خانقاه

context: خانگاه یا خانقاه از ریشه کلمه خُنگ (خنج) (همچنین گونه‌های آن با عنوان‌های «زاویه»، «دویره»، «رباط») (به ترکی استانبولی:  Tekke، «تکه/تکیه») به محل زندگی، آموزش، و گردهم‌آیی و فعالیت صوفیان گفته می‌شود. درگاه و آستانه بیشتر به خانقاه‌هایی گفته می‌شد که محل زندگی پیر یا مدفن وی بوده‌است. در دوره‌های گذشته سالک در سیر و سلوک جغرافیائی خود به عنوان استراحتگاه و توقف از وجود خانقاه‌ها استفاده می‌کرد.
qas: answers: text: خُنگ (خنج)

text: کلمه خُنگ (خنج)
question: ریشه خانقاه از کدام کلمه است؟

answers: text: «زاویه»، «دویره»، «رباط»
question: گونه‌های خانقاه با چه عنوان‌هایی است؟

answers: text: به محل زندگی، آموزش، و گردهم‌آیی و فعالیت صوفیان گفته می‌شود
question: خانقاه را تعریف کنید؟

answers: text: محل زندگی پیر یا مدفن وی
question: درگاه و آستانه به چه خانقاه‌هایی گفته می‌شد؟

answers: text: درگاه و آستانه
question: به خانقاه‌هایی که محل زندگی پیر یا مدفن وی بوده‌است چه گفته می‌شد؟

answers: text: خانقاه‌ها
question: در دوره‌های گذشته سالک در سیر و سلوک جغرافیائی خود به عنوان استراحتگاه و توقف از چه چیزی استفاده می‌کرد؟

answers: text: استراحتگاه و توقف
question: در دوره‌های گذشته سالک در سیر و سلوک جغرافیائی خود از خانقاه‌ها به چه عنوان استفاده می‌کرد؟

question: خانقاه‌های مشهور ایران را نام ببرید؟

question: پیدایش خانقاه مربوط به کدام دوران است؟

question: خانقاه چگونه به وجود آمد؟

context: در سرتاسر جهان اسلام، بخصوص مناطق تأثیر یافته از اسلام ایرانی، خانقاه‌ها وجود داشته و اکنون کم و بیش وجود دارند. از آسیای مرکزی و سراسر خاورمیانه گرفته تا شمال آفریقا و شبه قاره هند آثاری از آن‌ها باقی‌مانده‌است. شاید بتوان گفت تأسیس خانقاه‌ها مرهون طریقت کرامیّه و سرسلسله آن ابوعبدالله محمد ابن کرام(۲۵۵ قمری) می‌باشد اما قرن چهارم قمری آغار به کار رسمی خانقاه‌ها در خراسان است، اما اصطلاح «زاویه» و «رباط» از زمان خلافت اسلامی در قرن اول متداول بوده و به قرارگاه‌ها و استراحتگاه‌های مرزی اطلاق می‌شد. در امپراتوری عثمانی هرچند اصطلاح زاویه برای خانقاه‌ها استفاده می‌شد، ولی از آن زمان به بعد به‌طور عمده خانقاه‌ها بنام «تکه» نامیده شدند.
qas: answers: text: در سرتاسر جهان اسلام، بخصوص مناطق تأثیر یافته از اسلام ایرانی
question: خانقاه‌ها بیشتر در چه مناطقی وجود دارد؟

answers: text: از آسیای مرکزی و سراسر خاورمیانه گرفته تا شمال آفریقا و شبه قاره هند
question: کدام قاره‌ها آثاری از خانقاه‌ها باقی‌مانده است؟

answers: text: ۲۵۵ قمری
question: تأسیس خانقاه‌ها در چه سالی بوده است؟

answers: text: ابوعبدالله محمد ابن کرام
question: چه کسی در سال ۲۵۵ قمری به فکر تأسیس خانقاه‌ها افتاد؟

answers: text: ۲۵۵ قمری
question: ابوعبدالله محمد ابن کرام در چه سالی به فکر تأسیس خانقاه‌ افتاد؟

answers: text: چهارم قمری

text: قرن چهارم قمری
question: آغار به کار رسمی خانقاه‌ها در چه قرنی بود؟

answers: text: خراسان

text: در خراسان
question: قرن چهارم قمری آغار به کار رسمی خانقاه‌ها در کدام شهر بود؟

answers: text: خلافت اسلامی در قرن اول

text: از زمان خلافت اسلامی در قرن اول
question: اصطلاح «زاویه» و «رباط» از چه زمانی متداول بوده‌است؟

answers: text: قرارگاه‌ها و استراحتگاه‌های مرزی
question: اصطلاح «زاویه» و «رباط» از زمان خلافت اسلامی در قرن اول متداول بوده و به کجا اطلاق می‌شد؟

answers: text: خانقاه‌ها
question: در امپراتوری عثمانی اصطلاح زاویه برای کجا استفاده می‌شد؟

answers: text: تکه
question: از زمان امپراتوری عثمانی به بعد به‌طور عمده خانقاه‌ها چه نامیده شدند؟

question: خانقاه‌ها به چه شکلی بودند؟

question: پیدایش خانقاه‌ها چه زمانی بود؟

question: در کدام دوره ساخت خانقاه رشد بیشتری داشت؟

context: هرچند تاریخ دقیق پیدایش خانقاه‌ها مشخص نیست، ولی هسته اولیه آن‌ها از مجالس ذکر زهاد و عرفایی که در یک مجلس دور هم به عبادت و ذکر مشغول می‌شدند تشکیل شده‌است. شاید بتوان گفت اولین آثار اینگونه مجالس در بصره بوده و در قوت القلوب اثر ابوطالب مکی آمده‌است که مجالس ذکر در منزل حسن بصری (۲۵۸ قمری) تشکیل می‌شده و اشخاصی مانند ایوب سختیانی و مالک دینار و محمد واسع در این مجالس حضور داشته و ادامه دهنده جلسات بوده‌اند. در این زمان هنوز اطلاق کلمه خانقاه و صوفی به این مکان و اشخاص متداول نبوده‌است. از این حلقه، عبدالواحد ابن زاید، رباط عٌبادان (آبادان کنونی) را در نزدیکی بصره پایه‌گذاری کرد که افرادی مانند سلیمان دارانی و بشر حافی و سری سقطی (۲۴۴قمری) در این رباط اقامت و به سیر و سلوک مشغول بودند. برای اولین بار، در نوشته‌های ابن حوقل، ساکنین رباط عبادان (آبادان) را صوفی نامیده‌است و نیز کلمه «دویره» برای نخستین بار به محفل عبدالرحمان سلمی (۴۱۲ قمری) و بعداً به محل درس و زندگی ابوسعید ابوالخیر اطلاق شده‌است. برای توصیف محل زندگی و مقبره بایزید بسطامی (۲۶۰ قمری) و سهل تستری(۲۸۲ قمری) از کلمه «صومعه» استفاده شده‌است.
qas: answers: text: مجالس ذکر زهاد و عرفایی که در یک مجلس دور هم به عبادت و ذکر مشغول می‌شدند
question: هسته اولیه خانقاه از چه چیزی تشکیل شده‌است؟

answers: text: بصره

text: در بصره
question: اولین آثار خانقاه از مجالس ذکر زهاد و عرفایی که در یک مجلس دور هم به عبادت و ذکر مشغول می‌شدند در کجا بوده‌است؟

answers: text: ابوطالب مکی
question: قوت القلوب اثر کیست؟

answers: text: حسن بصری
question: در قوت القلوب اثر ابوطالب مکی آمده‌است که مجالس ذکر در منزل چه کسی تشکیل می‌شده‌است؟ 

answers: text: ۲۵۸ قمری
question: در قوت القلوب اثر ابوطالب مکی آمده‌است که مجالس ذکر در منزل حسن بصری در چه سالی تشکیل می‌شده‌است؟

answers: text: ایوب سختیانی و مالک دینار و محمد واسع
question: در قوت القلوب اثر ابوطالب مکی آمده‌ که مجالس ذکر در منزل حسن بصری (۲۵۸ قمری) تشکیل می‌شده و چه اشخاصی حضور داشتند؟

answers: text: عٌبادان
question: نام قدیم آبادان چیست؟

answers: text: عبدالواحد ابن زاید
question: قبل از به وجود آمدن خانقاه چه کسی رباط عٌبادان (آبادان کنونی) را در نزدیکی بصره پایه‌گذاری کرد؟ 

answers: text: عٌبادان (آبادان کنونی) را در نزدیکی بصره
question: عبدالواحد ابن زاید قبل از به وجود آمدن خانقاه رباط را در کجا پایه‌گذاری کرد؟

answers: text: عٌبادان
question: نام قدیم آبادان چیست؟

answers: text: سلیمان دارانی و بشر حافی و سری سقطی
question: در رباط عٌبادان که عبدالواحد ابن زاید  در نزدیکی بصره پایه‌گذاری کرد چه کسانی به سیر و سلوک مشغول بودند؟

answers: text: ۲۴۴قمری
question: در چه سالی سلیمان دارانی و بشر حافی و سری سقطی در رباط عبادان اقامت و به سیر و سلوک مشغول بودند؟

answers: text: ابن حوقل
question: چه کسی در نوشته‌هایش ساکنین رباط عبادان (آبادان) را صوفی نامیده‌است؟

answers: text: صوفی
question: در نوشته‌های ابن حوقل، ساکنین رباط عبادان (آبادان) را چه نامیده‌اند؟

answers: text: عبدالرحمان سلمی

text: به محفل عبدالرحمان سلمی
question: کلمه «دویره» برای نخستین بار به محفل چه کسی اطلاق شد؟ 

answers: text: ۴۱۲ قمری
question: کلمه «دویره» برای نخستین بار به محفل عبدالرحمان سلمی در چه سالی اطلاق شده‌است؟

answers: text: ابوسعید ابوالخیر
question: کلمه «دویره» به محل درس و زندگی چه کسی اطلاق شده‌است؟

answers: text: بایزید بسطامی (۲۶۰ قمری) و سهل تستری(۲۸۲ قمری)
question: برای توصیف محل زندگی و مقبره چه کسانی از «صومعه» استفاده شده‌است؟

answers: text: ۲۶۰ قمری
question: در چه سالی برای توصیف محل زندگی و مقبره بایزید بسطامی از کلمه «صومعه» استفاده شده‌است؟

answers: text: صومعه

text: از کلمه «صومعه»

text: «صومعه»
question: در سال ۲۶۰ قمری برای توصیف محل زندگی و مقبره بایزید بسطامی از چه کلمه‌ای استفاده‌ شده‌است؟

answers: text: بایزید بسطامی
question: در سال ۲۶۰ قمری برای توصیف محل زندگی و مقبره چه کسی از کلمه «صومعه» استفاده شده‌است؟

answers: text: ۲۸۲ قمری
question: در چه سالی  برای توصیف محل زندگی و مقبره سهل تستری از کلمه «صومعه» استفاده شده‌است؟

answers: text: سهل تستری
question: در سال ۲۸۲ قمری برای توصیف محل زندگی و مقبره چه کسی  از کلمه «صومعه» استفاده شده‌است؟

answers: text: صومعه
question: در سال ۲۸۲ قمری برای توصیف محل زندگی و مقبره سهل تستری از چه کلمه‌ای استفاده شده‌است؟

question: خانقاه‌های مشهور ایران را نام ببرید؟

question: خانقاه‌های مشهور ایران در کدام شهر‌ها قرار دارند؟

question: خانقاه چهل تنان در کذام شهر ایران قرار دارد؟

question: خانقاه گنبد سبز در کدام شهر ایران قرار دارد؟

question: خانقاه مطهریه در کدام شهر ایران قرار دارد؟

question: خانقاه شمس‌الدین برهان در کدام شهر ایران قرار دارد؟

question: آداب خانقاه به چه ترتیبی بود؟

question: کدام شاعر شعری دربارهٔ خانقاه سروده‌است؟

context: هرچند سلسله مراتب ساختار انسانی خانقاه‌ها بستگی زیادی به نوع و روش طریقت‌ها داشته‌است، اما همه آن‌ها تاحدی از یک ساختار کلی تبعیت می‌کنند. بستگی به انواع طریقت‌ها در راس هرم خانقاه، قطب، پیر، یا شیخ قرار دارد که اجرای آئین‌ها و ارشاد و آموزش مریدان را عهده‌دار است، هم اوست که در موقع احتضار و قبل از مرگ جانشین خود را تعیین می‌کند. در مرتبه بعد خادم خاص است که رابط شیخ با سالکان و مسئول تهیه لوازم و تدارک غذا و مکان مریدان و سالکان است، در بعضی طریقت‌ها خادم خاص بنام نقیب، نایب، و وکیل نامیده می‌شود. پس از خادم خاص، خادم خانقاهی قرار دارد که وظیفه خدمات و آشپزی و نظافت را عهده دارند و پس از آن مقیمان قرار دارند که به دو گروه اهل خلوت و اهل صحبت تقسیم می‌شوند و پس از آن مریدان عادی.
qas: answers: text: به نوع و روش طریقت‌ها داشته‌است، اما همه آن‌ها تاحدی از یک ساختار کلی تبعیت می‌کنند
question: سلسله مراتب ساختار انسانی خانقاه‌ها بستگی زیادی به چه چیزی داشت؟

answers: text: قطب، پیر، یا شیخ
question: بستگی به انواع طریقت‌ها در راس هرم خانقاه چه کسی قرار دارد؟

answers: text: آئین‌ها و ارشاد و آموزش مریدان
question: بستگی به انواع طریقت‌ها در راس هرم خانقاه، قطب، پیر، یا شیخ اجرای چه چیزی را عهده‌دار است؟

answers: text: در موقع احتضار و قبل از مرگ
question: قطب، پیر، یا شیخ در خانقاه چه زمانی جانشین خود را تعیین می‌کند؟

answers: text: خادم خاص
question: در سلسله مراتب خانقاه بعد از راس هرم کدام مرتبه قرار دارد؟

answers: text: رابط شیخ با سالکان و مسئول تهیه لوازم و تدارک غذا و مکان مریدان و سالکان
question: در سلسله مراتب خانقاه خادم خاص چه نقشی دارد؟

answers: text: نقیب، نایب، و وکیل
question: در بعضی طریقت‌ها خادم خاص چه نامیده می‌شود؟

answers: text: خادم خانقاهی
question: در سلسله مراتب خانقاه بعد از خادم خاص کدام مرتبه قرار دارد؟

answers: text: خدمات و آشپزی و نظافت
question: در سلسله مراتب خانقاه خادم خانقاهی چه وظیفه‌ای دارد؟

answers: text: مقیمان
question: در سلسله مراتب خانقاه بعد از خادم خانقاهی کدام مرتبه است؟

answers: text: دو

text: دو گروه

text: به دو گروه
question: در سلسله مراتب خانقاه مقیمان به چند گروه تقسیم می‌شود؟

answers: text: اهل خلوت و اهل صحبت

text: به دو گروه اهل خلوت و اهل صحبت
question: در سلسله مراتب خانقاه مقیمان به چه گروه‌هایی  تقسیم می‌شوند؟

answers: text: مریدان عادی
question: در سلسله مراتب خانقاه بعد از مقیمان چه مرتبه‌ای است؟

question: معماری خانقاه ها به چه صورتی است؟

question: ساختار ساختمانی خانقاه چگونه است؟

question: خانقاه دوره ایلخانی کدام مقبره است؟

question: واژه خانقاه از نظر معنائی به چه چیزی اطلاق می‌شود؟

context: جواد نوربخش ملقب به نورعلیشاه می‌گوید: «خانقاه خلوتخانه صوفیان است و قرارگاه آنان، مجلس اهل حال است و مکتب سیر کمال. سالکان الی الله در آن آیند تا زنگ تعیّن از آیینهٔ دل بزدایند. کعبهٔ عاشقان است و قبلهٔ صادقان. حریم اهل راز است و محراب پاکدلان بی‌نیاز. مأمن رندان سینه‌چاک است و از خود گذشتگان بی‌باک، منزل ارباب وفا است و اصحاب صفا. در فضایش جز نوای دوست نشنوی، و در هوایش جز نسیم محبت و وفا نبویی. طالبانش دل و دین داده‌اند و برای جانبازی و فداکاری آماده. ساکنانش از همه چیز جز خدا بیگانه‌اند و از همهٔ عقلا برکنار و دیوانه. بزرگانش از ما و من برکنارند و دعوی انا الحق دارند. آری عاشق شگفتی‌ها دارد که عقل آنها را جنون می‌شمارد، همت دلیرانه‌ای باید که عقال عقل را بگشاید و به فتوای جنون از خود بیرون شود و به خانقاه درآید، تا از هرچه گمان برد فزونتر آید و دریابد که خانقاه ملک عرش است و عرش ملکوت خانقاه.»
qas: answers: text: نورعلیشاه

text: ملقب به نورعلیشاه
question: جواد نوربخش ملقب به چیست؟

answers: text: جواد نوربخش
question: لقب نورعلیشاه برای چه کسی است؟

answers: text: صوفیان
question: جواد نوربخش ملقب به نورعلیشاه خانقاه را خلوتخانه چه کسانی می‌داند؟

question: جواد نوربخش در چه تاریخی به دنیا آمد؟

question: جواد نوربخش در چه تاریخی از دنیا رفت؟

answers: text: خانقاه خلوتخانه صوفیان است و قرارگاه آنان، مجلس اهل حال است و مکتب سیر کمال. سالکان الی الله در آن آیند تا زنگ تعیّن از آیینهٔ دل بزدایند. کعبهٔ عاشقان است و قبلهٔ صادقان. حریم اهل راز است و محراب پاکدلان بی‌نیاز. مأمن رندان سینه‌چاک است و از خود گذشتگان بی‌باک، منزل ارباب وفا است و اصحاب صفا. در فضایش جز نوای دوست نشنوی، و در هوایش جز نسیم محبت و وفا نبویی. طالبانش دل و دین داده‌اند و برای جانبازی و فداکاری آماده. ساکنانش از همه چیز جز خدا بیگانه‌اند و از همهٔ عقلا برکنار و دیوانه. بزرگانش از ما و من برکنارند و دعوی انا الحق دارند. آری عاشق شگفتی‌ها دارد که عقل آنها را جنون می‌شمارد، همت دلیرانه‌ای باید که عقال عقل را بگشاید و به فتوای جنون از خود بیرون شود و به خانقاه درآید، تا از هرچه گمان برد فزونتر آید و دریابد که خانقاه ملک عرش است و عرش ملکوت خانقاه

text: «خانقاه خلوتخانه صوفیان است و قرارگاه آنان، مجلس اهل حال است و مکتب سیر کمال. سالکان الی الله در آن آیند تا زنگ تعیّن از آیینهٔ دل بزدایند. کعبهٔ عاشقان است و قبلهٔ صادقان. حریم اهل راز است و محراب پاکدلان بی‌نیاز. مأمن رندان سینه‌چاک است و از خود گذشتگان بی‌باک، منزل ارباب وفا است و اصحاب صفا. در فضایش جز نوای دوست نشنوی، و در هوایش جز نسیم محبت و وفا نبویی. طالبانش دل و دین داده‌اند و برای جانبازی و فداکاری آماده. ساکنانش از همه چیز جز خدا بیگانه‌اند و از همهٔ عقلا برکنار و دیوانه. بزرگانش از ما و من برکنارند و دعوی انا الحق دارند. آری عاشق شگفتی‌ها دارد که عقل آنها را جنون می‌شمارد، همت دلیرانه‌ای باید که عقال عقل را بگشاید و به فتوای جنون از خود بیرون شود و به خانقاه درآید، تا از هرچه گمان برد فزونتر آید و دریابد که خانقاه ملک عرش است و عرش ملکوت خانقاه.»
question: جواد نوربخش ملقب به نورعلیشاه درباره خانقاه چه می‌گوید؟