Makedonia (Bottiaia) — Beroia — 1st third of the 2nd c. BC — SEG 27.261 — SEG 43.381 (face A) — Meletēmata 22,2 (1996) 75, 60
Region: Northern Greece (IG X) — Macedonia 

επι στρατηγουντος ιπποκρατου του νικοκρατου απελλαιου. συναχθεισης εκκλησιας ζωπυρος αμυντου ο γυμνασιαρχος ασκληπιαδης ηρα καλλιππος ιπποστρατου ειπαν επει και αι αλλαι αρχαι πασαι κατα νομον αρχουσιν και εν αις πολεσιν γυμνασια εστιν και αλειμμα συνεστηκεν οι γυμνασιαρχι κοι νομοι κεινται εν τοις δημοσιοις καλως εχει και παρ ημιν το αυτο συντελεσθηναι και τεθηναι ον δεδω καμεν τοις εξετασταις εν τωι γυμνασιωι αναγραφεντα εις στηλην ομοιως δε και εις το δημοσιον του του γαρ γενομενου οι τε νεωτεροι μαλλον αισχυνθησονται και πειθαρχησουσι τωι ηγουμενωι αι τε προσοδοι αυτων ου καταφθαρησονται των αιρουμενων αει γυμνασιαρχων κατα τον νομον αρχοντων και υπευθυ νων οντων. εδοξεν τηι πολει τον γυμνασιαρχικον νομον ον εισηνεγκατο ζωπυρος αμυντου ο γυμνασιαρχος ασκληπιαδης ηρα καλλιππος ιπποστρατου κυ[ρ]ιον ειναι και τεθηναι εις τα δημοσια και χρησθαι τους γυμνασιαρχους τουτωι τεθηναι δε αυτον και εν τωι γυμνασιωι αναγραφεντα εις στηλην. εκυρωθη περιτιου νουμηνιαι. νομος γυμνασιαρχικος. η πολις αιρεισθω γυμνασιαρχον οταν και τας αλλας αρχας μη νεωτερον ε των τρια[κοντα] μηδε πρεσβυτερον εξηκοντα ο δε αιρεθεις γυμνασιαρχος αρ[χε]τω ομοσας τον υπογεγραμμενον ορκον [ο]μν[υ]ω δια γην ηλιον απολλω ηρακλην ερμην γυμνασιαρχησω κατα τον νομον τον γυμνασιαρχικον οσα δε μη εν τωι νομωι γεγραπται γνωμη τη [ε]μαυτου χρωμενος ως αν δυ νωμαι [ο]σιωτατα και δικαιοτατα ουτε φιλωι χαριζομενος ουτε εχθρον βλαπτων παρα το δικαιον και των υπαρχουσων προσοδων τοις νεοις ουτε αυτος νοσφιουμαι ουτε αλλωι επιτρεψω ειδως τροπωι ουδε παρευρεσει ουδεμιαι ευορκουντι μεν μοι ειη πολλα και αγαθα εφιορκουντι δε ταναντια ο δε [α]ιρ[ε]θ[ει]ς γυμνασιαρχος οταν εισπορευηται εις την [α]ρχ[ην αγαγων] τ[ου] διου μηνος τηι νουμηνιαι εκκλησιαν εν τωι [γυμνασι]ωι προβαλειται ανδρας τρεις οιτινες χειροτονηθεντες και ομοσαντες τον υπογεγραμμενον ορκον συνεπιβλεψονται τους [νεωτερ]ους καθως αν προς [α]υτους ταξωνται και [τ]ωι γυμ[ν]ασι[αρχωι] α[κο]λουθησουσιν καθ ημεραν εν τωι γυμνασ[ιωι -------] του γυμνασιαρχου μεθ ων δεησε[ι] [κ]αι την [---]εγδιδο[---] τηι δε υστεραι του διου προσπαρα[--------------]αι πολιταρχας και εξεταστας [-------] το γ[υμν]ασιον μετα των προειρημενων ανδρων [---------------] το αποταγεν υπο τουτων δ[ιδ]ωται απο των πρ[ο]σοδων ων αναλαμβανη εις το αλειμμα και ουτως [εκ τ]ουκαταλειπου[-----] εαν δε τις μη ποιηση των προειρημενων αποτινετω [--- η δε] πραξις γινεσθω δια του πολιτικου πρακτορος [παραγραψαντων] των εξεταστων εαν δε μη παρα[γραψωσιν αποτινετωσαν και ουτοι το ισον επιτιμον και τωι εγδικασ]αμε[νωι διδοσθω το τριτον μερος --------]. ξυλων παρασκευη. υ[----] [---] μετα των εξε[τ]αστ[ων] α[--]να[--]ντων ανδρων και μη πλει[---] [------------------- τας υπαρχ]ουσας κτησε[ις] [----------------------]οσοδιονωσαρχωικα[-] [----------------------- δι]κη κρινων [------- ομνυομεν δια γην] ηλιον απολλω ηρακλ[ην] [ερμην ------------------------]χοι[--]ε [------------- γνωμηι τηι ημων αυτων] χρωμενο[ι] [ως αν δυνωμεθα οσιωτατα και δικαιοτατα ----------]μενων [-------------- ουδε των υπα]ρχου[σων προσ]οδων [τοις νεοις νοσφιουμεθα ουτε φιλωι χαριζομενοι] ουτε εχθρον βλαπτον[τες παρα το δικαιον τροπωι ουδε παρευρεσει ουδεμιαι] ευορκουσιν μεν η[μιν ειη πολλα και αγαθα εφιορκουσιν δε ταναντια --]ς παιδων ο δε α[ιρεθεις γυμνασιαρχος ----------------------] επεγδυεσθαι δε μηθενι εξεστω των υπο τα τριακοντα ετη του σημειου κειμενου εαν μη ο αφηγουμενος συνχωρησηι οταν δε το σημειον αρθηι μηδε αλλωι μηθενι εαν μη ο αφηγουμενος συνχωρηση μηδε εν αλλη παλαιστραι αλειφεσθω μηθεις εν τη αυτηι πολει ει δε μη κωλυετω ο γυμνασιαρχος και ζημιουτω δραχμαις πεντηκοντα ον αν δε καταστηση ο γυμνασιαρχος αφηγεισθαι τουτωι πειθαρχειτωσαν παντες οι φοιτωντες εις το γυμνα[σ]ιον καθαπερ και τω γυμνασιαρχη γεγραπται τον δε μη πειθαρχουντα τον μεν υπο την ραβδον μαστιγουτω ο γυμνασιαρχος τους δε αλλους ζημιουτω. ακοντιζειν δε και τοξευειν μελετατωσαν οι τε εφηβοι και οι υπο τα δυο και εικοσιν ετη καθ εκαστην ημεραν οταν οι παιδες αλειψωνται ομοιως δε και εαν ετερον τι αναγκαιον φαινηται των μαθηματων. περι παιδων εις τους παιδας μη εισπορευεσθω των νεανισκων μηθεις μηδε λαλειτω τοις παισιν ει δε μη ο γυμνασιαρχος ζημιουτω και κωλυετω τον ποιουντα τι τουτων απαντατωσαν δε και οι παιδοτριβαι εκαστης ημερας δις εις το γυμνασιον την ωραν ην αν ο γυμνασιαρχος αποδειξη εαν μη τις αρρωστηση η αλλη τις αναγκαια ασχολια γενηται ει δε μη εμφανισατω τωι γυ μνασιαρχη εαν δε τις δοκηι ολιγωρειν των παιδοτριβων και μη παραγινεσθαι την τεταγμενην ωραν επι τους παιδας ζημιουτω αυτον καθ ημε[ρ]αν δραχμαις πεντε κυριος δε εστω ο γυμνασιαρχος και των παιδων τους ατακτουντας μαστιγων και των παιδαγωγων οσοι αν μη ελευθεροι ωσιν τους δε ελευθερους ζημιων επαναγκαζετω δε και τους παιδοτριβας ποιεισθαι αποδειξιν των παιδων [τ]ρις εν τωι ενιαυτωι κατα τετραμηνον και καθιστατω αυτοις κριτας [τ]ον δε νικωντα στεφανουτω θαλλου στεφανωι. οις ου δει μετειναι του γυμνασιου μη εγδυεσθω δε εις το γυμνασιον δ[ο]υ[λ]ος μηδε απε[λ]ευθερος μηδε οι τουτων υιοι μηδε απαλαιστρος μηδε ηταιρευκως μη[δ]ε των αγοραιαι τεχνη κεχρημενων μηδε μεθυων μηδε μαινομενος εαν [δ]ε τινα ο γυμνασιαρχος εαση αλειφεσθαι των διασαφουμενων ειδως [η] ενφανιζοντος τινος αυτωι και παραδειξαντος αποτινετω δραχμας χιλιας ινα δε και εισπραχθηι δοτω ο προσαγγελλων απογραφην τοις εξε [τ]ασταις της πολεως ουτοι δε παραγραψατωσαν τωι πολιτικωι πρακτορι ε [α]ν δε μη παραγραψωσιν η ο πρακτωρ μη πραξη αποτινετωσαν και ουτοι το ισον [ε]πιτιμον και τωι εγδικασαμενωι διδοσθω το τριτον μερος εαν δε δοκη αδικως [π]αραγεγραφθαι ο γυμνασιαρχος εξεστω αυτωι αντειπαντι εν ημεραις [δ]εκα διακριθηναι επι του καθηκοντος δικαστηριου κωλυετωσαν δε και οι επιγινομενοι γυμνασιαρχοι τους δοκουντας παρα τον νομον αλειφεσθαι [ει] δε μη ενοχοι εστωσαν τοις αυτοις επιτιμοις. μη εξεστω δε τον γυμνα[σι]αρχον εν τωι γυμνασιωι κακως ειπειν μηθενι ει δε μη ζημιουτω αυτον δρα [χ]μαις πεντηκοντα εαν δε τις τυπτη τον γυμνασιαρχον εν τωι γυμνασιωι [κ]ωλυετωσαν οι παροντες και μη επιτρεπετωσαν και ομοιως ζημιουτω τον τυπτοντα δραχμαις εκατον και χωρις υποδικος εστω αυτωι κατα τους [κ]οινους νομους και ος αν των παροντων μη βοιηθηση δυνατος ων ζημιου[σ]θω δραχμαις πεντηκοντα. περι ερμαιων ποιειτω δε ο γυμνασιαρχος τα ερ [μ]αια του υπερβερεταιου μηνος και θυετω τωι ερμει και προτιθετω οπλον και αλλα τρια ευεξιας και ευταξιας και φιλοπονιας τοις εως τριακοντα ετων τους δε κρινουντας την ευεξιαν απογραφετω ο γυμνασιαρχος των εκ του [τ]οπου ανδρας επτα και τουτους κληρωσατω και τους λαχοντας τρεις ορκισατω [τ]ον ερμην δικαιως κρινειν ος αν αυτωι δοκηι αριστα το σωμα διακεισθαι ουτε χαριτος ενεκεν ουτε εχθρας ουδεμιας εαν δε οι λαχοντες μη κρινωσιν [μ]ηδε εξομοσωνται αδυνατοι ειναι κυριος εστω ο γυμνασιαρχος ζημιων τον απειθουντα δραχμαις δεκα και εκ των λοιπων αντι του ενλειποντος αποκληρωσατω της δε ευταξιας και φιλοπονιας ομοσας ο γυμνασιαρχος τον ερμην κρινατω της ευταξιας ος αν αυτωι δοκηι ευτακτοτατος ειναι [τ]ων εως τριακοντα ετων της δε φιλοπονιας ος αν αυτωι δοκηι φιλοπονωτατα αλειφθαι εν τωι ενεστωτι ενιαυτωι των εως τριακοντα ετων οι δε νικησαντες [ε]κεινην την ημεραν στεφανηφορειτωσαν και εξεστω ταινιουν τον βουλομενον [π]οιειτω δε και λαμπαδα εν τοις ερμαιοις των παιδων και των νεανισκων η δε εις τα [ο]πλα δαπανη γινεσθω απο των υπαρχουσων προσοδων. αγετωσαν δε τα ερμαια και οι ιεροποιοι λανβανοντες παρ εκαστου των φοιτωντων [ε]ις το γυμνασιον μη πλειον δραχμων δυο και ιστιωντων εν τωι γυμνασιωι αν[α] δεικνυτωσαν δε ανθ αυτων ετερους οιτινες εις τουπιον ιεροποιησουσιν ε[ρμε]ι συντελειτωσαν δε την θυσιαν τωι ερμει και οι παιδοτριβαι οταν και οι ιεροποιοι [λ]αμβανοντες παρα των παιδων μη πλειον δραχμης παρ εκαστου και ποιειτωσαν μεριδας των θυθεντων τα κρεα ωμα οι δε ιεροποιοι και ο γυμνασιαρχος ακροαμα μηθεν παραγετωσαν εις τον ποτον. τα δε αθλα α αν λαμβανωσιν οι νικωντες ανατιθετωσαν επι του εισιοντος γυμνασιαρχου εμ μησιν οκτω ει δε μη ζημιουτω αυτους ο γυμνασιαρχος δραχμαις εκατον και τους λυμαγωνουντας και μη δικαιως αγωνιζομενους τους αγωνας κυριος εστω ο γυμνασιαρχος μαστιγων και ζημιων ομοιως δε και εαν τις νικην ετερωι παραδωι. λαμπαδαρχων αιρεσις αιρεισθω δε ο γυμνασιαρχος των εκ του τοπου λαμπαδαρχας τρεις εν τωι γορπιαιω μηνι οι δε αιρεθεντες παρεχετωσαν ελαιον τοις νεανισκοις εκαστος [η]μερας δεκα αιρεισθω δε και των παιδων λαμπαδαρχας τρις οι δε αιρεθεντες παρεχετωσαν ελαιον τας ισας ημερας εαν δε τις αντιλεγη των αιρεθεντων η πατηρ αυ[τ]ου η αδελφοι η ορφανοφυλακες ως ου δυνατος εστιν λαμπαδαρχειν εξομοσασθω εν ημεραις πεντε αφ ης αν αιρεθηι εαν δε μη λαμπαδαρχηι η μη εξομοσηται αποτινετω ο αιρεθεις δραχμας πεντηκοντα και ομοιως αλειφετω και λαμπαδαρχειτω ωσαυτως δε και εαν ο εξομοσαμενος φανη μη δεοντως ομωμοκεναι ελενχθεις υπο του γυμνασιαρχου και των νεων αποτινετω δραχμας πεντηκοντα και ομοιως α ναγκαζεσθω τιθεναι το αλειμμα και λαμπαδαρχειν αντι δε του δικαιως εξομοσαμενου αλλον αποδεικνυτω ο γυμνασιαρχος ποιειτω δε την των παιδων λαμπαδα εκ των φοιτωντων οι αν αυτωι δοκωσιν επιτηδειοι ειναι ομοιως δε και των νεανισκων. υπερ βραβευτων καθιστατω δε ο γυμνασιαρχος βραβευτας οι αν αυτωι δοκωσιν επιτηδειοι ειναι εν τε τηι λαμπαδι των ερμαιων και τωι μακρωι δρομωι και εν τοις λοιποις αγωσιν εαν δε τις ενκαληι τινι των βραβευτων φασκων ηδικησθαι υπο τινος ευθυνετω αυτον κατα τους κοινους νομους. κυριευετω δε ο γυμνασιαρχος των προσοδων των υπαρχουσων τοις νεοις και απο τουτων αναλισκετω οταν δε [ε]ξελθη εκ της αρχης το πληθος της προσοδου και ει τι εκ των ζημιων η ευθυνων ει[σ]επραχθη και το απο τουτων αναλωθεν αναγραψας εις σανιδα εκθετω εν τωι γυμνασιωι εν μηνι διωι του εισιοντος ετους τοις δε εξετασταις της πολεως κατα τετραμη νον αποδιδοτω και εξεστω εαν τινες βουλωνται μετα τουτων συνεγλογιζεσθαι αυτον το δε περιον της προσοδου αποδιδοτω τωι μεθ αυτον γυμνασιαρχηι εν ημεραις [τ]ριακοντα αφ ης αν ημερας εκ της αρχης απολυθηι εαν δε μη αποδωι τους λογους η τα περιοντα καθ α γεγραπται αποτινετω τοις νεοις δραχμας χ ιλιας και πραξατω αυτον ο [π]ολιτικος πρακτωρ παραγραψαντων των εξεταστων και ομοιως τον λογον αποδοτω και τα περιοντα. ο δε την του γλοιου προσοδον αγορασας παρεχεσθω την του παλαιστρο[φ]υλακος χρειαν ποιων τα προστασσομενα υπο του γυμνασιαρχου οσα καθηκεν εν τωι [γ]υμνασιωι εαν δε μη πειθαρχη η ατακτη τι μαστιγουσθω υπο του γυμνασιαρχου. εαν δε [τ]ις κλεψη τι των εκ του γυμνασιου ενοχος εστω ιεροσυλιαι δικη νικηθεις επι του καθη[κ]οντος δικαστηριου. ταις δε ζημιαις απασαις επιγραφετω την αιτιαν ο γυμνασιαρχος δι [ην] [εζ]ημιωσεν κα[ι] ανακηρυσσετω εν τωι γυμνασιωι και εκτιθετω τους εζημιωμενους π[αντα]ς εν λευκωματι και παραγραφετω τωι πολιτικωι πρακτορι ο δε πρακτωρ εισπραξας αποκ[ατ]αστησατω τωι ενεστωτι γυμνασιαρχωι εαν δε τις φηση μη δικαιως εζημιωσθαι εξε[σ]τω αντειπαντι αυτωι διακριθηναι επι των καθηκοντων αρχειων και εαν ν[ε]ικηση τηι κρισει ο ζη[μ]ιωθεις αποτινετω ο γυμνασιαρχος το ημιολιον τωι νικησαντι προσαποτινετω το επιπεμ πτον και επιδεκατον. ευθυνετω δε τον γυμνασιαρχον ο βουλομενος οταν εξελθη αυτωι ο ενιαυτος εμ μησιν εικοσι τεσσαρσιν αι δε περι τουτων κρισεις γινεσθωσαν επι των καθηκοντων δικαστηριων. παρα των πολιταρχων. του ψηφισματος ου εις.