Crete, Ctr. — Kydonia (Chania): Souda — ca. 110/9 or 109/8 BC — IC I xvi 5,app.cr. = CIG 2554
Region: Aegean Islands, incl. Crete (IG XI-[XIII]) — Crete 

αγαθαι τυχαι. ταδε [συ]νε[θεν]το λα[τιοι και] ολ[οντιοι κοσμιοντων εν μεν λατωι των συν πυλερ]ωι τω ταλλαιω μηνο[ς θιο]δαι[σι]ω τριακ[αδι εν δε ολοντι επι των συν σωφρονιχωι τω] αριστιος μηνος ελουσ[ιν]ιω τρια[κα]δι. [φιλος και συμμαχος αλλαλοις υπομενην απλοως και] αδολως ες τον παν[τα χ]ρονο[ν κ]αι τ[ον αυτον φιλον και εχθρον εξην. και τις κ εμβαλληι] ες ταν των λατιων [χωραν η α]ποτ[αμνηται χωρας τας λατιων η φρωρια η να]σος η λ[ι]μ[εν]α[ς λ]ατ[ιων καταλαμβα]νη[ται βοαθησην τος ολοντιος απροφασιστως] παντι σθενει και κ[ατα το δυνατον τοις λατιοις πολεμιοντας απο χωρας ωσαυτως] δε και ει τις κα ες ταν [των ολοντιων χωραν εμβαλληι η αποταμνηται χωρας τας ολοντιων η φρω]ρια η νασος καταλαμ[βανηται η λιμενας ολοντιων βοαθησην τος λατιος απροφασιστως] παντι σθενει και κατα [το δυνατον τοις ολοντιοις πολεμιοντας απο χωρας. εξε]στω δε τωι βωλ[ο]με[νωι λατιων δικαιοπραγησαντι τοις ιδιοις εν ολοντι πολιτευεσθαι] μετεχοντι θινων κ[αι ανθρωπινων παντων ων και οι αλλοι ολοντιοι μετεχοντι κα]τα ταυτα δε εξεστω [ολοντιων τωι βωλομενωι δικαιοπραγησαντι τοις ιδιοις λατοι πολιτευεσθαι με]τεχοντι θινων και α[ν]θρ[ωπινων παντων ων και οι αλλοι λατιοι μετεχοντι]. εξαγωγαν δε ημεν τωι τε [λ]ατιωι ε[ξ ολοντος και τωι ολοντιωι εγ λατως κατα γα]ν μεν ατελες κατα θαλασσαν δε κατ[αβαλλονσι τα τελια κατα τος εκατερη κειμενος νο]μ[ο]ς ομοσανσι ες ιδιαν χρηιαν εξαγεν. [αι δε τι κοιναι στρατευομενοι ελοιμεν των] πολεμιων λανχανεν εκατερος κατα τος ε[ρ]π[οντα]ς ανδρα[ς αι δε κα πολεμιωντι αμφοτε]ραι πολεις απο χωρας μηξεστω μηδατερωι [σπο]νδας αγε[ν μητ ειρηναν τιθεσθαι αι κα μη] κοιναι αι πολεις βωλευσωνται. εξορκιξαντων δε κα[ι ταν αγελαν ταν τοκ εσδυομεναν εν εκατεραι ται] πολει επει κ εγδραμωντι οι κοσμοι επ αυτων κο[σ]μιοντ[ων παριοντων εν μεν λατωι ο]λοντιων πρειγηιας εν δε ολοντι λατιων πρειγηι[ας] και ταν συ[νθηκαν αναγινωσκοντων] και τον ορκον τελισκοντων εν με[ν] λατωι εν τοις θιοδασιοι[ς εν ολοντι εν τοις -----] παραγγελλοντων δε οι τε λατιοι τοις ολοντιοις και οι ολον[τιοι τοις λατιοις προπεμπτον ε]πει κα μελλωντι αναγινωσ[κε]ν η τας αγελας εξορκιζεν ει δε [κα μη εξορκιξωντι οι λατιοι κοσμοι] η μ[η] παραγγηλωντι επι τα[ν] αναγνωσιν τας συνθηκας η μη αν[αγνωντι αποτε]ισαν[τ]ων ο κοσμος εκα[στο]ς αργυριω στατηρας εκατον τοις ο[λοντιοις ωσαυτως δε και οι ο]λοντιοι ει [μ]η εξο[ρκιξα]ιεν τας αγελας η μη παρανγηλαι[εν η μη αναγνοιεν ταν συνθη]καν καθω[ς] π[ρογεγρα]πται αποτεισαντων οι κοσμοι αρ[γυριω στατηρας εκατον] εκαστος [αυτων τ]οις λατιοις. και κα κοσμιων [ελ]θηι λατιο[ς ες ολοντα η ολοντιος] ες λατων τ[ο τε ημα]τιον αφφανω εχετω και ερπετω ες π[ρυτανηιον καθως] κα οι [κοσ]μ[ο]ι ες [εορ]ταν η ποππαν [ερ]πωντι. αι δε πλιονεν ε[ρποιεν λατιοι ες βο]λοεντα η ολοντιοι ε[ς λατω]ν παρ ατερ[ο]ν ησθω οπη αγχι διω[ρις------] [---- πρ]εισγηιας ερπ[ε]ν. [αι] δε τι κα εληται λατιωι η βολοντι[ωι επιοντων οι πρειγιστοι] [οι ε]πι τα[ι]ς ευνομιαις οι εκατερη ερευνιοντες και ρυθμιττον[τες και κυριοι εστων -----] προς αυσαυτος και ταλλ[α] παντα χρημενοι καθως κα επεικ[ες ηι. ημεν] [δε] και τας οδος τας ξε[νι]κας θινας αι δε τις κα τινα αδικησηι εν τα[υταις ταις οδοις] αποτεισατω εξαπ[λοα τα π]ροστιμα δικαι νικαθες. ημεν δε και επιγα[μιας αλλαλοις. κυρι]ον δ ημεν τον λα[τιον εν] βολοε[ν]τι πορτι τον βολοντιον και τον βολοντιον π[ορτι τον λατ]ιον εν λατωι και [πωλιο]ντα δι[α τ]ω χρηοφυλα[κ]ιω και ωνιομενον και δανι[ζοντα και] δανιζομεν[ο]ν και ταλλ[α παντα σ]υναλλ[αττ]οντα κατα τος τας π[ο]λι[ος νομος] τος εκατερη κει[μ]ενο[ς ερποντων] δε και [ες τα]ς ε[ορτ]ας οι μεν λατιοι ες τ[ε τα θιοδασια κης] τα βριτομαρπεια ω[σαυτως] δε κοι βολον[τιοι ες λ]ατων ες τε τα θιοδαισια κ[η]ς τα [---] και θιασον αγον[των χορος δε κα]ι δρομεας απ[οστελλ]οντων και θυοντων [και ταλλα κατα το νομι]ζομενον. ει δε τι κα δ[οξηι ται]ς πολεσι βωλουσ[αμεναις ε]ξε[λεν η ενγραψαι ο τι μεν κ εξελοιεν μη]τε εορκον μητε εθινον ημεν ο τι δε κ ενγρα[ψα]ιεν ενθινον κ[αι ενορκον ημεν. ανγρα]ψαι δε και ταν συνθηκαν ες σταλ[αν λ]ιθιναν και ανθεμεν εκατερος εν ται π[ολι οι μεν λατιοι εν] τωι ιαρωι τας ελ[ε]υθ[υι]ας οι ολοντιοι εν [τω]ι ζην[ο]ς τω ταλλαιω θεμεν δε κα[ι αλλας σταλας ταν] μεν κνωσοι εν τωι ια[ρωι τ]ω απ[ελλωνος] τω δελ[φ]ιδιω ταν δε λυττοι [εν τωι] ιαρωι τας αθανα[ι]ας [----------] ων των δραπετικω[ν σωματων]. οροι τας λατιων χωρας απο θα[λασσας αμ ποταμ]ον τον κυμαιον αι υδ[ωρ ρει και επι τος ε--- επι] ταν ιππαγ[ρα]ν κης τον βενκα[σον και απο τας επ]ιτολας τω βενκα[σ]ω [εκ τας πετρας περιαπ]πετιξ ες ταν αλλαν πετρ[αν αι α ταινια παρατρ]εχει και τουτω κατ[α τας κεφαλας ες ακραν] ταν εμ μιτοις και ες [ορθον ες ταν κεφαλα]ν τω παλαι χερσω τα[ν επεχονσαν επι ταν ε]ξακωνος αφ[αμιαν και τουτω επι τας κεφ]αλα[ς] ταν ναπαν περι τος ερειπιωνας μεστα ες ταν κεφαλαν ταν επ[ανω τω ερμα και περιαππ]ετιξ επ[ι] το αν[τροσειδιον και ες ταν οδ]ον ταν δια [λ]αξον αγονσ[αν και επι τον θινον αρον] και ες ταν κε[φαλαν ταν υπο]κατω τω γνα[φω] κ[αι το]υτω ες το περ[αν ες τον παχυν λοφον] ες ταν σκοπα[ν και τουτω] επι το εξεδριον το κατανω η αι θηκαι εν[τι και ες ταν κατω αλικαν] και ες ταν αν[ω ωιαν τας] πετρας και ες τον βοινωπα και ες ταν ι[ππασιαν και ες ταν οδον] ταν αγον[σαν επι ακιμ]ον και ες ιελκετας επι τ[ος] κωρητα[ς και ες τον κολον αι υδωρ ρει και ες κυμνηταλλαν] αι υδωρ ρει κ[ης ταν σορ]ασαν κης ταν οδον κηπ ελαφω λιμνα[ν κης ταν δηραδα κης τον α]χερδοεντα [κηπ]ι διο[ς ακρον κη]πι δορειαν κης κυρταιραξον [κηπι τον καταβαθμον και πε]ριαππετις ε[ς τ]ον σπιν[οεντα κης τ]αν συωνιαν κ[ης τον αρακα κης χαμβριτρασον αι] υδωρ ρει ε[ς τ]α[ς] πρινο[εσσ]α[ς κης] ταν δαττ[αλλαν κης τον περιστεριωνα και περιαππ]ετις αι αι [σ]τεφ[αναι κης τ]α[ν δα]ναπαρξ[ον και ες ταν αιγυρον αι αι στεφαναι ες παμφυρι]ασον κη[ς τ]αν οδον τ[αν δα]μοσιαν κης [τον επαθεντα κατα ραχιν ες συδαφνας τας ανω] [και] κατα ποταμον [ες κορδωι]λαν και αν[ραχιν ες λαγιναπυτον επι το αντρον κης καλλιορα]σον επι το αντρον κ[ης με]ταλλαπ[υτον επι τον ποταμον καν τον ροον επι το στιωτιον και] τωδε ανραχιν επι τ[ον α]καμαν[τα. οροι λατιων πορτι βολοντιος απο θαλασσας ες πλυμ]ων αρραχιν επι το αρ[χ]αιον αφρ[οδισιον και τουτω ως τω δερεω θινω τω τεμενιος οι οροι οι] ες τον βορεαν εχοντες κης [ταν αιρεπω κης ταν προμενητισσαν κηπι τας κολολακκας] τ[α]ν περιβασιν κης αρχελαρ[χαν ες ταν δηραδα παρ των πρινων κης τον ακαμαντα]. ορκος λατιων ομνυω ταν ιστια[ν και τον ζηνα τον κρηταγενια και ταν ηραν και τον ζη]να τον ταλλαιον και τον ποσειδα[ν και ταν αμφιτριταν και τον απελλωνα τον πυ]τιον και λατων καρτεμιν και αρ[εα και ταν αφροδιταν και ταν ελευθυιαν και ταν βριτο]μαρπιν και ερμαν και κωρητας και ν[υμφας και τος αλλος θιος παντας και πασας η] μαν εγω τοις ολοντιοις εμμε[νιω εν ται φιλιαι και συμμαχιαι και ισοπολιτειαι] και τοις ορκοι[ς] εμμενιω κα[ι βοαθησιω απλοως και αδολως και κατα γαν και κατα] [θα]λασσαν και τις κα πολε[μιων ολοντιοις εφερπηι επι πολιν η επι χωραν η επ ωρεια η] [λι]μενας τος των ολοντιων [ου προλειψιω ουτε εν πολεμωι ουτε εν ειρηναι αλλ εμμε]νιω εν τοις ορκοις τοις συ[γκειμενοις δικας τε και πραξεις διδοναι καθως] [κα] συνθιωμεθα. ευορκιοντ[ι μεν ημεν πολλα και αγαθα επιορκιοντι δε τα] [εν]αντια. ορκος βολοεντι[ων ο αυτος]. αγαθαι τυχαι και επι σωτηριαι ταδε συνεθεντο λατιοι και ολοντιοι κοσ[μιοντων εν μ]εν λατωι επι των υλλεων των συν πυλερωι τω 0[αλλαιω] μηνος θιοδαισιω τριακαδι εν δε ολοντι επι των [--- των] συν σωφρονιχωι τω αριστιος [μηνος ε]λευσινιω [τριακα]δι. [φιλος] και συμμαχος αλλαλοις υπομενην απλοως και αδολως εις τον παντα χρονον και [τον] [αυτον φιλον] και εχθρον εξην. και τις κ εμβαλληι εις ταν των λατιων χωραν η αποταμνηται χωρας τας λατιων η φρουρια η νασος η λιμενας [λατιων κατα]λαμβανηται [βοαθησην τος ολοντιος] απροφασιστως παντι σθενει [τοις λατιοις] πολεμιοντας απο χωρας ωσαυτως δε και ει τις κα ες ταν των ολοντιων χωραν εμβαλληι η αποταμνηται χωρας τας ολοντιων η φρωρια η νασος καταλαμβανηται η λιμενας ολοντιων βοαθησην τος λατιος απροφασιστως παντι σθενει και κατα το δυνατον τοις ολοντιοις πολεμιοντας απο χωρας. εξεστω δε τωι βωλομενωι λατιων δικαιοπραγησαντι τοις ιδιοις εν ολοντι πολιτευεσθαι μετεχοντι θινων και ανθρωπινων παντων ων και οι αλλοι ολοντιοι μετεχοντι κατα ταυτα δε εξεστω ολοντιων τωι βωλομενωι δικαιοπραγησαντι τοις ιδιοις λατοι πολιτευεσθαι μετεχοντι θινων και ανθρωπινων παντων ων και οι αλλοι λατιοι μετεχοντι. εξαγωγαν δε ημεν τωι τε λατιωι εξ ολοντος και τωι ολοντιωι εγ λατως κατα γαν μεν ατελες κατα θαλασσαν δε καταβαλλονσι τα τελια κατα τος εκατερη κειμενος νομος ομοσανσι ες ιδιαν χρηιαν εξαγεν. αι δε τι κοιναι στρατευομενοι ελοιμεν των πολεμιων λανχανεν εκατερος κατα τος ερποντας ανδρας. αι δε κα πολεμιωντι αμφοτεραι πολεις απο χωρας μηξεστω μηδατερωι σπονδας αγεν μητ ειρηναν τιθεσθαι αι κα μη κοιναι αι πολεις βωλευσωνται. εξορκιξαντων δε και ταν αγελαν ταν τοκ εσδυομεναν εν εκατεραι ται πολει επει κ εγδραμωντι οι κοσμοι επ αυτων κοσμιοντων παριοντων εν μεν λατωι ολοντιων πρειγηιας εν δε ολοντι λατιων πρειγηιας και ταν συνθηκαν αναγινωσκοντων και τον ορκον τελισκοντων εν μεν λατωι εν τοις θιοδαισιοις εν δε ολοντι εν τοις [--] παραγγελλοντων δε οι τε λατιοι τοις ολοντιοις και οι ολοντωι τοις λατιοις προπεμπτον επει κα μελλωντι αναγινωσκεν τ[αν συνθηκαν η] τας αγελας εξορκιζεν ει δε [κα] μη εξορκιξωντι οι λατιοι κοσμοι η μη παραγγηλωντι επι ταν αναγνωσιν τας συνθηκας η μη αναγνωντι αποτεισαντων ο κοσμος εκαστος αργυριω στατηρας εκατον τοις ολοντιοις ωσαυτως δε και οι ολοντιοι ει μη κα εξορκιξωντι τας αγελας η μη παραγγηλωντι η μη αναγνωντι ταν συνθηκαν αποτεισαντων ο κοσμος εκαστος αργυριω στατηρας εκατον τοις λατιοις. κει κα κοσμος ελθηι λατιος εις ολοντα η ολοντιος ες λατων το τε ηματιον αφφανω εχετω και ερπετω ες πρυτανηιον καθως κα οι κοσμοι ες εορταν η ποππαν ερπωντι. αι δε πλιονες ερποιεν λατιοι [ες ολοντα η] ολοντιοι ες λατων παρ ετερον ησθων οπη αγχι διω[ρις---- πρ]εισγηιας ερπεν. αι δε τι κα εληται λατιωι η βολοντιωι επιοντων οι πρειγιστοι οι επι ευνομιαις οι εκατερη ερευνιοντες και ρυθμιζοντες και κυριοι εστων [----] προς αυσαυτος και τα αλλα παντα χρημενοι. ημεν δε τας οδος τας ξενικας θινας αι δε τις τινα αδικησηι εν ταυταις ταις οδοις. αποτεισατω εξαπλοα τα προστιμα δικαι νικαθες. ημεν δε και επιγαμιας αλλαλοις. κυριον δ ημεν τον λατιον εν ολοντι ποτι τον ολοντιον και τον ολοντιον εν λατωι ποτι τον λατιον και πωλεοντα δια τω χρεωφυλακιω και ωνεομενον και δανειζοντα και δανειζομενον και τα αλλα παντα συναλλαττοντα κατα τος τας πολιος νομος τος εκατερηι κειμενος. ερποντων δε ες τας εορτας οι μεν λατιοι ες ολοντα ες τα [θεο]δαισια και ες τα βριτομαρπεια ωσαυτως δε και οι ολοντιοι [ες λατων ες τε τα θιοδαισια] κης τα [--] και θιασον αγοντων χορος δε και δρομεας αποστελλοντων και θυοντων και ταλλα κατο νομιζομενον. ει δε τι κα δοξηι ταις πολεσι βωλευσαμεναις εξελεν η ενγραψαι ο τι μεν κ εξελοιεν μητε ενορκον μητε ενθινον ημεν ο τι δε κ ενγραψαιεν ενθινον και ενορκον ειμεν. αναγραψαι δε ταν συνθηκαν ταυταν ες σταλαν λιθιναν κανθεμεν εκατερος εν ται ιδιαι πολει οι μεν λατιοι εν τωι ιαρωι τας ελευθυιας οι δε ολοντιοι εν τωι ιερωι τω ζηνος τω ταλλαιω. θεμεν δε και αλλας σταλας ταν μεν εν κνωσωι εν τωι ιερωι τω απολλωνος τω δελφινιω ταν δε λυττοι εν τωι ιαρωι τας αθαναιας [------] [-------------] [--]ων των δραπετικων σωματων. οροι τας λατιων χωρας απο θαλασσας αμ ποταμον τον [κυμαιον] και επι τος ε[---] επι ταν ιππαγραν κης τον βεγκασον και απο τας επιτολας τω βεγκασω εκ τας πετρας περιαμπετιξ ες ταν αλλαν πετραν αι α ταινια παρατρεχει και τουτω κατα τας κεφαλας ες ακραν ταν εμ μιτοις και ες ορθον ες ταν κεφαλαν τω παλαι χερσω ταν επεχονσαν επι ταν εξακωνος αφαμιαν και τουτω επι τας κεφαλας ταν ναπαν περι τος ερειπιωνας μεστα ες ταν κεφαλαν ταν επανω τω ερμα και περιαμπετιξ επι το αντρο[σειδιον] και ες ταν οδον ταν δια λαξον αγουσαν κης τον θινον αρον κης ταν κεφαλαν κατω τω κναφω και τουτω ες το περαν ες τον παχυν λοφον ες ταν σκοπαν και τουτω επι το εξεδριον το κατανω η αι θηκαι εντι και ες ταν κατω αλικαν κης ταν επανω ωιαν τας πετρας κης τον βοινωπα κης ταν ιππασιαν κης ταν οδον ταν αγουσαν επι ακιμον και ες ιαλκετας επι τος κωρητας και αν ελλην ες τον κολον αι υδωρ ρει κης ταν κυμνηταλλαν κης σορασαν κης ταν οδον κηπι ταν ελαφω λιμναν κης ταν δηραδα κης τον αχερδοεντα κηπι διος ακρον κηπι δορηιαν κης κυρταιραξον κης τον καταβαθμον και περιαμπετιξ εις τον σπινοεντα κης ταν συωνιαν κης τον αρακα κης χαμβριτρασον αι υδωρ ρει ες τας πρινοεσσας κης ταν δατταλλαν κης τον περιστεριωνα και περιαμπετιξ αι αι στεφαναι κης δαναπαρξον και ες ταν αιγυρον αι αι στεφαναι κης παμφυριασον ες ταν λιμναν κης ταν οδον ταν δαμοσιαν κης τον επαθεντα κατα ραχιν ες συδαφνας τας ανω και κατα ποταμον ες κορδωιλαν και ανραχιν ες λαγιναπυτον επι το αντρον κης καλλιορασον επι το αντρον κης μεταλλαπυτον επι τον ποταμον καν τον ροον επι το στιωτιον και τωδε ανραχιν επι τον ακαμαντα. οροι λατιων ποτι ολοντιος απο θαλασσας ες πλυμων ανραχιν επι το αρχαιον αφροδισιον και τουτω ως τω δερεω θινω τω τεμενεος οι οροι οι ες τον βορεαν εχοντες κης ταν αιρεπω κης ταν προμενητισσαν κηπι τας κολολακκας ταν περιβασιν κης αρχελαρχαν ες ταν δηραδα παρ των πρινων κης τον ακαμαντα. ομοσαι τος λατιος τοις ολοντιοις και τος ολοντιος τοις λατιοις τον υπογεγραμμενον ορκον. ορκος λατιων ομνυω ταν εστιαν και τον ζηνα τον κρηταγενια και ταν ηραν και τον ζηνα τον ταλλαιον και τον πεσειδαν και ταν αμφιτριταν και τον απελλωνα τον πυτιον και ταν λατων καρτεμιν και αρεα και ταν αφροδιταν και ταν ελευθυιαν και ταν βριτομαρτιν και ερμαν και κωρητας και νυμφας και τος αλλος θιος παντας και πασας η μαν εγω τοις ολοντιοις εμμενιω εν ται φιλιαι και συμμαχιαι και ισοπολιτειαι και τοις ορκοις εμμενιω και βοαθησιω απλοως και αδολως και κατα γαν και κατα θαλασσαν και ει τις κα πολεμιων ολοντιοις εφερπηι επι πολιν η επι χωραν η επ ωρεια η λιμενας τος των ολοντιων ου προλειψιω ουτε εν πολεμωι ουτε εν ειρηναι αλλ εμμενιω εν τοις συγκειμενοις ορκοις δικας τε και πραξεις διδοναι καθως κα συνθιωμεθα. ευορκεοντι μεν ημεν πολλα και αγαθα εφορκεοντι δε τα εναντια. ορκος ολοντιων ο αυτος. επι κοσμων λατοι μεν των συν μαιναιωι τω χαιρνηταδα μηνος θερμολαιω δεκαται εν δε ολοντι επι των συν κρατινωι τω αριστωνυμω μηνος ηραιω δεκαται εδοξε λατιοις και ολοντιοις κοιναι βωλευσαμενοις προσθεμεν προς ταν φιλιαν και συμμαχιαν και ισοπολιτειαν και προς ταλλα φιλανθρωπα τα γεγονοτα ταις πολεσι και ταν νυν δοξαντα προσγραψαι προς τας προυπαρχωσας παρ αυτοις σταλας χρησιμα οντα και συμφεροντα οπως μαλλον αυξηται α φιλια.