محمدشاه قاجار 

context: محمدشاه قاجار (۶ ذیقعده ۱۲۲۲ ه‍.ق – ۶ شوال ۱۲۶۴ ه‍.ق) از ۲۳ اکتبر ۱۸۳۴ تا ۵ سپتامبر ۱۸۴۸ به عنوان پادشاه ایران حکومت کرد. او نوهٔ فتحعلی‌شاه، فرزند عباس میرزا و سومین شاه از دودمان قاجار بود. محمدشاه تا پیش از رسیدن به تاج و تخت، محمد میرزا نامیده می‌شد و معروف به ولیعهد ثانی بود.
qas: answers: text: ۶ ذیقعده ۱۲۲۲ ه‍.ق
question: محمدشاه قاجار در چه تاریخی متولد شده‌است؟

answers: text: ۲۳ اکتبر ۱۸۳۴
question: محمدشاه قاجار از چه تاریخی به عنوان پادشاه ایران حکومت کرد؟

answers: text: ۵ سپتامبر ۱۸۴۸
question: محمدشاه قاجار تا چه تاریخی به عنوان پادشاه ایران حکومت کرد؟

answers: text: فتحعلی‌شاه
question: محمدشاه قاجار فرزند چه کسی بود؟

answers: text: عباس میرزا
question: محمدشاه قاجار فرزند چه کسی بود؟

answers: text: سومین
question: محمدشاه قاجارچندمین شاه ازدودمان قاجار بود؟

answers: text: محمد میرزا
question: محمدشاه قاجار تا پیش از رسیدن به تاج و تخت چه نامیده‌می‌شد؟

answers: text: محمدشاه قاجار
question: کدام شاه قاجار معروف به ولیعهد ثانی بود؟

question: محمدشاه قاجار چند فرزند داشت؟

question: محمدشاه قاجار در کجا متولد شده‌است؟

question: محمدشاه قاجار در چند سالگی به عنوان پادشاه ایران انتخاب شد؟

context: عصر محمدشاه را از ادوار گرایش به خردگرایی، آزاداندیشی و باستان‌گرایی در ایران برمی‌شمارند. دولت درویشیِ محمدشاه و حاجی میرزا آقاسی منجر به ظهور جنبش‌های اجتماعی پرشماری در سطح کشور شد که خواستار برپایی دولتی سکولار بودند و برخی‌شان حتی علناً به نقد اسلام پرداختند و موجودیت خدا را به چالش کشیدند. این وضعیت و حمایت شاه از آن، روحانیون شیعه را خوش نیامد و از همان آغاز حکومت محمدشاه، به مقابله با او برخاستند. شاه نیز که حکومتی عرفی را از حکومت شرعی مناسب‌تر می‌دانست، در عملی که آن را «امری بی‌سابقه در ایران» خواندند، علیه سیدمحمدباقر شفتی، برجسته‌ترین روحانی شیعه آن عصر، لشکر آراست و شورش او در اصفهان را سرکوب کرد.
qas: answers: text: محمدشاه
question: عصر کدام شاه قاجار را از ادوار گرایش به خردگرایی، آزاداندیشی و باستان‌گرایی در ایران برمی‌شمارند؟

answers: text: گرایش به خردگرایی، آزاداندیشی و باستان‌گرایی در ایران
question: عصر محمدشاه قاجار جزء کدام ادوار محسوب می‌شد؟

answers: text: سیدمحمدباقر شفتی
question: برجسته‌ترین روحانی شیعه عصر محمدشاه قاجار چه کسی بود؟

question: سیدمحمدباقر شفتی، در چه تاریخی از دنیا رفت؟

context: آقامحمدخان در ۱۷۹۵ میلادی مشغول تابع‌کردن ولایات شرقی ایران بود، روس‌ها به ایران حمله کردند و شاه بدون اینکه حاکمیت خود را در شرق کشور، از جمله در هرات، تحکیم کند مجبور شد راهی قفقاز شود. روس‌ها قبل از رسیدن او به قفقاز عقب‌نشینی کردند اما در همین سفر بود که آقامحمدخان را به قتل رساندند. در زمان فتحعلی‌شاه، اختلافات ایران و روسیه در مورد حاکمیت بر گرجستان به جنگ‌هایی انجامید که با شکست ایران در چند مرحله همراه شد؛ به موجب عهدنامه‌های گلستان و ترکمانچای، قسمت‌های زیادی از خاک ایران جدا شد و ایران ناچار شد امتیازات زیادی به روسیه بدهد. این جنگ همچنین تصویر جهانی ایران را به سطح کشوری ضعیف با مرزهای بی‌ثبات تنزل و غرور ایرانیان را تحت‌الشعاع قرار داد.
qas: answers: text: ۱۷۹۵ میلادی
question: آقامحمدخان در چه سالی مشغول تابع‌کردن ولایات شرقی ایران بود؟

answers: text: ولایات شرقی
question: آقامحمدخان در ۱۷۹۵ میلادی مشغول تابع‌کردن کدام ولایات ایران بود؟

answers: text: ۱۷۹۵ میلادی
question: کدام شاه قاجار در ۱۷۹۵ میلادی مشغول تابع‌کردن ولایات شرقی ایران بود؟

answers: text: گرجستان
question: در زمان فتحعلی‌شاه، اختلافات ایران و روسیه در مورد حاکمیت بر کدام کشور به جنگ انجامید؟

answers: text: گلستان و ترکمانچای
question: به موجب کدام عهدنامه‌ها قسمت‌های زیادی از خاک ایران جدا شد و ایران ناچار شد امتیازات زیادی به روسیه بدهد؟

answers: text: روسیه
question: به موجب عهدنامه‌های گلستان و ترکمانچای ایران ناچار شد امتیازات زیادی به کدام کشور بدهد؟

question: مفاد عهدنامه‌ گلستان چه بود؟

question: مفاد عهدنامه‌ ترکمانچای چه بود؟

context: محمد میرزا در این زمان تحت نفوذ کامل قائم مقام فراهانی قرار داشت. چنان‌که جیمز فریزر انگلیسی که آن زمان در تهران حضور داشت، نوشت «قائم مقام همراه شاهزاده به تهران نیامد، بلکه این شاهزاده بود که همراه قائم مقام وارد تهران شد.» به هر حال محمد میرزا در نوروز سال ۱۸۳۴ م به عنوان نایب‌السلطنه و حاکم خراسان و آذربایجان انتخاب شد و سپس راه تبریز را در پیش گرفت. پس از ورود ولیعهد به تبریز، قائم مقام دستور داد تا چهار برادر محمد میرزا، از جمله خسرومیرزا و جهانگیرمیرزا، در اردبیل زندانی شوند. او بعدها پس از مرگ فتحعلی‌شاه فرمان داد تا این چهار پسر را کور کنند. در این زمان وضعیت تبریز مطلوب نبود. خزانه خالی بود، پرداختی قشون چهار ماه عقب افتاده بود و تسلیحات جنگی نیز بلااستفاده بودند.
qas: answers: text: نوروز سال ۱۸۳۴ م
question: محمد میرزا در چه تاریخی به عنوان نایب‌السلطنه و حاکم خراسان و آذربایجان انتخاب شد؟

answers: text: محمد میرزا
question: چه کسی در نوروز سال ۱۸۳۴ م به عنوان نایب‌السلطنه و حاکم خراسان و آذربایجان انتخاب شده‌بود؟

answers: text: خراسان و آذربایجان
question: محمد میرزا در نوروز سال ۱۸۳۴ م به عنوان نایب‌السلطنه و حاکم کدام استان‌ها انتخاب شد؟

answers: text: قائم مقام
question: پس از ورود ولیعهد به تبریز، چه کسی دستور داد تا چهار برادر محمد میرزا در اردبیل زندانی شوند؟

question: فتحعلی‌شاه در چه سالی از دنیا رفت؟

context: چون بوی نافرمانی از سوی فرمانفرمای فارس به مشام می‌رسید، فتحعلی‌شاه شخصاً در سال ۱۲۱۳ خورشیدی با سپاهی راهی جنوب ایران شد. اما در حالیکه هیچ نشانی از بیماری نداشت، به‌طور ناگهانی در اصفهان درگذشت. از آنجا گه مرگ او می‌توانست باعث ناآرامی‌هایی شود، به خصوص اینکه بیرون از پایتخت درگذشته بود، ابتدا پیک‌هایی به سمت محمد میرزا روانه شدند تا خبر را به او برسانند. سپس جسد شاه را به حرم فاطمه معصومه برای خاکسپاری انتقال دادند. تنها آن زمان بود که به صورت عمومی اعلام شد که شاه مرده‌است. مطابق انتظار، مرگ او منجر به بروز شورش‌هایی در سطح کشور شد و تعدادی از شاهزادگان، از جمله حسینعلی میرزا فرمانفرما و علی میرزا ظل‌السلطان خود را پادشاه خواندند.
qas: answers: text: چون بوی نافرمانی از سوی فرمانفرمای فارس به مشام می‌رسید
question: به چه دلیل فتحعلی‌شاه شخصاً در سال ۱۲۱۳ خورشیدی با سپاهی راهی جنوب ایران شد؟

answers: text: اصفهان
question: فتحعلی‌شاه به‌طور ناگهانی در کجا درگذشت؟

answers: text: حرم فاطمه معصومه
question: جسد فتحعلی‌شاه را برای خاکسپاری به کجا انتقال دادند؟

question: حرم فاطمه معصومه در کدام استان است؟

context: چون روس‌ها عمیقاً طرفدار پادشاهی محمد میرزا بودند، کنت سیمونیچ وزیر مختار روس راهی تبریز شد تا درگذشت فتحعلی‌شاه را تسلیت و پادشاهی محمد میرزا را تبریک بگوید. وزیر مختار انگلیس جان کمپبل نیز راهی تبریز شد و چند تن از افسران انگلیسی حاضر در ایران را هم با خود برد و همچنین ۳۰٬۰۰۰ پوند (۱۰۰٬۰۰۰ تومان) به شاه جدید تحویل داد. فردای اعلام پادشاهی محمدشاه در تبریز، قائم مقام سپاهی به فرماندهی کلنل هنری لیندسی را به سمت تهران روانه کرد که در آنجا علی میرزا ظل‌السلطان پسر فتحعلی‌شاه و برادر تنی عباس‌میرزا خود را پادشاه اعلام کرده بود.
qas: answers: text: کنت سیمونیچ
question: کدام وزیر روس راهی تبریز شد تا درگذشت فتحعلی‌شاه را تسلیت و پادشاهی محمد میرزا را تبریک بگوید؟

answers: text: محمد میرزا
question: بعد از درگذشت فتحعلی‌شاه چه کسی به پادشاهی رسید؟

answers: text: فتحعلی‌شاه
question: علی میرزا ظل‌السلطان فرزند چه کسی بود؟

answers: text: علی میرزا ظل‌السلطان
question: کدام یک از برادران تنی عباس‌میرزا زمان اعلام پادشاهی محمدشاه در تبریز خود را پادشاه اعلام کرده‌بود؟

question: علی میرزا ظل‌السلطان پسر فتحعلی‌شاه در چه سالی از دنیا رفت؟

context: علی میرزا ظل‌السلطان حکمران تهران هنگامی که خبر مرگ فتحعلی‌شاه در اصفهان را شنید، با شاهزادگان و حکام مرکزی ایران و عده‌ای از درباریان که در تهران بودند، همدست شد و خود را شاه خواند و با عنوان علی‌شاه اعلام پادشاهی کرد. انگلیسی‌ها هم از او حمایت کردند. آصف‌الدوله هنوز دل در گرو «مملکت هرات و خراسان» و حسینعلی‌میرزا داشت، اما با حمایت انگلیسی‌ها، او هم همکاری کرد. آصف‌الدوله در همین رابطه نوشت «حالا که ایلچی انگلیس عریضه را دیده، بیشتر اهتمام در حصول مطلب می‌کند.» حکومت علی‌میرزا ۹۰ روز به طول انجامید.
qas: answers: text: شاهزادگان و حکام مرکزی ایران و عده‌ای از درباریان که در تهران بودند
question: علی میرزا ظل‌السلطان هنگامی که خبر مرگ فتحعلی‌شاه را شنید، با چه کسانی همدست شد و خود را شاه خواند؟

answers: text: علی‌شاه
question: علی میرزا ظل‌السلطان هنگامی که خبر مرگ فتحعلی‌شاه را شنید، با چه عنوانی اعلام پادشاهی کرد؟

answers: text: ۹۰ روز
question: حکومت علی‌میرزا چند روز به طول انجامید؟

question: فتحعلی‌شاه چند فرزند داشت؟

context: او پس از اعلام سلطنت، دست به بذل و بخشش زد و با پول، عده‌ای از اوباش تهران را به نام سرباز جمع‌آوری کرد. همچنین دسته‌های نظامی را که همراه فتحعلی‌شاه به اصفهان رفته بودند با فرمانده‌شان، علینقی میرزا رکن‌الدوله، پسر هشتم فتحعلی‌شاه، به پایتخت احضار کرد. وی فرمان ظل‌السلطان را پذیرفت و با سپاه خود و کلیه ذخایر اثاثیه سلطنتی به تهران آمد و ضمن خدمتگزاری، بازوبند فتحعلی‌شاه را به ظل‌السلطان تقدیم کرد و از طرف او نامه‌هایی به حکام ولایات نوشت و آنان را به قبول امر و فرمان ظل‌السلطان خواند و فرمان‌هایی نیز به نام و امضای ظل‌السلطان علی‌شاه به بعضی از ولایات صادر کرد.
qas: answers: text: فتحعلی‌شاه
question: علینقی میرزا رکن‌الدوله فرزند چه کسی بود؟

answers: text: هشتم
question: علینقی میرزا رکن‌الدوله پسر چندم فتحعلی‌شاه بود؟

answers: text: علینقی میرزا رکن‌الدوله
question: پسر هشتم فتحعلی‌شاه چه نام داشت؟

question: ظل‌السلطان در چه تاریخی از دنیا رفت؟

context: سپاه اعزامی از آذربایجان به محل سیادهن (تاکستان فعلی) در ۴۰ کیلومتری مغرب قزوین با ۱۵۰۰۰ تن سپاه اعزامی ظل‌السلطان که به سرداری برادر خود امام وردی میرزا ایلخانی برای تصرف زنجان و آذربایجان و تهدید محمد میرزا روانه کرده بود، روبرو شد. پس از برخورد مختصری یأس بر سپاه ظل‌السلطان چیره گردید و امام‌وردی میرزا درصدد پوزش و عذرخواهی و جلب محبت محمد میرزا برآمد. شاه جدید پذیرفت که از مجازات عموی خود چشم‌پوشی کند. سرانجام محمد میرزا در اوایل رمضان سال ۱۲۵۰ هجری به همراهی قائم مقام و رجال دربار خود و سفرای روس و انگلیس به پایتخت وارد شد و روز ۱۴ آن ماه تاجگذاری کرد.
qas: answers: text: ۱۴
question: محمد میرزا چندم رمضان سال ۱۲۵۰ تاجگذاری کرد؟

answers: text: قائم مقام و رجال دربار خود
question: محمد میرزا در اوایل رمضان سال ۱۲۵۰ هجری همراه چه کسانی برای تاجگذاری وارد پایتخت شد؟

answers: text: اوایل رمضان سال ۱۲۵۰ هجری
question: محمد میرزا در چه تاریخی به همراهی قائم مقام و رجال دربار خود و سفرای روس و انگلیس برای تاجگذاری به پایتخت وارد شد؟

question: محمد میرزا در چند سالگی در پایتخت تاجگذاری کرد؟

context: مهم‌ترین خطری که پادشاهی محمدشاه را تهدید می‌کرد از جانب شیراز بود. در آنجا حسینعلی‌میرزا فرمانفرما، حاکم فارس، به همراهی برادرش علی‌میرزا شجاع‌السلطنه، حاکم کرمان، خود را پادشاه اعلام کرده بود. قائم مقام برای جلوگیری از جنگ داخلی، سعی کرد که برادران و عموهای شاه را با حیله و نیرنگ به دام اندازد ولی دربارهٔ فرمانفرما و شجاع‌السلطنه حیله‌های او مؤثر نیفتاد و ناچار شاهزاده فیروز میرزا نصرت الدوله را با منوچهرخان معتمدالدوله و سر هنری لیندسی با ۵۰۰ سرباز و توپخانه کافی به فارس روانه کرد. چون خبر استقرار محمدشاه در تهران به گوش اطرافیان فرمانفرما رسیده بود، غالباً از ترس مجازات بعدی او را رها کردند و قشون فرمانفرما به سادگی شکست خورد. شجاع‌السلطنه به امر محمدشاه کور و سپس در اردبیل زندانی شد. حسینعلی‌میرزا فرمانفرما هم به وبا دچار شد و چند ماه بعد درگذشت. سه پسر او به انگلستان پناهنده شدند و مدتی بعد تحت حفاظت بریتانیا از اروپا به بغداد رفتند.
qas: answers: text: شیراز
question: مهم‌ترین خطری که پادشاهی محمدشاه را تهدید می‌کرد از جانب کدام شهر بود؟

answers: text: محمدشاه
question: شجاع‌السلطنه به امر چه کسی کور و سپس در اردبیل زندانی شد؟

answers: text: اردبیل
question: به امر محمدشاه شجاع‌السلطنه در کجا زندانی شد؟

answers: text: انگلستان
question: پس از مرگ حسینعلی‌میرزا سه پسر او به کدام کشور پناهنده شدند؟

question: نام پسران حسینعلی‌میرزا چه بود؟

context: رفتار قائم مقام با سایر مدعیان سلطنت نیز بهتر از رفتاری که با شجاع‌السلطنه کرد نبود. بعضی از شاهزادگان مانند محمدتقی میرزا، به محض وصول دستور قائم مقام برای ابراز اطاعت به تهران رفتند و از مجازات رهایی یافتند. شاهزاده دیگر، شیخعلی میرزا ملقب به شیخ الملوک، حاکم ملایر و تویسرکان هم شورش کرده بود و در ملایر که در آن روزگار به دولت‌آباد معروف بود، ادعای پادشاهی کرده بود. او از لشکر تهران شکست خورد، به تویسرکان گریخت و در آنجا دستگیر و به زندانی در اردبیل تبعید شد. عدهٔ دیگری از شاهزادگان نیز توسط قائم مقام دستگیر و زندانی شدند. به هر صورت، اوضاع آرام شد و محمد میرزا قائم مقام فراهانی را به عنوان صدر اعظم خود انتخاب کرد.
qas: answers: text: شیخ الملوک
question: شیخعلی میرزا ملقب به چه نامی بود؟

answers: text: دولت‌آباد
question: ملایر در زمان قاجار به چه نامی معروف بود؟

answers: text: تهران
question: محمدتقی میرزا، به محض وصول دستور قائم مقام برای ابراز اطاعت به کدام شهر رفت؟

question: تویسرکان در کدام استان قرار دارد؟

context: در گزارشی مربوط به تاریخ ۱۲ مه ۱۸۳۵ از کمپل، وزیرمختار انگلیس در ایران، آمده که او موفق شده با استفاده از درباریان به گوش شاه برساند که سازشی «میان قائم‌مقام و روس‌ها وجود دارد» و شاه با شنیدن این موضوع «سخت متغیر» شد. او در گزارشی دیگر، به تاریخ ۲۷ مه، می‌نویسد که شاه از جانب قائم‌مقام نگرانی ندارد و تصور می‌کند که «من فریب شکایت‌های فتنه‌جویان را خورده‌ام.» کمپل در ۷ ژوئن می‌نویسد که «ملایان بالای منبر علیه او به درشتی سخن می‌گویند.» در نهایت به روز ۱۲ ژوئن قائم‌مقام از صدارت برکنار شد. کمپل از شاه «استدعا» کرد قائم‌مقام را اعدام کند تا احتمال بازگشت او به قدرت از بین رود. در ۲۲ ژوئن نماینده‌ای از سوی امام جمعه آمد و خبر دستگیری قائم‌مقام را به نماینده انگلیس تبریک گفت. قائم‌مقام را در باغ نگارستان زندانی کردند. ۴ روز بعد، شاه فرمان داد او را بکشند. چند روز پس از اعدام قائم‌مقام، انگلیسی‌ها به سراغ شاه رفتند و از او قول گرفتند که عهدنامه مذکور را امضا خواهد کرد.
qas: answers: text: ۲۲ ژوئن
question: در چه تاریخی نماینده‌ای از سوی امام جمعه آمد و خبر دستگیری قائم‌مقام را به نماینده انگلیس تبریک گفت؟

answers: text: باغ نگارستان
question: قائم‌مقام را در کدام باغ زندانی کردند؟

answers: text: به سراغ شاه رفتند و از او قول گرفتند که عهدنامه مذکور را امضا خواهد کرد
question: پس از اعدام قائم‌مقام، انگلیسی‌ها چه کردند؟

question:  قائم‌مقام در چه سنی کشته شد؟

context: با اعدام قائم‌مقام، محمدشاه چند ماهی را بدون صدر اعظم سپری کرد. انگلیسی‌ها تمایل داشتند که یکی از میان اللهیارخان آصف‌الدوله، عبدالله‌خان امین‌الدوله و میرزا ابوالحسن‌خان شیرازی به صدارت برداشته شود اما برخلاف انتظار، محمدشاه به مراد خود رو کرد و حاجی میرزا آقاسی را به صدر اعظمی ایران برگزید. همان دشمنان قدیمی قائم‌مقام فراهانی، مجدداً و این بار در برابر حاجی میرزا آقاسی صف‌آرایی کردند. آقاسی در یکی از نخستین اقدامات خود، امضای عهدنامه مورد تقاضای انگلیسی‌ها را که محمدشاه وعده آن را داده بود، به حالت تعلیق درآورد. در این زمان، وضعیت سلامتی شاه نگرانی‌هایی برای آینده دولت پس از مرگ او پدیدآورده بود و مدت کوتاهی پس از انتصاب آقاسی به صدارت، ناصرالدین‌میرزا که در آن زمان تنها چهار سال داشت به عنوان ولیعهد ایران انتخاب شد. مقرر گردید تا اداره آذربایجان (که حکومت آن مختص ولیعهد ایران بود) به صورت موقت تا زمان رسیدن ولیعهد به سن قانونی به قهرمان میرزا، شاهزاده نزدیک به روسیه و برادر تنی شاه، سپرده شود و همچنین میرزامحمد زنگنه، امیرنظام آذربایجان، نیز به عنوان پیشکار او انتخاب شد. چند سال بعد در ۱۸۴۲ میلادی این جایگاه به برادر دیگر شاه، بهمن‌میرزا، سپرده شد.
qas: answers: text: اللهیارخان آصف‌الدوله، عبدالله‌خان امین‌الدوله و میرزا ابوالحسن‌خان شیرازی
question: بعد از مرگ قائم مقام انگلیسی‌ها تمایل داشتند که یکی از میان چه کسانی به صدارت برداشته شود؟

answers: text: آقاسی
question: چه کسی امضای عهدنامه مورد تقاضای انگلیسی‌ها که محمدشاه وعده آن را داده‌بود، به حالت تعلیق درآورد؟

answers: text: چهار
question: ناصرالدین‌میرزا در چند سالگی به عنوان ولیعهد ایران انتخاب شد؟

answers: text: میرزامحمد زنگنه، امیرنظام آذربایجان
question: چه کسانی به عنوان پیشکار ناصرالدین‌میرزا انتخاب شدند؟

question: ناصرالدین‌میرزا در چند سالگی از دنیا رفت؟

context: ادامه تاخت‌وتازهای سربازان کامران میرزا به شهرهای خراسان، محمدشاه را در نخستین سال سلطنتش بر آن داشت که مجدداً به آن سمت لشکر بکشد. اما حاکم هرات با ارسال پیشکش به تهران و اظهار انقیاد، شاه را از تصمیم خود منصرف کرد. کامران میرزا قبایل مختلف همجوار چون جمشیدی، تومانی و هزاره را در هرات گرد هم آورد تا در صورت لشکرکشی شاه ایران، در برابر او مقاومت کند. این تحرکات دولت انگلیس را نگران ساخت. لذا پالمرستون الکساندر بورنس را راهی کابل، مستر لیچ را راهی قندهار و کولونی و پاتینجر را با لباس مبدل و با نام «ملا مؤمن» و «سید علوی» راهی هرات کردند. وزیر مختار انگلیس در ۱۸۳۶ م به دولت ایران دربارهٔ «دخالت در افغانستان» هشدار داد. از جمله نگرانی‌های انگلیس، ماده ۱۱ عهدنامه ترکمنچای بود که به روسیه حق می‌داد در سراسر قلمروی ایران کنسولگری و نمایندگی بازرگانی با حداکثر ده عضو تأسیس کند. آن‌ها روسیه را عامل تلاش ایران جهت بازپس‌گیری هرات می‌دانستند. از جمله انگیزه‌های دولت ایران از این لشکرکشی، آزادسازی اسرای ایرانی در بند قبایل سنی آسیای مرکزی بود. به علاوه محمدشاه می‌توانست کار ناتمام خود در فتح هرات را به اتمام برساند.
qas: answers: text: ۱۱
question: ماده چندم عهدنامه ترکمنچای به روسیه حق می‌داد در سراسر قلمروی ایران کنسولگری و نمایندگی بازرگانی با حداکثر ده عضو تأسیس کند؟

answers: text: ده عضو
question: ماده ۱۱عهدنامه ترکمنچای به روسیه حق می‌داد در سراسر قلمروی ایران کنسولگری و نمایندگی بازرگانی با حداکثر چند عضو تأسیس کند؟

answers: text: افغانستان
question: وزیر مختار انگلیس در ۱۸۳۶ م به دولت ایران دربارهٔ دخالت در کدام کشور هشدار داد؟

question: عهدنامه ترکمنچای در چه سالی امضا شد؟

context: سیدمحمدباقر شفتی از برجسته‌ترین روحانیون شیعه آن عصر بود. ثروت او به سال ۱۸۴۳ میلادی را ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار فرانک (برابر با ۲۰۰ هزار تومان) نوشته‌اند؛ او به دوران فتحعلی‌شاه «هم حاکم شهر بود و هم اجراکننده حکم.» لوطیان اصفهان نیز «دمار از روزگار مردمان برمی‌آوردند اما زیر سایه مجتهدی بودند که هیچ قدرتی را به رسمیت نمی‌شناخت.» شفتی به دشمنان محمدشاه نیز پناه می‌داد. او به امین‌الدوله صدر[persian-alpha 2] اجازه داده بود در مساجد اصفهان بست‌نشینی اختیار کند. قائم‌مقام فراهانی به او نوشت که از «آن جناب (یعنی شفتی) خواهش داریم او را در جوار خود راه ندهد.» اما شفتی دست از پشتیبانی از امین‌الدوله برنداشت. شفتی نهایتاً در ۱۸۳۸ میلادی علناً دست به شورش زد و به مبارزه آشکار با خسروخان، حاکم اصفهان، برخاست. لوطی‌ها، اوباشی که به قتل، دزدی و تجاوز جنسی مشهور و تحت فرمان شفتی بودند، سر از اطاعت از حکومت مرکزی پیچیدند و رهبرشان به نام رمضان‌شاه سکه زد. آنان سپس شهر را غارت کردند و غنایم را به مسجد جامع اصفهان بردند. تعداد الواط تحت فرمان شفتی در زمان آغاز پادشاهی محمدشاه را ۳۰ هزار تن نوشته‌اند.
qas: answers: text: ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار فرانک (برابر با ۲۰۰ هزار تومان)
question: ثروت سیدمحمدباقر شفتی به سال ۱۸۴۳ میلادی چقدر ثبت شده‌است؟

answers: text: سیدمحمدباقر شفتی
question: چه کسی به امین‌الدوله صدر اجازه داده‌بود در مساجد اصفهان بست‌نشینی اختیار کند؟

answers: text: ۱۸۳۸ میلادی
question: شفتی نهایتاً در چه سالی علناً دست به شورش زد و به مبارزه آشکار با خسروخان، حاکم اصفهان، برخاست؟

question: سیدمحمدباقر شفتی در چه تاریخی متولد شده‌است؟

context: در سال ۱۸۳۶، به‌طور همزمان در ارزروم، طرابوزان و دیادین حملات خشونت‌آمیزی از سوی عثمانیان به تجار ایرانی شد و از آنان «کشته بسیار بر جای گذاشتند.» ایران در واکنش به این اتفاق، تجار خود را از قلمروی عثمانی فراخواند. چون موضوع به تجارت عثمانی لطمه می‌زد، قسطنطنیه در پی دلجویی برآمد. یک سال بعد، در ۱۸۳۷ میلادی، همزمان با نبرد هرات، علیرضاپاشا از فرصت استفاده کرد و به خرمشهر حمله‌ور شد. دولت ایران از طریق جعفرخان مشیرالدوله سفیر ایران در عثمانی مراتب اعتراض خود را ابراز داشت. در ابتدا پاسخ آمد: «محمره (خرمشهر) ملک ماست و از توابع بصره است. رعیت خود را تنبیه کرده‌ایم.» اما، از بیم حمله احتمالی ایران به بغداد، سلطان محمودخان خلیفه عثمانی به علیرضاپاشا دستور داد که در امور ایران مداخله نکند و «و از این پس سعی کنید، وضعی که مغایر و مخالف با عهدنامه و شرایط موجود بین‌الدولتین باشد، پیش نیاید.»
qas: answers: text: ۱۸۳۶
question: در چه سالی، به‌طور همزمان در ارزروم، طرابوزان و دیادین حملات خشونت‌آمیزی از سوی عثمانیان به تجار ایرانی شد؟

answers: text: ۱۸۳۷ میلادی
question: در چه سالی همزمان با نبرد هرات، علیرضاپاشا به خرمشهر حمله‌ور شد؟

answers: text: خرمشهر
question: در ۱۸۳۷ میلادی، همزمان با نبرد هرات، علیرضاپاشا به کجا حمله‌ور شد؟

question: علیرضاپاشا که بود؟

context: اندک زمانی بعد، سلطان محمودخان درگذشت و اوضاع داخلی عثمانی به دلیل شکست آنان از ابراهیم پاشا (پسر محمدعلی پاشا، والی شورشی مصر) بحرانی شد. جعفرخان مشیرالدوله در همین زمان به ایران بازگشت و آقاسی را از اوضاع نامساعد عثمانی آگاه ساخت. دولت ایران با شنیدن این خبر خود را آماده حمله به بغداد و آغاز جنگ جدیدی نمود. باب عالی از طریق محمدخان کاردار (مصلحتگزار) ایران در قسطنطنیه از تصمیم ایران برای حمله به آن کشور مطلع شد و جهت جلوگیری از بروز جنگ، صارم افندی را با پیشنهاد پرداخت ۳۰۰٬۰۰۰ تومان به عنوان غرامت حمله به خرمشهر راهی ایران کرد. دولت ایران اما این پیشنهاد را نپذیرفت زیرا خسارت ناشی از حمله به خرمشهر را پنج کرور زر می‌دانست، خواستار تنبیه علیرضاپاشا و پرداخت غرامت جداگانه به زائران بود. صارم افندی عنوان کرد که پذیرش این خسارت نیازمند تأیید دولت مرکزی است و به قسطنطنیه بازگشت. عثمانی که از بحران مذکور به سلامت عبور کرده بود، درخواست دولت ایران را رد و مجدداً شروع به پشتیبانی از حملات ایلات مرزی به سرحدات ایران کرد.
qas: answers: text: محمدعلی پاشا
question: ابراهیم پاشا فرزند چه کسی بود؟

answers: text: والی شورشی مصر
question: پسر محمدعلی پاشا که بود؟

answers: text: محمدخان کاردار (مصلحتگزار)
question: باب عالی از طریق چه کسی از تصمیم ایران برای حمله به بغداد مطلع شد؟

question: محمدعلی پاشا در کجا متولد شده‌است؟

context: در ۱۸۴۲، ایران دو سپاه، یکی در سرحدات آذربایجان و دیگری در بوشهر برای حمله به بصره، بسیج کرد. درحالی که جنگ حتمی می‌نمود، نمایندگان روسیه و انگلیس مداخله کرده و به محمدشاه فشار آوردند تا میانجی‌گریشان را بپذیرد. ایران پذیرفت و بدین طریق کنفرانس ارزروم سر گرفت. در همان زمان، علیرضاپاشا نیز برکنار شد؛ اما نجیب‌پاشا، یک سنی متعصب و دشمن ایران، جایگزینش شد. در آغاز ۱۸۴۳، همزمان با آغاز مذاکرات، نجیپ‌پاشا نیروهای خود را به سمت کربلا بسیج کرد و برای ۲۰ روز محله ایرانیان آن شهر را محاصره کرد و در حرم عباس که شیعیان پناه گرفته بودند، «قتلی شنیع روی نمود.» ریچارد کرزن، شاهد عینی ماجرا، نوشت که «توحش عثمانیان قابل وصف نیست.» خبر که به ایران رسید، شفتی به سفارت روسیه خبر داد قصد اعلان جهاد علیه سنیان دارد، اما دولت پیش‌دستی کرد و حکم به تحریم سفر به عتبات داد. چون مردم همراهی کردند و اقتصاد عثمانی متضرر شد، آن‌ها به دلجویی برآمدند و روحانیون هم رضا دادند که غائله بخوابد. سپس مذاکرات رسماً آغازید.
qas: answers: text: ۱۸۴۲
question: در چه سالی ایران دو سپاه برای حمله به بصره، بسیج کرد؟

answers: text: نجیب‌پاشا
question: چه کسی جانشین علیرضاپاشا شد؟

answers: text: علیرضاپاشا
question: نجیب‌پاشا جانشین چه کسی شد؟

answers: text: ۱۸۴۳
question: در چه سالی نجیپ‌پاشا نیروهای خود را به سمت کربلا بسیج کرد و برای ۲۰ روز محله ایرانیان آن شهر را محاصره کرد؟

question: نجیب‌پاشا در چه تاریخی متولد شده‌است؟

context: موضوع مورد مذاکره دیگر، مالکیت زهاب، زور و سلیمانیه بود. زهاب از زمان امضای عهدنامه زهاب میان دو کشور تقسیم شده بود. اما محمدعلی میرزا دولتشاه سلیمانیه را که به صورت رسمی بخشی از عثمانی بود در ۱۸۲۶ اشغال نظامی کرده بود و تا این زمان در حاکمیت ایران بود. این مسئله آن گونه که ایرانیان می‌خواستند پیش نرفت. میرزا تقی‌خان حکومت مشترک ایران و عثمانی بر شهر را مطرح کرد اما با مخالفت عثمانیان و مواجه شد و ضمناً روسیه و انگلیس هم تمایلی به روی دادن آن نداشتند. در نهایت ایران به ناچار مالکیت عثمانی بر آن مناطق را به رسمیت شناخت.
qas: answers: text: محمدعلی میرزا
question: چه کسی دولتشاه سلیمانیه را در ۱۸۲۶ اشغال نظامی کرده‌بود؟

answers: text: ۱۸۲۶
question: محمدعلی میرزا دولتشاه سلیمانیه را در چه سالی اشغال نظامی کرده‌بود؟

answers: text: دولتشاه سلیمانیه
question: محمدعلی میرزا کدام بخش از عثمانی را در ۱۸۲۶ اشغال نظامی کرده‌بود؟

question: عهدنامه زهاب بین چه کشورهایی امضا شد؟

question: محمدعلی میرزا در کجا متولد شده‌است؟

context: به هر صورت در جمادی‌الاول ۱۲۶۲ طرح اولیه عهدنامه تدوین شد. قرار شد روسیه و انگلیس نقشه‌ای از مناطق مرزی تهیه کنند و دو کشور هم آن را بپذیرند. در این بین، میرزا تقی‌خان دچار بیماری شد و هنوز بهبود نیافته بود که در ارزروم ناآرامی‌هایی پیش آمد. خانه او غارت شد و دو تن از همراهانش توسط جمعیت ارزروم «تکه‌تکه شدند.» بدین ترتیب مذاکرات چند ماه متوقف شد. ادامه مذاکرات منوط به مجازات آشوبگران و پرداخت خسارت گردید. دولت عثمانی رسماً از ایران پوزش خواست، سیصد تن از آشوبگران را زندانی و ۱۵٬۰۰۰ تومان غرامت پرداخت کرد. مذاکرات از سر گرفته شد و قراردادی شامل مقدمه و ۹ ماده تدوین شد. میرزا تقی‌خان آن را امضا کرد و به ایران بازگشت. اما کارهای مربوط به مبادله تصدیق‌نامه حدود یک سال به طول انجامید. دلیل این تأخیر «مبهم بودن» برخی مواد عهدنامه از سوی عثمانی اعلام شد اما در عمل بازگشت پالمرستون به جایگاه وزارت امورخارجه بریتانیا مسبب این مسئله بود. در این زمان، پالمرستون سیاست فعالی در حمایت از عثمانی در پیش گرفت.
qas: answers: text: جمادی‌الاول ۱۲۶۲
question: در چه تاریخی طرح اولیه عهدنامه زهاب تدوین شد؟

answers: text: مناطق مرزی
question: در طرح اولیه عهدنامه زهاب قرار شد روسیه و انگلیس نقشه‌ای از کدام مناطق تهیه کنند؟

answers: text: پالمرستون
question: چه کسی  در عمل بازگشت پالمرستون به جایگاه وزارت امورخارجه بریتانیا سیاست فعالی در حمایت از عثمانی در پیش گرفت؟

question: پالمرستون اهل کدام کشور بود؟

context: سرانجام پس از مذاکرات طولانی روسیه و انگلیس با قسطنطنیه، دو دولت مذکور نامه مشترکی به دولت عثمانی ارسال کردند و در آن به عثمانیان وعده دادند که چهار بند به عنوان «ایضاحات چهارگانه» به عهدنامه اضافه شود. بر اساس ایضاحات چهارگانه، حق ایران در اشتراک شط‌العرب گرفته می‌شد و حقوقش در خرمشهر به حداقل کاهش می‌یافت و برخلاف توافقات حاصل‌شده، شط‌العرب به غیر از چند جزیره به دولت عثمانی واگذار می‌گردید. طرفین به تاریخ پانزدهم ربیع‌الثانی ۱۲۶۴ قمری در خانه علی‌پاشا وزیر امورخارجه عثمانی در حضور سفرای روسیه و انگلیس به مبادله عهدنامه پرداختند. محمدعلی شیرازی، با دریافت رشوه‌ای قابل توجه، عهدنامه مذکور را از جانب شاه امضا کرد.
qas: answers: text: دولت عثمانی
question: سرانجام پس از مذاکرات طولانی روسیه و انگلیس با قسطنطنیه، دو دولت مذکور نامه مشترکی به کدام دولت ارسال کردند؟

answers: text: چهار بند
question: در نامه مشترکی که پس از مذاکرات طولانی روسیه و انگلیس با قسطنطنیه به دولت عثمانی ارسال گردید به عثمانیان وعده دادند که چند بند به عنوان «ایضاحات چهارگانه» به عهدنامه اضافه شود؟

answers: text: ایضاحات چهارگانه
question: در نامه مشترکی که پس از مذاکرات طولانی روسیه و انگلیس با قسطنطنیه به دولت عثمانی ارسال گردید به عثمانیان وعده دادند که چهار بند به چه عنوان به عهدنامه اضافه شود؟

question: علی‌پاشا در کجا متولد شده‌است؟