زبان بلوچی

context: زبان بلوچی از زبان‌های ایرانی شمال‌باختری است و با زبان‌های تاتی، کردی، گیلکی و تالشی نزدیکی زیادی دارد. بلوچی بیشتر رابطه نزدیکی با زبان پارتی تا زبان پارسی میانه دارد برای همین به نظر می‌رسد گویشوران این زبان در گذشتهٔ دور از نواحی شمالیِ ایران امروزی به بلوچستان کنونی کوچیده باشند. سخنگویان بلوچی احتمالاً نخست در حاشیه دریای خزر می‌زیستند و در حدود قرن۴ق/۱۰م به مناطقی که اکنون هستند مهاجرت کردند. بلوچی نزدیکی زیادی با هورامی و زازاکی دو گویش کردی دارد و بلوچی مانند این دو گویش کردی نزدیکی زیادی را با پهلوی اشکانی دارد اما به سایر گویش‌های اصلی کردی مانند کُرمانجی شمالی و کُرمانجی میانی تا حدودی نزدیک است.
qas: answers: text: از زبان‌های ایرانی شمال‌باختری است

text: از زبان‌های ایرانی شمال‌باختری
question: زبان بلوچی چیست؟

answers: text: تاتی، کردی، گیلکی و تالشی

text: با زبان‌های تاتی، کردی، گیلکی و تالشی
question: زبان بلوچی با کدام زبان‌ها نزدیکی زیادی دارد؟

answers: text: دو گویش کردی
question: هورامی و زازاکی چه هستند؟

answers: text: هورامی و زازاکی
question: دو گویش کردی که به زبان بلوچی نزدیک هستند را نام ببرید؟

answers: text: گویش‌های اصلی کردی
question: کُرمانجی شمالی و کُرمانجی میانی چه هستند؟

question: دریای خزر در کجا واقع شده‌است؟

question: گویش‌های اصلی زبان تاتی را نام ببرید؟

context: زبان بلوچی سه گویش اساسی شرقی و غربی و جنوبی و گویش‌های فرعی فراوان دارد همچنان که این زبان بسیاری از خصوصیات زبان‌های کهن را نیز محفوظ داشته‌است. زبان بلوچی در پاره ای موارد به زبان پهلوی ساسانی (پارسی) قرابت پیدا می‌کند و در جایی نیز به زبان پهلوی اشکانی (پارتی). امّا وقتی همه جنبه‌ها در نظر گرفته شود، این نتیجه به دست می‌آید که گویا زبان بلوچی، دنباله یکی از زبان‌های ویژه ایرانی بوده؛ زبانی کهن تر از پهلوی، چون اوستایی، که تلفّظ آواهای کهن را در خود حفظ نموده و نمونه‌های بسیاری از واژگان آن را می‌توان ذکرکرد.
qas: answers: text: سه

text: سه گویش اساسی
question: زبان بلوچی چند گویش اساسی دارد؟

answers: text: شرقی و غربی و جنوبی
question: گویش‌های اساسی زبان بلوچی را نام ببرید؟

answers: text: پارسی
question: به زبان پهلوی ساسانی چه می‌گویند؟

answers: text: پارتی
question: نام دیگر زبان پهلوی اشکانی چیست؟

question: آواهای کهن اوستایی را نام ببرید؟

context: به‌طور مثال در بلوچی کیقباد-کیکباد، یا قنبر-کنبر (کمبر) خوانده می‌شود و این موضوع دقیقاً در زبان پهلوی هم مصداق دارد به‌طور نمونه کیقباد در پهلوی به صورت کی کوات رایج است. واژه‌های پدر و مادر و برادر در زبان بلوچی مانند پهلوی "پت ،" Pet " و مات "mat " خوانده می‌شوند. علت این امر هم آشکار است، چون در اوستا و در حالت فاعلی حذف می‌گردد، باز در حالی که در فارسی "ت " یا "ث "اوستا را به "ه " مبدل کرده، زبان بلوچی آن را نگهداشته است به عنوان مثال: چات (چاه)، کوت (کوه). بلوچی حرف "خ " ندارد و به جای آن "ه " به کار می‌برد. همچنین "پ " را به جای "ف " و "گ وک " را به جای "غ " می‌گذارد که نشان از کهنگی زبان بلوچی و عدم دخالت حروف عربی است، مانند؛ هدا-خدا، هشک-خشک، تهم- تخم، هون-خون.
qas: answers: text: کی کوات

text: به صورت کی کوات
question: کیقباد در پهلوی به چه صورت رایج است؟

answers: text: ه

text: "ه "
question: در زبان بلوچی به جای حرف خ چه حرفی به کار می‌رود؟

answers: text: پ

text: "پ "
question: در زبان بلوچی به جای حرف ف چه حرفی به کار می‌رود؟

answers: text: گ وک

text: "گ وک "
question: در زبان بلوچی به جای حرف غ چه حرفی به کار می‌رود؟

answers: text: پت
question: واژه‌ پدر در زبان بلوچی چگونه استفاده می‌شود؟

answers: text: مات
question: واژه‌ مادر در زبان بلوچی چگونه استفاده می‌شود؟

question: تعداد حروف عربی چه تعداد است؟

question: حروف زبان بلوچی چیست؟

context: شاید بتوان گفت این موضوع بر می‌گردد به ریشه زبان بلوچی که برگرفته از زبان پهلوی اشکانی و ساسانی می‌باشد. از آنجا که زبان پهلوی با دگرگونی‌هایی به زبان فارسی نو (امروزی) تبدیل شده‌است ویکی از این دگرگونی‌ها حذف (گ) از برخی کلمات می‌باشد می‌توان اینگونه بیان کرد که حرف گ و برخی حروف غیر عربی در زبان بلوچی خالص باقی مانده اما در زبان فارسی امروز گ از برخی کلمات حذف شده و دگرگون شده‌است؛ یعنی زبان بلوچی، "گ " اوستا را که در پازند و فارسی به "های " غیر ملفوظ تبدیل شده، مانند زبان پهلوی به صور ت "گ " و گاهی همان "ک " نگهداشته است. مثال‌های دیگر از دگرگونی حروف زبان باستان در فارسی نو اما ثابت ماندن آن‌ها در کلمات بلوچی در زیر آمده‌است:
qas: answers: text: زبان پهلوی اشکانی و ساسانی

text: برگرفته از زبان پهلوی اشکانی و ساسانی
question: ریشه زبان بلوچی برگرفته از کدام زبان است؟

answers: text: زبان فارسی نو (امروزی)

text: به زبان فارسی نو (امروزی)
question: زبان پهلوی با تغییراتی به کدام زبان تبدیل شده‌است؟


answers: text: حرف گ و برخی حروف غیر عربی
question: در زبان بلوچی کدام حروف خالص باقی مانده‌است؟

question: زبان پهلوی اشکانی دارای چه حروفی بود؟

context: عده‌ای از بلوچ‌ها در سرزمینی نسبتاً وسیع و گرم که دربخش‌های جنوبی وخط ساحلی دریای مکران از (بندرجاسک تابندر کراچی) واقع در جنوب بلوچستان و کشورهای «ایران. جنوب وجنوب غربی پاکستان زندگی می‌کنند، که این مناطق را «مکران» می‌نامند. وعده دیگری در مناطق کوهستانی وخوش آب هوا که این مناطق درشمال بلوچستان یعنی در کشورهای» ایران. شمال وشمال غربی پاکستان وجنوب شرقی افغانستان زندگی می‌کنند را «سرحد» می‌نامند. بلوچستان جزو قلمرو ایران باستان بوده‌است همواره اما بعد از نفوذ بریتانیا و استعمار هند بخش بزرگی از ان به پاکستان واگذار شده‌است.
qas: answers: text: سرزمینی نسبتاً وسیع و گرم که دربخش‌های جنوبی وخط ساحلی دریای مکران از (بندرجاسک تابندر کراچی) واقع در جنوب بلوچستان و کشورهای «ایران. جنوب وجنوب غربی پاکستان
question: مکران کجاست؟

answers: text: مناطق کوهستانی وخوش آب هوا که این مناطق درشمال بلوچستان یعنی در کشورهای» ایران. شمال وشمال غربی پاکستان وجنوب شرقی افغانستان
question: سرحد کجاست؟

answers: text: ایران باستان

text: جزو قلمرو ایران باستان
question: بلوچستان جزو قلمرو کدام کشور بوده‌است؟

answers: text: بعد از نفوذ بریتانیا و استعمار هند
question: در چه زمانی بخش بزرگی از بلوچستان به پاکستان واگذار شده‌است؟

question: بندرجاسک تابندر کراچی چقدر فاصله دارد؟

context: اولین محققی که گویش‌های بلوچی را بیشتر به‌طور سیستماتیک مورد مطالعه قرارداد ویلهلم گیگر Wilhelm Geiger بود. او بلوچی را به دو گویش اصلی تقسیم کرده و بلوچی شمالی (سرحدی) و بلوچی جنوبی (مکرانی) نامید. وی همچنین بلوچی جنوبی را به گروه‌های شرقی و غربی و بلوچی شمالی را به گروه‌های شمالی و جنوبی که به ترتیب توسط طوایف لغاری Leghلri و مری Mari نمایندگی می‌شدند تقسیم کرد. گیگر برای نشان دادن تفاوت لغوی گویش‌ها به این واقعیت اشاره می‌کند که بلوچی جنوبی به میزان بالایی از زبانهای هندی و پاکستانی همسایه لغت اقتباس می‌کند در حالیکه بلوچی شمالی بیشتر دارای لغات اقتباس شده از گویش اصیل با ریشه فارسی می‌باشد. (ترجمه و نقل از جهانی (۸۹))
qas: answers: text: ویلهلم گیگر
question: کدام محقق برای اولین بار گویش بلوچی را به صورت سیستماتیک مطالعه نمود؟

answers: text: اولین محققی که گویش‌های بلوچی را بیشتر به‌طور سیستماتیک مورد مطالعه قرارداد
question: ویلهلم گیگر کیست؟

answers: text: به‌طور سیستماتیک
question: ویلهلم گیگر گویش‌های بلوچی را بیشتر چگونه مورد مطالعه قرارداد؟

answers: text: بلوچی شمالی (سرحدی) و بلوچی جنوبی (مکرانی)
question: ویلهلم گیگر بلوچی را به چه گویش‌هایی تقسیم کرد؟ 

answers: text: زبانهای هندی و پاکستانی همسایه
question: از نظر ویلهلم گیگر لغات بلوچی جنوبی از کدام زبان‌ها اقتباس یافته است؟

answers: text: گویش اصیل با ریشه فارسی
question: از نظر ویلهلم گیگر لغات بلوچی شمالی از کدام زبان‌ها اقتباس گرفته است؟

answers: text: بلوچی جنوبی
question: طبق نظر ویلهلم گیگر کدام گویش بلوچی از لغات هندی و پاکستانی بسیاری اقتباس می‌کند؟

answers: text: بلوچی شمالی
question: از نظر ویلهلم گیگر کدام گویش بلوچی دارای بیشترین لغات اقتباس شده از گویش اصیل فارسی است؟

answers: text: گروه‌های شرقی و غربی

text: به گروه‌های شرقی و غربی
question: ویلهلم گیگر گویش بلوچی جنوبی را به چه گروه‌هایی تقسیم کرده‌است؟

answers: text: گروه‌های شمالی و جنوبی

text: به گروه‌های شمالی و جنوبی
question: ویلهلم گیگر گویش بلوچی شمالی را به چه گروه‌هایی تقسیم کرده‌است؟

answers: text: ویلهلم گیگر
question: چه کسی گویش بلوچی را به دو گویش اصلی تقسیم کرده‌است؟

answers: text: سرحدی
question: زبان بلوچی شمالی به چه نامی معروف است؟

answers: text: مکرانی
question: نام دیگر زبان بلوچی جنوبی چیست؟

question: ویلهلم گیگر در چه تاریخی متولد شده‌است؟

question: ویلهلم گیگر در کجا متولد شده‌است؟

question: آثار ویلهلم گیگر را نام ببرید؟

question: زبان هندی دارای چند حرف الفبا است؟

question: زبان پاکستانی دارای چند حرف الفبا است؟