مدار

context: مَدار، در فیزیک، به مسیر جسمی که در اثر نیرویی مرکزگرا (مانند گرانش) به دور جسم یا نقطه‌ای دیگر در فضا می‌گردد، گفته می‌شود. برای مثال، مدار یک سیاره به دور مرکز یک سامانۀ ستاره‌ای، مانند سامانۀ خورشیدی. مدار سیاره‌ها معمولاً بیضی‌‌ شکل‌اند، اما بر خلاف بیضی، از یک آونگ یا یک جسم متصل به یک رشته پیروی می‌کنند. مرکز خورشید در یکی از دو نقطهٔ کانونی بیضی قرار دارد و نه در مرکز آن. درک کنونی از مکانیک حرکت مداری، که براساس نظریه نسبیت عام آلبرت انیشتین پایه‌گذاری شده‌است می‌گوید: عامل گرانش، با توجه به انحنای فضازمان، با مدار ژئودزیکی که جسم از آن پیروی می‌کند، محاسبه می‌شود. برای سهولت در محاسبه، نسبیت معمولاً توسط نیروی مبتنی بر نظریۀ جهانی گرانش نیوتن، که براساس قوانین حرکت سیارات کپلر پایه‌گذاری شده‌اند، محاسبه و تخمین زده می‌شوند.
qas: answers: text: مَدار
question: در فیزیک، به مسیر جسمی که در اثر نیرویی مرکزگرا (مانند گرانش) به دور جسم یا نقطه‌ای دیگر در فضا می‌گردد چه می‌گویند؟

answers: text: بیضی‌‌ شکل‌

text: بیضی‌‌ شکل‌اند

text: معمولاً بیضی‌‌ شکل‌اند
question:  مدار سیاره‌ها معمولاً چه شکلی هستند؟

answers: text: یکی از دو نقطهٔ کانونی بیضی
question: مرکز خورشید در کجا قرار دارد؟

answers: text: نسبیت عام آلبرت انیشتین
question: درک کنونی از مکانیک حرکت مداری براساس کدام نظریه پایه‌گذاری شده است؟

answers: text: قوانین حرکت سیارات کپلر
question:  نظریۀ جهانی گرانش نیوتن بر چه اساسی پایه‌گذاری شده است؟

question: مدار ژیودزیکی چیست؟

question: قوانین حرکت سیارات کلپر چیست؟

question: منظور از صفحه مداری چیست؟

question: دوره‌ی مداری چیست؟

question: مدار استوا چیست؟

question: نیروی جاذبه زمین چه مقدار است؟

question: شتاب زاویه‌ای چیست؟

question: نظریه نسبت عام آلبرت انیشتین چیست؟

question: گرانش چیست؟

question: انحنا فضا و زمان چیست؟

context: ماهواره‌ها به دور زمین در یک مسیر بسته، که آن را مَدار می‌نامند در حال گردش هستند. ناظری که خارج از جو زمین قرار گرفته و به زمین می‌نگرد، مشاهده می‌کند که ماهواره‌ها در مسیرهایی به دور زمین در حال چرخشند. این مسیرها می‌توانند دایره‌ای یا بیضوی باشند؛ اما مرکز زمین در هر حالت در مرکز این مسیر یا در نقطۀ کانونی آن قرار می‌گیرد. ماهواره در صورتی که تحت تأثیر نیروهای جاذبۀ دیگری قرار نگیرد، همواره در صفحه‌ای به نام صفحۀ مداری به گردش خود به دور زمین ادامه می‌دهد. حرکت این صفحۀ مداری، به دورۀ مداری و زاویۀ صفحه، با مدار استوا بستگی دارد. اگر این زاویه صفر باشد، صفحۀ مداری منطبق بر صفحۀ استوایی زمین می‌شود.
qas: answers: text: مَدار
question: ماهواره‌ها به دور زمین در یک مسیر بسته در حال گردش هستند، به این مسیر بسته چه می‌گویند؟

answers: text: مرکز این مسیر یا در نقطۀ کانونی آن
question: مرکز زمین در کجای مسیر ماهواره‌ها قرار دارد؟

answers: text: دایره‌ای یا بیضوی
question: مسیر ماهواره‌هایی که به دور زمین در حال گردش هستند به چه شکل‌هایی می‌باشد؟

answers: text: تحت تأثیر نیروهای جاذبۀ دیگری قرار نگیرد
question: در چه صورتی ماهواره همواره در صفحه‌ای به نام صفحۀ مداری به گردش خود به دور زمین ادامه می‌دهد؟

answers: text: صفحۀ مداری
question: ماهواره در صورتی که تحت تأثیر نیروهای جاذبۀ دیگری قرار نگیرد، همواره در صفحه‌ای به گردش خود به دور زمین ادامه می‌دهد، نام این صفحه چیست؟

answers: text: دورۀ مداری و زاویۀ صفحه، با مدار استوا
question: حرکت صفحۀ مداری به چه چیزی بستگی دارد؟

answers: text: صفحۀ مداری منطبق بر صفحۀ استوایی زمین می‌شود
question: اگر زاویۀ صفحه مداری، با مدار استوا صفر باشد چه می‌شود؟

answers: text: صفر

text: زاویه صفر
question: زاویۀ صفحه، با مدار استوا چه مقدار باشد تا صفحۀ مداری منطبق بر صفحۀ استوایی زمین شود؟

context: ماهواره‌های مدارات قطبی جهت مشاهدۀ سطح زمین مورد استفاده قرار می‌گیرند. وقتی که یک ماهوارۀ مدار قطبی در حال دَوران از شمال به جنوب به‌دور زمین است و چون زمین نیز خود از شرق به غرب در حال گردِش به دور خود است، این نکته باعث جاروب تمام نقاط موجود بر روی سطح زمین می‌گردد. این کار شبیه پوست کندن یک پرتقال است؛ قسمت به قسمت و در نهایت یک شکل تصویر کروی از سطح زمین. چون اکثر ماهواره‌های مخابراتی در مدار زمین‌ایست قرار گرفته‌اند، این ماهواره‌ها هیچ پوششی بر روی قطب‌های شمال و جنوب ندارند. به همین دلیل و جهت پوشش قطب‌ها از ماهواره‌های مدار قطبی استفاده می‌شود. در واقع این نوع از ماهواره‌ها شمالی‌ترین و جنوبی‌ترین قسمت نیمکره‌ها را پوشش می‌دهند. بعضی از ماهواره‌های هواشناسی، ماهواره‌های سنجش از دور و ماهواره‌های جاسوسی از این نوع‌اند.
qas: answers: text: مشاهدۀ سطح زمین
question: ماهواره‌های مدارات قطبی جهت چه کاری مورد استفاده قرار می‌گیرند؟

answers: text: مدارات قطبی
question: ماهواره‌های کدام مدارات جهت مشاهدۀ سطح زمین مورد استفاده قرار می‌گیرند؟

answers: text: شرق به غرب

text: از شرق به غرب
question: زمین از کدام سمت و به کدام جهت به دور خود گردش دارد؟

answers: text: قطب‌های شمال و جنوب
question: ماهواره‌های مخابراتی بر روی چه بخش‌هایی از زمین هیچ پوششی ندارند؟

answers: text: ماهواره‌های مدار قطبی
question: جهت پوشش قطب‌ها از چه ماهواره‌هایی استفاده می‌شود؟

answers: text: ماهواره‌های هواشناسی، ماهواره‌های سنجش از دور و ماهواره‌های جاسوسی
question: چند نوع از ماهواره‌های مدار قطبی را نام ببرید؟

context: ماهوارۀ نسبت به زاویه‌ای که ایستگاه زمینی آن را می‌بیند، ثابت است، در نتیجه احتیاجی به تغییر جهت آنتن نیست ولی تنظیم آن ضروری است تعداد زیادی از ایستگاه‌های زمینی می‌توانند تحت پوشش یک ماهواره در این مدار قرار گیرند به‌طوری‌که آنتن هر ماهواره می‌تواند حداکثر ۴۲٫۴ درصد سطح کرۀ زمین را بپوشاند. این نوع ماهواره‌های در فضا در مکانی ثابت قرار دارند و همراه با دوران زمین بدور خود، می‌گردند و به دلیل همین ثبات دارای سایه‌ای ثابت (معروف به «جای پا») بر زمین هستند. به مدار ژئوسَنکرون (به انگلیسی: Geosynchronous) مدار زمین‌ایست یا مدار کلارک نیز گفته می‌شود. تمام ماهواره‌های مخابراتی و تلویزیونی از این نوع هستند.
qas: answers: text: ۴۲٫۴ درصد

text: ۴۲٫۴
question: آنتن هر ماهواره می‌تواند حداکثر چند درصد سطح کرۀ زمین را بپوشاند؟

answers: text: مدار زمین‌ایست یا مدار کلارک
question: به مدار ژئوسَنکرون چه گفته می‌شود؟

answers: text: ثابت
question: ماهوارە نسبت به زاویه‌ای که ایستگاه زمینی آن را می‌بیند چه وضعیتی دارد؟

answers: text: جای پا
question: نوعی از ماهواره‌ها در مکانی ثابت قرار دارند و همراه با دوران زمین بدور خود، می‌گردند و به دلیل همین ثبات دارای سایه‌ای ثابت بر زمین هستند، این سایه ثابت به چه اسمی معروف است؟

context: دستگاه‌های ارتباطی ماهواره‌ها در باند مایکروویو عمل می‌کنند در واقع ماهواره‌ها صرفاً ایستگاه مایکروویو غول پیکری است در مدار زمین که با کمک پایگاه زمینی بازپخش می‌شود. این مدار تقریباً دایره شکل در ارتفاع ۳۶۸۰۰ کیلومتری بالای خط استوا قرار دارد و در این فاصله سرعت ماهواره با سرعت زمین برابر است و نیروی خود را به وسیله سلول‌های خورشیدی از خورشید می‌گیرد. نیروی جاذبه زمین شتاب زاویه شیء قرار گرفته در مدار را دقیقاً بی‌اثر می‌سازد. در این فاصله دور چرخش ماهواره‌ها با حرکت دورانی زمین کاملاً هم‌زمان و برابر است و باعث می‌شود ماهواره نسبت به نقطه مفروض روی زمین ثابت بماند.
qas: answers: text: مایکروویو

text: باند مایکروویو
question: دستگاه‌های ارتباطی ماهواره‌ها در چه باندی عمل می‌کنند؟

answers: text: سلول‌های خورشیدی
question: ماهواره‌ها نیروی خود را از چه طریقی می‌گیرند؟

answers: text: نیروی جاذبه زمین
question: چه چیزی شتاب زاویه شیء قرار گرفته در مدار را دقیقاً بی‌اثر می‌سازد؟

context: از آنجاییکه ماهواره‌ها برای جلوگیری از تداخل امواج رادیویی باید جدا از هم باشند لذا شماره مکان‌های مداری در مدار هم‌زمان با زمین که امکان استفاده آن برای ارتباطات وجود دارد محدود است. از این رو جای شگفتی نیست که وظیفه مدیریت در امور دستیابی به مدار و استفاده از فرکانس‌ها برای انواع روزافزون و متنوع کاربردهای زمینی و ماهواره‌ای به وسیلهٔ شمار روزافزونی از کشورها بی‌نهایت دشوار شده‌است. از سویی استفاده از ماهواره‌ها در کش. رهای متمدن و پیشرفته به عملکرد دقیق و عملیات روز به روز دقیق تر نه تنها از نظر به‌کارگیری شیوه خودشان بلکه از نظر همسایگانشان در مدار هم‌زمان با زمین نیاز می‌باشد. برخی از ماهواره‌ها نیز در مدار ناهم‌زمان با چرخش زمین non- geosynchronous قرار داده می‌شوند. در ماهواره‌های ناهم‌زمان با مدار زمین ماهواره دیگر در دید ایستگاه زمینی نیست زیرا که سطح افق زمین را پشت سر می‌گذارد و از دسترس خارج می‌شود در نتیجه برای اینکه ارسال ماهواره ادامه یابد به چندین ماهواره از این نوع نیاز است و چون نگهداری و ادامه کار چنین شیوه ارتباطی بسیار پیچیده و گران است لذا کاربران و متخصصان طراحی ماهواره‌ها بیشتر جذب ماهواره هم‌زمان با زمین می‌شود.
qas: answers: text: جلوگیری از تداخل امواج رادیویی
question: چرا شماره مکان‌های مداری در مدار هم‌زمان با زمین که امکان استفاده آن برای ارتباطات وجود دارد محدود است؟

answers: text: سطح افق زمین را پشت سر می‌گذارد
question: در ماهواره‌های ناهم‌زمان با مدار زمین ماهواره دیگر در دید ایستگاه زمینی نیست علت را بیان کنید؟

answers: text: چندین ماهواره از این نوع
question: در ماهواره‌های ناهم‌زمان با مدار زمین برای اینکه ارسال ماهواره ادامه یابد به چه چیزی نیاز است؟

context: ایده استفاده از ماهواره‌های ساخت دست بشر، برای اولین بار در پایان جنگ جهانی دوم بر سر زبان‌ها افتاد. دانشمند، ریاضی‌دان و نویسنده مشهور انگلیسی آرتور سی کلارک Arthur C Clarke یکی از بزرگ‌ترین خالقان داستان‌های تخیلی، برای اولین بار پیشنهاد قرار دادن یک ماهواره ارتباطی را در مدار ژئوسنکرون زمین Geostationary Orbit یا مدار کلارک که در فاصله تقریباً ۳۶۰۰۰ کیلومتری سطح زمین و بالای خط استوا (جایی که قابلیت دسترسی به تقریباً ۴۰٪ سطح زمین در آن مکان وجود دارد) قراردارد، را جهت پوشش سیگنال‌های رادیو یی و تلویزیونی را داد.
qas: answers: text: ۳۶۰۰۰ کیلومتری

text: تقریباً ۳۶۰۰۰ کیلومتری
question: مدار ژئوسنکرون زمین در چه فاصله‌ای از سطح زمین است؟

answers: text: جنگ جهانی دوم
question: ایده استفاده از ماهواره‌های ساخت دست بشر، برای اولین بار در پایان کدام جنگ بر سر زبان‌ها افتاد؟

answers: text: آرتور سی کلارک
question: چه کسی برای اولین بار پیشنهاد قرار دادن یک ماهواره ارتباطی در مدار ژئوسنکرون زمین را داد؟

context: ماهواره‌ای که در مدار ژئوسنکرون زمین و در بالای خط استوا و هماهنگ با سرعت زمین و با زاویه‌ای ثابت، حرکت می‌کند، قسمت مشخصی از سطح زمین را به‌طور ثابت پوشش می‌دهد. از یک ایستگاه زمینی نیز به صورت یک نقطه ثابت، قابل رویت است. ماه، خورشید، و دیگر ستارگان و سیارات منظومه شمسی باعث تا ثیرگذاری بروی ماهواره در مدار خود می‌شود که احتمال جابجایی از مکان خود را دارد. برای جلوگیری از این مسیله، موتورهای مخصوصی که به وسیلهٔ ایستگاه‌های زمینی کنترل می‌شوند، کمک می‌کنند که ماهواره‌ها در مکان خود ثابت باقی بمانند.
qas: answers: text: ماه، خورشید، و دیگر ستارگان و سیارات منظومه شمسی
question: چه چیزهایی باعث تاثیرگذاری بروی ماهواره در مدار خود می‌شود؟

answers: text: جابجایی از مکان خود
question: ماه، خورشید، و دیگر ستارگان و سیارات منظومه شمسی باعث تاثیرگذاری بروی ماهواره در مدار خود می‌شود، در نتیجه احتمال دارد برای ماهواره چه اتفاقی بیافتد؟

answers: text: ایستگاه‌های زمینی
question: برای جلوگیری از جابجایی ماهواره از مکان خود از موتورهای مخصوصی کمک گرفته می‌شود، این موتورها چه به وسیله ای کنترل می‌شود؟