FranklinWillemen/mapa_plus huggingface dataset:
Het is dan ook nogal logisch dat het feit van een strafrechtelijke veroordeling per definitie rechtstreekse gevolgen had voor het scala aan denkbare sancties , die dan ook „ veel harder ” uitvielen dan in gevallen waarin geen strafrechtelijke veroordeling was uitgesproken . ( 7 ) Ten tweede begrijp ik eveneens dat afgezien van deze eendimensionale implicatie ( de strafrechtelijke veroordeling gaat gepaard met een tuchtrechtelijke sanctie ) wat de zwaarte van die tuchtrechtelijke sanctie betreft , een strafrechtelijke veroordeling geen conditio sine qua non was voor die tuchtrechtelijke sanctie .
1 . Toepasselijkheid ratione temporis van nieuwe regelingen
a ) Algemene benadering
44 . Volgens vaste rechtspraak van het Hof is een nieuwe regeling in beginsel onmiddellijk van toepassing op de „ toekomstige gevolgen van een onder de oude regeling ontstane situatie ” en mag het vertrouwensbeginsel niet dusdanig worden verruimd dat „ een nieuwe regeling nooit van toepassing kan zijn op de toekomstige gevolgen van situaties die onder de oude regeling zijn ontstaan ” . ( 8 )
45 . Evenwel moeten met het oog op eerbiediging van het rechtszekerheids ‑ en het vertrouwensbeginsel de regels van materieel Unierecht aldus worden uitgelegd dat zij ten aanzien van „ vóór hun inwerkingtreding verworven rechtsposities ” alleen gelden voor zover „ uit hun bewoordingen , doelstellingen of opzet blijkt dat er zulke gevolgen aan dienen te worden verbonden ” ( 9 ) .
46 . Volgens een andere formule die door het Hof wordt gehanteerd , is een nieuwe rechtsregel „ niet van toepassing op rechtssituaties die zijn ontstaan en definitief zijn verworven onder het oude recht , maar wel op de toekomstige gevolgen daarvan en op nieuwe rechtssituaties .
Dit ligt slechts anders , onder voorbehoud van het beginsel dat rechtshandelingen geen terugwerkende kracht hebben , wanneer de nieuwe regel gepaard gaat met bijzondere bepalingen die specifiek de voorwaarden voor toepassing ratione temporis ervan vastleggen ” . ( 10 )
47 . De algemene regels die uit deze zaken af te leiden vallen , kunnen bijgevolg als volgt worden omschreven : i ) niet-toepassing van de nieuwe regeling op „ definitief verworven rechtsposities ” die zijn ontstaan en werden beoordeeld onder de oude regeling en ii ) toepassing van de nieuwe regeling op de toekomstige gevolgen van „ verworven rechtsposities ” die voortdurende gevolgen met zich brengen .
Voorts zal bij een juridische herbeoordeling volgens de nieuwe regeling slechts rekening worden gehouden met oude feiten wanneer in een dergelijke beoordeling is voorzien of die vereist is vanwege de aard of de structuur van de nieuwe regeling .
48 . Diezelfde benadering heeft ook haar neerslag gevonden in de context van de toetreding van een nieuwe lidstaat tot de Europese Unie ( 11 ) , zowel wat betreft de toepassing van ( nieuwe ) Unierechtelijke regels door de lidstaten als wat betreft de bevoegdheid van het Hof om in prejudiciële beslissingen te antwoorden op vragen betreffende dergelijke situaties .
Indien zij relevant zijn , mag er met feiten uit het verleden ( zijnde feiten die voorafgingen aan de toetreding ) rekening worden gehouden en moeten zij ( opnieuw ) worden beoordeeld bij de toepassing van de nieuwe wetgeving ( en ) na de toetreding . ( 12 ) Zo stond het derhalve niet aan het Hof om na de toetreding in wezen opnieuw inhoudelijk te beoordelen of bepaalde bedingen in een vóór de toetreding gesloten consumentenovereenkomst al dan niet oneerlijk waren , ook al werd die overeenkomst daadwerkelijk uitgevoerd na de toetreding . ( 13 ) Het Hof was daarentegen wel bevoegd om te oordelen of nationale wetgeving die voorzag in een maximumbedrag voor vertragingsrente al dan niet in overeenstemming was met het Unierecht met betrekking tot een rechtshandeling die ruim vóór de toetreding tot stand was gekomen maar gevolgen ( en de uiteindelijke berekening van de rente ) met zich meebracht die voortduurden na de toetreding . ( 14 )
49 . Zowel verzoeker als de Commissie hebben in hun schriftelijke opmerkingen alsook in hun pleidooien in extenso verwezen naar de beslissing van het Hof in de zaak Ciola . ( 15 ) Die beslissing verdient inderdaad nadere beschouwing , aangezien zij illustreert hoe de in het vorige punt geschetste algemene richtsnoeren wordt toegepast op een concreet geval .
50 . Het kantelmoment in de zaak Ciola was 1 januari 1995 , de datum waarop de Republiek Oostenrijk is toegetreden tot de Europese Gemeenschappen .
Vanzelfsprekend onder voorbehoud van eventuele uitdrukkelijke afwijkingen , trad op die datum het Gemeenschapsrecht , waaronder de regels inzake vrij verkeer , integraal in werking en werd het onmiddellijk van toepassing in die nieuwe lidstaat .
51 . Ciola ’ s vennootschap bezat en verhuurde 200 ligplaatsen voor plezierjachten , die zich bevonden aan de Oostenrijkse kant van de Bodensee .
Volgens een administratieve beschikking van 1990 mochten maximaal 60 ligplaatsen worden verhuurd aan in het buitenland woonachtige personen . ( 16 ) Jaarlijks moest een overzicht worden verstrekt van de aan in het buitenland woonachtige personen toegewezen ligplaatsen . ( 17 )
52 . Op 10 juli 1996 ( 18 maanden na de toetreding ) werd een nieuwe individuele administratieve beschikking vastgesteld , waarbij de vennootschap schuldig werd verklaard aan het in verhuur geven boven het contingent van 60 van twee ligplaatsen aan in het buitenland woonachtige personen in januari en mei 1995 .
Ciola werd een boete opgelegd voor elk van beide inbreuken op de administratieve beschikking van 1990 . ( 18 ) Ciola stelde beroep in tegen de beschikking van 1996 waarbij hem een sanctie werd opgelegd .
De zaak werd verwezen naar het Hof en de verwijzende rechter wenste met zijn tweede vraag uitdrukkelijk de werkingssfeer ratione temporis van deze beperking te kennen , gelet op het feit dat de oorspronkelijke administratieve beschikking onherroepelijk was geworden vóór de toetreding .
53 . Het Hof begon zijn redenering met de bevestiging dat de regels inzake het vrij verkeer van diensten zich verzetten tegen het feit dat ligplaatsen voor in het buitenland woonachtige personen aan een quota werden onderworpen .
Het Hof voegde er evenwel aan toe dat „ het geding geen betrekking heeft op het lot van de administratieve handeling zelf , in casu de beschikking van 9 augustus 1990 , maar op de vraag of een dergelijke handeling in het kader van de beoordeling van de gegrondheid van een sanctie [ na de datum van toetreding ] , opgelegd wegens niet-nakoming van een uit die beschikking voortvloeiende verplichting , wegens onverenigbaarheid met het beginsel van vrije dienstverrichting buiten toepassing moet worden gelaten ” . ( 19 ) Het Hof kwam tot de slotsom dat een dergelijke handeling buiten beschouwing moest worden gelaten .
54 . In de onderhavige zaak beroept verzoeker zich op het arrest Ciola als zou daarin daadwerkelijk zijn geoordeeld dat een persoon die de negatieve gevolgen ondergaat van een bestuurlijke beslissing , het recht heeft om die gevolgen ongedaan te maken wanneer de bestuurlijke beslissing per hypothese strijdig zou zijn geweest met nieuwe rechtsregels ingeval zij zou zijn genomen na de inwerkingtreding van die nieuwe regels .
55 . Een dergelijke conclusie vloeit evenwel niet voort uit het arrest Ciola .
In de zaak Ciola vocht de verzoekende partij de gegrondheid aan van een boete die was opgelegd bij een beslissing die dateerde van na de inwerkingtreding in Oostenrijk van de regels inzake vrij verkeer .
Bovendien was de boete opgelegd wegens handelingen van Ciola ’ s vennootschap – de verhuur van ligplaatsen in januari en mei 1995 – en die zelf dateerden van na de datum van toetreding .
56 . Het is dus vrij duidelijk dat in de zaak Ciola nieuwe wetgeving van na de toetreding werd toegepast , wat logischerwijs was vereist ter beoordeling van een nieuwe situatie .
De feiten van na de toetreding ( verhuur van ligplaatsen ) moesten worden beoordeeld en getoetst aan de nieuwe wetgeving van na de toetreding ( nationale wetgeving die voor de toekomst was aangepast teneinde in overeenstemming te zijn met nieuwe toepasselijke Unierechtelijke regels ) .
Bovendien was er duidelijk geen sprake van „ ongedaanmaking ” van de ( vroegere ) gevolgen van de beslissing van 1990 in de door de verzoekende partij voorgestane zin .
Het Hof heeft niet geoordeeld dat de beslissing moest worden herzien en evenmin dat schadevergoeding moest worden betaald voor het feit dat die beslissing was gegeven .
Wat daarentegen wel werd vereist , was dat de oude beslissing die strijdig was geworden met de nieuwe wetgeving van na 1995 , eenvoudigweg niet langer werd toegepast op een volstrekt nieuw toepassingsgeval van de wet in een context waarin administratieve boeten werden opgelegd na de toetreding .
2 . Specifieke rechtspraak inzake pensioenen
57 . De in punt 1 geschetste algemene benadering gaat eveneens op in de context van richtlijn 2000 / 78 en pensioenregelingen . ( 20 ) Hoe die regels precies moeten worden toegepast in concrete gevallen , is echter uiteraard niet vanzelfsprekend .
Aan de specifieke kenmerken van pensioenregelingen mag niet worden voorbijgegaan .
Rechten worden opgebouwd en pensioenen uitbetaald gedurende decennia en in dat tijdsbestek kan wetgeving aanzienlijke wijzigingen ondergaan .
In pensioengerelateerde geschillen kunnen voor de individuele persoon en voor de overheids - en particuliere pensioenfondsen als geheel dermate aanzienlijke geldsommen op het spel staan dat een en ander gevoeliger komt te liggen .
58 . Dat vormt inderdaad een belangrijke rode draad in de arresten die zullen worden besproken in dit punt inzake pensioenen .
Een ruime meerderheid van die zaken betreft pensioenbeslissingen die werden genomen nadat de nieuwe regels van kracht waren geworden .
a ) Oude feiten , nieuwe wetgeving en de noodzaak van een nieuwe beslissing
59 . In heel wat arresten die specifiek betrekking hebben op pensioenen , heeft het Hof bevestigd dat bij de vaststelling van pensioenrechten rekening moet worden gehouden met feiten die dateren van vóór de inwerkingtreding van nieuwe non-discriminatieregels ( met name tijdvakken van actieve dienst ) .
60 . Zo hadden bijvoorbeeld de zaken Bruno en O ’ Brien ( 21 ) betrekking op de bij richtlijn 97 / 81 / EG ( 22 ) geboden gelijke behandeling van deeltijdwerkers en voltijdwerkers .
Het Hof heeft in deze zaken geoordeeld dat ter vaststelling van eventuele pensioenrechten van een persoon rekening moest worden gehouden met deeltijdarbeidstijdvakken van vóór de inwerkingtreding van die richtlijn . ( 23 ) Zowel in de zaak Bruno als in de zaak O ’ Brien moest het recht op een pensioen worden vastgesteld na de inwerkingtreding van de richtlijn . ( 24 )
61 . Dat was eveneens zo in de zaken Barber ( 25 ) en Ten Oever ( 26 ) , waarin met artikel 119 EEG strijdige discriminatie op grond van geslacht werd gesteld .
In die zaken werd het recht op pensioen vastgesteld na de inwerkingtreding van artikel 119 EEG . ( 27 )
62 . In de zaak Maruko ( 28 ) ging het om de weigering van het recht op een nabestaandenpensioen als gevolg van naar verluidt met richtlijn 2000 / 78 strijdige discriminatie op grond van seksuele geaardheid .
Zoals in de zaak Ten Oever ( 29 ) vond de relevante gebeurtenis plaats en werd een nieuwe beslissing genomen ( het overlijden van een partner en de beslissing om een nabestaandenpensioen te weigeren ) nadat de termijn voor omzetting was verstreken . ( 30 )
63 . In de zaken Kauer en Duchon was er daadwerkelijk sprake van discriminatie op grond van nationaliteit . ( 31 ) In deze zaken vroegen verzoekers een pensioen aan in Oostenrijk na de toetreding en wensten zij dat rekening werd gehouden met bepaalde feiten die vóór de toetreding hadden plaatsgevonden in andere lidstaten ( in de zaak Kauer : tijdvakken van opvoeding in België en in de zaak Duchon : een werkgerelateerd ongeval in Duitsland met arbeidsongeschiktheid als gevolg ) .
64 . Samengevat kan worden gesteld dat alle bovengenoemde gevallen inzake pensioenen situaties betreffen waarin met feiten die dateren van vóór de nieuwe wetgeving , rekening wordt gehouden in beslissingen die dateren van na de nieuwe wetgeving .
Dat sluit naadloos aan bij de hierboven aangehaalde algemene rechtspraak : er is een voortdurende feitelijke situatie die juridisch moet worden herbeoordeeld als gevolg van de inwerkingtreding van nieuwe wetgeving .
In dergelijke omstandigheden is het volstrekt logisch , met name in een socialezekerheidscontext , dat rekening wordt gehouden met alle relevante feitelijke elementen die dateren van vóór de nieuwe wetgeving .
65 . Om die reden kan die rechtspraak volgens mij niet naar analogie worden toegepast op de onderhavige zaak , waarin de feiten , de toepasselijke wetgeving , evenals de bestuurlijke beslissing zelf dateren van vóór de nieuwe wetgeving .
De enige feiten van na de nieuwe wetgeving zijn de maandelijkse pensioenuitkeringen aan verzoeker .
66 . Dat geldt des te meer aangezien de naar verluidt discriminerende beslissing in casu de beoordeling van en de toepassing van wetgeving op feiten behelst die zelf niet rechtstreeks verband houden met de pensioenuitkering of - berekening .
De vermeende discriminatie houdt verband met een tuchtrechtelijke beslissing waarbij , gelet op het feit dat verzoekers schuld was bevestigd , hem een dubbele tuchtrechtelijke sanctie is opgelegd . ( 32 ) Vanzelfsprekend valt niet te ontkennen dat die beslissing gevolgen heeft meegebracht voor verzoekers pensioen . ( 33 ) Anders dan in de gevallen die in dit punt zijn besproken , gaat het in het onderhavige geval evenwel niet om bijvoorbeeld objectieve voorwaarden voor pensioengerechtigdheid die verband houden met de persoonlijke situatie of tijdvakken van actieve dienst .
Het draait veeleer om een afzonderlijke en onderliggende tuchtrechtelijke beslissing die steunt op geheel specifieke feiten .
b ) Bestaande pensioenen , nieuwe wetgeving en huidige situaties
67 . Het arrest in de zaak Römer ( 34 ) , dat is aangehaald door alle partijen , past niet zo goed in het plaatje dat ik zonet heb geschetst .
Het loont daarom de moeite om dit arrest even onder de loep te nemen .
68 . In die zaak was verzoeker in feite reeds gepensioneerd en ontving hij een pensioen toen hij in 2001 ( bijgevolg vóór het verstrijken van de termijn voor omzetting van richtlijn 2000 / 78 ) een partnerschap aanging met zijn mannelijke levensgezel .
Römer werd een belastingvoordeel ontzegd dat normaliter van toepassing zou zijn geweest in het geval van een ( heteroseksueel ) huwelijk ( 35 ) en dat hem recht zou hebben gegeven op hogere pensioenuitkeringen .
69 . Het Hof heeft in wezen geoordeeld dat Römer , voor zover sprake was van discriminatie , aanspraak kon maken op een gelijke fiscale behandeling met ingang van het verstrijken van de termijn voor omzetting van richtlijn 2000 / 78 .
Anders dan in de hierboven aangehaalde zaken werd in de zaak Römer over verzoekers recht op een pensioen evenwel een beslissing genomen vóór de inwerkingtreding van de nieuwe regels .
Punt van discussie was voortdurende discriminatie met betrekking tot latere uitkeringen en verzoekers belastingsituatie .
70 . Die zaak verschilt echter van de onderhavige zaak , in het bijzonder om twee redenen .
71 . Ten eerste klopt het inderdaad dat Römers belastingsituatie was vastgesteld vóór het verstrijken van de termijn voor omzetting van richtlijn 2000 / 78 , en in die zin betrof het dus een „ onherroepelijke ” beslissing .
Wat echter eveneens klopt , is dat de toepasselijke nationale wetgeving bepaalde dat de fiscale behandeling moest worden herzien ingeval de persoonlijke omstandigheden waren gewijzigd .
Zoals bevestigd is door het Hof , geldt derhalve met betrekking tot de toepasselijke wetgeving dat „ wanneer pas na aanvang van de uitkering van het ouderdomspensioen is voldaan aan de voorwaarden [ van de gunstigere fiscale behandeling ] , deze laatste bepaling vanaf dat tijdstip dient te worden toegepast , wanneer de betrokkene hierom verzoekt ” . ( 36 )
72 . In de zaak Römer bestond derhalve een regeling op basis waarvan nieuwe beslissingen konden worden genomen die rekening hielden met nieuwe en voor de berekeningen inzake sociale zekerheid relevante wijzigingen van persoonlijke omstandigheden .
73 . Ten tweede en meer fundamenteel betreft het arrest in de zaak Römer , indien wordt geabstraheerd van de herzieningsbepaling , de manier waarop nieuwe regels ( richtlijn 2000 / 78 ) kunnen worden toegepast op de huidige persoonlijke situatie van personen , teneinde een beslissing met betrekking tot hun pensioenrechten te kunnen herzien .
74 . Daarin verschilt het soort toepassing ratione temporis dat verzoeker verdedigt in de onderhavige zaak , volgens mij totaal .
Wat in de onderhavige zaak wordt voorgestaan , is niet dat rekening wordt gehouden ( zoals wettelijk voorzien ) met persoonlijke omstandigheden met het oog op een aanpassing in de toekomst , maar dat een afgesloten geheel van feiten die zich vele jaren geleden afspeelden en een daarmee verband houdende tuchtrechtelijke beslissing tegen de achtergrond van nieuwe rechtsregels worden herbekeken teneinde de zijdelingse gevolgen voor de pensioenrechten te keren .
c ) Uitzonderingen op de regel ?
75 . Het is juist dat er alleenstaande arresten van het Hof bestaan waarin de beslissing tot toekenning van een pensioen en alle relevante feiten blijken te dateren van vóór de nieuwe regels .
Met andere woorden , er is een beslissing genomen om ( al dan niet ) een pensioen toe te kennen ook met betrekking tot de omvang van de rechten , maar kennelijk worden nieuwe regels aangevoerd opdat op die beslissing zou worden teruggekomen , zonder dat sprake is van nieuwe feiten of enige wijziging in de persoonlijke omstandigheden .
76 . Dergelijke arresten komen evenwel niet vaak voor en kunnen bij nader onderzoek gemakkelijk worden onderscheiden .
In de zaak P . ( 37 ) was verzoekster de gescheiden echtgenote van een ambtenaar van de Commissie .
Toen de ambtenaar overleed , had P . geen recht op een nabestaandenpensioen , omdat de „ fout ” voor de scheiding niet uitsluitend bij de overleden echtgenoot was gelegd .
Nauwelijks enkele maanden na het overlijden traden nieuwe regels in werking , op basis waarvan P . recht zou hebben gehad op een nabestaandenpensioen . ( 38 ) Het Hof paste de nieuwe regeling daadwerkelijk toe , met als gevolg dat P . recht op een pensioen verwierf met ingang van de inwerkingtreding van die nieuwe regeling .
77 . In de zaak P . was er niettemin sprake van een aantal specifieke elementen .
In feite pleitte de Commissie fel voor toepassing van de nieuwe regeling ( maar zij bestreed de uitbetaling van een pensioen op andere gronden ) .
Andere instellingen pasten de regeling toe met onmiddellijke ingang en , wanneer de Commissie die handelswijze niet zou volgen , zou dat volgens haar aanleiding geven tot discriminatie tussen ambtenaren .
Bovendien was de oorspronkelijke beslissing om P . geen pensioen toe te kennen , in de praktijk genomen enkele dagen na de inwerkingtreding van de nieuwe regeling ( ook al was de ex‑echtgenoot daarvoor overleden ) .
78 . In de zaak Brock was verzoeker een invaliditeitspensioen toegekend in 1958 .
In 1961 was dat pensioen omgezet in een ouderdomspensioen . ( 39 ) De vraag betrof in wezen of een nieuwe regeling van toepassing was , op grond waarvan rekening moest worden gehouden met bijdragen in andere lidstaten en die in werking was getreden op 1 januari 1964 .
Het Hof oordeelde dat dit het geval was .
79 . Het is volgens mij veelzeggend dat de toepasselijke wetgeving in die zaak een bepaling bevatte die uitdrukkelijk voorzag in een herziening van de berekening van pensioenuitkeringen van vóór de inwerkingtreding van die wetgeving .
80 . Het belangrijkste aspect waarin de zaken P . en Brock verschillen van de onderhavige zaak , schuilt in het feit dat de beslissingen in die gevallen gaan over de beoordeling van de voorwaarden voor toekenning van het pensioen volgens nieuwe rechtsregels .
81 . Dat is duidelijk iets anders dan de beoordeling van gedrag uit het verleden volgens nieuwe rechtsregels , teneinde vast te stellen in welk opzicht een ( tuchtrechtelijke ) beslissing anders zou zijn uitgevallen en wat de zijdelingse gevolgen daarvan zouden zijn voor latere pensioenrechten .
82 . In de zaak P . bijvoorbeeld verzocht de gescheiden echtgenote dus niet om haar scheiding opnieuw te beoordelen of om na te gaan of haar ex‑echtgenoot als enige schuldige was aan te merken .
In de zaak Brock verzocht de arbeidsongeschikte partij niet om een heronderzoek van de omstandigheden van zijn ongeval met het oog op kwalificatie als arbeidsongeval of niet .
Alle beslissingen inzake de verantwoordelijkheid voor de scheiding of inzake het ongeval waren onherroepelijk , net zoals ook de tuchtrechtelijke beslissing in de onderhavige zaak onherroepelijk is .
83 . Kortom , arresten zoals P . en Brock vertonen op het eerste gezicht inderdaad een „ sterker retroactief tintje ” dan andere gevallen , zoals de hierboven besproken zaken .
Afgezien van het feit dat het gaat om relatief oude en alleenstaande gevallen , kunnen zij evenwel duidelijk worden onderscheiden van het onderhavige geval .
In ieder geval staat het voor mij vast dat dergelijke arresten niet aldus kunnen worden gelezen dat met de vaststelling van nieuwe regels een absoluut recht in het leven wordt geroepen om alle onderliggende en voorgaande bestuurlijke beslissingen die voor het overige onherroepelijk zijn geworden , te doen herzien in het licht van die nieuwe regels en om overeenkomstige aanpassingen van pensioenuitkeringen te verkrijgen .
d ) Overgangsbepalingen
84 . Ten slotte is het zinvol om in te gaan op nog een rode draad in de rechtspraak inzake pensioenen , ditmaal betreffende richtlijn 79 / 7 / EEG ( 40 ) .
Op grond van die richtlijn moesten lidstaten het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen ten uitvoer leggen op het gebied van de sociale zekerheid .
Als onderdeel van dat proces pasten de lidstaten hun nationale regelingen inzake prestaties aan teneinde discriminatie op grond van geslacht uit de wereld te helpen .
85 . Die wetswijzingen hebben aanleiding gegeven tot een aantal prejudiciële verwijzingen naar het Hof .
Voor zover hier relevant , gingen de betrokken zaken over verzoeksters aan wie als gevolg van nationale discriminerende bepalingen socialezekerheidsprestaties waren ontzegd op grond van beslissingen die waren genomen vóór het verstrijken van de termijn voor omzetting van de richtlijn .
Zij trachtten in feite die prestaties na het verstrijken van de termijn voor omzetting te verkrijgen op grond van de nieuwe non-discriminatieregels .
86 . In zijn arresten heeft het Hof herhaaldelijk bevestigd dat de gevolgen van de discriminatie ongedaan moesten worden gemaakt na het verstrijken van de termijn voor omzetting .
Nader onderzoek leert evenwel dat ook die gevallen erg verschillen van het onderhavige .
87 . In de zaak Borrie Clarke ( 41 ) bijvoorbeeld moesten ingevolge nationale wetgeving vrouwen die een invaliditeitspensioen aanvroegen , in vergelijking met mannen die een dergelijk pensioen aanvroegen , voldoen aan een aanvullende voorwaarde ( ongeschiktheid voor huishoudelijk werk ) .
Verzoekster beantwoordde niet aan die aanvullende voorwaarde en haar pensioenaanvraag werd in 1983 afgewezen .
Vervolgens werd de nationale wetgeving gewijzigd om de bepalingen ervan in overeenstemming te brengen met de richtlijn .
Het invaliditeitspensioen werd vervangen door een invaliditeitsuitkering en er werden andere voorwaarden opgelegd die gelijk waren voor beide geslachten .
Als overgangsmaatregel ontvingen mensen aan wie een invaliditeitspensioen was toegekend vóór de nieuwe wet , evenwel automatisch een invaliditeitsuitkering zonder dat zij aan de nieuwe voorwaarden moesten voldoen .
Dus werd met de overgangsbepalingen de discriminatie daadwerkelijk opnieuw bevestigd , zodat de discriminatoire regeling bleef bestaan .