FranklinWillemen/mapa_plus huggingface dataset:
8 . Gemeenschapsmodellen – Nietigheidsgronden – Geen eigen karakter – Model dat bij de geïnformeerde gebruiker geen algemene indruk wekt die verschilt van de door het oudere model gewekte algemene indruk – Verzadiging van de stand van de techniek – Relevantie
( Verordening nr . 6 / 2002 van de Raad , art . 6 , lid 1 )
( zie punten 63 , 66 )
9 . Gemeenschapsmodellen – Nietigheidsgronden – Geen eigen karakter – Model dat bij de geïnformeerde gebruiker geen algemene indruk wekt die verschilt van de door het oudere model gewekte algemene indruk – Globale beoordeling van alle door het oudere model afgebeelde elementen
( zie punt 72 )
Voorwerp
Beroep tegen de beslissing van de derde kamer van beroep van het EUIPO van 26 februari 2016 ( zaak R 2618 / 2014 ‑ 3 ) inzake een nietigheidsprocedure tussen Sissel en Haverkamp
Dictum
Het beroep wordt verworpen .
Haverkamp IP GmbH wordt verwezen in de kosten .
M . BOBEK
van 5 september 2018 ( 1 )
Zaak C ‑ 258 / 17
[ verzoek van het Verwaltungsgerichtshof ( hoogste bestuursrechter , Oostenrijk ) om een prejudiciële beslissing ]
„ Prejudiciële verwijzing – Sociale politiek – Gelijke behandeling – Verbod van discriminatie op grond van seksuele geaardheid – Homoseksuele contacten met minderjarigen – Tuchtrechtelijke sancties die een bij de politie werkzame ambtenaar worden opgelegd na een strafrechtelijke veroordeling – Handhaving van de gevolgen van de tuchtrechtelijke beslissing ”
I . Inleiding
1 . E.B . ( „ verzoeker ” ) is geboren in 1942 .
In 1974 , toen hij werkzaam was bij de Oostenrijkse politie , werd hij strafrechtelijk veroordeeld voor poging tot homoseksuele handelingen ten aanzien van veertien - en vijftienjarigen .
In 1975 werd verzoeker een tuchtrechtelijke sanctie voor deze feiten opgelegd , wat verplichte vervroegde pensionering bij de politie inhield met een korting van zijn pensioenrechten met 25 % .
2 . Naar Oostenrijks recht bestonden destijds twee afzonderlijke strafbare feiten : „ aanranding ” ( seksuele handelingen ten aanzien van personen onder de veertien jaar ) en „ ontucht ” ( homoseksuele handelingen ten aanzien van jongens onder de achttien jaar ) .
In 2002 werd geoordeeld dat laatstgenoemd strafbaar feit een ongerechtvaardigde discriminatie op grond van seksuele geaardheid uitmaakte en het werd dan ook opgeheven .
3 . In het hoofdgeding verzet verzoeker zich in wezen tegen het feit dat hij nog steeds een verminderde pensioenuitkering ontvangt terwijl het strafbare feit en de hem opgelegde tuchtrechtelijke sanctie discriminerend waren op grond van seksuele geaardheid .
4 . Tegen deze juridische en feitelijke achtergrond wenst het Verwaltungsgerichtshof ( hoogste bestuursrechter , Oostenrijk ) te vernemen of de vermindering van verzoekers pensioenuitkering in overeenstemming is met het verbod van discriminatie op grond van seksuele geaardheid , als bedoeld in artikel 2 van richtlijn 2000 / 78 / EG ( 2 ) , ook al is de oorspronkelijke tuchtrechtelijke beslissing onherroepelijk geworden vóór de inwerkingtreding van deze richtlijn .
De verwijzende rechter vraagt zich eveneens af hoe en vanaf welk tijdstip eventuele discriminatie dan ongedaan moet worden gemaakt .
II . Toepasselijke bepalingen
5 . Artikel 1 van richtlijn 2000 / 78 vermeldt onder meer seksuele geaardheid als een onaanvaardbare discriminatiegrond .
6 . Artikel 2 , lid 1 , en lid 2 , onder a ) , artikel 3 , lid 1 , onder c ) , en artikel 17 van richtlijn 2000 / 78 luiden als volgt :
Het begrip discriminatie
1 . Voor de toepassing van deze richtlijn wordt onder het beginsel van gelijke behandeling verstaan de afwezigheid van elke vorm van directe of indirecte discriminatie op basis van een van de in artikel 1 genoemde gronden .
2 . Voor de toepassing van lid 1 is er :
a ) ‚ directe discriminatie ’ , wanneer iemand ongunstiger wordt behandeld dan een ander in een vergelijkbare situatie wordt , is of zou worden behandeld op basis van een van de in artikel 1 genoemde gronden ;
Werkingssfeer
1 . Binnen de grenzen van de aan de Gemeenschap verleende bevoegdheden , is deze richtlijn zowel in de overheidssector als in de particuliere sector , met inbegrip van overheidsinstanties , op alle personen van toepassing met betrekking tot :
c ) werkgelegenheid en arbeidsvoorwaarden , met inbegrip van ontslag en beloning ;
Sancties
De lidstaten stellen vast welke sancties gelden voor overtredingen van de ter uitvoering van deze richtlijn vastgestelde nationale bepalingen en nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat deze sancties worden toegepast .
De sancties , die ook het betalen van schadevergoeding aan het slachtoffer kunnen omvatten , moeten doeltreffend , evenredig en afschrikkend zijn .
De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op 2 december 2003 in kennis van die bepalingen en stellen haar zo spoedig mogelijk in kennis van eventuele latere wijzigingen daarop . ”
7 . Op grond van de eerste zin van artikel 18 moest de richtlijn in beginsel zijn omgezet uiterlijk op 2 december 2003 .
8 . Op 25 februari 1974 waren de § § 128 en 129 van het Strafgesetz ( Oostenrijkse strafwet ) ( hierna : „ StG ” ) , in de versie van Bundesgesetz BGBl . nr . 273 / 1971 ( bondswet van 1971 ) , van toepassing .
Zij luidden :
„ Aanranding
Hij die een jongen of meisje onder de veertien jaar [ … ] ter bevrediging van zijn lusten op een andere dan de in § 127 genoemde wijze seksueel misbruikt , maakt zich schuldig aan aanranding en wordt gestraft met opsluiting van één tot vijf jaar , bij verzwarende omstandigheden tot tien jaar en , indien zich een van de in § 126 genoemde gevolgen voordoet , tot twintig jaar .
Ontucht
Als misdrijf worden ook de hiernavolgende vormen van ontucht gestraft :
I . Gelijkgeslachtelijke ontucht tussen een persoon van het mannelijke geslacht die het achttiende levensjaar heeft voltooid en een persoon die het achttiende levensjaar nog niet heeft voltooid . ”
9 . Volgens deze strafbepalingen verschilde dus de leeftijd vanaf welke enerzijds homoseksuele contacten tussen mannen ( achttien jaar ) en anderzijds heteroseksuele of lesbische contacten ( veertien jaar ) waren toegestaan .
10 . Hierin is ook geen verandering gebracht door de § § 207 en 209 van het op 1 januari 1975 in werking getreden Strafgesetzbuch ( wetboek van strafrecht ) ( hierna : „ StGB ” ) .
11 . Bij arrest van 21 juni 2002 ( 3 ) heeft het Verfassungsgerichtshof ( grondwettelijk hof , Oostenrijk ) § 209 StGB ( dat overeenstemt met § 129 I StG ) in strijd met de grondwet verklaard .
Die bepaling werd opgeheven met ingang van 28 februari 2003 .
12 . De Oostenrijkse federale wetgever heeft met de versie van het StGB die van kracht werd bij Bundesgesetz gepubliceerd in BGBl .
I nr . 134 / 2002 ( bondswet nr . 134 / 2002 ) , die op 13 augustus 2002 in werking trad , § 209 StGB opgeheven voordat de door het Verfassungsgerichtshof bevolen opheffing ingang zou vinden .
13 . De Republiek Oostenrijk is door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens ( EHRM ) meermaals veroordeeld in verband met de toepassing van § 209 StGB .
In de zaak L . en V . tegen Oostenrijk heeft het EHRM zich in wezen op het standpunt gesteld dat § 209 StGB in strijd is met de artikelen 8 en 14 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden ( EVRM ) omdat niet is aangetoond dat er een toereikende rechtvaardiging bestaat voor de uiteenlopende leeftijden waarop homoseksuele contacten met volwassenen mannen enerzijds en heteroseksuele of lesbische contacten met volwassenen anderzijds zijn toegestaan . ( 4 )
2 . Ambtenarenrecht
14 . Volgens § 13 , lid 1 , van het Beamten-Dienstrechtsgesetz 1979 ( wet betreffende het ambtenarenstatuut ; hierna : „ BDG 1979 ” ) , in de versie van Bundesgesetz gepubliceerd in BGBl .
I nr . 119 / 2002 ( bondswet nr . 119 / 2002 ) , gold tot en met 30 december 2016 dat een ambtenaar met pensioen ging bij voltooiing van het vijfenzestigste levensjaar .
15 . Bij verzoeker , die in 1942 is geboren , zou dit – indien hem geen tuchtsanctie was opgelegd – op 1 januari 2008 het geval zijn geweest .
Destijds waren de belangrijkste vigerende bepalingen inzake de berekening van het pensioen terug te vinden in het Pensionsgesetz 1965 ( pensioenwet van 1965 ) in de versie van Bundesgesetz gepubliceerd in BGBl .
I nr . 53 / 2007 ( bondswet van 2007 ) .
In die bepalingen waren de regels neergelegd tot vaststelling van de berekeningsgrondslag voor het pensioen waarbij onder meer rekening werd gehouden met de aanvang en duur van de loopbaan .
3 . Dienstvoorschriften van de Oostenrijkse politie
16 . De tuchtrechtelijke beslissing tegen verzoeker werd genomen op 10 juni 1975 op grond van de destijds vigerende Dienstpragmatik [ ( dienstvoorschriften van de politie ) , RGBl .
Nr . 15 / 1914 ] ( hierna : „ DP ” ) .
§ § 24 en 87 DP bepaalden het volgende :
„ Gedrag
( 1 ) Van een ambtenaar wordt verwacht dat hij tijdens zijn dienst en daarbuiten de eer van zijn beroep hooghoudt , zich te allen tijde gedraagt volgens de toepasselijke gedragsregels en zich afzijdig houdt van al wat waarschijnlijk ertoe leidt dat de eerbied en het vertrouwen die zijn functie gebiedt , worden ondermijnd .
Tuchtrechtelijke sancties
Onverminderd hun strafrechtelijke aansprakelijkheid worden ambtenaren die hun beroeps ‑ en officiële verplichtingen niet in acht nemen , onderworpen aan bestuurlijke of tuchtrechtelijke sancties , naargelang het plichtsverzuim een loutere inbreuk vormt op bestuurlijke voorschriften dan wel , gelet op het feit dat staatsbelangen zijn geschaad of aangetast , de aard of ernst van de inbreuk , het feit dat er sprake is van recidive of van andere verzwarende omstandigheden , een inbreuk op dienstverplichtingen . ”
III . Feiten , procedure en prejudiciële vragen
17 . Verzoeker , die op 1 januari 1942 is geboren , is met pensioen .
18 . Bij vonnis van 10 september 1974 werd verzoeker , die destijds politiebeambte in actieve dienst was , schuldig bevonden aan poging tot gelijkgeslachtelijke ontucht in de zin van § 129 I StG .
Hij werd veroordeeld tot een voorwaardelijke vrijheidsstraf van drie maanden met een proeftijd van drie jaar .
Het door verzoeker tegen dat vonnis in eerste aanleg ingestelde hoger beroep werd verworpen .
19 . Bij beslissing van de Disziplinarkommission bei der Bundespolizeidirektion Wien ( tuchtcommissie van de directie van de federale politie Wenen , Oostenrijk ) van 10 juni 1975 werd vastgesteld dat verzoeker :
„ in zijn beroepsverplichtingen ( § 24 , lid 1 , DP ) is tekortgeschoten door op 25 februari 1974 tegen de avond – buiten de diensturen – in de Wiener Prater de vijftienjarige W . en de veertienjarige H . te verzoeken hem met de hand seksueel te bevredigen .
Om die reden is hij veroordeeld wegens het misdrijf ‚ poging tot gelijkgeslachtelijke ontucht met minderjarigen ’ in de zin van de § § 8 en 129 I . StG .
Hij heeft aldus een dienstmisdrijf ( § 87 DP ) gepleegd .
Derhalve wordt hem een tuchtsanctie opgelegd in de vorm van verplichte definitieve pensionering met verminderde pensioenuitkering , waarbij de korting wordt vastgesteld op 25 % van de normale pensioenuitkering [ § 93 , lid 1 , onder d ) , juncto § 97 , lid 1 , DP ] . ”
20 . Het beroep dat verzoeker had ingesteld , werd verworpen bij beslissing van 24 maart 1976 .
Dientengevolge werd verzoeker met ingang van 1 april 1976 op pensioen gesteld .
21 . Bij beslissing van 17 mei 1976 werd verzoekers pensioenuitkering vastgesteld op basis van zijn pensionering met ingang van 1 april 1976 en rekening houdend met de door de tuchtcommissie opgelegde korting met 25 % .
22 . Ter terechtzitting is bevestigd dat verzoeker inderdaad vanaf dat moment een verminderde pensioenuitkering heeft ontvangen .
23 . Zoals hierboven is uiteengezet in de punten 11 en 12 , werd § 209 StGB ( die overeenstemt met § 129 I StG ) bij arrest van het Verfassungsgerichtshof van 21 juni 2002 in strijd bevonden met de grondwet en later dat jaar door de Oostenrijkse wetgever opgeheven .
24 . Bij brief van 2 juni 2008 verzocht verzoeker de tuchtrechtelijke autoriteit onder meer de tuchtrechtelijke beslissing van 10 juni 1975 in te trekken en de tuchtprocedure tegen hem te beëindigen , alsook subsidiair vast te stellen dat de rechtsgevolgen van die beslissing met ingang van 21 juni 2002 waren vervallen .
Hij verzocht voorts om uitbetaling van loon voor actieve dienst voor nader aangegeven tijdvakken , en subsidiair om opheffing van de korting van de pensioenuitkeringen vanaf 21 juni 2002 .
25 . Die verzoeken werden afgewezen .
26 . Op 11 februari 2009 diende verzoeker bij de dienst - respectievelijk pensioeninstantie verzoeken in tot berekening en nabetaling van loon voor actieve dienst c.q . van hogere pensioenuitkeringen .
Primair stelde hij zich op het standpunt dat ( voortdurende ) discriminatie enkel kon worden voorkomen door hem inzake beloning en pensioenrechten zo te behandelen alsof hij tot het bereiken van de wettelijke pensioenleeftijd in actieve dienst was geweest .
Subsidiair stelde hij op zijn minst recht te hebben op een pensioenuitkering zonder de korting met 25 % .
27 . Die verzoeken werden afgewezen .
De poging om die afwijzing aan te vechten bij het Bundesverwaltungsgericht ( hoogste federale bestuursrechter , Oostenrijk ) mislukte .
Tegen dat arrest is een buitengewoon beroep in Revision ingesteld bij het Verwaltungsgerichtshof , de verwijzende rechter in deze zaak .
28 . In zijn verzoek om een prejudiciële beslissing gaat de verwijzende rechter ervan uit dat een tuchtrechtelijke sanctie als die welke verzoeker is opgelegd , na de omzetting van richtlijn 2000 / 78 in Oostenrijks recht niet meer had mogen worden uitgesproken .
Bij gebreke van ( nieuwe ) rechtvaardigingsgronden voor de uiteenlopende leeftijden vanaf welke enerzijds homoseksuele contacten met volwassen mannen en anderzijds heteroseksuele en lesbische contacten met volwassenen zijn toegestaan , is het ook tuchtrechtelijk niet geoorloofd een onderscheid te maken tussen een situatie waarin een volwassene een mondige minderjarige jongen aanzet tot homoseksuele handelingen , en een situatie waarin een volwassene aanzet tot heteroseksuele of lesbische handelingen .
29 . Volgens de verwijzende rechter lijdt het „ niet de minste twijfel ” dat een dergelijk onderscheid ten grondslag lag aan de in het geding zijnde tuchtrechtelijke beslissing , aangezien deze beslissing voornamelijk was gebaseerd op het ( destijds ) strafbare karakter van het aan verzoeker ten laste gelegde gedrag .
Ook al kan niet worden uitgesloten dat wanneer in deze omstandigheden zou zijn aangezet tot heteroseksuele of lesbische handelingen , dit als een inbreuk op de gedragscode zou zijn beschouwd , een eventuele tuchtrechtelijke veroordeling zou „ veel milder ” zijn uitgevallen omdat de bestanddelen van het in § 129 I StG strafbare feit niet voorhanden waren .
30 . In het licht van deze overwegingen vraagt de verwijzende rechter zich af welke gevolgen de inwerkingtreding van richtlijn 2000 / 78 en het verbod van discriminatie op grond van seksuele geaardheid hebben op de lopende pensioenuitkeringen aan verzoeker .
Het Verwaltungsgerichtshof heeft de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vragen :
„ ( 1 ) Verzet artikel 2 van [ richtlijn 2000 / 78 ] zich tegen de handhaving van de nieuwe rechtsgevolgen van een naar nationaal recht onherroepelijk geworden bestuurlijke beslissing op het gebied van het ambtenarentuchtrecht ( tuchtrechtelijke beslissing ) waarbij een ambtenaar op pensioen wordt gesteld met korting van de pensioenuitkering , indien
bij de vaststelling van deze bestuurlijke beslissing bepalingen van Unierecht , met name richtlijn 2000 / 78 , nog niet van toepassing waren ,
maar een ( theoretische ) soortgelijke beslissing in strijd zou zijn met richtlijn 2000 / 78 als die zou zijn genomen binnen de temporele werkingssfeer ervan ?
( 2 ) Indien het antwoord op de eerste vraag bevestigend luidt , is het dan voor de totstandbrenging van een situatie zonder discriminatie
( a ) uit het oogpunt van het Unierecht vereist dat de ambtenaar met het oog op de berekening van zijn pensioenuitkering wordt behandeld alsof hij in de periode tussen het tijdstip waarop de bestuurlijke beslissing van kracht is geworden en het tijdstip waarop hij de wettelijke pensioenleeftijd heeft bereikt , niet met pensioen maar in actieve dienst zou zijn geweest , of
( b ) is het hiervoor voldoende dat wordt erkend dat het passend is hem de ongekorte pensioenuitkering te verlenen waarop hij recht heeft bij pensionering op het in de bestuurlijke beslissing genoemde tijdstip ?
( 3 ) Is voor de beantwoording van de tweede vraag van belang of de betrokken ambtenaar vóór het bereiken van de pensioenleeftijd zelf stappen heeft ondernomen om daadwerkelijk in actieve dienst van de federale overheid te treden ?
( 4 ) Indien het ( eventueel naargelang van de in de derde vraag vermelde omstandigheden ) voldoende wordt geacht dat de procentuele korting van de pensioenuitkering ongedaan wordt gemaakt ,
brengt het discriminatieverbod van richtlijn 2000 / 78 dan met zich mee dat de nationale rechter bij de berekening van de pensioenuitkering de richtlijn ook bij voorrang moet toepassen boven daarmee strijdig nationaal recht wat de tijdvakken betreft die zijn voorafgegaan aan het tijdstip waarop de richtlijn in Oostenrijk rechtstreeks van toepassing is geworden ?
( 5 ) Indien het antwoord op de vierde vraag bevestigend luidt , op welk tijdstip heeft een dergelijke ‚ terugwerkende kracht ’ dan betrekking ? ”
31 . Schriftelijke opmerkingen zijn ingediend door verzoeker , de Italiaanse en de Oostenrijkse regering en de Europese Commissie .
Met uitzondering van de Italiaanse regering hebben deze partijen ook pleidooi gehouden ter terechtzitting van 29 mei 2018 .
IV . Beoordeling
32 . Kan een nieuwe rechtsregel worden aangevoerd ter betwisting van de nog lopende gevolgen van een bestuurlijke beslissing die is genomen en onherroepelijk is geworden voordat die nieuwe regel van toepassing werd ?
Dat is in wezen de eerste vraag die de verwijzende rechter voorlegt .
33 . Ik ben van mening dat in omstandigheden als in het hoofdgeding het antwoord ontkennend is .
34 . Gelet op het antwoord dat ik op die eerste vraag voorstel ( punt A hieronder ) , behoeft niet te worden geantwoord op de resterende vragen .
Voor het geval het Hof tot een andere slotsom komt , zal ik niettemin ook kort ingaan op de in die vragen opgeworpen kwesties ( punten B en C ) , evenals op de relevantie die artikel 157 VWEU ( voorheen artikel 141 EG ) heeft voor de onderhavige zaak .
Deze bepaling wordt niet genoemd in de vragen van de verwijzende rechter , maar werd wel door verzoeker aan de orde gesteld ( punt D ) .
A . Eerste vraag
35 . Indien een bestuurlijke beslissing die discrimineert op grond van seksuele geaardheid en een vermindering van pensioenrechten tot gevolg heeft , onherroepelijk is geworden voordat die discriminatie werd verboden op grond van richtlijn 2000 / 78 , verzet het feit dat die richtlijn ondertussen van kracht is , zich dan tegen de handhaving van die vermindering van pensioenrechten ?
Dit is in een notendop de eerste vraag van de verwijzende rechter .
36 . Volgens de verwijzingsbeslissing heeft de eerste vraag geen betrekking op de geldigheid van de beslissing om verplichte pensionering op te leggen en verzoekers pensioenrechten te verminderen .
Dat werd aangevochten in de jaren zeventig en verzoeker ondernam ( tevergeefs ) een nieuwe poging daartoe nadat de betrokken strafbepaling was opgeheven .
37 . De verwijzende rechter wenst met zijn eerste vraag veeleer te vernemen of het strijdig is met richtlijn 2000 / 78 dat de gevolgen van een bestuurlijke beslissing die discriminatie inhoudt , worden gehandhaafd in de vorm van nog steeds verminderde pensioenrechten .
38 . Bij de behandeling van die vraag breng ik allereerst de algemene benadering in herinnering die het Hof hanteert inzake de toepassing ratione temporis van nieuwe regels op voortdurende gevolgen van vooraf bestaande situaties ( punt 1 ) .
Vervolgens sta ik stil bij de benadering die het Hof specifiek hanteert in pensioenzaken ( punt 2 ) .
Daarna schets ik de rechtspraak inzake de voortdurende betrekkingen ( punt 3 ) en onderzoek ik in welke mate moet worden teruggekomen op beslissingen uit het verleden ( punt 4 ) .
Ten slotte pas ik deze bevindingen toe op de onderhavige zaak ( punt 5 ) .
39 . Evenwel zijn vooraf twee opmerkingen op hun plaats .
40 . Ten eerste staat het kennelijk niet ter discussie dat het naar Oostenrijks recht in 1974 geldende verschil in strafrechtelijke behandeling van seksuele contacten met minderjarigen naargelang de homoseksuele of heteroseksuele aard van die contacten , vandaag niet aanvaard zou worden .
Logischerwijs moet dan ook hetzelfde gelden met betrekking tot de verwijzingen naar verzoekers seksuele geaardheid in de motivering van de tuchtrechtelijke beslissing .
De Oostenrijkse regering heeft in feite noch de ene noch de andere stelling in twijfel getrokken .
Weliswaar heeft zij verklaard , zonder daarin te zijn tegengesproken , dat zowel de strafrechtelijke als de tuchtrechtelijke sanctie volstrekt wettelijk was volgens het in 1974 en 1975 geldende Oostenrijkse recht .
Deze regering heeft eveneens aangegeven dat zij in overeenstemming waren met de destijds heersende Europese normen , die sindsdien zijn geëvolueerd .
41 . Ten tweede is het in de context van de onderhavige zaak veel minder duidelijk wat het precieze verband is tussen de strafrechtelijke straf en de tuchtrechtelijke sanctie in het hoofdgeding .
Met name over de vraag of een tuchtrechtelijke sanctie ( van enige zwaarte ) al dan niet een noodzakelijk uitvloeisel vormde van de strafrechtelijke veroordeling , is vrij diepgaand discussie gevoerd zowel in de schriftelijke opmerkingen als ter terechtzitting .
Enerzijds werd in de ( vrij algemeen geformuleerde ( 5 ) ) op ambtenaren toepasselijke tuchtrechtelijke voorschriften , anders dan in het wetboek van strafrecht , geen formeel onderscheid tussen homoseksueel en heteroseksueel gedrag gemaakt .
Anderzijds heeft de verwijzende rechter in zijn verwijzingsbeslissing verklaard dat de opgelegde tuchtrechtelijke maatregelen bij gebreke van een strafrechtelijke veroordeling „ veel milder ” zouden zijn uitgevallen .
42 . De Oostenrijkse regering heeft in antwoord op vragen over het precieze verband tussen strafrechtelijke en tuchtrechtelijke sancties verklaard dat het bestaan van een onherroepelijke strafrechtelijke sanctie ten aanzien van een politiebeambte in 1974 niet noodzakelijk volstond voor automatisch ontslag . ( 6 ) Een dergelijke veroordeling was echter evenmin nodig om tuchtrechtelijke sancties te kunnen opleggen .
In 1974 werden politiebeambten in Oostenrijk geacht zich zowel tijdens als buiten de diensturen te gedragen in overeenstemming met de hoogste normen .
Het feit dat voor een bepaald gedrag geen strafrechtelijke veroordeling was uitgesproken ( of dit gedrag helemaal geen strafbaar feit uitmaakte ) , betekende dus nog niet dat het tuchtrechtelijk geen problematisch gedrag vormde .
In dat verband poneert de Oostenrijkse regering , zonder daarin te worden tegengesproken , dat het benaderen van veertien ‑ en vijftienjarigen in een openbaar park door een 32 ‑ jarige politiebeambte volledig los van zijn seksuele geaardheid bezwaarlijk kon worden beschouwd als ethisch verantwoord gedrag .
De verwijzende rechter bevestigt dat het soortgelijk benaderen van minderjarigen in openbare parken door heteroseksuelen destijds inderdaad had kunnen worden beschouwd als een tuchtrechtelijk strafbare inbreuk op de gedragsregels .
43 . Uit deze verklaringen trek ik een dubbele conclusie .
Ten eerste begrijp ik dat het loutere feit dat een politiebeambte onherroepelijk strafrechtelijk was veroordeeld , per definitie inhield dat hij in zijn beroepsverplichtingen was tekortgeschoten .
Het is vrij voor de hand liggend dat de gedragsregels voor politiebeambten hoger liggen dan louter „ zich onthouden van strafbare feiten ” .