Syr., Kommagene — Nemroud Dagh — shortly bef. 31 BC
Region: Greater Syria and the East — Commagene

[βασιλευς με]γας αντιοχος θεος δικαιος [επιφ]αν[ης] φιλορωμαιος και φιλε[λλ]ην ο εκ βασιλεως μιθραδατου καλλινικου και βασιλισσης λαοδ[ικ]ης θεας φιλαδελφου της εκ βασιλεω[ς] αντιοχου επιφανους φιλομητορος καλλινικου επι καθωσιωμενων βασεων ασυλοις γραμμασιν εργα χαριτος ιδιας εις χρονον ανεγραψεν αιωνιον. εγω παντων αγαθων ου μονον κτησιν βεβαιοτατην αλλα και απολαυσιν ηδιστην ανθρωποις ενομισα την ευσεβειαν την αυτην τε κρισιν και δυναμεως ευτυχους και χρησεως μακαριστης αιτιαν εσχον παρ ολον τε τον βιον ωφθην απασι βασιλειας εμης και φυλακα πιστοτατην και τερψιν αμιμητον ηγουμενος την οσιοτητα. δι α και κινδυνους μεγαλους παραδοξως διεφυγον και πραξεων δυσελπιστων ευμηχανως επεκρατησα και βιου πολυετους μακαριστως επληρωθην. εγω πατρωιαν [α]ρχην [π]αρ[αλ]α[β]ων βασιλειαν [μ]εν εμο[ι]ς υπηκοον θρονοις κοινην θεων απαντων ευσεβειαι γνωμης εμης διαιταν απεδειξα μορφης μεν ικονας παντοιαι τεχνηι καθ α παλαιος λογος περσων τε και ελληνων -- εμου γενους ευτυχεστατη ριζα -- παραδεδωκε κοσμησας θυσιαις δε και πανηγυρεσιν ως αρχαιος τε νομος και κοινον ανθρωπων εθος ετι δε εμη δικαια φροντις προσεξευρε τιμας επιφανως γεραρας. επει δε ιεροθεσιου τουδε κρηπειδα απορθητον χρονου λυμαις ουρανιων αγχιστα θρονων καταστησασθαι προενοηθην εν ωι μακαριστον αχρι [γ]ηρως υπαρξαν σωμα μορφης εμης προς ουρανιους διος ωρομασδου θρονους θεοφιλη ψυχην προπεμψαν εις τον απειρον αιωνα κοιμησεται τοτε δη και τονδε χωρον ιερον απαντων κοινον αναδειξαι θεων ενθρονισμα προειλαμην οπως μη μονον εμων προγονων ουτος ον ορας ηρωος λοχος εμαις επιμελειαις υπαρχη καθιδρυμενος αλλα και δαιμονων επιφανων θειος τυπος εν αγιωι λοφωι καθοσιωθεις μηδε τονδε τον τοπον ορφανον εμης ευσεβειας εχη μ[α]ρτυρα. διοπερ ως ορας διος τε ωρομασδου και απολλωνος μιθρου ηλιου ερμου και αρταγνου ηρακλεους αρεως εμης τε πατριδος παντροφου κομμαγηνης θεοπρεπη ταυτα αγαλματα καθιδρυσαμην. απο τε λιθειας μιας δαιμοσιν επηκοοις συνθρονον χαρακτηρα μορφης εμης συνανεθηκα και τυχης νεας ηλικιωτιν αρχαιαν θεων μεγαλων τιμην εποιησαμην μιμημα δικαιον φυλασσων αθανατου φροντιδος η πολλακις εμοι παραστατις επιφανης εις βοηθειαν αγωνων βασιλικων ευμενης εωρατο. χωραν τε ικανην και προσοδους εξ αυτης ακινητους εις θυσιων πολυτελειαν απενειμα θεραπειαν τε ανεγλειπτον και ιερεις επιλεξας συν πρεπουσαις εσθησι περσικωι γενει κατεστησα κοσμον τε και λιτουργιαν πασαν αξιως τυχης εμης και δαιμονων υπεροχης ανεθηκα. περι δε ιερουργιων αιδιων διαταξιν πρεπουσαν εποιησαμην οπως συν αις αρχαιος και κοινος νομος εταξεν θυσιαις και νεας εορτας εις τε θεων σεβασμον και ημετερας τιμας απαντες οι κατ εμην βασιλειαν επιτελωσιν. σωματος μεγ γαρ εμου γενεθλιον αυδναιου εκκαιδεκατην διαδηματος δε λωου δεκατην αφιερωσα μεγαλων δαιμονων επιφανειαις αιτινες εμοι καθηγεμονες ευτυχους αρχης και βασιλειαι πασηι κοινων αγαθων αιτιαι κατεστησαν. χαριν τε θυ[σιων] πληθους και μεγεθους ευωχιας δυο προσκαθωσιωσα ημερας εκατεραν τουτων ενιαυσιον εορτην. βασιλειας δε πληθος εις συναγωγας και πανηγυρεις και θυσιας ταυτας διελων κατα κωμας και πολεις τοις εγγιστα τεμενεσιν ως ηρμοζεν εκαστοις κατα γιτνιαν ενεορταζειν ωρισα. του δε λοιπου χρονου κατα μηνα μια[ν] ομωνυμον τ[α]ις ειρημεναις -- υπερ μεν γενεσεως εμης την εκκαιδεκατην υπερ δε αναληψεως διαδηματος την δεκατην -- αει δια των ιερεων γεραιρεσθαι παρηγγειλα. διαμονης δε τουτων ενεκεν ην εμ φρονιμοις ανδρασι ευσεβες αει τηρειν ου μονον εις τιμην ημετεραν αλλα και μακαριστας ελπιδας ιδιας εκαστου τυχης εγω καθοσιωσας εν στηλ[α]ις ασυλοις εχαραξα γνωμηι θεων ιερον νομον ον θεμις ανθρωπων γενεαις απαντων ους αν χρονος απειρος εις διαδοχην χωρας ταυτης ιδιαι βιου μοιραι καταστηση τηρειν ασυλον ειδοτας ως χαλεπη νεμεσις βασιλικων δαιμονων τιμωρος ομοιως αμελιας τε και υβρεως ασεβειαν διωκει καθωσιωμενων τε ηρωων ατειμασθεις νομος ανειλατους εχει ποινας. το μεν γαρ οσιον απαν κουφον εργον της δε ασεβειας οπισθοβαρεις αναγκαι. νομον δε τουτον φωνη μεν εξηγγειλεν εμη νους δε θεων εκυρωσεν. νομος. ιερευς οστις υπ εμου καθεσταται θεων ηρωων τε τουτων ους περι κορυφην ταυρειων αυχενων ιερωθεσιωι σωματος εμου καθειδρυσαμην οστις τε αν υστερωι χρονωι ταξιν λαβη ταυτην εκεινος ηλευθερωμενος αλλης χρειας απασης ανεμποδιστος απροφασιστος τε ιεροθεσιωι τουτωι προσκαρτερειτω προνοουμενος θεραπειας τε και κοσμου πρεποντος ιερων αγαλματων. εν δε γενεθλιοις ημεραις ας εμμηνους ενιαυσιους τε [αγ]ειν θεων τε καμου κατα παν ετος αει διατεταχα κοσμον περσικης εσθητος α[ν]αλαμβανων ον και [χ]αρις εμη και πατριος νομος ημετερου γενους αυτωι περιεθηκε στεφανουτω παντας τοις χρυσοις στεφανοις ους εγω καθιερωσα δαιμονων ευσεβεσι τιμαις προσοδους τε λαμβανων απο κωμων ων εγω καθωσιωσα φυσεως ηρωικης χαρισιν ιεραις επιθυσεις αφειδεις λιβανωτου και αρωματων εν βωμοις τουτοις ποιεισθω θυσιας τε πολυτελεις εις τιμας θεων τε και ημετερας αξιως επιτελειτω. [τρ]απεζας μεν ιερας πρεπουσης θοινης γεμι[ζ]ων κρατηρας δε υποληνιους αφθονου κραματος πληρων δεχομενος τε συν θεραπειαι παν το παρατυγχανον πληθος επιχωριον και παρεπιδημον κοινην απολαυσιν εορτης παρεχετω συναγωγαις οχλων αυτος μεν ως εθος ιερωσυνης τιμηι γερας εξαιρουμενος τοις δε λοιποις χαριν εμην εις ελευθεραν ηδονην διανεμων οπως εκαστος εν ιεραις ημεραις ανελλιπηι χορηγιαν λαμβανων ασυκοφαντητον εχη την εορτην ευωχουμενος οπου προαιρειται. τοις δε εκπωμασιν οις εγω καθειερωσα διακονεισθωσαν εως αν εν ιερωι τοπωι συνοδου κοινης μεταλαμβανωσιν. οσον τε πληθος εις τουτο καθειερωσα μουσικων και οσον αν υστερον καθοσιωθη υιοι τε τουτων και θυγατερες εκγονοι τε αυτων απαντες διδασκομενοι τας αυτας τεχνας απαρενοχλητοι μεν των αλλων απαντων αφεισθωσαν ταις δε διατεταγμεναις υπ εμου συνοδοις ενταυθα προσκαρτερειτωσαν απροφασιστως τε τας λειτουργιας εφ οσον αν βουληται χρονον η συνοδος ποιεισθωσαν. μηθενι δε οσιον εστω μητε βασιλει μητε δυναστει μητε ιερει μητε αρχοντι τουτους ιεροδουλους ους εγω θεοις τε και τιμαις εμαις κατα δαιμονιον βουλησιν ανεθηκα μηδε μην παιδας εκγονους τε εκεινων οι[τι]νες αν εν απαντι χρονωι τουτο γενος διαδεχωνται μητε αυτωι καταδουλωσασθαι μητε εις ετερον απαλλοτριωσαι τροπωι μηδενι μητε κακωσαι τινα τουτων η περισπασαι λειτουργιας ταυτης αλλ επιμελεισθωσαν μεν αυτων ιερεις επαμυνετωσαν δε βασιλεις τε και αρχοντες ιδιωται τε πα[ν]τες ο[ις] αποκεισεται παρα θεων και ηρωων χαρις ευσεβειας. ομοιως δε μηδε κωμας ας εγω καθειερωσα δαιμοσιν τουτοις μηδενι οσιον εστω μητε εξιδιασασθαι μητε εξαλλοτριωσαι μητε μεταδιαταξαι μητε βλαψαι κατα μηδενα τροπον κωμας εκεινας η προσοδον ην εγω κτημα δαιμονων ασυλον ανεθηκα. ωσαυτως δε μηδε αλλην παρευρεσιν εις υβριν η ταπεινωσιν η καταλυσιν ων αφωσιωκα θυσιων και συνοδων επιμηχανησασθαι μηδενι κατα τιμης ημετερας ακινδυνον εστω. οστις δ αν διαταξεως ταυτης δυναμιν ιεραν η τιμην ηρωικην ην αθανατος κρισις εκυρωσεν καταλυειν η βλαπτειν η σοφιζεσθαι δικαιον νουν επιβαληται τουτωι δαιμονων οργη και θεων απαντων αυτωι και γενει προς απασαν τιμωριαν ανειλατος εστω. τυπον δε ευσεβειας ην θεοις και προγονοις εισφερειν οσιον εγω παισιν εκγονοις τε εμοις εμφανηι και δι ετερων πολλων και δια τουτων εκτεθεικα νομιζω τε αυτους καλον υποδειγμα μιμησασθαι γενους αυξοντας αει συγγενεις τιμας ομοιως τ εμοι πολλα προσθησειν εν ακμηι χρονων ιδιων εις κοσμον οικειον οις ταυτα πρασσουσιν εγω πατρωους απαντας θεους εκ περσιδος τε και μακετιδος γης κομμαγηνης τε εστιας ειλεως εις πασαν χαριν ευχομαι διαμενειν. οστις τε αν βασιλευς η δυναστης εν μακρωι χρονωι ταυτην αρχην παραλαβη νομον τουτον και τιμας ημετερας διαφυλασσων και παρα της εμης ευχης ιλεως δαιμονας και θεους παντας εχετω παρανομωι δε γνωμηι κατα δαιμονων τιμης και χωρις ημετερας αρας παρα θεων εχθρα παντα.