FranklinWillemen/mapa_plus huggingface dataset:
22 In de Grundordnung für katholische Krankenhäuser in Nordrhein-Westfalen ( basisreglement voor katholieke ziekenhuizen in Noordrijn-Westfalen , Amtsblatt des Erzbistums Köln , blz . 321 ) van 5 november 1996 is het volgende bepaald :
„ A . Verbondenheid met de kerk
( 6 ) De verantwoordelijke instelling is gebonden aan de krachtens de verklaring van de Duitse bisschoppen inzake het kerkenwerk vastgestelde [ GrO 1993 ] , inclusief wijzigingen en aanvullingen .
Leidinggevende werknemers in de zin van het genoemde basisreglement zijn de bestuursleden en de afdelingsartsen van het ziekenhuis . ”
23 IR is een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid naar Duits recht .
Zij heeft tot maatschappelijk doel om missies van Caritas – het internationale netwerk van katholieke hulporganisaties – te vervullen als uiting van het leven en wezen van de rooms-katholieke kerk .
Dit doet zij onder meer door de exploitatie van ziekenhuizen .
IR streeft niet in de eerste plaats winst na en valt onder het toezicht van de katholieke aartsbisschop van Keulen ( Duitsland ) .
24 De katholieke JQ is gediplomeerd arts .
Sinds 2000 is hij met een arbeidsovereenkomst op grond van de GrO 1993 bij IR werkzaam als afdelingshoofd Interne Geneeskunde van een ziekenhuis .
25 JQ was getrouwd volgens de rooms-katholieke ritus .
In 2005 is zijn eerste echtgenote bij hem weggegaan .
Hun echtscheiding werd in maart 2008 uitgesproken .
In augustus 2008 heeft JQ een burgerlijk huwelijk gesloten met zijn nieuwe partner , zonder dat zijn eerste huwelijk nietig was verklaard .
26 Nadat IR kennis had genomen van dit nieuwe huwelijk heeft zij JQ bij schrijven van 30 maart 2009 met ingang van 30 september 2009 ontslagen .
27 JQ heeft bij het Arbeitsgericht ( arbeidsrechter in eerste aanleg , Duitsland ) beroep ingesteld tegen dit ontslag en daarbij gesteld dat zijn tweede huwelijk geen geldige reden was voor dit ontslag .
Volgens JQ was zijn ontslag in strijd met het beginsel van gelijke behandeling , omdat een tweede huwelijk van een protestants of niet-gelovig afdelingshoofd ingevolge de GrO 1993 geen consequenties voor diens dienstverband met IR zou hebben gehad .
28 Volgens IR was het ontslag van JQ sociaal gerechtvaardigd .
Aangezien JQ een leidinggevende functie had in de zin van artikel 5 , lid 3 , GrO 1993 , is hij , door een naar canoniek recht ongeldig huwelijk aan te gaan , ernstig tekortgeschoten in de nakoming van de uit zijn arbeidsovereenkomst met IR voortvloeiende verplichtingen .
29 Het Arbeitsgericht heeft de vordering van JQ toegewezen .
Nadat de hogere voorziening die IR tegen deze beslissing had ingesteld door het Landesarbeitsgericht ( arbeidsrechter van een deelstaat ) was verworpen , heeft IR beroep in Revision ingesteld bij het Bundesarbeitsgericht ( hoogste federale rechter in arbeidszaken , Duitsland ) .
Deze rechterlijke instantie heeft het beroep bij arrest van 8 september 2011 verworpen , waarbij zij in wezen heeft geoordeeld dat het ontslag niet gerechtvaardigd was , aangezien IR niet-katholieke werknemers in dezelfde functie als JQ niet vanwege een tweede huwelijk zou hebben ontslagen .
30 IR heeft de zaak voorgelegd aan het Bundesverfassungsgericht .
Deze rechterlijke instantie heeft het arrest van het Bundesarbeitsgericht bij beschikking van 22 oktober 2014 vernietigd en de zaak naar deze laatste instantie terugverwezen .
31 Het Bundesarbeitsgericht is van oordeel dat de uitkomst van het hoofdgeding afhangt van de vraag of het ontslag van JQ door IR op grond van § 9 , lid 2 , AGG toelaatbaar is .
Deze rechterlijke instantie wijst er evenwel op dat deze bepaling in overeenstemming met het Unierecht moet worden uitgelegd en dat de uitkomst van dit geschil derhalve afhankelijk is van de uitlegging van artikel 4 , lid 2 , tweede alinea , van richtlijn 2000 / 78 , waarvan § 9 , lid 2 , AGG de omzetting in nationaal recht vormt .
32 Meer in het bijzonder vraagt de verwijzende rechterlijke instantie zich in de eerste plaats af of IR , als privaatrechtelijke kapitaalvennootschap die in handen is van de rooms-katholieke kerk , onder het toepassingsgebied van artikel 4 , lid 2 , tweede alinea , van richtlijn 2000 / 78 valt en dientengevolge het recht heeft van zijn werknemers een houding van goede trouw en loyaliteit aan de grondslag van deze kerk te eisen .
Volgens deze rechterlijke instantie is het niet uitgesloten dat het Unierecht eraan in de weg staat dat een dergelijke privaatrechtelijke vennootschap die op marktconforme wijze in de gezondheidszorg werkzaam is , zich kan beroepen op bijzondere kerkelijke rechten .
33 In dat verband vraagt deze rechterlijke instantie zich af of kerken dan wel andere publieke of particuliere organisaties waarvan de grondslag berust op godsdienstige beginselen of overtuigingen , zelf onherroepelijk kunnen bepalen wat een houding van goede trouw en loyaliteit „ aan de grondslag van de organisatie ” in de zin van artikel 4 , lid 2 , tweede alinea , van richtlijn 2000 / 78 vormt , en of zij op dit punt tevens – zoals het Duitse grondwettelijke recht hun toestaat – aan werknemers die dezelfde leidinggevende functies vervullen uitsluitend naargelang van hun geloofsovertuiging autonoom verschillende loyaliteitseisen mogen stellen .
34 In de tweede plaats wijst de verwijzende rechterlijke instantie erop dat , nadat het Hof artikel 4 , lid 2 , tweede alinea , van richtlijn 2000 / 78 heeft uitgelegd , het aan haar staat om , rekening houdend met het geheel van nationale rechtsregels en met toepassing van de daarbij erkende uitleggingsmethoden , te beslissen of en in welke mate § 9 , lid 2 , AGG in overeenstemming met artikel 4 , lid 2 , van richtlijn 2000 / 78 kan worden uitgelegd en , indien deze nationale bepaling zich niet leent voor een richtlijnconforme uitlegging , of de genoemde bepaling geheel of gedeeltelijk buiten toepassing moet worden gelaten .
35 In dat verband vraagt de verwijzende rechterlijke instantie zich enerzijds af of een particulier krachtens het verbod van discriminatie op grond van godsdienst of overtuiging , zoals dit in artikel 21 , lid 1 , van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie ( hierna : „ Handvest ” ) is vastgelegd , een subjectief recht toekomt dat deze particulier voor de nationale rechterlijke instanties kan inroepen en op grond van welk recht die instanties verplicht zijn om , in gedingen tussen particulieren , nationale bepalingen die niet in overeenstemming zijn met dat verbod , buiten toepassing te laten .
Hoewel de verwijzende rechterlijke instantie geheel erkent dat het Handvest pas op 1 december 2009 van kracht is geworden , terwijl het ontslag in het hoofdgeding in maart 2009 plaatsvond , is het naar zij toelicht niet uitgesloten dat al voordat het Handvest van kracht werd een verbod op discriminatie op grond van godsdienst bestond als algemeen beginsel van het Unierecht .
Overeenkomstig het beginsel van voorrang van het Unierecht , heeft dit beginsel voorrang op het nationale recht , waaronder het constitutioneel recht .
36 In de derde plaats vraagt de verwijzende rechterlijke instantie zich af op grond van welke voorwaarden moet worden bepaald of het vereiste een houding van goede trouw en loyaliteit te tonen , in overeenstemming is met artikel 4 , lid 2 , tweede alinea , van richtlijn 2000 / 78 .
37 In die omstandigheden heeft het Bundesarbeitsgericht de behandeling van de zaak geschorst en het Hof de volgende prejudiciële vragen gesteld :
„ 1 ) Dient artikel 4 , lid 2 , tweede alinea , van [ richtlijn 2000 / 78 ] aldus te worden uitgelegd dat de kerk voor een organisatie als verweerster in het onderhavige geding bindend kan bepalen dat , indien van werknemers in een leidinggevende functie een houding van goede trouw en loyaliteit wordt verlangd , onderscheid dient te worden gemaakt tussen enerzijds werknemers die behoren tot de katholieke kerk en anderzijds werknemers met een andere geloofsovertuiging of zonder geloofsovertuiging ?
2 ) Indien het antwoord op de eerste vraag ontkennend luidt :
a ) Moet een bepaling van nationaal recht , zoals in casu § 9 , lid 2 , AGG , op grond waarvan een dergelijk verschil in behandeling gebaseerd op de geloofsovertuiging van de werknemer overeenkomstig het gevoel van eigen identiteit van de betrokken kerk gerechtvaardigd is , in het onderhavige geding buiten toepassing blijven ?
b ) Onder welke voorwaarden mag overeenkomstig artikel 4 , lid 2 , tweede alinea , van richtlijn [ 2000 / 78 ] van de werknemers van een kerk of andere in deze bepaling genoemde organisatie een houding van goede trouw en loyaliteit aan de grondslag van de organisatie worden verlangd ? ”
De prejudiciële vragen
Eerste vraag en tweede deel van de tweede vraag
38 Met zijn eerste vraag en het tweede deel van de tweede vraag , die samen moeten worden onderzocht , wenst de verwijzende rechterlijke instantie in wezen te vernemen of artikel 4 , lid 2 , tweede alinea , van richtlijn 2000 / 78 aldus moet worden uitgelegd dat een kerk of een andere organisatie waarvan de grondslag is gebaseerd op godsdienst of overtuiging en die een ziekenhuis in de vorm van een privaatrechtelijke kapitaalvennootschap exploiteert , onherroepelijk kan besluiten haar leidinggevende werknemers afhankelijk van hun geloofsopvatting te verplichten tot een houding van goede trouw en loyaliteit en , indien dit niet het geval is , op grond van welke voorwaarden in ieder afzonderlijk geval moet worden onderzocht of een dergelijke verplichting in overeenstemming is met deze bepaling .
39 Gelet op de door de verwijzende rechterlijke instantie gegeven uitleg over haar eerste vraag , moet in de eerste plaats met betrekking tot de personele werkingssfeer van artikel 4 , lid 2 , tweede alinea , van richtlijn 2000 / 78 worden nagegaan of de omstandigheid dat in de zaak in het hoofdgeding een privaatrechtelijke kapitaalvennootschap van haar werknemers een houding van goede trouw en loyaliteit verlangt , kan verhinderen dat deze instelling zich op die bepaling beroept .
40 In dit verband moet worden vastgesteld dat die persoonlijke werkingssfeer in artikel 4 , lid 2 , tweede alinea , van richtlijn 2000 / 78 in algemene bewoordingen is aangeduid , namelijk „ kerken en andere publieke of particuliere organisaties ” , en dat overwegingen omtrent de juridische aard en vorm van de desbetreffende instelling , gelet op het algemene karakter van deze bewoordingen , niet van invloed kunnen zijn op de toepasselijkheid van deze bepaling op een situatie zoals die in het hoofdgeding .
In het bijzonder dekt de verwijzing naar particuliere organisaties ook instellingen die , zoals IR , een privaatrechtelijke grondslag hebben .
41 Daarbij zij enerzijds evenwel aangetekend dat de bepalingen van artikel 4 , lid 2 , tweede alinea , van richtlijn 2000 / 78 uitsluitend van toepassing zijn op kerken en andere publieke of particuliere organisaties „ waarvan de grondslag op godsdienst of overtuiging is gebaseerd ” .
42 Anderzijds verwijst artikel 4 , lid 2 , tweede alinea , van richtlijn 2000 / 78 naar „ personen die [ . . . ] werkzaam zijn ” voor dergelijke kerken of organisaties , wat betekent dat de werkingssfeer van deze bepaling , in navolging van die van artikel 4 , lid 2 , eerste alinea , van deze richtlijn , zich uitstrekt tot de beroepsactiviteiten van deze personen .
43 In de tweede plaats moet met betrekking tot de vraag hoe de nationale rechterlijke instanties de toepassing van artikel 4 , lid 2 , tweede alinea , van richtlijn 2000 / 78 moeten toetsen , in herinnering worden gebracht dat het Hof in het kader van een zaak die betrekking had op de uitlegging van artikel 4 , lid 2 , eerste alinea , van deze richtlijn , heeft geoordeeld dat deze laatste bepaling aldus moet worden uitgelegd dat wanneer een kerk of een andere organisatie waarvan de grondslag is gebaseerd op godsdienst of overtuiging , ter ondersteuning van een besluit of een handeling zoals de afwijzing van een sollicitatie naar een werkplek binnen die kerk of organisatie , stelt dat de godsdienst , vanwege de aard van de betrokken activiteiten of de context waarin deze moeten worden uitgeoefend , een wezenlijk , legitiem en gerechtvaardigd beroepsvereiste vormt gezien de grondslag van die kerk of organisatie , een dergelijke bewering zo nodig onderworpen moet kunnen worden aan doeltreffend rechterlijk toezicht waarmee kan worden gewaarborgd dat in een specifiek geval aan de criteria van deze bepaling is voldaan ( arrest van 17 april 2018 , Egenberger , C ‑ 414 / 16 , EU : C : 2018 : 257 , punt 59 ) .
44 Bovendien kan het feit dat artikel 4 , lid 2 , eerste alinea , van richtlijn 2000 / 78 verwijst naar op de datum van vaststelling van deze richtlijn geldende nationale wetgeving en naar op die datum bestaande nationale praktijken , niet aldus worden uitgelegd dat het de lidstaten toestaat de naleving van de in die bepaling neergelegde criteria aan doeltreffend rechterlijk toezicht te onttrekken ( zie in die zin arrest van 17 april 2018 , Egenberger , C ‑ 414 / 16 , EU : C : 2018 : 257 , punt 54 ) .
45 De overwegingen die het Hof ter onderbouwing van dit vereiste van doeltreffend rechterlijk toezicht heeft geformuleerd en die gebaseerd zijn op het doel van richtlijn 2000 / 78 , op de context waartoe artikel 4 , lid 2 , van deze richtlijn behoort , op de waarborgen die de lidstaten volgens de artikelen 9 en 10 moeten verschaffen voor de naleving van de uit deze richtlijn voortvloeiende verplichtingen en ter bescherming van personen die menen slachtoffer te zijn van discriminatie , alsook op het in artikel 47 van het Handvest neergelegde recht op een doeltreffende rechterlijke bescherming ( zie in die zin arrest van 17 april 2018 , Egenberger , C ‑ 414 / 16 , EU : C : 2018 : 257 , punten 47 ‑ 49 ) , gelden op dezelfde wijze voor omstandigheden zoals die van de zaak in het hoofdgeding , waar een particuliere organisatie zich ter ondersteuning van een ontslagbesluit van een van haar werknemers erop beroept dat deze werknemer zich niet heeft gehouden aan de houding van goede trouw en loyaliteit aan de grondslag van deze organisatie in de zin van artikel 4 , lid 2 , tweede alinea , van de genoemde richtlijn .
46 Deze tweede alinea bevat immers , vergeleken met de eerste alinea van artikel 4 , lid 2 , van deze richtlijn , de nadere toelichting dat één van de beroepsvereisten die een kerk of een andere publieke of particuliere organisatie waarvan de grondslag op religie of overtuiging is gebaseerd , van haar werknemers kan eisen , de verplichting betreft dat deze personen een houding van goede trouw en loyaliteit aan de grondslag van deze kerk of organisatie aannemen .
Zoals met name blijkt uit de zinsnede „ [ m ] its de bepalingen van deze richtlijn voor het overige worden geëerbiedigd ” , moet de bevoegdheid deze eisen te stellen evenwel worden uitgeoefend onder eerbiediging van de andere bepalingen van richtlijn 2000 / 78 , in het bijzonder de voorwaarden van artikel 4 , lid 2 , eerste alinea , van deze richtlijn .
In voorkomend geval moet er een doeltreffend rechterlijk toezicht op deze voorwaarden kunnen worden uitgeoefend , zoals in punt 43 van dit arrest in herinnering is gebracht .
47 Anders dan met name IR en de Duitse regering hebben aangevoerd , dient de wettigheidstoetsing omtrent het vereiste , gesteld door een kerk dan wel een andere organisatie waarvan de grondslag is gebaseerd op religie of overtuiging , om een houding van goede trouw en loyaliteit aan te nemen , dus niet alleen aan de hand van het nationale recht te worden uitgevoerd , maar moet ook rekening worden gehouden met de bepalingen van artikel 4 , lid 2 , van richtlijn 2000 / 78 alsmede met de daarin vastgestelde voorwaarden , waarvan de naleving niet aan een doeltreffend rechterlijk toezicht mag worden onttrokken .
48 Artikel 17 VWEU kan aan die conclusie niet afdoen .
Om te beginnen komen de bewoordingen van deze bepaling immers in wezen overeen met die van de aan de slotakte van het Verdrag van Amsterdam gehechte verklaring nr . 11 betreffende de status van kerken en niet-confessionele organisaties .
Het feit dat deze verklaring expliciet wordt vermeld in overweging 24 van richtlijn 2000 / 78 maakt duidelijk dat de Uniewetgever bij het vaststellen van die richtlijn , en met name van artikel 4 , lid 2 , daarvan , rekening heeft gehouden met die verklaring , aangezien die bepaling immers verwijst naar de nationale wettelijke regelingen en naar de nationale praktijken die golden op de datum van vaststelling van de richtlijn .
Voorts drukt artikel 17 VWEU stellig de neutraliteit van de Unie uit ten aanzien van de manier waarop de lidstaten hun betrekkingen met kerken en religieuze verenigingen of gemeenschappen organiseren , maar dit artikel is niet van dien aard dat het een doeltreffend rechterlijk toezicht op de naleving van de criteria van artikel 4 , lid 2 , van richtlijn 2000 / 78 uitsluit ( zie in die zin arrest van 17 april 2018 , Egenberger , C ‑ 414 / 16 , EU : C : 2018 : 257 , punten 56 ‑ 58 ) .
49 In de derde plaats moet over de toepassingsvoorwaarden van artikel 4 , lid 2 , tweede alinea , van richtlijn 2000 / 78 , gelet op hetgeen in punt 46 van het onderhavige arrest is uiteengezet , worden opgemerkt dat met name de voorwaarden van artikel 4 , lid 2 , eerste alinea , van deze richtlijn dienen te worden nageleefd bij een verschil in behandeling – zoals in het hoofdgeding – betreffende het vereiste een houding van goede trouw en loyaliteit aan de grondslag van de werkgever aan te nemen , waarbij niet ter discussie staat dat dit vereiste uitsluitend is gebaseerd op het geloof van de werknemers .
50 Het Hof heeft dienaangaande geoordeeld dat uitdrukkelijk uit deze bepaling volgt dat religie of overtuigingen in voorkomend geval met het oog op de „ aard ” van de betrokken activiteiten of de „ context ” waarin deze moeten worden uitgeoefend een wezenlijk , legitiem en gerechtvaardigd beroepsvereiste kunnen vormen gezien de grondslag van de betrokken kerk of organisatie in de zin van deze bepaling .
Derhalve hangt , gelet op laatstgenoemde bepaling , de wettigheid van een verschil in behandeling op grond van godsdienst of overtuiging af van het objectief verifieerbare bestaan van een rechtstreeks verband tussen het door de werkgever gestelde beroepsvereiste en de betrokken activiteit .
Een dergelijk verband kan voortvloeien ofwel uit de aard van die activiteit – bijvoorbeeld wanneer het gaat om het deelnemen aan de bepaling van de grondslag van de betrokken kerk of organisatie of het meewerken aan zijn verkondigingstaak – ofwel uit de voorwaarden waaronder die activiteit moet worden verricht – bijvoorbeeld de noodzaak om een geloofwaardige vertegenwoordiging van de kerk of organisatie naar buiten toe te waarborgen – ( zie in die zin arrest van 17 april 2018 , Egenberger , C ‑ 414 / 16 , EU : C : 2018 : 257 , punten 62 en 63 ) .
51 Wat meer bepaald de eerste drie voorwaarden van artikel 4 , lid 2 , eerste alinea , van richtlijn 2000 / 78 betreft , heeft het Hof eerst gepreciseerd dat het gebruik van het adjectief „ wezenlijk ” inhoudt dat het behoren tot een geloof of het aanhangen van een overtuiging waarop de grondslag van de desbetreffende kerk of organisatie is gebaseerd , noodzakelijk moet blijken vanwege het belang van de betreffende beroepsactiviteit voor de bevestiging van die grondslag of van de uitoefening door die kerk of deze organisatie van haar recht op autonomie , zoals dat is erkend in artikel 17 VWEU en artikel 10 van het Handvest ( zie in die zin arrest van 17 april 2018 , Egenberger , C ‑ 414 / 16 , EU : C : 2018 : 257 , punten 50 en 65 ) .
52 Het Hof heeft vervolgens aangegeven dat het gebruik van de term „ legitiem ” aantoont dat de Uniewetgever wilde waarborgen dat het vereiste inzake het behoren tot een geloof of het aanhangen van een overtuiging waarop de grondslag van de betrokken kerk of organisatie is gebaseerd , niet dient om een doel na te streven dat geen verband houdt met die grondslag of met de uitoefening door die kerk of organisatie van haar recht op autonomie ( arrest van 17 april 2018 , Egenberger , C ‑ 414 / 16 , EU : C : 2018 : 257 , punt 66 ) .
53 De term „ gerechtvaardigde ” , tot slot , betekent niet alleen dat het toezicht op de naleving van de criteria van artikel 4 , lid 2 , van richtlijn 2000 / 78 kan worden uitgeoefend door een nationale rechterlijke instantie , maar ook dat de kerk of organisatie die een beroepsvereiste heeft gesteld , verplicht is om in het licht van de feitelijke omstandigheden van het specifieke geval aan te tonen dat het vermeende risico van aantasting van haar grondslag of haar recht op autonomie waarschijnlijk en ernstig is , zodat de invoering van een dergelijk vereiste inderdaad noodzakelijk is ( zie in die zin arrest van 17 april 2018 , Egenberger , C ‑ 414 / 16 , EU : C : 2018 : 257 , punt 67 ) .
54 In dat verband moet het vereiste bedoeld in artikel 4 , lid 2 , eerste alinea , van richtlijn 2000 / 78 stroken met het evenredigheidsbeginsel , wat betekent dat de nationale rechterlijke instanties moeten nagaan of het genoemde vereiste passend is en niet verder gaat dan nodig is om het nagestreefde doel te bereiken ( arrest van 17 april 2018 , Egenberger , C ‑ 414 / 16 , EU : C : 2018 : 257 , punt 68 ) .
55 Uit de in de punten 49 tot en met 54 van het onderhavige arrest weergegeven overwegingen volgt dat een kerk of een andere publieke of particuliere organisatie waarvan de grondslag is gebaseerd op religie of overtuigingen haar werknemers met een leidinggevende functie , wat het vereiste betreft dat zij een houding van goede trouw en loyaliteit aan deze grondslag moeten aannemen , slechts verschillend mag behandelen al naargelang deze werknemers tot het geloof van deze kerk of andere organisatie behoren of de overtuigingen daarvan aanhangen , indien , gelet op de aard van de betrokken beroepsactiviteiten of de context waarin deze worden uitgeoefend , het geloof of de overtuigingen gezien deze grondslag een wezenlijk , legitiem en gerechtvaardigd beroepsvereiste vormen .
56 Dienaangaande moet worden opgemerkt dat , hoewel het uiteindelijk de taak van de nationale rechter is – die bij uitsluiting bevoegd is om de feiten te beoordelen – om vast te stellen of er sprake is van een wezenlijk , legitiem en gerechtvaardigd beroepsvereiste in de zin van artikel 4 , lid 2 , eerste alinea , van richtlijn 2000 / 78 indien enkel aan leidinggevende werknemers die het geloof of de overtuigingen delen waarop de grondslag van de desbetreffende kerk of organisatie is gebaseerd , een houding van goede trouw en loyaliteit wordt opgelegd , het Hof niettemin bevoegd is om de verwijzende rechter op basis van het dossier van het hoofdgeding en van de ontvangen schriftelijke en mondelinge opmerkingen aanwijzingen te geven die de verwijzende rechter in staat stellen uitspraak te doen over het specifieke geschil dat bij hem aanhangig is .
57 In de onderhavige zaak heeft het in het hoofdgeding aan de orde zijnde vereiste betrekking op de naleving van een duidelijk afgebakend gegeven van de grondslag van de katholieke kerk , namelijk het sacrale karakter en de onverbrekelijkheid van het religieuze huwelijk .
58 JQ lijkt niet met deze huwelijksopvatting te hoeven instemmen vanwege het belang van zijn beroepsactiviteiten , te weten in het ziekenhuis advies en medische verzorging verlenen alsmede leiding geven aan de afdeling interne geneeskunde waarvan hij afdelingshoofd was , voor de bevestiging van de grondslag van IR .
Deze instemming blijkt dus geen wezenlijk aspect van de beroepsactiviteit te zijn in de zin van artikel 4 , lid 2 , eerste alinea , van richtlijn 2000 / 78 , waarbij het evenwel aan de verwijzende rechter staat om dit te verifiëren .
59 De vaststelling dat instemming met dit onderdeel van de grondslag van de desbetreffende organisatie in het onderhavige geval geen wezenlijk beroepsvereiste kan vormen , wordt gestaafd door de door IR ter terechtzitting voor het Hof bevestigde en door de advocaat-generaal in punt 67 van zijn conclusie in herinnering gebrachte omstandigheid dat IR ook functies met medische verantwoordelijkheid , waaronder leidinggevende taken vergelijkbaar met die van JQ , toevertrouwt aan niet-katholieke werknemers van IR , die derhalve niet gehouden zijn , te voldoen aan hetzelfde vereiste van goede trouw en loyaliteit aan de grondslag van IR .