اَوِستا

context: اَوِستا نام فراگیر مجموعهٔ کهن‌ترین نوشتار و سروده‌های زرتشتیان است که همانا دانشنامهٔ ایرانیان بوده و در روزگار باستان بیست و یک نسک (فصل) داشته و هم‌اکنون دارای پنج بخش است. بخش‌های اوستا بر این پایه‌اند: یَسنه که سخنان زرتشت، شناخته شده با نام گاهان در آن گنجانده شده، یشت‌ها (سرودهای نیایشی)، وندیداد(ونداد)، ویسپرد و خرده‌اوستا.
qas: answers: text: اَوِستا
question: نام فراگیر مجموعهٔ کهن‌ترین نوشتار و سروده‌های زرتشتیان چیست؟

answers: text: اَوِستا
question: دانشنامهٔ ایرانیان کدام کتاب است؟

answers: text: بیست و یک نسک (فصل) داشته

text: بیست و یک
question: اوستا در روزگار باستان چند فصل داشت؟

answers: text: پنج بخش

text: پنج
question: اوستا هم‌اکنون دارای چند بخش است؟

answers: text: یَسنه که سخنان زرتشت، شناخته شده با نام گاهان در آن گنجانده شده، یشت‌ها (سرودهای نیایشی)، وندیداد(ونداد)، ویسپرد و خرده‌اوستا.
question: بخش‌های اوستا را نام ببرید

answers: text: یشت‌ها
question: سرودهای نیایشی با چه نامی در اوستا است؟

question: زرتشت که بود؟

question: زرتشت چه چیز را به پیروانش آموخت؟

question: نام پدر زرتشت چه بود؟

context: گویند پس از آنکه اسکندر مقدونی کاخ پادشاهی ایران را آتش زد اوستای قدیم را نیز که شامل ۸۱۵ فصل بود سوزاند. بلاش اشکانی فرمان داد تا اوستای پراکنده را از شهرهای ایران گرد آورند. اردشیر بابکان، تنسر را مأمور سامان دادن آن کرد. پسرش شاپور یکم کار پدر را دنبال کرد و سرانجام پس از گردآوری اوستا از آن جمله ۳۴۸ فصل به دست آمد که آن‌ها را به همان شیوهٔ کهن به بیست و یک نسک (کتاب) بخش کردند[تاریخ تطور نثر فارسی، محمد تقی بهار، انتشارات زوار، جلد۱، صفحه ۳۷{نیازمند اصلاح فرمت}] و نام‌ها و شرحِ این نسک‌ها در کتابِ پهلوی دینکرد و کتاب‌های دیگر آمده‌است. نسک‌های بیست و یک‌گانه اوستا به سه بهر بخش می‌شده‌است:
qas: answers: text: اسکندر مقدونی
question: چه کسی اوستای قدیم را نیز که شامل ۸۱۵ فصل بود را سوزاند؟

answers: text: ۸۱۵
question: اوستای قدیم دارای چند فصل بود؟

answers: text: بلاش اشکانی
question: چه کسی فرمان داد تا اوستای پراکنده را از شهرهای ایران گرد آورند؟

answers: text: تنسر
question: اردشیر بابکان، چه کسی را مأمور سامان دادن اوستا کرد؟

answers: text: اردشیر بابکان
question: شاپور یکم فرزند چه کسی بود؟

question: نام فرزندان زرتشت را بنویسید

context: سروده‌های «یشت» (که به زرتشت نسبت داده می‌شوند، ولی کمابیش می‌توان گفت که وی آن‌ها را نسروده‌است) در اوستای نو جای دارند و گمان می‌رود که وابسته به دوره هخامنشی (۶۴۸ تا ۳۳۰ پیش از میلاد) هستند. «وندیداد» نیز که در اوستای نو جای دارد، گمان می‌رود که دیرتر و در زمان پارت‌ها (۱۴۱ پیش از میلاد تا ۲۲۴ میلادی) سروده شده باشد. «ویسپرد» دربرگیرندهٔ تازه‌ترین بخش اوستاست که به زبان پارسی میانه نوشته شده و به دوره ساسانی (۲۲۶ تا ۶۵۱) میلادی) برمی‌گردد. در زمان ساسانیان نیز بخش‌های باقی‌مانده از آن کتاب بزرگ با افزودن آنچه در یادها مانده بود گردآوری شده و سرانجام در سده‌های پنجم و ششم هجری بار دیگر این کتاب گردآوری شد که به صورت امروزین درآمد. دانشمندان محقق ۲۱ نسک ساسانی را به ۳۴۵۷۰۰ کلمه برآورد کرده‌اند و امروز ۸۳۰۰۰ کلمه در اوستای فعلی موجود و باقی به تاراج حادثات رفته‌است.
qas: answers: text: زرتشت

text: زرتشت

text: به زرتشت نسبت داده می‌شوند، ولی کمابیش می‌توان گفت که وی آن‌ها را نسروده‌است
question: سروده‌های «یشت» به چه کسی نسبت داده می‌شوند؟

answers: text: وابسته به دوره هخامنشی (۶۴۸ تا ۳۳۰ پیش از میلاد) هستند.
question: سروده‌های «یشت» وابسته به کدام دوره هستند؟

answers: text: در اوستای نو جای دارد
question: وندیداد در کدام اوستا جای دارد؟

answers: text: در زمان پارت‌ها (۱۴۱ پیش از میلاد تا ۲۲۴ میلادی)

text: در زمان پارت‌ها

text: پارت‌ها

text: زمان پارت‌ها (۱۴۱ پیش از میلاد تا ۲۲۴ میلادی)
question: وندیداد در چه زمانی سروده شده‌است؟

answers: text: ویسپرد
question: تازه‌ترین بخش اوستا کدام بخش است؟

answers: text: به زبان پارسی میانه
question: ویسپرد به چه زبانی نوشته شده‌است؟

answers: text: به دوره ساسانی (۲۲۶ تا ۶۵۱) میلادی)

text: دوره ساسانی

text: دوره ساسانی (۲۲۶ تا ۶۵۱) میلادی
question: ویسپرد به چه دوره‌ای برمی‌گردد؟

answers: text: ۳۴۵۷۰۰

text: ۳۴۵۷۰۰ کلمه
question: دانشمندان محقق ۲۱ نسک ساسانی را به چند کلمه برآورد کرده‌اند؟

answers: text: ۸۳۰۰۰ کلمه

text: ۸۳۰۰۰
question: چند کلمه در اوستای فعلی موجود و باقی به تاراج حادثات رفته‌است؟


answers: text: در سده‌های پنجم و ششم هجری

text: سده‌های پنجم و ششم

text: سده‌های پنجم و ششم هجری
question: اوستای امروزین در کدام سده‌ها گردآوری شد؟

context: از نظر لغوی، یشت هم ریشه با کلمه یَسن است و معنی تحت‌اللفظی آن نیز پرستش و نیایش است. یشت‌ها سروده‌هایی هستند که عموماً به ستایش خدایان قدیم ایرانی مانند مهر، ناهید و تیشتر اختصاص دارند. بیست و یک یشت در دست است. به نام‌های: ۱-هُرمزد (=اورمَزد) یشت ۲- هفت تن (=امشاسپندان) یشت ۳ اردیبهشت یشت ۴-خرداد یشت ۵- اَردوی سُور (=آبان، ناهید) یشت ۶- خورشید یشت ۷- ماه یشت ۸-تیشتر (=تیر) یشت ۹- درواسپ (گوش) یشت ۱۰- مهر یشت ۱۱- سروش یشت ۱۲- رَشن یسشت ۱۳- فروردین یشت ۱۴- بهرام یشت ۱۵- وَیو (=رام) یشت ۱۶- دین (=چیستا) یشت ۱۷- اَشی (اَرد) یشت ۱۸- اَشتاد یشت ۱۹- خُره (=کیان، زامیاد) یشت ۲۰- هوم یشت ۲۱- وَنَند یشت.
qas: answers: text: یَسن

text: هم ریشه با کلمه یَسن
question: از نظر لغوی، یشت هم ریشه با چه کلمه‌ای است؟

answers: text: پرستش و نیایش
question: یشت به چه معناست؟

answers: text: ستایش خدایان قدیم ایرانی مانند مهر، ناهید و تیشتر اختصاص دارند
question: یشت‌ها سروده‌هایی هستند که عموماً به ستایش کدام خدایان اختصاص دارند؟

answers: text: بیست و یک
question: چند یشت در دست است؟

answers: text: ۱-هُرمزد (=اورمَزد) یشت ۲- هفت تن (=امشاسپندان) یشت ۳ اردیبهشت یشت ۴-خرداد یشت ۵- اَردوی سُور (=آبان، ناهید) یشت ۶- خورشید یشت ۷- ماه یشت ۸-تیشتر (=تیر) یشت ۹- درواسپ (گوش) یشت ۱۰- مهر یشت ۱۱- سروش یشت ۱۲- رَشن یسشت ۱۳- فروردین یشت ۱۴- بهرام یشت ۱۵- وَیو (=رام) یشت ۱۶- دین (=چیستا) یشت ۱۷- اَشی (اَرد) یشت ۱۸- اَشتاد یشت ۱۹- خُره (=کیان، زامیاد) یشت ۲۰- هوم یشت ۲۱- وَنَند یشت.
question: نام یشت‌هایی که در دست است را بنویسید

question: خورشید یشت دارای چند بند است؟

question: نام مادر زرتشت چه بود؟

question: ماه یشت در مورد چیست؟

context: همه یشت‌ها از نظر قدمت یکسان نیستند. از میان آن‌ها یشت‌های ۱ تا ۴ و ۱۲ و ۱۸ و ۲۰ و ۲۱ در زمان نسبتاً متاخرتری تألیف شده‌اند، گرچه بعضی از آن‌ها مطالب بسیار قدیمی تری را دربردارند. از میان یشت‌ها، ناهید (یشت ۵) و زامیاد (یشت ۱۹) به حق یشت‌های بزرگ نامیده شده‌اند. از نظر سبک و مطالب، یسن ۹ (هوم) و یسن ۵۷ و یشت ۱۱ (سروش) مشخصات یشت‌های بزرگ را دارند. هم چنین درواسپ (یشت ۹)، بهرام (یشت ۱۴)، وَیو (یشت ۱۵) و دین (یشت ۱۶) در مواردی مشخصات یشت‌های بزرگ را دارا هستند، اما از نظر شکل ظاهری و گاهی مطالب، ناقص به نظر می‌رسند. احتمال دارد که این یشت‌ها بازسازی شده قطعات یشت‌های اصلی همراه با اضافاتی از متون دیگر باشند.
qas: answers: text: یشت‌های ۱ تا ۴ و ۱۲ و ۱۸ و ۲۰ و ۲۱

text: ۱ تا ۴ و ۱۲ و ۱۸ و ۲۰ و ۲۱
question: از میان یشت‌ها کدامیک از آن‌ها در زمان نسبتاً متاخرتری تألیف شده‌اند؟

answers: text: ناهید (یشت ۵) و زامیاد (یشت ۱۹)
question: از میان یشت‌ها کدامیک از آن‌ها به حق یشت‌های بزرگ نامیده شده‌اند؟

answers: text: یسن ۹ (هوم) و یسن ۵۷ و یشت ۱۱ (سروش)
question: از نظر سبک و مطالب کدام یشت‌ها مشخصات یشت‌های بزرگ را دارند؟

question: اشتا یشت دارای چند بند است؟

question: ماه یشت چند بند دارد؟

context: یشت‌های بزرگ از نظر محتوا دارای ساختمان خاص هستند: توصیف، مدح و ستایش به یاری خواندن ایزدی که یشت بدو اختصاص دارد، همراه با ذکر اسطوره‌ها و حوادثی که آن ایزد در آن‌ها نقشی داشته‌است. اسطوره‌ها به صورت ضمنی و غالباً فشرده به منظور اهمیت و تأثیر ایزد مورد پرستش در حوادث ذکر می‌گردد. مثلاً زمانی یکی از شخصیت‌های داستان ایزد معبود را با نثارِ قربانی به یاری خوانده و او به فریاد وی رسیده‌است. به عنوان نمونه، ترجمه قسمتی از آبان یشت را که در آن توصیف اَردوی سُور ناهید و آمدنِ او به یاری پااوروَه[Latin 7] کشتی‌ران ذکر شده، نقل می‌کنیم:
qas: answers: text: دارای ساختمان خاص هستند
question: یشت‌های بزرگ از نظر محتوا چگونه هستند؟

answers: text: اسطوره‌ها به صورت ضمنی و غالباً فشرده به منظور اهمیت و تأثیر ایزد مورد پرستش در حوادث ذکر می‌گردد

text: به صورت ضمنی و غالباً فشرده

text: به صورت ضمنی و غالباً فشرده به منظور اهمیت و تأثیر ایزد مورد پرستش در حوادث
question: در یشت‌های بزرگ اسطوره‌ها چگونه ذکر می‌گردند؟

answers: text: توصیف، مدح و ستایش به یاری خواندن ایزدی که یشت بدو اختصاص دارد، همراه با ذکر اسطوره‌ها و حوادثی که آن ایزد در آن‌ها نقشی داشته‌است
question: یشت‌های بزرگ دارای چه محتواهایی هستند؟

question: بندهای ۱ و ۲ اشتا یشت در مورد چیست؟

context: از میان یشت‌های بزرگ، آبان یشت (۵)، درواسپ (۹)، ویو (۱۵) و زامیاد (۱۹) از نظر زبان و طرز بیان مطالب مشترک‌هایی دارند. از سوی دیگر، در چند یشت بزرگ دیگر، یعنی مهر (۱۰)، تیشتر (۸)، بهرام (۱۴) و فروردین (۱۳) نیز ویژگی‌های همانندی را می‌یابیم. از جمله اینکه در گروه اول از قهرمان‌های اساطیری ایرانی و هند و ایرانی سخن رفته‌است که برای ایزدها قربانی کرده و به آرزوی خود رسیده‌اند و از این رو، فعلی که برای ستایش آنان به کار رفته، به صورت سوم شخص مفرد ماضی (ستود) است و در این یشت‌ها است که اشاره به داستان‌ها و اسطوره‌ها شده‌است. از سوی دیگر، در گروه دوم از این قهرمان‌های دوره‌های گذشته عموماً یادی نمی‌شود و فعلی که برای ستایش ایزد به کار می‌رود، صورت اول شخص جمع مضارع اخباری (می ستاییم) دارد. این تفاوت شاید از آنجا ناشی می‌شود که ایزدانی چون مهر و تیشتر و بهرام و نیز فروهرها همیشه و هر روزه در کار جهان فعال بوده‌اند و هستند و اهمیتشان بیشتر در نقش فعالانه و دائمی آن‌ها است؛ بنابراین می‌توان حدس زد که در تدوین یشت‌ها سنت‌های گوناگون دینی و ادبی در کار بوده‌است.
qas: answers: text: آبان یشت (۵)، درواسپ (۹)، ویو (۱۵) و زامیاد (۱۹)
question: از میان یشت‌های بزرگ، کدامیک از آن‌ها از نظر زبان و طرز بیان مطالب مشترک‌هایی دارند؟

answers: text: مهر (۱۰)، تیشتر (۸)، بهرام (۱۴) و فروردین (۱۳)
question: در میان کدام یشت‌‌ها ویژگی‌های همانندی را می‌یابیم؟

answers: text: سنت‌های گوناگون دینی و ادبی
question:  در تدوین یشت‌ها چه سنت‌هایی در کار بوده‌است؟

answers: text: مهر و تیشتر و بهرام و نیز فروهرها
question: کدام ایزدان همیشه و هر روزه در کار جهان فعال بوده‌اند؟

question: رام یشت دارای چند بند است؟

question: رام یشت در مدح چه کسی است؟

question: رشن یشت چند بند دارد؟

context: دارای ۳۰ کرده و ۱۳۳ بند است و از جهت تفصیل، (پس از فرودین یشت و مهر یشت) سومین به‌شمار می‌رود. آبان (=آب‌ها) نام متاخر این سرود است. این یشت به اَردوی سورا اَناهیتا، ایزدبانوی آب‌ها و نعمت و برکت و آبادانی، که در اصل رودخانه‌ای بوده و بعدها جنبه الوهیت یافته‌است، اختصاص دارد. بندهای ۱ تا ۱۵ در توصیف و مدح و ثنای این ایزدبانوست. در بندهای ۱۷ تا ۱۹ آمده‌است که اهوره مزدا او را ستایش کرده‌است. در بندهای ۲۱ تا ۸۳ از شاه‌های اساطیری و پهلوان‌هایی که پیش از زرتشت این ایزدبانو را ستایش کرده و مشمول لطف او شده‌اند، سخن رفته‌است و بندهای ۸۴ تا ۹۶ دربارهٔ آناهیتا و چگونگی ستایش او است و بندهای ۹۷ تا ۱۱۸ در ستایش نامدارهای معاصر زرتشت است که اردوی سور ناهید را ستایش کرده‌اند و بندهای ۱۱۹ تا ۱۳۳ در تعریف و توصیف در خواست یاری از او است.
qas: answers: text: ۳۰

text: ۳۰ کرده
question: آبان یشت دارای چند کرده است؟

answers: text: ۱۳۳

text: ۱۳۳ بند
question: آبان یشت دارای چند بند است؟

answers: text: پس از فرودین یشت و مهر یشت
question: آبان یشت از جهت تفضیل پس از کدام یشت‌ها سومین به‌شمار می‌رود؟

answers: text: ایزدبانوی آب‌ها و نعمت و برکت و آبادانی، که در اصل رودخانه‌ای بوده و بعدها جنبه الوهیت یافته‌است
question:  اَناهیتا چه کسی بود؟

answers: text: بندهای ۱۷ تا ۱۹

text: ۱۷ تا ۱۹
question: در کدام بندهای آبان یشت اهورا مزدا آناهیتا را ستایش کرده‌است؟

answers: text: دربارهٔ آناهیتا و چگونگی ستایش او است
question: بندهای ۸۴ تا ۹۶ آبان یشت درباره چیست؟

answers: text: در ستایش نامدارهای معاصر زرتشت است که اردوی سور ناهید را ستایش کرده‌اند
question: بندهای ۹۷ تا ۱۱۸ آبان یشت در مورد چیست؟

answers: text: بندهای ۱۱۹ تا ۱۳۳

text: ۱۱۹ تا ۱۳۳
question: کدام بندهای آبان یشت در تعریف و توصیف درخواست یاری از آناهیتا است؟

question: ایزد عدالت چه نام دارد؟

question: سروش یشت دارای چند بند است؟

question: مفصل‌ترین یشت کدام یشت است؟

context: دارای ۷ کرده و ۳۳ بند است. بند ۱ و ۲ در توصیف این ایزدبانو است که ایزدِ مسئول تندرستی اسب‌ها است. در بند ۳ تا ۳۳ از شاه‌ها و پهلوان‌ها و شخصیت‌هایی یاد شده‌است که برای او قربانی کرده و از او یاری خواسته‌اند مانند هوشنگ و جمشید و فریدون و هوم (هم اشاره به ایزد هوم و هم به صورت شخصیت یافته او در داستان کیخسرو و افراسیاب)، کیخسرو و زرتشت. این بخش از بندهای ۲۷ تا ۵۲ ارد یشت (یشت ۱۹) اقتباس شده‌است. از این رو، بویس بر آن است که درواسپا در اصل صفتی برای اَشی بوده و بعدها ایزد مستقلی محسوب شده‌است. ارتباط این ایزدبانو با اسب در بُندَهِشن نیز مشاهده می‌شود.
qas: answers: text: مسئول تندرستی اسب‌ها است
question: ایزد در درواسپ یشت مسئول چیست؟

answers: text: ۳۳ بند

text: ۳۳
question:  درواسپ یشت دارای چند بند است؟

answers: text: از شاه‌ها و پهلوان‌ها و شخصیت‌هایی یاد شده‌است که برای او قربانی کرده و از او یاری خواسته‌اند مانند هوشنگ و جمشید و فریدون و هوم (هم اشاره به ایزد هوم و هم به صورت شخصیت یافته او در داستان کیخسرو و افراسیاب)، کیخسرو و زرتشت
question:  در درواسپ یشت در بند ۳ تا ۳۳ از چه کسانی یاد کرده‌است؟

question: خره یشت دارای چند بند است؟

question: خره یشت به چند بند اصلی تقسیم می‌شود؟

question: کوتاه‌ترین یشت کدام یشت است؟

question: درواسپا به چه معناست؟

question: افراسیاب که بود؟

context: دارای ۲۲ کرده و ۶۴ بند در ستایش بهرام، ایزد پیروزی است. بند ۱ تا ۲۷ دربارهٔ جلوه گر شدن بهرام به ده کالبد مختلف است: باد، وَرزا، اسب، شتر، گراز، جوان پانزده ساله، مرغ و ارِغنه[Latin 14] (احتمالاً شاهین)، قوچ، بُز نر دشتی و مرد جنگجو. در خور توجه است که تیشتر نیز به بعضی از این شکل‌ها در می‌آید (یشت ۸، بند ۱۳، ۱۶ و ۲۰: جوان پانزده ساله، ورزا و اسب). فره نیز گاه در بعضی از این کالبدها ظاهر می‌شود (یشت ۱۹ بند ۳۵: مرغ و ارِغنَه). بند ۲۸ تا ۳۳ دربارهٔ بهره‌مندی زرتشت از لطف ایزد پیروزی است. احتمالاً این بخش از زمره بخش‌هایی است که حاصل تلفیق اعتقادات پیش از زرتشت و عقاید زرتشتی است. در بندهای ۳۴ تا ۴۶ دربارهٔ اثر معجزه‌آمیز پَرِ مرغ و ارِغنه، که نماد بهرام است، سخن رفته‌است و این بخش از بخش‌های قدیمی این یشت است. بندهای ۵۷ و ۵۸ دربارهٔ هوم و بندهای ۵۹ تا ۶۳ دربارهٔ قدرت و نیروی بهرام در جنگ‌ها است.
qas: answers: text: ۶۴ بند

text: ۶۴
question: بهرام یشت دارای چند بند است؟

answers: text: در ستایش بهرام، ایزد پیروزی است

text: ستایش بهرام، ایزد پیروزی
question: بهرام یشت در ستایش چه کسی است؟

answers: text: بهرام
question: ایزد پیروزی چه کسی بود؟

answers: text: دربارهٔ جلوه گر شدن بهرام به ده کالبد مختلف است
question: بند ۱ تا ۲۷ بهرام یشت در مورد چیست؟

answers: text: بند ۲۸ تا ۳۳

text: ۲۸ تا ۳۳
question: کدام بندهای بهرام یشت درباره بهره‌مندی زرتشت از لطف ایزد پیروزی است؟

answers: text: پَرِ مرغ و ارِغنه
question: نماد بهرام چیست؟

answers: text: دربارهٔ هوم
question: بندهای ۵۷ و ۵۸ بهرام یشت در مورد چیست؟

answers: text: بندهای ۵۹ تا ۶۳

text: ۵۹ تا ۶۳
question: کدام بندهای بهرام یشت درباره قدرت و نیروی بهرام در جنگ‌ها است؟

answers: text: بند ۲۸ تا ۳۳

text: ۲۸ تا ۳۳
question: کدام بخش بهرام یشت از زمره بخش‌هایی است که حاصل تلفیق اعتقادات پیش از زرتشت و عقاید زرتشتی است؟

question: زامیاد یشت در زمره کدام یشت‌ها است؟

context: از این توصیف‌ها چنین به نظر می‌رسد که وی ایزدبانوی راه و سفر بوده‌است. موهبت‌هایی نیز که از وی خواسته می‌شود مانند «گذر از راه‌های خوب (برای رسیدن به مقصد)»، «راه‌های خوب در کوهستان‌ها» و «راه‌های خوب از میان جنگل‌ها» و «گذرگاه‌های خوب از میان رودخانه» (بند ۳) و «نیرومند پا و شنوایی گوش و قوت بازو» (بند ۷) این نظر را تأیید می‌کند. این ایزدبانو با دین (در اوستا دینا[Latin 15]) ارتباط نزدیک دارد. هر دو این ایزدبانو هدایت به راه راست را، چه در این جهان و چه در جهان دیگر، بر عهده دارند. این احتمال نیز وجود دارد که چیستا به معنی «درخور توجه، آنکه مورد توجه است» در اصل صفت دین (دینا) بوده‌است. بندهای ۱ تا ۴ به توصیف و ستایش این ایزدبانو اختصاص دارد. بندهای ۵تا ۱۳ دربارهٔ ستایش زرتشت از این ایزدبانو است و در بندهای ۱۴ تا ۲۰ سخن از ستایش هووی[Latin 16] (همسر زرتشت) روحانیِ به (سفر) دور فرستاده شده و رئیس کشور است.
qas: answers: text: ایزدبانوی راه و سفر بوده‌است
question: در اوستا چیستا ایزدبانوی چه بود؟

answers: text: «گذر از راه‌های خوب (برای رسیدن به مقصد)»، «راه‌های خوب در کوهستان‌ها» و «راه‌های خوب از میان جنگل‌ها» و «گذرگاه‌های خوب از میان رودخانه» (بند ۳) و «نیرومند پا و شنوایی گوش و قوت بازو» (بند ۷) این نظر را تأیید می‌کند
question: چه موهبت‌هایی از چیستا خواسته می‌شد؟

answers: text: با دین
question: چیستا با چه چیز در اوستا ارتباط نزدیک دارد؟

answers: text: به معنی «درخور توجه، آنکه مورد توجه است» در اصل صفت دین (دینا) بوده‌است.

text: درخور توجه، آنکه مورد توجه است
question:  چیستا به چه معناست؟

answers: text: بندهای ۱ تا ۴

text: ۱ تا ۴
question: کدام بندهای چیستا یشت به توصیف و ستایش این ایزدبانو اختصاص دارد؟

answers: text: بندهای ۵تا ۱۳

text: ۵تا ۱۳
question: کدام بندهای چیستا یشت دربارهٔ ستایش زرتشت از این ایزدبانو است؟

answers: text: هووی
question: همسر زرتشت چه کسی بود؟

question: ونند یشت دارای چند بند است؟

question: ونند یشت در ستایش چه کسی است؟

question: یشت‌ها حاصل اعتقادات چه کسانی است؟

context: در بندهای ۳۲ تا ۵۲ سخن از شاه‌های اساطیری و پهلوان‌ها و شخصیت‌هایی در میان است که این ایزدبانو را ستوده‌اند و از او یاری خواسته‌اند. مانند هوشنگ، جمشید، فریدون، ضحاک، هوم، کیخسرو، زرتشت، گشتاسب (بندهای ۳ تا ۳۱ یشت ۹). بندهای ۵۳ تا ۶۲ در ستایش اَشی و آیین‌های پرستش وی است. در بند ۵۳ فهرست کسانی ذکر شده‌است که از نثارهایی که به اَشی هدیه می‌شود، محروم‌اند. در بندهای ۵۵ و ۵۶ به اسطوره‌ای اشاره شده‌است که بر طبق آن اشی در هنگامی که تورانی‌ها او را تعقیب می‌کردند، خود را در زیر پای گاو و بعد زیر گردن قوچی پنهان کرد، اما پسرهای جوان و دوشیزه‌های شوی ناکرده جای او را نشان دادند و اَشی از این رفتار گله مند است. در بندهای بعد سه گله او از گناهکارها ذکر شده‌است.
qas: answers: text: در بندهای ۳۲ تا ۵۲

text: ۳۲ تا ۵۲
question: در اشی یشت در کدام بندها سخن از شاه‌های اساطیری و پهلوان‌ها و شخصیت‌هایی در میان است که این ایزدبانو را ستوده‌اند و از او یاری خواسته‌اند؟

answers: text: هوشنگ، جمشید، فریدون، ضحاک، هوم، کیخسرو، زرتشت، گشتاسب
question: نام کدام شاهان اساطیری در بندهای ۳۲ تا ۵۲ اشی یشت آمده‌است؟

answers: text: بندهای ۵۳ تا ۶۲

text: ۵۳ تا ۶۲
question: کدام بندهای اشی یشت در ستایش اَشی و آیین‌های پرستش وی است؟

answers: text: اشاره شده‌است که بر طبق آن اشی در هنگامی که تورانی‌ها او را تعقیب می‌کردند، خود را در زیر پای گاو و بعد زیر گردن قوچی پنهان کرد، اما پسرهای جوان و دوشیزه‌های شوی ناکرده جای او را نشان دادند و اَشی از این رفتار گله مند است. در بندهای بعد سه گله او از گناهکارها ذکر شده‌است.
question: در بندهای ۵۵ و ۵۶ اشی یشت به چه چیز اشاره شده‌است؟

question: اوستا به چند گویش نوشته شده‌است؟

question: خره یشت دارای چند بند است؟

context: متنی است مشتمل بر هشت فرگرد و ۶۵ بند است. در این متن زرتشت چکیده از اصول دین خود را به گشتاسب می‌آموزد، به همان شیوه‌ای که اهوره مزدا در فرگرد نوزدهم وندیداد چنین اصولی را برای زرتشت بیان می‌داد. در این یشت قطعاتی از وندیداد، که غالباً از جهت دستوری پُر از غلط است، نقل گردیده‌است. در آغاز دعای زرتشت به گشتاسب (که تقلیدی از آفرین پیغامبر است) آمده‌است. سپس به وظائف شاه نسبت به روحانیون و حمایت او از دین و رعایا اشاره رفته‌است. آنگاه به اهمیت بعضی آئین‌های دینی اشاره شده و سرانجام شرحی از سرنوشت روان پس از مرگ ذکر گردیده‌است. ویشتاسپ یشت، همانند آفرین پیغامبر زرتشت، احتمالاً متعلق به نَسک دوم از ۲۱ نسک دوره ساسانی به نام وِشتاسپ ساست بوده‌است. ترجمه پهلوی متاخری از هر دو متن در دست است.
qas: answers: text: ۶۵ بند

text: ۶۵
question: گشتاسب چند بند دارد؟

answers: text: هشت فرگرد
question: گشتاسب مشتمل بر چند فرگرد است؟

answers: text: زرتشت
question: در متن یشت چه کسی چکیده‌ای از اصول دین خود را به گشتاسب می‌آموزد؟

answers: text: به همان شیوه‌ای که اهوره مزدا در فرگرد نوزدهم وندیداد چنین اصولی را برای زرتشت بیان می‌داد
question: در متن یشت زرتشت از کدام شیوه اصول دین خود را به گشتاسب می‌آموزد؟

answers: text: تقلیدی از آفرین پیغامبر است
question: دعای زرتشت به گشتاسب تقلیدی از چه کسی است؟

answers: text: نَسک دوم از ۲۱ نسک دوره ساسانی
question: ویشتاسپ یشت، همانند آفرین پیغامبر زرتشت، احتمالاً متعلق به کدام نسک دوره ساسانی است؟

answers: text: وِشتاسپ ساست
question: نَسک دوم از ۲۱ نسک دوره ساسانی چه نام داشت؟

question: بندهای ۱ تا ۸ خره یشت در مورد چیست؟

question: بندهای چندم خره یشت در مورد ستایش فره است؟

context: لغت وندیداد که صورت قدیم تر آن ویدیوداد[Latin 18] است، اصلاً به معنی «کسی که قانونش جدایی دین و دوری از دیوان» است. «دیو» در اصل به معنی خدا بوده‌است، یعنی آن دسته از خدایان که زرتشت آن‌ها را مطرود دانسته‌است و از این رو، در اوستا دیوَیسنَه[Latin 19] «دیو پرست» متضاد مزدَیسنَه[Latin 20] «مزداپرست» است، و از سوی دیگر وی دیوَداتَه مترادف با مَزدَیسنَه و زَرَثوشتری[Latin 21] «زرتشتی، پیرو، زرتشت» به کار می‌رود. بعدها در دوره ساسانی، که «دیو» از معنی اصلی خود که «خدا» و سپس «خدای مطرود» است به معنی امروزی «شیطان، عفریت» درآمد، در هنگام تدوین و تقسیم اوستا به نسک‌ها این بخش از این کتاب را، که دربارهٔ آئین پاکی و طهارت و دوری از پلیدی دیوان است، به این نام خواندند. وندیداد تنها نسک اوستای دوره ساسانی است که به صورت کامل به دست ما رسیده‌است و نوزدهمین نسک به‌شمار می‌رفته‌است.
qas: answers: text: صورت قدیم تر آن ویدیوداد
question: صورت قدیم لغت وندیداد چگونه است؟

answers: text: به معنی «کسی که قانونش جدایی دین و دوری از دیوان» است
question: لغت وندیداد را تعریف کنید

answers: text: به معنی خدا بوده‌است

text: خدا
question: «دیو» در اصل به چه معنا بوده‌است؟

answers: text: مزدَیسنَه
question: در اوستا دیوَیسنَه متضاد کدام واژه است؟

answers: text: مزداپرست
question: معنی مزدَیسنَه چیست؟

answers: text: به معنی امروزی «شیطان، عفریت» درآمد

text: شیطان، عفریت
question: دیو در دوره ساسانی به چه معنی درآمد؟

answers: text: وندیداد
question: تنها نسک اوستای دوره ساسانی کدام نسک است؟

answers: text: وندیداد
question: تنها نسکی که از دوره ساسانی به دست ما رسیده کدام نسک است؟

answers: text: نوزدهمین
question: وندیداد چندمین نسک به‌شمار می‌رود؟

question: عفریت به چه معناست؟

question: بندهای ۲۱ تا ۲۴ خره یشت در مورد ستایش کیست؟

context: وندیداد مجموع قوانین طهارتی و گناهان و جرائم و تاوان آن‌ها است که به صورت سؤال و جواب تدوین شده و دارای ۲۲ فرگرد (=فصل) است. به منظور سندیت بخشیدن به مطالبی که الزاماً عقاید شخص زرتشت نیست، سوالات از زبان وی خطاب به اهوره مزدا مطرح شده و اهوره مزدا به آن‌ها پاسخ گفته‌است. مثلاً فصل اول دربارهٔ سرزمین‌های گوناگونی است که اهوره مزدا آفریده‌است و آفت‌هایی که اهریمن در آن‌ها به وجود آورده‌است و فصل دوم داستان جمشید و طوفانی است که در جهان اتفاق افتاده و قلعه‌ای که جمشید برای حفظ آفریدگان اورمزد ساخته‌است. داستانی که در قرن ضمن آن شرح کوشش اهریمن برای فریب زرتشت ذکر شده‌است و در فرگرد نوزدهم وندیداد قرار دارد، نیز هم آهنگی با مطالب اصلی وندیداد ندارد.
qas: answers: text: مجموع قوانین طهارتی و گناهان و جرائم و تاوان آن‌ها است که به صورت سؤال و جواب تدوین شده و دارای ۲۲ فرگرد (=فصل) است.
question: وندیداد شامل چه چیزهایی است؟

answers: text: ۲۲

text: ۲۲ فرگرد

text: ۲۲ فرگرد (=فصل)
question: وندیداد دارای چند فصل است؟

answers: text: فصل اول دربارهٔ سرزمین‌های گوناگونی است که اهوره مزدا آفریده‌است و آفت‌هایی که اهریمن در آن‌ها به وجود آورده‌است
question: فصل اول وندیداد در مورد چیست؟

answers: text: داستان جمشید و طوفانی است که در جهان اتفاق افتاده و قلعه‌ای که جمشید برای حفظ آفریدگان اورمزد ساخته‌است
question: فصل دوم وندیداد در مورد چیست؟

context: از نظر دستور زبان، متن وندیداد غالباً تحریف شده‌است و با مقایسه با یشت‌ها صورت‌های دستوری آن نادرست است. شناسه‌های اسمی و فعلی غالباً نابجا به کار رفته‌است. مؤلفین وندیداد به وفور صورت‌های دستوری و جملات را از قسمتی از کتاب به قسمت دیگر آن نقل و تکرار کرده‌اند یا کلمات و عبارات را به تقلید از بخش‌های دیگر اوستا ساخته و به متن منتقل کرده‌اند. مثلاً کلمه‌ای که در جمله‌ای به حالت فاعلی آمده عیناً در جای دیگر به همان شکل نقل می‌شود، در حالی که از نظر نحوی آن کلمه بایستی فی المثل حالت مفعولی با اضافی داشته باشد.
qas: answers: text: از نظر دستور زبان
question: از چه نظر متن وندیداد غالباً تحریف شده‌است؟

answers: text: صورت‌های دستوری آن نادرست است. شناسه‌های اسمی و فعلی غالباً نابجا به کار رفته‌است
question:  متن وندیداد در مقایسه با یشت‌ها چگونه است؟

answers: text: وندیداد
question: در کدام بخش اوستا شناسه‌های اسمی و فعلی غالباً نابجا به کار رفته‌است؟

question: فعل چیست؟

question: فاعل در جمله چه کاربردی دارد؟

context: هیربدستان را معمولاً جز نیرنگستان به‌شمار آورده‌اند، زیرا در نسخه‌های خطی هیربدستان مقدم بر نیرنگستان می‌آید و نیز از این جهت که هر دو متن از نظر سبک نگارش همانندند. هیربدستان مربوط به تحصیلات و مطالعات هیربدی و وظائف و تکالیف هیربدان است. این متن خصوصاً از جهت دربرداشتن مطالبی در مورد تحصیلات دینی زنان در خور توجه است. نیرنگستان شرح قوانین آیین‌های دینی است و در آن از هوم، درون (نان دعا خوانده)، بَرسُم (شاخه‌های مقدس که در هنگام مراسم دینی در دست می‌گرفتند)، نثارها و چگونگی فراهم آوردن و آماده کردن آنها، قربانی‌ها، موارد برگزیدگی آئین‌های دینی و دعاهای مخصوص آن‌ها به تفضیل سخن رفته‌است.
qas: answers: text: نیرنگستان
question: هیربدستان را معمولاً جز چه چیز به شمار آورده‌اند؟

answers: text: زیرا در نسخه‌های خطی هیربدستان مقدم بر نیرنگستان می‌آید و نیز از این جهت که هر دو متن از نظر سبک نگارش همانندند
question: به چه دلیل هیربدستان را معمولاً جز نیرنگستان به‌شمار آورده‌اند؟

answers: text: مربوط به تحصیلات و مطالعات هیربدی و وظائف و تکالیف هیربدان است
question: هیربدستان مربوط به چیست؟

answers: text: شرح قوانین آیین‌های دینی است
question: نیرنگستان شرح چه قوانینی است؟

answers: text: در آن از هوم، درون (نان دعا خوانده)، بَرسُم (شاخه‌های مقدس که در هنگام مراسم دینی در دست می‌گرفتند)، نثارها و چگونگی فراهم آوردن و آماده کردن آنها، قربانی‌ها، موارد برگزیدگی آئین‌های دینی و دعاهای مخصوص آن‌ها به تفضیل سخن رفته‌است.
question: در نیرنگستان از چه چیزهایی به تفضیل سخن رفته‌است؟


context: تنها قطعاتی از اَوگِمَدَیچا[Latin 24] (به معنی «بر زبان می‌آوریم، بیان می‌داریم») در دست است و به نام اولین کلمه متن آن را چنین نام نهاده‌اند. این متن احتمالاً در اصل بخشی از هادُخت نسک اوستایی بوده و در آن جمله‌های اوستایی همراه با ترجمه به سنسکریت و برگردان پازند و ترجمه پهلوی و تفسیر آمده‌است. متن شامل ۲۹ جمله اوستایی است که ۵ تای آن‌ها در جای دیگر اوستا نیز آمده‌است. موضوع اصلی آن «مرگ» است. احتمالاً اوگمدیچا آفرین یا دعایی بوده که پس از آفرینگان، پیش از سحرگاه چهارمین روز پس از مرگ، به یاد شخص درگذشته می‌خوانده‌اند. متن پهلوی آن از روی پازند در زمان متاخرتری برگردانیده شده‌است.
qas: answers: text: به معنی «بر زبان می‌آوریم، بیان می‌داریم»

text: بر زبان می‌آوریم، بیان می‌داریم
question:  اَوگِمَدَیچا به چه معناست؟

answers: text: در اصل بخشی از هادُخت نسک اوستایی بوده
question: اَوگِمَدَیچا در اصل بخشی از کدام نسک اوستا بوده‌است؟

answers: text: جمله‌های اوستایی همراه با ترجمه به سنسکریت و برگردان پازند و ترجمه پهلوی و تفسیر آمده‌است
question: در اَوگِمَدَیچا چه جمله‌هایی آمده‌است؟

answers: text: ۲۹ جمله

text: ۲۹
question:  اَوگِمَدَیچا دارای چند جمله اوستایی است؟

answers: text: مرگ
question: موضوع اصلی  اَوگِمَدَیچا چیست؟

context: وَیثا[Latin 25] (به معنی دانش) نَسک مجموعه کوچکی از قطعات اوستایی است که اتفاقی و گاه بی نظم و ترتیب، بیشتر از وندیداد (یا قطعات اوستایی نقل شده در خلال ترجمه پهلوی این کتاب) یا از فرهنگ اویم و منابع دیگر همراه با ترجمه پهلوی آن‌ها انتخاب شده‌است. در مواردی جمله‌های پهلوی به فارسی نیز ترجمه شده‌است. عبارت‌های نقل شده غالباً دچار تصحیف شده‌است. بخش عمده‌ای از این رساله به بحث دربارهٔ ارتباط یا ازدواج نامشروع یک مرد زرتشتی با زن غیر زرتشتی و فرزندی که از این ارتباط به وجود می‌آید و نیز مسئله ارث چنین مردی اختصاص دارد. اشاره‌هایی نیز به بعضی آئین‌های دینی در این کتاب شده‌است. تألیف و تدوین این رساله در زمان‌های اخیر انجام گرفته‌است و نسخه‌های خطی متعدد جدیدی از آن در دست است.
qas: answers: text: به معنی دانش

text: دانش
question: وَیثا به چه معناست؟

answers: text: مجموعه کوچکی از قطعات اوستایی است که اتفاقی و گاه بی نظم و ترتیب، بیشتر از وندیداد (یا قطعات اوستایی نقل شده در خلال ترجمه پهلوی این کتاب) یا از فرهنگ اویم و منابع دیگر همراه با ترجمه پهلوی آن‌ها انتخاب شده‌است.
question: ویثا نسک چیست؟

answers: text: بخش عمده‌ای از این رساله به بحث دربارهٔ ارتباط یا ازدواج نامشروع یک مرد زرتشتی با زن غیر زرتشتی و فرزندی که از این ارتباط به وجود می‌آید و نیز مسئله ارث چنین مردی اختصاص دارد.

text: دربارهٔ ارتباط یا ازدواج نامشروع یک مرد زرتشتی با زن غیر زرتشتی و فرزندی که از این ارتباط به وجود می‌آید و نیز مسئله ارث چنین مردی
question: بخش عمده‌ای از ویثا نسک به چه موضوعی اختصاص دارد؟

answers: text: تألیف و تدوین این رساله در زمان‌های اخیر انجام گرفته‌است و نسخه‌های خطی متعدد جدیدی از آن در دست است.
question: تألیف و تدوین ویثا نسک چه زمانی انجام گرفته‌است؟

question: تألیف و تدوین ویثا نسک توسط چه کسی انجام گرفته‌است؟

context: مراد از اوستای گاهانی، اوستای کهن است که گاتاها (گاهان) را دربردارد. اوستای غیر گاهانی، اوستای مُتأّخر و مطالب متفاوتی است که افراد مختلف در زمان‌های مختلف به متن قدیمی افزوده‌اند. برخی چون مری بویس برای این افزوده های متأخر، ایفای مقاصد تبلیغاتی قدرت ساسانی و نظام سلطه موبدان را قائل شده اند. از نظر محتوا نیز به دلیل تفاوت تاریخی، متون گاهانی بسیار ساده و فلسفی هستند اما متون غیرگاهانی دچار پیچیدگی های جامعه شناختی و نظام های قدرت تاریخ پیشرفته تر بشری شده اند. عده ای چون بویس و پورداوود نیز، رقابت با حکومت های دین محوری چون مانویت در اویغور و مسیحیت در روم و بودائیزم در همسایگان شرقی ساسانی، دلیلی بر اقتدار افزایی دینی بر این متون احکام شرعی در دوره های متاخر قدرت ساسانیان دانسته اند.
qas: answers: text: اوستای کهن

text: اوستای کهن است که گاتاها (گاهان) را دربردارد
question: مراد از اوستای گاهانی کدام اوستا است؟

answers: text: گاتاها (گاهان)

text: گاتاها
question: اوستای کهن چه چیز را در بردارد؟

answers: text: اوستای مُتأّخر و مطالب متفاوتی است که افراد مختلف در زمان‌های مختلف به متن قدیمی افزوده‌اند
question: اوستای غیر گاهانی چگونه است؟

answers: text: نظر محتوا نیز به دلیل تفاوت تاریخی، متون گاهانی بسیار ساده و فلسفی هستند اما متون غیرگاهانی دچار پیچیدگی های جامعه شناختی و نظام های قدرت تاریخ پیشرفته تر بشری شده اند

text: به دلیل تفاوت تاریخی، متون گاهانی بسیار ساده و فلسفی هستند اما متون غیرگاهانی دچار پیچیدگی های جامعه شناختی و نظام های قدرت تاریخ پیشرفته تر بشری شده اند
question: از نظر محتوا متون گاهانی با متون غیرگاهانی چه تفاوت‌هایی دارند؟

answers: text: بویس و پورداوود
question: چه کسانی رقابت با حکومت های دین محوری چون مانویت در اویغور و مسیحیت در روم و بودائیزم در همسایگان شرقی ساسانی، دلیلی بر اقتدار افزایی دینی بر این متون احکام شرعی در دوره های متاخر قدرت ساسانیان دانسته اند؟


question: ساسانیان چند سال در ایران حکومت کردند؟

question: اولین پادشاه سلسله ساسانیان چه کسی بود؟

question: آخرین پادشاه سلسله ساسانیان چه کسی بود؟

context: بنابر روایتی که در بعضی از کتاب‌های پهلوی آمده‌است، زرتشت به فرمان گشتاسب کتاب اوستا را همراه با تفسیر آن (=زَند) بر روی پوست گاو یا بر الواح زرین نوشت و آن را در گنج شاهی یا خزانه آتشکده سمرقند نهاد. روایت دیگری که احتمالاً بازتاب نظر روحانیان زرتشتی جنوب ایران است، در کتاب چهارم دینکرد آمده‌است و بر طبق آن دارا پسر دارا (یعنی داریوش سوم ۳۳۶/۵ تا ۳۳۰ پ. م) دستور داد که همه اوستا و زند را در دو نسخه، یکی در خزانه شاهی و دیگری در دز نبشت،[Latin 35] نگاه دارند. در روایتی دیگر از دینکرد آمده‌است که به دستور گشتاسب تعلیمات زرتشت به کتابت درآمد و نسخه اصلی آن را در گنج شاهی نهادند و رونویس‌هایی از آن پخش گردید. پس از آن، نسخه‌ای را نیز در دزِ نبشت فرستادند. با آمدن اسکندر نسخه‌ای که در دزِ نبشت بود، به دست یونانی افتاد و آن را به زبان یونانی ترجمه کردند.
qas: answers: text: گشتاسب
question: زرتشت به فرمان چه کسی کتاب اوستا را همراه با تفسیر آن بر روی پوست گاو یا بر الواح زرین نوشت و آن را در گنج شاهی یا خزانه آتشکده سمرقند نهاد؟

answers: text: روی پوست گاو یا بر الواح زرین نوشت
question: زرتشت به فرمان گشتاسب کتاب اوستا را همراه با تفسیر آن بر روی چه چیزی نوشت؟

answers: text: گشتاسب
question: به دستور چه کسی تعلیمات زرتشت به کتابت درآمد و نسخه اصلی آن را در گنج شاهی نهادند؟

answers: text: دزِ نبشت
question: گشتاسب نسخه‌ای از تعلیمات زرتشت را به کجا فرستاد؟