غزنویان

context: دودمان غَزنَوی یا غزنویان (۹۷۵–۱۱۸۷ م) (۳۴۴ ه‍.ق - ۵۸۳ ه‍.ق) یک سلسلهٔ تُرک‌تبار، پارسی‌گوی و مسلمان در بخش‌های شرقی ایران بزرگ به ویژه فرارود و خراسان بزرگ بود. اما به عنوان مروج و ناشر اسلام مورد توجه و تأیید خلافت عباسی بود. شهرت این سلسله، بیشتر به خاطر فتوحاتی است که در هندوستان انجام داده‌است.
qas: answers: text: یک سلسلهٔ تُرک‌تبار، پارسی‌گوی و مسلمان در بخش‌های شرقی ایران بزرگ به ویژه فرارود و خراسان بزرگ بود

text: یک سلسلهٔ تُرک‌تبار، پارسی‌گوی و مسلمان در بخش‌های شرقی ایران بزرگ به ویژه فرارود و خراسان بزرگ
question: دودمان غَزنَوی یا غزنویان چگونه سلسله‌ای بود؟

answers: text: در بخش‌های شرقی ایران بزرگ به ویژه فرارود و خراسان بزرگ
question: دودمان غَزنَوی بیشتر در کدام بخش‌های ایران حکمرانی می‌کردند؟

answers: text: به خاطر فتوحاتی است که در هندوستان انجام داده‌است
question: شهرت سلسله غزنویان به چه علت بود؟

context: یکی از نامدارترین جانشینان آلپ‌تگین داماد وی سبکتگین بود. سبکسگین با نشان دادن شایستگی خود به بزرگان ترکمن توانسته بود پشتیبانی و اعتماد آن‌ها را به خود جلب کند. همگام با این دگرگونی‌ها در غزنین، دولت سامانی به ضعیف‌ترین زمان خود رسیده بود و دچار مشکلات پرشماری بود. سبکتگین ضمن اعلام وفاداری به حکومت سامانی برای سرکوب سرداران یاغی پاکستان راهی آن دیار گردید و توانست اوضاع را تا اندازه‌ای به نفع سامانیان آرام کند. سامانیان نیز به پاسداشت این خدمت وی، نه تنها وی را در مسند حکومت غزنین استوار کردند بلکه اداره خراسان را نیز به پسر وی محمود واگذاردند و سلطان محمود نیز با سود جستن از امکانات این منطقه پهناور و آباد توانست بر قدرت خویش بیفزاید. محمود پس از درگذشت پدر به حکومت غزنین دست یافت.
qas: answers: text: داماد وی سبکتگین
question: یکی از نامدارترین جانشینان آلپ‌تگین چه کسی بود؟

answers: text: با نشان دادن شایستگی خود
question: سبکتگین چگونه توانسته بود پشتیبانی و اعتماد بزرگان ترکمن را به خود جلب کند؟

answers: text: محمود پس از درگذشت پدر به حکومت غزنین دست یافت.
question: بعد از مرگ سبکتگین چه کسی جانشین او شد؟

question: سامانیان چند سال حکومت کردند؟

question: آخرین پادشاه دودمان سامانیان چه کسی بود؟

context: در همین اوضاع و احوال ایلک‌خانیان به فرارود تاختند و با تصرف بخارا و پایتخت سامانیان و سرزمین‌های جنوب آمودریا به عمر این دودمان پایان دادند و این باعث گردید سلطان محمود به استقلال کامل برسد. خلیفه عباسی نیز وی را مورد تأیید قرار داد. دوران سی و سه ساله حکومت محمود بیشتر به جنگ با دولت‌های پیرامون و افزون کردن متصرفاتش گذشت. وی در بیشتر این نبردها پیروز میدان بود و علت نیز علاوه بر استفاده وی از سپاه کارآمد و مجهز که ویژه توجه خود سلطان محمود به امور نظامی بود، درگیری‌ها و ضعف داخلی دولت‌های پیرامون نیز افزون بر علت شد که وی راحت‌تر به پیروزی برسد؛ مثلاً سلسله آل بویه دچار تجزیه شده بود و دولت آل زیار در محدوده گرگان حاکمیت ضعیفی داشت. بازماندگان صفاریان نیز در سیستان دچار اختلافات خانوادگی بودند و هندوستان نیز در شرق باوجود ثروت انبوهش دارای یک وحدت سیاسی نبود.
qas: answers: text: ایلک‌خانیان
question: کدام دودمان به سلسله سامانیان خاتمه داد؟

answers: text: ایلک‌خانیان به فرارود تاختند و با تصرف بخارا و پایتخت سامانیان و سرزمین‌های جنوب آمودریا به عمر این دودمان پایان دادند
question: ایلک‌خانیان چگونه به دودمان سامانیان پایان دادند؟

answers: text: ایلک‌خانیان به فرارود تاختند و با تصرف بخارا و پایتخت سامانیان و سرزمین‌های جنوب آمودریا به عمر این دودمان پایان دادند و این باعث گردید سلطان محمود به استقلال کامل برسد
question: چه عواملی باعث شد سلطان محمود به استقلال کامل برسد؟

answers: text: بیشتر به جنگ با دولت‌های پیرامون و افزون کردن متصرفاتش گذشت.
question: دوران سی و سه ساله حکومت محمود غزنوی چگونه گذشت؟

answers: text: علت نیز علاوه بر استفاده وی از سپاه کارآمد و مجهز که ویژه توجه خود سلطان محمود به امور نظامی بود، درگیری‌ها و ضعف داخلی دولت‌های پیرامون نیز افزون بر علت شد که وی راحت‌تر به پیروزی برسد؛ مثلاً سلسله آل بویه دچار تجزیه شده بود و دولت آل زیار در محدوده گرگان حاکمیت ضعیفی داشت
question: به چه دلیل سلطان محمود غزنوی در بیشتر نبردها پیروز میدان بود؟

question: دولت آل زیار توسط چه کسی بنیانگذاری شد؟

question: سلسله آل بویه در چه سالی ازبین رفت؟

question: آخرین حاکم سلسله آل بویه چه کسی بود؟

question: کدام خیلفه عباسی سلطان محمود غزنوی را مورد تأیید قرار داد؟

answers: text: سیستان

text: در سیستان
question: بازماندگان صفاریان در کجا دچار اختلافات خانوادگی بودند؟

question: سلسله ایلک‌خانیان توسط چه کسی بنیانگذاری شد؟

context: ابوالقاسم محمود پسر دوم سبکتگین مشهور به سلطان محمود غزنوی در سال ۳۸۷ه‍. ق، پس از خلع اسماعیل برادرش، در غزنی اعلان سلطنت کرده و سلطان دودمان غزنوی گردید. وی در ادامه فتوحات پدرش سرزمین سامانیان را الی آمودریا، سرزمین کابل شاهیان از جمله پادشاهی اسماعیلیان مولتان، سرزمین راجه‌های سند، و همچنین برخی از مناطق بویه را به اتمام رساند. با همه حساب‌ها، حکومت سلطان محمود عصر طلایی و اوج امپراتوری غزنوی بشمار می‌رود. محمود هفده لشکر کشی از طریق شمال هند انجام داد تا اقتدارش را در هند تثبیت کند. وی قلمرو خود را از مرزهای ری تا سمرقند و از دریای خزر تا یمن و دهلی برقرار کرد.
qas: answers: text: سلطان محمود غزنوی
question: ابوالقاسم محمود پسر دوم سبکتگین به چه نامی مشهور بود؟

answers: text: در سال ۳۸۷ه‍. ق، پس از خلع اسماعیل برادرش، در غزنی اعلان سلطنت کرده و سلطان دودمان غزنوی گردید
question: ابوالقاسم محمود پسر دوم سبکتگین چگونه به سلطنت رسید؟

answers: text: ۳۸۷ه‍. ق

text: در سال ۳۸۷ه‍. ق
question:  سلطان محمود غزنوی در چه سالی سلطان دودمان غزنوی گردید؟

answers: text: سرزمین سامانیان را الی آمودریا، سرزمین کابل شاهیان از جمله پادشاهی اسماعیلیان مولتان، سرزمین راجه‌های سند، و همچنین برخی از مناطق بویه را به اتمام رساند
question: سلطان محمود غزنوی کدام فتوحات پدرش را به اتمام رساند؟

answers: text: حکومت سلطان محمود
question: حکومت چه کسی عصر طلایی و اوج امپراتوری غزنوی بشمار می‌رود؟

answers: text: هفده لشکر کشی
question: سلطان محمود غزنوی چند لشکرکشی از طریق هند انجام داد تا اقتدارش را در هند تثبیت کند؟

answers: text: از مرزهای ری تا سمرقند و از دریای خزر تا یمن و دهلی
question: سلطان محمود غزنوی قلمروی خود را تا کجا گسترش داد؟

question: سلطان محمود غزنوی چند فرزند داشت؟

context: سلطان مسعود غزنوی نیز مانند نیاکان خود حمله به هند را در سرلوحه کارهایش قرار داد اما دیگر از آن ثروت‌های افسانه‌ای هند خبری نبود و در نتیجه بار سنگین هزینه‌ها بر دوش مردمی نهاده شد که مجبور بودند مالیات بپردازند و این خود باعث نارضایتی مردم به ویژه مردم خراسان شد؛ و در نتیجه توجه بیش از اندازه مسعود به هند وی از تحرکات سلجوقیان در خراسان غافل ماند. پس از مرگ مسعود فرمانروایی غزنویان به قسمتی از غرب هند به مرکزیت لاهور محدود گشت؛ و در نهایت در سده ششم هجری غوریان، آخرین بقایای غزنویان (خسروملک) را نیز از بین بردند.
qas: answers: text: حمله به هند
question: سلطان مسعود غزنوی نیز مانند نیاکان خود چه چیزی را سرلوحه کارهایش قرار داد؟

answers: text: به قسمتی از غرب هند به مرکزیت لاهور
question: پس از مرگ مسعود فرمانروایی غزنویان به کجا محدود گشت؟

answers: text: غوریان
question: در نهایت در سده ششم هجری چه کسانی آخرین بقایای غزنویان (خسروملک) را نیز از بین بردند؟

question:  لاهور در کدام کشور قرار دارد؟

answers: text: سده ششم هجری

text: در سده ششم هجری
question: در کدام سده هجری غوریان، آخرین بقایای غزنویان (خسروملک) را نیز از بین بردند؟

answers: text: سلطان مسعود غزنوی نیز مانند نیاکان خود حمله به هند را در سرلوحه کارهایش قرار داد اما دیگر از آن ثروت‌های افسانه‌ای هند خبری نبود و در نتیجه بار سنگین هزینه‌ها بر دوش مردمی نهاده شد که مجبور بودند مالیات بپردازند و این خود باعث نارضایتی مردم به ویژه مردم خراسان شد
question: علت نارضایتی مردم به ویژه مردم خراسان در زمان حکومت مسعود غزنوی چه بود؟

context: در سال ۴۴۸، سلطان ابراهیم پسر مسعود پسر محمود پسر سبکتگین غزنوی، خوشنویس بزرگ که قرآن را با قلم خود نوشت، برای مدت ۴۰ سال به سلطنت رسید. ابراهیم با توافق صلح با سلجوقیان و احیای روابط فرهنگی و سیاسی، امپراتوری ضعیف شده غزنوی را را مجدداً بنیان نهاد. دوران ابراهیم و جانشینان وی امپراتوری غزنوی از یک دوره آرامش و صلح پایدار برخوردار بود. غزنویان که خراسان را از دست داده بودند، به‌طور فزاینده ای با ثروت حاصل از حملات به شمال هند، جایی که با مقاومت شدید حاکمان هند مانند پارامارا از مالوا و گاهادوالا از قنوج روبرو می‌شدند، به حیات شان ادامه دادند. وی تا سال ۴۸۸ حکومت کرد.
qas: answers: text: سلطان ابراهیم پسر مسعود پسر محمود پسر سبکتگین غزنوی
question: در سال ۴۴۸ کدام سلطان غزنوی برای مدت ۴۰ سال به سلطنت رسید؟

answers: text: سلطان ابراهیم
question: کدام پادشاه غزنوی، خوشنویس بزرگ، قرآن را با قلم خود نوشت؟

answers: text: سلطان ابراهیم
question: چه کسی امپراتوری ضعیف شده غزنوی را را مجدداً بنیان نهاد؟

answers: text: ابراهیم با توافق صلح با سلجوقیان و احیای روابط فرهنگی و سیاسی، امپراتوری ضعیف شده غزنوی را را مجدداً بنیان نهاد
question: سلطان ابراهیم چگونه امپراتوری ضعیف شده غزنوی را را مجددا بنیان نهاد؟

answers: text: دوران ابراهیم و جانشینان وی
question: دوران چه کسی امپراتوری غزنوی از یک دوره آرامش و صلح پایدار برخوردار بود؟

answers: text: ۴۸۸

text: تا سال ۴۸۸
question: سلطان ابراهیم غزنوی تا چه سالی حکومت کرد؟

answers: text: پارامارا از مالوا و گاهادوالا از قنوج
question: کدام حاکمان هند در برابر حمله غزنویان از خود مقاومت شدید نشان می‌دادند؟

question: سلطان ابراهیم غزنوی چند فرزند داشت؟

question: چه کسی جانشین سلطان ابراهیم غزنوی شد؟

context: سلطان بهرام شاه غزنوی آخرین پادشاه غزنوی بود که به مدت سی و پنج سال بر غزنی، اولین پایتخت غزنویان حاکم بود. وی در سال ۵۴۷ در غزنی توسط سیف الدین سوری شکست خورد، اما سال بعد پایتخت را پس گرفت. علاءالدین حسین جهانسوز، سلطان غوریان، در انتقام مرگ برادرش قطب الدین غوری، که داماد پادشاه بود اما به دلیل تخلف جزئی کشته شده بود، در سال ۵۴۷ این شهر را فتح کرد. سپس وی این پایتخت باشکوه غزنویان را یکنواخت و به مدت ۷ روز آن را سوزاند که به «جهانسوز» معروف شد. غزنی با مداخله سلجوقیان که به کمک بهرام شاه آمده بودند، دوباره احیا گردید. مبارزات غزنویان و غوریان در سالهای بعد همچنان ادامه یافت تا اینکه قلمرو غزنوی و زابلستان قبل از غوریان به دست گروهی از ترکان اوغوز پامال گردید. قدرت غزنویان در شمال غربی هند تا زمان غلبه غوریان بر لاهور الی سلطنت خسرو ملک غزنوی در سال ۵۵۵ فراهم بود.
qas: answers: text: سلطان بهرام شاه غزنوی
question: آخرین پادشاه غزنوی چه کسی بود؟

answers: text: غزنی
question: اولین پایتخت غزنویان کدام شهر بود؟

answers: text: سی و پنج سال
question: سلطان بهرام شاه غزنوی چند سال بر غزنی، اولین پایتخت غزنویان حاکم بود؟

answers: text: سال ۵۴۷

text: در سال ۵۴۷
question: سلطان بهرام شاه غزنوی در چه سالی از سیف‌الدین سوری شکست خورد؟

answers: text: سیف الدین سوری
question: سلطان بهرام شاه غزنوی در سال ۵۴۷ در غزنی توسط چه کسی شکست خورد؟

answers: text: علاءالدین حسین جهانسوز
question: در سال ۵۴۷ چه کسی شهر غزنی را فتح کرد؟

answers: text: سلطان غوریان
question: علاءالدین حسین جهانسوز که بود؟

answers: text: در انتقام مرگ برادرش قطب الدین غوری، که داماد پادشاه بود اما به دلیل تخلف جزئی کشته شده بود
question: به چه دلیل علاءالدین حسین جهانسوز در سال ۵۴۷ شهر غزنی را فتح کرد؟

answers: text: جهانسوز
question: پایتخت غزنویان پس از حمله علاءالدین حسین جهانسوز به چه نامی معروف شد؟

answers: text: وی این پایتخت باشکوه غزنویان را یکنواخت و به مدت ۷ روز آن را سوزاند که به «جهانسوز» معروف شد
question: به چه دلیل شهر غزنی به شهر جهانسوز معروف شد؟

answers: text: سلجوقیان که به کمک بهرام شاه آمده بودند
question: غزنی با مداخله چه کسانی دوباره احیا شد؟

answers: text: گروهی از ترکان اوغوز

text: به دست گروهی از ترکان اوغوز
question: قلمرو غزنوی و زابلستان قبل از غوریان به دست چه گروهی پامال گردید؟

answers: text: تا زمان غلبه غوریان بر لاهور الی سلطنت خسرو ملک غزنوی در سال ۵۵۵
question: قدرت غزنویان در شمال غربی هند تا چه زمانی فراهم بود؟

question: غوریان در کجا حکمرانی می‌کردند؟

question: علاءالدین حسین جهانسوز در چه سالی از دنیا رفت؟

question: چه کسی جانشین علاءالدین حسین جهانسوز شد؟

context: نوزایی (رنسانس) زبان، فرهنگ و ادبیات فارسی در دوره ترکان غزنوی در قرن یازدهم میلادی صورت گرفت.  دربار امپراتوری غزنوی به دلیل حمایت از ادبیات فارسی چنان مشهور بود که شعرایی همچون فرخی سیستانی برای ادامه فعالیت به نزد آنان سفر کردند. مجموعه شعر کوتاه عنصری (شاعر پارسی‌گوی) به سلطان محمود و برادرانش نصر و یعقوب اختصاص یافته‌است. سلطان محمود، غزنی را به مرکز آموزش علوم تبدیل کرد و فردوسی و ابوریحان بیرونی را به دربار خود دعوت نمود. او ترجیح داد که شهرت و جلالش به زبان فارسی ثبت گردد و صدها شاعر پارسی‌گوی در دربار او جمع شدند. وی کتابخانه‌های زیادی از ری و اصفهان به پایتخت خود آورد. با فتح ری و اصفهان به دست سلطان محمود، ادبیات فارسی در آذربایجان و عراق عجم گسترش یافت.
qas: answers: text: قرن یازدهم میلادی

text: در قرن یازدهم میلادی
question: نوزایی (رنسانس) زبان، فرهنگ و ادبیات فارسی در دوره ترکان غزنوی در چه قرنی صورت گرفت؟

answers: text: دربار امپراتوری غزنوی به دلیل حمایت از ادبیات فارسی چنان مشهور بود که شعرایی همچون فرخی سیستانی برای ادامه فعالیت به نزد آنان سفر کردند
question: به چه دلیل شعرایی همچون فرخی سیستانی برای ادامه فعالیت به نزد پادشاهان غزنوی می‌رفتند؟

answers: text: به سلطان محمود و برادرانش نصر و یعقوب

text: سلطان محمود و برادرانش نصر و یعقوب
question: مجموعه شعر کوتاه عنصری (شاعر پارسی‌گوی) به چه کسانی اختصاص یافته‌است؟

answers: text: غزنی
question: سلطان محمود کجا را به مرکز آموزش علوم تبدیل کرد و فردوسی و ابوریحان بیرونی را به دربار خود دعوت نمود؟

answers: text: فردوسی و ابوریحان بیرونی
question: محمود، غزنی را به مرکز آموزش علوم تبدیل کرد و چه کسانی را به دربار خود دعوت کرد؟

answers: text: سلطان محمود
question: چه کسی ترجیح داد که شهرت و جلالش به زبان فارسی ثبت گردد و صدها شاعر پارسی‌گوی در دربار او جمع شدند؟

answers: text: ری و اصفهان

text: از ری و اصفهان
question: سلطان محمود کتابخانه‌های زیادی را از چه شهرهایی به پایتخت خود آورد؟

answers: text: فتح ری و اصفهان به دست سلطان محمود
question: چگونه ادبیات فارسی در آذربایجان و عراق عجم گسترش یافت؟


question: پایتخت سلطان محمود غزنوی کدام شهر بود؟

question: چه کسی جانشین سلطان محمود غزنوی شد؟

question:  ابوریحان بیرونی که بود؟

answers: text: نوزایی
question: رنسانس به چه معناست؟

question: معروف‌ترین اثر فردوسی کدام است؟

context: یکی از مسائل مهمی که در دوران غزنویان از سبکتکین شروع شد و در زمان محمود به اوج رسید و در زمان جانشینان وی نیز به شدت دنبال شد لشکر کشی‌های مداوم به هندوستان بود. علل این اقدام آن‌ها اولاً این بود که هند سرزمینی غنی و آباد بود که بتکده‌ها و معابد هندوهای آنجا همیشه سرشار از طلا و جواهری بود که مردم برای خدایان خود هدیه می‌آوردند و حمله غزنویان به آنجا به معنای دستیابی به این ثروت بود. علت بعدی این بود که هندوستان کشوری کافر از نظر مسلمانان بود و لشکر کشی غزنویان به آنجا تلاشی در جهت گسترش اسلام وانمود می‌کرد و مخصوصاً از نظر دولت عباسی جهاد در برابر کفر بود که مشروعیتی را برای حاکمان غزنه به بار می‌آورد. همچنین این لشکر کشیها باعث مشغول بودن سپاه غزنویان می‌شد که اگر این سپاه بی‌کار می‌ماندند باعث ایجاد مشکل و بحران در دستگاه غزنویان می‌گشت.
qas: answers: text: لشکر کشی‌های مداوم به هندوستان بود

text: لشکر کشی‌های مداوم به هندوستان
question: یکی از مسائل مهمی که در دوران غزنویان از سبکتکین شروع شد و در زمان محمود به اوج رسید چه بود؟

answers: text: علل این اقدام آن‌ها اولاً این بود که هند سرزمینی غنی و آباد بود که بتکده‌ها و معابد هندوهای آنجا همیشه سرشار از طلا و جواهری بود که مردم برای خدایان خود هدیه می‌آوردند و حمله غزنویان به آنجا به معنای دستیابی به این ثروت بود. علت بعدی این بود که هندوستان کشوری کافر از نظر مسلمانان بود و لشکر کشی غزنویان به آنجا تلاشی در جهت گسترش اسلام وانمود می‌کرد و مخصوصاً از نظر دولت عباسی جهاد در برابر کفر بود که مشروعیتی را برای حاکمان غزنه به بار می‌آورد. همچنین این لشکر کشیها باعث مشغول بودن سپاه غزنویان می‌شد که اگر این سپاه بی‌کار می‌ماندند باعث ایجاد مشکل و بحران در دستگاه غزنویان می‌گشت.
question: علت لشکرکشی‌های مداوم به هندوستان در دوران غزنویان چه بود؟

answers: text: محمود
question: لشکرکشی‌های مداوم به هندوستان در دوران کدام پادشاه غزنوی به اوج خود رسید؟