Greek: 570 | Λεπτομερής ανάλυση της πρότασης Τα ακόλουθα αποτελούν σύνοψη των κυριότερων προτάσεων. 1. Μεταφορά (α) Παρούσα κατάσταση Σήμερα, κάθε κράτος μέλος φέρει την ευθύνη οργάνωσης της μεταφοράς της δικής του βοήθειας πολιτικής προστασίας. Η έλλειψη διαθέσιμων μεταφορικών μέσων αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα υπονόμευσης της αποτελεσματικότητας των επεμβάσεων της ευρωπαϊκής βοήθειας πολιτικής προστασίας. Για κάθε πρόσφατη επέμβαση, αρκετά κράτη μέλη ανέφεραν ότι ήταν σε θέση να διαθέσουν την αιτούμενη βοήθεια, αλλά αδυνατούσαν να διευθετήσουν την μεταφορά. Οι λόγοι είναι πολλοί και διάφοροι. Μερικές μόνον αρχές πολιτικής προστασίας στα κράτη μέλη διαθέτουν μέσα αεροπορικής μεταφοράς στα οποία μπορούν να στηριχτούν ανά πάσα στιγμή. Σε ορισμένες περιπτώσεις δεν προβλέπονται διαδικασίες όσον αφορά την χρήση εθνικών στρατιωτικών μέσων για την μεταφορά της βοήθειας πολιτικής προστασίας. Η κινητοποίηση εμπορικών αεροσκαφών είναι συχνά περίπλοκη και χρονοβόρα. Τα κράτη μέλη είναι δυνατό να ανταγωνίζονται για να χρησιμοποιήσουν τα ίδια μέσα. Επιπλέον, οι δαπάνες μεταφοράς είναι σε μερικές περιπτώσεις δυσανάλογες σε σχέση με την οικονομική αξία της βοήθειας. Όπως φαίνεται στην εκτίμηση των επιπτώσεων, τα προβλήματα αυτά έχουν συχνά ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση ή τη μη αποστολή βοήθειας που είναι απαραίτητη. Ακόμη και στην περίπτωση που τα κράτη μέλη αποφασίσουν να επωμιστούν το οικονομικό βάρος της μεταφοράς, οι σχετικές δαπάνες επηρεάζουν συνήθως αρνητικά το μέγεθος και την διάρκεια της επέμβασης, ελαχιστοποιώντας έτσι τις θετικές επιπτώσεις της κοινοτικής βοήθειας πολιτικής προστασίας. (β) Προτάσεις Η Κοινότητα πρέπει να επιδιώξει στενότερη συνεργασία στον τομέα αυτόν. Η κοινοτική υποστήριξη – οικονομική και πρακτική – για την μεταφορά της βοήθειας πολιτικής προστασίας θα έχει ως αποτέλεσμα να διατίθεται περισσότερη βοήθεια. Θα τονώσει την συνεργασία και θα επιτρέψει να προβληθεί περισσότερο προς τα έξω η συλλογική μας αλληλεγγύη προς τις χώρες που έχουν ανάγκη βοηθείας. Θα διαβεβαιώσει τα κράτη μέλη ότι μπορούν να στηρίζονται στην κοινοτική βοήθεια πολιτικής προστασίας, ακόμη και αν τα μεταφορικά μέσα των άλλων κρατών μελών έχουν εξαντληθεί, είναι ανεπαρκή ή ανύπαρκτα. Πάνω απ’ όλα θα επιτρέψει στην Κοινότητα να σώσει περισσότερες ζωές και να εξασφαλίσει απτή και έγκαιρη υποστήριξη αυτών που πλήττονται από καταστροφές. Η απόφαση του Συμβουλίου πρέπει συνεπώς να συμπεριλάβει μια νέα προσέγγιση όσον αφορά τη μεταφορά της βοήθειας πολιτικής προστασίας στο πλαίσιο του μηχανισμού. Οι βασικές αρχές είναι οι εξής: i) Η μεταφορά της εθνικής βοήθειας πολιτικής προστασίας παραμένει πρωταρχική ευθύνη κάθε χώρας που παρέχει βοήθεια μέσω του μηχανισμού. Στην παρούσα πρόταση η ευθύνη αυτή διατυπώνεται με την απαίτηση τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα για να εξασφαλίσουν την έγκαιρη μεταφορά της βοήθειας πολιτικής προστασίας. ii) Όπου είναι δυνατόν, τα κράτη μέλη πρέπει να προσπαθήσουν να χρησιμοποιήσουν τους μεταφορικούς τους πόρους από κοινού, στο πλαίσιο συλλογικής προσπάθειας για τη μεγιστοποίηση της βοήθειας και την εξασφάλιση ταχείας παράδοσης. iii) Η κοινοτική χρηματοδότηση[7] πρέπει να χρησιμοποιείται ως δικλείδα ασφαλείας όταν τα εθνικά μεταφορικά μέσα δεν διατίθενται, είναι ανεπαρκή ή αδυνατούν να εξασφαλίσουν αποτελεσματική παράδοση. Θα επιτρέψει στην Επιτροπή να κινητοποιήσει τα πρόσθετα μεταφορικά μέσα που απαιτούνται για να εξασφαλιστεί η ταχεία αντιμετώπιση σοβαρών καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, μέσα τα οποία δεν θα διετίθεντο με άλλους τρόπους. Θα καθοριστούν λεπτομερείς κανόνες για την κινητοποίηση των πρόσθετων μεταφορικών μέσων σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στο άρθρο 13. 2. Ανάπτυξη μιας Ευρωπαϊκής ικανότητας ταχείας επέμβασης (α) Παρούσα κατάσταση Οι επεμβάσεις για παροχή κοινοτικής βοήθειας πολιτικής προστασίας υλοποιούνται μέσω ομάδων εμπειρογνωμόνων και εξοπλισμού που διατίθενται από τα κράτη μέλη σε εθελοντική βάση. Προς τον σκοπό αυτό το άρθρο 3 της απόφασης απαιτεί από τα κράτη μέλη να ορίσουν εκ των προτέρων ομάδες και εμπειρογνώμονες που είναι δυνατόν να διατεθούν για επεμβάσεις στο πλαίσιο του κοινοτικού μηχανισμού. Με το άρθρο 4 παράγραφος β) ανατίθεται στην Επιτροπή η αρμοδιότητα υλοποίησης εκπαιδευτικού προγράμματος, που αποτελείται από μαθήματα, ασκήσεις και ανταλλαγές εμπειρογνωμόνων για την βελτίωση της ετοιμότητας του προσωπικού της επέμβασης. Τα στοιχεία αυτά όμως αν και πολύτιμα δεν επαρκούν για την δημιουργία ευρωπαϊκής ικανότητας ταχείας επέμβασης, όπως ζητά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Αυτό επιβεβαιώνεται από την αξιολόγηση των ικανοτήτων, η οποία εστιάστηκε στην βοήθεια πολιτικής προστασίας που διατίθεται σε περίπτωση σοβαρών τρομοκρατικών επιθέσεων στην Ένωση. Η αξιολόγηση αποκαλύπτει ελλείψεις σε αρκετούς τομείς στους οποίους είναι πιθανό να απαιτηθεί αλληλοβοήθεια[8]. Οι ελλείψεις αυτές πρέπει να καλυφθούν για να εξασφαλιστεί η συλλογική κοινοτική βοήθεια όταν αυτή απαιτηθεί. Επιπλέον, οι προηγούμενες εμπειρίες έχουν δείξει ότι υπάρχουν όρια σε όλα τα εθελοντικά συστήματα αλληλοβοήθειας, ιδίως όταν παρόμοιοι κίνδυνοι πλήττουν ταυτόχρονα αρκετές χώρες (π.χ. ταυτόχρονες τρομοκρατικές επιθέσεις σε ολόκληρη την Ένωση, δασικές πυρκαγιές, πλημμύρες). Εν ολίγοις, η βοήθεια των κρατών μελών ίσως να μην επαρκεί για να εξασφαλίσει την ταχεία επέμβαση πολιτικής προστασίας σε όλες τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. (β) Προτάσεις Η παρούσα πρόταση εισάγει τέσσερις καινοτομίες με στόχο να συγκεκριμενοποιηθεί η φιλοδοξία της Ένωσης όσον αφορά τη δημιουργία ικανότητας ταχείας επέμβασης της ΕΕ με βάση τις μονάδες πολιτικής προστασίας των κρατών μελών. Κατ’ αρχάς επικυρώνει τις διευθετήσεις που συμφώνησε ήδη το Συμβούλιο στις 18 Μαΐου 2004 κατά την έγκριση των όρων παραχώρησης στον μηχανισμό των περιεχομένων της στρατιωτικής βάσης δεδομένων. Σύμφωνα με τους εν λόγω όρους η πρόταση καλεί τα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν στις απαντήσεις τους στα αιτήματα παροχής βοήθειας και πληροφορίες σχετικά με την διαθεσιμότητα στρατιωτικών μέσων. Δεύτερον, όπως ζητά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καλεί τα κράτη μέλη να εργαστούν για την δημιουργία μονάδων πολιτικής προστασίας. Οι μονάδες αυτές αποτελούν αντικείμενο συγκεκριμένων, προκαθορισμένων διευθετήσεων σχετικά με του πόρους πολιτικής προστασίας των κρατών μελών που είναι ικανοί να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στα αιτήματα παροχής βοήθειας που κοινοποιούνται μέσω του μηχανισμού. Περιλαμβάνουν εξοπλισμό, προσωπικό ή συνδυασμό τους. Πρέπει να είναι πλήρως διαλειτουργικές, ταχέως αναπτύξιμες και εξοπλισμένες για να αντιμετωπίσουν αποστολές υποστήριξης ή να καλύψουν κατά προτεραιότητα ανάγκες που προκύπτουν από καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Κατά την συγκρότηση των εν λόγω μονάδων είναι δυνατόν να αξιοποιηθούν οι πιθανές συνέργιες με άλλους τύπους εμπειρογνωμοσύνης που σχετίζονται με την επέμβαση σε περιπτώσεις σοβαρών καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Κυρίως όμως, οι μονάδες μπορούν να συγκροτηθούν από ένα κράτος μέλος ή από διάφορα συνεργαζόμενα κράτη μέλη. Στην δεύτερη περίπτωση δημιουργούνται πρόσθετες ευκαιρίες συνεργασίας, ιδίως για μικρότερες χώρες, και επιτρέπεται σε όλα τα κράτη μέλη να συμβάλλουν, μεμονωμένα ή συλλογικά στις κοινοτικές επεμβάσεις πολιτικής προστασίας. Όταν οι μονάδες αποτελέσουν σημαντικό μέρος της βάσης δεδομένων που περιλαμβάνει την διαθέσιμη βοήθεια, το ΚΠΠ θα είναι σε θέση, όταν λάβει αίτημα παροχής βοήθειας, να εντοπίσει ταχέως τις πλέον αναγκαίες μονάδες και να απαιτήσει την άμεση κινητοποίησή τους μέσω των αρμόδιων κρατών μελών. Τρίτον, η αξιολόγηση των ικανοτήτων αποκάλυψε την ανάγκη περαιτέρω δράσης στον τομέα της εφοδιαστικής. Η Κοινότητα πρέπει να εκμεταλλευτεί τις οικονομίες κλίμακας στον τομέα αυτόν και να εξασφαλίσει ότι οι κεντρικές λειτουργίες υποστήριξης (επικοινωνίες, επιτόπιος στόλος ελαφρών οχημάτων, εφόδια, εγκαταστάσεις τεχνικού εργαστηρίου) μπορούν να καλυφθούν από εξειδικευμένες μονάδες οι οποίες εξυπηρετούν τις ομάδες επέμβασης όλων των κρατών μελών. Αυτό θα επιτρέψει στις τελευταίες να επικεντρωθούν στην βασική τους αποστολή και έτσι θα ενισχυθεί η αποτελεσματικότητά τους και θα μεγιστοποιηθούν οι επιπτώσεις από την ευρωπαϊκή βοήθεια πολιτικής προστασίας. Οι μονάδες υποστήριξης θα αποτελούνται από πόρους των κρατών μελών, που θα αποστέλλονται από τα οικεία κράτη μέλη μετά από διαβουλεύσεις με την Επιτροπή. Τέλος, παρόλο που η κοινοτική βοήθεια πολιτικής προστασίας πρέπει να συνεχίσει να εξαρτάται κυρίως από την εθελοντική συμμετοχή των κρατών μελών, η παρούσα πρόταση εξασφαλίζει το πλαίσιο για μια νέα πολιτική που θα επιτρέψει στην Κοινότητα να συμπληρώσει την βοήθεια των κρατών μελών με πρόσθετη ενίσχυση και μέσα κατά αποδοτικό από πλευράς κόστους τρόπο. Η εν λόγω ενίσχυση στοχεύει στην παροχή βοήθειας που δεν μπορεί να παρασχεθεί από τις χώρες που συμμετέχουν στον μηχανισμό. Μπορεί να συμπεριλάβει την προσωρινή μίσθωση ειδικού εξοπλισμού (αεροσκάφη ιατρικής αποκομιδής, αντλίες υψηλής παροχής για πλημμύρες, πυροσβεστικά αεροσκάφη για δασικές πυρκαγιές, κλπ.). Η τελευταία αυτή πρόταση θα απαιτήσει την κατάρτιση αυστηρών κριτηρίων ή κατωφλίων που πρέπει να καθοριστούν σύμφωνα με την διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 13. Στόχος δεν είναι να αντικατασταθούν τα εθνικά μέτρα ετοιμότητας ή να δοθεί κοινοτική χρηματοδότηση για την αγορά εξοπλισμού πολιτικής προστασίας από τα κράτη μέλη. Ο στόχος είναι απλά να δημιουργηθεί πρόσθετη δικλείδα ασφαλείας που να μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε εξαιρετικές περιστάσεις για να συμπληρωθεί η βοήθεια που διατίθεται από τα κράτη μέλη. Στις περιπτώσεις που η βοήθεια των κρατών μελών είναι ανεπαρκής, ανύπαρκτη ή αναποτελεσματική, τα παραπάνω θα επιτρέψουν στην Κοινότητα να καλύψει συγκεκριμένες ανθρωπιστικές ανάγκες ή να αποφύγει ανεπανόρθωτες περιβαλλοντικές ζημιές. Η παρούσα πρόταση, που έχει στόχο να ενισχύσει την συλλογική ασφάλεια των ευρωπαίων πολιτών με τη δημιουργία μιας πρόσθετης ασφαλιστικής δικλείδας, ικανοποιεί όλες τις απαιτήσεις όσον αφορά την αναγκαιότητα και την επικουρικότητα. Αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να μπορεί η Κοινότητα να ανταποκριθεί ανά πάσα στιγμή σε αίτημα παροχής βοήθειας που υποβάλλει ένα από τα κράτη μέλη της ακόμη και αν η βοήθεια που ζητείται δεν υφίσταται σε κανένα από τα άλλα κράτη μέλη ή αν η εθνική βοήθεια από τα άλλα κράτη μέλη είναι ανεπαρκής ή ανύπαρκτη. Εξασφαλίζει πρόσθετο στρώμα προστασίας και ασφάλειας που δεν μπορούν να εγγυηθούν τα κράτη μέλη όταν ενεργούν μεμονωμένα. 3. Έγκαιρη προειδοποίηση Η ικανότητα της Κοινότητας να αντιδρά γρήγορα στις φυσικές καταστροφές εξαρτάται από την ύπαρξη συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης που επιτρέπουν στα κράτη μέλη και στο κέντρο παρακολούθησης και πληροφοριών να αναλάβουν την αναγκαία δράση εντός του μικρότερου δυνατού χρόνου. Τα συστήματα αυτά πρέπει να λάβουν υπόψη τις υπάρχουσες πηγές πληροφοριών όπως το παγκόσμιο σύστημα συναγερμού και συντονισμού καταστροφών (GDACS) και το σύστημα συναγερμού του συστήματος του ΟΗΕ για την Εκτίμηση και τον Συντονισμό Καταστροφών (UNDAC). Συμμετέχοντας στην ανάπτυξη των συστημάτων αυτών, η Κοινότητα πρέπει να βοηθήσει τα κράτη μέλη να ελαχιστοποιήσουν τον χρόνο αντίδρασης στις φυσικές καταστροφές και να ενισχύσει την συλλογική ικανότητα της ΕΕ να αντιδρά ταχέως. Το Συμβούλιο έχει εκφράσει έντονο ενδιαφέρον για να συνεχιστούν οι εργασίες στον τομέα αυτόν. Πρέπει να συσταθεί κατάλληλη νομική βάση στο πλαίσιο της απόφασης του Συμβουλίου για να συνεχιστούν οι εργασίες αυτές στο πλαίσιο του μηχανισμού. Ο κύριος στόχος της προτεινόμενης κοινοτικής δράσης στον τομέα της έγκαιρης προειδοποίησης είναι η καλύτερη προστασία των ευρωπαίων πολιτών από τις επιπτώσεις μεγάλων φυσικών καταστροφών. Παραδείγματα σχετικών δράσεων στον τομέα αυτόν περιλαμβάνουν: αξιολόγηση και όπου απαιτείται αναβάθμιση υφιστάμενων συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, καλύτερη σύνδεση συστημάτων ανίχνευσης με τους μηχανισμούς συναγερμού, προσδιορισμός των συνεργιών μεταξύ των διαφόρων συστημάτων, και σύνδεσή τους για να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε αυτά όσων λαμβάνουν αποφάσεις. 4. Συντονισμός των επεμβάσεων σε τρίτες χώρες (α) Παρούσα κατάσταση Οι επεμβάσεις παροχής βοήθειας εκτός Κοινότητας μπορούν να πραγματοποιηθούν είτε αυτόνομα είτε στο πλαίσιο συμμετοχής σε επιχείρηση που διευθύνει κάποιος διεθνής οργανισμός. Σε ορισμένες καταστροφές, η πολιτική προστασία επεμβαίνει για να καλύψει ανθρωπιστικές ανάγκες και συμβάλει στην ευρύτερη ανθρωπιστική προσπάθεια. Τόσο η βοήθεια πολιτικής προστασίας όσο και η ανθρωπιστική βοήθεια καλύπτουν τις άμεσες ανάγκες που προκύπτουν από μεγάλες καταστροφές. Σε αντίθεση με τις επεμβάσεις παροχής βοήθειας πολιτικής προστασίας που είναι συνήθως βραχυπρόθεσμου χαρακτήρα, οι ανθρωπιστικές επιχειρήσεις συνεχίζουν συνήθως και μετά την οξεία φάση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης[9]. Στο πλαίσιο της Επιτροπής έχουν ληφθεί μέτρα που εξασφαλίζουν την στενή συνεργασία μεταξύ του μηχανισμού και της ECHO και για να εξασφαλιστεί η ολοκληρωμένη ανταπόκριση έκτακτης ανάγκης στις καταστροφές. Οι επιχειρησιακές διαδικασίες της Επιτροπής θα συνεχίσουν να ενισχύουν τις συνέργιες μεταξύ της κοινοτικής ανθρωπιστικής βοήθειας και της πολιτικής προστασίας, με βάση τους διακριτούς τους ρόλους και τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα. Αυτό θα επιτρέψει επίσης την επακριβέστερη αναφορά της ανθρωπιστικής συνεισφοράς της Κοινότητας και των κρατών μελών. Έχουν επίσης καταβληθεί ιδιαίτερες προσπάθειες για να εξασφαλιστεί ο κατάλληλος συντονισμός με τα Ηνωμένα Έθνη. Τον Οκτώβριο του 2004 υπεγράφη συμφωνία μεταξύ της Επιτροπής και του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για το Συντονισμό των Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (OCHA), με στόχο να καθοριστούν οι βασικές αρχές της περαιτέρω συνεργασίας και συντονισμού και να αποφευχθεί η άσκοπη αλληλοεπικάλυψη των προσπαθειών. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να επιδιώκει τον συντονισμό με τον ΟΗΕ και άλλους διεθνείς φορείς για την μεγιστοποίηση της χρήσης των διαθέσιμων πόρων. (β) Προτάσεις Ο βελτιωμένος συντονισμός στο επίπεδο της Κοινότητας αποτελεί προϋπόθεση για την υποστήριξη της γενικής προσπάθειας συντονισμού και για να εξασφαλιστεί μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή συμμετοχή στην γενική προσπάθεια παροχής βοήθειας. Κατά συνέπεια το άρθρο 6 της απόφασης του Συμβουλίου πρέπει να αποσαφηνίσει τους ρόλους και τις αρμοδιότητες - όπως έχουν διαμορφωθεί στην πράξη – των κρατών μελών που εξασκούν την προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της επιτόπου ομάδας συντονισμού πολιτικής προστασίας και της Επιτροπής. Η Προεδρία συντονίζει την πολιτική αντίδραση μετά από στενές διαβουλεύσεις με την Επιτροπή. Πάνω απ’ όλα, έχει επαφή με την πληγείσα χώρα, ιδίως κατά τα πρώτα στάδια της σοβαρής κατάστασης έκτακτης ανάγκης, για να διευκολυνθεί η έγκαιρη ανάπτυξη της κοινοτικής επέμβασης παροχής βοήθειας. Με την παρούσα πρόταση δημιουργείται επίσης η δυνατότητα για την χώρα που εξασκεί την προεδρία να ζητήσει από ένα άλλο κράτος μέλος να αναλάβει την ευθύνη, εξ ολοκλήρου ή εν μέρει, για τον πολιτικό συντονισμό. Αυτό μπορεί να αποδειχτεί χρήσιμο, λόγου χάριν, όταν μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης σημειώνεται κατά τη διάρκεια της προεδρίας μιας χώρας και συνεχίζεται κατά την προεδρία της επόμενης χώρας, όταν σημειώνονται πολλαπλές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης ταυτόχρονα ή όταν η προεδρία δεν έχει διμερείς σχέσεις με την πληγείσα χώρα. Παρομοίως, πρέπει να είναι δυνατόν σε αυτές τις περιστάσεις η προεδρία να ζητήσει βοήθεια από την Επιτροπή. Μέσω του ΚΠΠ η Επιτροπή συντονίζει την ευρωπαϊκή επέμβαση πολιτικής προστασίας σε επιχειρησιακό επίπεδο, μετά από στενές διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη τα οποία παρέχουν βοήθεια, την πληγείσα χώρα και τον ΟΗΕ στις περιπτώσεις που είναι παρών. Μετά την κοινοποίηση αιτήματος παροχής βοήθειας μέσω του μηχανισμού, όλα τα κράτη μέλη που παρέχουν βοήθεια πολιτικής προστασίας πρέπει να είναι σε επαφή με το ΚΠΠ, για να μπορέσει η Επιτροπή να συμβάλει με ολοκληρωμένο και συνεκτικό τρόπο στην γενική προσπάθεια παροχής βοήθειας στον τομέα της πολιτικής προστασίας. Όπου απαιτείται, η Επιτροπή αποφασίζει σε συνεργασία με την Προεδρία, να κινητοποιήσει και να αποστείλει ομάδα εκτίμησης ή/και συντονισμού που αποτελείται από εμπειρογνώμονες των κρατών μελών. Η ομάδα εκτίμησης ή/και συντονισμού πρέπει να λάβει σαφή εντολή και επίσημη εξουσιοδότηση να συντονίσει τις ομάδες πολιτικής προστασίας που επιχειρούν στο πλαίσιο του κοινοτικού μηχανισμού. Στην ομάδα πρέπει να παρασχεθεί βασική εφοδιαστική υποστήριξη, ιδίως εξοπλισμός επικοινωνιών για να μπορέσει να συντονίσει αποτελεσματικά την ευρωπαϊκή βοήθεια πολιτικής προστασίας. |
French: Explication détaillée de la proposition Voici un résumé des principaux éléments de la proposition. 1. Transports a) État de la situation Actuellement, chaque État membre est responsable de l’organisation du transport de ses moyens de secours relevant de la protection civile. Le manque de moyens de transport disponibles a toujours été le principal problème contrecarrant l’efficacité des interventions de secours dans le domaine de la protection civile en Europe. Lors de chaque intervention récente, plusieurs États membres ont signalé qu’ils étaient en mesure de fournir l’assistance demandée mais qu’ils étaient incapable d’en assurer le transport. Les raisons en sont nombreuses et variées. Toutes les autorités compétentes en matière de protection civile des États membres ne possèdent pas leurs propres moyens de transport aérien sur lesquels elles peuvent compter en permanence. Dans certains cas, il n’existe pas de procédure d’utilisation de moyens militaires nationaux pour le transport des moyens de secours relevant de la protection civile. Il est souvent long et fastidieux d’organiser la location d’avions commerciaux. Les États membres peuvent parfois se trouver en concurrence pour l’utilisation des mêmes moyens. De plus, dans certains cas les coûts de transport sont disproportionnés par rapport à la valeur financière des secours. Comme cela a été indiqué dans l’analyse d’impact, ces problèmes causent souvent un retard, voire l’annulation, de l’acheminement d’une aide fort nécessaire. Même lorsque les États membres décident d’assumer la charge financière du transport, ces coûts tendent à avoir une incidence négative sur l’ampleur ou la durée de l’intervention, réduisant ainsi les effets positifs des secours communautaires dans le domaine de la protection civile. b) Propositions La Communauté devrait tendre à une coopération plus étroite dans ce domaine. L’appui – tant financier que pratique – apporté par la Communauté pour le transport des moyens de protection civile augmentera les capacités de secours mises à disposition. Il stimulera la coopération et permettra une manifestation plus visible de notre solidarité collective avec les pays ayant besoin d’aide. Il confirmera aux États membres qu’ils peuvent compter sur une assistance communautaire en matière de protection civile, même si les moyens de transport des autres États membres sont épuisés, insuffisants ou indisponibles. Plus important encore, il permettra à la Communauté de sauver plus de vies et d’apporter un appui tangible et en temps utile aux victimes de catastrophes. La décision du Conseil devrait par conséquent inclure une nouvelle approche du transport des moyens de secours relevant de la protection civile dans le cadre du mécanisme. Les principes clés sont les suivants: i) Le transport des moyens nationaux de protection civile reste au premier chef la responsabilité de chaque pays qui fournit une assistance dans le cadre du mécanisme. La présente proposition explique clairement cette responsabilité en demandant aux États membres de prendre des mesures pour assurer le transport en temps utile des moyens de secours relevant de la protection civile. ii) Dans la mesure du possible, les États membres devraient s’efforcer de partager leurs ressources en matière de transport dans le cadre d’un effort collectif visant à maximiser les secours et à assurer leur fourniture rapide. iii) Des moyens financiers communautaires[7] devraient être utilisés comme filet de sécurité lorsque les moyens de transport nationaux sont indisponibles, insuffisants ou incapables d’acheminer efficacement les secours. Ils permettront à la Commission de mobiliser les moyens de transport supplémentaires nécessaires pour assurer une réaction rapide aux situations d’urgence majeure, et qui ne seraient pas disponibles autrement. Des règles détaillées concernant la mobilisation de moyens de transport supplémentaires seront établies conformément aux procédures prévues à l’article 13. 2. Vers une capacité de réaction rapide européenne a) État de la situation Les interventions communautaires en matière de protection civile sont mises en œuvre au moyen d’équipes, d’experts et d’équipements mis à disposition par les États membres sur une base volontaire. À cette fin, l’article 3 de la décision exige que les États membres répertorient à l’avance les équipes et les experts susceptibles d’être disponibles pour des interventions dans le cadre du mécanisme communautaire. L’article 4, point d) demande à la Commission de mettre en œuvre un programme de formation composé de cours, d’exercices et d’échanges d’experts, afin d’améliorer l’état de préparation du personnel d’intervention. Ces éléments, bien que très utiles, sont insuffisants pour mettre sur pied une capacité de réaction rapide européenne comme le Conseil européen l’a demandé. Cela est confirmé par l’évaluation des capacités, qui s’est concentrée sur les moyens de secours relevant de la protection civile disponibles en cas d’attaque terroriste majeure dans l’Union. Cette évaluation a mis en évidence des lacunes dans les capacités disponibles dans plusieurs domaines où une assistance mutuelle est susceptible d’être demandée[8]. Il faut y remédier afin que la Communauté puisse collectivement fournir l’assistance nécessaire en cas de besoin. En outre, l’expérience passée a démontré qu’il y a des limites à tout système volontaire d’assistance mutuelle, notamment lorsque des risques de même nature touchent plusieurs pays simultanément (par ex. attaques terroristes simultanées dans plusieurs pays de l’Union, incendies de forêt, inondations). En résumé, l’assistance des États membres risque de ne pas suffire pour assurer une réaction rapide en matière de protection civile dans toutes les situations d’urgence. b) Propositions La présente proposition introduit quatre innovations pour concrétiser l’ambition de l’Union de mettre en place une capacité de réaction rapide à l’échelle de l’UE fondée sur des modules nationaux de protection civile. Premièrement, elle confirme les arrangements déjà convenus par le Conseil le 18 mai 2004 lors de l’adoption des modalités de mise à disposition de la base de données militaire aux fins du mécanisme. Conformément à ces modalités, la proposition invite les États membres à inclure des informations sur la disponibilité de moyens militaires dans leurs réponses aux demandes d’aide. Deuxièmement, comme l’a demandé le Conseil européen, la présente proposition appelle les États membres à œuvrer à la mise sur pied de modules de protection civile. Ces modules sont des agencements spécifiques prédéfinis de ressources des États membres en matière de protection civile, capables de réagir efficacement aux demandes d’assistance transmises via le mécanisme. Ils peuvent comprendre des équipements, du personnel, ou une combinaison de ces ressources. Il est nécessaire qu’ils soient totalement interopérables, puissent être déployés rapidement et équipés pour remplir des fonctions d’appui ou pour satisfaire des besoins prioritaires résultant de situations d’urgence. Lors de l’élaboration de ces modules, les synergies possibles pourraient être explorées avec d’autres types de compétences spécialisées présentant de l’intérêt pour la réaction aux urgences majeures. Le plus important est la possibilité que ces modules puissent être constitués par un État membre seul ou en collaboration par plusieurs États membres. Cette dernière solution offre des possibilités de coopération supplémentaires, notamment pour les plus petits pays, et permet à tous les États membres de contribuer, à titre individuel ou collectif, aux interventions communautaires relevant de la protection civile. Une fois que les modules seront devenus un élément important dans la base de données des moyens de secours disponibles, le Centre de suivi et d’information (MIC, monitoring and information centre) sera en mesure, lors de la réception d’une demande d’assistance, de déterminer rapidement les modules les plus nécessaires et de solliciter leur mobilisation immédiate par l’intermédiaire du ou des États membres compétents. Troisièmement, l’évaluation des capacités a démontré la nécessité de mesures supplémentaires dans le domaine de la logistique. La Communauté devrait exploiter les économies d’échelle dans ce domaine et faire en sorte que les fonction d’appui principales (communications, flotte de véhicules légers sur le terrain, fournitures, ateliers techniques, etc.) puissent être assumées par des unités spécialisées au service des équipes d’intervention de tous les États membres. Celles-ci pourront ainsi se concentrer sur leurs missions essentielles, avec une efficacité accrue et en optimisant les effets positifs de l’assistance européenne en matière de protection civile. Les modules d’appui seront constitués de ressources des États membres, à répartir par les États membres concernés en consultation avec la Commission. Enfin, alors que l’assistance communautaire en matière de protection civile devrait toujours reposer principalement sur les contributions volontaires des États membres, la présente proposition fournit le cadre d’une nouvelle politique permettant à la Communauté de compléter l’assistance des États membres par un appui et des moyens supplémentaires, avec un bon rapport coût-efficacité. Cet appui visera à fournir une assistance qui ne pourrait être obtenue des pays participants au mécanisme. Il pourrait prendre la forme de la location, sur une base temporaire, d’équipements spécifiques (avions d’évacuation sanitaire, pompes à grande capacité en cas d’inondation, avions de lutte contre les incendies en cas d’incendie de forêt, etc.). Cette dernière proposition nécessitera l’élaboration de critères ou de seuils stricts, à établir conformément à la procédure définie à l’article 13. Elle n’a pas pour but de remplacer les mesures nationales de préparation ou de fournir un financement communautaire pour l’acquisition d’équipements de protection civile à l’échelon des États membres. Elle vise simplement à offrir un filet de sécurité supplémentaire sur lequel on pourra compter dans des circonstances exceptionnelles pour compléter l’aide que les États membres peuvent apporter. Dans les cas où l’assistance des États membres serait insuffisante, indisponible ou inefficace, cette nouvelle possibilité permettra à la Communauté de répondre à des besoins humanitaires spécifiques ou d’éviter que l’environnement subisse des dommages irréparables. Destinée à améliorer la sécurité collective des Européens grâce à un filet de sécurité supplémentaire, cette proposition satisfait aux principes de nécessité et de subsidiarité. Il s’agit d’une condition préalable indispensable pour que la Communauté puisse réagir en tout temps à une demande d’assistance émanant d’un de ses États membres, même si l’assistance demandée n’existe dans aucun des autres États membres ou si les moyens d’intervention nationaux des autres États membres sont insuffisants ou indisponibles. Elle offre un niveau de protection et de sécurité supplémentaire qui ne peut être garanti par les États membres agissant individuellement. 3. Alerte précoce L’aptitude de la Communauté à réagir rapidement aux catastrophes naturelles dépend de la disponibilité de systèmes d’alerte précoce permettant aux États membres et au centre de suivi et d’information de prendre les mesures nécessaires dans les plus brefs délais. Ces systèmes devraient prendre en considération les sources d’information existantes, telles que le GDACS (Global Disaster Alert and Coordination System, système mondial d’alerte et de coordination en cas de catastrophe) et le système d’alerte de l’UNDAC (Équipe des Nations unies chargée de l’évaluation et de la coordination en cas de catastrophe). En contribuant à l’élaboration de ces systèmes, la Communauté devrait aider les États membres à réduire les délais de réaction aux catastrophes naturelles et à renforcer la capacité collective de l’UE de réagir rapidement. Le Conseil a manifesté un vif intérêt pour la poursuite du travail dans ce domaine. Il faut que la décision du Conseil contienne une base juridique appropriée pour permettre la poursuite de ce travail dans le cadre du mécanisme. Le principal objectif de l’action communautaire proposée en ce qui concerne l’alerte précoce est de mieux protéger les Européens des effets de catastrophes naturelles majeures. Citons, comme exemples d’actions pertinentes dans ce domaine: évaluer et, le cas échéant, moderniser les systèmes d’alerte précoce existants, améliorer les liens entre les systèmes de détection et les mécanismes d’alerte, répertorier les synergies entre différents systèmes et établir des liens entre eux pour en faciliter l’accès aux décideurs. 4. Coordination des interventions dans les pays tiers a) État de la situation Les interventions de secours en dehors de la Communauté peuvent être menées soit en autonomie, soit à titre de contribution à une opération dirigée par une organisation internationale. Dans certaines situations d’urgence, les équipes de protection civile interviennent pour répondre à des besoins humanitaires et contribuent à l’aide humanitaire au sens large. Aussi bien les secours relevant de la protection civile que l’aide humanitaire répondent aux besoins immédiats résultant de catastrophes majeures. Alors que les interventions de secours relevant de la protection civile s’inscrivent normalement dans une perspective à court terme, les opérations humanitaires, en revanche, se poursuivent habituellement au-delà de la phase aiguë d’une urgence[9]. Des dispositions ont été élaborées au sein de la Commission afin d’assurer une coopération étroite entre le mécanisme et ECHO (la DG Aide humanitaire) et de permettre une réaction européenne globale face aux catastrophes. Les procédures opérationnelles de la Commission continueront à renforcer les synergies entre l’aide humanitaire de la CE et la protection civile, en fonction de leur rôle spécifique et de leurs avantages comparatifs. Cela devrait aussi permettre de dresser des bilans plus précis des contributions humanitaires de la Communauté et des États membres. Des efforts spécifiques ont aussi été faits pour assurer une bonne coordination avec les Nations unies. La Commission et le Bureau pour la coordination de l’aide humanitaire des Nations unies (UNOCHA) ont signé un accord en octobre 2004 afin d’établir les principes de base en vue de renforcer leur coopération et leur coordination et d’éviter tout double emploi. La Commission continuera à rechercher la coordination avec les Nations unies et d’autres acteurs internationaux afin d’optimiser l’utilisation des ressources disponibles. b) Propositions Il est indispensable d’améliorer la coordination à l’échelon communautaire pour soutenir l’effort de coordination global et assurer une contribution européenne ambitieuse aux opérations internationales de secours. L’article 6 de la décision du Conseil devrait par conséquent clarifier les rôles et responsabilités (tels qu’ils ont évolué en pratique) de l’État membre qui assume la présidence du Conseil de l’Union européenne, de l’équipe de coordination de la protection civile sur le terrain et de la Commission. La Présidence coordonne la réaction politique en étroite concertation avec la Commission. Surtout, elle assure la liaison avec le pays touché, notamment aux premiers stades d’une situation d’urgence majeure, afin de faciliter le déploiement rapide des secours communautaires. La présente proposition ouvre aussi la possibilité, pour le pays qui assume la présidence, de demander à un autre État membre de prendre la responsabilité totale ou partielle de la coordination politique. Cela peut s’avérer utile, par exemple, lorsqu’une situation d’urgence éclate pendant la présidence d’un pays et se prolonge sous la présidence suivante, en cas d’urgences simultanées, ou lorsque la Présidence n’a pas de relations bilatérales avec le pays touché. De même, il devrait aussi être possible à la Présidence de demander l’assistance de la Commission dans ces circonstances. Par l’intermédiaire du MIC, la Commission coordonne la réaction de l’Union européenne en matière de protection civile au niveau opérationnel, en étroite concertation avec les États membres qui fournissent les secours, le pays touché et les Nations unies dans les cas où elles interviennent. Une fois qu’une demande d’assistance a été transmise via le mécanisme, tous les États membres qui fournissent des secours devraient se concerter avec le MIC pour permettre à la Commission d’assurer, dans le domaine de la protection civile, une contribution multiforme et cohérente de l’Union européenne aux opérations de secours internationales. Le cas échéant, la Commission décide, en concertation avec la Présidence, de mobiliser et d’envoyer une équipe d’évaluation et/ou de coordination composée d’experts des États membres. Cette équipe devrait recevoir un mandat clair et l’autorité officielle de coordonner les équipes de protection civile qui opèrent dans le cadre du mécanisme communautaire. L’équipe devrait bénéficier d’un appui logistique de base, notamment en ce qui concerne les équipements de communication, pour lui permettre de coordonner efficacement les moyens de protection civile européens. |