شاهنامه

context: شاهنامه اثر حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی، حماسه‌ای منظوم، بر حسب دست نوشته‌های موجود دربرگیرنده نزدیک به ۵۰٬۰۰۰ بیت تا نزدیک به ۶۱٬۰۰۰ بیت و یکی از بزرگ‌ترین و برجسته‌ترین سروده‌های حماسیِ جهان است که سرایش آن دست‌آوردِ دست‌کم سی سال کارِ پیوستهٔ این سخن‌سرای نامدار ایرانی است. موضوع این شاهکار ادبی، افسانه‌ها و تاریخ ایران از آغاز تا حملهٔ عرب‌ها به ایران در سدهٔ هفتم میلادی است (شاهنامه از سه بخش اسطوره، پهلوانی و تاریخی تشکیل شده‌است) که در چهار دودمان پادشاهیِ پیشدادیان، کیانیان، اشکانیان و ساسانیان گنجانده می‌شود. شاهنامه بر وزن «فَعولُن فعولن فعولن فَعَلْ»، در بحرِ مُتَقارِبِ مثمَّنِ محذوف نگاشته شده‌است.
qas: answers: text: حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی
question: شاهنامه اثر چه کسی است؟

answers: text: نزدیک به ۵۰٬۰۰۰ بیت تا نزدیک به ۶۱٬۰۰۰ بیت
question: شاهنامه دربرگیرنده‌ی چند بیت است؟

answers: text: دست‌کم سی سال
question: شاهنامه دست‌آورد چند سال کارِ پیوستهٔ فردوسی است؟

answers: text: افسانه‌ها و تاریخ ایران از آغاز تا حملهٔ عرب‌ها به ایران در سدهٔ هفتم میلادی است
question: موضوع شاهنامه چیست؟

answers: text: سه بخش
question: شاهنامه از چند بخش تشکیل شده‌است؟

answers: text: اسطوره، پهلوانی و تاریخی
question: شاهنامه از چه بخش‌هایی تشکیل شده‌است؟

answers: text: فَعولُن فعولن فعولن فَعَلْ
question: شاهنامه بر چه وزنی هست؟

question: شاهنامه در چه سالی کامل شد؟

question: فردوسی در چه سنی شاهنامه را کامل کرد؟

context: فردوسی سرودهٔ خود و منبع آن را چندین بار «نامه»، «نامهٔ باستان»، «نامهٔ خسروان»، «نامهٔ شهریار» و از این دست نامیده، اما در هیچ‌جای، آن را «شاهنامه» یا در تنگنای وزن، «شهنامه» نام نداده‌است. تنها در یک بیت از هجونامه «شهنامه» آمده‌است. اما همهٔ آثار منظوم و منثور در آن روزگار را — که دربردارندهٔ پادشاهی ایران از کیومرث تا یزدگرد بود — بیشتر «شاهنامه» خوانده‌اند و نام منبع فردوسی هم «شاهنامهٔ ابومنصوری» بود. گذشته از این‌ها، منابع پس از فردوسی، اثر او را «شاهنامه» نامیده‌اند و در همهٔ دست‌نویس‌های آن و برگردان عربی بنداری نیز، نام آن «شاهنامه» آمده‌است. با نگرش به این نشانه‌ها و این‌که «شاهنامه» برگردان پارسی «خدای‌نامگ» در پهلوی بوده، گمانی برجای نمی‌ماند که نام این کتاب «شاهنامه» بوده‌است.
qas: answers: text: خدای‌نامگ
question: «شاهنامه» برگردان پارسی کدام کلمه در پهلوی بوده‌است؟

answers: text: «نامه»، «نامهٔ باستان»، «نامهٔ خسروان»، «نامهٔ شهریار»
question: فردوسی سرودهٔ خود و منبع آن (شاهنامه) را به چه نام‌هایی نامیده‌است؟

answers: text: شاهنامه
question: همهٔ آثار منظوم و منثور که دربردارندهٔ پادشاهی ایران از کیومرث تا یزدگرد بود چه خوانده شده‌است؟

question: فردوسی در کجا متولد شده‌است؟

context: به‌گمان فراوان، فردوسی در سرودن شاهنامه تنها از یک منبع تدوین‌شده بهره برده و آن، شاهنامهٔ ابومنصوری بوده‌است. آغاز سرایش شاهنامه پیرامون ۳۶۷ ه‍.ق بوده‌است. پیش از آن، داستان «بیژن و منیژه» را سروده‌بود که با به‌شمار آوردن این سال‌ها، او ۳۵ سال از عمر خویش را بر سر سرایش شاهنامه گذاشته‌است. او سرانجام ویرایش نخست شاهنامه را در سال ۳۸۴ ه‍. ق، سه سال پیش از برتخت‌نشستن محمود، به‌پایان بُرد. و ویرایش دوم کتاب را نیز در ۱۹ اسفند (سر آمد کنون قصه یزدگرد / به ماه سپندارمذ روز اِرد) سال ۴۰۰ ه‍.ق برابر با ۸ مارس ۱۰۱۰ م[یادداشت 1] در هفتاد و یک سالگی به‌انجام رساند:
qas: answers: text: شاهنامهٔ ابومنصوری
question: فردوسی در سرودن شاهنامه از کدام منبع تدوین‌شده استفاده کرده‌است؟

answers: text: ۳۶۷ ه‍.ق
question: آغاز سرایش شاهنامه پیرامون چه سالی بوده‌است؟

answers: text: ۳۵
question: فردوسی چند سال از عمر خود را بر سر سرایش شاهنامه گذاشته‌است؟

answers: text: فردوسی
question: چه کسی داستان بیژن و منیژه را سروده‌است؟

answers: text: ۳۸۴ ه‍. ق
question: فردوسی در چه سالی ویرایش نخست شاهنامه را به پایان برد؟

answers: text: سه سال
question: فردوسی چند سال پیش از برتخت‌نشستن محمود، ویرایش نخست شاهنامه را به ‌پایان بُرد؟

answers: text: ۱۹ اسفند (سر آمد کنون قصه یزدگرد / به ماه سپندارمذ روز اِرد) سال ۴۰۰ ه‍.ق
question: فردوسی ویرایش دوم شاهنامه را در چه تاریخی به پایان برد؟

answers: text: هفتاد و یک سالگی
question: فردوسی در چند سالگی ویرایش دوم شاهنامه را به پایان برد؟

question: فردوسی در چه سنی از دنیا رفت؟

question: آرامگاه فردوسی در کدام شهر است؟

context: در غیاب نسخه یا نسخه‌های نخستین شاهنامه؛ برای برخی از این‌گونه نادانسته‌ها و پرسش‌ها، شاید هرگز نتوان به پاسخ یگانه‌ای رسید. شمار بیت‌های آن شاهنامه که فردوسی با دست خود نوشته، شمار واژگان عربی که او در آن نسخه به کار برده، یا تاریخ آن روز که آن سخن‌سرا آخرین نسخهٔ شاهکار خود را نگاشته از آن گونه‌اند. هیج کدام بنیادی نیستند ولی هرکدام جستاری برای شناخت بیشتر و بهتر شاهنامه‌اند و هم یادآور دشواری‌های آن روز. در یکی از روایت‌های مردمی شمار بیت‌های شاهنامه «چهل‌هزار» یاد شده‌است. در حالی که به گواهی بیتی از متن شاهنامه[یادداشت 2] و همین‌طور بن‌مایه‌های دیگر مانند بنداری، ریاحی، و علوی توسی از دیرباز زبانزد بوده‌است که شاهنامه ۶۰٬۰۰۰ بیت دارد. با وجود این سخن، یکی از کهن‌ترین دست‌نویس‌های کامل شاهنامه، شاهنامهٔ لندن (۶۷۵ هجری) ۴۹٬۶۱۸ بیت دارد. و شاهنامهٔ ویرایشی خالقی مطلق نیز دارای ۴۹٬۵۳۰ بیت است. هم‌چنین حمدالله مستوفی در نسخه‌هایی که در سدهٔ هشتم دیده، بیش از پنجاه‌هزار بیت نیافته‌است:
qas: answers: text: ۴۹٬۶۱۸ بیت
question: شاهنامهٔ لندن چند بیت دارد؟

answers: text: ۴۹٬۵۳۰
question: شاهنامهٔ ویرایشی خالقی مطلق دارای چند بیت است؟

answers: text: پنجاه‌هزار
question: حمدالله مستوفی در نسخه‌هایی که در سدهٔ هشتم دیده، چند بیت از شاهنامه یافته‌است؟

question: شاهنامهٔ ویرایشی خالقی مطلق در چه سالی نگاشته شد؟

context: کاوش دربارهٔ بن‌مایهٔ شاهنامه اندکی دشوار است، زیرا از سویی گاه میان روایت‌های فردوسی و تاریخ‌نویسان در برخی جزئیات ناهماهنگی‌هایی دیده می‌شود و از سویی دیگر، بن‌مایگانی که فردوسی از آن‌ها بهره برده‌است، از میان رفته‌اند و میان شاهنامه و بن‌مایگان آن نمی‌توان سنجش درستی کرد. یکی از بن‌مایگان مهم شاهنامه، شاهنامهٔ ابومنصوری است که فردوسی چندی در جستجوی آن رنج برد و از روی آن، شاهنامه را سرود. فردوسی به جز شاهنامهٔ ابومنصوری از برخی داستان‌های جداگانهٔ دیگر که در آن روزگار نام‌آوری داشت، بهره جسته‌است. از این داستان‌ها می‌توان به رزم بیژن و گرازان، بیژن و منیژه، رزم رستم با اکوان دیو، داستان رستم و سهراب و برخی از رزم‌های رستم اشاره کرد.
qas: answers: text: سویی گاه میان روایت‌های فردوسی و تاریخ‌نویسان در برخی جزئیات ناهماهنگی‌هایی دیده می‌شود و از سویی دیگر، بن‌مایگانی که فردوسی از آن‌ها بهره برده‌است، از میان رفته‌اند و میان شاهنامه و بن‌مایگان آن نمی‌توان سنجش درستی کرد
question: به چه دلایلی کاوش دربارهٔ بن‌مایهٔ شاهنامه اندکی دشوار است؟

answers: text: شاهنامهٔ ابومنصوری
question: یکی از بن‌مایگان مهم شاهنامه چه نام داشت؟

answers: text: رزم بیژن و گرازان، بیژن و منیژه، رزم رستم با اکوان دیو، داستان رستم و سهراب و برخی از رزم‌های رستم
question: فردوسی به جز شاهنامهٔ ابومنصوری از چه داستان‌هایی که در آن روزگار نام‌آوری داشتند بهره جست؟ 

question: پایان هزارهٔ سرایش شاهنامه در چه تاریخی بود؟

context: فردوسی بازگویندهٔ بخشی از سخنان خود را شخص پیر و سالخورده‌ای بیان می‌کند که به یقین یکی از کسانی بود که ابومنصور معمری برای نوشتن شاهنامهٔ ابومنصوری گماشته‌بود که آن شخص پیر ماخ هروی بود که فردوسی او را با نام پیر خراسان  شناسانده‌است. هم‌چنین ابومنصور ثعالبی که دربارهٔ انوشیروان از شاهنامهٔ ابومنصوری بهره می‌برد، عباراتی در کتاب غرر اخبار ملوک الفارس آورده‌است که مانند آن‌ها در شاهنامه نیز هست. برای نمونه، عبارت «یا بنی انی قد اختر قد للملک علی سائرا بنائی لما تفرست فیک من الخیر» از غرر اخبار ملوک الفارس به بیت زیر از شاهنامه در روزگار انوشیروان نزدیک است:
qas: answers: text: انوشیروان
question: ابومنصور ثعالبی درباره‌ی چه کسی از شاهنامه‌ی منصوری بهره می‌برد؟

answers: text: ابومنصور ثعالبی
question: چه کسی دربارهٔ انوشیروان از شاهنامهٔ ابومنصوری بهره می‌برد؟

answers: text: غرر اخبار ملوک الفارس
question: ابومنصور ثعالبی که دربارهٔ انوشیروان از شاهنامهٔ ابومنصوری بهره می‌برد، در کدام کتاب عباراتی آورده‌است که مانند آن‌ها در شاهنامه نیز هست؟

question: ابومنصور ثعالبی در کجا به دنیا آمد؟

context: شاهنامه را بیشتر به سه بخش اساطیری (از روزگار کیومرث تا پادشاهی فریدون)، پهلوانی (از خیزش کاوهٔ آهنگر تا کشته شدن رستم و فرمانروایی بهمن پسر اسفندیار) و تاریخی (از پادشاهی بهمن و پیدایش اسکندر تا گشودن ایران به دست اعراب) بخش‌بندی می‌کنند. اما این بخش‌بندی همیشه و کامل درست نیست و بیشتر، برپایهٔ سنگینی یکی از سه درون‌مایه دربرابر دو بخش دیگر است. ازاین‌رو، هیچ‌یک از بخش‌های سه‌گانه از موضوع دو بخش دیگر تهی نیست. از دیگرسو در هر بخش، نشانه‌هایی از قالب‌های ادبی مانند اندرز، رمانس، داستان تاریخی، آیین خسروان و ادبیات مردمی و شگفتی‌هایی چون جادو، افسون و عجائب و غرائب دیده می‌شود. در نگاهی کلی، درون‌مایهٔ اساطیر و شگفتی‌ها بیشتر در بخش پیشدادی؛ شگفتی‌ها، داستان‌های پهلوانی و رمانس بیشتر در بخش کیانی؛ تاریخ، آیین خسروان و اندرز و ادبیات عامیانه بیشتر در بخش ساسانی؛ داستان تاریخی یا کارنامه بیشتر در بخش اشکانی و ساسانی به‌چشم می‌خورد.
qas: answers: text: از روزگار کیومرث تا پادشاهی فریدون
question: بخش اساطیری شاهنامه مربوط به چه روزگاری است؟

answers: text: از خیزش کاوهٔ آهنگر تا کشته شدن رستم و فرمانروایی بهمن پسر اسفندیار
question: بخش پهلوانی شاهنامه درمورد چه موضوعاتی است؟

answers: text: از پادشاهی بهمن و پیدایش اسکندر تا گشودن ایران به دست اعراب
question: بخش تاریخی شاهنامه در مورد چه موضوعی است؟

question: کدام بخش از شاهنامه از بقیه‌ی بخش‌ها طولانی‌تر است؟

context: پیشدادیان نخستین دودمان فرمانروا در شاهنامه است. واژهٔ «پیشداد» به‌معنی «نخستین کسی که قانون آورده‌است» است. کیومرث که این دودمان را بنیاد گذاشت، در شاهنامه نخستین فرمانروا و در نوشته‌های اوستایی نخستین کسی بوده‌است که از فرمان اهورامزدا پیروی کرده و اهورامزدا همهٔ تباران آریایی را از او آفریده‌است. اما برخی از تاریخ‌نگاران که از نوشته‌های پهلوی بهره برده‌اند، کیومرث را نخستین انسان و هوشنگ را نخستین فرمانروا می‌دانند. کیومرث پسری به نام سیامک داشت که در جنگ با دیوان کشته شد. سپس هوشنگ (پسر سیامک) انتقام خون پدرش را از دیوان ستاند و پس از مرگ کیومرث پادشاه هفت کشور شد. او چهل سال فرمانروایی کرد و آهن و آتش را کشف کرد و جشن سده را بنیاد گذاشت و ساختن پوشاک از پوست حیوانات را به مردم آموخت. پس از او، تهمورث بر تخت نشست و در برانداختن دیوان رنج بسیار برد و برخی از چهارپایان را رام کرد و آیین‌های نیکو آورد.
qas: answers: text: پیشدادیان
question: نخستین دودمان فرمانروا در شاهنامه کدام است؟

answers: text: نخستین کسی که قانون آورده‌است
question: واژهٔ «پیشداد» در شاهنامه به چه معناست؟

answers: text: کیومرث
question: دودمان پیشدادیان را چه کسی بنیان نهاد؟

answers: text: کیومرث
question: در شاهنامه از چه کسی بعنوان نخستین فرمانروا یاد شده‌است؟ 

answers: text: کیومرث
question: چه کسی در نوشته‌های اوستایی نخستین فردی بود که از فرمان اهورامزدا پیروی کرده و اهورامزدا همهٔ تباران آریایی را از او آفریده‌است؟

answers: text: کیومرث
question: برخی از تاریخ‌نگاران که از نوشته‌های پهلوی بهره برده‌اند از چه کسی بعنوان نخستین انسان یاد می‌کنند؟

answers: text: هوشنگ
question: برخی از تاریخ‌نگاران که از نوشته‌های پهلوی بهره برده‌اند چه کسی را نخستین فرمانروا می‌دانند؟

answers: text: سیامک
question: نام پسر کیومرث که در جنگ با دیوان کشته شد چه بود؟

answers: text: سیامک
question: هوشنگ فرزند چه کسی بود؟

answers: text: هوشنگ
question: چه کسی پس از مرگ کیومرث پادشاه هفت کشور شد؟

answers: text: هوشنگ (پسر سیامک)
question: چه کسی انتقام سیامک را از دیوان ستاند؟

answers: text: هوشنگ (پسر سیامک)
question: چه کسی چهل سال فرمانروایی کرد، آهن و آتش را کشف کرد، جشن سده را بنیاد گذاشت و ساختن پوشاک از پوست حیوانات را به مردم آموخت؟

answers: text: تهمورث
question: پس از هوشنگ چه کسی بر تخت نشست؟

answers: text: در برانداختن دیوان رنج بسیار برد و برخی از چهارپایان را رام کرد و آیین‌های نیکو آورد
question: تهمورث پس از بر تخت نشستن چه اقداماتی انجام داد؟

answers: text: چهل سال
question: هوشنگ چند سال فرمانروایی کرد؟

question: نخستین ترجمه از شاهنامه به عربی به دست چه کسی انجام شد؟

question: نخستین فرانسوی که به فردوسی و شاهنامه پرداخته چه نام دارد؟

question: نخستین کسی که در انگلستان و حتی اروپا از فردوسی و شاهنامه سخن گفت چه نام داشت؟

question: نخستین بار در چه سالی شاهنامه به زبان آلمانی ترجمه شد؟

question: کهن‌ترین نسخه‌های شاهنامه است که تاکنون شناسایی شده‌است چه نام دارد؟

context: پس از تهمورث، فرزندش جمشید پادشاه شد و به ساختن ابزار رزم و خود و زره و آب کردن آهن پرداخت. او گوهرها را از سنگ‌ها بیرون آورد و بوی‌های خوش پدیدآورد و به مردم کشتی‌رانی و رشتن و بافتن و دوختن جامه را آموخت. مردم در روزگار او به چهار گروه آتشبان‌ها، جنگجویان، کشاورزان و دست‌ورزان دسته‌بندی می‌شدند. او تختی ساخت و در روز هرمزد از ماه فروردین بر آن تخت نشست و مردم آن روز را نوروز خواندند. او با این نیکی‌ها و پرستش خدا و درستی سیصد سال فرمانروایی کرد. اما پس از چندی خودبین شد و خود را خدای جهان دانست و فر کیانی از او دور شد. سرانجام، سپاهی از ایران به سوی اعراب رفت و ضحاک را به پادشاهی ایران برگزید و او به ایران آمد و از ایرانیان و اعراب سپاهی گردآورد و بر جمشید تاخت و جمشید گریخت و صد سال پنهان شد. اما او روزی در کنار دریای چین پدیدار شد و ضحاک او را به دو نیم کرد و دخترانش ارنواز و شهرناز را به زنی گرفت.
qas: answers: text: فرزندش جمشید
question: در شاهنامه پس از تهمورث چه کسی پادشاه شد؟

answers: text: تهمورث
question: در شاهنامه جمشید فرزند چه کسی بود؟

answers: text: جمشید
question: در شاهنامه کدام پادشاه گوهرها را از سنگ‌ها بیرون آورد و بوی‌های خوش پدیدآورد و به مردم کشتی‌رانی و رشتن و بافتن و دوختن جامه را آموخت؟

answers: text: چهار گروه
question: در شاهنامه مردم در زمان جمشید به چند گروه تقسیم می‌شدند؟

answers: text: آتشبان‌ها، جنگجویان، کشاورزان و دست‌ورزان
question: مردم در زمان جمشید به چه گروه‌هایی تقسیم می‌شدند؟

answers: text: سیصد سال
question: جمشید چند سال فرمانروایی کرد؟

answers: text: ارنواز و شهرناز
question: دختران جمشید چه نام داشتند؟

answers: text: ضحاک
question: چه کسی جمشید را به دو نیم کرد؟

question: از شاهنامه‌ی مسعودی چند بیت به جا مانده‌است؟

question: در شاهنامه از چند پادشاه یاد شده‌است؟

question: کاستی‌های شاهنامه را نام ببرید؟

context: اهریمن که با آدمیان و آسودگی آنان دشمن بود، می‌خواست از این راه همه مردم را به کشتن دهد و تخمهٔ آدمیان را براندازد. در روزگار ضحاک آیین فرزانگان پنهان و کام دیوان آشکار شد و هر روز مغز دو مرد جوان را برای خورش به مارهای روی شانه‌های ضحاک می‌دادند، اما دو تن به نام‌های ارمایل و گرمایل هر روز جان یکی از جوان‌ها را رهایی می‌بخشیدند. وقتی که چهل سال از پادشاهی ضحاک مانده بود، در شبی سه نفر را که فر کیانی داشتند، در خواب دید. خواب‌گزاران او را از پیدایش فریدون آگاه کردند و هنگامی که او در جستجوی فریدون بود، کاوه آهنگر بر او به پا خاست و فریدون را به پادشاهی برگزید و او را به جنگ با ضحاک برانگیخت و فریدون او را در کوه دماوند در غاری آویخت. فردوسی بارها ضحاک را اژدها یاد کرده‌است:
qas: answers: text: اهریمن
question: چه کسی در شاهنامه با آدمیان و آسودگی آنان دشمن بود، می‌خواست از این راه همه مردم را به کشتن دهد و تخمهٔ آدمیان را براندازد؟

answers: text: ضحاک
question: در روزگار کدام پادشاه شاهنامه آیین فرزانگان پنهان و کام دیوان آشکار شد؟

answers: text: فریدون
question: در شاهنامه چه کسی ضحاک را در کوه دماوند به غاری آویخت؟

answers: text: ضحاک
question: فردوسی در شاهنامه چه کسی را بارها اژدها یاد کرده‌است؟

question: در شاهنامه فریدون فرزند چه کسی بود؟

question: در شاهنامه ضحاک فرزند چه کسی بود؟

context: پس از منوچهر، فرزندش نوذر بر تخت نشست و چون از راه پدر سرپیچی کرد، لشکریانش بر او شوریدند، اما سام دوباره او را به راه آورد. پشنگ (پادشاه وقت توران) دو فرزند خود افراسیاب و اغریرث را با بزرگان توران زمین و سپاهی بزرگ به نبرد با نوذر فرستاد. افراسیاب پس از سه جنگ نوذر را اسیر کرد و کشت و زال به جنگ افراسیاب رفت و زو را پادشاه کرد. زو به یاری پهلوانان ایران با افراسیاب جنگ‌های بسیاری کرد و چون خشکسالی و کمبود جهانیان را آزرده کرده‌بود، زو و افراسیاب به آشتی تن دادند و آمودریا مرز ایران و توران شد. سرانجام، زو پس از پنج سال پادشاهی در هشتاد و شش سالگی درگذشت.
qas: answers: text: فرزندش نوذر
question: در شاهنامه پس از منوچهر چه کسی بر تخت نشست؟

answers: text: چون از راه پدر سرپیچی کرد
question: در شاهنامه به چه دلیل لشکریان بر نوذر شوریدند؟

answers: text: سام
question: در شاهنامه چه کسی دوباره نوذر را به راه آورد؟

answers: text: پشنگ (پادشاه وقت توران)
question: در شاهنامه چه کسی دو فرزند خود افراسیاب و اغریرث را با بزرگان توران زمین و سپاهی بزرگ به نبرد با نوذر فرستاد؟

answers: text: پشنگ (پادشاه وقت توران)
question: افراسیاب و اغریرث در شاهنامه فرزندان چه کسی بودند؟

answers: text: پشنگ (پادشاه وقت توران)
question: چه کسی در شاهنامه پس از سه جنگ نوذر را اسیر کرد و کشت؟

answers: text: زال
question: در شاهنامه چه کسی به جنگ افراسیاب رفت و زو را پادشاه کرد؟

answers: text: آمودریا
question: در شاهنامه زمانی که زو و افراسیاب به آشتی تن دادند کجا مرز ایران و توران شد؟

answers: text: پنج سال
question: در شاهنامه زو پس از چند سال پادشاهی درگذشت؟

answers: text: هشتاد و شش سالگی
question: در شاهنامه زو در چند سالگی درگذشت؟

question: در شاهنامه سام فرزند چه کسی بود؟

question: در شاهنامه افراسیاب فرزند چه کسی بود؟

context: در دورهٔ پادشاهی گشتاسپ، زرتشت آیین خداپرستی آورد و گشتاسپ کیش او را پذیرفت. اما ارجاسپ (پادشاه توران) با گشتاسپ ناسازگاری داشت و میان او و گشتاسپ جنگ‌ها درگرفت تا سرانجام ارجاسپ به دست اسفندیار پسر گشتاسپ کشته‌شد. اسفندیار آرزوی تخت پادشاهی داشت و چون گشتاسپ با هیچ بهانه‌ای از رنج خواهش او آسوده نمی‌ماند، او را برای جنگ با رستم به سیستان فرستاد و این شاهزاده به دست رستم کشته‌شد. اما رستم، بهمن (پسر اسفندیار) را به خواهش اسفندیار پروراند و پس از چندی او را نزد گشتاسپ فرستاد و گشتاسپ او را جانشین خود کرد.
qas: answers: text: گشتاسپ
question: در شاهنامه در دوره‌ی پادشاهی چه کسی زرتشت آیین خداپرستی آورد؟

answers: text: ارجاسپ (پادشاه توران)
question: در شاهنامه چه کسی با گشتاسپ ناسازگاری داشت که میان او و گشتاسپ جنگ‌هایی درگرفت؟

answers: text: اسفندیار پسر گشتاسپ
question: در شاهنامه ارجاسپ به دست چه کسی کشته شد؟

answers: text: گشتاسپ
question: در شاهنامه اسفندیار فرزند چه کسی بود؟

answers: text: اسفندیار
question: در شاهنامه بهمن فرزند چه کسی بود؟

answers: text: بهمن (پسر اسفندیار)
question: در شاهنامه رستم چه کسی را به خواهش اسفندیار پروراند و پس از چندی او را نزد گشتاسپ فرستاد و گشتاسپ او را جانشین خود کرد؟

question: درشاهنامه کیخسرو فرزند چه کسی بود؟ 

question: در شاهنامه سیاوش به فرمان چه کسی کشته‌ شد؟

context: گروهی از خاورشناسان مانند یوهانس هرتل و ارنست هرتسفلد، کیانیان را هخامنشیان دانسته و کوشیده‌اند که پادشاهان کیانی و هخامنشی را با یک‌دیگر برابر نهند. هرتل باور داشت که زرتشت در زمان پادشاهی گشتاسپ (پدر داریوش بزرگ هخامنشی) زندگی می‌کرده‌است. او چنین پنداشته‌است که پادشاهان کیانی از کی‌قباد تا کی‌خسرو، سران تباران باختری ایران بودند و ممکن است شخصیت تاریخی داشته یا داستانی و افسانه‌ای بوده‌باشند، ولی دیگر پادشاهان کیانی، همان پادشاهان هخامنشی بوده‌اند. اما هرتسفلد از این نیز فراتر رفته و گفته‌است که نخستین پادشاهان کیانی، همان پادشاهان ماد بوده‌اند که هرودوت و کتزیاس از آن‌ها نام برده‌اند و کیخسرو نیز همان کوروش بزرگ هخامنشی است.
qas: answers: text: یوهانس هرتل و ارنست هرتسفلد
question: کدام خاورشناسان کیانیان شاهنامه را هخامنشیان دانسته و کوشیده‌اند که پادشاهان کیانی و هخامنشی را با یک‌دیگر برابر نهند؟

answers: text: هرتل
question: چه کسی باور داشت که زرتشت در زمان پادشاهی گشتاسپ (پدر داریوش بزرگ هخامنشی) زندگی می‌کرده‌است؟

answers: text: گشتاسپ (پدر داریوش بزرگ هخامنشی)
question: هرتل باور داشت که زرتشت در زمان کدام پادشاهی زندگی می‌کرده‌است؟

answers: text: پادشاهان ماد
question: از نظر هرتسفلد نخستین پادشاهان کیانی شاهنامه چه کسانی بودند؟

question: در شاهنامه نخستین کاری که بهمن کرد چه بود؟

context: اثرگذاری فردوسی و شاهنامهٔ او بر زبان و ادب پارسی انکارناشدنی‌ست. آثاری چون گرشاسپ‌نامهٔ اسدی، بهمن‌نامه و کوش‌نامهٔ ایران‌شاه، شهنشاه‌نامهٔ فتح‌علی صبا، سرایندگان ناشناس فرامرزنامه، بانوگشسب‌نامه، آذربرزین‌نامه، بیژن‌نامه، لهراسپ‌نامه، سام‌نامه، زرّین‌قبانامه، «داستان کک کوهزاد»، «داستان شبرنگ» و «داستان جمشید»، برزونامهٔ عطایی رازی، شهریارنامهٔ عثمان مختاری، جهانگیرنامهٔ قاسم مادح، ظفرنامهٔ حمدالله مستوفی، آیینهٔ اسکندری امیرخسرو دهلوی، خردنامهٔ اسکندری جامی، قیصرنامهٔ ادیب پیشاوری، رمان‌هایی چون ورقه و گلشاه عیوقی، همای‌نامه از شاعری ناشناس، و همای و همایون از خواجوی کرمانی، همگی زیر نفوذ شاهنامه هستند. شاید بتوان گمان کرد که حماسه‌سرایان سده‌های پنجم و ششم هـ ق. زیر نفوذ آثار پیش از فردوسی نیز بوده‌اند. همان‌گونه‌که دربارهٔ فردوسی چنین پنداشته می‌شود. از این میان، اسدی توسی خود به شیوه‌ای ویژه دست یافته‌است، اما برای دیگران این‌گونه نشده و آنان تنها سبک فردوسی را به شیوه‌ای فروتر و ساده‌تر پیروی کردند.
qas: answers: text: گرشاسپ‌نامهٔ اسدی، بهمن‌نامه و کوش‌نامهٔ ایران‌شاه، شهنشاه‌نامهٔ فتح‌علی صبا، سرایندگان ناشناس فرامرزنامه، بانوگشسب‌نامه، آذربرزین‌نامه، بیژن‌نامه، لهراسپ‌نامه، سام‌نامه، زرّین‌قبانامه، «داستان کک کوهزاد»، «داستان شبرنگ» و «داستان جمشید»، برزونامهٔ عطایی رازی، شهریارنامهٔ عثمان مختاری، جهانگیرنامهٔ قاسم مادح، ظفرنامهٔ حمدالله مستوفی، آیینهٔ اسکندری امیرخسرو دهلوی، خردنامهٔ اسکندری جامی، قیصرنامهٔ ادیب پیشاوری، رمان‌هایی چون ورقه و گلشاه عیوقی، همای‌نامه از شاعری ناشناس، و همای و همایون از خواجوی کرمانی،
question: آثاری که زیر نفوذ شاهنامه هستند را نام ببرید؟

answers: text: خواجوی کرمانی
question: همای و همایون از چه کسی است؟

answers: text: عثمان مختاری
question: شهریارنامه اثر چه کسی است؟

question: در کدام سده بیشترین پژوهش در مورد شاهنامه انجام شده‌است؟

context: ظاهراً نخستین ترجمه از شاهنامه به عربی، به‌دست اثیرالملک نیشابوری انجام شده، اما اکنون متنی از آن در دست نیست. پس از آن، نخستین تلاش در جهان عرب، ترجمهٔ شاهنامه به‌دست بنداری و به‌فرمان سلطان ملک معظم عیسی، فرزند ملک عادل ایوبی در سال ۶۲۰ ه‍.ق است. بنداری تنها دوسوم شاهنامه را ترجمه کرد و رویدادهای شاهنامه را خلاصه و ساده و بدون توصیف‌های ادبی و شاعرانه در ترجمه‌اش آورد. در سال ۱۹۳۲ ادیب مصری، عبدالوهاب عزام ترجمهٔ بنداری را چاپ کرد و مقدمه‌ای در صد صفحه دربارهٔ فردوسی و شخصیت‌های شاهنامه و ملت‌های یونان و روم و هند و اعراب نگاشت و در پایان نیز به ترجمهٔ بنداری و ارزش تاریخی و ادبی آن پرداخت.
qas: answers: text: اثیرالملک نیشابوری
question: ظاهراً نخستین ترجمه از شاهنامه به عربی به دست چه کسی انجام شده‌است؟

answers: text: ملک عادل ایوبی
question: سلطان ملک معظم عیسی فرزند چه کسی بود؟

question: بنداری چه مقدار از شاهنامه را ترجمه کرد؟

answers: text: ۱۹۳۲
question: در چه سالی ادیب مصری، عبدالوهاب عزام ترجمهٔ بنداری را چاپ کرد؟

answers: text: ادیب مصری، عبدالوهاب عزام
question: در سال 1932، چه کسی ترجمهٔ بنداری را چاپ کرد ؟

question: عبدالوهاب عزام در چند سالگی ترجمهٔ بنداری را چاپ کرد؟

context: به دلایل گوناگون نفوذ شاهنامه در ادبیات عرب پررنگ به‌چشم نمی‌آید. در این‌باره می‌توان به دیدگاه طه حسین دربارهٔ شاهنامه و به‌طور کلی ادبیات فارسی، فراخوانی نویسندگان عرب به الهام از ادبیات غربی به‌دست منتقدان معاصر عربی، به نثر بودن ترجمهٔ بنداری و نبود زمینهٔ حماسه در ادب عرب اشاره کرد. با این‌همه، نمی‌توان از این نفوذ اندک چشم پوشید. عبدالقادر مقدم، شاعر مغربی و جمیل صدقی زهاوی شاعر معاصر عربی در سروده‌های خود به تأثیر فردوسی و شعر او در ادب عرب اذعان دارند. خلیل مطران ‏(ar)‏ به‌پیروی از داستان «کسری و بزرگمهر» در شاهنامه، قصیده‌ای با نام «مقتل بزرجمهر» سرود. عبدالوهاب عزام، جمیل صدقی زهاوی، شبلی ملاط ‏(ar)‏ و اخطل صغیر نیز سروده‌ها و قصیده‌هایی دربارهٔ فردوسی دارند.
qas: answers: text: در این‌باره می‌توان به دیدگاه طه حسین دربارهٔ شاهنامه و به‌طور کلی ادبیات فارسی، فراخوانی نویسندگان عرب به الهام از ادبیات غربی به‌دست منتقدان معاصر عربی، به نثر بودن ترجمهٔ بنداری و نبود زمینهٔ حماسه در ادب عرب اشاره کرد
question: به چه دلایلی نفوذ شاهنامه در ادبیات عرب پررنگ به‌چشم نمی‌آید؟

answers: text: جمیل صدقی زهاوی
question: کدام شاعر معاصر عربی در سروده‌های خود به تأثیر فردوسی و شعر او در ادب عرب اذعان دارد؟

answers: text: عبدالقادر مقدم
question: کدام شاعر مغربی در سروده‌های خود به تأثیر فردوسی و شعر او در ادب عرب اذعان دارد؟

answers: text: خلیل مطران
question: چه کسی به‌پیروی از داستان «کسری و بزرگمهر» در شاهنامه، قصیده‌ای با نام «مقتل بزرجمهر» سرود؟

answers: text: داستان «کسری و بزرگمهر»
question: خلیل مطران به پیروی از کدام داستان شاهنامه  قصیده‌ای با نام «مقتل بزرجمهر» سرود؟

question: خلیل مطران در کجا به دنیا آمد؟

context: ویلیام جونز نخستین کسی است که در انگلستان و حتی اروپا از فردوسی و شاهنامه سخن گفت. جونز متوجه شباهت میان زبان فارسی و زبان‌های هندواروپایی شد و این را از راه مطالعهٔ شاهنامه به زبان فارسی به‌دست‌آورد. در ۱۸۱۱ متیو لومسدن نخستین جلد از شاهنامه را با خوشنویسی نستعلیق و با حروف سربی در ۷۲۲ صفحه و در قطع رحلی با مقدمه‌ای به زبان انگلیسی به‌چاپ رساند. در سال ۱۸۲۹ ترنر ماکان یک دورهٔ کامل شاهنامه را در چهار جلد و برپایهٔ نسخه‌های معتبر و اصول نسخه‌شناسی به‌چاپ رساند. ساموئل جانسون، جیمز راسل لوول، لافکادیو هرن و Alexander Rogers از دیگر کسانی بودند که دربارهٔ فردوسی و شاهنامه پژوهش و آثاری داشته‌اند.
qas: answers: text: ویلیام جونز
question:  نخستین کسی که در انگلستان و حتی اروپا از فردوسی و شاهنامه سخن گفته‌ چه نام دارد؟

answers: text: از راه مطالعهٔ شاهنامه به زبان فارسی
question: جونز از چه راهی متوجه شباهت میان زبان فارسی و زبان‌های هندواروپایی شد؟

answers: text: ۱۸۱۱
question: در چه سالی متیو لومسدن نخستین جلد از شاهنامه را با خوشنویسی نستعلیق و با حروف سربی با مقدمه‌ای به زبان انگلیسی به‌چاپ رساند؟

answers: text: متیو لومسدن
question: در ۱۸۱۱، چه کسی نخستین جلد از شاهنامه را با خوشنویسی نستعلیق و با حروف سربی در ۷۲۲ صفحه و در قطع رحلی با مقدمه‌ای به زبان انگلیسی به‌چاپ رساند؟

answers: text: ترنر ماکان
question: در سال 1829، چه کسی یک دورهٔ کامل شاهنامه را در چهار جلد و برپایهٔ نسخه‌های معتبر و اصول نسخه‌شناسی به‌چاپ رساند؟

answers: text: ۱۸۲۹
question: ترنر ماکان در چه سالی یک دورهٔ کامل شاهنامه را در چهار جلد و برپایهٔ نسخه‌های معتبر و اصول نسخه‌شناسی به‌چاپ رساند؟

question: ترنر ماکان در کجا به دنیا آمد؟

question: ترنر ماکان در چند سالگی یک دورهٔ کامل شاهنامه را در چهار جلد و برپایهٔ نسخه‌های معتبر و اصول نسخه‌شناسی به‌چاپ رساند؟

question: متیو لومسدن در چند سالگی نخستین جلد از شاهنامه را با خوشنویسی نستعلیق به چاپ رساند؟

context: در دوره‌ای که ادبیات شرق در اروپا مورد توجه قرار گرفته‌بود، با این‌گونه چاپ‌ها و انتشار شاهنامه، توجه به فردوسی و کتاب او در کنار دیگر آثار ادب فارسی، روزافزون شد. در این میان برخی منتقدان اسطوره‌های شاهنامه را فراسوی اغراق‌های ادبی بیان می‌کردند و بر این باور بودند که در میان داستان‌ها و شخصیت‌هایی چنان رمانتیک و اغراق‌شده نمی‌توان رد پایی از حقیقت تاریخی معتبر یافت. اما از دیگر سوی، برخی دیگر چون Richard Hole در مقام پاسخ برآمدند و بر این باور بودند که اگر اسطوره‌های ایرانی زاییدهٔ تخیل باشند، پس دربارهٔ عناصر فراطبیعی در ادبیات انگلیسی مانند آنچه در آثار الکساندر پوپ است چه باید گفت؟ ویلیام جونز فردوسی و حافظ را هومر ایران و آناکرئون ایران می‌داند. آگاهی جونز از نزدیکی زبان فارسی و زبان‌های کلاسیک سبب گرایش همبستگی این دو قلمرو زبانی باستانی شد. چنین بود که نویسنده‌ای چون اسحاق دزرایلی ‏(en)‏ باور داشت که سرایندگان ایرانی تأثیر شگرفی بر یونانی‌های باستان داشته‌اند؛ بنابراین، با این‌که فردوسی دوهزار سال از هومر فاصله داشت، اما این دو را به‌عنوان شاعران هم‌عصر شناخته‌اند.
qas: answers: text: ویلیام جونز
question: چه کسی فردوسی و حافظ را هومر ایران و آناکرئون ایران می‌داند؟

answers: text: اسحاق دزرایلی
question: کدام نویسنده باور داشت که سرایندگان ایرانی تأثیر شگرفی بر یونانی‌های باستان داشته‌اند؟

answers: text: دوهزار سال
question: فردوسی چند سال از هومر فاصله داشت؟

question: ویلیام جونز در چند سالگی به مطالعه شاهنامه پرداخت؟

context: نخستین بار در سال ۱۷۹۳ گزیده‌ای از شاهنامه به‌دست S. F. G. Vahl به زبان آلمانی ترجمه شد. پس از آن Graf Von Ludolf ترجمه‌ای دیگر را در سال ۱۸۱۱ انجام داد. یکی از ترجمه‌های شناخته‌شدهٔ شاهنامه به زبان آلمانی، ترجمهٔ یوزف فون هامر پورگشتال ‏(en)‏ خاورشناس اتریشی است. او در سال ۱۸۱۳ بخشی از شاهنامه را ترجمه و منتشر کرد. فریدریش روکرت در سال ۱۸۱۹ پس از دیدار با هامر دست به ترجمهٔ شاهنامه زد. ترجمهٔ او از مهم‌ترین ترجمه‌ها به زبان آلمانی است که پس از مرگ او در ۱۸۹۰ چاپ شد. یوزف فون گورس ‏(en)‏ نخستین کسی بود که توانست در سال ۱۸۲۰ ترجمهٔ به‌نسبت کاملی را از شاهنامه انجام دهد. و آدولف فریدریش فون شاک ‏(en)‏ نیز ترجمهٔ کاملی را در ۱۸۵۱ از شاهنامه انجام داد. پس از شاهنامهٔ لمسدن، ماکان و مل چهارمین چاپ مهم شاهنامه به‌دست خاورشناسان در غرب، چاپ یوهان فولرس ‏(de)‏ دانشمند ایران‌شناس است که این چاپ به‌نسبت چاپ‌های پیشین، دانشورانه‌تر است. فولرس این شاهنامه را در سال‌های ۱۸۷۷ تا ۱۸۸۴ میلادی با همکاری ساموئل لندوئر ‏(en)‏ در شهر لیدن و در سه جلد چاپ کرد. او پیش از این نیز، گزیده‌ای از شاهنامه را در ۱۸۳۳ چاپ کرده‌بود.
qas: answers: text: ترجمهٔ یوزف فون هامر پورگشتال
question: یکی از ترجمه‌های شناخته‌شدهٔ شاهنامه به زبان آلمانی را نام ببرید؟

answers: text: ۱۸۱۳
question: یوزف فون هامر پورگشتال در چه سالی بخشی از شاهنامه را ترجمه و منتشر کرد؟

answers: text: ۱۸۱۹
question: فریدریش روکرت در چه سالی به ترجمهٔ شاهنامه دست زد؟

answers: text: هامر
question: فریدریش روکرت پس از دیدار با چه کسی به ترجمهٔ شاهنامه دست زد؟

answers: text: ۱۸۹۰
question: ترجمهٔ شاهنامه به دست فریدریش روکرت در چه سالی به چاپ رسید؟  

answers: text: ۱۸۹۰
question: ترجمهٔ شاهنامه به‌دست فریدریش روکرت به زبان آلمانی در چه سالی به چاپ رسید؟  

answers: text: یوزف فون گورس
question: نخستین کسی که توانست در سال ۱۸۲۰ ترجمهٔ به‌ نسبت کاملی را از شاهنامه انجام دهد چه نام داشت؟ 

answers: text: ساموئل لندوئر
question: فولرس با همکاری چه کسی در سال‌های ۱۸۷۷ تا ۱۸۸۴ میلادی شاهنامه را در شهر لیدن و در سه جلد چاپ کرد؟

question: فولرس در چند سالگی شاهنامه را در شهر لیدن و در سه جلد چاپ کرد؟

question: فریدریش روکرت در کجا به دنیا آمد؟

context: این ترجمه‌ها گوته را شیفتهٔ ادب فارسی و دلبستهٔ فردوسی ساخت تا آن‌جا که در یادداشت‌ها و نوشتارهایش دربارهٔ دیوان غربی-شرقی خود فردوسی و شاهنامه را می‌ستاید. هالیستن در ۱۸۳۹ و von estar kenefls در ۱۸۴۰ داستانی دربارهٔ بازدید تیمور لنگ از آرامگاه فردوسی پرداختند. هاینریش اشتیگلیش ‏(de)‏ در جلد دوم کتاب پیکره‌های شرق که در سال ۱۸۳۱ چاپ شد و دربارهٔ ایران است، چند شاعر ایرانی و در اوج آنان فردوسی را ستوده و داستان زندگی فردوسی را به نظم درآورده‌است. هاینریش هاینه نامدارترین شاعر آلمانی است که فردوسی را ستوده و سروده‌ای با نام «فردوسی شاعر» دربارهٔ شاهنامه و سراینده‌اش دارد. از دیگر شاعران آلمانی که از فردوسی و شاهنامه اثر پذیرفته‌اند می‌توان کنتس آیدا هان هان ‏(en)‏ و اتو فریدریش گروپه را نام برد.
qas: answers: text: ۱۸۳۹
question:  هالیستن در چه سالی در داستانی دربارهٔ بازدید تیمور لنگ از آرامگاه فردوسی پرداخت؟

answers: text: هاینریش هاینه
question: نامدارترین شاعر آلمانی که فردوسی را ستوده و سروده‌ای با نام «فردوسی شاعر» دربارهٔ شاهنامه و سراینده‌اش دارد چه کسی است؟

answers: text: جلد دوم کتاب پیکره‌های شرق که در سال ۱۸۳۱ چاپ شد
question: هاینریش اشتیگلیش در کدام کتاب داستان زندگی فردوسی را به نظم درآورده‌است؟

question: هاینریش اشتیگلیش در کجا به دنیا آمد؟

question: مهمترین اثر هاینریش هاینه چه نام دارد؟

context: پژوهش‌ها و ترجمه‌های بسیاری دربارهٔ فردوسی و شاهنامه در کشورهای شوروی سابق و به زبان‌های آذری، ارمنی، ازبکی، اوکراینی، تاجیکی، زبان روسی و زبان گرجی انجام شده‌است. در ارمنستان هم‌زمان با پایان زندگی فردوسی، توجه به شاهنامه آغاز شد. گریگور ماگیستروس، تاریخ‌دان، اندیشمند و شاعر نامدار ارمنی، در رسالهٔ خود اشاره‌های فراوانی به بخش‌های گوناگون شاهنامه کرده‌است. نفوذ شاهنامه در ارمنستان آن‌چنان ژرف شد که برخی از سرایندگان ارمنی، ریشه و نژاد قهرمانان شاهنامه را ارمنی دانستند. تا سدهٔ سیزده میلادی در ارمنستان، شاهنامه‌خوانان حرفه‌ای شاهنامه را با آهنگی ویژه می‌خواندند و مردم نیز بسیار دوستدار این داستان‌ها بودند، آن‌چنان‌که آن‌ها را چون داستان‌های میهنی خود می‌پنداشتند. در درازای سده‌های اخیر ترجمه‌های گوناگونی از داستان‌های شاهنامه انجام شد. در ۱۹۳۷ اچ. جاوید نمایش‌نامه‌ای را در پنج پرده از «داستان سیاوش» منتشر کرد. در ۱۹۴۸ کتاب منابع ایرانی دربارهٔ ارامنه، بر مبنای شاهنامه نوشتهٔ هراچیا آچاریان در ایروان چاپ شد. در ۱۹۶۷ کتاب شاهنامه و منابع ارمنی آن نوشتهٔ آودیس شهسواریان در ایروان چاپ شد.
qas: answers: text: گریگور ماگیستروس
question: کدام شاعر نامدار ارمنی در رسالهٔ خود اشاره‌های فراوانی به بخش‌های گوناگون شاهنامه کرده‌است؟

answers: text: تا سدهٔ سیزده میلادی
question: تا کدام سده در ارمنستان، شاهنامه‌خوانان حرفه‌ای شاهنامه را با آهنگی ویژه می‌خواندند و مردم نیز بسیار دوستدار این داستان‌ها بودند؟

answers: text: ۱۹۳۷
question: در چه سالی اچ. جاوید نمایش‌نامه‌ای را در پنج پرده از «داستان سیاوش» منتشر کرد؟

answers: text: اچ. جاوید
question: در ۱۹۳۷ چه کسی نمایش‌نامه‌ای را در پنج پرده از «داستان سیاوش» منتشر کرد؟

answers: text: ۱۹۴۸
question: در چه سالی کتاب منابع ایرانی دربارهٔ ارامنه، بر مبنای شاهنامه نوشتهٔ هراچیا آچاریان در ایروان چاپ شد؟

answers: text: ۱۹۶۷
question: در چه سالی کتاب شاهنامه و منابع ارمنی آن نوشتهٔ آودیس شهسواریان در ایروان چاپ شد؟

answers: text: آودیس شهسواریان
question: کتاب شاهنامه و منابع ارمنی آن نوشته‌ی چه کسی است؟

answers: text: ایروان
question: در ۱۹۶۷ کتاب شاهنامه و منابع ارمنی آن نوشتهٔ آودیس شهسواریان در کجا چاپ شد؟

question: آودیس شهسواریان در کجا به دنیا آمد؟

question: بنیاد شاهنامه فردوسی، مؤسسه تحقیقاتی وابسته به وزارت فرهنگ و هنر در چه سالی بنیانگذاری شد؟

question: مذهب آودیس شهسواریان چیست؟