نقش رستم 

context: نقش رستم نام مجموعه‌ای باستانی در روستای زنگی‌آباد واقع در شمال شهرستان مرودشت استان فارس ایران است که در فاصلهٔ ۶ کیلومتری از تخت جمشید قرار دارد. این محوطهٔ باستانی یادمان‌هایی از ایلامیان، هخامنشیان و ساسانیان را در خود جای داده‌است و از حدود سال ۱۲۰۰ پیش از میلاد تا ۶۲۵ میلادی همواره مورد توجه بوده‌است زیرا آرامگاه چهار تن از شاهنشاهان هخامنشی، نقش برجسته‌های متعددی از وقایع مهم دوران ساسانیان، بنای کعبه زرتشت و نقش‌برجستهٔ ویران شده‌ای از دوران ایلامیان در این مکان قرار دارند و در دورهٔ ساسانی، محوطهٔ نقش رستم از نظر دینی و ملی نیز اهمیت بسیار داشته‌است.
qas: answers: text: مجموعه‌ای باستانی در روستای زنگی‌آباد واقع در شمال شهرستان مرودشت استان فارس ایران است که در فاصلهٔ ۶ کیلومتری از تخت جمشید قرار دارد.
question: نقش رستم چیست؟

answers: text: روستای زنگی‌آباد

text: در روستای زنگی‌آباد
question: نقش رستم در کدام روستا واقع است؟

answers: text: شهرستان مرودشت

text: در شمال شهرستان مرودشت
question: روستای زنگی‌آباد در کدام شهرستان واقع است؟

answers: text: استان فارس
question: شهرستان مرودشت در کدام استان واقع شده‌است؟

answers: text: ایلامیان، هخامنشیان و ساسانیان
question: نقش رستم یادمان‌هایی از کدام دوران را در خود جای داده‌است؟

answers: text: حدود سال ۱۲۰۰ پیش از میلاد

text: از حدود سال ۱۲۰۰ پیش از میلاد
question: نقش رستم از چه سالی همواره مورد توجه بوده‌است؟

answers: text: زیرا آرامگاه چهار تن از شاهنشاهان هخامنشی، نقش برجسته‌های متعددی از وقایع مهم دوران ساسانیان، بنای کعبه زرتشت و نقش‌برجستهٔ ویران شده‌ای از دوران ایلامیان در این مکان قرار دارند و در دورهٔ ساسانی، محوطهٔ نقش رستم از نظر دینی و ملی نیز اهمیت بسیار داشته‌است
question: به چه دلیل نقش رستم همواره مورد توجه بوده‌است؟

answers: text: دورهٔ ساسانی

text: در دورهٔ ساسانی
question: در کدام دوره محوطهٔ نقش رستم از نظر دینی و ملی اهمیت بسیار داشته‌است؟

question: نقش رستم آرامگاه کدام شاهان هخامنشی است؟

question: جمعیت شهرستان مرودشت در حال حاضر چقدر است؟

question: ایلامیان چند سال حکومت کردند؟

context: نقش رستم در شمال مرودشت و در فاصلهٔ ۶ کیلومتری از تخت جمشید بر دنبالهٔ کوهی که مردم محلی آن را حسین‌کوه می‌خوانند، واقع شده‌است. وقتی بر سکوی تخت جمشید قرار بگیریم، حسین‌کوه را به‌خوبی می‌بینیم که به‌صورت سه صخرهٔ بزرگ سر بر هوا کشیده‌است، به همین دلیل در گذشته به آن سه‌گنبدان می‌گفته‌اند. حسین‌کوه و محوطهٔ نقش رستم در بین مردم محلی به کوه حاجی‌آباد، کوه استخر یا کوه نِفِشت معروف است ولی کتزیاس از آن با نام کوه دوگنبدان یاد می‌کند و می‌گوید: «کالبد پادشاهان ایران را به پارس برده، در کوه دوگنبدان به درون آرامگاه می‌گذاشتند. داریوش فرمان داد تا در کوه دوگنبدان آرامگاهی درآوردند. این کار چنان‌که خواست وی بود، انجام شد.» دیودور سیسیلی (کتاب ۱۷، بند ۷۱) نیز آرامگاه‌های نقش رستم را این‌گونه یاد کرده‌است که راهی برای ورود به آرامگاه‌ها نبوده و تابوت را با اسبابی به درون مقبره وارد می‌کردند.
qas: answers: text: شمال

text: در شمال مرودشت

text: در شمال
question: نقش رستم در کدام قسمت مرودشت واقع شده‌است؟

answers: text: ۶ کیلومتری
question: نقش رستم در فاصله‌ی چند کیلومتری از تخت جمشید واقع شده‌است؟

answers: text: حسین‌کوه
question: نقش رستم بر دنباله‌ی کدام کوه واقع شده‌است؟

answers: text: حسین‌کوه
question: در گذشته به کدام کوه سه گنبدان می‌گفتند؟

answers: text: سه‌گنبدان
question: در گذشته به حسین‌کوه چه می‌گفتند؟

answers: text: کوه حاجی‌آباد، کوه استخر یا کوه نِفِشت
question: حسین‌کوه و محوطهٔ نقش رستم در بین مردم محلی با چه نام‌هایی خوانده‌می‌شد؟

question: دیودور سیسیلی در کجا متولد شده‌است؟

question: تخت جمشید چند سال قدمت دارد؟

question: دیودور سیسیلی چه ملیتی داشت؟

context: احتمالاً سنگ‌نگاره‌های شاهان ساسانی، که یادآور و تداعی‌کنندهٔ جنگ‌ها و پیروزی‌های رستم، پهلوان بزرگ شاهنامه بود، باعث شد تا ایرانیان این سنگ‌تراشی‌ها را که چیرگی پهلوانان بر دشمنان را نشان می‌داد، نقش رستم بنامند. اردمان و اشمیت بر این باورند که اهمیت نقش رستم به آن حد بوده‌است که تصاویر سازه‌های برج‌شکل بر روی نخستین سری سکه‌های ضرب شده در تاریخ ایران (۳۰۰ تا ۱۵۰ پیش از میلاد مسیح) اشاره مستقیم به آن مکان داشته‌اند. سازه‌های پاسارگاد و نقش رستم از دیدگاه معماری نیز اهمیت دارند و بعدها خود الگویی برای ساخت سازه‌هایی چون نیایشگاه نورآباد شدند.
qas: answers: text: سنگ‌نگاره‌های شاهان ساسانی، که یادآور و تداعی‌کنندهٔ جنگ‌ها و پیروزی‌های رستم، پهلوان بزرگ شاهنامه بود
question: علت نامگذاری نقش رستم چیست؟

answers: text: تداعی‌کنندهٔ جنگ‌ها و پیروزی‌های رستم، پهلوان بزرگ شاهنامه بود
question: سنگ‌نگاره‌های شاهان ساسانی که ایرانیان این سنگ تراشی‌ها را نقش رستم می‌نامند یادآور چه بود؟ 

answers: text: به آن حد بوده‌است که تصاویر سازه‌های برج‌شکل بر روی نخستین سری سکه‌های ضرب شده در تاریخ ایران (۳۰۰ تا ۱۵۰ پیش از میلاد مسیح) اشاره مستقیم به آن مکان داشته‌اند
question: اردمان و اشمیت بر این باورند که اهمیت نقش رستم در چه حد بوده‌است؟

question: چند سال طول کشید تا فردوسی شاهنامه را گردآوری کند؟

question: نیایشگاه نورآباد چند سال قدمت دارد؟

context: نقش رستم برای نخستین بار در سال ۱۹۲۳ میلادی (۱۳۰۲ خورشیدی) توسط ارنست هرتسفلد بررسی و کاوش شد. هرتسفلد دیوارهٔ بیرونی سازه‌های دژگونهٔ ساخته شده از آجرهای گلین مربوط به دوران ساسانی را بررسی کرد و بقایای برج و باروهایی که در دورهٔ ساسانی برای محافظت از این مکان به دور آن کشیده شده بود را از خاک بیرون آورد. همچنین، این محوطه در چندین فصل در بین سال‌های ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۹ میلادی مورد کاوش گروه مؤسسه خاورشناسی دانشگاه شیکاگو به رهبری اریک فریدریش اشمیت قرار گرفت و آثار مهمی همچون نسخهٔ پارسی میانه کتیبه شاپور و برخی از سنگ‌نگاره‌های مدفون از دورهٔ ساسانی، در خلال این کاوش‌ها یافت شدند. در کاوش‌های مرکزی، اشمیت به یک ساختمان رسید و در بخش‌های غربی بازمانده‌های دو ساختمان ساخته شده از آجرهای گلین پیدا شدند. در غرب قلهٔ کوه، یک آب‌انبار چندضلعی (با قطر ۷٫۲ متر) که از سنگ‌های خود محل ساخته شده‌بود از زیر خاک بیرون آورده شد.
qas: answers: text: ۱۹۲۳ میلادی (۱۳۰۲ خورشیدی)

text: در سال ۱۹۲۳ میلادی (۱۳۰۲ خورشیدی)
question: نقش رستم برای نخستین بار در چه سالی کاوش شد؟

answers: text: ارنست هرتسفلد

text: توسط ارنست هرتسفلد
question: نقش رستم برای نخستین بار توسط چه کسی کاوش شد؟

answers: text: هرتسفلد
question: چه کسی دیوارهٔ بیرونی سازه‌های دژگونهٔ ساخته‌شده از آجرهای گلین مربوط به دوران ساسانی را بررسی کرد و بقایای برج و باروهایی که در دورهٔ ساسانی برای محافظت از این مکان به دور آن کشیده شده بود را از خاک بیرون آورد؟

question: اریک فریدریش اشمیت در کجا متولد شده‌است؟

question: دانشگاه شیکاگو در حال حاضر چند سال قدمت دارد؟

context: دربارهٔ پیشینه و تاریخ این نقش، عقاید مختلفی وجود دارد؛ ارنست هرتسفلد و هایدماری کخ قدمت آن را مربوط به ۴۰۰۰ سال پیش می‌دانند اما شاپور شهبازی معتقد است که شکل کلاه پادشاه و تاج ملکه، همانند نقوشی هستند که تاریخشان حدود ۸۰۰ تا ۶۰۰ سال پیش از میلاد است و از سوی دیگر، تخت ایزد و ایزدبانو که به شکل مار است، همانند نقش‌برجستهٔ کورنگان به حدود ۱۲۰۰ سال پیش از میلاد بازمی‌گردد؛ بنابراین نگاره‌های ایلامی نقش رستم در دو دورهٔ متفاوت کنده‌کاری شده‌اند. عیسی بهنام هم تاریخ این نقوش را حدود ۱۲۰۰ قبل از میلاد می‌داند.
qas: answers: text: ۴۰۰۰ سال

text: ۴۰۰۰ سال پیش
question: ارنست هرتسفلد قدمت نقش رستم را مربوط به چند سال پیش می‌داند؟

answers: text: حدود ۸۰۰ تا ۶۰۰ سال

text: حدود ۸۰۰ تا ۶۰۰ سال پیش از میلاد
question: شاپور شهبازی معتقد است قدمت نقش رستم مربوط به چند سال پیش از میلاد است؟

answers: text: مار

text: به شکل مار است

text: به شکل مار
question: تخت ایزد و ایزدبانو به چه شکل است؟

answers: text: حدود ۱۲۰۰

text: به حدود ۱۲۰۰ سال پیش از میلاد
question: عیسی بهنام معتقد است قدمت نقش رستم مربوط به چند سال پیش از میلاد است؟

question: شاپور شهبازی که بود؟

context: کعبهٔ زرتشت نام بنای سنگی چهارگوش و پله‌داری‌ست که فاصلهٔ آن تا کوه، ۴۶ متر است و دقیقاً روبه‌روی آرامگاه داریوش دوم قرار دارد. جنس مصالح این بنا از سنگ آهک سفید و بلندی آن با احتساب پله‌های سه‌گانه به ۱۴٫۱۲ متر می‌رسد و تنها یک در ورودی دارد که ۱٫۷۵ متر بلندی و ۸۷ سانتی‌متر پهنا دارد و دری دو لنگه‌ای و بسیار سنگین داشته‌است و جای پاشنه‌های پایینی و بالایی هر لنگه در سنگ کنده شده و به‌خوبی معلوم است. این درگاه به وسیلهٔ پلکانی سی پله‌ای از جنس سنگ به درون اتاقک آن راه می‌یابد. این بنا در دورهٔ هخامنشی ساخته شده و از نام آن در آن دوران اطلاعی در دست نیست ولی در دورهٔ ساسانی به آن بُن خانک گفته می‌شده و اصطلاح کعبهٔ زرتشت در دوران اخیر و از حدود قرن چهاردهم میلادی به این بنا اطلاق شده‌است.
qas: answers: text: داریوش دوم

text: آرامگاه داریوش دوم
question: کعبهٔ زرتشت دقیقاً روبه‌روی آرامگاه کدام پادشاه قرار دارد؟

answers: text: یک

text: تنها یک در ورودی
question: کعبهٔ زرتشت چند در ورودی دارد؟

answers: text: ۱٫۷۵ متر
question: ارتفاع در ورودی کعبه‌ی زرتشت چقدر است؟

answers: text: ۸۷ سانتی‌متر
question: پهنای در ورودی کعبه‌ی زرتشت چقدر است؟

answers: text: دورهٔ هخامنشی

text: در دورهٔ هخامنشی
question: کعبهٔ زرتشت در کدام دوره ساخته شده‌است؟

answers: text: بُن خانک
question: در دوره‌ی ساسانی به کعبه زرتشت چه می‌گفتند؟

question: آرامگاه داریوش دوم در کدام شهر قرار دارد؟

context: با آنکه روش سنگ‌تراشی سازندگان بنا برگرفته از تمدن اورارتویی است، پیکره و گسترهٔ نمای بیرونی آرامگاه‌های هخامنشی و ویژگی‌های درونی آن‌ها، حاصل نوآوری و خلاقیت داریوش بزرگ بوده و هیچ نمونهٔ همانندی برای آن در خاور نزدیک، مصر، یا یونان پیدا نشده‌است. تنها چند گور صخره‌ای در شمال غربی ایران و کردستان عراق یافت شده که مدت‌ها به عنوان گور مادی و الگوی کار داریوش پنداشته می‌شد اما اینک روشن شده‌است که این آرامگاه‌ها، برگرفته از آرامگاه داریوش بوده‌اند. داریوش و جانشینانش آرامگاه‌های در سنگ کنده‌شده فراهم می‌آوردند و پس از آن‌ها، در دوره‌های آینده نیز این روش کمابیش به صورت‌های گوناگون رواج پیدا کرد و تا زمان آل بویه (سدهٔ دهم میلادی) ادامه یافت، چنان‌که آرامگاه‌های پادشاهان آل بویه در کوه‌های اطراف ری، نزدیک تهران هم از این دست آرامگاه‌های در سنگ درآورده شده‌اند.
qas: answers: text: تمدن اورارتویی
question: روش سنگ‌تراشی سازندگان بنا تخت رستم برگرفته از کدام تمدن است؟

answers: text: داریوش بزرگ
question: پیکره و گسترهٔ نمای بیرونی آرامگاه‌های هخامنشی و ویژگی‌های درونی تخت رستم حاصل نوآوری و خلاقیت چه کسی بوده‌است؟

answers: text: آل بویه
question: آرامگاه‌های کدام پادشاهان در کوه‌های اطراف ری، نزدیک تهران ازآن دست آرامگاه‌های در سنگ درآورده به عنوان گور مادی و الگوی کار داریوش پنداشته می‌شد؟

question: داریوش در چه سنی از دنیا رفت؟

context: نمای بیرونی آرامگاه که در صخره‌ای به بلندای ۶۰ متر کنده شده همانند چلیپایی است با بلندای ۲۲ متر که پهنای هر یک از بازوان آن، ۱۰٫۹۰ متر است. در بخش بالایی آرامگاه، داریوش بر اورنگی که مردم سرزمین‌های گوناگون بر دوش دارند، ایستاده و نماد فروهر بر فراز او و آتشدان شاهی در برابرش کنده‌کاری شده‌اند. درون آرامگاه ۹ گور وجود دارد که نشان می‌دهد افزون بر داریوش، نزدیکان وی نیز در آنجا آرمیده‌اند، اما هیچ نشانه و مدرکی برای انتساب ۹ قبر درون آرامگاه به افراد مشخصی، در دست نیست. حتی در خود تابوت‌ها هم چندان اختلاف و مزیتی دیده نمی‌شود، که بتوان یکی از آن‌ها را تابوت داریوش انگاشت. با این حال باستان‌شناسانی چون اشمیت حدس می‌زنند که شهبانو آتوسا، مادر خشایارشا و کسی که هرودوت او را «قدرقدرت» می‌خواند، از جمله کسانی بوده‌است که با شاه در آرامگاه گذاشته شدند. بخش بیرونی آرامگاه دارای دو سنگ نبشته به زبان‌های فارسی باستان، ایلامی و اکدی است که آوا و گفتاری مانند وصیت‌نامه و اندرزنامه دارد.
qas: answers: text: چلیپایی است با بلندای ۲۲ متر که پهنای هر یک از بازوان آن، ۱۰٫۹۰ متر است

text: همانند چلیپایی است با بلندای ۲۲ متر که پهنای هر یک از بازوان آن، ۱۰٫۹۰ متر است
question: نمای بیرونی آرامگاه داریوش که در صخره‌ای به بلندای ۶۰ متر کنده شده همانند چیست؟

answers: text: ۹

text: ۹ گور
question: درون آرامگاه داریوش چند گور وجود دارد؟

answers: text: بخش بیرونی
question: کدام بخش آرامگاه داریوش دارای دو سنگ نبشته به زبان‌های فارسی باستان، ایلامی و اکدی است که آوا و گفتاری مانند وصیت‌نامه و اندرزنامه دارد؟


context: داریوش در مقام فرمانروایی جهانی، در بالا و کنار دیوارهٔ بیرونی آرامگاه خود با دو نبشتهٔ بزرگ که هریک به سه زبان فارسی باستان، ایلامی و اکدی نوشته شده، وصیتی معنوی از خود برجای گذاشته که در تاریخ خاورمیانه بی‌نظیر است. نخستین نبشته در قسمت بالایی است و به DNa مشهور است و دومی بر کنار درگاه ورودی آرامگاه کنده شده و به‌نام DNb معروف می‌باشد. هردو متن جنبهٔ شاعرانه دارند و تجلی مؤثری از شخصیت و نبوغ داریوش‌اند و خصوصیات وی را به نیکی روشن می‌سازند. او نبشته‌اش را به دو بخش تقسیم کرده‌است: یکی (DNa) که نبشته‌ای عام و بیطرفانه است، و دیگری (DNb) که نوشته‌ای شخصی است. در زمان سلوکیان، سنگ‌نبشته‌ای به زبان آرامی در زیر نوشتار ایلامی نبشته DNb افزوده شد؛ با آنکه اطلاعات چندانی از نوشته‌های این سنگ‌نبشته در دست نیست، هنینگ وجود خوانده شدن سلوکوس در آن را تعبیر بر آن می‌کند که این نبشته می‌بایست در زمان سلوکوس نیکاتور (۲۸۰–۳۲۰ پ. م) یا پسرش آنتیوخوس (۲۶۱–۲۸۰ پ. م) تراشیده شده باشد.
qas: answers: text: در بالا و کنار دیوارهٔ بیرونی آرامگاه
question: داریوش در کدام قسمت آرامگاه خود با دو نبشتهٔ بزرگ که هریک به سه زبان فارسی باستان، ایلامی و اکدی نوشته شده، وصیتی معنوی از خود برجای گذاشته ‌است؟

answers: text: فارسی باستان، ایلامی و اکدی

text: به سه زبان فارسی باستان، ایلامی و اکدی
question: وصیتی معنوی داریوش به چه زبان‌هایی در بالا و کنار دیوارهٔ بیرونی آرامگاه او نوشته‌ شده‌است؟

answers: text: سه زبان

text: به سه زبان
question: وصیتی معنوی داریوش به چند زبان در بالا و کنار دیوارهٔ بیرونی آرامگاه او نوشته‌ شده‌است؟

question: سلوکیان چند سال حکومت کردند؟

context: خشایارشا در اکتبر ۴۶۵ پیش از میلاد توسط یک خواجه به نام میترا یا اسپنت میترا و رئیس گارد سلطنتی به نام اردوان که با یکدیگر همدست شده‌بودند، در خوابگاه خویش کشته شد آرامگاه خشایارشا در فاصلهٔ ۱۰۰ متری شرق و شمال‌شرقی آرامگاه داریوش بزرگ و به شکل صلیب تراشیده شده‌است. در بخش بالایی صلیب، نماد فروهر و ماه نقش شده و در پایین آن، خشایارشا در حالی که دستش را به سوی فروهر و آتشدانی که روبه‌رویش قرار دارد دراز کرده، به تصویر کشیده شده‌است. در زیر پای شاه، اورنگی قرار دارد که مردم سرزمین‌های گوناگون آن را بر دوش گرفته‌اند. این‌ها شامل مردمانی از شرقی‌ترین بخش‌های قلمرو پادشاهی در هند و سغد تا غربی‌ترین آن‌ها در مصر و لیبی می‌شوند.
qas: answers: text: اکتبر ۴۶۵ پیش از میلاد

text: در اکتبر ۴۶۵ پیش از میلاد
question: خشایارشا در چه تاریخی کشته‌شد؟

answers: text: یک خواجه به نام میترا یا اسپنت میترا و رئیس گارد سلطنتی به نام اردوان که با یکدیگر همدست شده‌بودند

text: توسط یک خواجه به نام میترا یا اسپنت میترا و رئیس گارد سلطنتی به نام اردوان که با یکدیگر همدست شده‌بودند
question: خشایارشا توسط چه کسی کشته‌شد؟

answers: text: ۱۰۰ متری
question: آرامگاه خشایارشا در فاصله‌ی چند متری شرق و شمال‌شرقی آرامگاه داریوش بزرگ و به شکل صلیب تراشیده شده‌است؟

answers: text: صلیب
question:  آرامگاه خشایارشا در فاصلهٔ ۱۰۰ متری شرق و شمال‌شرقی آرامگاه داریوش بزرگ به چه شکل تراشیده شده‌است؟

answers: text: داریوش بزرگ
question: آرامگاه خشایارشا در فاصلهٔ ۱۰۰ متری شرق و شمال‌شرقی آرامگاه کدام پادشاه به شکل صلیب تراشیده شده‌است؟

question: خشایارشا فرزند چه کسی بود؟

question: خشایارشا در چه سنی از دنیا رفت؟

context: آرامگاه اردشیر یکم در فاصلهٔ ۳۷ متری سمت چپ آرامگاه داریوش بزرگ و به شکل صلیبی به ارتفاع ۲۲ متر، تراشیده شده‌است. ویژگی‌ها و نمای عمومی آرامگاه، همچون آرامگاه داریوش و خشایارشا است ولی درون آرامگاه به تقلید از آرامگاه داریوش کنده شده و سه اتاقک دارد، اما تفاوت‌های عمده‌ای آشکار است. بی‌دقتی و عدم مهارت سنگ‌تراشان چنان بوده که دهلیز به صورت مستطیلی بی‌قواره و کم‌ارتفاع درآمده‌است و به هیچ وجه موازی با جبههٔ آرامگاه نیست، بلکه گوشهٔ جنوب شرقی‌اش تنها چند سانتیمتر با دیوار جبهه فاصله دارد، در حالی که گوشهٔ شمال غربی‌اش بسیار در کوه پیش رفته‌است. اتاقک‌ها را هم بدون دقت و کمی کج و ناراست ساخته‌اند و در هرکدام فقط یک قبر کنده‌اند. علت انتساب این آرامگاه به اردشیر یکم آن است که ریزه‌کارها و ویژگی‌های دورهٔ داریوش بزرگ و خشایارشا را ندارد و باید پس از دورهٔ خشایارشا باشد. در زیر آرامگاه اردشیر، سنگ‌نگاره نبرد هرمز دوم قرار دارد.
qas: answers: text: اردشیر یکم

text: آرامگاه اردشیر یکم
question: آرامگاه چه کسی در فاصلهٔ ۳۷ متری سمت چپ آرامگاه داریوش بزرگ و به شکل صلیبی به ارتفاع ۲۲ متر، تراشیده شده‌است؟ 

answers: text: ۳۷ متری

text: در فاصلهٔ ۳۷ متری
question: آرامگاه اردشیر یکم در فاصلهٔ چند متری سمت چپ آرامگاه داریوش بزرگ تراشیده شده‌است؟

answers: text: چپ

text: سمت چپ
question: آرامگاه اردشیر یکم در کدام سمت آرامگاه داریوش بزرگ تراشیده شده‌است؟

answers: text: سه

text: سه اتاقک دارد

text: سه اتاقک
question: درون آرامگاه اردشیر یکم چند اتاقک دارد؟

answers: text: هرمز دوم
question: در زیر آرامگاه اردشیر یکم، سنگ‌نگاره نبرد چه کسی قرار دارد؟

answers: text: اردشیر
question: در زیر آرامگاه چه کسی سنگ‌نگاره نبرد هرمز دوم قرار دارد؟

question: اردشیر یکم در چه سالی از دنیا رفت؟

question: اردشیر یکم فرزند چه کسی بود؟

context: سنگ‌نگاره اهورامزدا و اردشیر بابکان یکی از زیباترین و سالم‌ترین نقش‌های بازمانده از دورهٔ ساسانی است و یکی از نخستین تصاویر انسان‌دیسی از اهورامزدا را به نمایش می‌گذارد. این نقش در گوشهٔ شرقی محوطهٔ نقش رستم، بر سینهٔ صخره‌ای تراشیده شده که ۲ متر از سطح زمین، فاصله دارد و دارای ۶٫۶۵ متر پهنا و ۲٫۴۰ متر بلندا است. در این نقش، اردشیر بابکان در سوی چپ مجلس، سوار بر اسبی کنده‌کاری شده و روبه‌روی او اهورامزدا که او نیز سوار است و از نیم‌رخ نقش شده، قرار دارد. برای تأکید بر بزرگی و عظمت اهورامزدا و اردشیر، اندازهٔ اسب‌ها بسیار کوچکتر از آن‌ها و حالت طبیعی ساخته شده بود.
qas: answers: text: دورهٔ ساسانی

text: از دورهٔ ساسانی است

text: از دورهٔ ساسانی
question: سنگ‌نگاره اهورامزدا و اردشیر بابکان بازمانده از کدام دوره است؟

answers: text: اهورامزدا
question: سنگ‌نگاره اهورامزدا و اردشیر بابکان یکی از نخستین تصاویر انسان‌دیسی از چه کسی را به نمایش می‌گذارد؟

answers: text: گوشهٔ شرقی

text: در گوشهٔ شرقی
question: سنگ‌نگاره اهورامزدا و اردشیر بابکان در کدام گوشه‌ی محوطه‌ی نقش رستم قرار دارد؟

question: فتوحات اردشیر بابکان را نام ببرید؟

context: سنگ‌نگاره پیروزی شاپور بر امپراتوران روم، در ده متری شرق آرامگاه داریوش بزرگ قرار گرفته و حدود ۱۱ متر طول و ۵ متر عرض دارد. این سنگ‌نگاره یادگار فتحی است که ایرانیان در شهر رها کردند و سپاه روم را درهم شکستند و صحنهٔ اسارت والرین و فیلیپ عرب را نشان می‌دهد که به دستور شاپور اول در حدود سال ۲۶۲ میلادی تراشیده شده‌است. این نقش سه‌برابر اندازهٔ طبیعی است و از حیث دقت در جزئیات و ظریف‌کاری یکی از بهترین نقش‌های دورهٔ ساسانی است و مشخص است که از روی طبیعت ساخته شده زیرا حتی لباس والرین درست مطابق جامه‌های رومی‌های آن زمان است.
qas: answers: text: ده متری

text: در ده متری
question: سنگ‌نگاره پیروزی شاپور بر امپراتوران روم، در چند متری شرق آرامگاه داریوش بزرگ قرار گرفته‌است؟

answers: text: سنگ‌نگاره پیروزی شاپور بر امپراتوران روم
question: کدام سنگ نگاره در ده متری شرق آرامگاه داریوش بزرگ قرار گرفته و حدود ۱۱ متر طول و ۵ متر عرض دارد؟

answers: text: ۱۱ متر
question: طول سنگ‌نگاره پیروزی شاپور بر امپراتوران روم که در ده متری شرق آرامگاه داریوش بزرگ قرار گرفته چقدر است؟

answers: text: ۵ متر
question: عرض سنگ‌نگاره پیروزی شاپور بر امپراتوران روم که در ده متری شرق آرامگاه داریوش بزرگ قرار گرفته چقدر است؟

answers: text: این سنگ‌نگاره یادگار فتحی است که ایرانیان در شهر رها کردند و سپاه روم را درهم شکستند و صحنهٔ اسارت والرین و فیلیپ عرب را نشان می‌دهد که به دستور شاپور اول در حدود سال ۲۶۲ میلادی تراشیده شده‌است
question: سنگ‌نگاره پیروزی شاپور بر امپراتوران روم یادآور چیست؟

answers: text: سنگ‌نگاره پیروزی شاپور بر امپراتوران روم
question: کدام سنگ‌نگاره یادگار فتحی است که ایرانیان در شهر رها کردند و سپاه روم را درهم شکستند و صحنهٔ اسارت والرین و فیلیپ عرب را نشان می‌دهد؟

answers: text: اسارت والرین و فیلیپ عرب
question: سنگ‌نگاره پیروزی شاپور بر امپراتوران روم صحنه‌ی اسارت چه کسانی را نشان می‌دهد؟

answers: text: شاپور اول
question: صحنهٔ اسارت والرین و فیلیپ عرب به دستور چه کسی در حدود سال ۲۶۲ میلادی تراشیده شده‌است؟

question: فتوحات شاپور اول را نام ببرید؟

question: شاپور اول در چه سالی از دنیا رفت؟

context: اما در آن سال مک دورمونت این فرضیه را رد کرد و گیرشمن و برخی دیگر نیز با وی هم‌آواز شدند. مک دورمونت متوجه شد که کردیاس اصلاً در تاریخ جنگ‌های شاپور که خودش بر کعبه زرتشت نقد کرده‌است نیامده و هیچ سکه‌ای از او در دست نیست و چنین شخصی در تاریخ روم به امپراتوری شناخته نمی‌باشد. زمان روی دادن درگیری میان شاپور و والرین محل اختلاف است و تاریخ‌دانان به سال ۲۵۸، ۲۵۹ و حتی ۲۶۰ میلادی اشاره کرده‌اند. از سوی دیگر، شاپور در شرح جنگ‌هایش از سه امپراتور رومی نام می‌برد: گردیان جوان که کشته شد، فیلیپ عرب که به درخواست صلح آمده و پانصد هزار سکهٔ زرین باج داد و والرین که گرفتار شده و در نقوش شاپور هم سه امپراتور را نموده‌اند؛ امپراتوری جوان که زیر پای اسب شاپور به خاک افتاده (در دارابگرد و بیشاپور) و بنابراین گردیان است؛ امپراتوری که مچ دستش را شاپور گرفته و بنا بر رسم کهن، گرفتن مچ دست علامت اسیر کردن بوده همان والرین می‌باشد.
qas: answers: text: سه

text: از سه امپراتور
question: شاپور در شرح جنگ‌هایش از چند امپراتور رومی نام می‌برد؟

answers: text: گردیان جوان که کشته شد، فیلیپ عرب که به درخواست صلح آمده و پانصد هزار سکهٔ زرین باج داد و والرین که گرفتار شده
question: شاپور در شرح جنگ‌هایش از کدام امپراتورهای رومی نام می‌برد؟

answers: text: اسیر کردن

text: علامت اسیر کردن
question: بنا بر رسم کهن، گرفتن مچ دست در نقوش‌ها علامت چه چیزی بوده‌است؟ 

question: والرین که بود؟

context: ۲- به نظر مک دورمونت که دلیلش تکیه بر سکه دارد، پیکرتراش نگاره به هنگام کار سکه‌هایی را برای مدل در دست داشته‌است. اما بنا به نظر والتر هینتس این برداشت دست کم دربارهٔ والرین خیلی مشکوک است. چون قیصر سال‌ها پس از ۲۶۰ میلادی در ایران در اسارت به سر برد. در اینباره دلیل اصلی مک دورمونت این است که والرین در سکه‌ها بدون ریش آمده‌است و چون قیصرِ ملتمسِ نگاره‌ها ریش دارد، پس نمی‌تواند والرین باشد. بر عکس چنین پیداست که قیصر ایستاده ریش ندارد و از همین روی می‌تواند والرین باشد. هر دو نظر اشتباه است. نه والرین همواره و در همهٔ سکه‌هایش بدون ریش است و نه قیصر ایستاده در نگارهٔ نقش رستم. والرین بیش تر در سکه‌های ضرب شهرستان‌ها ریش دارد (هوبرتوس فون گال مرا متوجه این هنجار کرد). مالالاس مورخ بیزانسی حتی می‌گوید که والرین ریشی انبوه داشته‌است. به این ترتیب-همان گونه که از پیش معمول بود- برای این که قیصر ملتمس در نگاره‌های شاپور را والرین بخوانیم، مانعی نیست.
qas: answers: text: ایران

text: در ایران
question:  قیصر سال‌ها پس از ۲۶۰ میلادی در کجا در اسارت به سر برد؟

answers: text: سکه‌های ضرب شهرستان‌ها

text: در سکه‌های ضرب شهرستان‌ها
question: والرین بیش تر در کدام سکه‌ها ریش دارد؟

answers: text: ۲۶۰ میلادی

text: پس از ۲۶۰ میلادی
question: قیصر سال‌ها پس از چه سالی در ایران در اسارت به سر برد؟

question: مک دورمونت اهل کدام کشور است؟

context: در سمت چپ، خانوادهٔ شاهنشاهی قرار دارد که نگاه بهرام به‌سوی آن‌هاست و نفر نخست پس از وی، ملکهٔ بهرام دوم یعنی شاپور دختک است و پس از شهبانو، دو شاهزاده قرار دارند که هر دو بدون ریش و جوان هستند؛ شاهزاده‌ای که کنار شهبانو است می‌تواند بهرام سوم باشد. نفر چهارم در سمت چپ، که نشان قیچی بر کلاه دارد، کرتیر است و آخرین نفر هم نرسی است که پس از بهرام سوم به تخت نشست. نرسی در این تصویر از این نظر که بر خلاف دیگر کسان کلاه بر سر ندارد، متمایز است. موی او همانند موی شاه در پشت سر جمع شده ولی ریشش شکل ریش دو مرد قرار گرفته در سوی راست شاه را دارد. دست او به نشانه احترام به سوی شاه دراز نشده و این نه به خاطر کمبود جا، که نشانه‌ای بوده‌است از دوری نسب خانوادگی او به شاه. از هویت و نام نفرات سمت راست و پشت سر بهرام، اطلاعی در دست نیست.
qas: answers: text: شاپور دختک
question: ملکهٔ بهرام دوم چه کسی بود؟

answers: text: بهرام دوم
question: شاپور دختک ملکه‌ی چه کسی بود؟

answers: text: ملکهٔ بهرام دوم
question: شاپور دختک چه نسبتی با بهرام دوم داشت؟

question: بهرام دوم فرزند چه کسی بود؟

context: در پایین این نقش و متصل به آن، نقشی به درازای ۶٫۷۰ متر و عرض ۲٫۳۵ متر تراشیده شده که از هر لحاظ با نقش بالایی ارتباط دارد و به‌همین جهت، آن را به بهرام دوم منسوب کرده‌اند. اما اشمیت احتمال داده که نقش پایینی به بهرام سوم که چهار ماه سلطنت کرد، تعلق داشته باشد. او دلیل این احتمال را آن ذکر می‌کند که قهرمان این نگاره شاهزاده‌ای بی‌ریش است که نشان شاهی بر تاج یا دیگر نشان‌های ویژه‌ای ندارد، با این حال از روی لباس می‌توان او را متعلق به خاندان پادشاهی دانست. همزمانی ساخت هر دو نگاره در دوران فرمانروایی بهرام دوم نیز از دیگر دلایلی است که می‌توان نقش دوم را متعلق به ولیعهد بهرام دوم دانست.
qas: answers: text: بهرام دوم

text: به بهرام دوم
question: نقشی که به درازای ۶٫۷۰ متر و عرض ۲٫۳۵ متر در پایین نقش رستم تراشیده شده که از هر لحاظ با نقش بالایی ارتباط دارد را به چه کسی منسوب کرده‌اند؟

answers: text: ۶٫۷۰ متر
question: درازای نقش منصوب‌شده به بهرام دوم در پایین نقش رستم چقدر است؟

answers: text: ۲٫۳۵ متر
question: عرض نقش منصوب‌شده به بهرام دوم در پایین نقش رستم چقدر است؟

question: بهرام دوم در چه سالی به فرمانروایی رسید؟

context: در زیر آرامگاه داریوش دوم صحنهٔ نبردی کنده‌کاری شده که ۷٫۶۰ متر طول و در حدود ۳ متر عرض دارد و سوار تاجداری را نشان می‌دهد که نیزهٔ بلندی را در گردن دشمنی اسب‌سوار فروکرده‌است. تاریخ و پیشینهٔ این نقش و هویت شاه پیروزمند، مشخص نیست؛ ولی هنینگ و اشمیت آن را متعلق به دورهٔ شاپور دوم می‌دانند چون با آنکه شکل تاج شاه آسیب دیده‌است، هنوز کنگره‌های آن را می‌توان تشخیص داد و شباهت آن با تاج شاپور دوم انکارکردنی نیست؛ همچنین اندازهٔ اسب‌ها برخلاف معمول، بسیار بزرگ نشان داده شده‌اند و همین، تعلق این اثر به دورهٔ بهرام دوم را ثابت می‌کند.
qas: answers: text: ۷٫۶۰ متر
question: صحنهٔ نبردی کنده‌کاری‌شده در زیر آرامگاه داریوش دوم چند متر طول دارد؟

answers: text: ۳ متر

text: در حدود ۳ متر
question: صحنهٔ نبردی کنده‌کاری‌شده در زیر آرامگاه داریوش دوم چند مترعرض دارد؟

answers: text: دورهٔ بهرام دوم

text: به دورهٔ بهرام دوم
question: صحنهٔ نبردی کنده‌کاری‌شده در زیر آرامگاه داریوش دوم به کدام دوره تعلق دارد؟