معماری اسلامی

context: معماری اسلامی شامل سبک‌های معماری ساختمان‌های مرتبط با اسلام است، که شامل تمام سبک‌های مذهبی و غیرمذهبی معماری از زمان صدر اسلام تا به امروز می‌شود. معماری اسلامی اولیه تحت تأثیر معماری رومی، بیزانسی، ایرانی، بین‌النهرینی و تمام سرزمین‌های دیگری بود که مسلمانان در قرن هفتم و هشتم فتح کردند. یعنی اسلام به هر سرزمینی دست یافت از هنر معماری آن مرز و بوم به شیوه تکامل یافته جدیدی در معماری رسید که ویژگی های فرهنگی و هنری آن قوم در آن لحاظ میشد و هم تأثیر بینش و روح اسلامی، نوعی "وحدت" را در این آثار به بیننده القا می نمود. با گسترش اسلام به جنوب شرقی آسیا، معماری اسلامی نیز در این نقاط تحت تأثیر معماری چینی و هندی قرار گرفت. معماری اسلامی بعدها با استفاده از خوشنویسی اسلامی و طرح‌های هندسی خاص، ویژگی‌های منحصربفردی در اشکال ساختمان‌ها و تزئینات ایجاد کرد. همچنین عناصر معماری جدیدی مانند مناره‌های استوانه ای، قوس‌های برجسته، مقرنس، اسلیمی و طاق‌های چندقوسی (Multifoil) از ابداعات معماری اسلامی است.
qas: question: معماری اسلامی شامل چه سبک‌هایی است؟

answers: text: رومی، بیزانسی، ایرانی، بین‌النهرینی و تمام سرزمین‌های دیگری بود که مسلمانان در قرن هفتم و هشتم فتح کردند
question: معماری اسلامی اولیه تحت تأثیر کدام معماری‌ها بوده‌است؟

answers: text: معماری چینی و هندی
question: با گسترش اسلام به جنوب شرقی آسیا، معماری اسلامی در این نقاط تحت تأثیر کدام معماری‌ها قرار گرفت؟

answers: text: مناره‌های استوانه ای، قوس‌های برجسته، مقرنس، اسلیمی و طاق‌های چندقوسی
question: ابداعات معماری اسلامی را نام ببرید؟

question: از قرن هشتم تا یازدهم میلادی، سبک‌های معماری اسلامی تحت تأثیر چند سبک متفاوت معماری باستان قرار گرفتند؟

context: در حوزه هنر و معماری، ظهور اسلام به عنوان یک فرایند دگرگونی مداوم که از اواخر دوران باستان به دوره اسلامی منتهی است، مشاهده می‌شود. تحقیقات اولیه در مورد این منطقه، معماری اولیه اسلامی را صرفاً به عنوان شکافی با گذشته در نظر گرفته بود، که آن را ظاهراً یک شکل تحریف شده و کمتر بیانگر هنر، یا تقلید انحطاطی از اشکال معماری پسا کلاسیک بیان می‌کرد. اما مفاهیم مدرن تمایل دارند انتقال بین فرهنگ‌ها را به عنوان یک فرایند انتخابی از تصرف و تحول آگاهانه تلقی کنند. بنی امیه در این فرایند دگرگونی و در نتیجه غنی سازی سنت‌های معماری موجود، یا به تعبیر کلی تر فرهنگ بصری جامعه نوپای اسلامی، نقش اساسی داشتند.
qas: answers: text: بنی امیه
question: کدام قوم در فرایند دگرگونی و در نتیجه غنی سازی سنت‌های معماری موجود، یا به تعبیر کلی تر فرهنگ بصری جامعه نوپای اسلامی، نقش اساسی داشتند؟


answers: text: بنی امیه در این فرایند دگرگونی و در نتیجه غنی سازی سنت‌های معماری موجود، یا به تعبیر کلی تر فرهنگ بصری جامعه نوپای اسلامی، نقش اساسی داشتند.
question: بنی امیه چه نقشی در سنت معماری داشتند؟

answers: text: یک فرایند انتخابی از تصرف و تحول آگاهانه
question: مفاهیم مدرن تمایل دارند انتقال بین فرهنگ‌ها را به چه عنوان تلقی کنند؟

question: معمار مسجد شیخ لطف‌الله در میدان نقش جهان چه کسی است؟

context: ساختمان‌های دوره اموی، در سازه‌های طاق آنها، ترکیبی از سنت‌های معماری روم باستان و فارسی را نشان می‌دهند. قوس‌های دیافراگمی با سقف‌های سنگ سردر، ساخته شده از چوب یا تیرهای سنگی، یا، با طاقچه‌های بشکه ای، از دوره کلاسیک و نبطی‌ها در شام شناخته شده بودند. این طاق‌ها عمدتاً برای پوشاندن خانه‌ها و آب انبارها مورد استفاده قرار می‌گرفت. با این حال، شکل معماری پوشش قوس‌های دیافراگمی با طاق‌های بشکه ای، به احتمال زیاد از معماری ایران معرفی شدند، زیرا طاق‌های مشابه قبل از ورود امویان در بلاد الشام شناخته نشده بودند.
qas: answers: text: سنت‌های معماری روم باستان و فارسی
question: ساختمان‌های دوره اموی، در سازه‌های طاق آنها، ترکیبی از کدام سنت‌های معماری را نشان می‌دهند؟

answers: text: برای پوشاندن خانه‌ها و آب انبارها مورد استفاده قرار می‌گرفت
question: قوس‌های دیافراگمی با سقف‌های سنگ سردر، ساخته‌شده از چوب یا تیرهای سنگی، یا، با طاقچه‌های بشکه‌ای، عمدتاً چه کاربردی داشتند؟

answers: text: معماری ایران
question: شکل معماری پوشش قوس‌های دیافراگمی با طاق‌های بشکه ای، به احتمال زیاد از کدام معماری معرفی شدند؟

question: انواع ساختمان‌های اصلی معماری اسلامی برای ساختمان‌های بزرگ یا عمومی را نام ببرید؟

context: قبله جهت قرارگیری کعبه از هر نقطه مفروض می‌باشد، و در معماری اسلامی یک عنصر بسیار مهم، هم در اجزای ساختمان و هم در جهت کلی ساختمان محسوب می‌شود. شهرهای اسلامی باستانی و محراب در مساجد قرار بوده‌است که در این جهت ساخته شوند، اما با مشاهدات دقیق بسیاری از ساختمان‌ها در این جهت دهی موفق نبوده‌اند. و این به دلیل اختلاف در محاسبات دانشمندان اسلامی در گذشته‌است که محل مکه را از مکان‌های فردی خود تخمین زده‌اند. مساجد اولیه یا با محاسبات تقریبی یا با تخمین محل احتمالی قبله ساخته می‌شدند، یا اینکه محراب ساختمان را به سمت جنوب در نظر می‌گرفتند، چرا که این جهت، سمتی بوده که پیامبر در مدینه به طرف آن نماز می‌خوانده‌است.
qas: answers: text: قبله
question: جهت قرارگیری کعبه از هر نقطه مفروض چه نامیده می‌شود؟

answers: text: جهت قرارگیری کعبه از هر نقطه مفروض می‌باشد
question: قبله چیست؟

answers: text: سمت جنوب
question: پیامبر در مدینه به چه طرف نماز می‌خوانده‌است؟

question: وسعت شهر مدینه چقدر است؟

context: احداث کاخ‌ها در ایران به گذشته‌های بسیار دور بازمی‌گردد. مفهوم امروزی کاخ با مفهوم این کلمه در گذشته متفاوت است. در گذشته بناهایی منفرد با نوعی معماری برتر از دیگر بناها احداث می‌گردید که کاربردهای متعددی داشت؛ مثلاً، ممکن بود زمانی به عنوان معبد و نیایشگاه و گاه به جای قلعه دفاعی و سرانجام برای سکونت حکمرانان استفاده شود (چغازنبیل). به تدریج ماهیت این بناها تغییر یافت و کاخ‌ها یا قصرها در ایران مقر حکومت سلسله‌های مختلف شد؛ برای مثال در زمان هخامنشی تخت جمشید، در زمان اشکانی کاخ آشور، در زمان ساسانی تیسفون و کسری و سروستان را می‌توان نام برد. در دوره اسلامی این‌گونه بناها به تدریج برای سکونت و امور حکومتی استفاده گردید.
qas: answers: text: بناهایی منفرد با نوعی معماری برتر از دیگر بناها احداث می‌گردید که کاربردهای متعددی داشت
question: مفهوم کاخ در گذشته چه بود؟

answers: text: اشکانی
question: کاخ آشور مقر حکومت کدام سلسله‌ بود؟

answers: text: هخامنشی
question: تخت جمشید مقر حکومت کدام سلسله‌ بود؟

answers: text: ساسانی
question: تیسفون و کسری و سروستان مقر حکومت کدام سلسله‌ بودند؟

question: هخامنشیان چند سال در ایران حکومت کردند؟

context: از زمان صفوی احداث کاخ‌ها وارد مرحله تازه‌ای شد و در پایه تختهای سه‌گانه آن‌ها (تبریز، قزوین و اصفهان) نمونه‌های جالب توجهی ساخته‌است. کاخ‌های چهل ستون، هشت بهشت و عالی قاپوی اصفهان، صفی‌آباد بهشهر، فین کاشان و فرخ‌آباد ساری از مهم‌ترین نمونه‌های شیوه معماری عهد صفویان هستند. ایجاد کاخ‌ها به همین شیوه تا عهد نادرشاه (مانند کاخ خورشید کلات) و عهد قاجار (مانند کاخ صاحبقرانیه و شمس‌العماره) ادامه یافت. کاخ‌ها در ایران نقشه‌های گوناگونی داشته‌است: برخی کوشک مانند بوده‌اند (مانند هشت بهشت صفی‌آباد), بعضی نقشه مربع و مستطیل داشته‌اند و برخی چند ضلعی بوده‌اند. مهم‌ترین مسئله در ساختن کاخ‌ها، به ویژه از عهد صفوی به بعد، تزیین با کاشیکاری، گچبری، آیینه کاری و سنگ کاری است.
qas: answers: text: صفوی
question: از چه زمانی احداث کاخ‌ها وارد مرحله تازه‌ای شد و در پایه تختهای سه‌گانه آن‌ها (تبریز، قزوین و اصفهان) نمونه‌های جالب توجهی ساخته‌است؟

answers: text: کاخ‌های چهل ستون، هشت بهشت و عالی قاپوی اصفهان، صفی‌آباد بهشهر، فین کاشان و فرخ‌آباد ساری
question: مهم‌ترین نمونه‌های شیوه معماری عهد صفویان را نام ببرید؟

answers: text: عهد قاجار
question: کاخ صاحبقرانیه و شمس‌العماره متعلق به کدام دوران است؟

answers: text: عهد نادرشاه
question: کاخ خورشید کلات متعلق به کدام عهد است؟

answers: text: تزیین با کاشیکاری، گچبری، آیینه کاری و سنگ کاری
question: مهم‌ترین مسئله در ساختن کاخ‌ها، به ویژه از عهد صفوی به بعد چه بود؟

question: نادرشاه در چند سالگی از دنیا رفت؟

context: توسعه راه‌های تجارتی و زیارتی باعث شده که در بین جاده‌های کاروانی در سراسر کشور کاروانسراهایی برای توقف و استراحت کاروانیان بنا شود. موقعیت جغرافیایی، سیاسی و اقتصادی در ایران از علل ازدیاد و گسترش این بناها بوده‌است. در ایران به فاصله هر چهار فرسنگ(۲۶ کیلومتر) کاروانسرایی برای استراحت بنا شده‌است. زیارت شهرهای مذهبی مانند قم، مشهد و کربلا باعث شده بود تا کاروانسراهای متعددی در مسیر جاده‌هایی که به این شهرها منتهی می‌شود، احداث گردد (در مسیر خراسان بزرگ، غرب به شرق، کرمانشاه و مشهد). این راه ارتباطی مهم از غرب به شهرهای مذهبی نجف و کربلا و از شرق به حرم علی بن موسی الرضا در مشهد متصل می‌شده‌است. همچنین در زمان صفوی برای رفاه حال زائران، کاروانسراهایی در این مسیر بنا شده که در حال حاضر بقایای پنجاه کاروانسرا باقی است.
qas: answers: text: راه‌های تجارتی و زیارتی
question: توسعه‌ی کدام راه‌ها باعث شده که در بین جاده‌های کاروانی در سراسر کشور کاروانسراهایی برای توقف و استراحت کاروانیان بنا شود؟

answers: text: ۲۶ کیلومتر
question: در ایران هر چند کیلومتر یک کاروانسرایی برای استراحت بنا شده‌است؟

answers: text: شهرهای مذهبی مانند قم، مشهد و کربلا
question: کدام شهرهای مذهبی باعث شده بود تا کاروانسراهای متعددی در مسیر جاده‌هایی که به این شهرها منتهی می‌شود، احداث گردد؟

question: جمعیت قم در حال حاضر چقدر است؟

context: معماری کاروانسراهای ایران بسیار متنوع است. معماران با توجه به موقعیت اقلیمی سرزمین ایران، کاروانسراهایی با ویژگی‌های گوناگون احداث کرده‌اند. در ساخت کاروانسراهای برون‌شهری از نقشه‌های چهار ایوانی، دو ایوانی، هشت ضلعی، مدور، کوهستانی و نوع کرانه خلیج فارس استفاده شده‌است. در احداث کاروانسراها مانند مساجد و مدارس بیشتر از طرح چهار ایوانی استفاده شده و اتاق‌هایی در اطراف حیاط، برای استفاده مسافران ساخته شده‌است. برخی از کاروانسراها با شیوه‌های آجر کاری، گچبری و کاشیکاری مزین شده‌اند (مانند رباط شرف خراسان، کاروانسرای سپنج شاهرود و مهیار اصفهان).
qas: answers: text: نقشه‌های چهار ایوانی، دو ایوانی، هشت ضلعی، مدور، کوهستانی و نوع کرانه خلیج فارس
question: در ساخت کاروانسراهای برون‌شهری ایران از چه نقشه‌هایی استفاده شده‌است؟

answers: text: چهار ایوانی
question: در احداث کاروانسراها مانند مساجد و مدارس بیشتر از چه طرحی استفاده شده‌است؟ 

answers: text: خراسان
question: کاروانسرا رباط شرف در کجا قرار دارد؟

context: گرچه پله یک اثر معماری مهم به حساب نمی‌آید، ولی کاربردهای سودمندی در معماری دارد. راه پله‌های مارپیچ داخل مناره‌ها و پله‌هایی که به بام‌ها و فضاهای داخلی و خارجی بنا و به پاشیرهای سراشیبی آب‌انبارها منتهی می‌شود از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. همچنین پله‌ها، راه‌های ارتباطی مفید به طبقه دوم یا پشت بام به‌شمار می‌روند. در بعضی از بناها پله‌ها علاوه بر کاربرد ارتباطی، وسیله سبک کردن حجم‌های ساختمانی نیز هستند (مانند بنای تایباد خراسان). مدرسه غیاثیه خرگرد دارای هشت دستگاه پله است. همچنین مسجد کبود تبریز پله‌هایی در شش قسمت دارد که دو دستگاه پله به نمای اصلی متصل است و چهار دستگاه در گوشه‌های گنبد خانه یا شبستان قرار دارد که به طبقه دوم متصل می‌شود. مصالح ساختمانی پله‌ها اغلب آجر است.
qas: answers: text: هشت
question: مدرسه غیاثیه خرگرد دارای چند دستگاه پله است؟

answers: text: مسجد کبود
question: کدام مسجد تبریز پله‌هایی در شش قسمت دارد که دو دستگاه پله به نمای اصلی متصل است و چهار دستگاه در گوشه‌های گنبد خانه یا شبستان قرار دارد که به طبقه دوم متصل می‌شود؟

answers: text: تبریز
question: مسجد کبود در کجا قرار دارد؟

answers: text: آجر
question: مصالح ساختمانی پله‌های مسجد کبود تبریز از چیست؟

question: جمعیت تبریز چقدر است؟

context: آجر از مهم‌ترین مصالح ساختمانی در ایران قبل و بعد از اسلام بوده‌است. آجرهای به کار رفته در معماری عموماً مربع شکل است که در کارگاه‌های آجرپزی در سراسر ایران ساخته می‌شد. آجر علاوه بر استفاده در ساختن بدنه بنا برای تزیین آن نیز نقش مهمی داشت و از اوایل اسلام تا دوره تیموری تزیین بیشتر بناها با آجرکاری است. همچنین از آجرهای تراشدار و قالبی نیز استفاده می‌شد. آجرهای پخته رنگ‌های گوناگونی چون زرد کمرنگ، قرمز و قرمز تیره داشته که بیشتر در ابعاد ۳*۲۰*۲۰، ۵ *۲۰*۲۰، ۵ * ۲۵* ۲۵ سانتیمتر ساخته می‌شد و در قسمت‌های مختلف بنا مانند ایوان‌ها، طاقنماها، گنبدها، مناره‌ها و اتاق‌ها به کار می‌رفت (برج‌های خرقان، گنبد قابوس، مناره مسجد ساوه).
qas: answers: text: آجر
question: چه چیز از مهم‌ترین مصالح ساختمانی در ایران قبل و بعد از اسلام بوده‌است؟

answers: text: مربع شکل است که در کارگاه‌های آجرپزی در سراسر ایران ساخته می‌شد
question: آجرهای به کار رفته در معماری عموماً به چه شکل است؟

answers: text: دوره تیموری
question: از اوایل اسلام تا کدام دوره تزیین بیشتر بناها با آجرکاری است؟

question: گنبد قابوس در کجا قرار دارد؟

context: گچ از دیگر مصالح ساختمانی است که در تمامی ادوار، در معماری استفاده شده‌است. از آنجایی که گچ از مصالح ارزان قیمت بوده و زود سفت می‌شده‌است، کاربردهای متعدد داشته و مورد توجه معماران بوده‌است. گچبری برای آراستن سطوح داخلی بناها، نوشتن کتیبه‌ها، تزیین محرابها، زیر گنبدها و ایوان‌ها به کار می‌رفته‌است. بسیاری از بناهای عصر سلجوقی و ایلخانی با گچبری تزیین شده‌اند. اهمیت گچبری در بناهای اسلامی به حدی بود که هنرمندان این رشته به «جصاص» معروف بودند ونام بسیاری از این هنرمندان در کتیبه‌های بناها به یادگار مانده‌است. علاوه بر این، هنرمندان گچبر در قرن پنجم تا دهم هجری از شیوه‌های گوناگونی مانند گچبری رنگی، گچکاری وصله‌ای، گچکاری توپر و توخالی، گچبری مشبک و گچبری مسطح و برجسته استفاده کرده‌اند (مانند اصفهان: محراب اولجایتو، زنجان: گنبد سلطانیه، همدان: گنبد علویان و اشترجان: محراب اشترجان).
qas: answers: text: برای آراستن سطوح داخلی بناها، نوشتن کتیبه‌ها، تزیین محرابها، زیر گنبدها و ایوان‌ها به کار می‌رفته‌است
question: گچبری در معماری اسلامی در چه زمینه‌هایی کاربرد داشته‌است؟

answers: text: گچبری
question: بسیاری از بناهای عصر سلجوقی و ایلخانی با چه چیزی تزیین شده‌اند؟

answers: text: جصاص
question: هنرمندان گچبری در بناهای اسلامی به چه اسمی معروف بودند؟

answers: text: اهمیت گچبری در بناهای اسلامی به حدی بود که هنرمندان این رشته به «جصاص» معروف بودند
question: در گذشته به چه کسانی حصاص می‌گفتند؟

answers: text: اصفهان
question: محراب اولجایتو در کدام شهر قرار دارد؟

answers: text: زنجان
question: گنبد سلطانیه در کجا قرار دارد؟

answers: text: همدان
question: گنبد علویان در کجا قرار دارد؟

question: مرکز همدان کدام شهر است؟

question: مرکز استان همدان کدام شهر است؟

question: مرکز استان زنجان کدام شهر است؟

context: استفاده از کاشی برای تزیین و همچنین استحکام بخشیدن به بناها از دوره سلجوقی آغاز شد و در طی قرون متمادی به ویژه در عهد تیموری و صفوی به اوج رسید. کاشی نقش عمده‌ای در تزیین بناهای دوره اسلامی داشت و با شیوه‌های متفاوت توسط هنرمندان کاشیکار به کار می‌رفت. استفاده از کاشی‌های یک رنگ، کاشی هفت رنگ، کاشی معرق و تلفیق آجر و کاشی (معقل) در دوره‌های سلجوقی، ایلخانی و تیموری و صفوی در تزیین بنا مرسوم بوده و تا عصر حاضر ادامه یافته‌است. تزیین بخش‌های گوناگون بنا، از پوشش گنبد و مناره گرفته تا سطح داخلی بنا و زیر گنبد و دیوارها و محراب با کاشی‌های مختلف، به ویژه کاشی‌های معرق، به بناهای مذهبی و غیر مذهبی ایران دوره اسلامی زیبایی خاصی بخشیده‌است (مانند گناباد: مسجد گناباد و غیاثیه، خرگرد: مدرسه خرگرد، مشهد: مسجد گوهر شاد، تبریز: مسجد کبود، اصفهان: مسجد شیخ لطف‌الله و مسجد امام). در دوران معاصر نیز استاد علی پنجه پور زیباترین آثار کاشی کاری سنتی را اجرا نموده‌است.
qas: answers: text: دوره سلجوقی
question: استفاده از کاشی برای تزیین و همچنین استحکام بخشیدن به بناها از کدام دوره آغاز شد؟

answers: text: عهد تیموری و صفوی
question: استفاده از کاشی برای تزیین و همچنین استحکام بخشیدن به بناها در کدام دوره به اوج خود رسید؟

answers: text: کاشی‌های یک رنگ، کاشی هفت رنگ، کاشی معرق و تلفیق آجر و کاشی (معقل)
question: استفاده از کدام کاشی‌ها در دوره‌های سلجوقی، ایلخانی و تیموری و صفوی در تزیین بنا مرسوم بوده و تا عصر حاضر ادامه یافته‌است؟

answers: text: مشهد
question: مسجد گوهرشاد در کدام شهر قرار دارد؟

answers: text: تبریز
question: مسجد کبود در کجا قرار دارد؟

answers: text: اصفهان
question: مسجد شیخ لطف‌الله در کجا قرار دارد؟

answers: text: اصفهان
question: مسجد امام در کجا قرار دارد؟

answers: text: استاد علی پنجه پور
question: در دوران معاصر چه کسی زیباترین آثار کاشی کاری سنتی را اجرا نموده‌است؟

question: استاد علی پنجه پور در کجا متولد شده‌است؟

question: مسجد شیخ لطف‌الله چند سال قدمت دارد؟

question: مدرسه خرگرد چند سال قدمت دارد؟

question: مسجد گوهرشاد  چند سال قدمت دارد؟

answers: text: کاشی کاری سنتی
question: استاد علی پنجه پور در دوران معاصر در چه زمینه‌ای زیباترین آثار را اجرا نموده‌است؟


context: در معماری اسلامی از سنگ برای کار در شالوده، بدنه، فرش کردن کف و تزیین بنا استفاده می‌شد. گرچه به علت موقعیت جغرافیایی و اقلیمی استفاده از سنگ در برخی نقاط چون آذربایجان بیشتر دیده می‌شود، اما بهره‌گیری از آن تقریباً در سراسر ایران مرسوم و متداول بوده‌است. استفاده از سنگ در پی بنا و دیوارها اهمیت ویژه‌ای داشت و برای ساختن کتیبه‌ها سنگ‌های گوناگونی چون سنگ سیاه، سنگ آهک، سنگ مرمر ـ که با دقت تراشیده و گاهی حجاری می‌شد ـ به کار می‌رفت (مرند: کاروانسرای مرند، شیراز: مسجد جامع، کاشان: کتیبه‌های مسجد میدان).
qas: answers: text: سنگ
question: در معماری اسلامی از چه چیزی برای کار در شالوده، بدنه، فرش کردن کف و تزیین بنا استفاده می‌شد؟

answers: text: کار در شالوده، بدنه، فرش کردن کف و تزیین بنا
question: در معماری اسلامی از سنگ برای چه کارهایی استفاده می‌‎شد؟

answers: text: موقعیت جغرافیایی و اقلیمی
question: به چه دلیل استفاده از سنگ در برخی نقاط چون آذربایجان بیشتر دیده می‌شود؟

question: مرکز استان شیراز کدام شهر است؟

question: کاشان در کدام استان قرار دارد؟

answers: text: کاشان
question: کتیبه‌های مسجد میدان در کجاست؟

context: به‌طور کلی آگاهی ما از نحوه ساخت، طراحی و سایر امور ساختمانی دوره اسلامی بسیار کم و محدود است. بدون شک ایجاد بناها، چه مجموعه‌های مذهبی و چه غیر مذهبی، مستلزم آگاهی از علومی چون هندسه، ریاضی و طراحی بوده‌است و استادکاران طی قرون متمادی با بهره‌گیری از علوم، توانسته‌اند شاهکارهایی در هنر معماری به وجود آورند. متأسفانه در متون تاریخی دوره اسلامی مطالب مهم و تصاویر چندانی در مورد چگونگی ایجاد بناها به چشم نمی‌خورد. تنها نمونه‌های قابل ذکر دو نقاشی منسوب به بهزاد، با تاریخ ۸۷۲ هجری، در ظفرنامه و خمسه نظامی است. این نقاشی‌ها در حال حاضر در دانشگاه هابکینز آمریکا نگهداری می‌شوند و در آن‌ها نحوه ساخت مسجد جامع تیمور و همچنین کاخ خورنق به شیوه مینیاتور به تصویر کشیده شده‌است. در این نقاشی‌ها تا حدودی تزیینات و ابزار و وسایل معماری مرسوم آن روزگار مانند داربست، گونیای چوبی، اره، خط‌کش، بیل، تیشه، ماله، نردبان، و ... و همچنین مصالح ساختمانی مانند سنگ، آجر، گچ، ملاط و کاشی و مراحل اجرای ساختمان نشان داده شده‌است.[نیازمند منبع]
qas: answers: text: هندسه، ریاضی و طراحی
question: ایجاد بناها، چه مجموعه‌های مذهبی و چه غیر مذهبی، مستلزم آگاهی از چه علومی بوده‌است؟

answers: text: دانشگاه هابکینز آمریکا
question: دو نقاشی منسوب به بهزاد، با تاریخ ۸۷۲ هجری، در ظفرنامه و خمسه نظامی در حال حاضر در کدام دانشگاه نگهداری می‌شوند؟

answers: text: دو نقاشی منسوب به بهزاد، با تاریخ ۸۷۲ هجری، در ظفرنامه و خمسه نظامی
question: در کدام نقاشی‌ها نحوه ساخت مسجد جامع تیمور و همچنین کاخ خورنق به شیوه مینیاتور به تصویر کشیده شده‌است؟

question: مساحت دانشگاه هابکینز آمریکا چقدر است؟

answers: text: داربست، گونیای چوبی، اره، خط‌کش، بیل، تیشه، ماله، نردبان
question: در نقاشی‌های منسوب به بهزاد، با تاریخ ۸۷۲ هجری، در ظفرنامه و خمسه نظامی برای تزیینات از کدام ابزار و وسایل معماری مرسوم آن روزگار استفاده می‌شد؟

answers: text: سنگ، آجر، گچ، ملاط و کاشی
question: در نقاشی‌های منسوب به بهزاد، با تاریخ ۸۷۲ هجری، در ظفرنامه و خمسه نظامی برای تزیینات از کدام مصالح ساختمانی آن روزگار استفاده می‌شد؟

context: مورخان اسلامی چون بیهقی، ابن خلدون و خواجه رشیدالدین، مطالب سودمندی دربارهٔ معماری و معماران نوشته‌اند؛ از جمله نوشته‌اند معماران از علوم ریاضی و هندسه اطلاع داشتند و در احداث بناها قبل از هر چیز به طراحی و نقشه‌کشی مبادرت می‌ورزیدند.[نیازمند منبع] فارابی فیلسوف بزرگ ایران می‌گوید معماری مبتنی بر علم الحیل است و حیل، مهارت، هنر و فنی است که با کار استادانه و هنرمندانه در اشکال هندسی نشان داده می‌شود. هندسه مبنای معماری بود و معمار بسیار ماهر و استاد را مهندس می‌گفتند که به معنای هندسه دان است.[نیازمند منبع]
qas: answers: text: بیهقی، ابن خلدون و خواجه رشیدالدین
question: کدام مورخان اسلامی مطالب سودمندی دربارهٔ معماری و معماران نوشته‌اند؟

answers: text: ایران
question: فارابی اهل کدام کشور بوده‌است؟

answers: text: علم الحیل
question: از نظر فارابی معماری مبتنی بر چیست؟

answers: text: فارابی
question: از نظر کدام دانشمند ایرانی معماری مبتنی بر علم الحیل است؟

answers: text: مهارت، هنر و فنی است که با کار استادانه و هنرمندانه در اشکال هندسی نشان داده می‌شود
question: حیل چیست؟

answers: text: هندسه دان
question: مهندس به چه معنی است؟

question: خواجه رشیدالدین در چه قرنی می‌زسیت؟

question: بیهقی در چه قرنی می‌زیست؟

answers: text: هندسه
question: مبنای معماری در گذشته کدام علم بود؟