عاشیق

context: عاشیق، عاشق یا آشیق (به به ترکی آذربایجانی: Aşıq، به ترکی استانبولی: Aşık) عارف و نغمه‌سرای سیاری است که ساز می‌نوازد و آواز می‌خواند. پیش از جا افتادن لغت «عاشیق» این صنف با کلمه ترکی اوزان شناخته می‌شد. عاشیق‌ها اغلب در بداهه خوانی مهارت دارند و شعر و آهنگ تصنیف‌های خودشان را هم گاهی خود می‌سازند. نظائر عاشق‌های آذربایجان در میان دیگر ترک‌زبانان، با نام‌های عاشوق، بامسی، باکسی، بخشی و ... مشهور بوده‌اند و برخی اقوام و ملل غیر ترک نیز عاشق را با همین مشخصات و گاه با همین نام و گاه با نام‌های دیگر دارند. بخشیها و بخشوهای جنوب ایران و دیگر مناطق و نواحی ایران از آن جمله‌اند. در طول تاریخ اقوام ترک، فرمان‌روایان همواره در سفرهای جنگی اوزان‌ها را به همراه می‌بردند تا با بیان اشعار حماسی لشکریان را تشجیع کنند.
qas: answers: text: عارف و نغمه‌سرای سیاری است که ساز می‌نوازد و آواز می‌خواند
question: به چه کسی عاشیق می‌گویند؟

answers: text: اوزان
question: پیش از جا افتادن لغت «عاشیق» این صنف با کدام کلمه شناخته ترکی شناخته می‌شد؟

answers: text: با نام‌های عاشوق، بامسی، باکسی، بخشی
question: نظائر عاشق‌های آذربایجان در میان دیگر ترک‌زبانان به چه نام‌هایی مشهور بوده‌اند؟

answers: text: اوزان‌ها را به همراه می‌بردند
question: در طول تاریخ اقوام ترک، فرمان‌روایان در سفرهای جنگی خود چه کسانی را به همراه می‌بردند تا با بیان اشعار حماسی لشکریان را تشجیع کنند؟

context: با زوال سلسله صفوی فرهنگ ترکی در میان طبقه حاکمه ایران کمرنگ‌تر شّد. در عوض، هنر عاشقی در فرم داستان‌های منظوم عامیانه در متن جامعه به بقای خود ادامه داد. در دوران سلسله پهلوی فرهنگ آذربایجان دچار رکود شد. با این‌حال، علی‌رغم ممنوعیت ضمنی نوشتن به زبان ترکی، موسیقی عاشقی تحمل می‌شد. عاشیق‌ها در قهوه‌خانه‌های تبریز و ارومیه و شهرهای دیگر برنامه اجرا می‌کردند. در تبریز ساز عاشیق با بالابان و قاوال همراهی می‌شد ولی در ارومیه اجرای تکساز رایج بود. در دوره ده ساله بعد از انقلاب اسلامی موسیقی عاشقی، همانند دیگر موسیقیها، تا حدی ممنوع شّد. در سال‌های میانی دهه شصت، عاشیق رسول قربانی، که به سختی با پارچه فروشی زندگی می‌کرد، خواندن آوازهایی با مضامین مذهبی و انقلابی را آغاز کرد. دولت ایران بزودی به اهمیت تبلیغی این ژانر موسیقی پی برده و موسیقی عاشقی را ترویج کرد. در حال حاضر موسیقی عاشقی در اوج شکوفایی است.
qas: answers: text: سلسله صفوی
question: با زوال کدام سلسله فرهنگ ترکی در میان طبقه حاکمه ایران کمرنگ‌تر شد؟

answers: text: فرهنگ آذربایجان
question: در دوران سلسله پهلوی کدام فرهنگ دچار رکود شد؟

answers: text: با بالابان و قاوال
question: در تبریز ساز عاشیق با چه سازهایی همراهی می‌شد؟

answers: text: در دوره ده ساله بعد از انقلاب اسلامی
question: چه زمانی موسیقی عاشقی، همانند دیگر موسیقیها، در ایران تا حدی ممنوع شد؟

answers: text: خواندن آوازهایی با مضامین مذهبی و انقلابی را آغاز کرد

text: خواندن آوازهایی با مضامین مذهبی و انقلابی
question: در سال‌های میانی دهه شصت، عاشیق رسول قربانی، که به سختی با پارچه فروشی زندگی می‌کرد، خواندن چه آوازهایی را آغاز کرد؟

question: صفویان چند سال در ایران حکومت کردند؟

question: انقلاب اسلامی ایران در چه تاریخی پیروز شد؟

question: دوران سلسله پهلوی از چه سالی آغاز می‌شود؟

question: به چه داستان‌هایی داستان‌ منظوم می‌گویند؟

context: بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی جمهوری‌های تازه استقلال یافته در قفقاز و آسیای میانه بخشی از هویت فرهنگی خود را در سنت عاشقی جستجو کردند؛ اتفاقی که موقعیت اجتماعی عاشق‌ها را بالا برد. در نتیجه موسیقی عاشقی، با تجربه کردن نوع آوریها، با اجراهای حرفه‌ای مناسب برای محیطهای شهری سازگار شد. برای نمونه، در مسابقه آواز یوروویژن ۲۰۱۲، در بخشی از اجرای تیم جمهوری آذربایجان آلات عاشیقی نواخته شدند. بعلاوه، در نتیجه تلاش‌های دولت جمهوری آذربایجان، سپتامبر ۲۰۰۹، هنر عاشقی آذربایجان در لیست معارف فرهنگی یونسکو قرار گرفت.
qas: answers: text: در سنت عاشقی

text: سنت عاشقی

text: عاشقی
question: بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی جمهوری‌های تازه استقلال یافته در قفقاز و آسیای میانه بخشی از هویت فرهنگی خود را در چه سنتی جستجو کردند؟

answers: text: آلات عاشیقی
question: در مسابقه آواز یوروویژن ۲۰۱۲، در بخشی از اجرای تیم جمهوری آذربایجان چه آلاتی نواخته شدند؟

answers: text: سپتامبر ۲۰۰۹
question: در نتیجه تلاش‌های دولت جمهوری آذربایجان، در چه تاریخی هنر عاشقی آذربایجان در لیست معارف فرهنگی یونسکو قرار گرفت؟


question: آسیای میانه شامل چه مناطقی می‌شود؟

question: یونسکو چگونه سازمانی است؟

question:  مسابقه آواز یوروویژن هر سالانه در کجا برگزار می‌شود؟

question: نخستین بار مسابقه آواز یوروویژن در چه سالی برگزار شد؟

context: ساز عاشیقی، که عموماً با تک لغت ساز شناخته می‌شود، با قوپوز و چگور هم‌خانواده است و از جهات زیادی به باغلاما شباهت دارد. ساز کاسه‌ای حجیم و نیمه گلابی، از چوب درخت توت، و دسته‌ای از چوب درخت گردو یا زردآلو است که روی آن سیم و پرده‌ها را برای نواختن آهنگ‌های گوناگون نهاده‌اند. ساز عاشیقی با مضراب نواخته می‌شود. روی بسیاری از سازهای عاشیقی تزییناتی از جنس صدف، استخوان یا پلاستیک‌های رنگی دیده می‌شود. ساز دارای ۲۰ پرده می‌باشد و از ۹ سیم تشکیل می‌گردد. در این آلت موسیقی هفت پرده اصلی و پنج نیم پرده وجود دارد. اولین پرده سیم اول ساز بر اساس اوکتاو «do» تنظیم می‌شود. پرده‌های این ساز بر اساس اوکتاو، به قرار زیر است:
qas: answers: text: با تک لغت ساز
question: ساز عاشیقی، عموما چگونه شناخته می‌شود؟

answers: text: قوپوز و چگور

text: قوپوز و چگور
question: ساز عاشیقی، با چه سازهایی هم‌خانواده است؟

answers: text: باغلاما
question: ساز عاشیقی، از جهات زیادی به کدام ساز شباهت دارد؟

answers: text: با مضراب
question: ساز عاشیقی چگونه نواخته می‌شود؟

answers: text: تزییناتی از جنس صدف، استخوان یا پلاستیک‌های رنگی دیده می‌شود

text: تزییناتی از جنس صدف، استخوان یا پلاستیک‌های رنگی دیده
question: روی بسیاری از سازهای عاشیقی چه تزییناتی دیده می‌شود؟

answers: text: ۲۰ پرده

text: ۲۰
question: سازهای عاشیقی دارای چند پرده می‌باشد؟

answers: text: ۹ سیم

text: ۹
question: ساز عاشیقی از چند سیم تشکیل شده‌است؟

answers: text: ساز کاسه‌ای حجیم و نیمه گلابی، از چوب درخت توت، و دسته‌ای از چوب درخت گردو یا زردآلو است که روی آن سیم و پرده‌ها را برای نواختن آهنگ‌های گوناگون نهاده‌اند
question: ساز عاشیقی چگونه ساخته شده‌است؟

context: مشاعره در زبان ترکی دئیشمه (deyişmə) نامیده می‌شود، و در عمل نوعی مبارزه و دیالوگ دو آشیق به صورت پرسش و پاسخ است. به این نوع مبارزه در برخی نواحی ایران همچون ساوه و همدان، آچوب باغلَمه (açub bağleme) گفته می‌شود. در گذشته رسم بر این بود که در پایان این مبارزه عاشیق مغلوب سازش را به رقیبش تسلیم می‌کرد. نوع ساده‌تر و رایجتر دئیشمه مشاعره حروفی یا سوزلر دیشمه سی می‌باشد این نوع از مشاعره همانند مشاعره فارسی انجام می‌شود با این تفاوت که با ابیات ترکی انجام می‌شود نوع دیگری از دیشمه سچمه دیشمه (مشاعره گزینشی) نامیده می‌شود آشیق اول بیتی را خوانده و یک کلمه از بیت را مشخص می‌کند و خطاب به آشیق دوم می‌گوید سن دنه ... دن یعنی تو بگو از کلمه ... و آشئق دوم باید بیت را کامل کند. نوع سخت‌تر مشاعره یاریم یرپاق نامیده می‌شود و در آن آشیق مصرعی (یارپاق) از یک شعر را گفته و آشیق دوم باید مصرع (یارپاق) دوم همان شعر را همراه با ساز زدن بگوید. در تیر ماه ۱۳۹۰ شهرداری تبریز نخستین جشنواره عاشیقلار دئیشمه سی را برگزار کرده و به نفرات برتر جایزه‌ای به نام جایزه عاشیق عباس توفارقانلی را تقدیم نمود.
qas: answers: text: دئیشمه
question: مشاعره در زبان چه نامیده‌ می‌شود؟

answers: text: در عمل نوعی مبارزه و دیالوگ دو آشیق به صورت پرسش و پاسخ است
question:  دئیشمه در عمل به چه معناست؟

answers: text: آچوب باغلَمه
question: به مبارزه و دیالوگ دو آشیق به صورت پرسش و پاسخ است. به این نوع مبارزه در برخی نواحی ایران همچون ساوه و همدان، چه می‌گویند؟ 

answers: text: مشاعره حروفی یا سوزلر دیشمه سی می‌باشد
question: نوع ساده‌تر و رایجتر دئیشمه چیست؟

answers: text: مشاعره گزینشی
question:  دیشمه سچمه دیشمه به چه معناست؟

answers: text: مشاعره یاریم یرپاق
question: نوع سخت‌تر مشاعره به زبان ترکی چیست؟

answers: text: در آن آشیق مصرعی (یارپاق) از یک شعر را گفته و آشیق دوم باید مصرع (یارپاق) دوم همان شعر را همراه با ساز زدن بگوید
question: مشاعره یاریم یرپاق چگونه است؟

answers: text: در تیر ماه ۱۳۹۰
question: در چه سالی شهرداری تبریز نخستین جشنواره عاشیقلار دئیشمه سی را برگزار کرد؟

answers: text: جایزه عاشیق عباس توفارقانلی را تقدیم نمود.
question: شهرداری تبریز نخستین جشنواره عاشیقلار دئیشمه سی را برگزار کرده و به نفرات برتر چه جایزه‌ای تقدیم نمود؟

question: مصرع چیست؟

context: در فرهنگ کهن ترک‌ها، قوشما به هر نوع شعری اطلاق می‌شد. با گذشت زمان مفهوم این کلمه به اشعاری محدود شد که عاشق‌ها در آوازهایشان استفاده می‌کنند و مهارت در سرودن قوشما یکی از ارکان حرفه عاشیقی شد. برخی از قوشماها مورد پسند عامه قرار گرفته و به نسل‌های بعدی منتقل می‌شوند. در نتیجه، با بررسی قوشماهایی که تا عصر ما حفظ شده‌اند می‌توان امیال غالب توده‌ها را در اعصار گذشته مشخص کرد. بدین‌ترتیب، عاشیق‌ها را می‌توان زبان گویای توده‌های مردم به حساب آورد. این مفهوم را علیرضانابدل (اوختای) در شعری جاودانه ساخته‌است.
qas: answers: text: قوشما به هر نوع شعری اطلاق می‌شد

text: به هر نوع شعری اطلاق می‌شد

text: هر نوع شعری
question: در فرهنگ کهن ترک‌ها، قوشما به چه معناست؟

answers: text: مهارت در سرودن قوشما
question: چه مهارتی یکی از ارکان حرفه‌ای عاشیقی است؟

answers: text: برخی از قوشماها مورد پسند عامه قرار گرفته و به نسل‌های بعدی منتقل می‌شوند. در نتیجه، با بررسی قوشماهایی که تا عصر ما حفظ شده‌اند می‌توان امیال غالب توده‌ها را در اعصار گذشته مشخص کرد. بدین‌ترتیب، عاشیق‌ها را می‌توان زبان گویای توده‌های مردم به حساب آورد
question: به چه دلیل می‌توان عاشیق‌ها را زبان گویای توده‌های مردم به حساب آورد؟

question: علیرضانابدل در چه سالی به دنیا آمد؟

context: ایلهان باشگوز (İlhan Başgöz) کسی بود که داستان عاشیقی را تحت عنوان حکایه (Hikaye) در زبان انگلیسی جا انداخت. بر مبنای نوشته او، علی‌رغم آنکه حکایه عمدتاً منثور است ولی تعدد قطعات شعری در میانه متن ویژگی اساسی این سبک ادبی عامیانه می‌باشد. تعداد این قطعات ممکن است در برخی حکایت از صد تا فراتر برود. از آنجا که هنر عاشقی در اساس شفاهی است، تعداد داستان‌های عاشیقی باید از تعداد عاشق‌ها بیشتر باشد. با این‌حال، بعضی از داستان‌ها در طی زمان بر جسته تر شده و به صورت مکتوب درآمده‌اند. موضوع اصلی داستان‌های عاشیقی عشق زمینی، جنگ‌های حماسی، یا ترکیبی از هر دو تاست. در روایت داستان‌های عاشیقی، علی‌رغم محیط اسلامی وقایع، قهرمانان زن ساز بدست گرفته و در نظر عمومی آواز می‌خوانند.
qas: answers: text: ایلهان باشگوز
question: چه کسی داستان عاشیقی را تحت عنوان حکایه در زبان انگلیسی جا انداخت؟

answers: text: عشق زمینی، جنگ‌های حماسی، یا ترکیبی از هر دو تاست
question: موضوع اصلی داستان‌های عاشیقی در مورد چیست؟

answers: text: در روایت داستان‌های عاشیقی، علی‌رغم محیط اسلامی وقایع، قهرمانان زن ساز بدست گرفته و در نظر عمومی آواز می‌خوانند.
question: در روایت داستان‌های عاشیقی چه موضوعاتی وجود دارد؟

answers: text: تحت عنوان حکایه
question: ایلهان باشگوز داستان عاشیقی را تحت چه عنوانی در زبان انگلیسی جا انداخت؟

question: ایلهان باشگوز در چه سالی به دنیا آمد؟

question: ایلهان باشگوز در کدام شهر متولد شد؟

question: ساز عاشیقی را چه کسی ابداع کرد؟

context: در ایران، قهوه‌خانه‌هایی که به اجرای داستان عاشیقی اختصاص داشته باشند به بنام قهوه‌خانه عاشیقلار شناخته می‌شوند. معروفترین این نوع مکان‌ها قهوه‌خانه حسین تیرانداز در مقابل باغ گلستان تبریز بود. فعالین چپ در دهه پنجاه پای عاشیق عبدالعلی نوری و عاشیق حسن اسکندری را به این قهوه‌خانه باز کرده و آنجا را به محفل روشنفکری تبریز تبدیل کردند. قهوه‌خانه که سابقاً اغلب محل مراجعهٔ روستاییان بود به تدریج پر از دانشجویان و جوانان می‌شد. حتی برخی از مسافرینی که به تبریز می‌آمدند سراغقهوه‌خانه عاشیقلار را می‌گرفتند. قهوه‌خانه همیشه مملو از جمعیت بود. عاشیق‌ها یکی پس از دیگری ساز بدست می‌گرفتند و در میان جمعیت جوان حاضر در قهوه‌خانه می‌گشتند و آوازهای مورد تقاضای آنان را می‌خواندند.
qas: answers: text: در ایران، قهوه‌خانه‌هایی که به اجرای داستان عاشیقی اختصاص داشته باشند به بنام قهوه‌خانه عاشیقلار شناخته می‌شوند
question: در ایران کدام قهوه‌خانه‌ها به بنام قهوه‌خانه عاشیقلار شناخته می‌شوند؟

answers: text: معروفترین این نوع مکان‌ها قهوه‌خانه حسین تیرانداز در مقابل باغ گلستان تبریز بود
question: معروفترین قهوه‌خانه عاشیقلار در کجا قرار داشت؟

answers: text: قهوه‌خانه حسین تیرانداز
question: فعالین چپ در دهه پنجاه پای عاشیق عبدالعلی نوری و عاشیق حسن اسکندری را به کدام قهوه‌خانه باز کردند؟

answers: text: فعالین چپ در دهه پنجاه
question: چه کسانی قهوه‌خانه حسین تیرانداز را به محفل روشنفکری تبریز تبدیل کردند؟