FranklinWillemen/mapa_plus huggingface dataset:
108 . In het arrest Impact ging het om een procedureregel die verzoekers verplichtte om meerdere vorderingen in te stellen teneinde de rechten geldend te maken die zij aan richtlijn 1999 / 70 ( 40 ) ontleenden .
Meer bepaald konden naar Iers recht op de wetgeving ter omzetting van die richtlijn gebaseerde vorderingen betreffende arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd worden ingesteld bij de rights commissioner ( een gespecialiseerde rechterlijke instantie ) , terwijl rechtstreeks op die richtlijn gebaseerde vorderingen ( dat wil zeggen vorderingen die werden ingesteld na het verstrijken van de omzettingstermijn , maar voordat Ierland aan zijn verplichtingen had voldaan ) , moesten worden ingesteld bij de High Court .
109 . Het Hof stelde in zijn arrest om te beginnen vast dat een vordering die is gebaseerd op schending van de maatregel tot omzetting van de richtlijn en een rechtstreeks op de richtlijn gebaseerde vordering deel uitmaken van een en dezelfde rechtsgang . ( 41 ) Anders gezegd : ondanks formeel verschillende rechtsgrondslagen beogen beide vorderingen de bescherming van dezelfde uit het Unierecht voortvloeiende rechten . ( 42 )
110 . Het Hof overwoog vervolgens dat , waar de Ierse wetgever de ( zij het facultatieve ) bevoegdheid om van vorderingen op basis van de wet tot omzetting van richtlijn 1999 / 70 kennis te nemen had toegekend aan een gespecialiseerde rechterlijke instantie , het met het doeltreffendheidsbeginsel in strijd zou zijn om verzoekers te verplichten tegelijkertijd bij een gewone rechter een andere vordering in te stellen om de rechten geldend te maken die zij rechtstreeks aan die richtlijn konden ontlenen .
Dat was volgens het Hof met name het geval indien door de nationale rechter werd vastgesteld dat een dergelijke verplichting voor de betrokken particulieren procedurele ongemakken zou meebrengen , onder meer wat de kosten , de procesduur en de vertegenwoordigingsregels betreft , die de uitoefening van de aan de betrokken richtlijn ontleende rechten uiterst moeilijk zouden maken . ( 43 )
111 . Het arrest van het Hof vormt in wezen een bevestiging en een verdere uitwerking van vaste rechtspraak over de toepassing van het doeltreffendheidsbeginsel .
Het Hof hekelde de procedurele ongemakken die gepaard gingen met de verplichting om verschillende vorderingen in te stellen in een situatie waarin de wetgever de bevoegdheid om van een vordering op basis van de nationale wetgeving tot omzetting van de richtlijn kennis te nemen had toegekend aan een gespecialiseerde rechterlijke instantie , maar waarin die instantie niet tevens bevoegd was om kennis te nemen van een op de richtlijn gebaseerde vordering .
112 . Het is belangrijk om de vaststelling van het Hof in de context ervan te lezen .
Die vaststelling betreffende de procedurele ongemakken werd gedaan in de specifieke context van een verplichting om verschillende vorderingen in te stellen teneinde in wezen dezelfde rechten geldend te maken die ( zij het voor verschillende perioden ) aan het Unierecht konden worden ontleend .
Gelet op dat specifieke aspect van de zaak Impact zou het in mijn ogen onjuist zijn om het op het doeltreffendheidsbeginsel betrekking hebbende onderdeel van het dictum van het arrest in die zaak aldus op te vatten , dat daarmee in het algemeen elke bevoegdheidsregel wordt afgekeurd die de bevoegdheid om kennis te nemen van op een bepaald rechtsgebied betrekking hebbende zaken verdeelt tussen verschillende instanties waarbij de procedureregels voor verzoekers niet even gunstig zijn .
113 . Er mag namelijk niet uit het oog worden verloren dat volgens de rechtspraak van het Hof nationale procedureregels de uitoefening van aan het Unierecht ontleende rechten niet uiterst moeilijk mogen maken .
Die rechtspraak verlangt niet dat alle op een bepaald rechtsgebied betrekking hebbende zaken op dezelfde wijze worden behandeld door één ( rechterlijke ) instantie , volgens de regels die procedureel gezien voor de verzoeker het gunstigst zijn . ( 44 )
114 . Anders dan in de aan het arrest Impact ten grondslag liggende situatie , heeft de Ierse wetgever aan de WRC geen ( facultatieve ) bevoegdheid verleend om kennis te nemen van zaken die gewoonlijk binnen de bevoegdheidssfeer van de High Court vallen .
Er is integendeel sprake van een duidelijke bevoegdheidsverdeling tussen de WRC en de High Court .
115 . Uit de verwijzingsbeslissing blijkt dat de bij de verwijzende rechter aanhangige zaak betrekking heeft op een klacht over de discriminatie die besloten ligt in de in afgeleide wetgeving opgenomen leeftijdsbeperking .
In de procedure bij de verwijzende rechter is geen discriminatieklacht ingediend die binnen de bevoegdheidssfeer van de WRC valt .
In een dergelijk geval is de bevoegdheidsverdeling tussen de WRC en de High Court in mijn ogen niet vatbaar voor kritiek : er is voor de klagers geen andere rechtsgang beschikbaar dan een procedure bij de High Court .
Volgens mij waarborgt de bevoegdheidsverdeling hoe dan ook een efficiënte afhandeling van zaken waarin nationale wetgeving buiten toepassing moet worden gelaten , aangezien klagers in dergelijke gevallen niet eerst naar de WRC hoeven te stappen .
116 . Het ontbreken van een alternatieve rechtsgang voor klagers die zich benadeeld achten door een wetgevingsinstrument , verklaart zonder twijfel waarom de verwijzende rechter de bevoegdheidsregel niet heeft onderzocht in het licht van het arrest Impact .
117 . Toch lijkt het niet ondenkbaar dat zich een situatie voordoet waarin een klager een zaak aanhangig maakt waarin hij stelt ( in strijd met richtlijn 2000 / 78 ) te zijn gediscrimineerd , niet alleen op grond van een wetgevingsinstrument , maar tevens op grond van een werkgeverspraktijk .
Indien de WRC in een dergelijke situatie bevoegd blijft om van een deel van de klacht kennis te nemen , is volgens mij het door het Hof in het arrest Impact uitgesproken oordeel volledig van toepassing .
Indien daarentegen de bevoegdheid van de High Court prevaleert boven die van de WRC , in die zin dat deze laatste in het geheel niet bevoegd is ( en dat de High Court dus bij uitsluiting bevoegd wordt geacht om de volledige klacht te behandelen ) , lijkt dat oordeel van het Hof niet relevant .
118 . Het ligt echter niet op de weg van het Hof om te beoordelen of dat wel of niet het geval is , aangezien het aan de verwijzende rechter is om uit te maken hoe de relevante nationale bepalingen betreffende de bevoegdheidsverdeling tussen de WRC en de High Court in een dergelijke situatie moeten worden uitgelegd .
119 . Ik kom dan ook tot de slotsom dat het Unierecht niet in de weg staat aan een bevoegdheidsregel als die in het hoofdgeding , die de bevoegdheid om te oordelen over specifieke zaken op het gebied al naargelang de aard van de ingediende klacht verdeelt tussen een bij wet ingesteld orgaan en een ( krachtens de grondwet ingestelde ) gewone rechterlijke instantie , mits concurrerende bevoegdheden ten aanzien van een en dezelfde klacht zijn uitgesloten .
IV . Conclusie
120 . Gelet op een en ander geef ik het Hof in overweging om de vraag van de Supreme Court te beantwoorden als volgt :
„ Het Unierecht staat niet in de weg aan een bevoegdheidsregel als die in het hoofdgeding , die de bevoegdheid om te oordelen over specifieke zaken al naargelang de aard van de ingediende klacht verdeelt tussen een bij wet ingesteld orgaan en een ( krachtens de grondwet ingestelde ) gewone rechterlijke instantie , mits concurrerende bevoegdheden ten aanzien van een en dezelfde klacht zijn uitgesloten . ”
1 Oorspronkelijke taal : Engels .
2 Richtlijn van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep ( PB 2000 , L 303 , blz . 16 ) .
3 Arrest van 9 maart 1978 , Simmenthal ( 106 / 77 , EU : C : 1978 : 49 ) .
4 De in de bij de verwijzende rechter aanhangige zaak relevante wetten zijn de Employment Equality Acts ( wetten inzake gelijke behandeling bij arbeid ) 1998 ‑ 2004 , en , voor zover van belang , daaropvolgende wetswijzigingen .
5 Als gevolg van de Workplace Relations Act 2015 zijn de relevante taken van de Equality Tribunal inmiddels overgegaan naar WRC .
6 Garda Síochána ( Admissions and Appointments ) ( Amendment ) Regulations , 2004 [ Garda Síochána Regulations ( Aanwerving en Benoeming ) ( Wijziging ) , 2004 ] ( S.I . nr . 749 van 2004 ) .
7 In feite heeft de verwijzende rechter naast de verwijzingsbeslissing van 15 juni 2017 op die datum nog een afzonderlijk arrest gewezen ( Minister for Justice , Equality and Law Reform and others v . The Workplace Relations Commission , [ 2017 ] IESC 43 ) , waarin hij de vraag naar de bevoegdheid van de WRC vanuit nationaalrechtelijk oogpunt heeft onderzocht .
De verwijzende rechter heeft in dat arrest ook enkele Unierechtelijke vragen behandeld .
Met name heeft hij onderzocht of de bevoegdheidsverdeling tussen de WRC en de High Court in overeenstemming was met de beginselen van gelijkwaardigheid en doeltreffendheid .
8 Zie onder meer arrest van 6 september 2016 , Petruhhin ( C ‑ 182 / 15 , EU : C : 2016 : 630 , punt 20 en aldaar aangehaalde rechtspraak ) .
9 Discriminatie op grond van geslacht vormt een uitzondering op deze regel : in dergelijke zaken kan de klager ervoor kiezen meteen naar de Circuit Court te stappen .
10 Zie https : / / www.workplacerelations.ie / en / Complaints_Disputes / Adjudication / ( geraadpleegd op 5 juli 2018 ) .
11 Arrest van 15 juni 2017 , punten 5.3 en 5.6 .
12 Zie met name arrest van 22 oktober 1998 , IN .
( C ‑ 10 / 97 – C ‑ 22 / 97 , EU : C : 1998 : 498 , punt 21 ) .
Zie ook de conclusie van advocaat-generaal Ruiz-Jarabo Colomer in diezelfde zaak .
( C ‑ 10 / 97 – C ‑ 22 / 97 , EU : C : 1998 : 228 , punten 16 ‑ 44 ) .
13 Arrest van 9 maart 1978 , Simmenthal ( 106 / 77 , EU : C : 1978 : 49 ) .
14 Arrest van 5 februari 1963 , Van Gend & Loos ( 26 / 62 , EU : C : 1963 : 1 ) .
15 Arrest van 9 maart 1978 , Simmenthal , 106 / 77 ( EU : C : 1978 : 49 , punten 21 ‑ 24 ) .
16 Die rechtspraak is door het Hof in tal van zaken bevestigd .
Zie onder meer arresten van 19 juni 1990 , Factortame e.a .
( C ‑ 213 / 89 , EU : C : 1990 : 257 , punten 20 ‑ 21 ) ; 4 juni 1992 , Debus ( C ‑ 13 / 91 en C ‑ 113 / 91 , EU : C : 1992 : 247 , punt 32 ) ; 2 augustus 1993 , Levy ( C ‑ 158 / 91 , EU : C : 1993 : 332 , punt 9 ) , en 5 maart 1998 , Solred ( C ‑ 347 / 96 , EU : C : 1998 : 87 , punt 30 ) .
17 Arrest van 22 juni 1989 , Costanzo ( 103 / 88 , EU : C : 1989 : 256 ) .
18 Idem , punten 31 ‑ 33 .
19 Arrest van 9 september 2003 , CIF ( C ‑ 198 / 01 , EU : C : 2003 : 430 ) .
20 Idem , punt 49 .
21 Idem , punt 50 .
22 Arresten van 9 maart 1978 , Simmenthal ( 106 / 77 , EU : C : 1978 : 49 , punt 21 ) , en 19 juni 1990 , Factortame e.a .
( C ‑ 213 / 89 , EU : C : 1990 : 257 , punt 20 ) .
Zie ook arrest van 10 april 1984 , von Colson en Kamann ( 14 / 83 , EU : C : 1984 : 153 , punt 26 ) .
23 Arresten van 9 maart 1978 , Simmenthal ( 106 / 77 , EU : C : 1978 : 49 , punt 21 ) , en 22 juni 1989 , Costanzo ( 103 / 88 , EU : C : 1989 : 256 , punten 31 ‑ 33 ) .
24 Zie onder meer arresten van 16 december 1976 , Rewe-Zentralfinanz en Rewe-Zentral ( 33 / 76 , EU : C : 1976 : 188 , punt 5 ) ; 16 december 1976 , Comet ( 45 / 76 , EU : C : 1976 : 191 , punten 13 ‑ 16 ) ; 14 december 1995 , Peterbroeck ( C ‑ 312 / 93 , EU : C : 1995 : 437 , punt 12 en aldaar aangehaalde rechtspraak ) ; 13 maart 2007 , Unibet ( C ‑ 432 / 05 , EU : C : 2007 : 163 , punt 39 en aldaar aangehaalde rechtspraak ) , en 7 juni 2007 , Van der Weerd e.a .
( C ‑ 222 / 05 – C ‑ 225 / 05 , EU : C : 2007 : 318 , punt 28 en aldaar aangehaalde rechtspraak ) .
25 De Equality Tribunal heeft in een binnen zijn bevoegdheidssfeer vallende zaak het Hof om een prejudiciële beslissing verzocht .
Zie arrest van 18 maart 2014 , Z . ( C ‑ 363 / 12 , EU : C : 2014 : 159 ) .
26 Die procedures vallen onder de overkoepelende term „ alternatieve geschillenbeslechting ” of „ ADR ” ) .
27 Zie bijvoorbeeld de in voetnoot 24 van deze conclusie genoemde rechtspraak , alsmede arresten van 15 april 2008 , Impact ( C ‑ 268 / 06 , EU : C : 2008 : 223 , punt 44 ) , en 8 september 2009 , Budějovický Budvar ( C ‑ 478 / 07 , EU : C : 2009 : 521 , punt 88 en aldaar aangehaalde rechtspraak ) .
28 Zie bijvoorbeeld arresten van 9 juli 1985 , Bozzetti ( 179 / 84 , EU : C : 1985 : 306 , punt 17 ) ; 18 januari 1996 , SEIM ( C ‑ 446 / 93 , EU : C : 1996 : 10 , punt 32 ) , en 17 september 1997 , Dorsch Consult ( C ‑ 54 / 96 , EU : C : 1997 : 413 , punt 40 ) .
29 De verwijzende rechter stelt in de prejudiciële vraag op enigszins dubbelzinnige wijze dat van de „ maatregelen [ die de rechterlijke instanties kunnen ] nemen ” is vastgesteld dat zij in overeenstemming zijn met de beginselen van gelijkwaardigheid en doeltreffendheid .
Gelet op het arrest van 15 juni 2017 is het evenwel duidelijk dat de verwijzende rechter heeft vastgesteld dat de procedure bij de High Court , die voor klagers openstaat wanneer hun zaak niet binnen de bevoegdheidssfeer van de WRC valt , met die beginselen in overeenstemming is .
30 Zie onder meer de in voetnoot 27 van deze conclusie aangehaalde rechtspraak .
31 Uitspraak van 15 juni 2017 , punt 7.1 .
32 Arrest van 27 juni 2013 , Agrokonsulting - 04 ( C ‑ 93 / 12 , EU : C : 2013 : 432 , punt 39 en aldaar aangehaalde rechtspraak ) .
33 Zie bijvoorbeeld arresten van 29 oktober 2009 , Pontin ( C ‑ 63 / 08 , EU : C : 2009 : 666 , punt 45 en aldaar aangehaalde rechtspraak ) , en 12 februari 2015 , Baczó en Vizsnyiczai ( C ‑ 567 / 13 , EU : C : 2015 : 88 , punt 44 en aldaar aangehaalde rechtspraak ) .
34 Arrest van 26 januari 2010 , Transportes Urbanos y Servicios Generales ( C ‑ 118 / 08 , EU : C : 2010 : 39 , punt 34 en aldaar aangehaalde rechtspraak ) .
Hoe dan ook is de vraag wat een „ ongunstige ” procedureregel is , uiteindelijk een kwestie van perspectief .
Zie in dit verband arrest van 12 februari 2015 , Baczó en Vizsnyiczai ( C ‑ 567 / 13 , EU : C : 2015 : 88 , punten 46 en 47 ) , waarin het ging om de vraag of enerzijds het feit dat rechters die hoger in rang waren , waren aangewezen om van een bepaald soort zaken kennis te nemen , en anderzijds het feit dat aan de vergeleken procedures verschillende kosten verbonden waren , als „ ongunstig ” konden worden beschouwd .
35 In mijn ogen gaat het dan doorgaans om , bijvoorbeeld , een op een van de verboden discriminatiegronden gebaseerde weigering om een werknemer te bevorderen of een loonsverhoging toe te kennen , of om een weigering om de werkplek van een gehandicapte werknemer en de door die werknemer uit te voeren taken aan te passen aan diens handicap .
36 Uit het dossier valt op te maken dat de procedure bij de WRC een inquisitoir karakter heeft , terwijl die bij de High Court contradictoir van aard is .
Bovendien zijn de kostenregelingen verschillend : bij een procedure voor de High Court loopt een klager het risico in de kosten te worden verwezen , terwijl dit bij een procedure bij de WRC niet het geval is .
Partijen kunnen zich namelijk wel door een advocaat laten bijstaan , maar de adjudication officer is niet bevoegd om een kostenveroordeling uit te spreken .
Verder beschikken adjudication officers slechts over beperkte bevoegdheden om getuigen op te roepen en om overlegging van stukken te gelasten , en staan de getuigen niet onder ede .
Aangezien de WRC bij wet slechts beperkte bevoegdheden van rechterlijke aard toegekend heeft gekregen , heeft een adjudication officer bovendien niet de mogelijkheid om een derde partij tot de procedure toe te laten .
37 Zie onder meer arresten van 14 december 1995 , Peterbroeck ( C ‑ 312 / 93 , EU : C : 1995 : 437 , punt 14 ) ; 13 maart 2007 , Unibet ( C ‑ 432 / 05 , EU : C : 2007 : 163 , punt 54 ) , en 8 september 2011 , Rosado Santana ( C ‑ 177 / 10 , EU : C : 2011 : 557 , punt 92 en aldaar aangehaalde rechtspraak ) .
38 Arrest van 15 juni 2017 , punten 7.2 ‑ 7.16 .
39 Arrest van 15 april 2008 , Impact ( C ‑ 268 / 06 , EU : C : 2008 : 223 , punt 51 ) .
40 Richtlijn 1999 / 70 / EG van de Raad van 28 juni 1999 betreffende de door het EVV , de UNICE en het CEEP gesloten raamovereenkomst inzake arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd ( PB 1999 , L 175 , blz . 43 ) .
41 Arrest van 15 april 2008 , Impact ( C ‑ 268 / 06 , EU : C : 2008 : 223 , punt 50 ) .
42 Conclusie van advocaat-generaal in de zaak Impact ( C ‑ 268 / 06 , EU : C : 2008 : 2 , punt 58 ) .
43 Arrest van 15 april 2008 , Impact ( C ‑ 268 / 06 , EU : C : 2008 : 223 , punt 51 ) .
44 Zie in die zin arrest van 12 februari 2015 , Baczó en Vizsnyiczai ( C ‑ 567 / 13 , EU : C : 2015 : 88 , punten 51 en 52 en aldaar aangehaalde rechtspraak ) .
E . SHARPSTON
Zaak C ‑ 457 / 17
[ verzoek van het Bundesgerichtshof ( hoogste federale rechter in burgerlijke en strafzaken , Duitsland ) om een prejudiciële beslissing ]
„ Richtlijn 2000 / 43 / EG – Gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming – Artikel 3 , lid 1 , onder g ) – Onderwijs – Studiebeurzen die worden toegekend aan studenten die zijn geslaagd voor het eerste staatsexamen rechtsgeleerdheid ”
1 . „ Dat , meer dan ook , het onderwijs van de jeugd een wetgever tot zorg moet zijn , zal niemand betwisten [ … ] maar wat onderwijs moet inhouden [ … ] , mag niet verzwegen worden . ” ( 2 )
2 . De Europese wetgever heeft inderdaad wetgeving goedgekeurd in dat verband , die onder meer het recht erkent op onderwijs als een grondrecht . ( 3 ) Hij heeft het begrip „ onderwijs ” evenwel niet omschreven .
Met dit verzoek om een prejudiciële beslissing wordt het Hof verzocht om een antwoord te formuleren op die aloude vraag , die nu rijst in het kader van het Unierecht en meer bepaald van richtlijn 2000 / 43 / EG ( 4 ) .
Wat houdt onderwijs in ?
Toepasselijke bepalingen
Richtlijn 2000 / 43
3 . Richtlijn 2000 / 43 heeft tot doel een kader te creëren voor de bestrijding van discriminatie op grond van ras of etnische afstamming . ( 5 )
4 . Artikel 2 , lid 1 , voorziet in een verbod van zowel directe als indirecte discriminatie op grond van ras of etnische afstamming .
Volgens artikel 2 , lid 2 , is er sprake van directe discriminatie „ wanneer iemand op grond van ras of etnische afstamming ongunstiger wordt behandeld dan een ander in een vergelijkbare situatie wordt , is of zou worden behandeld ” , en van indirecte discriminatie „ wanneer een ogenschijnlijk neutrale bepaling , maatstaf of handelswijze personen van een bepaald ras of een bepaalde etnische afstamming in vergelijking met andere personen bijzonder benadeelt , tenzij die bepaling , maatstaf of handelswijze objectief wordt gerechtvaardigd door een legitiem doel en de middelen voor het bereiken van dat doel passend en noodzakelijk zijn ” .
5 . Artikel 3 , lid 1 , bepaalt dat de richtlijn van toepassing is „ binnen de grenzen van de aan de Gemeenschap verleende bevoegdheden , [ … ] zowel in de overheidssector als in de particuliere sector , met inbegrip van overheidsinstanties , op alle personen [ … ] met betrekking tot : [ … ] g ) onderwijs ” .
Nationale wetgeving
6 . Richtlijn 2000 / 43 werd door Duitsland omgezet bij wege van het Allgemeines Gleichbehandlungsgesetz ( Duitse algemene wet inzake gelijke behandeling ; hierna : „ AGG ” ) .
7 . § 1 AGG voorziet in een verbod van elke discriminatie op grond van onder meer ras of etnische afstamming .
§ 2 , lid 1 , punt 7 , die artikel 3 , lid 1 , onder g ) , van richtlijn 2000 / 43 omzet , bepaalt dat de werkingssfeer van het verbod onder meer discriminatie met betrekking tot onderwijs omvat .
§ 3 , leden 1 en 2 , bevat een omschrijving van de door die wet verboden directe en indirecte discriminatie .
Feiten , procedure en prejudiciële vragen
8 . Heiko Jonny Maniero , Italiaans onderdaan , is geboren en woonachtig in Duitsland .
In 2013 behaalde hij aan een universiteit in Armenië de academische titel „ Bachelor of Laws ” .
9 . Op 11 december 2013 nam Maniero contact op met de Studienstiftung des deutschen Volkes e.V .
( Duitse academische stichting voor de toekenning van studiebeurzen ; hierna : „ stichting ” ) , een geregistreerde vereniging die studiebeurzen toekent met het oog op de inschrijving voor een studiebeurs op grond van het „ Bucerius-Jura-Programm ” , dat juridische onderzoeks - of studieprojecten in het buitenland beoogt te stimuleren . ( 6 )
10 . De stichting gaf in haar antwoord van 17 januari 2014 aan dat aanvragers moesten zijn geslaagd voor het eerste staatsexamen rechtsgeleerdheid .
Maniero wees erop dat het door hem in Armenië behaalde „ vijfjarige graad ” vergelijkbaar was met het tweede staatsexamen rechtsgeleerdheid , aangezien hij in dat land bevoegd was het ambt van rechter uit te oefenen of als advocaat werkzaam te zijn .
Hij voerde aan dat de voorwaarde die de stichting oplegde in strijd zou kunnen zijn met het AGG wegens discriminatie op grond van etnische of sociale afstamming .
11 . Maniero heeft de studiebeurs niet aangevraagd .
In de daaropvolgende correspondentie met de stichting voerde hij aan dat hij door de afwijzende houding van de stichting werd ontmoedigd om daartoe over te gaan .
12 . Maniero verzocht het Landgericht ( rechter in eerste aanleg , Duitsland ) de stichting te bevelen een einde te maken aan en zich verder te onthouden van de benadeling op grond van zijn leeftijd of zijn afstamming , en hem een bedrag te betalen van 18 734,60 EUR als schade - en reiskostenvergoeding .
Dit verzoek werd afgewezen .
Het daaropvolgende beroep werd verworpen .
13 . Maniero stelde daarna beroep in Revision in bij het Bundesgerichtshof ( hoogste federale rechter in burgerlijke en strafzaken , Duitsland ; hierna „ verwijzende rechter ” ) .
14 . De verwijzende rechter stelt vast dat het beroep in Revision slechts kan slagen indien de toekenning van studiebeurzen valt onder het begrip „ onderwijs ” in § 2 , lid 1 , punt 7 , AGG , die artikel 3 , lid 1 , onder g ) , van richtlijn 2000 / 43 omzet .
Wanneer dat het geval is , rijst de daaropvolgende vraag of de voorwaarde van het slagen voor het eerste staatsexamen al dan niet een indirecte discriminatie vormt die wordt verboden door § 3 , lid 2 , AGG , die artikel 2 , lid 2 , onder b ) , van richtlijn 2000 / 43 omzet .
Het is tegen deze achtergrond dat de verwijzende rechter de volgende prejudiciële vragen stelt :
„ 1 ) Valt de toekenning door een geregistreerde vereniging ( eingetragener Verein ) van studiebeurzen ter stimulering van onderzoeks - of studieprojecten in het buitenland onder het begrip „ onderwijs ” in de zin van artikel 3 , lid 1 , onder g ) , van richtlijn 2000 / 43 ?
2 ) Indien de eerste vraag bevestigend wordt beantwoord :
Vormt bij de toekenning van de in de eerste prejudiciële vraag genoemde studiebeurzen de deelnamevoorwaarde van het slagen voor het eerste staatsexamen rechtsgeleerdheid een indirecte discriminatie van een aanvrager in de zin van artikel 2 , lid 2 , onder b ) , van richtlijn 2000 / 43 , wanneer de aanvrager , een burger van de Unie , weliswaar een vergelijkbaar diploma in een niet bij de Europese Unie horende staat heeft behaald , zonder dat de keuze van deze plaats waar het diploma is behaald , in verband staat met de etnische afstamming van de aanvrager , maar hij op grond van zijn woonplaats in Duitsland en de vloeiende beheersing van de Duitse taal net als een Duitse onderdaan de mogelijkheid had om na een rechtenstudie in Duitsland het eerste staatsexamen rechtsgeleerdheid af te leggen ?
Maakt het hierbij verschil dat met het studiebeursprogramma , dat geen discriminerende kenmerken vertoont , wordt beoogd om afgestudeerden van een rechtenstudie in Duitsland door het stimuleren van onderzoeks - of studieprojecten in het buitenland kennis van buitenlandse rechtsstelsels , buitenlandervaring en taalkennis te laten opdoen ? ”
15 . Schriftelijke opmerkingen zijn ingediend door de stichting , de Duitse regering en de Europese Commissie .
Maniero , de stichting , de Duitse regering en de Commissie hebben pleidooi gehouden ter terechtzitting van 30 mei 2018 .
16 . Op verzoek van het Hof beperk ik mijn analyse in deze conclusie tot de eerste vraag .
Beoordeling
17 . De verwijzende rechter wenst te vernemen of het door een geregistreerde vereniging toekennen van studiebeurzen ter stimulering van onderzoeks - of studieprojecten in het buitenland , valt binnen de werkingssfeer van artikel 3 , lid 1 , onder g ) , van richtlijn 2000 / 43 wegens het verband ervan met „ onderwijs ” .