زبان پارسی

context: فارسی یا پارسی یک زبان ایرانی غربی از زیرگروه ایرانی شاخه هندوایرانی خانواده زبان‌های هندواروپایی است که بیشتر در کشورهای ایران، افغانستان، تاجیکستان و ازبکستان گفتگو می‌شود. فارسی یک زبان چندکانونی و زبان رسمی ایران و تاجیکستان و افغانستان به‌شمار می‌رود. این زبان در ایران و افغانستان به الفبای فارسی، که از خط عربی ریشه گرفته، و در تاجیکستان و ازبکستان به الفبای تاجیکی، که از سیریلیک آمده، نوشته می‌شود. زبان فارسی در افغانستان به‌طور رسمی دری (از ۱۳۴۳ خورشیدی) و در تاجیکستان تاجیکی (از دوره شوروی) خوانده می‌شود.
qas: answers: text: ایرانی غربی

text: ایرانی غربی از زیرگروه ایرانی شاخه هندوایرانی خانواده زبان‌های هندواروپایی

text: یک زبان ایرانی غربی از زیرگروه ایرانی شاخه هندوایرانی خانواده زبان‌های هندواروپایی است که بیشتر در کشورهای ایران، افغانستان، تاجیکستان و ازبکستان گفتگو می‌شود

text: یک زبان ایرانی غربی از زیرگروه ایرانی

text: یک زبان ایرانی غربی از زیرگروه ایرانی شاخه هندوایرانی

text: زبان ایرانی غربی از زیرگروه ایرانی شاخه هندوایرانی خانواده زبان‌های هندواروپایی است
question: فارسی یا پارسی چه زبانی است؟

answers: text: ایرانی
question: فارسی یا پارسی از کدام زیرگروه است؟

answers: text: شاخه هندوایرانی خانواده زبان‌های هندواروپایی
question: فارسی یا پارسی از زیرگروه ایرانی کدام شاخه است؟

answers: text: کشورهای ایران، افغانستان، تاجیکستان و ازبکستان

text: ایران، افغانستان، تاجیکستان و ازبکستان
question: پارسی بیشتر در کدام کشورها گفتگو می‌شود؟

answers: text: ایران و تاجیکستان و افغانستان
question: فارسی زبان رسمی کدام کشورها به‌شمار می‌رود؟

answers: text: الفبای فارسی
question: فارسی در ایران و افغانستان به چه چیزی نوشته می‌شود؟

answers: text: خط عربی
question: الفبای فارسی از کجا ریشه گرفته؟

answers: text: الفبای تاجیکی
question: فارسی در تاجیکستان و ازبکستان به چه چیزی نوشته می‌شود؟

answers: text: سیریلیک
question: الفبای تاجیکی از کجا آمده؟

answers: text: از ۱۳۴۳ خورشیدی
question: زبان فارسی در افغانستان به‌طور رسمی "دری" از چه سالی خوانده می‌شود؟

answers: text: دوره شوروی
question: در تاجیکستان تاجیکی از کدام دوره خوانده می‌شود؟

question: افغانستان با کدام کشوها همسایه است؟

question: تاجیکستان با کدام کشوها همسایه است؟

question: روسیه با کدام کشوها همسایه است؟

context: فارسی در طول تاریخ زبان فرهنگی و ارجمند امپراتوری‌های پرشماری در آسیای غربی، میانه و جنوبی بوده‌است. این زبان تأثیرات بزرگی را بر زبان‌های همسایه خویش، از جمله دیگر زبان‌های ایرانی، زبان‌های ترکی (به ویژه ازبکی و آذربایجانی)، ارمنی، گرجی و زبان‌های هندوآریایی (به ویژه اردو) گذاشته‌است. فارسی بر عربی نیز تأثیر گذاشته و از آن تأثیر پذیرفته‌است. این زبان حتی در میان کسانی که گویشور بومی آن نبوده‌اند، همانند ترکان عثمانی در امپراتوری عثمانی یا پشتون‌ها در افغانستان، برای دورانی زبان رسمی دیوان‌سالاری بوده‌است.
qas: answers: text: آسیای غربی، میانه و جنوبی
question: فارسی در طول تاریخ زبان فرهنگی و ارجمند امپراتوری‌های پرشماری کجا بوده‌است؟

answers: text: ایرانی، زبان‌های ترکی (به ویژه ازبکی و آذربایجانی)، ارمنی، گرجی و زبان‌های هندوآریایی (به ویژه اردو)
question: فارسی تأثیرات بزرگی را بر زبان‌های همسایه خویش، از جمله کدام زبان‌ها گذاشته است؟

answers: text: عربی
question: فارسی بر کدام زبان تاثیر گذاشته و از آن تاثیر پذیرفته؟

answers: text: ترکان عثمانی در امپراتوری عثمانی یا پشتون‌ها در افغانستان
question: فارسی برای چه کسانی که گویشور بومی آن نبوده‌اند برای دورانی زبان رسمی دیوان‌سالاری بوده‌است؟

question: جمعیت افغانستان در سال 1200 چند نفر بوده؟

context: در سال ۱۸۷۲ در نشست ادیبان و زبان‌شناسان اروپایی در برلین، زبان‌های یونانی، فارسی، لاتین و سانسکریت به عنوان زبان‌های کلاسیک جهان برگزیده شدند. بر پایهٔ تعریف، زبانی کلاسیک به‌شمار می‌آید که باستانی و دارای ادبیات پرباری باشد و همچنین در واپسین هزاره زندگانی خود دچار دگرگونی‌های اندکی شده باشد. فارسی از نظر آثار ادبی و شمار و گوناگونی واژگان و همچنین ضرب‌المثل‌ها یکی از غنی‌ترین و پرمایه‌ترین زبان‌های جهان است. از شناخته‌شده‌ترین آثار ادبیات فارسی می‌توان شاهنامه فردوسی، آثار مولوی، رباعیات خیام، پنج گنج نظامی، دیوان حافظ، منطق‌الطیر عطار نیشابوری و گلستان و بوستان سعدی را نام برد.
qas: answers: text: سال ۱۸۷۲

text: ۱۸۷۲
question: در چه سالی نشست ادیبان و زبان‌شناسان اروپایی زبان‌های کلاسیک جهان برگزیده شدند؟

answers: text: برلین
question: در سال 1872 در نشست ادیبان و زبان‌شناسان اروپایی در کجا زبان‌های کلاسیک جهان برگزیده شدند؟

answers: text: یونانی، فارسی، لاتین و سانسکریت
question: در سال 1872 در نشست ادیبان و زبان‌شناسان اروپایی در برلین چه زبان‌هایی به عنوان زبان کلاسیک جهان برگزیده شدند؟

answers: text: باستانی و دارای ادبیات پرباری باشد و همچنین در واپسین هزاره زندگانی خود دچار دگرگونی‌های اندکی شده باشد
question: بر پایهٔ تعریف، زبان کلاسیک چه زبانی به‌شمار می‌آید؟ 

answers: text: آثار ادبی و شمار و گوناگونی واژگان و همچنین ضرب‌المثل‌ها
question: فارسی از چه نظر یکی از غنی‌ترین و پرمایه‌ترین زبان‌های جهان است؟

answers: text: شاهنامه فردوسی، آثار مولوی، رباعیات خیام، پنج گنج نظامی، دیوان حافظ، منطق‌الطیر عطار نیشابوری و گلستان و بوستان سعدی
question: شناخته‌شده‌ترین آثار ادبیات فارسی را نام ببرید؟

question: مولوی چند اثر دارد؟

question: حافظ چند اثر دارد؟

context: بر پایهٔ نتایج و برآوردهای پرشمار، فارسی زبان نخست ۵۰ میلیون تن در ایران، ۲۰ میلیون تن در افغانستان، ۷٫۵ میلیون تن در تاجیکستان و میان ۷ تا ۱۰ میلیون تن در ازبکستان است. فارسی همچنین در بحرین، عراق، پاکستان، کویت، امارات متحده عربی، قطر، روسیه، جمهوری آذربایجان، قرقیزستان، قزاقستان، ترکمنستان، چین و هند نیز دارای گویشور بومی است. با توجه به رسمی بودن فارسی در ایران، افغانستان و تاجیکستان و تسلط گویشوران دیگر زبان‌ها بدان به‌عنوان زبان دوم، روی هم‌رفته می‌توان شمار فارسی‌گویان جهان را بیش از ۱۲۰ میلیون تن برآورد کرد. فارسی همچنین پنجمین زبان پرکاربرد در محتوای وب است.
qas: answers: text: ۵۰ میلیون

text: ۵۰
question: بر پایهٔ نتایج و برآوردهای پرشمار، فارسی زبان نخست چند میلیون تن در ایران است؟

answers: text: ۲۰ میلیون تن

text: ۲۰
question: بر پایهٔ نتایج و برآوردهای پرشمار، فارسی زبان نخست چند میلیون تن در افغانستان است؟

answers: text: ۷٫۵ میلیون تن

text: ۷٫۵
question: بر پایهٔ نتایج و برآوردهای پرشمار، فارسی زبان نخست چند میلیون تن در تاجیکستان است؟

answers: text: ۷ تا ۱۰ میلیون تن

text: میان ۷ تا ۱۰ میلیون تن

text: میان ۷ تا ۱۰
question: بر پایهٔ نتایج و برآوردهای پرشمار، فارسی زبان نخست چند میلیون تن در ازبکستان است؟

answers: text: بحرین، عراق، پاکستان، کویت، امارات متحده عربی، قطر، روسیه، جمهوری آذربایجان، قرقیزستان، قزاقستان، ترکمنستان، چین و هند
question: فارسی در کدام کشورها دارای گویش بومی است؟

answers: text: ۱۲۰ میلیون تن

text: ۱۲۰
question: با توجه به رسمی بودن فارسی در ایران، افغانستان و تاجیکستان و تسلط گویشوران دیگر زبان‌ها بدان به‌عنوان زبان دوم، روی هم‌رفته می‌توان شمار فارسی‌گویان جهان را چند میلیون تن برآورد کرد؟

answers: text: فارسی
question: پنجمین زبان پرکاربرد در محتوای وب کدام زبان است؟

question: خالد حسینی چند کتاب مرتبط با افغانستان منتشر کرده؟

question: کتاب‌های خالد حسینی را نام ببرید؟

context: فارسی از گروه جنوب غربی شاخه غربی زبان‌های ایرانی است که خود زیرگروه هندوایرانی خانواده هندواروپایی به‌شمار می‌رود. تاتی قفقاز از نظر تباری نزدیک‌ترین زبان به فارسی (یا گاهی گویشی از آن) به‌شمار می‌رود. پس از آن دیگر زبان‌های گروه جنوب غربی، یعنی لری، اچمی، بشاگردی و گویش‌های استان فارس، نزدیک‌ترین‌ها به فارسی هستند. میزان شباهت واژگانی گویش‌های زبان لری به فارسی در لری شمالی ۸۰٪ (با لهجه خرم‌آبادی ۸۵٪)، بختیاری ۷۶٪ و لری جنوبی ۷۵٪ (با گویش بوشهری فارسی ۸۰٪) است. میزان این شباهت میان فارسی و لکی نیز ۷۰٪ برآورد شده‌است.
qas: answers: text: گروه جنوب غربی
question: فارسی ازکدام گروه از زیرگروه هندوایرانی است؟

answers: text: شاخه غربی زبان‌های ایرانی
question: فارسی از گروه جنوب غربی کدام شاخه است؟

answers: text: تباری
question: تاتی قفقاز از چه نظر نزدیک‌ترین زبان به فارسی (یا گاهی گویشی از آن) به‌شمار می‌رود؟

answers: text: لری، اچمی، بشاگردی و گویش‌های استان فارس
question: کدام زبان‌ها نزدیک‌ترین‌ها به فارسی هستند؟

answers: text: ۸۰٪
question: میزان شباهت واژگانی گویش‌های زبان لری به فارسی در لری شمالی چند درصد است؟

answers: text: ۸۵٪
question: میزان شباهت واژگانی گویش‌های زبان لری به فارسی در لری شمالی با لهجه خرم‌آبادی چند درصد است؟

answers: text: ۷۶٪
question: میزان شباهت واژگانی گویش‌های زبان لری به فارسی بختیاری چند درصد است؟

answers: text: ۷۵٪
question: میزان شباهت واژگانی گویش‌های زبان لری به فارسی در لری جنوبی چند درصد است؟

answers: text: ۸۰٪
question: میزان شباهت واژگانی گویش‌های زبان لری به فارسی با گویش بوشهری فارسی چند درصد است؟

answers: text: ۷۰٪
question: میزان شباهت واژگانی گویش‌های زبان لری به فارسی در لکی چند درصد است؟

question: لکی چه زبانی است؟

question: در کدام قسمت از ایران به زبان لری صحبت می‌کنند؟

question: در کدام قسمت از ایران به زبان ترکی صحبت می‌کنند؟


context: زبان‌های شمال غربی ایرانی شامل کردی، بلوچی، مازندرانی، گیلکی، تالشی، تاتی، زازاکی، گورانی و گویش‌های مرکز ایران می‌شوند. دیگر زیرگروه زبان‌های ایرانی، زبان‌های ایرانی شرقی، شامل زبان‌های آسی، پشتو و پامیری و زبان‌های مرده اوستایی، سغدی، خوارزمی، سکایی و باختری می‌شوند. اتنولوگ شمار زبان‌های ایرانی را ۸۵ عدد برآورد می‌کند که از این میان فارسی در ایران، افغانستان و تاجیکستان، پشتو در افغانستان و کردی در عراق از وضعیت رسمی برخوردار هستند. فارسی همچنین پرگویشورترین زبان ایرانی است و پس از آن پشتو، کردی و بلوچی قرار دارند.
qas: answers: text: کردی، بلوچی، مازندرانی، گیلکی، تالشی، تاتی، زازاکی، گورانی
question: کدام زبان‌ها شامل گویش‌های مرکز ایران می‌شوند؟

answers: text: زبان‌های ایرانی شرقی، شامل زبان‌های آسی، پشتو و پامیری و زبان‌های مرده اوستایی، سغدی، خوارزمی، سکایی و باختری
question: زیرگروه زبان‌های ایرانی را نام ببرید؟

answers: text: ۸۵ عدد

text: ۸۵
question: اتنولوگ شمار زبان‌های ایرانی را چند عدد برآورد می‌کند؟

answers: text: ایران، افغانستان و تاجیکستان، پشتو در افغانستان و کردی در عراق از وضعیت رسمی برخوردار هستند
question: اتنولوگ شمار زبان‌های ایرانی را ۸۵ عدد برآورد می‌کند که از این میان فارسی در کجا از چه وضعیتی برخوردار هستند؟

answers: text: فارسی
question:  پرگویشورترین زبان ایرانی کدام زبان است؟

answers: text: پشتو، کردی و بلوچی
question: بعد از فارسی پرگویشورترین زبان ایرانی کدام است؟

question: کره جنوبی با کدام کشورها همسایه است؟

question: کره شمالی با کدام کشورها همسایه است؟

context: زبان‌های هندوایرانی علاوه بر زیرگروه ایرانی شامل خانواده‌های هندوآریایی و نورستانی می‌شوند که زبان‌های هندوستانی (هندی-اردو)، بنگالی، پنجابی و مراتی از شناخته‌شده‌ترین و پرگویشورترین آن‌ها به‌شمار می‌روند. خانواده بزرگ زبان‌های هندواروپایی افزون بر زبان‌های هندوایرانی شامل خانواده زبان‌های ژرمنی، رومی، اسلاوی، بالتیک و سلتی و زبان‌های ارمنی، یونانی و آلبانیایی می‌شوند. بیشتر زبان‌های بومی اروپا و غرب و جنوب آسیا از این خانواده هستند که شماری از آن‌ها، به ویژه انگلیسی، اسپانیایی، فرانسوی و پرتغالی، در نتیجه استعمار در سراسر نیم‌کره غربی و اقیانوسیه و بخش‌هایی از آفریقا نیز گسترده شده‌اند. طبق برآورد اتنولوگ این خانواده دارای ۴۴۵ زبان زنده و ۳٫۲ میلیارد گویشور در سراسر جهان است.
qas: answers: text: خانواده‌های هندوآریایی و نورستانی

text: هندوآریایی و نورستانی
question: زبان‌های هندوایرانی علاوه بر زیرگروه ایرانی شامل چه خانواده‌هایی می‌شوند؟

answers: text: زبان‌های هندوستانی (هندی-اردو)، بنگالی، پنجابی و مراتی از شناخته‌شده‌ترین و پرگویشورترین آن‌ها به‌شمار می‌روند
question: کدام زبان‌ها از شناخته‌شده‌ترین و پرگویشورترین خانواده‌های هندوآریایی و نورستانی به‌شمار می‌روند؟

answers: text: زبان‌های ژرمنی، رومی، اسلاوی، بالتیک و سلتی و زبان‌های ارمنی، یونانی و آلبانیایی
question: خانواده بزرگ زبان‌های هندواروپایی افزون بر زبان‌های هندوایرانی شامل چه خانواده‌های زبانی‌ می‌شوند؟

answers: text: زبان‌های هندواروپایی
question: زبان‌های بومی اروپا و غرب و جنوب آسیا از خانواده کدام زبان هستند؟

answers: text: ۴۴۵ زبان زنده

text: ۴۴۵
question: طبق برآورد اتنولوگ زبان‌های هندواروپایی دارای چند زبان زنده در سراسر جهان است؟

answers: text: ۳٫۲ میلیارد
question: طبق برآورد اتنولوگ زبان‌های هندواروپایی دارای چند میلیارد گویشور در سراسر جهان است؟

answers: text: انگلیسی، اسپانیایی، فرانسوی و پرتغالی
question: کدام زبان‌ها در نتیجه استعمار در سراسر نیم‌کره غربی و اقیانوسیه و بخش‌هایی از آفریقا نیز گسترده شده‌اند؟

context: زبان‌های ایرانی معمولاً به سه دوره باستان، میانه و نوین تقسیم می‌شوند. این دوره‌ها با دوره‌های تاریخ ایران مطابقت دارند؛ بدین ترتیب که دوره باستان مربوط به زمان شاهنشاهی هخامنشی، دوره میانه مربوط به زمان شاهنشاهی ساسانی و دوره نوین مربوط به زمان ورود اسلام به ایران تا به امروز است. طبق اسناد موجود، زبان فارسی «تنها زبان ایرانی» است که میان سه دوره آن روابط زبانی نزدیکی برقرار است و به همین ترتیب پارسی باستان، میانه و نو همگی نمایانگر یک زبان هستند که همان فارسی است؛ به این معنی که فارسی نو نواده مستقیم پارسی میانه و باستان است؛ در حالی که ایجاد روابط نزدیک ژنتیکی میان دیگر زبان‌های میانه و نوین ایرانی دشوار است. برای نمونه زبان امروزی یغنابی به همان گروه گویشی سغدی تعلق دارد، اما نواده مستقیم این زبان نیست. باختری نیز ممکن است به یدغه و مونجانی نوین نزدیک باشد؛ اما نیای مستقیم آن دو به‌شمار نمی‌رود. میان زبان نوین وخی و ختنی کهن نیز همین رابطه بر قرار است.
qas: answers: text: به سه دوره باستان، میانه و نوین تقسیم می‌شوند

text: سه دوره باستان، میانه و نوین
question: زبان‌های ایرانی به چه دوره‌هایی تقسیم می‌شوند؟

answers: text: شاهنشاهی هخامنشی
question: زبان‌های ایرانی در دوره باستان مربوط به زمان شاهنشاهی کدام سلسله است؟

answers: text: زمان ورود اسلام به ایران تا به امروز است
question: دوره نوین زبان‌های ایران مربوط به چه زمانی است؟

answers: text: نمایانگر یک زبان هستند که همان فارسی است
question: پارسی باستان، میانه و نو همگی نمایانگر کدام زبان هستند؟

answers: text: فارسی نو نواده مستقیم پارسی میانه و باستان است

text: پارسی میانه و باستان
question: فارسی نو نواده مستقیم کدام دوره زبان‌های ایرانی است؟

context: «پارسی باستان» در زمان دودمان هخامنشی گفتگو می‌شده‌است. کهن‌ترین متن نوشته‌شده به آن مربوط به سنگ‌نبشته بیستون است که به زمان داریوش بزرگ (فرمانروایی در ۵۲۲–۴۸۶ پ. م) بازمی‌گردد. آثار نوشته شده به پارسی باستان در ایران، رومانی (گرله)، ارمنستان، بحرین، عراق، ترکیه و مصر امروزی یافت شده‌اند. پارسی باستان یکی از کهن‌ترین زبان‌های هندواروپایی است که از آن آثار نوشتاری بر جای مانده‌است. خط پارسی باستان، خط میخی بوده‌است و به نظر می‌رسد در زمان هخامنشی، چندان در میان توده‌ها رایج نبوده‌است و تنها خطی ادبی برای نوشتن سنگ‌نوشته‌ها بوده‌است. پارسی باستان از نظر دستوری پیچیده‌تر از نسل‌های بعدیِ «فارسی» بود.
qas: answers: text: دودمان هخامنشی

text: هخامنشی
question: «پارسی باستان» در زمان کدام دودمان گفتگو می‌شده‌است؟

answers: text: سنگ‌نبشته بیستون
question: کهن‌ترین متن نوشته‌شده «پارسی باستان» مربوط به کدام سنگ‌نبشته است؟

answers: text: به زمان داریوش بزرگ (فرمانروایی در ۵۲۲–۴۸۶ پ. م) بازمی‌گردد
question: سنگ‌نبشته بیستون به چه زمانی بازمی‌گردد؟

answers: text: ایران، رومانی (گرله)، ارمنستان، بحرین، عراق، ترکیه و مصر امروزی یافت شده‌اند
question: آثار نوشته شده به پارسی باستان در چه کشورهایی یافت شده‌است؟

answers: text: زبان‌های هندواروپایی
question: پارسی باستان یکی از کهن‌ترین کدام زبان‌ها است؟

answers: text: خط میخی
question: خط پارسی باستان، چه خطی بوده‌است؟

answers: text: خط میخی
question: تنها خط ادبی برای نوشتن سنگ‌نوشته‌ها، چه خطی بوده‌است؟

answers: text: از نظر دستوری
question:  پارسی باستان از چه نظر پیچیده‌تر از نسل‌های بعدیِ «فارسی» بود؟


question: هخامنشیان چند سال در ایران حکومت کردند؟

question: آخرین پادشاه سلسله هخامنشیان چه کسی بود؟

context: «پارسی میانه» از سده سوم پیش از میلاد تا سده هفتم پس از میلاد در ایران‌زمین رایج بوده‌است. دستور زبان فارسی در دوره میانه ساده‌تر از دوره باستان ولی پیچیده‌تر از فارسی نو رایج در دورهٔ اسلامی بوده‌است؛ برای نمونه ساختار مثنی و جنس دستوری که در پارسی باستان رایج بودند، در این زبان ناپدید شدند. زبان فارسی امروزی و پارسی میانه چه از دید واژگانی و چه از دید دستوری همانندی‌های بسیاری دارند. در واقع تحولی که از پارسی باستان تا پارسی میانه رخ داده‌است بسیار بزرگ‌تر از تحولی‌است که پارسی میانه را به فارسی نو تبدیل کرده‌است.
qas: answers: text: از سده سوم پیش از میلاد تا سده هفتم پس از میلاد

text: از سده سوم پیش از میلاد
question: پارسی میانه از کدام سده در ایران‌زمین رایج بوده‌است؟

answers: text: چه از دید واژگانی و چه از دید دستوری همانندی‌های بسیاری دارند
question: زبان فارسی امروزی و پارسی میانه از چه نظر همانندی‌های بسیاری دارند؟

answers: text: بسیار بزرگ‌تر از تحولی‌است که پارسی میانه را به فارسی نو تبدیل کرده‌است
question: تحولی که از پارسی باستان تا پارسی میانه رخ داده‌است، چگونه است؟

question: دستور زبان چیست؟

context: اگرچه دوره میانه زبان‌های ایرانی به‌طور رسمی با سقوط امپراتوری هخامنشی آغاز می‌شود، دوره گذار پارسی باستان به میانه احتمالاً پیش از سده ۴ پیش از میلاد آغاز شده بود. با این حال، پارسی میانه در واقع تا ۶۰۰ سال بعد که در کتیبه‌های دوران ساسانی (۲۲۴–۶۵۱ میلادی) پدیدار می‌شود، در جایی ظاهر نشده‌است، بنابراین هر نوع زبانی مربوط به زمانی پیش از این تاریخ را با هیچ درجه اطمینانی نمی‌توان توصیف کرد. افزون بر این، پارسی میانه به عنوان یک زبان ادبی برای نخستین بار در سده ششم تا هفتم میلادی پدیدار می‌شود. از سده هشتم به بعد، روند تغییر تدریجی پارسی میانه به فارسی نو آغاز شد و گونه دوران میانه تنها در مزدیسنا به حیات خود ادامه داد.
qas: answers: text: با سقوط امپراتوری هخامنشی آغاز می‌شود

text: با سقوط امپراتوری هخامنشی
question:  دوره میانه زبان‌های ایرانی به‌طور رسمی با سقوط کدام امپراتوری آغاز می‌شود؟

answers: text: سده ۴ پیش از میلاد

text: پیش از سده ۴ پیش از میلاد
question:  دوره گذار پارسی باستان به میانه احتمالا پیش از کدام سده آغاز شده‌ بود؟

answers: text: به عنوان یک زبان ادبی
question: پارسی میانه به چه عنوان برای نخستین بار در سده ششم تا هفتم میلادی پدیدار شد؟

answers: text: از سده هشتم به بعد
question: از کدام سده روند تغییر تدریجی پارسی میانه به فارسی نو آغاز شد و گونه دوران میانه تنها در مزدیسنا به حیات خود ادامه داد؟


context: پارسی میانه را گونه پسین پارسی باستان می‌دانند. نام بومی پارسی میانه پارسیگ یا پارسیک بود که از نام منطقه «پارس» آمده که همان پارسه پارسی باستان و فارس فارسی نو است. پس از فروپاشی دولت ساسانی، پارسیک منحصراً به پارسی (میانه یا نو) که به خط عربی نوشته شده بود، اطلاق می‌شد. از سده نهم به بعد، که پارسی میانه در آستانه تبدیل شدن به فارسی نوین بود، گونه کهن‌تر زبان به اشتباه پهلوی نامیده شد که در واقع یکی از سامانه‌های نوشتاری بود که از آن برای نوشتن پارسی میانه و دیگر زبان‌های میانه ایرانی استفاده می‌شد. این سامانه نوشتاری را ساسانیان از اشکانیان آموخته بودند. ابن مقفع در سده هشتم میان پهلوی و پارسی تمایز قائل می‌شد اما این تفکیک در گزارش‌های عربی پس از آن تاریخ مشهود نیست.
qas: answers: text: پارسی باستان
question: پارسی میانه را گونه پسین کدام زبان می‌دانند؟

answers: text: پارسیگ یا پارسیک
question:  نام بومی پارسی میانه چه بود؟

answers: text: منطقه «پارس»
question: نام بومی پارسی میانه پارسیگ یا پارسیک بود که از نام کدام منطقه آمده‌است؟

answers: text: دولت ساسانی
question: پس از فروپاشی کدام دولت پارسیک منحصراً به پارسی (میانه یا نو) که به خط عربی نوشته شده بود، اطلاق می‌شد؟

answers: text: سده نهم به بعد
question: از کدام سده پارسی میانه در آستانه تبدیل شدن به فارسی نوین بود؟

answers: text: ابن مقفع
question: چه کسی در سده هشتم میان پهلوی و پارسی تمایز قائل بود؟

answers: text: پهلوی
question:  از سده نهم به بعد، که پارسی میانه در آستانه تبدیل شدن به فارسی نوین بود، گونه کهن‌تر زبان به اشتباه چه نامیده شد؟

context: گسترش جغرافیایی فارسی از سده یازدهم به بعد آغاز شد و از آن زمان به عنوان واسطهٔ آشنایی ترکان آسیای میانه با اسلام و فرهنگ شهرنشینی درآمد. فارسی نو به‌طور گسترده‌ای به عنوان یک زبان میانجی فرامنطقه‌ای مورد استفاده قرار گرفت که به دلیل ساختار ریخت‌شناختی نسبتاً ساده آن بسیار مناسب این کار بود و این وضعیت حداقل تا قرن نوزدهم ادامه داشت. در اواخر قرون وسطی، زبان‌های ادبی اسلامی جدیدی بر اساس الگوی فارسی ایجاد شدند که از آن‌ها می‌توان ترکی عثمانی، جغتایی، دوبهاشی و اردو را نام برد که به عنوان «زبان‌های دختر ساختاری» فارسی در نظر گرفته می‌شوند.
qas: answers: text: از سده یازدهم به بعد

text: از سده یازدهم به بعد آغاز شد

text: سده یازدهم
question: گسترش جغرافیایی فارسی از کدام سده آغاز شد؟

answers: text: به عنوان واسطهٔ آشنایی ترکان آسیای میانه با اسلام و فرهنگ شهرنشینی درآمد
question: گسترش جغرافیایی فارسی از سده یازدهم به بعد به چه عنوانی درآمد؟

answers: text: زبان‌های ادبی اسلامی جدیدی
question: در اواخر قرون وسطی، چه زبان‌هایی بر اساس الگوی فارسی ایجاد شدند؟

answers: text: ترکی عثمانی، جغتایی، دوبهاشی و اردو
question: چه زبان‌هایی به عنوان «زبان‌های دختر ساختاری» فارسی در نظر گرفته می‌شوند؟

context: گرچه فارسی در این دوره از نظر معیارسازی به پیشرفت‌هایی دست یافت، هنوز هم یک زبان واحد معیار به شمار نمی‌رفت. فارسی این دوره را می‌توان دارای چند گویش معیار موقت یا «سبک» که توسط نویسندگان کلاسیکی همچون فردوسی، سعدی و حافظ تنظیم شده بود، دانست. در سبک‌شناسی فارسی را دارای سه سبک اصلی خراسانی، شیوهٔ شاعران خراسان و فرارود مربوط به سدهٔ چهارم تا میانه‌های سدهٔ ششم هجری، عراقی، شیوهٔ شاعران عراق عجم و آذربایجان مربوط به اواخر سدهٔ ششم تا سده نهم هجری، و هندی، شیوهٔ شاعران هندوستان از سدهٔ نهم هجری به بعد، می‌دانند. بازگشت ادبی نیز به سبک دوره قاجار به بعد (اواخر سدهٔ دوازدهم) فارسی اشاره دارد که شاعران سبک هندی را کنار گذاشته و دوباره به سبک‌های کهن‌تر، به ویژه عراقی، رو آوردند.
qas: answers: text: فردوسی، سعدی و حافظ
question: نویسندگان سبک کلاسیک فارسی را نام ببرید

answers: text: سه سبک اصلی خراسانی، شیوهٔ شاعران خراسان و فرارود مربوط به سدهٔ چهارم تا میانه‌های سدهٔ ششم هجری، عراقی، شیوهٔ شاعران عراق عجم و آذربایجان مربوط به اواخر سدهٔ ششم تا سده نهم هجری، و هندی، شیوهٔ شاعران هندوستان از سدهٔ نهم هجری به بعد، می‌دانند
question: در سبک‌شناسی، فارسی را دارای چه سبک‌هایی می‌دانند؟

answers: text: شیوهٔ شاعران هندوستان از سدهٔ نهم هجری به بعد
question: سبک هندی شیوه شاعری چه کسانی بود؟

question: فردوسی در چه قرنی می‌زیست؟

question: حافظ در چه قرنی می‌زیست؟

question: نام اثر معروف فردوسی چیست؟

question: سبک شعری به چه معناست؟

context: فارسی در این دوره به زبان میانجی ایران بزرگ و بیشتر شبه‌قاره هند تبدیل شد. این زبان همچنین زبان رسمی و فرهنگی دودمان‌های اسلامی، از جمله سامانیان، آل بویه، طاهریان، زیاریان، گورکانیان، تیموریان، غزنویان، آل افراسیاب، سلجوقیان، خوارزمشاهیان، سلجوقیان روم، سلطان‌نشین دهلی، شروان‌شاهان، صفویان، افشاریان، زندیان، قاجاریان، خانات بخارا، خانات خوقند، امارت بخارا، خانات خیوه، عثمانیان و بیشتر نوادگان مغولان هند همچون نظام حیدرآباد بود. فارسی تنها زبان هندواروپایی بود که مارکو پولو در دربار قوبلای خان و در سفرش در چین آن را می‌دانست و از آن استفاده می‌کرد.
qas: answers: text: سامانیان، آل بویه، طاهریان، زیاریان، گورکانیان، تیموریان، غزنویان، آل افراسیاب، سلجوقیان، خوارزمشاهیان، سلجوقیان روم، سلطان‌نشین دهلی، شروان‌شاهان، صفویان، افشاریان، زندیان، قاجاریان، خانات بخارا، خانات خوقند، امارت بخارا، خانات خیوه، عثمانیان و بیشتر نوادگان مغولان هند همچون نظام حیدرآباد بود
question: زبان فارسی زبان رسمی و فرهنگی کدام دودمان‌های اسلامی بود؟

question: طاهریان چند سال در ایران حکومت کردند؟

answers: text: مارکو پولو
question: فارسی تنها زبان هندواروپایی بود که چه کسی در دربار قوبلای خان و در سفرش در چین آن را می‌دانست و از آن استفاده می‌کرد؟

question: مارکو پولو که بود؟

answers: text: فارسی
question: زبان رسمی و فرهنگی سلسله خوارزمشاهیان چه زبانی بود؟

question: سلسله تیموریان در چه سالی منقرض شد؟

question: اولین پادشاه سلسله قاجار چه کسی بود؟

context: زبان فارسی بر شکل‌گیری زبان‌های بسیاری در غرب آسیا، اروپا، آسیای میانه و جنوب آسیا تأثیر گذاشته‌است. در پی فتح جنوب آسیا به دست سلطان محمود، فارسی برای نخستین بار در این منطقه معرفی شد. به‌طور کلی از همان روزهای نخستین دودمان‌های ترک ایرانی‌شدهٔ آسیای میانه و افغان‌ها عامل ورود فارسی به شبه‌قاره بودند. از زمان سلطان محمود تا پنج سده بعد و استعمار انگلیس، فارسی به گستردگی به عنوان زبان دوم در شبه‌قاره هند استفاده می‌شد. این زبان به عنوان زبان فرهنگی و آموزشی در چندین دربار اسلامی در شبه‌قاره برجسته شد و در زمان امپراتوران گورکانی به عنوان تنها «زبان رسمی» تبدیل شد.
qas: answers: text: در غرب آسیا، اروپا، آسیای میانه و جنوب آسیا
question: زبان فارسی بر شکل‌گیری زبان‌های بسیاری در چه سرزمین‌هایی تأثیر گذاشته‌است؟

answers: text: در پی فتح جنوب آسیا به دست سلطان محمود، فارسی برای نخستین بار در این منطقه معرفی شد
question: چه زمانی فارسی برای نخستین‌بار در جنوب آسیا معرفی شد؟

answers: text: از زمان سلطان محمود تا پنج سده بعد و استعمار انگلیس
question: از چه زمانی فارسی به عنوان زبان دوم در شبه‌قاره هند استفاده می‌شد؟

answers: text: فارسی
question: کدام زبان به عنوان زبان فرهنگی و آموزشی در چندین دربار اسلامی در شبه‌قاره هند برجسته شد؟

answers: text: فارسی
question: در زمان امپراتوران گورکانی کدام زبان به عنوان تنها «زبان رسمی» تبدیل شد؟


question: امپراتوران گورکانی چند سال دوام آورد؟

question: امپراتوران گورکانی چند پادشاه به خود دید؟

context: شاهی بنگاله شاهد هجوم دانشمندان، وکیلان، آموزگاران و روحانیان فارسی‌زبان بود. در این زمان هزاران کتاب و نسخه خطی فارسی در بنگال منتشر شد. زمان فرمانروایی سلطان غیاث‌الدین اعظم‌شاه به عنوان «عصر طلایی ادبیات فارسی در بنگال» توصیف می‌شود. بزرگی این دوره با نامه‌نگاری و همکاری شخص سلطان با حافظ شیرازی مشخص می‌شود که در غزلی در دیوان حافظ نیز بر جای مانده‌است. یک گویش بنگالی یه نام دوبهاشی (به معنای دوزبانه) بر اساس الگوی فارسی در میان مسلمانان بنگال پدیدار شد. دوبهاشی مورد پشتیبانی شاهان بنگاله که صرف نظر از دین، زبان نخست و پرکاربردترین زبان ادبی آن‌ها فارسی بود، قرار گرفت و به رسمیت رسید.
qas: answers: text: شاهد هجوم دانشمندان، وکیلان، آموزگاران و روحانیان فارسی‌زبان بود

text: دانشمندان، وکیلان، آموزگاران و روحانیان فارسی‌زبان
question: شاهی بنگاله شاهد هجوم کدام فارسی‌زبانان بود؟

answers: text: زمان فرمانروایی سلطان غیاث‌الدین اعظم‌شاه
question: زمان فرمانروایی چه کسی به عنوان «عصر طلایی ادبیات فارسی در بنگال» توصیف می‌شود؟

answers: text: دوبهاشی
question: چه زبانی مورد پشتیبانی شاهان بنگاله که صرف نظر از دین، زبان نخست و پرکاربردترین زبان ادبی آن‌ها فارسی بود، قرار گرفت و به رسمیت رسید؟


answers: text: به معنای دوزبانه
question: دوبهاشی به چه معناست؟

question:  بنگال در کجا قرار دارد؟

context: سلجوقیان روم، که شاخه‌ای از سلوجوقیان بودند، زبان فارسی و هنر ایرانی را به آناتولی بردند. آن‌ها فارسی را به عنوان زبان رسمی امپراتوری خویش برگزیدند. امپراتوری عثمانی، که تقریباً می‌توان آنان را جانشینان نهایی سلوجوقیان خواند، این سنت را ادامه دادند؛ فارسی زبان رسمی دربار و برای مدتی زبان رسمی امپراتوری بود. طبقه تحصیل‌کرده و اشراف امپراتوری عثمانی، از جمله سلیم یکم با وجود اینکه مخالف سرسخت ایران صفوی و شیعه بود، همگی به فارسی صحبت می‌کردند و فارسی یک زبان ادبی پرکاربرد در امپراتوری به‌شمار می‌رفت. از آثار نخستین فارسی در عثمانی می‌توان به هشت بهشت ادریس بدلیسی که در سال ۱۵۰۲ میلادی نوشته شد و دوره حکومت هشت فرمانروای نخست عثمانی را در بر می‌گرفت و همچنین سلیم‌نامه در تجلیل سلیم یکم، اشاره کرد. با گذشت چند سده، زبان ترکی عثمانی (که خود بسیار فارسی‌شده بود) به سمت زبان ادبی کاملاً پذیرفته‌شده‌ای که قادر بود نیازهای علمی را برآورده کند، توسعه یافت. گرچه شمار وام‌واژگان فارسی و عربی آن گاه تا ۸۸٪ هم می‌رسید. در امپراتوری عثمانی، زبان فارسی برای دیپلماسی، شعر، تاریخ‌نگاری و ادبیات مورد استفاده قرار می‌گرفت و در مدارس دولتی نیز آموزش داده می‌شد.
qas: answers: text: آناتولی
question: سلجوقیان روم، که شاخه‌ای از سلوجوقیان بودند، زبان فارسی و هنر ایرانی را به کجا بردند؟

answers: text: زبان رسمی امپراتوری خویش
question: سلجوقیان فارسی را به چه عنوانی برگزیدند؟

answers: text: سلوجوقیان
question: امپراتوری عثمانی جانشینان نهایی چه کسانی بودند؟

answers: text: فارسی
question: در زمان سلجوقیان چه زبانی برای مدتی زبان رسمی امپراتوری بود؟

answers: text: طبقه تحصیل‌کرده و اشراف امپراتوری عثمانی، از جمله سلیم یکم
question: چه کسانی مخالف سرسخت ایران صفوی و شیعه بودند؟

answers: text: فارسی
question: طبقه تحصیل‌کرده و اشراف امپراتوری عثمانی، از جمله سلیم یکم به چه زبانی صحبت می‌کردند؟

answers: text: هشت بهشت ادریس بدلیسی
question: آثار نخستین فارسی در عثمانی می‌توان چه چیزی را نام برد؟

answers: text: سال ۱۵۰۲ میلادی
question: هشت بهشت ادریس بدلیسی در چه سالی نوشته شد؟

answers: text: زبان ادبی کاملاً پذیرفته‌شده‌ای که قادر بود نیازهای علمی را برآورده کند
question: با گذشت چند سده، زبان ترکی عثمانی (که خود بسیار فارسی‌شده بود) به سمت چه چیزی توسعه یافت؟

answers: text: ۸۸٪
question: شمار وام‌واژگان فارسی و عربی در زمان عثمانی به چند درصد می‌رسید؟

answers: text: دیپلماسی، شعر، تاریخ‌نگاری و ادبیات
question: در امپراتوری عثمانی، زبان فارسی برای چه چیزی مورد استفاده قرار می‌گرفت؟

question: در امپراتوری عثمانی، زبان فارسی در کجا آموزش داده می‌شد؟

question: پادشاهان سلجوقی را نام ببرید؟

question: پادشاهان عثمانی را نام ببرید؟

question: پادشاهان ساسانی را نام ببرید؟

question: پادشاهان هخامنشی را نام ببرید؟

context: فارسی از گذشته‌های دور، به ویژه از دوره یوآن تا آغاز سده بیستم، در چین از نقش مهمی برخوردار بوده‌است. تعامل ایران و چین از دوره ساسانی تداوم داشته‌است و در هنگام ایجاد جاده ابریشم این روابط به اوج رسید و پس از پیدایش اسلام این روابط توسعه پیدا کرد. آثار فارسی فراوانی همانند منهاج الطلب نوشته محمد بن حکیم زینینی در چین نوشته شده‌اند. با ایجاد دودمان مغولی یوآن، بسیاری از مسلمانان آسیای میانه و غربی به چین مهاجرت کردند که ایرانی‌ها و فارسی‌زبان‌ها بخش قابل توجهی از آن‌ها بودند و به این ترتیب در این دوره فارسی به یکی از سه زبان رسمی و زبان اول مسلمانان چین تبدیل شد.
qas: answers: text: چین
question: فارسی از گذشته‌های دور، به ویژه از دوره یوآن تا آغاز سده بیستم، در کجا از نقش مهمی برخوردار بوده‌است؟

answers: text: دوره ساسانی
question: تعامل ایران و چین از کدام دوره تداوم داشته‌است؟

answers: text: در هنگام ایجاد جاده ابریشم

text: ایجاد جاده ابریشم
question: در چه هنگام روابط ایران و چین به اوج رسید؟

answers: text: پس از پیدایش اسلام
question: در چه هنگام روابط ایران و چین توسعه پیدا کرد؟

answers: text: منهاج الطلب نوشته محمد بن حکیم زینینی

text: منهاج الطلب
question: کدام یک از آثار فارسی در چین نوشته شده‌اند؟

answers: text: آسیای میانه و غربی
question: با ایجاد دودمان مغولی یوآن، بسیاری از مسلمانان از کجا به چین مهاجرت کردند؟

answers: text: ایرانی‌ها و فارسی‌زبان‌ها
question: با ایجاد دودمان مغولی یوآن، بسیاری از مسلمانانی که به چین مهاجرت کردند چه کسانی بودند؟

answers: text: یکی از سه زبان رسمی و زبان اول مسلمانان چین
question: در دوره مغولی یوآن فارسی به چه چیزی تبدیل شد؟

question: جمعیت چین در سال 1900 چند نفر ثبت شده؟

question: جمعیت چین در سال 2000 چند نفر ثبت شده؟

question: جمعیت چین در سال 2020 چند نفر ثبت شده؟