ساسانیان

context: شاهنشاهی ساسانی (که مردم به آن ایرانشهر می‌گفتند) آخرین شاهنشاهی ایران پیش از حمله اعراب به ایران بود که از سال ۲۲۴ تا ۶۵۱ میلادی به مدت (۴۲۷ سال) بر ایران فرمان راند؛ شاهنشاهان این امپراتوری از دودمان ساسانیان بودند. این شاهنشاهی یکپارچه را اردشیر بابکان با شکست اردوان پنجم، واپسین شاهنشاه اشکانی، پایه‌گذاری کرد و ایران را دوباره پس از سرنگونی هخامنشیان برای نخستین بار یکپارچه ساخته و زیر فرمان یک شاهنشاهی نیرومند درآورد. شاهنشاهان ساسانی که ریشه‌شان از پارس بود، بر پهنهٔ بزرگی از آسیای باختری چیرگی یافته و در کنار امپراتوری روم-بیزانس، در گذر بازه زمانی افزون بر ۴۰۰ سال، ابرقدرت جهان باستان شمرده می‌شدند. پایتخت ایران در این دوره، شهر تیسفون در نزدیکی بغداد در عراق امروزی بود. پرچم ایران در این دوره، درفش کاویانی بود که پس از سرنگونی ساسانیان از میان رفت.
qas: answers: text: ایرانشهر
question: مردم به شاهنشاهی ساسانی چه می گفتند؟

answers: text: ۴۲۷ سال
question: شاهنشاهی ساسانی چند سال بر ایران حکومت کردند؟

answers: text: دودمان ساسانیان
question: شاهنشاهان این امپراتوری از چه کسانی بودند؟

answers: text: اردشیر بابکان
question: شاهنشاهی ساسانی را چه کسی پایه گذاری کرد؟

answers: text: پارس
question: شاهانشاهی ساسانی ریشه اش از کجا بود؟

answers: text: شهر تیسفون
question: پایتخت ایران در این دوره در کجا بود؟

answers: text: بغداد در عراق
question: پایتخت ایران در شهر تیسفون درنزدیکی کدام شهر بود؟

answers: text: درفش کاویانی
question: پرچم ایران در این دوره در کجا بود؟

answers: text: پس از سرنگونی ساسانیان
question: درفش کاویانی چه زمانی ازبین رفت؟

context: پاپک در آغاز حکمران ناحیه‌ای بود که به آن «خیر» می‌گفتند. با این حال، در سال ۲۰۰ (بر طبق تورج دریایی ۲۰۵–۲۰۶)، او موفق به سرنگون کردن «گوچهر» از خاندان «بازرنگیان» شد. پاپک و بزرگ‌ترین پسرش شاپور، موفق شدند تا قدرت خود را به سرتاسر پارس گسترش دهند. به خاطر طبیعت گیج‌کننده منابع، رویدادهای بعدی ناواضح و گنگ است. با این وجود، با اطمینان می‌توان گفت که پس از مرگ پاپک، اردشیر که در آن هنگام حکمران دارابگرد بود، در نزاعی برای به قدرت رسیدن، وارد جنگی با برادر بزرگ‌ترش شاپور شد. منابع نشان می‌دهند که شاپور، که برای ملاقات کردن با برادرش رفته بود، بر اثر فروپاشی سقف بر سرش کشته شد. در سال ۲۰۸، اردشیر با خاموش کردن شورش‌هایی از طرف دیگر برادرهایش که اعدام شدند، خود را حکمران تمام پارس خواند.
qas: answers: text: خیر

text: حکمران ناحیه‌ای بود که به آن «خیر» می‌گفتند
question: پاپک حکمران کدام ناحیه بود؟

answers: text: در سال ۲۰۰

text: سال ۲۰۰

text: در سال ۲۰۰ (بر طبق تورج دریایی ۲۰۵–۲۰۶)

text: سال ۲۰۰ (بر طبق تورج دریایی ۲۰۵–۲۰۶)
question: پاپک درچه تاریخی موفق به سرنگون کردن گوچهر از خاندان بازرنگیان شد؟

answers: text: پاپک
question: چه کسی موفق به سرنگون کردن گوچهر از خاندان بازرنگیان شد؟

answers: text: پاپک و بزرگ‌ترین پسرش شاپور
question: چه کسانی موفق شدند قدرت خود را به سرتاسر پارس گسترش دهند؟

answers: text: اردشیر
question: پس از مرگ پاپک چه کسی در آن هنگام حکمران دارابگرد بود؟

answers: text: ۲۰۸

text: در سال ۲۰۸

text: سال ۲۰۸
question: درچه سالی اردشیر با خاموش کردن شورش هایی از طرف دیگر برادرهایش که اعدام شدند،خود را حکمران پارس خواند؟

answers: text: بر اثر فروپاشی سقف بر سرش
question: شاپور چگونه کشته شد؟

answers: text: اردشیر
question: چه کسی خودش را حکمران پارس خواند؟

context: در چند سال بعدی، شورشیان محلی گرداگرد امپراتوری سربرآوردند. با این وجود، اردشیر بابکان امپراتوری نوین خود را بیش از پیش به سمت شرق و شمال غربی گسترش داد، استان‌های سیستان، گرگان، خراسان، مرو (واقع در ترکمنستان امروزی)، بلخ و خوارزم را به تصاحب خود درآورد. او همچنین بحرین و موصل را هم به قلمرو ساسانی ضمیمه کرد. بعدها در سنگ‌نبشته‌های ساسانی ادعا شده‌است که شاهان کوشانی، تورانی و مکرانی سلطه‌پذیر اردشیر شده‌اند، هرچند که بر طبق شواهد سکه‌شناسی، به احتمال زیاد آن‌ها سلطه‌پذیر فرزند اردشیر، شاپور اول، پادشاه آینده شده‌اند.
qas: answers: text: شرق و شمال غربی
question: اردشیر بابکان امپراتوری نوین خود را به کدام سمت گسترش داد؟

answers: text: استان‌های سیستان، گرگان، خراسان، مرو (واقع در ترکمنستان امروزی)، بلخ و خوارزم

text: سیستان، گرگان، خراسان، مرو (واقع در ترکمنستان امروزی)، بلخ و خوارزم
question: اردشیر بابکان کدام استان ها را به تصاحب خود درآورد؟

answers: text: بحرین و موصل
question: اردشیر کدام مناطق را به قلمرو ساسانی ضمیمه کرد؟

answers: text: شاهان کوشانی، تورانی و مکرانی سلطه‌پذیر اردشیر شده‌اند
question: در سنگ نبشته های ساسانی چه ادعایی شده است؟

answers: text: سکه‌شناسی
question: طبق کدام شواهد شاهان کوشانی سلطه پذیر فرزند اردشیر،شاپور اول شدند؟

context: پسر اردشیر بابکان، شاپور اول، که مدتی با پدرش به‌طور مشترک پادشاهی کرد، گسترش دادن شاهنشاهی ساسانیان را ادامه داد، باختر را تصاحب کرد و بخش غربی امپراتوری کوشان را هم به تصاحب خود درآورد، همچنین چندین لشگرکشی علیه امپراتوری روم را هم ترتیب داد. شاپور نخست در حمله به میان‌رودان روم، حران و نصیبین را تصاحب کرد، اما در سال ۲۴۳، سردار رومی Timesitheus، ایرانی‌ها را در نبرد راسائنا شکست داد و سرزمین‌های از دست رفته را پس گرفت. پیشروی‌های متعاقب امپراتور گردیان سوم (۲۳۸–۲۴۴) در پایین رود فرات در نبرد مسیخه شکست خورد (۲۴۴)، که منجر به قتل رسیدن گوردیان توسط نیروهای خودش شد و شاپور را قادر ساخت تا یک صلح‌نامه بسیار مقرون‌به‌صرفه‌تر را با امپراتور تازه، فیلیپ عرب منعقد کند، که به سبب آن او ۵۰۰٬۰۰۰ دیناری غرامت دریافت کرد و خراجی را هم به صورت سالانه بر دوش رومی‌ها گذاشت.
qas: answers: text: شاپور اول
question: پسر اردشیر بابکان که بود؟

answers: text: پدرش
question: شاپور اول با چه کسی به طور مشترک پادشاهی کرد؟

answers: text: باختر را تصاحب کرد و بخش غربی امپراتوری کوشان

text: باختر را تصاحب کرد و بخش غربی امپراتوری کوشان را هم به تصاحب خود درآورد

text: باختر را تصاحب کرد و بخش غربی امپراتوری کوشان را هم
question: شاپور اول با پدرش چه نواحی را  به تصاحب خود درآورد؟

answers: text: روم

text: امپراتوری روم
question: شاپور اول و پدرش لشگرکشی علیه کدام اپراتوری را ترتیب داد؟

answers: text: حران و نصیبین را تصاحب کرد
question: شاپور نخست در حمله به میان‌رودان روم چه کاری انجام داد؟

answers: text: سال ۲۴۳

text: ۲۴۳

text: در سال ۲۴۳
question: در چه سالی  سردار رومی ایرانی ها را در نبرد راسائنا شکست داد؟

answers: text: سردار رومی
question: چه کسی  ایرانی‌ها را در نبرد راسائنا شکست داد و سرزمین‌های از دست رفته را پس گرفت؟

answers: text: سرزمین‌های از دست رفته
question: سردار رومی چه چیز هایی را پس گرفت؟

answers: text: امپراتور گردیان سوم
question: پیشروی‌های چه کسانی در پایین رود فرات در نبرد مسیخه شکست خورد؟

answers: text: پایین رود فرات در نبرد مسیخه
question: پیشروی‌های امپراتور گردیان سوم در کجا شکست خورد؟

context: شاپور خیلی زود جنگ را از سر گرفت، رومی‌ها را در نبرد باربالیسوس شکست داد (۲۵۳) و سپس احتمالاً انطاکیه را گرفت و تاراج کرد. نتیجه ضدحمله‌های رومی‌ها تحت امپراتوری والرین با مصیبت و فاجعه همراه بود که ارتش روم در ادسا محاصره و درهم شکسته شد و والرین توسط شاپور به اسارت گرفته شد و تا پایان عمرش زندانی شاپور باقی ماند. شاپور پیروزی خود را با کنده‌کاری کردن یک نقش برجسته شکوهمند در نقش رستم و بیشاپور جشن گرفت و همچنین در نزدیکی تخت جمشید هم یک سنگ‌نبشته یادبود به زبان‌های فارسی و یونانی حکاکی کرد. او از موفقیت خود برای پیشروی در آناتولی بهره برد (۲۶۰)، اما پس از شکست خوردن از رومی‌ها و هم‌پیمانان‌شان اذینه پالمیرایی، با آشفتگی عقب‌نشینی کرد و حرم‌سرای خود و تمامی قلمروهای رومی که اشغال کرده بود را از دست داد.
qas: answers: text: نبرد باربالیسوس
question: رومی ها در کجا شکست خوردند؟

answers: text: انطاکیه
question: شاپور چه شهری را تاراج کرد؟

answers: text: ارتش روم در ادسا محاصره و درهم شکسته شد و والرین توسط شاپور به اسارت گرفته شد و تا پایان عمرش زندانی شاپور باقی ماند
question: نتیجه فاجعه بار ضدحمله‌های رومی‌ها چه بود؟

answers: text: شاپور
question: والرین توسط چه کسی به اسارت گرفته شد؟

answers: text: پایان عمرش
question: والرین تا کی زندانی شاپور بود؟

answers: text: شاپور پیروزی خود را با کنده‌کاری کردن یک نقش برجسته شکوهمند در نقش رستم و بیشاپور

text: با کنده‌کاری کردن یک نقش برجسته شکوهمند در نقش رستم و بیشاپور
question: شاپور پیروزی خودش را چگونه جشن گرفت؟

answers: text: فارسی و یونانی
question: سنگ نوشته ای که در نزدیکی تخت جمشید است به چه زبانی است؟

answers: text: اذینه پالمیرایی
question: پس از شکست خوردن از رومی‌ها چه کسی عقب نشینی کرد؟

answers: text: رومی‌ها
question: شاپور ازچه کسی شکست خورد؟

context: مرزهای ایران و روم بر طبق موفقیت‌های نظامی یک طرف، دائماً بین دجله و فرات در تغییر بود. رفت‌وآمد بین مرزها آزاد بود و بازرگانی و ازدواج و حتی جاسوسی را ممکن می‌ساخت. در این برهه از زمان، میان‌رودان در دست ایران بود، اما باید فکری به حال ارمنستان می‌شد که در مقابل اردشیر مقاوت کرده و دشمنش را شکست داده بود. ارمنستان همیشه یکی از نکات مورد اختلاف بین ساسانی‌ها و رومی‌ها بوده‌است. این منطقه برای هر دو مهم بوده، چرا که اهمیت استراتژیک و اقتصادی داشته و به عنوان سرزمین حایل بین ایران و روم بوده. از آنجا که یک شاخه از سلسله اشکانیان در ارمنستان حکومت می‌کردند و ساسانیان با اشکانیان دشمنی داشتند، برای شاپور مهم بود تا مشکل ارمنستان را حل و فصل کند. او ترتیب قتل خسرو را داد و شاهی وفادار به خودش، تیرداد را بر آنجا نشاند که از ۲۵۲–۲۶۲ فرمان‌روایی کرد.
qas: answers: text: بین دجله و فرات
question: مرزهای ایران و روم در کجا درحال تغییر بود؟

answers: text: رفت‌وآمد بین مرزها آزاد بود
question: چرا در بین مرزها بازرگانی و ازدواج و حتی جاسوسی را ممکن می‌ساخت؟

answers: text: ایران
question: میان‌رودان تحت سلطه کدام کشور بود؟

answers: text: ارمنستان
question: یکی از نکات مورد اختلاف بین ساسانی‌ها و رومی‌ها چه بوده‌است؟

answers: text: اهمیت استراتژیک و اقتصادی داشته و به عنوان سرزمین حایل بین ایران و روم بوده.
question: چرا ارمنستان همیشه مهم بوده است؟

answers: text: ارمنستان
question: یک شاخه از سلسله اشکانیان در کجا حکومت می کردند؟

answers: text: اشکانیان
question: ساسانیان با چه کسانی دشمنی داشتند؟

answers: text: مشکل ارمنستان را حل و فصل کند.
question: برای شاپور چه چیزی مهم بود؟

answers: text: تیرداد
question: چه کسی جایگزین خسرو شد؟

answers: text: ۲۵۲–۲۶۲
question: تیرداد درچه تاریخی فرمان روایی میکرد؟

context: امپراتور پروباس (Probus) برای حمله به قلمرو ساسانیان طرح‌ریزی کرد، اما خودش مرد و کاروس (Carus) جنگ را شروع و به بین‌النهرین حمله کرد و تیسفون را محاصره کرد. در این زمان بهرام دوم در شرق بود. اما کاروس در بین‌النهرین درگذشت و امپراتور بعدی، دیوکلتیان، می‌بایست مشغول به حل مشکلات داخلی می‌شد و با بهرام دوم صلح کرد، که بر طبق آن ارمنستان بین دو کشور تقسیم شد و بخش غربی در دست تیرداد ماند و نرسه بخش بزرگ‌تر را گرفت (که از آن پس ارمنستان ایران نام گرفت). در ۲۹۳ بهرام دوم درگذشت و بهرام سوم که شاه سیستان بود بر تخت نشست، اما نرسه، برادر بهرام دوم، که در شرق بود، به میان‌رودان آمد و مورد استقبال جمعی از اشراف قرار گرفت و در نهایت شاه شد.
qas: answers: text: برادر بهرام دوم
question: چه کسی مورد استقبال جمعی از اشراف قرار گرفت؟

answers: text: میان‌رودان
question: برادر بهرام دوم، که در شرق بود به کجا رفت؟

answers: text: ۲۹۳
question: درچه تاریخی بهرام دوم درگذشت؟

answers: text: بهرام سوم
question: پس از بهرام دوم چه کسی جایگزین وی شد؟

answers: text: سیستان
question: بهرام سوم شاه کدام منطقه بود؟

answers: text: کاروس
question: چه کسی جنگ را شروع و به بین‌النهرین حمله کرد؟

context: نرسه، جانشین بهرام سوم (که مدت کوتاهی در سال ۲۹۳ فرمان راند)، جنگ دیگری را علیه رومی‌ها به راه انداخت. نرسه پس از موفقیت‌های اولیه علیه امپراتور گالریوس در رقه سوریه در فرات در سال ۲۹۶، محتمل شکست بزرگی شد. گالریوس نیروهای خود را احتمالاً در بهار ۲۹۸، با دسته‌ای جمع‌آوری‌شده از زمین‌های اجاره‌ای دانوبی امپراتوری، تقویت کرد. نرسه از ارمنستان و میان‌رودان آن طرف‌تر نرفت، که به گالریوس اجازه داد تا در ۲۹۸ تعرضی را در شمال میان‌رودان از طریق ارمنستان انجام دهد. نرسه به ارمنستان عقب‌نشینی کرد تا با نیروهای گالریوس بجنگد، که عواملی به ضرر او بود، زمین‌های پر از پستی و بلندی ارمنستان به نفع پیاده‌نظام روم بود، اما نه به نفع سواره‌نظام ساسانی. کمک‌های محلی به گالریوس او را قادر ساختند تا بتواند نیروهای ایرانی را غافلگیر کند و در دو نبرد پیاپی، گالریوس بر نرسه پیروز شد.
qas: answers: text: بهرام سوم
question: نرسه جانشین چه کسی بود؟

answers: text: نرسه
question: چه کسی جنگ دیگری علیه رومی ها به راه انداخت؟

answers: text: با نیروهای گالریوس بجنگد،
question: چرا نرسه به ارمنستان عقب نشینی کرد؟

answers: text: پیاده‌نظام روم
question: زمین‌های پر از پستی و بلندی ارمنستان به نفع چه کسانی بود؟

answers: text: کمک‌های محلی
question: چه چیزی باعث شد تا گالریوس نیروهای ایرانی را غافلگیر کند؟

answers: text: نرسه
question: گالریوس در نبرد های پیاپی برچه کسی پیروز شد؟

context: شرایط صلح سنگین بودند: ایران قلمروهایی به روم تسلیم می‌کرد، به‌طوری‌که دجله مرز بین دو امپراتوری می‌شد. مفاد دیگری هم نوشته شده بود مبنی بر اینکه ارمنستان به روم برگردد و دژ Ziatha هم‌مرز آن باشد. ایبری قفقاز تحت یک گماشتهٔ رومی، به روم وفادار بماند، نصیبین که حالا تحت فرمان روم بود، تبدیل به تنها آب‌گذر برای تجارت بین ایران و روم شود، و روم که کنترل پنج ساتراپی بین دجله و ارمنستان را به دست می‌گرفت: Ingilene, Sophanene (Sophene), Arzanene (Aghdznik), کردوئنه، و Zabdicene (در نزدیکی حکاری در ترکیه امروزی).
qas: answers: text: نصیبین
question: تنها آب گذر برای تجارت بین ایران و روم کجا بود؟

answers: text: پنج ساتراپی بین دجله و ارمنستان

text: پنج ساتراپی
question: روم کنترل کدام مناطق را به دست می گرفت؟

answers: text: دجله
question: کدام رود مرز بین دو امپراتوری می شد؟

context: پس از مرگ هرمز، عرب‌ها از سوی شمال آغاز به ویران‌گری و به تاراج بردن شهرهای شرقی امپراتوری کردند، حتی به ایالت پارس هم حمله کردند که زادگاه شاهان ساسانی بود. در همین اوقات، اشرافیان ایرانی فرزند ارشد هرمز دوم را کشتند، دومین فرزند او را کور کردند و سومین را به زندان افکندند (که بعدها به قلمرو رومی‌ها پناهنده شد). تخت پادشاهی برای شاپور دوم به ودیعه گذاشته شد. شاپور دوم فرزند نازاده شده یکی از زن‌های هرمز دوم بود که «در زهدان» مادر خود تاجگذاری کرد: تاج پادشاهی بر روی شکم مادرش گذارده شد. در حین جوانی او، مادرش و اشراف‌زادگان کشور را اداره می‌کردند. پیرو پا به سن گذاشتن شاپور دوم، او قدرت را به‌طور ظاهری در دست گرفت و خیلی زود ثابت کرد که یک حاکم فعال و کارا است.
qas: answers: text: عرب‌ها از سوی شمال آغاز به ویران‌گری و به تاراج بردن شهرهای شرقی امپراتوری کردند
question: پس از مرگ هرمز چه اتفاقی افتاد؟

answers: text: شمال

text: سوی شمال

text: از سوی شمال
question: عرب ها ازکدام سمت شروع به تاراج بردن شهرهای شرقی امپراتوری کردند؟

answers: text: اشرافیان ایرانی فرزند ارشد هرمز دوم را کشتند، دومین فرزند او را کور کردند و سومین را به زندان افکندند
question: پس از مرگ هرمز اشرافیان ایرانی چه کردند؟

answers: text: شاپور دوم فرزند نازاده شده یکی از زن‌های هرمز دوم بود
question: شاپور دوم که بود؟

answers: text: ایالت پارس
question: زادگاه شاهان ساسانی کجا بود؟

context: شاپور دوم در ابتدا ارتش کوچک اما منظم و کارآزمودهٔ خود را به طرف جنوب برای مبارزه با اعراب برد، که آن‌ها را شکست داد، امنیت را در نواحی جنوبی امپراتوری برقرار کرد. او همچنین دیواری برای جلوگیری از حمله اعراب ساخت (واری تازیگان) که به نظر می‌رسد نزدیک شهر حیره بوده‌است و بعدها به خورنق شاپور معروف گشت شاپور همچنین قبایلی از اعراب را در داخل مرزهای ایران اسکان داد. او سپس شروع به اولین لشگرکشی خود علیه روم در غرب کرد، که در آنجا نیروهای ایرانی یک سری جنگ‌ها را بردند، اما در تصاحب قلمرو ناتوان بودند، چرا که محاصره‌های مکرر شهر حساس و مرزی نصیبین با شکست مواجه می‌شد و روم در بازپس‌گیری شهرهای سنجار و آمیدا(آمِد)که به دست ایرانی‌ها افتاده بودند هم موفق بود.
qas: answers: text: جنوب

text: طرف جنوب

text: به طرف جنوب
question: شاپور دوم در ابتدا ارتش کوچک اما منظم و کارآزموده ی خود را به کدام سمت برد؟

answers: text: برای مبارزه با اعراب
question: چرا شاپور دوم به طرف جنوب رفت؟

answers: text: نواحی جنوبی
question: شاپور دوم امپراتوری خود را در کجا برقرارکرد؟

answers: text: دیواری برای جلوگیری از حمله اعراب ساخت
question: برای جلوگیری از حمله اعراب چه کردند؟

answers: text: اعراب
question: از چه قبایلی در داخل مرزهای ایران ساکن شدند؟

answers: text: روم در غرب
question: اولین لشکرکشی شاپور دوم به کدام منطقه بود؟

answers: text: ایرانی‌ها
question: شهرهای سنجار و آمیدا به دست چه کسانی افتاده بود؟

context: شاپور دوم یک سیاست دینی بی‌رحمانه را پی گرفت. در طی دوران پادشاهی او، جمع‌آوری اوستا، متون مقدس زرتشتی، به اتمام رسید، بد دین ها و از دین برگشتگان مجازات شدند و مسیحیان هم مورد آزاد و اذیت قرار گرفتند. آزار و اذیت مسیحیان واکنشی بود به مسیحی‌سازی امپراتور روم توسط کنستانتین بزرگ. شاپور دوم، همانند شاپور اول، با یهودی‌ها با دوستی رفتار کرد، که در دوره او در آزادی نسبی زندگی می‌کردند و از امتیازات فراوانی هم برخوردار بودند. در هنگام مرگ شاپور، امپراتوری ایران از همیشه قوی‌تر بود، با دشمنان شرقی در صلح و آرامش بود و ارمنستان هم تحت کنترل ایران قرار داشت.
qas: answers: text: سیاست دینی بی‌رحمانه

text: دینی بی‌رحمانه
question: شاپور دوم چه سیاستی را درپی گرفت؟

answers: text: شاپور دوم
question: در دوران پادشاهی چه کسی جمع‌آوری اوستا، متون مقدس زرتشتی، به اتمام رسید؟

answers: text: یهودی‌ها
question: شاپور دوم با چه کسانی به دوستی رفتار کرد؟

answers: text: کنستانتین بزرگ
question: مسیحی‌سازی امپراتوری روم توسط چه کسی انجام شد؟

answers: text: دشمنان شرقی
question: امپراتوری ایران با کدام منطقه در صلح وآرامش بود؟

context: پس از اینکه شاپور دوم در سال ۳۷۹ از دنیا رفت، او یک امپراتوری قدرتمند را برای نابرادری خود اردشیر دوم (۳۷۹–۳۸۳ پسر هرمز دوم) و همین‌طور پسر خود شاپور سوم (۳۸۳–۳۸۸) برجا گذاشت، که هیچ‌کدام از آن‌ها استعداد نیای خود را نشان ندادند. اردشیر دوم که به عنوان نابرادری پادشاه رشد کرده بود، نتوانست جانشین خوبی برای برادر خود شود و شاپور سوم که یک شخصیت اندوهگین بود تا بتواند به چیزی برسد. بهرام چهارم (۳۸۸–۳۹۹) هرچند که مثل پدرش ناتوان نبود، نتوانست افتخار بزرگی برای شاهنشاهی کسب کند. در طی این دوره، ارمنستان طی یک موافقت‌نامه‌ای بین ایران و روم تقسیم شد. ساسانی‌ها حکمرانی خود بر ارمنستان بزرگ را بازیافتند و امپراتوری بیزانس یک بخش کوچک از ارمنستان غربی را در دست داشت.
qas: answers: text: ۳۷۹

text: سال ۳۷۹

text: سال ۳۷۹
question: شاپور دوم در چه سالی از دنیا رفت؟

answers: text: ارمنستان

text: ارمنستان بزرگ
question: ساسانی ها حکمرانی خود را بر کدام منطقه بازیافتند؟

answers: text: ایران و روم
question: ارمنستان بین کدام مناطق تقسیم شد؟

answers: text: ارمنستان غربی
question: امپراتوری بیزانس کدام بخش را دردست داشت؟

answers: text: بهرام چهارم
question: چه کسی نتوانست افتخار بزرگی برای شاهانی کسب کند؟

answers: text: اردشیر دوم
question: چه کسی جانشین خوبی برای برادر خود نبود؟

context: یزدگرد اول (۳۹۹–۴۲۱)، پسر بهرام چهارم، اغلب با کنستانتین اول، امپراتور روم مقایسه می‌شود. همانند او، هم به صورت فیزیکی و هم از نظر دیپلماسی قدرتمند بود. یزدگرد اول همانند همتای رومی خود، فرصت‌طلب بود. او مانند کنستانتین بزرگ، سیاست مصالحه دینی را در پیش گرفت و آزادی برای رشد اقلیت‌های مذهبی را فراهم کرد. آزار و اذیت مسیحیان را متوقف کرد و حتی اشراف و موبدان که به آزار آن‌ها می‌پرداختند را مجازات کرد. پادشاهی او یک دوره نسبتاً صلح‌آمیز بود. او صلحی پابرجا با رومی‌ها برقرار کرد و حتی تئودئوس دوم (۴۰۸–۴۵۰) را هم تحت کفالت خود قبول کرد. او همچنین با یک شاهزاده یهودی ازدواج کرد که برای او پسری به نام نرسی به دنیا آورد.
qas: answers: text: بهرام چهارم

text: پسر بهرام چهارم
question: یزدگرد اول پسر چه کسی بود؟

answers: text: یزدگرد اول
question: چه کسی مانند همتای رومی خود، فرصت ‌طلب بود؟

answers: text: امپراتور روم
question: یزدگرد اول با چه کسی مقایسه می شد؟

answers: text: کنستانتین بزرگ
question: یزدگرد اول مانند چه کسی سیاست مصالحه دینی را در پیش گرفت؟

answers: text: تئودئوس دوم
question: یزگرد اول چه کسی را تحت کفالت خویش قبول کرد؟

answers: text: شاهزاده یهودی
question: یزگرداول با چه کسی ازدواج کرد؟

answers: text: نرسی
question: نام پسر یزدگرد اول چه بود؟

context: جانشین یزدگرد اول، پسر او، بهرام پنجم (۴۲۱–۴۳۸) معروف به بهرام گور بود، یکی از شناخته‌شده‌ترین شاهان ساسانی که قهرمان بسیاری از افسانه‌ها در ادبیات فارسی است. این افسانه‌ها حتی پس از نابودی شاهنشاهی ساسانی توسط اعراب هم پایدار ماندند. بهرام پنجم، که عمدتاً با نام بهرام گور شناخته می‌شود، پس از مرگ ناگهانی یزدگرد اول (یا ترور او)، به رغم مخالفت‌های اشراف و با کمک منذر، شاه عربی حیره، تاج پادشاهی را تصاحب کرد. مادر بهرام پنجم شوشان‌دخت،دختر رأس جالوت یهودی بود. در ۴۲۷، او در شرق با قبایل بیابان‌گرد هپتالیان مبارزه کرد و آن‌ها را درهم شکست و نفوذ خود را تا آسیای میانه گسترش داد که در آنجا تصویر او برای قرن‌ها بر روی سکه‌های بخارایی (در ازبکستان امروزی) نقش بسته بود. بهرام پنجم پادشاه دست‌نشانده ایران در ارمنستان را برکنار کرد و آنجا را به یکی از استان‌های ایران تبدیل کرد.
qas: answers: text: بهرام گور

text: معروف به بهرام گور بود
question: بهرام پنجم معروف به چه بود؟

answers: text: بهرام گور
question: چه کسی شناخته شده ترین شاهان ساسانی که قهرمان بسیاری از افسانه‌ها در ادبیات فارسی است؟

answers: text: منذر، شاه عربی حیره

text: منذر

text: شاه عربی حیره
question: بهرام گور با کمک چه کسی تاج پادشاهی را تصاحب کرد؟

answers: text: شوشان‌دخت،دختر رأس جالوت یهودی

text: شوشان‌دخت
question: مادر بهرام پنجم که بود؟

answers: text: ۴۲۷

text: در ۴۲۷
question: بهرام پنجم در چه سالی با قبایل بیابان‌گرد هپتالیان مبارزه کرد؟

answers: text: شرق
question: بهرام پنجم در کدام سمت با قبایل بیابان‌گرد هپتالیان مبارزه کرد؟ 

context: بهرام پنجم در سنت و فرهنگ ایرانی یک سوگلی تمام‌عیار است، که داستان‌های زیادی از دلاوری‌ها و زیبایی او، از پیروزی‌های او بر رومی‌ها، مردمان ترک، هندی‌ها و آفریقایی‌ها و ماجراهای او در شکار و عشق روایت می‌شود. او همچنین بهرام گور هم خوانده می‌شود. واژه گور به معنای گور خر است که به دلیل علاقه او به شکار و به خصوص به شکار گور خر بر او نهاده شده‌است. او نماد شاهی در اوج دوران شکوفایی است. او تاج شاهی را در رقابت با برادرش تصاحب کرد و با دشمنان خارجی هم مبارزه کرد، اما عمدتاً خودش را با شکار و مهمانی‌های درباری با همسران و درباریان سرگرم نگه می‌داشت. او تجسم رونق و رفاه شاهانه بود. در این دوران، بهترین آثار از ادبیات ساسانی نوشته شدند، قطعات سرشناسی از موسیقی ساسانی تنظیم و ساخته شدند و ورزش‌هایی همانند چوگان تبدیل به سرگرمی شاهانه شدند، سنتی که تا به امروز هم در بسیاری از نظام‌های پادشاهی حفظ شده‌است.
qas: answers: text: سوگلی تمام‌عیار

text: یک سوگلی تمام‌عیار
question: از بهرام پنجم در فرهنگ ایرانی چه یاد می شود؟

answers: text: داستان‌های زیادی از دلاوری‌ها و زیبایی او، از پیروزی‌های او بر رومی‌ها، مردمان ترک، هندی‌ها و آفریقایی‌ها و ماجراهای او در شکار و عشق روایت می‌شود

text: داستان‌های زیادی از دلاوری‌ها و زیبایی او، از پیروزی‌های او بر رومی‌ها، مردمان ترک، هندی‌ها و آفریقایی‌ها و ماجراهای او در شکار و عشق

text: از دلاوری‌ها و زیبایی او، از پیروزی‌های او بر رومی‌ها، مردمان ترک، هندی‌ها و آفریقایی‌ها و ماجراهای او در شکار و عشق

text: دلاوری‌ها و زیبایی او، از پیروزی‌های او بر رومی‌ها، مردمان ترک، هندی‌ها و آفریقایی‌ها و ماجراهای او در شکار و عشق
question: چه داستان هایی از بهرام پنجم روایت می شود؟

answers: text: به دلیل علاقه او به شکار و به خصوص به شکار گور خر
question: چرا بهرام را بهرام گور می خواندند؟

answers: text: عمدتاً خودش را با شکار و مهمانی‌های درباری با همسران و درباریان سرگرم نگه می‌داشت

text: با شکار و مهمانی‌های درباری با همسران و درباریان

text: شکار و مهمانی‌های درباری با همسران و درباریان
question: بهرام پنجم خودش را با چه چیزی سرگرم نگه می داشت؟

answers: text: بهرام گور
question: بهترین ادبیات ساسانی در زمان چه کسی نوشته شده است؟

answers: text: چوگان

text: ورزش‌هایی همانند چوگان
question: چه ورزش هایی تبدیل به سرگرمی  شده اند؟

context: در طی لشگرکشی یزدگرد دوم به غرب، به مسیحیانی که در لشکرش بودند مشکوک شد و آن‌ها را از حکومت و ارتش اخراج کرد. او سپس مسیحیان را مورد آزار و اذیت قرار داد و تا حد خیلی کمتری هم همین کار را در مقابل یهودیان انجام داد. به منظور دوباره زرتشتی‌سازی ارمنستان، او شورشی از طرف مسیحیان ارمنستان در ۴۵۱ در نبرد آوارایر را سرکوب کرد. با این حال، ارمنی‌ها، عمدتاً مسیحی باقی ماندند. در سال‌های بعدی سلطنت او، او مجدداً با کیداریان وارد نزاع شد تا اینکه در سال ۴۵۷ از دنیا رفت. هرمز سوم (۴۵۷–۴۵۹) فرزند جوان‌تر یزدگرد دوم، به تخت شاهنشاهی نشست. در طی دوران کوتاه شاهی او، او مرتباً با برادر بزرگتر خود پیروز اول جنگید، که پیروز ار حمایت اشراف‌زادگان هم برخوردار بود، و همین‌طور در باختر هم با هپتالیان جنگید. او در سال ۴۵۹ توسط برادرش پیروز کشته شد.
qas: answers: text: یزدگرد دوم
question: در طی لشگرکشی چه کسی به مسیحیانی که در لشکرش بودند مشکوک شد و آن‌ها را از حکومت و ارتش اخراج کرد؟

answers: text: دوباره زرتشتی‌سازی ارمنستان

text: به منظور دوباره زرتشتی‌سازی ارمنستان
question: به چه منظوری از طرف مسیحیان ارمنستان در نبرد آوارایر را سرکوب کرد؟

answers: text: هرمز سوم
question: فرزند جوان‌تر یزدگرد دوم چه نام داشت؟

answers: text: غرب
question: یزگرد دوم به کجا لشکر کشید؟

answers: text: هپتالیان
question: هرمز سوم در باختر با چه کسی جنگید؟

context: این حملات بی‌ثباتی و هرج و مرج را برای شاهنشاهی به دنبال داشت. پیروز اول مجدداً سعی کرد تا هپتالیان را بیرون براند، اما در راه هرات، او و ارتشش توسط هون‌ها در صحرا به دام افتادند. پیروز اول کشته شد و ارتش او معدوم شد. پس از این پیروزی، هپتالیان تا شهر هرات پیش رفتند، و امپراتوری را در هرج و مرج و بی‌نظمی قرار دادند. در نهایت، یک اشراف‌زاده ایرانی از خاندان کهن کارن، به نام زرمهر (یا سوخرا) تا حدودی نظم را برقرار کرد. او بلاش، یکی از برادران پیروز اول را شوراند تا به تخت پادشاهی بنشیند، هرچند که تهدید هون‌ها تا زمان سلطنت خسرو اول هم پابرجا ماند. بلاش (۴۸۴–۴۸۸) یک پادشاه ملایم و گشاده‌دست بود، او به مسیحیان امتیازاتی داد؛ با این حال، او کاری برای مقابله با دشمنان امپراتوری انجام نداد، خصوصاً در قبال هون‌های سفید. بلاش، پس از چهار سال سلطنت، کور و برکنار شد (گفته می‌شود بزرگان کشور این کار را با او کردند)، و برادرزاده او قباد اول بر تخت نشست.
qas: answers: text: صحرا
question: هرمز سوم و ارتشش در کجا به دام افتادند؟

answers: text: هرات
question: هپتالیان تا کجا پیش رفتند؟

answers: text: خسرو اول
question: تهدید هون ها در زمان سلطنت کدام پادشاه بود؟

answers: text: ملایم و گشاده‌دست
question: بلاش چه پادشاهی بود؟

context: قباد اول (۴۸۸–۵۳۱) پادشاهی نیرومند و اصلاح‌گر بود. قباد اول از فرقه‌ای که توسط مزدک، فرزند «بامداد» بنیان نهاده شده بود حمایت کرد. مزدک خواستار آن بود که ثروتمند باید ثروت و همسران خود را با فقرا تقسیم کند. نیت قباد ظاهراً این بود که با اتخاذ کردن آموزه‌های مزدک، نفوذ و تأثیر بزرگان و آریستوکراسی رو به رشد را در هم بشکند. این اصلاحات باعث شد تا او مخلوع و در «قلعه فراموشی» در شوش به زندان افکنده شود، و برادر کوچکتر او جاماسپ (زاماسپ) در سال ۴۹۶ به قدرت رسید. قباد اول، با این حال، در سال ۴۹۸ گریخت و پادشاه هون‌های سفید به او پناه داد.
qas: answers: text: قباد اول
question: چه کسی پادشاهی نیرومند و اصلاح‌گر بود؟

answers: text: توسط مزدک، فرزند «بامداد» بنیان نهاده شده بود
question: قباد اول از چه فرقه ای حمایت کرد؟

answers: text: ثروتمند باید ثروت و همسران خود را با فقرا تقسیم کند
question: مزدک خواستار چه بود؟

answers: text: اتخاذ کردن آموزه‌های مزدک، نفوذ و تأثیر بزرگان و آریستوکراسی رو به رشد را در هم بشکند

text: با اتخاذ کردن آموزه‌های مزدک، نفوذ و تأثیر بزرگان و آریستوکراسی رو به رشد را در هم بشکند

text: نیت قباد ظاهراً این بود که با اتخاذ کردن آموزه‌های مزدک، نفوذ و تأثیر بزرگان و آریستوکراسی رو به رشد را در هم بشکند
question: نیت قباد چه بود؟

answers: text: پادشاه هون‌های سفید
question: چه کسی به قباد اول پناه داد؟

answers: text: ۴۹۸

text: سال ۴۹۸
question: در چه سالی قباد اول گریخت؟

context: جاماسپ (۴۹۶–۴۹۸) پیرو برکناری قباد اول توسط اشراف، به تخت شاهنشاهی ساسانی نشست. جاماسپ شاهی خوب و مهربان بود، او مالیات‌ها را به منظور کمک به کشاورزان و فقرا کاهش داد. او همچنین به دین زرتشتی اصلی وفادار بود، همان چیزی که قباد اول با تغییر جهت و سرپیچی از آن باعث شده بود تخت و آزادی خود را در ازای آن از دست بدهد. پادشاهی او خیلی زود به اتمام رسید؛ قباد اول، به عنوان رهبر ارتش بزرگی که پادشاه هپتالیان به او داده بود، به پایتخت برگشت. جاماست از تخت سلطنت کناره‌گیری کرد و تخت را به برادرش داد. پس از روی کار آمدن مجدد قباد اول، هیچ ذکر دیگری از جاماسپ به میان نیامده است، اما باور رایج بر این است که برادرش با او رفتار مساعدی داشته‌است.
qas: answers: text: جاماسپ
question: چه کسی پیرو برکناری قباد اول توسط اشراف، به تخت شاهنشاهی ساسانی نشست؟

answers: text: زرتشتی اصلی
question: جاماسپ به چه دینی وفادار بود؟

answers: text: قباد اول
question: چه کسی به عنوان رهبر ارتش بزرگی که پادشاه هپتالیان به او داده بود، به پایتخت برگشت؟

answers: text: برادرش
question: جاماسپ پس از کناره گیری تخت را به چه  کسی داد؟

answers: text: به منظور کمک به کشاورزان و فقرا

text: کمک به کشاورزان و فقرا
question: چرا جاماسپ مالیات ها را کاهش داد؟

context: دوره دوم شکوفایی عصر ساسانی پس از دومین تاجگذاری قباد اول شروع می‌شود. قباد اول با پشتیبانی هپتالیان، یک لشگرکشی علیه رومی‌ها آغاز کرد. در سال ۵۰۲، او ارزروم در ارمنستان را گرفت، اما خیلی زود آن را از دست داد. در سال ۵۰۳، آمِد در دجله را گرفت. در سال ۵۰۴، هون‌های غربی از طرف قفقاز به طرف ارمنستان هجوم بردند که نتیجه آن یک آتش‌بس موقت شد، آمیدا مجدداً تحت کنترل روم درآمد و معاهده صلح هم در سال ۵۰۶ درگرفت. قباد در سال ۵۲۱/۵۲ کنترل لازستان را از دست داد، که حکمرانان آن از آن پس به رومی‌ها وفادار بودند؛ در سال ۵۲۴/۵۲۵ تلاش مشابهی هم از طرف ایبریایی‌ها درگرفت که باعث درگرفتن جنگی بین ایران و روم شد.
qas: answers: text: از دومین تاجگذاری قباد اول

text: پس از دومین تاجگذاری قباد اول
question: دوره دوم شکوفایی عصر ساسانی کی شروع می شود؟

answers: text: ۵۰۴

text: سال ۵۰۴

text: در سال ۵۰۴
question: در چه سالی  هون‌های غربی از طرف قفقاز به طرف ارمنستان هجوم بردند؟

answers: text: یک آتش‌بس موقت شد، آمیدا مجدداً تحت کنترل روم درآمد و معاهده صلح هم در سال ۵۰۶ درگرفت

text: نتیجه آن یک آتش‌بس موقت شد، آمیدا مجدداً تحت کنترل روم درآمد و معاهده صلح هم در سال ۵۰۶ درگرفت
question: نتیجه هجوم هون‌های غربی از طرف قفقاز به طرف ارمنستان چه بود؟

answers: text: لازستان

text: کنترل لازستان

text: کنترل لازستان را
question: قباد در سال ۵۲۱/۵۲ کنترل  کجا را از دست داد؟

answers: text: درگرفتن جنگی بین ایران و روم شد

text: درگرفتن جنگی بین ایران و روم

text: باعث درگرفتن جنگی بین ایران و روم شد.
question: تلاش های ایبریایی ها باعث چه چیزی شد؟

question: زبان رایج ساسانیان چه بود؟

question: ساسانیان چه نوع حکومتی داشتند؟

question: بحرانی ترین نقطه در زمان ساسانیان کجا بود؟

question: ساسانیان در چه دوره ای قرار دارند؟

question: فروپاشی شاهنشاهی ساسانی در چه قرنی بود؟

question: بلاد شاپور مربوط به کدام دوره پادشاهی است؟

question: کدام امپراتوری از پارس برخاست؟

question: شاهنشاهی ساسانی توسط اردشیراول در کدام  شهر بنا شده؟

question: نمایشگاه تیسسفون و هنر ساسانیان در موزه ملی کدام کشور خارجی  است؟

question: معبد آتش در دوین کجاست؟

question: سلسله گاوبارگان برای چه دوره ای است؟