ اسلامی، مورد احترام اهل سنت می‌باشد. از ام فروه، مادر جعفر صادق، و «ام‌حکیم» به عنوان همسران باقر نام می‌برند. در تعداد فرزندانش اختلاف نظر وجود دارد. بنا به روایتی جعفر صادق و عبدالله از ام‌فروه، و ابراهیم و عبیدالله از ام‌حکیم متولد شدند. علی و زینب و ام‌سلمه فرزندان دیگر او بودند که مادرشان کنیز بود. باقر در سال ۱۱۴ ه‍.ق در مدینه از دنیا رفت و در قبرستان بقیع به خاک سپرده شد. علت مرگ او را برخی مسمومیت توسط سم می‌دانند.
qas: answers: text: شروع تدریس نظام‌مند فقه شیعهٔ اثنی‌عشری است
question: دوران امام باقر دوران شروع تدریس چه فقهی است؟

answers: text: باقر
question: امام صادق فرزند کدام امام شیعیان است؟

answers: text: بعد از کوفه از بصره و شام و مکه می‌توان نام برد
question: بیشتر شاگردان امام باقر اهل کدام شهر بودند؟

answers: text: به عنوان رهبر دینی
question: امام باقر با چه عنوانی مورد احترام شیعیان است؟

answers: text: به عنوان یک فقیه و عالم بزرگ اسلامی
question: امام باقر با چه عنوانی مورد احترام اهل سنت می‌باشد؟

answers: text: ام‌حکیم
question: نام همسر امام باقر چه بود؟

answers: text: ابراهیم و عبیدالله
question: نام فرزندان ام حکیم و امام باقر چه بود؟

answers: text: علی و زینب و ام‌سلمه
question: کدام فرزندان امام باقر مادرشان کنیز بود؟

answers: text: مسمومیت توسط سم
question: علت شهادت امام محمد باقر چه بود؟

answers: text: ام‌فروه
question: جعفر صادق و عبدالله فرزندان کدام همسر امام باقر بودند؟

context: لقب باقر از باقرالعلوم به معنای شکافندهٔ علم گرفته شده‌است. به عقیدهٔ ابن خلدون، محمد باقر لقب باقر را به خاطر کثرت دانشی که اندوخته بود کسب کرده‌است. به نظر یعقوبی اما، محمد بن علی باقر لقب گرفت به این دلیل که علم را شکافت، و به عمقش دست یافت. ایتان کلبرگ در مقاله‌ای در دانشنامه اسلام -دائرةالمعارف لیدن-، دو معنی برای باقر مطرح می‌کند، «کسی که علم را می‌شکافد» (یعنی آن را روشن می‌سازد)؛ و «کسی که علم فراوان دارد». کلبرگ به نقل از «ابن بابویه» به حدیثی از پیامبر اسلام اشاره می‌کند که گفته‌است: «در تورات به باقر به همین لقب اشاره شده‌است».به نقل از لسان العرب، «منبع لقبش این بود که دانش را می‌شکافت، اصل و ریشه‌های آن را می‌دانست، و شعب و شاخه‌های آنرا کشف می‌کرد، و دانش عظیم داشت.»
qas: answers: text: به خاطر کثرت دانشی که اندوخته بود
question: به عقیده ابن خلدون، محمد باقر لقب باقر را به چه دلیل کسب کرده‌است؟

answers: text: «کسی که علم را می‌شکافد» (یعنی آن را روشن می‌سازد)؛ و «کسی که علم فراوان دارد».
question:  ایتان کلبرگ در مقاله‌ای در دانشنامه اسلام (دائرةالمعارف لیدن) باقر را چگونه معنی می‌کند؟

answers: text: «منبع لقبش این بود که دانش را می‌شکافت، اصل و ریشه‌های آن را می‌دانست، و شعب و شاخه‌های آنرا کشف می‌کرد، و دانش عظیم داشت.»
question: به نقل از لسان العرب، باقر به چه معناست؟

answers: text: در تورات به باقر به همین لقب اشاره شده‌است
question: کلبرگ به نقل از «ابن بابویه» به چه حدیثی از پیامبر اسلام در مورد امام محمد باقر اشاره می‌کند؟

question: ابن بابویه که بود؟

question: ابن بابویه در چه قرنی می‌زیست؟

context: از اتفاقاتی که از دوران کودکی باقر نقل شده‌است، گفتگوی او با یزید بن معاویه در کاخ او است. بر اساس این گزارش، پس از آنکه کاروان اسراء کربلا که محمد باقر نیز در آن بوده‌است، به شام رسید و در کاخ یزید حاضر شدند؛ یزید دربارهٔ کشتن علی بن حسین زین العابدین، پدرِ باقر، از درباریانش سؤال کرد و مشورت خواست. بیشتر درباریان به کشتن او رأی دادند؛ در این لحظه محمد باقر که کودکی سه یا چهار ساله بود لب به سخن گشود و خطاب به یزید گفت: «مشاوران تو بر خلاف مشاوران فرعون رأی دادند؛ زیرا آنها در پاسخ فرعون در مورد موسی و برادرش هارون گفتند: به او و برادرش مهلت بده و فرستادگانی را به شهرها رهسپار نما؛ ولی مشاوران تو دستور به قتل ما دادند، آن هم بدون دلیل.» یزید با شنیدن این سخن از کودکی خردسال تعجب کرد و از او پرسید علت این تفاوت چیست؟ محمد باقر علت را نجیب‌زادگی درباریان فرعون و نانجیب‌زادگی درباریان یزید ذکر کرد.
qas: answers: text: گفتگوی او با یزید بن معاویه در کاخ او است
question: چه اتفاقاتی از دوران کودکی امام محمد باقر نقل شده‌است؟

answers: text: علی بن حسین زین العابدین
question: یزد درباره کشتن چه کسی از درباریانش سؤال کرد و مشورت خواست؟

answers: text: علی بن حسین زین العابدین
question: نام پدر امام محمد باقر را بنویسید

answers: text: : «مشاوران تو بر خلاف مشاوران فرعون رأی دادند؛ زیرا آنها در پاسخ فرعون در مورد موسی و برادرش هارون گفتند: به او و برادرش مهلت بده و فرستادگانی را به شهرها رهسپار نما؛ ولی مشاوران تو دستور به قتل ما دادند، آن هم بدون دلیل.»
question: امام محمد باقر خطاب به یزید پیرامون کشتن پدرش چه سخنی گفت؟

context: بنا به منابع تاریخی، سلیمان دو سال و نیم حکومت کرد. اطلاع زیادی از نحوه برخورد او با باقر در دست نیست. به نوشته یعقوبی، در مکاتبه‌ای که عمربن عبدالعزیز، خلیفهٔ بعد از سلیمان، با باقر داشته‌است، باقر او را پند و انذار کرده و به عدالت خوانده‌است و از پیامدهای قدرت ملک ترسانده‌است. عُمَر که قبل از رسیدن به خلافت، در دستگاه سلیمان خدمت می‌کرد، از مکاتبه مشابهی که باقر با سلیمان داشته مطلع بود که در آن خبری از پند و انذار نبود و لحن ملایمتر و حتی مدح‌گونه‌ای داشت. به نوشته یعقوبی، عمربن عبدالعزیز به کارگزارش در مدینه نوشت باقر را احضار کند و دلیل این تفاوتِ رفتار را بپرسد. بنا به روایت یعقوبی، پاسخِ باقر این بوده‌است که «سلیمان فردی جبار و زورگو بود و من ناگزیر بودم در نامهٔ خود با او همانگونه سخن بگویم که مردم ناچارند با جباران سخن بگویند.»
qas: answers: text: دو سال و نیم
question: سلیمان چند سال حکومت کرد؟

answers: text: عمربن عبدالعزیز
question: خلیفه بعد از سلیمان چه کسی بود؟

question: سلیمان در چه سالی از دنیا رفت؟

answers: text: یعقوبی
question: به نوشته چه کسی در مکاتبه‌ای که عمربن عبدالعزیز، خلیفهٔ بعد از سلیمان، با باقر داشته‌است، باقر او را پند و انذار کرده و به عدالت خوانده‌است و از پیامدهای قدرت ملک ترسانده‌است؟

context: عده‌ای از مردم کاشان، به جهت نبود عالم دینی به محمد باقر گلایه کردند و برای او نامه نوشتند تا معلمی دینی برای آنها بفرستد. محمد باقر ابتدا با فرستادن نماینده به کاشان موافق نبود اما بعد از راضی شدن به این کار، فرزندش علی بن محمد را به آن شهر فرستاد. علی بن محمد در سال ۱۱۳ ه‍.ق به کاشان وارد شد و به مدت سه سال تبلیغ دین می‌کرد تا اینکه در نهایت جضورش توسط حاکم وقت کاشان و قم، به ازرق ابرح، حاکم استان قزوین که شهرهای قم و کاشان جزو آن محسوب می‌شدند، گزارش شد. ازرق از حضور سه ساله علی بن محمد و بی اطلاعی خویش غضبناک شد و دستور داد سر علی بن محمد را برایش بفرستند. عاقبت علی بن محمد در جنگی که در سال ۱۱۶ بین او و لشکریان حاکم وقت رخ داد، کشته شد.
qas: answers: text: مردم کاشان
question: مردم کدام شهر به جهت نبود عالم دینی به محمد باقر گلایه کردند و برای او نامه نوشتند تا معلمی دینی برای آنها بفرستد؟

answers: text: محمد باقر
question: عده‌ای از مردم کاشان، به جهت نبود عالم دینی به چه کسی گلایه کردند و برای او نامه نوشتند تا معلمی دینی برای آنها بفرستد؟

answers: text: فرزندش علی بن محمد
question: امام محمد باقر چه کسی را به عنوان معلم دینی به کاشان فرستاد؟

answers: text: ۱۱۳ ه‍.ق
question:  علی بن محمد در چه سالی وارد کاشان شد؟

answers: text: ازرق
question: چه کسی دستور داد تا سر علی بن محمد را برایش بفرستند؟

answers: text: ۱۱۶
question: علی بن محمد در چه سالی به شهادت رسید؟

answers: text: ازرق ابرح
question: حاکم استان قزوین در زمان علی بن محمد چه کسی بود؟

context: امامت محمد باقر از سال ۹۵ ه‍.ق و در سن ۳۸ سالگی آغاز شد و به مدت ۱۹ سال به طول انجامید. در عصر امامت باقر به دلیل استبداد حکّام بنی امیه، شورش‌های فراوانی در سرتاسر قلمرو حکومت اسلامی رخ داد. از طرفی اختلافات داخلی بنی امیه آنها را سرگرم درگیری‌های داخلی کرد که این خود باعث شد اهل بیت برای مدتی به حال خود گذاشته شوند. همچنین به‌خاطر ستمی که در واقعه کربلا بر سر خانوادهٔ پیامبر آمده بود، بسیاری از مردم به سمت ائمه شیعه گرایش پیدا کرده بودند. این گرایش، این فرصت را در اختیار مردم مخصوصاً شیعیان گذاشت تا در گروه‌های بزرگ به مدینه سفر کنند و آزادانه در محضر محمد باقر حاضر شوند؛ به گونه‌ای که فرصت تبلیغ اسلام که از ائمهٔ پیشین گرفته شده بود، برای محمد باقر فراهم شد. شمار فراوان احادیثی که از او روایت شده و نیز شمار زیاد شاگردانش، گواه این مطلب است.
qas: answers: text: ۹۵ ه‍.ق
question: امامت محمد باقر از چه سالی آغاز شد؟

answers: text: در سن ۳۸ سالگی
question: امامت محمد باقر در چه سنی آغاز شد؟

answers: text: ۱۹ سال
question: امامت محمد باقر چند سال طول کشید؟

answers: text: به دلیل استبداد حکّام بنی امیه
question:  در عصر امامت امام باقر به چه دلیل شورش‌های فراوانی در سرتاسر قلمرو حکومت اسلامی رخ داد؟

answers: text: به‌خاطر ستمی که در واقعه کربلا بر سر خانوادهٔ پیامبر آمده بود
question: به چه دلیل بسیاری از مردم زمان امام محمد باقر به سمت ائمه شیعه گرایش پیدا کرده بودند؟

context: اینکه امامت بنا به حکمِ الهی و از یک امام به امام بعدی منتقل می‌شود، نخستین بار توسط پیامبرِ اسلام مطرح شد که در حدیثی اسامی امامان دوازده‌گانه را فهرست کرد. بعد از آن هر امام به نوبهٔ خود، امام بعدی را به جانشینیِ خود تعیین کرد. بر اساس تئوریِ امامت، ائمه علم ویژه‌ای دارند که آنها را از مردم عادی متمایز می‌کند. آنها اولیایِ معنویِ جامعه هستند که شایسته‌است هدایتِ سیاسیِ جامعه را بر عهده گیرند. سرچشمهٔ اظهاراتِ فقهیِ و عقیدتیِ هر یک از امامانِ شیعه، که از آن به عنوان حدیث یاد می‌شود، از طریق ائمهٔ پیشین به پیامبر اسلام متصل می‌شود. در همین ارتباط، باقر از اصلِ برائت از دشمنان ائمه دفاع می‌کند و سپرِ تقیه در مقابل این دشمنی قرار می‌دهد. او تقیه را در موقع خطر جانی واجب و در مواردِ دیگر تحت شرایطی مجاز می‌شمارد.
qas: answers: text: پیامبرِ اسلام
question: اینکه امامت بنا به حکمِ الهی و از یک امام به امام بعدی منتقل می‌شود، نخستین بار توسط چه کسی مطرح شد؟

answers: text: ائمه علم ویژه‌ای دارند که آنها را از مردم عادی متمایز می‌کند
question: بر اساس تئوریِ امامت ائمه به چه دلیل از مردم عادی متمایز هستند؟

answers: text: سرچشمهٔ اظهاراتِ فقهیِ و عقیدتیِ هر یک از امامانِ شیعه، که از آن به عنوان حدیث یاد می‌شود
question: حدیث چیست؟

answers: text: باقر
question: کدام امام از اصل برائت از دشمنان ائمه دفاع می‌کند و سپرِ تقیه در مقابل این دشمنی قرار می‌دهد؟

answers: text: در موقع خطر جانی
question: امام محمد باقر تقیه را در کجا واجب می‌داند؟

question: تقیه به چه معناست؟

question: امام محمد باقر چند فرزند داشت؟

context: به نوشته رسول جعفریان، زیدیه از آنجایی که در جستجوی برگزیدگان خدا نبودند و به دنبال هر علوی‌ای که شمشیر دست گرفت، راه افتادند، نتوانستند در زمینه تفسیر و فقه و حدیث به غنایی که شیعه دوازده امامی دست یافت، دست پیدا کنند. آنها در فقه پیرو ابوحنیفه و در کلام پیرو معتزله بودند؛ و در زمینه سیاسی جز چند قیامِ شکست خورده (به جز مورد طبرستان که به عقیده جعفریان در زیدی بودن رهبران آن تردید وجود دارد) عایدی چندانی نداشتند. این در حالی است که نتیجهٔ تلاش ائمهٔ شیعه، تدوینِ فقه جعفری بود. به عقیده جعفریان ائمه شیعه نمی‌خواستند به هر قیمتی در یک شورش سیاسی نافرجام شرکت کنند، بلکه بیان معارف اصیل اسلامی برای آنها در اولویت اول قرار داشت. با این وجود ائمه مخالفت خود با نظام حاکم را مخفی نمی‌کردند. شیعیان و حتی اموی‌ها می‌دانستند آنها مدعی خلافت هستند و اعتقاد دارند قریش حکومت را به زور از دست آنها خارج کرده‌اند. به همین دلیل شیعیان خود را از همکاری با حکومت (جز در موارد خاص و به دلایل خاص) منع می‌کردند. بنا بر این، به اعتقاد جعفریان، روش مبارزاتی ائمه از جمله باقر مبارزه منفی بوده‌است.
qas: answers: text: پیرو ابوحنیفه
question: جعفریان در فقه پیرو چه کسی بودند؟

answers: text: پیرو معتزله
question: جعفریان در کلام پیرو چه کسی بودند؟

answers: text: شیعیان و حتی اموی‌ها می‌دانستند آنها مدعی خلافت هستند و اعتقاد دارند قریش حکومت را به زور از دست آنها خارج کرده‌اند. به همین دلیل شیعیان خود را از همکاری با حکومت (جز در موارد خاص و به دلایل خاص) منع می‌کردند
question: به چه دلیل شیعیان خود را از همکاری با حکومت‌ منع می‌کردند؟

question: رسول جعفریان در چه سالی به دنیا آمده‌است؟

context: بر همین اساس، باقر یکی از پیروانش را که می‌خواست عریفِ قبیله‌اش شود را از این کار منع کرد، با این استدلال که حتی مسئولِ ناچیزی چون عریف در ظلمِ حاکمِ ظالم شراکت دارد. در واقع باقر با این تاکیدات مردم را از حاکمانِ ظالم دور و به سمت اهل بیت متمایل می‌کرد. بیانِ اینکه ولایت، در کنارِ نماز و روزه و حج و زکات، پنج حکمِ اساسیِ اسلام است، تأکید بر همین امر است. بنا به روایت دیگری، که در «الکافی» و «المناقب» آمده‌است، روزی باقر بر هشام بن عبدالملک وارد شد اما به او به عنوان خلیفه سلام نکرد. هشام در حضور جمع او را سرزنش کرد. باقر در مقابلِ جمع خطابهٔ زیر را ایراد کرد که در نتیجهٔ آن به زندان افکنده شد:
qas: answers: text: ولایت، در کنارِ نماز و روزه و حج و زکات، پنج حکمِ اساسیِ اسلام است
question: پنج حکمِ اساسیِ اسلام را نام ببرید

answers: text: با این استدلال که حتی مسئولِ ناچیزی چون عریف در ظلمِ حاکمِ ظالم شراکت دارد
question: به امام باقر با چه استدلالی یکی از پیروانش را که می‌خواست عریفِ قبیله‌اش شود را از این کار منع کرد؟

question: عریف به چه معناست؟

answers: text: «الکافی» و «المناقب»
question: در کدام روایات آمده‌است که روزی باقر بر هشام بن عبدالملک وارد شد اما به او به عنوان خلیفه سلام نکرد؟

question: فروع دین را نام ببرید

question: اصول دین اسلام را نام ببرید

context: بنا به روایتی، محمد باقر به فرزندش جعفر صادق وصیت کرد وی را در سه جامه کفن کند؛ از جمله جامه‌ای که روزهای جمعه در آن نماز می‌خوانده‌است. همچنین سفارش کرد قبرش را لحد گذاشته و پس از دفن، به اندازه چهار انگشت از سطح زمین بالاتر برده و بر روی آن آب بپاشند. در مراسم دفنش، شهر مدینه عزادار بود و عزاداری بزرگی برپا شد. با پایان یافتنِ مراسم، مردم برای عرضِ تسلیت به نزد جعفر صادق آمدند. پس از غسل و کفن و خواندن نماز توسط جعفر صادق، وی در قبرستان بقیع و در کنار پدرش علی بن حسین و عموی پدرش حسن مجتبی به خاک سپرده شد. جعفر صادق دستور داده بود که هر شب چراغی بر مزار پدرش روشن کنند.
qas: answers: text: در قبرستان بقیع و در کنار پدرش علی بن حسین و عموی پدرش حسن مجتبی
question: امام محمد باقر در کجا به خاک سپرده شد؟

answers: text: قبرستان بقیع
question: امام محمد باقر در کدام قبرستان به خاک سپرده شد؟

answers: text: جعفر صادق
question: کدام فرزندان امام باقر دستور داده بود که هر شب چراغی بر مزار پدرش روشن کنند؟

question: امام جعفر صادق در چه تاریخی درگذشت؟

question: جعفر صادق در چه سنی به امامت رسید؟

answers: text: حسن مجتبی
question: عموی پدر امام باقر چه کسی بود؟

question: امام حسن مجتبی در چه تاریخی متولد شده‌است؟

question: امام حسن مجتبی در چه تاریخی به شهادت رسید؟

question: حسن مجتبی در چه سالی به امامت رسید؟

context: مهمترین نقشی که ایتان کلبرگ برای محمد باقر قائل است، تدریس نظام‌مند و عمومیِ فقهِ شیعه بود. این نظر در ابعادی وسیع‌تر توسطِ شیعه‌پژوه دیگری به نامِ ارزینا لالانی در کتابِ «نخستین اندیشه‌های شیعی: تعالیم امام محمد باقر علیه السلام» به تفصیل بررسی و تبیین شده‌است. کلبرگ در این زمینه می‌نویسد؛ احتمالاً محمد باقر اولین کسی بود که آنچه را به آموزه‌های بنیادی شیعه اثنی عشری تبدیل شد، تدوین کرد. محمد باقر پایه‌گذار اجتهاد بوده و با استخراجِ احکامِ شرعی از روی ادلهٔ اجتهادی، این سنت که بعدها به علم اصول فقه تبدیل شد، را پایه‌گذاری کرد. قواعدی را که محمد باقر تأسیس کرد، بعدها در میان اصولیین به استصحاب، قاعده تجاوز، قاعده فراغ، قاعده نفی ضرر، علاجِ تعارض بین اخبار و... شهرت یافته‌است. علاوه بر پایه‌ریزی این علم، مبارزه با انحرافات این علم نیز از اقدامات وی شمرده می‌شود؛ انحرافاتی چون قیاس و استحسان که در استنباط احکام شرعی و نزد شیعیان باطل می‌باشد.
qas: answers: text: تدریس نظام‌مند و عمومیِ فقهِ شیعه بود
question: مهمترین نقشی که ایتان کلبرگ برای محمد باقر قائل شد چه بود؟

answers: text: اجتهاد
question: امام محمد باقر پایه‌گذار چه بود؟

answers: text: ارزینا لالانی
question: چه پروژه‌ای در کتابِ «نخستین اندیشه‌های شیعی: تعالیم امام محمد باقر علیه السلام» به تفصیل بررسی و تبیین شده‌است؟

answers: text: استصحاب، قاعده تجاوز، قاعده فراغ، قاعده نفی ضرر، علاجِ تعارض بین اخبار
question: قواعدی را که محمد باقر تأسیس کرد، بعدها در میان اصولیین به چه عناوینی شهرت یافته است؟

question: اجتهاد به چه معناست؟

question: قاعده نفی ضرر را شرح دهید

question: قاعده فراغ به چه معناست؟

context: از اقداماتِ اساسیِ محمد باقر، پی‌ریزیِ علمِ حدیث بود. در پیِ انحرافاتی که پس از مرگِ پیامبر به وجود آمد و جلوگیری از تدوین احادیث که توسط خلفاء صورت گرفت، مسلمانان در احکام و اعتقادات با اختلافات و معضلاتی مواجه شدند. جعل احادیث نبوی و ورود اسرائیلیات به اعتقادات مسلمین اوضاع را آشفته‌تر از پیش کرده بود. پس از روی کار آمدن عمر بن عبدالعزیز، وی فرمان تدوینِ احادیث را به ابوبکر بن محمد انصاری صادر کرد. او که از رجال و بزرگان تابعین به‌شمار می‌رفت و از اصحابِ علی بن ابی طالب شمرده می‌شد، به بازگرداندنِ فدک به اهل بیت و تدوین حدیث کمر بست. محمدِ باقر از این فرصت بهره برد و بیان احادیث را آغاز کرد. راویانِ مختلف از وی ده‌ها هزار حدیث نقل کرده‌اند. ازاین رو، بسیاری از محدثینِ وقت، با دیدنِ تلاش‌های بی‌دریغِ محمد باقر، کمر به نگاشتن و نگاه‌داری سخنانِ وی بستند و بدین ترتیب، بیشترِ احادیثِ اهل بیت از محمد باقر و جعفر صادق نقل شده‌است.
qas: answers: text: پی‌ریزیِ علمِ حدیث
question: از اقداماتِ اساسیِ محمد باقر، چه بود؟

answers: text: در پیِ انحرافاتی که پس از مرگِ پیامبر به وجود آمد و جلوگیری از تدوین احادیث که توسط خلفاء صورت گرفت
question: مسلمانان چه زمانی احکام و اعتقادات با اختلافات و معضلاتی مواجه شدند؟

answers: text: جعل احادیث نبوی و ورود اسرائیلیات به اعتقادات مسلمین اوضاع را آشفته‌تر از پیش کرده بود
question: چه عواملی اوضاع اعتقادی مسلمانان را پس از مرگ پیامبر آشفته‌تر از پیش کرده بود؟

answers: text: عمر بن عبدالعزیز
question: پس از روی کار آمدن چه کسی وی فرمان تدوینِ احادیث را به ابوبکر بن محمد انصاری صادر کرد؟

answers: text: عمر بن عبدالعزیز
question: چه کسی به بازگرداندنِ فدک به اهل بیت و تدوین حدیث کمر بست؟

answers: text: از محمد باقر و جعفر صادق
question: بیشتر احادیث اهل بیت از کدام امامان نقل شده‌است؟

question: امام جعفر صادق چگونه به شهادت رسید؟

question: علمِ حدیث به چه علمی گفته می‌شود؟

question: عمر بن عبدالعزیز در چه سالی درگذشت؟

question:  فدک به چه معناست؟

context: از آن جا که عصرِ محمد باقر، روزگار برخوردِ اندیشه‌های اسلامی و غیر اسلامی بود، مناظرات زیادی بین دانشمندان ادیان مختلف با محمد باقر از سوی حکومت‌های وقت، سازماندهی شد و آخرین حکمرانانِ بنی‌امیه این سیاست قدیمی را بار دیگر از سر گرفتند. آنها بر این باور بودند که شکستِ محمدِ باقر در این مناظرات می‌تواند سبب خدشه‌دار شدن اعتبارش در نزد عموم مسلمانان گردد. از جملهٔ این مناظرات، مناظره وی با بزرگ مسیحیان دمشق بود. از دیگر مناظرات وی می‌توان به مناظره او با: نافع بن ازرق، طاووس یمانی، عبدالله معمّر لیثی، حسن بصری، عثمان الاعمی و ابوحنیفه اشاره کرد.
qas: answers: text: محمد باقر
question: عصر کدام امام روزگار برخوردِ اندیشه‌های اسلامی و غیر اسلامی بود؟

answers: text: مناظرات زیادی بین دانشمندان ادیان مختلف با محمد باقر از سوی حکومت‌های وقت، سازماندهی شد و آخرین حکمرانانِ بنی‌امیه این سیاست قدیمی را بار دیگر از سر گرفتند. آنها بر این باور بودند که شکستِ محمدِ باقر در این مناظرات می‌تواند سبب خدشه‌دار شدن اعتبارش در نزد عموم مسلمانان گردد
question:  حکمرانانِ بنی‌امیه چه اقدامی را سبب خدشه‌دار شدن اعتبار امام محمد باقر در نزد عموم مسلمانان می‌دانستند؟

answers: text: مناظره وی با بزرگ مسیحیان دمشق بود. از دیگر مناظرات وی می‌توان به مناظره او با: نافع بن ازرق، طاووس یمانی، عبدالله معمّر لیثی، حسن بصری، عثمان الاعمی و ابوحنیفه اشاره کرد.
question: امام محمد باقر با چه افرادی مناظره کرد؟

answers: text: دمشق
question: امام محمد باقر با بزرگ مسیحیان کدام شهر مناظره کرد؟

question: اولین حاکم بنی‌امیه چه کسی بود؟

question: حسن بصری که بود؟

question: بزرگ مسیحیان دمشق که با امام باقر مناظره کرد چه نام داشت؟

context: در دیدگاه اهل سنت، باقر به عنوان یک مرجع دینی و فقیه و مفسّر قرآن به حساب می‌آید که در زمینه فقه و الهیات بحث‌هایی هم با ابوحنیفه داشته‌است. اگر چه در منابع اهل سنت، باقر یک عالم دینی تراز اول و از راویان مورد وثوق به‌شمار می‌رود، اما در مقایسه با منابع شیعه، احادیث خیلی کمتری از او نقل شده‌است. انتقاد اهل سنت به باقر این بوده‌است که احادیثی که او نقل شده یا از قول کسانی بوده‌است که پیش از او از دنیا رفته بودند، یا باقر در آن زمان نوزادی بیش نبوده‌است. با این وجود ابوحنیفه در حالیکه بیشتر احادیث وارده از اهل سنت را نمی‌پذیرفت، احادیث زیادی از طریقِ باقر و سایر ائمه روایت کرده‌است. همچنین ذهبی از عمرو بن دینار، اعمش، اوزاعی، ابن جریح و قرة بن خالد، به عنوان کسانی از باقر حدیث نقل کرده‌اند، نام می‌برد. همین‌طور ابوزهره از سفیان ثوری، سفیان بن عیینه (محدث مکه) و ابوحنیفه به عنوان کسانی که از محضر علمی باقر استفاده کرده‌اند، یاد می‌کند. طبری، باقر را مرجع ابن اسحاق در نقل سیره می‌داند و خودش هم برخی داستانهای کربلا را از قول باقر نقل کرده‌است.
qas: answers: text: باقر
question: در دیدگاه اهل سنت، کدام امام به عنوان یک مرجع دینی و فقیه و مفسّر قرآن به حساب می‌آید که در زمینه فقه و الهیات بحث‌هایی هم با ابوحنیفه داشته‌است؟

answers: text: باقر یک عالم دینی تراز اول و از راویان مورد وثوق به‌شمار می‌رود، اما در مقایسه با منابع شیعه، احادیث خیلی کمتری از او نقل شده‌است
question:  در منابع اهل سنت امام محمد باقر چگونه است؟

answers: text: این بوده‌است که احادیثی که او نقل شده یا از قول کسانی بوده‌است که پیش از او از دنیا رفته بودند، یا باقر در آن زمان نوزادی بیش نبوده‌است.
question:  انتقاد اهل سنت به امام باقر چه بوده‌است؟

answers: text: عمرو بن دینار، اعمش، اوزاعی، ابن جریح و قرة بن خالد
question: ذهبی از چه کسانی به عنوان افرادی که از امام محمد باقر حدیث نقل کرده‌اند، نام می‌برد؟

answers: text: سفیان ثوری، سفیان بن عیینه (محدث مکه) و ابوحنیفه
question:  ابوزهره از چه افرادی به عنوان کسانی که از محضر علمی باقر استفاده کرده‌اند، یاد می‌کند؟

answers: text: باقر
question: طبری کدام امام را مرجع ابن اسحاق در نقل سیره می‌داند؟

answers: text: ابن اسحاق
question: طبری، امام باقر را مرجع چه کسی در نقل سیره می‌داند؟

answers: text: سفیان بن عیینه
question: محدث مکه چه کسی بود؟

answers: text: باقر
question: طبری برخی از داستانهای کربلا را از قول کدام امام نقل کرده‌است؟

question:  عمرو بن دینار در چه سالی به دنیا آمد؟

context: اهل سنت برخلاف شیعه، باقر را معصوم نمی‌دانند. بعلاوه ادعا دارند باقر بیعت با دو خلیفه اول، ابوبکر و عمر، را مجاز می‌دانسته‌است و از دشمنان آنها تبری جسته‌است. بر اساس روایتی که از ابن عساکر نقل شده‌است، باقر نماز خواندن پشت سر بنی‌امیه را مجاز شمرده‌است. همچنین از ابن کثیر نقل شده‌است که برخلاف اعتقاد شیعه که باقر را یکی از امامان خود می‌دانند، باقر چنین ادعایی نکرده‌است. بعلاوه در حالی که منابع شیعی در توصیفِ یکی از دیدارهای باقر و ابوحنیفه، دیدی نسبتاً منفی از ابوحنیفه ارائه می‌دهند، منابع حنفی او را یکی از شاگردان باقر می‌دانند که باقر در مورد او گفته‌است سنت پیغمبر را زنده خواهد کرد.
qas: answers: text: دو خلیفه اول، ابوبکر و عمر
question: امام محمد باقر بیعت با کدام خلیفه‌ها را مجاز می‌دانسته‌است؟

answers: text: بنی‌امیه
question: امام محمد باقر نماز خواندن پشت سر کدام خلیفه را مجاز می‌دانست؟

answers: text: ابوحنیفه
question: منابع حنفی چه کسی را یکی از شاگردان امام باقر می‌دانند که باقر در مورد او گفته‌است سنت پیغمبر را زنده خواهد کرد؟


question: نام شاگردان مطرح امام محمد باقر را بنویسید

answers: text: ابن عساکر
question: این روایت از کیست؟باقر نماز خواندن پشت سر بنی‌امیه را مجاز شمرده‌است

question: ابن عساکر در چه سالی درگذشت؟

context: کرامات زیادی به باقر نسبت داده شده‌است. از جمله اینکه زبان حیوانات را می‌دانست، نابینایی را شفا داد؛ و برخی حوادث آینده را پیشگویی کرد از جمله اینکه برادرش زید در جنگ کشته خواهد شد. همچنین شکست بنی امیه و به تخت نشستن منصور، خلیفه عباسی را پیشگویی کرد. به نقل از دونالدسون، بخشی از معجزات باقر عبارت بود از پیش بینیِ برکناری حاکم مدینه، میوه دادن درخت خشک خرما، کمک برای پیدا کردن ثروت مردی که پدرش قبل از مرگ آن را پنهان کرده بود. روزی مردی از باقر پرسید آیا پیامبر وارث علم تمام پیامبران پیشین بود؟ باقر جواب مثبت داد. مرد دوباره پرسید آیا او (باقر) هم این علم را به ارث برده‌است؟ باقر دوباره جواب مثبت داد. مرد بازپرسید آیا می‌تواند مرده را زنده کند، نابینا را بینا گرداند و جذامی را شفا دهد؟ باقر پاسخ داد «بله، با قدرت خدای بلند مرتبه». باقر سپس دستش را روی چشمان مرد گذاشت و بینایی‌اش را از او گرفت. بعد دوباره دست گذاشت و بینایی‌اش را به او برگرداند.
qas: answers: text: از جمله اینکه زبان حیوانات را می‌دانست، نابینایی را شفا داد؛ و برخی حوادث آینده را پیشگویی کرد از جمله اینکه برادرش زید در جنگ کشته خواهد شد. همچنین شکست بنی امیه و به تخت نشستن منصور، خلیفه عباسی را پیشگویی کرد
question: چه کراماتی به امام محمد باقر نسبت داده شده‌است؟

answers: text: پیش بینیِ برکناری حاکم مدینه، میوه دادن درخت خشک خرما، کمک برای پیدا کردن ثروت مردی که پدرش قبل از مرگ آن را پنهان کرده بود
question: به نقل از دونالدسون، بخشی از معجزات امام باقر را نام ببرید؟

answers: text: بله، با قدرت خدای بلند مرتبه
question: روزی مردی از باقر پرسید آیا پیامبر وارث علم تمام پیامبران پیشین بود، چه پاسخی داد؟

answers: text: دونالدسون
question: به نقل از چه کسی بخشی از معجزات باقر عبارت بود از پیش بینیِ برکناری حاکم مدینه، میوه دادن درخت خشک خرما، کمک برای پیدا کردن ثروت مردی که پدرش قبل از مرگ آن را پنهان کرده بود؟

question: دونالدسون که بود؟

context: اگر چه باقر یکی از امامان زیدی به‌شمار نمی‌آید اما روایات باقر در آثار زیدی از قبیل آمالی احمد بن عیسی بن زید یافت می‌شود. به نوشته کلبرگ، باقر تقریباً در همه آثار زیدیه به عنوان یک مرجع علمی خودنمایی می‌کند و از سخنانش در توجیه برتری علمی زید- که دلالت بر امامت او (زید) می‌کند- استفاده شده‌است. به نوشته باکلی، باقر به عنوان امام چهارم اسماعیلیه به حساب می‌آید و در موارد فراوانی به عنوان یک مرجع در کتاب دعائم الاسلام نوشته فقیه و متکلم معروف، قاضی نعمان، به‌شمار می‌آید. دعائم الاسلام یک نسخه مدوّن فقه اسماعیلی به حساب می‌آید.
qas: answers: text: آمالی احمد بن عیسی بن زید
question: اگر چه باقر یکی از امامان زیدی به‌شمار نمی‌آید اما روایات باقر در آثار چه کسانی یافت می‌شود؟

answers: text: زیدیه
question:  به نوشته کلبرگ، باقر تقریباً در همه آثار کدام فرقه به عنوان یک مرجع علمی خودنمایی می‌کند؟         

answers: text: باکلی
question: به نوشته چه کسی باقر به عنوان امام چهارم اسماعیلیه به حساب می‌آید؟

answers: text: فقیه و متکلم معروف، قاضی نعمان
question: امام محمد باقر به عنوان یک مرجع در کتاب دعائم الاسلام نوشته چه کسی به‌شمار می‌آید؟

answers: text: فقه اسماعیلی
question: کتاب دعائم الاسلام یک نسخه مدون کدام فقه به حساب می‌آید؟

answers: text: فقیه و متکلم معروف
question: قاضی نعمان که بود؟

answers: text: باقر
question: به نوشته باکلی، کدام به عنوان امام چهارم اسماعیلیه به حساب می‌آید؟

context: در حوزه شعر و ادبیات، می‌توان به کتابهایی چون «حضرت محمدبن‌علی (باقر) سلام الله علیه»، «نغمه باران: امام محمد باقر علیه‌السلام» و «بهترین حضور؛ حضرت امام باقر علیه السلام»؛ که هر سه اثر با موضوع کودکان و به دست مهدی وحیدی صدر تهیه شده‌است، اشاره کرد. حسین موسوی پاکزاد نیز کتاب شعری با عنوانِ «امام پنجم حضرت امام محمد باقر علیه‌السلام» منتشر کرده‌است. مجموعه شعر کودکِ «امام باقر (ع) در کربلا»؛ با اشعار محمد کامرانی اقدام نیز به چاپ رسیده‌است که دربرگیرندهٔ اشعار و متون ادبی با موضوع محمد باقر می‌باشند.
qas: answers: text: کتابهایی چون «حضرت محمدبن‌علی (باقر) سلام الله علیه»، «نغمه باران: امام محمد باقر علیه‌السلام» و «بهترین حضور؛ حضرت امام باقر علیه السلام»؛ که هر سه اثر با موضوع کودکان و به دست مهدی وحیدی صدر تهیه شده‌است، اشاره کرد
question: در حوزه شعر و ادبیات، چه کتاب‌هایی با مضمون امام محمد باقر تهیه شده‌است؟

answers: text: حسین موسوی پاکزاد
question: چه کسی کتاب شعری با عنوانِ «امام پنجم حضرت امام محمد باقر علیه‌السلام» منتشر کرده‌است؟

answers: text: محمد کامرانی
question: مجموعه شعر کودکِ «امام باقر (ع) در کربلا» با اشعار چه کسی به چاپ رسیده‌است؟

answers: text: مجموعه شعر کودکِ «امام باقر (ع) در کربلا
question: کدام اشعار دربرگیرندهٔ اشعار و متون ادبی با موضوع امام محمد باقر می‌باشند؟

question: محمد کامرانی در چه سالی به دنیا آمده‌است؟

question: مجموعه شعر کودکِ «امام باقر (ع) در کربلا» توسط کدام انتشارات به چاپ رسیده‌است؟

question: مجموعه شعر کودکِ «امام باقر (ع) در کربلا» در چه تاریخی به چاپ رسیده‌است؟