زبان‌های رومی

context: زبان‌های رومی، لاتین یا لاتین نو (به انگلیسی: Romance languages) زبان‌های نوینی هستند که از زبان لاتین عامیانه میان قرن سوم و هشتم میلادی تکامل یافته‌اند. آن‌ها زیرگروه زبان‌های ایتالی در خانواده هندواروپایی هستند. پنج زبان بزرگ رومی بر پایه شمار سخنگویان بومی اسپانیایی (۴۸۰ میلیون)، پرتغالی (۲۵۵ میلیون)، فرانسوی (۷۷ میلیون), ایتالیایی (۶۵ میلیون) و رومانیایی (۲۴ میلیون) هستند. در میان زبان‌های بزرگ ایتالیایی بیش از همه به لاتین نزدیک است و پس از آن به ترتیب اسپانیایی، رومانیایی، پرتغالی و در آخر فرانسوی هستند. با در نظر گرفتن همه زبان‌های رومی، از جمله زبان‌های محلی، به نظر می‌رسد که ساردنیایی کمترین تفاوت را با لاتین دارد. با این حال همه زبان‌های رومی به یکدیگر نزدیک‌ترند تا به لاتین کلاسیک.
qas: answers: text: میان قرن سوم و هشتم میلادی
question: زبان‌های رومی، لاتین یا لاتین نو در کدام قرن تکامل یافته‌اند؟

answers: text: زبان‌های رومی، لاتین یا لاتین نو
question: کدام زبان‌ها میان قرن سوم و هشتم میلادی تکامل یافته‌اند؟

answers: text: زبان‌های ایتالی در خانواده هندواروپایی

text: زیرگروه زبان‌های ایتالی در خانواده هندواروپایی
question: زبان‌های رومی، لاتین یا لاتین نو زیرگروه کدام زبان‌ هستند؟

answers: text: ۴۸۰ میلیون
question:  زبان بزرگ رومی بر پایه شمار سخنگویان بومی اسپانیایی چند میلیون نفر است؟

answers: text: ۲۵۵ میلیون
question: زبان بزرگ رومی بر پایه شمار سخنگویان بومی پرتغالی چند میلیون نفر است؟

answers: text: ۷۷ میلیون
question: زبان بزرگ رومی بر پایه شمار سخنگویان بومی فرانسوی چند میلیون نفر است؟

answers: text: ۶۵ میلیون
question: زبان بزرگ رومی بر پایه شمار سخنگویان بومی ایتالیایی چند میلیون نفر است؟

answers: text: ۲۴ میلیون
question: زبان بزرگ رومی بر پایه شمار سخنگویان بومی رومانیایی چند میلیون نفر است؟

answers: text: ایتالیایی
question: در میان زبان‌های بزرگ کدام زبان بیشتر به لاتین نزدیک است؟

answers: text: اسپانیایی، رومانیایی، پرتغالی و در آخر فرانسوی

text: به ترتیب اسپانیایی، رومانیایی، پرتغالی و در آخر فرانسوی
question: بعد از زبان ایتالیایی کدام زبان‌ها به ترتیب به لاتین نزدیک هستند؟

question: چند میلیون نفر در سراسرجهان با زبان رومی سخن می‌گویند؟

question: زبان‌های رومی با الفبای زبان لاتین شامل چند حروف الفبا است؟

question: کدام حروف لاتین به‌طور گسترده در زبان‌های ژرمنی مورد استفاده قرار می‌گیرید؟

context: زبان‌های رومی ادامه زبان لاتین عامیانه، گونه محبوب و محاوره‌ای زبان لاتین، هستند که توسط سربازان، شهرک‌نشینان و بازرگانان امپراتوری روم صحبت می‌شد تا از گونه کلاسیک لاتین که توسط طبقات بالای رومی صحبت و به شکل آن نوشته می‌شد، متمایز باشد. میان سال‌های ۳۵۰ قبل از میلاد و ۱۵۰ میلادی، گسترش امپراتوری روم، همراه با سیاست‌های اداری و آموزشی آن، زبان لاتین را به زبان اصلی غالب در غرب قاره اروپا تبدیل کرد. لاتین همچنین در جنوب شرقی انگلیس، استان روم آفریقا، غرب آلمان، پانونیا و تمام بالکان نفوذ شدیدی داشت.
qas: answers: text: در جنوب شرقی انگلیس، استان روم آفریقا، غرب آلمان، پانونیا و تمام بالکان

text: جنوب شرقی انگلیس، استان روم آفریقا، غرب آلمان، پانونیا و تمام بالکان
question: زبان لاتین در کدام قسمت‌های اروپا نفوذ شدیدی داشت؟

answers: text: میان سال‌های ۳۵۰ قبل از میلاد و ۱۵۰ میلادی
question: در چه زمانی زبان لاتین به زبان اصلی غالب در غرب قاره اروپا تبدیل شد؟

answers: text: گسترش امپراتوری روم، همراه با سیاست‌های اداری و آموزشی آن
question: کدام امر باعث شد زبان لاتین میان سال‌های ۳۵۰ قبل از میلاد و ۱۵۰ میلادی به عنوان زبان اصلی غالب در غرب قاره اروپا تبدیل شود؟ 

question: در جنوب شرقی انگلیس تعدادی که به زبان لاتین گویش داشتند چند بود؟

context: در طی انحطاط امپراتوری، و پس از تکه‌تکه شدن آن و فروپاشی نیمه غربی در قرن پنجم و ششم، انواع گویش‌های لاتین بیشتر از یکدیگر جدا شدند و گویش‌های غربی تحت تأثیر شدید ژرمنی (به ویژه گوت‌ها و فرانک‌ها) و گویش‌های شرقی تحت تأثیر اسلاوی قرار گرفتند. این لهجه‌ها با سرعت بیشتری از لاتین کلاسیک دور شدند و سرانجام به یک زنجیره گویشی با گونه‌های متمایز تبدیل شدند. امپراتوری‌های استعماری که از قرن پانزدهم به بعد توسط پرتغال، اسپانیا و فرانسه تأسیس شده‌اند، زبان‌های خود را به سایر قاره‌ها گسترش دادند تا حدی که حدود دو سوم کل سخنگویان زبان‌های رومی امروزه در خارج از اروپا زندگی می‌کنند.
qas: answers: text: قرن پنجم و ششم

text: در قرن پنجم و ششم

text: پنجم و ششم
question: در کدام قرن انواع گویش‌های لاتین بیشتر از یکدیگر جدا شدند؟

answers: text: در طی انحطاط امپراتوری، و پس از تکه‌تکه شدن آن و فروپاشی نیمه غربی
question: به چه دلیل در قرن پنجم و ششم انواع گویش‌های لاتین بیشتر از یکدیگر جدا شدند؟

answers: text: پرتغال، اسپانیا و فرانسه

text: توسط پرتغال، اسپانیا و فرانسه
question: در قرن پانزدهم به بعد امپراتوری‌های استعماری توسط کدام کشور‌ها تأسیس شده‌‌اند؟

question: چه تعداد از سخنگویان زبان‌های رومی امروزه در خارج از اروپا زندگی می‌کنند؟

context: پرتغالی، در وطن اصلی خود، پرتغال، تقریباً توسط ۱۰ میلیون نفر جمعیت صحبت می‌شود. پرتغالی همچنین به عنوان زبان رسمی برزیل، بیش از ۲۰۰ میلیون نفر در آن کشور و همچنین کشورهای همسایه، در شرق پاراگوئه و در شمال اروگوئه، سخنگو دارد، که کمی بیش از نیمی از جمعیت آمریکای جنوبی را تشکیل می‌دهند؛ بنابراین پرتغالی پرسخنگوترین زبان رسمی رومی در یک کشور واحد است. این زبان در شش کشور آفریقایی زبان رسمی است (آنگولا، دماغه سبز، گینه بیسائو، موزامبیک، گینه استوایی و سائوتومه و پرنسیپ) و توسط ۳۰ میلیون نفر از ساکنان آن قاره به عنوان زبان نخست گویش می‌شود. در آسیا، پرتغالی با سایر زبان‌ها در تیمور شرقی و ماکائو رسمی است، در حالی که بیشتر پرتغالی‌زبانان در آسیا - حدود ۴۰۰٫۰۰۰ نفر - به دلیل بازگشت مهاجرت ژاپنی‌های برزیل ساکن ژاپن هستند. در آمریکای شمالی ۱٫۰۰۰٫۰۰۰ نفر به پرتغالی به عنوان زبان نخست خود صحبت می‌کنند. پرتغالی در اقیانوسیه به دلیل شمار سخنگویانش در تیمور شرقی، پس از فرانسوی، دومین زبان رومی است که بیش از همه گویش می‌شود. نزدیکترین خویشاوند آن، گالیسی، دارای وضعیت رسمی در جامعه خودمختار گالیسیا در اسپانیا، همراه با اسپانیایی است.
qas: answers: text: تقریباً توسط ۱۰ میلیون نفر
question: زبان پرتغالی در پرتغال توسط چند میلیون نفر صحبت می‌شود؟

answers: text: پرتغالی
question: زبان رسمی برزیل چه نام دارد؟

answers: text: بیش از ۲۰۰ میلیون نفر
question: چند میلیون نفر در برزیل به زبان پرتغالی سخن می‌گویند؟

answers: text: پرتغالی
question: جمعیت در شرق پاراگوئه و در شمال اروگوئه به چه زبانی سخن می‌گویند؟

answers: text: پرتغالی
question: پرسخنگوترین زبان رسمی رومی در آمریکای جنوبی چه زبانی است؟

answers: text: شش کشور
question: زبان پرتغالی در چند کشور آفریقایی زبان رسمی است؟

answers: text: ۳۰ میلیون

text: توسط ۳۰ میلیون نفر
question: زبان پرتغالی در شش کشور آفریقایی توسط چند میلیون نفر گویش می‌شود؟

answers: text: آنگولا، دماغه سبز، گینه بیسائو، موزامبیک، گینه استوایی و سائوتومه و پرنسیپ
question: در کدام کشورهای آفریقایی به زبان رسمی پرتغالی گویش می‌شود؟

answers: text: ژاپن
question:  بیشتر پرتغالی‌زبانان در آسیا در کدام کشور هستند؟

answers: text: ۱٫۰۰۰٫۰۰۰ نفر
question: در آمریکای شمالی چند نفر به پرتغالی صحبت می‌کنند؟

answers: text: پرتغالی
question: زبان نخست آمریکای شمالی کدام زبان است؟

answers: text: پرتغالی
question: دومین زبان رومی در اقیانوسیه پس از فرانسوی کدام زبان است؟

question: از چه زمانی زبان رسمی برزیل پرتغالی به حساب آمد؟

question: چه تعداد از جمعیت پاراگوئه به زبان پرتغالی گویش می‌کنند؟

question:  شرق پاراگوئه و شمال اروگوئه چند نفر از جمعیت آمریکای جنوبی را تشکیل می‌دهند؟

question: کشور پرتغال چند میلیون نفر جمعیت دارد؟

context: بیرون از اروپا، زبان فرانسوی بیشتر در استان کبک کانادا و در مناطقی از نیوبرانزویک و انتاریو به صورت بومی صحبت می‌شود. کانادا به‌طور رسمی دوزبانه است و فرانسه و انگلیسی زبان‌های رسمی آن هستند. در مناطقی از کارائیب، مانند هائیتی، زبان فرانسوی وضعیت رسمی دارد، اما اکثر مردم به زبان کریول هائیتی به عنوان زبان مادری خود صحبت می‌کنند. زبان فرانسوی در اکثر مناطق آفریقا دارای وضعیت رسمی است، اما سخنگویان بومی آن نسبتاً کم هستند. در سرزمین‌های فرادریای فرانسه، استفاده بومی از فرانسوی در حال افزایش است.
qas: answers: text: کبک کانادا و در مناطقی از نیوبرانزویک و انتاریو

text: در استان کبک کانادا و در مناطقی از نیوبرانزویک و انتاریو
question: بیرون از اروپا زبان فرانسوی بیشتر در کجا به صورت بومی صحبت می‌شود؟

answers: text: فرانسه و انگلیسی
question: زبان‌های رسمی کانادا چیست؟

answers: text: فرانسوی
question: در مناطقی از کارائیب مانند هائیتی کدام زبان وضعیت رسمی دارد؟

question:  سرزمین‌های فرادریای فرانسه چه نام دارند؟

context: رومانی امپراتوری استعماری ایجاد نکرد، اما زبان رومانیایی فراتر از قلمرو بومی خود در اروپای جنوب شرقی، به عنوان یک زبان اقلیت توسط جمعیت‌های رومانیایی‌تبار در صربستان، بلغارستان و مجارستان، در برخی از مناطق رومانی بزرگ سابق (قبل از ۱۹۴۵) و همچنین در اوکراین (بوکوفینا، بودجاک) و در برخی از روستاهای بین رودهای دنیستر و باگ گویش می‌شود. زبان آرومانی امروز توسط آرومانی‌ها در بلغارستان، مقدونیه، آلبانی، کوزوو و یونان صحبت می‌شود. رومانیایی همچنین به سایر کشورهای دریای مدیترانه (به ویژه سایر کشورهای رومی‌زبان، به ویژه ایتالیا و اسپانیا) و جاهای دیگر مانند اسرائیل، که زبان مادری پنج درصد مردم است، (به دلیل تعداد زیادی یهودی متولد رومانی است که پس از جنگ جهانی دوم به اسرائیل مهاجرت کردند) گسترش یافته و توسط بسیاری دیگر به عنوان یک زبان دوم صحبت می‌شود. و سرانجام، حدود ۲٫۶ میلیون نفر در جمهوری شوروی سابق مولداوی به گونه‌ای از رومانیایی صحبت می‌کنند که توسط آن‌ها مولداویایی نامیده می‌شود.
qas: answers: text: پنج درصد
question: زبان مادری چند درصد مردم اسرائیل رومانیایی است؟

answers: text: زبان رومانیایی
question: کدام زبان فراتر از قلمرو بومی خود در اروپای جنوب شرقی به عنوان یک زبان اقلیت توسط جمعیت‌های رومانیایی‌تبار گویش می‌شود؟ 

answers: text: زبان رومانیایی
question: کشورهای دریای مدیترانه به ویژه ایتالیا و اسپانیا به چه زبانی گویش می‌کنند؟

question: الفبای زبان رومانیایی به چه گونه است؟

context: کاتالان در آندورا و همچنین همراه با اسپانیایی در کاتالونیا، بخش خودمختار والنسیا و جزایر بالئاری در اسپانیا زبان رسمی است و در لا فرانخا و در آراگون به رسمیت شناخته می‌شود (نه به صورت رسمی). علاوه بر این، کاتالان توسط بسیاری از ساکنان آلگرو، در جزیره ساردینیا، صحبت می‌شود و یکی از زبان‌های رسمی آن شهر است. گالیسی، با بیش از یک میلیون سخنگوی بومی، به همراه اسپانیایی در گالیسیا رسمی است و در قلمروهای همسایه در کاستیا و لئون نیز به رسمیت شناخته شده‌است. چند زبان دیگر دارای رسمیت رسمی در سطح منطقه‌ای یا در غیر این صورت محدود هستند. به عنوان مثال، آستوری و آراگونی در اسپانیا، میراندی در پرتغال، فریولی، ساردنیایی و آرپیتان در ایتالیا و رومانش در سوئیس.
qas: answers: text: کاتالان
question: زبان رسمی بخش خودمختار والنسیا و جزایر بالئاری در اسپانیا چیست؟

answers: text: کاتالان
question: بسیاری از ساکنان آلگرودر جزیره ساردینیا با چه زبانی گویش می‌کنند؟

answers: text: گالیسی
question: زبان رسمی گالیسیا چیست؟

answers: text: کاستیا و لئون
question: درکدام از قلمروهای همسایه گالیسیا زبان گالیسی به رسمیت شناخته شده‌است؟

answers: text: آستوری و آراگونی در اسپانیا، میراندی در پرتغال، فریولی، ساردنیایی و آرپیتان در ایتالیا و رومانش در سوئیس
question: چند زبان دیگر در منطقه کاتالان به صورت رسمی و محدود هستند؟

question: تعداد گویشگران زبان گالیسی چند نفر است؟

question: کل جمعیت کاتالان‌ها چند میلیون نفر است؟