عَلیِّ بن محمّدٍ بن الّهادی

context: علی بن محمد بن علی (به عربی: عَلیِّ بن محمّدٍ بن الّهادی؛ زادهٔ ۱۵ ذی‌الحجه سال ۲۱۲ هجری قمری / ۷ مارس ۸۲۸ میلادی – درگذشتهٔ ۳ رجب سال ۲۵۴ هجری قمری / ۲ ژوئیهٔ ۸۶۸ میلادی) معروف به عَلیّ النَّقیّ و هادی، دهمین امامِ شیعیانِ دوازده امامی پس از پدرش محمد تقی و پیش از پسرش حسن عسکری است. کنیه‌اش «ابوالحسن» است و برای اینکه با موسی کاظم و علی بن موسی الرضا — جدپدری و پدربزرگ که آنان نیز ابوالحسن نامیده می‌شدند — اشتباه نشود، او را «ابوالحسن ثالث» می‌نامند. مادرش سمانه مغربیه، یک اُم‌ِّوَلَد بوده‌است.
qas: answers: text: ۲۱۲ هجری قمری / ۷ مارس ۸۲۸ میلادی

text: ۱۵ ذی‌الحجه سال ۲۱۲ هجری قمری

text: مارس ۸۲۸ میلادی
question: امام هادی در چه تاریخی زاده شد؟

answers: text: ۳ رجب سال ۲۵۴ هجری قمری / ۲ ژوئیهٔ ۸۶۸ میلادی

text: ۳ رجب سال ۲۵۴ هجری قمری

text: ۲ ژوئیهٔ ۸۶۸ میلادی
question: امام هادی در چه تاریخی درگذشت؟

answers: text: عَلیّ النَّقیّ و هادی

text: عَلیّ النَّقیّ

text: هادی
question: علی بن محمد بن علی به چه القابی معروف است؟

answers: text: دهمین
question: علی بن محمد بن علی چندمین امام شیعیان دوازده امامی است؟

answers: text: محمد تقی
question: نام پدر امام هادی چیست؟

answers: text: حسن عسکری
question: بعد از امام هادی چه کسی به امامت رسید؟

answers: text: ابوالحسن
question: کنیه امام هادی چیست؟

answers: text: سمانه مغربیه
question: نام مادر امام هادی چیست؟

answers: text: کنیه‌اش «ابوالحسن» است و برای اینکه با موسی کاظم و علی بن موسی الرضا — جدپدری و پدربزرگ که آنان نیز ابوالحسن نامیده می‌شدند — اشتباه نشود، او را «ابوالحسن ثالث» می‌نامند
question: به چه دلیل امام هادی را ابوالحسن ثالث می‌نامند؟

question: امام حسن عسکری در چه تاریخی زاده شد؟

question: بعد از امام حسن عسکری چه کسی به امامت رسید؟

question: اولین امام شیعیان ۱۲ امامی کیست؟

context: پدرش امام نهمِ شیعیان دوازده‌امامی، محمد تقی بود. از محمد تقی به‌عنوان تنها فرزندِ علی بن موسی الرضا یاد می‌شود. و به همین دلیل معاصرینش او را ابنُ الرِّضا[یادداشت 1] می‌نامیدند. در حدیثی منتسب به علی بن موسی الرّضا، بشارتِ تولد محمد تقی توسط پیامبر اسلام، به‌عنوان «فرزندی که از بهترین کنیزانِ اهل نوبه پدید خواهد آمد» داده شده‌است. در احادیث شیعه با عنوان ابوجعفر از او یاد می‌شود و برای اینکه با محمد باقر — امام پنجمِ شیعیان که او نیز ابوجعفر نامیده می‌شد — اشتباه نشود؛ تاریخ‌نویسان به او «ابوجعفرِ ثانی» می‌گفتند.
qas: answers: text: محمد تقی
question: امام نهمِ شیعیان دوازده‌امامی چه کسی بود؟

answers: text: محمد تقی
question: از چه کسی به‌عنوان تنها فرزندِ علی بن موسی الرضا یاد می‌شود؟

answers: text: ابنُ الرِّضا
question: معاصرین امام محمد تقی او را چه می‌نامیدند؟

answers: text: به‌عنوان «فرزندی که از بهترین کنیزانِ اهل نوبه پدید خواهد آمد»
question:  در حدیثی منتسب به علی بن موسی الرّضا، بشارتِ تولد محمد تقی توسط پیامبر اسلام، به چه عنوان داده شده‌است؟

answers: text: ابوجعفر
question: در احادیث شیعه از محمد تقی با چه عنوانی یاد می‌شود؟

answers: text: محمد تقی
question: تاریخ‌نویسان به کدام امام «ابوجعفرِ ثانی» می‌گفتند؟


answers: text: محمد باقر
question: پنجمین امام شیعیان کدام امام است؟

question: سومین امام شیعیان کدام امام است؟

context: به‌نوشتهٔ قُرَشی، بعد از مسمومیتِ پدر هادی، به‌تحریکِ مُعتَصَم، وی به عُمَر بن فَرَج، حاکمِ مدینه، دستور داد تا برای هادی معلمی از میان علمای مخالفِ اهل بیت انتخاب کند تا او را از اعتقاداتِ شیعی بازدارد، و مانع از ملاقاتِ شیعیان با وی شود. طبقِ این گزارش، جُنَیْدی که برای این مأموریت انتخاب شده بود، اغلب روایت می‌کرد که هادی چنان هوشی و ذکاوتی از خود نشان می‌داد و چنان دید عمیقی از ادبیات عرب و ظاهر و باطنِ قرآن داشت که از یک کودک بعید به‌نظر می‌رسید، مگر اینکه ارتباطی با سرچشمهٔ علمِ ماورایی داشته باشد. به‌نقل از مَآثِرُ الْکُبَراء فی تاریخِ سامَرّاء، جنیدی در نتیجهٔ این مشاهدات، دشمنیِ خود با اهل بیت را کنار گذاشته‌است.
qas: answers: text: عُمَر بن فَرَج، حاکمِ مدینه
question: به‌نوشتهٔ قُرَشی، بعد از مسمومیت پدر هادی، به‌تحریکِ مُعتَصَم، او به چه کسی دستور داد تا برای امام هادی معلمی از میان علمای مخالفِ اهل بیت انتخاب کند تا او را از اعتقاداتِ شیعی بازدارد؟

answers: text: مُعتَصَم
question: چه کسی دستور داد تا پدر امام هادی را مسموم کنند؟

answers: text: تا او را از اعتقاداتِ شیعی بازدارد، و مانع از ملاقاتِ شیعیان با وی شود
question: به چه دلیل بعد از مسمومیتِ پدر هادی، به‌تحریکِ مُعتَصَم، وی به عُمَر بن فَرَج، حاکمِ مدینه، دستور داد تا برای هادی معلمی از میان علمای مخالفِ اهل بیت انتخاب کند؟

answers: text: جُنَیْدی
question: چه کسی روایت می‌کند که هادی چنان هوشی و ذکاوتی از خود نشان می‌داد و چنان دید عمیقی از ادبیات عرب و ظاهر و باطنِ قرآن داشت که از یک کودک بعید به‌نظر می‌رسید، مگر اینکه ارتباطی با سرچشمهٔ علمِ ماورایی داشته باشد؟ 

question: جُنَیْدی در چه سالی از دنیا رفت؟

context: به‌اعتقادِ رسول جعفریان، رفتار نرمِ خلفای عباسیِ ماقبلِ مُتَوَکِّل با هادی متأثر از سیاستِ مأمون بود. به این دلیل که مأمون از مُعتَزِله در مقابل اهل حدیث حمایت می‌کرد و این مسئله، فضای سیاسیِ مناسبی برای شیعه به‌وجود آورده بود. جعفریان می‌گوید با به حکومت رسیدنِ متوکل — که از اهل حدیث دفاع می‌کرد — معتزله و شیعه در سختی قرار گرفتند. به‌نقل از اَبُوالْفَرَجِ اصفهانی، تخریبِ حرمِ حسین بن علی به‌عنوانِ یکی از نمونه‌هایِ برخوردِ تندِ متوکل با جریان‌های شیعی به‌شمار می‌رفت. به‌نوشتهٔ دونالدسون، هادی حدودِ ۲۵ سال داشت که متوکل زیارتِ قبرِ حسین بن علی را ممنوع کرد. بعد از آن بود که دستورِ تخریب آن را نیز صادر کرد. در همین زمان بود که خلیفه کم‌کم به هادی مشکوک شد.
qas: answers: text: مأمون
question: به‌اعتقادِ رسول جعفریان، رفتار نرمِ خلفای عباسیِ ماقبلِ مُتَوَکِّل با امام هادی متأثر از سیاست چه کسی بود؟

answers: text: در مقابل اهل حدیث
question: مأمون از مُعتَزِله در مقابل چه کسانی حمایت می‌کرد؟

answers: text: متوکل
question: با به حکومت رسیدن چه کسی که از اهل حدیث دفاع می‌کرد، معتزله و شیعه در سختی قرار گرفتند؟

answers: text: متوکل
question: چه کسی حرم حسین بن علی را تخریب کرد؟

answers: text: اَبُوالْفَرَجِ اصفهانی
question: به نقل از چه کسی تخریبِ حرمِ حسین بن علی به‌عنوانِ یکی از نمونه‌هایِ برخوردِ تندِ متوکل با جریان‌های شیعی به‌شمار می‌رفت؟

answers: text: حدودِ ۲۵ سال

text: ۲۵

text: حدودِ ۲۵
question:  به‌نوشتهٔ دونالدسون، امام هادی چند سال داشت که متوکل زیارتِ قبرِ حسین بن علی را ممنوع کرد؟

answers: text: دونالدسون
question: به نوشته چه کسی امام هادی حدودِ ۲۵ سال داشت که متوکل زیارتِ قبرِ حسین بن علی را ممنوع کرد؟

question: دونالدسون اهل کدام کشور است؟

question: امام حسین در چه تاریخی از دنیا رفت؟

question: امام حسین به‌دست چه کسی به شهادت رسید؟

question: معتزله چه کسانی بودند؟

context: پس از اینکه متوکلِ عباسی به خلافت رسید، حاکم مدینه، عبدالله بن محمد بن داودِ هاشمی، نامه‌ای به او نوشت و در مورد فعالیت‌های هادی و پیروانش به خلیفه هشدار داد. ابن اثیر از عبدالله بن محمد هاشمی و برخی ناصِبیان به‌عنوان عاملِ تحریکِ متوکل علیه عَلَویان نام می‌برد. عبدالله بن محمد در نامه‌ای خطاب به متوکل نوشت: «اگر نیازی به حَرَمَیْن[یادداشت 4] داری، علی بن محمد را از آن طرد کن؛ زیرا او مردم را به‌سوی خود خوانده و جمعیتِ زیادی به دعوتِ وی پاسخ مثبت داده‌اند.» هادی وقتی از این نامه مطلع شد، در دفاع از خود نامه‌ای برای متوکل فرستاد و ضمن ردِّ اتهامات، متقابلاً از حاکمِ مدینه شکایت کرد. متوکل در پاسخ، حاکمِ مدینه را از مقامش عزل، و هادی را از بالاترین احترام و اعتمادِ خود مطمئن کرد؛ بااین‌حال از او خواست با خانواده و خدمه به سامرّا نقل مکان کند. از همسرِ متوکل به‌عنوان یکی دیگر از محرّک‌های متوکل برای احضارِ هادی به سامرا یاد می‌کنند.
qas: answers: text: از عبدالله بن محمد هاشمی و برخی ناصِبیان
question: ابن اثیر از چه کسانی به‌عنوان عاملِ تحریکِ متوکل علیه عَلَویان نام می‌برد؟

question: ناصبیان چه کسانی بودند؟

answers: text: عبدالله بن محمد بن داودِ هاشمی
question: زمانیکه متوکلِ عباسی به خلافت رسید، حاکم مدینه چه کسی بود؟

answers: text: سامرّا
question: متوکل از امام هادی خواست با خانواده و خدمه به کجا نقل مکان کند؟

question: متوکلِ عباسی در چه سالی به خلافت رسید؟

question: امام هادی چند سال امامت کرد؟

context: به‌نوشتهٔ سید محمدحسین طباطبایی، متوکل در مواجهه با هادی به ادب رفتار می‌کرد، بااین‌حال نمی‌توانست دست از آزارِ او بردارد و حتی سعی کرد او را از بین ببرد. بر اساس گزارشِ مجلسی در بِحارُالْاَنوار و راوَندی در اَلْخَرائِجُ وَ الْجَرائِح، متوکل برای تحقیرِ علی النقی، به او دستور داد در مقابلِ او و وزیرش که سوار بر اسب بودند، راهی را پیاده بپیماید. به نقل از زراقه، حاجبِ متوکل — که برای تسکین هادی به او نزدیک شده بود — هادی درحالی‌که در زیرِ آفتاب عرق می‌ریخت، آیه‌ای خواند که حکایت از پیش‌بینیِ مرگِ متوکل پس از سه روز را داشت: «سه روز در خانه‌هاتان بهره برید [تا عذاب فرا رسد]. این وعده‌ای بی‌دروغ است.»[یادداشت 6] به‌نوشتهٔ جعفریان در همین هنگام بود که هادی به «دُعاءُ الْمظلوم علَی الظّالم» توسل جُست. به‌گفتهٔ مجلسی و راوندی، سه روز بعد متوکل طی توطئه‌ای کشته شد. روایتِ مشابهی می‌گوید که هادی در زندانِ متوکل، مرگِ خلیفه را پیش‌بینی کرده بود. بنابر نقل دیگری از ابن ارومه، متوکل، هادی را به دست حاجب سپرده بود تا به قتل برساند؛ اما دو روز بعد، طبق پیش‌بینی هادی، شبانه مورد حملهٔ ترکان قرار گرفت و در بسترش کشته شد.
qas: answers: text: به ادب رفتار می‌کرد

text: به ادب
question: به‌نوشتهٔ سید محمدحسین طباطبایی، متوکل در مواجهه با هادی چگونه رفتار می‌کرد؟

answers: text: به او دستور داد در مقابلِ او و وزیرش که سوار بر اسب بودند، راهی را پیاده بپیماید
question: بر اساس گزارشِ مجلسی در بِحارُالْاَنوار و راوَندی در اَلْخَرائِجُ وَ الْجَرائِح، متوکل برای تحقیرِ امام علی النقی، به او چه دستوری داد؟ 

answers: text: حاجب
question: بنابر نقل ابن ارومه، متوکل امام هادی را به دست چه کسی سپرده بود تا به قتل برساند؟

question: بعد از متوکل عباسی چه کسی به حکومت رسید؟

answers: text: شبانه مورد حملهٔ ترکان قرار گرفت و در بسترش کشته شد.
question: متوکل چگونه به قتل رسید؟

question:  سید محمدحسین طباطبایی در چه سالی به دنیا آمد؟

context: به‌نوشته جاسم حسین، شهرهای مورد نظر برای تعیین وکلا، به چهار منطقه تقسیم می‌شد؛ منطقهٔ اول، بغداد، مَدائِن، سَواد و کوفه را شامل می‌شد؛ منطقهٔ دوم، بَصره و اهواز بود؛ قُم و همدان منطقه مجزایی بود؛ و حِجاز، یمن و مصر منطقهٔ دیگری محسوب می‌شد. جاسم حسین از قول کِندی، وکلای هادی در مصر را از طرف یزید بن عبدالله، حاکم مصر، تحت فشار توصیف می‌کند. علی بن جعفر و محمد بن فرج از جمله وکلای مصر بودند که دستگیر شدند. ابوحمزه از دیگر رهبرانِ علوی در مصر است که به‌همراه پیروانش به‌اتهامِ فعالیت‌های زیرزمینی در مصر دستگیر شدند. به‌نوشتهٔ شیخ کلینی، محمد بن حجر، یکی دیگر از وکلای هادی، کشته شد و املاک سیف بن لیث، یکی دیگر از وکلا مصادره شد.
qas: answers: text: به چهار منطقه تقسیم می‌شد؛ منطقهٔ اول، بغداد، مَدائِن، سَواد و کوفه را شامل می‌شد؛ منطقهٔ دوم، بَصره و اهواز بود؛ قُم و همدان منطقه مجزایی بود؛ و حِجاز، یمن و مصر منطقهٔ دیگری محسوب می‌شد
question: به‌نوشته جاسم حسین، شهرهای مورد نظر برای تعیین وکلای امام هادی به چه مناطقی تقسیم می‌شد؟

answers: text: از قول کِندی
question: جاسم حسین از قول چه کسی وکلای هادی در مصر را از طرف یزید بن عبدالله، حاکم مصر، تحت فشار توصیف می‌کند؟

answers: text: از طرف یزید بن عبدالله، حاکم مصر
question: جاسم حسین از قول کِندی، وکلای هادی در مصر را از طرف چه کسانی تحت فشار توصیف می‌کند؟

answers: text: علی بن جعفر و محمد بن فرج
question: از جمله وکلای مصر که دستگیر شدند چه کسانی بودند؟

answers: text: ابوحمزه
question: از رهبران علوی در مصر که به‌همراه پیروانش به‌ اتهامِ فعالیت‌های زیرزمینی در مصر دستگیر شدند، چه نام داشت؟

answers: text: به‌نوشتهٔ شیخ کلینی
question: به نوشته چه کسی محمد بن حجر، یکی دیگر از وکلای هادی، کشته شد و املاک سیف بن لیث، یکی دیگر از وکلا مصادره شد؟


context: در سدهٔ نخست هجری قمری، بیشتر شیعیان از کوفه بودند و کوفی خوانده می‌شدند. از دوران محمد باقر و جعفر صادق، لفظِ قمی نیز در آخرِ نامِ بعضی شیعیان به‌چشم می‌خورد که نشان از گسترشِ شیعیان در این شهر داشت. در زمانِ هادی، بیشترین شیعیانِ ایران از قم بودند. شهرهای آوه و کاشان تحت تأثیر تعلیماتِ شیعیِ علمای قم قرار داشتند. محمد بن داود قمی و محمد طَلْحی از جمله کسانی بودند که از قم و مناطقِ اطرافش به‌وکالت از هادی، اموال و اخبار دریافت می‌کردند. با وجود اقلیتِ شیعه در ایرانِ آن روز، جُرجان و نیشابور از دیگر شهرهایی بودند که به مرکزِ نفوذِ شیعه در قرن چهارم هجری قمری تبدیل شد. همچنین همدان و سپس اصفهان از شهرهایی بودند که گروهی از شیعیانِ هادی در آن به‌سر می‌بردند. بُشر بن بَشّار نیشابوری، فَتح بن یزید جرجانی، احمد بن اسحاق رازی، حسین بن سعید اهوازی، حَمْدان بن اسحاق خراسانی و علی بن ابراهیم طالقانی از جمله شیعیان هادی بودند که نام‌شان بیانگرِ انتساب‌شان به شهرهای مختلفِ ایران است.
qas: answers: text: کوفه

text: از کوفه بودند و کوفی خوانده می‌شدند
question: در سدهٔ نخست هجری قمری، بیشتر شیعیان از کجا بودند؟

answers: text: محمد بن داود قمی و محمد طَلْحی
question: چه کسانی از قم و مناطقِ اطرافش به‌وکالت از امام هادی، اموال و اخبار دریافت می‌کردند؟

answers: text: لفظِ قمی
question: از دوران محمد باقر و جعفر صادق کدام لفظ در آخر نام بعضی شیعیان به چشم می‌خورد؟

answers: text: همدان و سپس اصفهان
question: در کدام شهرهای ایران گروهی از شیعیان امام هادی در آن به‌سر می‌بردند؟

answers: text: بُشر بن بَشّار نیشابوری، فَتح بن یزید جرجانی، احمد بن اسحاق رازی، حسین بن سعید اهوازی، حَمْدان بن اسحاق خراسانی و علی بن ابراهیم طالقانی
question: نام شیعیان امام هادی که نام‌شان بیانگرِ انتساب‌شان به شهرهای مختلفِ ایران است، را بنویسید


answers: text: علمای قم
question: شهرهای آوه و کاشان تحت تأثیر تعلیماتِ شیعیِ علمای کجا قرار داشتند؟

answers: text: جُرجان و نیشابور
question: با وجود اقلیتِ شیعه در ایرانِ در دوران امام هادی، چه شهرهایی به مرکزِ نفوذِ شیعه در قرن چهارم هجری قمری تبدیل شد؟

question: جرجان نام قدیم کدام شهر ایران است؟

context: پسرِ هادی، محمد — که بعضی او را جانشینِ پدر می‌دانستند — پیش از او از دنیا رفت؛ و علی النقی پسرِ دیگرش حسن را — که بعدها به حسن عسکری معروف شد — به جانشینیِ خود انتخاب کرد. بنا به روایاتِ متعددی، علی النقی ضمن ردِّ جانشینیِ فرزندِ بزرگش محمد، جانشینیِ حسن را به شیعیانش گوشزد کرده‌است. روایتی در الکافی به سندِ عبدالله بن محمد اصفهانی نقل می‌کند علی النقی، امامِ بعد از خودش را کسی دانسته است که بر پیکرش نماز بُگزارد؛ و حسن عسکری بر جنازهٔ پدرش نماز خوانده است. حسن، و جعفر دو پسرِ دیگر هادی بودند. شیعیان امامی حسن را جانشینِ هادی می‌دانند. گرچه گروهی دیگر معتقد بودند پسرش محمد — که پیش از او درگذشته بود — امامِ پنهان است. احتمالاً محمد بن نُصَیر نُمَیْری که به علی النقی نسبتِ ربوبیّت داد و مدعی شد باب و پیامبرِ اوست، به این گروه مرتبط بوده‌است. او بنیان‌گذارِ فرقه‌ای از غُلاتِ شیعه به نام نُصَیْریّه شمرده می‌شود.
qas: answers: text: محمد
question: کدام پسر امام هادی که بعضی او را جانشینِ پدر می‌دانستند، پیش از او از دنیا رفت؟

answers: text: حسن را — که بعدها به حسن عسکری معروف شد

text: حسن
question: امام علی النقی کدام پسرش را به جانشینی خود انتخاب کرد؟

answers: text: کسی دانسته است که بر پیکرش نماز بُگزارد؛ و حسن عسکری بر جنازهٔ پدرش نماز خوانده است

text: کسی دانسته است که بر پیکرش نماز بُگزارد
question: روایتی در الکافی به سندِ عبدالله بن محمد اصفهانی نقل می‌کند، امام علی النقی، امامِ بعد از خودش را چه کسی دانسته است؟

answers: text: حسن
question: شیعیان امامی چه کسی را جانشین امام هادی می‌دانند؟

answers: text: محمد بن نُصَیر نُمَیْری
question: بنیان‌گذارِ فرقه‌ای از غُلاتِ شیعه به نام نُصَیْریّه چه کسی است؟

answers: text: نسبتِ ربوبیّت داد
question: محمد بن نُصَیر نُمَیْری به امام علی النقی چه نسبتی داد؟

question: پیکر امام هادی در کجا به خاک سپرده شد؟

context: به‌نوشتهٔ قرشی یکی از پرسش‌هایی که ابن سِکّیت به‌قصدِ به‌چالش کشیدنُ هادی در حضور علمای دین و در قصرِ متوکل از او پرسید، این بود که چرا خداوند موسی را با عصا و یَدِ بَیْضا نزد مردم فرستاد، عیسی را با شفای نابینا و جُذامی و زنده کردنِ مرده، اما محمد را با قرآن و شمشیر به رسالت مبعوث کرد؟ به‌عقیدهٔ هادی، تفاوتِ معجزاتِ پیامبران به تفاوت مقتضیاتِ زمان‌شان ربط دارد. در عصرِ موسی سِحر و جادو رواج داشت و عصا و یدِ بیضای موسی می‌بایست در جهت مقابله و به شکست کشیدنِ آن باشد؛ در عصر عیسی، علم طب غالب بود و عیسی می‌بایست با شفای نابینا و جذامی و زنده کردن مرده، این علم را به مقابله بطلبد؛ و در عصرِ محمد شعر و شمشیر غلبه داشت؛ پس محمد با قرآن، شعر را و با شمشیرش، شمشیرشان را به شکست و تسلیم واداشت.
qas: answers: text: به تفاوت مقتضیاتِ زمان‌شان ربط دارد
question: به‌عقیده امام هادی، تفاوتِ معجزاتِ پیامبران به کدام تفاوت ربط دارد؟

answers: text: در عصرِ موسی
question: سحر و جادو در عصر کدام پیامبر رواج داشت؟

answers: text: علم طب
question: در عصر عیسی، کدام علم غالب بود؟

answers: text: ابن سِکّیت
question: چه کسی به قصد به چالش کشیدن امام هادی در حضور علمای دین و در قصرِ متوکل از او پرسید، این بود که چرا خداوند موسی را با عصا و یَدِ بَیْضا نزد مردم فرستاد، عیسی را با شفای نابینا و جُذامی و زنده کردنِ مرده، اما محمد را با قرآن و شمشیر به رسالت مبعوث کرد؟ 

question: عیسی در چه سالی به دنیا آمد؟

question: نام مادر حضرت موسی چیست؟

question: امام هادی چند سال امامت کرد؟

question: امام هادی توسط چه کسی به شهادت رسید؟

context: ممکن یا غیرممکن بودنِ مشاهدهٔ خداوند از مباحثاتِ رایجِ دورانِ هادی بود که وی رأی به عدم امکانِ مشاهدهٔ خداوند می‌داد. به‌عقیدهٔ هادی مشاهده اتفاق نمی‌افتد مگر اینکه هوایی (فضایی) بین مشاهده‌گر و مشاهده‌شونده وجود داشته باشد تا بینِش از طریق آن سیر کند. به‌عبارتی اگر هوا یا نوری بین مشاهده‌گر و مشاهده‌شونده موجود نباشد، بینشی در کار نخواهد بود. وقتی مشاهده‌گر و مشاهده‌شونده در موقعیتِ برابری از لحاظ علتِ بینش قرار داشته باشند، بینش اتفاق می‌افتد. اما مقایسهٔ خداوند با بشر، نوعی تشبیهِ خداوند به بشر است.
qas: answers: text: هادی
question: ممکن یا غیرممکن بودنِ مشاهدهٔ خداوند از مباحثاتِ رایجِ دوران امامت کدام امام بود؟

answers: text: هوایی (فضایی) بین مشاهده‌گر و مشاهده‌شونده وجود داشته باشد تا بینِش از طریق آن سیر کند
question: به عقیده امام هادی مشاهده چه زمانی اتفاق می‌افتد؟

answers: text: وقتی مشاهده‌گر و مشاهده‌شونده در موقعیتِ برابری از لحاظ علتِ بینش قرار داشته باشند، بینش اتفاق می‌افتد.
question: به عقیده امام هادی بینش چه زمانی اتفاق می‌افتد؟

question: امام هادی چند فرزند داشت؟

question: هادی به چه معناست؟

context: هادی همچنین با کسانی که برای خداوند بدنِ مادی تصور می‌کنند، مخالفت کرده و اظهار می‌دارد کسی که چنین اعتقادی داشته باشد از ما نیست. هادی استدلال می‌کند که ماده یا بدن، مخلوقِ خداوند است، و خداوند به آن سر و شکل داده‌است. تصور و تجسمِ خداوند در یک بدنِ مادی، به‌معنیِ نیازمندیِ خداوند و محدود کردنش در بدن و شکل است، که به‌گونه‌ای مساوی دانستنِ خداوند با بشر از لحاظ نیاز به بدن است. هادی توصیفِ وجودِ خداوند را غیرممکن دانسته و می‌گوید خداوند آنقدر بزرگ است که در خیال بشر نمی‌گنجد؛ و اینکه خداوند خودش فقط می‌تواند خود را توصیف کند. هادی از این بحث استفاده کرده تا نتیجه بگیرد که پیامبران و امامان نیز قابل وصف نیستند به‌خاطر  اینکه در نتیجهٔ اطاعت و بندگیِ خداوند به اندازه‌ای به خدا نزدیک شده‌اند که از دایرهٔ تصور انسان فراتر رفته‌اند.
qas: answers: text: مخالفت کرده و اظهار می‌دارد کسی که چنین اعتقادی داشته باشد از ما نیست
question: امام هادی با کسانی که برای خداوند بدنِ مادی تصور می‌کنند، چگونه برخورد می‌کند؟

answers: text: به‌معنیِ نیازمندیِ خداوند و محدود کردنش در بدن و شکل است، که به‌گونه‌ای مساوی دانستنِ خداوند با بشر از لحاظ نیاز به بدن است
question: تصور و تجسمِ خداوند در یک بدنِ مادی، به چه معناست؟

answers: text: غیرممکن دانسته
question: امام هادی توصیفِ وجودِ خداوند را چگونه دانسته است؟

question: امام هادی چند همسر داشت؟

context: مسئلهٔ تحریفِ قرآن از جمله مسائلی است که غلات به آن دامن زده و باعث حملهٔ دیگر فِرَقِ اسلامی به شیعه شده‌اند. به نقل از فَضل بن شاذان در اَلْایضاح خَیّاطِ مُعتَزِلی در اَلْاِنتصار، اعتقاد به تحریفِ قرآن در قرن سوم هجری قمری به شیعه نسبت داده شده‌است. هرچند اکثریتِ مسلمانان از سنی و شیعه —  به‌جز غلات — با این اعتقاد مبارزه کرده‌اند. هادی در ضمن رسالهٔ مفصلی که ابن شعبه حرّانی آن را روایت کرده‌است، ضمن تأکید بر اصالتِ قرآن، آن را به‌عنوان معیاری دقیق برایِ تشخیص احادیثِ صحیح از ناصحیح به‌کار می‌برد. به‌عنوان نمونه، حدیثِ ثَقَلَیْن را با توجه به آیهٔ ولایت و شأن نزولی که برای آن در احادیث اهل سنت ذکر شده، تفسیر می‌کند. دربارهٔ حدیثِ «لا جَبرَ و لا تَفویضَ، بَل اَمرٌ بینَ الْاَمرَیْن» به ده‌ها آیه از قرآن استناد می‌کند که از جهتی به جبر و از جهتی به تفویض اشاره دارند.
qas: answers: text: قرن سوم هجری قمری

text: سوم هجری

text: سوم هجری قمری

text: قرن سوم هجری قمری
question: اعتقاد به تحریفِ قرآن در چه قرنی به شیعه نسبت داده شده‌است؟

answers: text: حدیثِ ثَقَلَیْن
question: امام هادی کدام حدیث را با توجه به آیهٔ ولایت و شأن نزولی که برای آن در احادیث اهل سنت ذکر شده، تفسیر می‌کند؟

question: تحریف به چه معناست؟

answers: text: از جهتی به جبر و از جهتی به تفویض اشاره دارند.
question: حدیثِ «لا جَبرَ و لا تَفویضَ، بَل اَمرٌ بینَ الْاَمرَیْن» به چه چیز اشاره دارد؟

context: به‌اعتقادِ جعفریان، بیشترین احتجاجاتی که از هادی باقی مانده، در موضوعِ جبر و اختیار است. در این زمینه از هادی رسالهٔ مفصلی دربارهٔ مباحثِ کلامیِ شیعه باقی مانده‌است. در بخشی از این رساله آمده‌است: «در امر و نهی، حقِّ انتخاب و اختیار با خداست. به آنچه می‌خواهد، امر و از آنچه اکراه دارد، نهی کرده و بر اساسِ آن مؤاخذه می‌فرماید، به‌خاطر آن که به بندگانِ خود تواناییِ پیروی از اوامر و پرهیز از گناهان را عطا فرموده‌است؛ زیرا او عدالت و انصاف و حکمتِ بالغه‌اش آشکار و غیرقابل انکار است.» نیز هادی در این رساله به شبهاتی که با توجه به ظواهرِ آیاتِ قرآن در اثباتِ جبر به آن استدلال شده، پاسخ می‌دهد.
qas: answers: text: در موضوعِ جبر و اختیار است.
question: به‌اعتقادِ جعفریان، بیشترین احتجاجاتی که از هادی باقی مانده، در چه موضوعی است؟

answers: text: رسالهٔ مفصلی دربارهٔ مباحثِ کلامیِ شیعه باقی مانده‌است
question: در زمینه جبر و اختیار از امام هادی چه چیزی باقی مانده‌است؟

answers: text: جعفریان
question: به اعتقاد چه کسانی بیشترین احتجاجاتی که از امام هادی باقی مانده، در موضوعِ جبر و اختیار است؟

question: جعفریان چه کسانی بودند؟

context: فضل بن روزبهانِ شافعی هادی را با عنوان «اَلشّهید بِکَیْدِ الْاَعداء»[یادداشت 15] توصیف می‌کند. اَبُوالْفَلاح حَنبَلی و یافِعی هادی را فقیه، امام و مُتَعَبِّد توصیف کرده‌اند. ابن صَبّاغ مالکی از قول یکی از اهل دانش، او را بر خوی نَبَوی و خُلقِ عَلَوی و دارای روحی پاک و همتی والا توصیف کرده که کسی از مردم همسان و نظیرش نبوده‌است و اخلاق و نَفْسِ هادی را مُهَذَّب و مُنَزَّه می‌داند. ذَهَبی از او به‌عنوان فقیه و یکی از امامانِ دوازده‌گانهٔ شیعیان یاد می‌کند. ابن حَجَر هادی را وارثِ دانش و سخاوتِ پدرش می‌داند. محمد بن طَلحهٔ شافعی در مَطالِبُ السَّؤُول، پس از درجهٔ نبوّت، او را داری اوجِ عظمت‌ها و والاترین شخصیت‌ها می‌داند. خیرالدّین زِرِکْلی او را از پرهیزکاران و شایستگان می‌داند. شَبْلَنْجی مناقبِ هادی را فراوان می‌داند. ابن کَثیر ​او را عابد و زاهد توصیف می‌کند.
qas: answers: text: اَلشّهید بِکَیْدِ الْاَعداء

text: «اَلشّهید بِکَیْدِ الْاَعداء»

text: با عنوان «اَلشّهید بِکَیْدِ الْاَعداء»
question: فضل بن روزبهانِ شافعی امام هادی را با چه عنوان توصیف می‌کند؟

answers: text: فقیه، امام و مُتَعَبِّد توصیف کرده‌اند
question:  اَبُوالْفَلاح حَنبَلی و یافِعی امام هادی را چگونه توصیف کرده‌اند؟

answers: text: او را بر خوی نَبَوی و خُلقِ عَلَوی و دارای روحی پاک و همتی والا توصیف کرده که کسی از مردم همسان و نظیرش نبوده‌است و اخلاق و نَفْسِ هادی را مُهَذَّب و مُنَزَّه می‌داند.
question: ابن صَبّاغ مالکی از قول یکی از اهل دانش امام هادی را چگونه توصیف کرده‌است؟

answers: text: ابن صَبّاغ مالکی
question: چه کسی اخلاق و نَفْسِ هادی را مُهَذَّب و مُنَزَّه می‌داند؟

answers: text: هادی
question: ابن حَجَر چه کسی را وارثِ دانش و سخاوتِ پدرش می‌داند؟

answers: text: خیرالدّین زِرِکْلی
question: چه کسی امام هادی را از پرهیزکاران و شایستگان می‌داند؟

answers: text: ​او را عابد و زاهد توصیف می‌کند.
question: ابن کَثیر امام هادی را چگونه توصیف می‌کند؟

question: ابن حَجَر که بود؟

context: منابع شیعی و سنی کرامات زیادی را به هادی نسبت می‌دهند. از جمله اینکه: به زبانِ ایرانیان، اسلاوها، هندیان و نبطیان مسلط بود؛ طوفان‌های غیرمنتظره،[یادداشت 16] مرگ و میرها و دیگر رخدادها را به‌درستی پیش‌گویی می‌کرد. پیش‌گوییِ مرگِ متوکل از جمله این پیش‌گویی‌ها بود.[یادداشت 17] بر اساس این روایات، در حضور متوکل، و برای اثبات این امر که شیرها به اولادِ واقعیِ علی بن ابی‌طالب آسیبی نمی‌رسانند، زنی را که ادعای فرزندی علی را داشت، رسوا کرد. معجزهٔ مشابهی به پدربزرگش، علی بن موسی الرضا نسبت داده شده‌است.[یادداشت 18] بنابر این روایات، هادی شیری را که بر فرشی نقش بسته بود، زنده کرد و آن را واداشت تا شعبده‌بازی هندی را — که به‌دستور متوکل، سعی کرد با شعبده‌اش او را مسخره کند — ببلعد. همچنین روایت شده‌است که مُشتی ماسه و سنگ را برای یکی از پیروانِ فقیرش به طلا تبدیل کرد.[یادداشت 19]
qas: answers: text: منابع شیعی و سنی
question: کدام منابع کرامات زیادی را به امام هادی نسبت می‌دهند؟

answers: text: هادی
question: کدام امام مُشتی ماسه و سنگ را برای یکی از پیروانِ فقیرش به طلا تبدیل کرد؟

answers: text: ایرانیان، اسلاوها، هندیان و نبطیان
question: امام هادی به چه زبان‌هایی مسلط بود؟

answers: text: هادی
question: کدام امام مرگ متوکل را پیش‌گویی کرد؟