تنبور

context: تنبور یا تمبور سازی است که دسته‌ای بلند و کاسه‌ای گلابی شکل دارد و معمولاً از چوب توت ساخته می‌شود. کاسه آن به دو صورت یک تکه (کاسه‌ای) که از قدیم مرسوم بوده و چند تکه‌ای (ترکه‌ای یا چمنی) است که به تقلید از کاسه سه تار در دهه‌های اخیر ساخته شده‌است. طول این ساز در بین ۷۰ تا ۸۰ سانتیمتر و دارای سه سیم است، یکی واخوان و دو سیم اصلی. در زمان قدیم به گفته فارابی از یک یا دو سیم اصلی استفاده می‌شده‌است که اکنون به صورت سه سیم معمول است. این ساز دارای چهارده پرده (دستان) و فاقد ربع پرده می‌باشد. در نواختن آن دو نوع کوک رایج است. ابتدا کوک هفت دستان (برز) و دیگری کوک پنج دستان (ته رز) که نوازندگان امروزی بیشتر از کوک سیم اصلی دو(C) و سیم واخوان سل(G)استفاده می‌کنند.
qas: answers: text: سازی است که دسته‌ای بلند و کاسه‌ای گلابی شکل دارد و معمولاً از چوب توت ساخته می‌شود
question: تنبور یا تمبور چگونه سازی است؟

answers: text: تنبور یا تمبور
question: نام سازی که دسته‌ای بلند و کاسه‌ای گلابی شکل دارد و معمولاً از چوب توت ساخته می‌شود، چیست؟

answers: text: سه تار
question: کاسه ساز تنبور به تقلید از کاسه کدام ساز در دهه‌های اخیر ساخته شده‌است؟

answers: text: بین ۷۰ تا ۸۰ سانتیمتر

text: ۷۰ تا ۸۰ سانتیمتر
question: طول ساز تنبور چند سانتیمتر است؟

answers: text: سه سیم

text: سه
question: ساز تنبور چند سیم دارد؟

answers: text: فارابی
question: در زمان قدیم به گفته چه کسی در ساز تنبور از یک یا دو سیم اصلی استفاده می‌شده‌است که اکنون به صورت سه سیم معمول است؟

answers: text: چهارده پرده
question: ساز تنبور چند پرده دارد؟

answers: text: دو نوع
question:  در نواختن ساز تبور چند نوع کوک رایج است؟

answers: text: ابتدا کوک هفت دستان (برز) و دیگری کوک پنج دستان (ته رز)
question: دو نوع کوک رایج ساز تنبور کدام‌اند؟

question: نوازندگان معروف ساز تنبور چه کسانی هستند؟

question: سیم‌های ساز تنبور از چیست؟

question: تاریخچه ساز تنبور چیست؟

answers: text: دو نوع
question:  در نواختن ساز تبور چند نوع کوک رایج است؟

context: تنبور را با چهار انگشت دست راست و بدون استفاده از مضراب مصنوعی می‌نوازند و تکنیک‌های دست چپ آن شبیه دیگر سازهای زهی دسته دار مانند تار و سه تار است و مضراب‌های اصلی آن عبارتند از انواع مضراب راست، چپ و شُر انواع مضراب ریز، گل‌ریز، غنچه، دوچپ (دوتک) و ...
qas: answers: text: چهار انگشت دست راست و بدون استفاده از مضراب مصنوعی

text: تنبور را با چهار انگشت دست راست و بدون استفاده از مضراب مصنوعی می‌نوازند
question: ساز تنبور را چگونه می‌نوازند؟

answers: text: تنبور
question: کدام ساز با چهار انگشت دست راست و بدون استفاده از مضراب مصنوعی نواخته می‌شود؟ 

answers: text: تار و سه تار
question: تکنیک‌های دست چپ ساز تنبور شبیه کدام سازهای زهی دسته دار است؟

answers: text: تنبور
question:  تکنیک‌های دست چپ کدام ساز شبیه دیگر سازهای زهی دسته دار مانند تار و سه تار است؟ 

answers: text: تنبور
question:  تکنیک‌های دست چپ کدام ساز شبیه دیگر سازهای زهی دسته دار مانند تار و سه تار است؟ 

answers: text: راست، چپ و شُر
question:  مضراب‌های اصلی ساز تنبور کدام است؟

question: فرق تنبور و سه تار چیست؟

question: ساز تنبور بیشتر در کدام استان نواخته می‌شود؟

context: آلبوم صدای سخن عشق با صدای شهرام ناظری اولین و مطرح‌ترین آلبومی است که به معرفی ساز تنبور می‌پردازد.
qas: answers: text: آلبوم صدای سخن عشق
question: اولین و مطرح‌ترین آلبوم شهرام ناظری مربوط به کدام آلبوم است؟

answers: text: تنبور
question: آلبوم صدای سخن عشق با صدای شهرام ناظری به معرفی کدام سازمی‌پردازد؟

answers: text: شهرام ناظری
question: آلبوم صدای سخن عشق که به معرفی ساز تنبور می‌پردازد، از آثارکیست؟

question: شهرام ناظری در کدام شهر متولد شد؟

context: قدیمی‌ترین نمونه کاسه ترکه‌ای، تنبورهای ساخت خداوردی در منطقه صحنه و مربودا به ۷۰ تا ۸۰ سال پیش است. بعضی از سازهای خداوردی هنوز موجود است. این تنبورهای ترکه‌ای دارای قسمت رابط (گلو) یا (گلویی) هستند که رابط میان دسته و کاسه است و ترکه‌ها بر روی آن مهار می‌شوند. سازهای خداوردی گاه ۷ ترکه دارند و حجم کاسه آنها نیز از تنبورهای جدید کمتر است. امروزه تعداد ترکه‌ها بیشتر است و هر سازنده به روش خود از ۷ تا ۱۰ ترکه استفاده می‌کند کاسه‌های ترکه‌ای قدمت زیادی ندارند و قدیمی‌ترین نمونه‌های آن بر اساس اطلاعات به دست آمده به ۷۰ تا ۸۰ سال پیش مربوط است. تنبورهایی که کاسه یکپارچه دارند فاقد قسمت رابط گلو (گلویی) هستند و دسته آنها مستقیماً به کاسه متصل می‌شود. روی کاسه صفحه چوبی نازکی که تقریباً حالت گرده ماهی دارد قرار می‌گیرد ورودی این صفحه معمولاً تعدادی سوراخ دیده می‌شود.
qas: answers: text: ۷۰ تا ۸۰

text: ۷۰ تا ۸۰ سال پیش
question: قدیمی‌ترین نمونه کاسه ترکه‌ای ساز تنبور مربوط به چند سال پیش می‌شود؟

answers: text: خداوردی
question: قدیمی‌ترین نمونه کاسه ترکه‌ای ساز تنبور توسط چه کسی ساخته شد؟

answers: text: رابط (گلو) یا (گلویی)
question:  کدام قسمت تنبورهای ترکه‌ای ساخت خداوردی رابط میان دسته و کاسه است؟

answers: text: گاه ۷ ترکه دارند

text: ۷
question: تنبورهای ساخت خداوردی چند ترکه دارند؟

answers: text: ۷ تا ۱۰
question: امروزه هر سازنده تنبور به روش خود ممکن است حدوداً از چند ترکه استفاده کند؟

answers: text: فاقد قسمت رابط گلو (گلویی) هستند و دسته آنها مستقیماً به کاسه متصل می‌شود
question: تنبورهایی که کاسه یکپارچه دارند، چه ویژگی دارند؟

question: چه سبک‌هایی در ساختن انواع ساز تنبور دیده شده‌؟

question: تاریخچه ساخت ساز تنبور مربوط به چه دوره‌ای است؟

context: لازم است ذکر شود که درختهای توت که در کوهپایه‌ها هستند و کم‌آبی کشیده‌اند چون خشک می‌باشند طنین و زنگ بیشتری دارند و برعکس درختانی که در خاکهای دارای املاح و در نواحی مربوط رشد کرده‌اند صدای نامطلوبی دارند. تنبور کاسه‌ای دارای اصالت زیادی می‌باشند و از هزاره‌های قبل اولین تنبورها با این نوع کاسه ساخته شده‌اند. این کاسه‌ها را در گذشته با ابزارهای ابتدایی مانند تیشه معمولی و اسکنه و چند رنده چوب می‌ساختند و ما امروزه با پیشرفت تکنولوژی می‌توان این نوع کاسه‌ها را در مدت زمان اندک ساخت هرچند در حال حاضر نیز بعضی از سازندگان تنبور (یداله و اسداله گهواره) هنوز از همین ابزارهای ابتدایی برای ساختن این کاسه‌ها استفاده می‌کنند؛ زیرا آنها معتقدند حس و حال سازنده ارتباط رمز و راز گونه‌ای با صدای حاصل از ساز دارد
qas: answers: text: چون خشک می‌باشند طنین و زنگ بیشتری دارند
question: به چه علت درخت‌های توت برای ساز تنبور مناسب‌ترند؟

answers: text: درختانی که در خاکهای دارای املاح و در نواحی مربوط رشد
question: کدام درختان برای ساخت تنبور مناسب نیستند و صدای نامطلوبی ایجاد می‌کنند؟

answers: text: تیشه معمولی و اسکنه و چند رنده چوب
question: در گذشته کاسه تنبور را با چه ابزارهای ابتدایی می‌ساختند؟

answers: text: یداله و اسداله گهواره
question: در حال حاضرکدام سازندگان تنبور هنوز از ابزارهای ابتدایی برای ساختن کاسه‌ها استفاده می‌کنند؟

answers: text: یداله و اسداله گهواره
question: کدام سازندگان تنبور معتقدند حس و حال سازنده ارتباط رمز و راز گونه‌ای با صدای حاصل از ساز دارد؟


question: با پیشرفت تکنولوژی چه ابزارهایی برای ساخت تنبور ایجاد شد؟

question: در عصر حاضر چه کسی را به عنوان استاد نوازنده تنبور می شناسند؟

context: وترها (سیم‌ها): وترها در گذشته از جنس ابریشم خام تابیده شده و بیش از آن از زه بوده و ظاهراً قطر و ضخامت آنها یکسان بوده‌است. امروزه جنس وترها از سیم‌های فولادی یا آلیاژی مانند آن و نیز از مس و برنج است. بهتر است وتر اول (زیر) از سیم فولاد و وتر دوم (بم) ار مس و سرخ رنگ باشد امروزه وترها دوگانه یا سه‌گانه تنبور را بیش تر از یک جنس (سیم‌های فولادی سفید) انتخاب می‌کنند؛ که سیم‌های فولادی شماره [۱۸] مناسب تر است. طول سیم از خرک تا شیطانک ۶۴ الی ۵/۸۳ سانتی‌متر در انواع تنبور می‌باشد. قبلاً بر روی این ساز دو وتر تعبیه شده بود که یکی زیرتر (سیم اول) و دیگری بم تر (و اخوان) به فاصله چهارم و پنجم درست کوک می‌شوند اما اخیراً سیم اصلی (اول) به صورت مضاعف گردیده‌است که صرفاً برای حجم زیاد صدا می‌باشد در حقیقت دو سیم اصلی به منزله یک سیم‌اند ویکی از آنها تکرار دیگری است.
qas: answers: text: ابریشم خام تابیده شده
question: در گذشته جنس سیم تنبور از چه بود؟

answers: text: سیم‌های فولادی یا آلیاژی مانند آن و نیز از مس و برنج
question: امروزه جنس وترها (سیم‌ها) از چه جنسی است؟

answers: text: سیم فولاد
question:  بهتر است وتر اول (زیر) تنبور از چه جنسی باشد؟

answers: text: مس و سرخ رنگ
question: بهتر است وتر دوم (بم) تنبور از چه جنس و رنگی باشد؟

answers: text: ۶۴ الی ۵/۸۳

text: ۶۴ الی ۵/۸۳ سانتی‌متر
question: طول سیم از خرک تا شیطانک در انواع تنبور چند سانتی‌متر می‌باشد؟

question: امروزه ساز تنبور چگونه ساخته می‌شود؟

question: امروزه ساز تنبور را به چند دسته تقسیم می‌کنند؟

context: دستان (پرده): تنبور دارای ۱۳ دستان به‌صورت پرده و نیم پرده می‌باشد در واقع فواصل موجود بین دستانها همگی نیم‌پرده است که موسیقی‌دانان قدیم ایران مانند فارابی، ابن سینا، صفی‌الدین ارموی و عبدالقادر مراغه‌ای آن را دستان فرس نامیده‌اند؛ که از طنین یکی پرده کامل به دو نیم پرده مساوی یا تقسیم اکتاو به ۱۲ فاصله تقریباً مساوی است و همان موسیقی دانان مذکور این نوع دستان بندی را مربوط به دوره‌های قبل از اسلام می‌دانند. جنس دستانهای تنبور از روده گوسفندی می‌باشد طی مراحل روده گوسفند را بلافاصله بعد از ذبح آن را در آب گرم می‌گذارند چربیها و زواند آنرا با دست و با کمک آب گرم از بین می‌برند و تمیز می‌کنند پس از تراشیدن قسمت بیرون روده قسمت درونی که سفیدرنگ و لطیف می‌باشد باقی می‌ماند که آنرا با دست تاب می‌دهند و در آفتاب خشک می‌کنند. قسمتهای تاب داده شده را به دقت بررسی کرده تا یکنواخت شوند و صبر می‌کنند تا خشک شده و قابل استفاده گردد.
qas: answers: text: ۱۳ دستان به‌صورت پرده و نیم پرده
question: تنبور دارای چند دستان یا پرده است؟

answers: text: دستان فرس
question:  موسیقی‌دانان قدیم ایران مانند فارابی، ابن سینا، صفی‌الدین ارموی و عبدالقادر مراغه‌ای به نیم‌پرده ساز تنبور چه می‌گفتند؟

answers: text: فارابی، ابن سینا، صفی‌الدین ارموی و عبدالقادر مراغه‌ای
question: کدام موسیقی‌دانان قدیم ایرانی، نیم‌پرده ساز تنبور را دستان فرس نامیده‌اند؟

answers: text: روده گوسفندی
question: جنس دستانهای ساز تنبور از چیست؟

question: فارابی که بود؟