Greek: Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης Σε μια Ευρώπη που χαρακτηρίζεται από ταχείες τεχνολογικές και οικονομικές αλλαγές και γηράσκοντα πληθυσμό, η διά βίου μάθηση έχει καταστεί αναγκαιότητα. Η ανάγκη για συνεχή ανανέωση των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων των πολιτών έχει ζωτική σημασία για την ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική συνοχή της ΕΕ. Ωστόσο, η διά βίου μάθηση περιπλέκεται εξαιτίας της έλλειψης επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ των φορέων παροχής και των αρμόδιων αρχών εκπαίδευσης και κατάρτισης από διαφορετικά επίπεδα και διαφορετικές χώρες. Οι συνακόλουθοι περιορισμοί εμποδίζουν τον πολίτη να έχει πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση και να συνδυάζει επαγγελματικά προσόντα που αποκτά σε διαφορετικά ιδρύματα. Οι εν λόγω περιορισμοί δυσχεραίνουν τη μετακίνηση των πολιτών στο εσωτερικό της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας, αλλά και την πραγματοποίηση αυθεντικής και καθολικής διά βίου μάθησης (δηλ. σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και κατάρτισης και με τη χρήση τυπικής, μη τυπικής και άτυπης μάθησης). Κατά συνέπεια, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας το 2000 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η μεγαλύτερη διαφάνεια στα επαγγελματικά προσόντα και η διά βίου μάθηση πρέπει να είναι δύο από τις κύριες συνιστώσες στο πλαίσιο των προσπαθειών για προσαρμογή των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης της Ευρώπης τόσο στις απαιτήσεις της κοινωνίας της γνώσης όσο και στην ανάγκη για βελτίωση του επιπέδου και της ποιότητας της απασχόλησης. Η άποψη αυτή τονίστηκε στη συνέχεια και από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης το 2002, το οποίο - ως στοιχείο της στρατηγικής για να καταστεί η ευρωπαϊκή εκπαίδευση και κατάρτιση παγκόσμιο σημείο αναφοράς ποιότητας έως το 2010 - ζήτησε τη θέσπιση μέσων για να εξασφαλιστεί η διαφάνεια των προσόντων. Το ψήφισμα του Συμβουλίου του 2002 σχετικά με τη διά βίου μάθηση κάλεσε τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν τη συνεργασία και να χτίσουν γέφυρες μεταξύ της τυπικής, της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης. Τούτο θεωρήθηκε προϋπόθεση για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χώρου διά βίου μάθησης, προχωρώντας με βάση τα επιτεύγματα της διαδικασίας της Μπολόνια στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, αλλά και για την προώθηση παρόμοιων μέτρων στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης. Προτροπές για την ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού πλαισίου επαγγελματικών προσόντων υπήρξαν στη συνέχεια και στην κοινή ενδιάμεση έκθεση του Συμβουλίου και της Επιτροπής του 2004 σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος εργασίας για την εκπαίδευση και κατάρτιση 2010, όπως επίσης και στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 15ης Νοεμβρίου 2004 σχετικά με τις μελλοντικές προτεραιότητες της ενισχυμένης ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ), που διατυπώθηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας της Κοπεγχάγης. Στο πλαίσιο της διαδικασίας της Μπολόνια, η σύνοδος των αρμόδιων υπουργών για θέματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, που διοργανώθηκε στο Μπέργκεν το Μάιο του 2005, υπογράμμισε τη σημασία που αποδίδεται στην εξασφάλιση συμπληρωματικότητας μεταξύ του πλαισίου για τον ευρωπαϊκό χώρο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και του προτεινόμενου ευρωπαϊκού πλαισίου επαγγελματικών προσόντων (ΕΠΕΠ). Τέλος, στο πλαίσιο της αναθεωρημένης στρατηγικής της Λισαβόνας, οι κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση 2005-2008 τονίζουν και αυτές την ανάγκη να εξασφαλιστεί ευελιξία στις διαδρομές μάθησης και να αυξηθούν οι ευκαιρίες για την κινητικότητα των σπουδαστών και των καταρτιζόμενων, με τη βελτίωση του ορισμού και της διαφάνειας των επαγγελματικών προσόντων, την ουσιαστική αναγνώρισή τους και την επικύρωση της μη τυπικής και άτυπης μάθησης. Το ΕΠΕΠ διαδραματίζει βασικό ρόλο στην εκπλήρωση των στόχων της ΕΕ στο πλαίσιο της σύμπραξης της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Η παρούσα πρόταση ανταποκρίνεται στην πολιτική εντολή που περιγράφεται ανωτέρω και ιδίως στην έμφαση που δίνεται μέσω αυτής στη διά βίου μάθηση. Ο κύριος σκοπός του ΕΠΕΠ είναι να λειτουργήσει ως μηχανισμός «μετάφρασης» και ουδέτερο σημείο αναφοράς για τη σύγκριση προσόντων που αποκτώνται σε διαφορετικά συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης, αλλά και να ενισχύσει τη συνεργασία και την αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των σχετικών ενδιαφερόμενων φορέων. Με τον τρόπο αυτό θα αυξηθεί η διαφάνεια και θα διευκολυνθεί η μεταφορά και η χρησιμοποίηση επαγγελματικών προσόντων στα διαφορετικά συστήματα και επίπεδα εκπαίδευσης και κατάρτισης. |
French: Motivation et objectifs de la proposition Dans une Europe marquée par des mutations technologiques et économiques rapides et par le vieillissement de sa population, l’apprentissage tout au long de la vie est devenu indispensable. La nécessité de renouveler en permanence les savoirs, les aptitudes et les compétences des citoyens est essentielle pour la compétitivité et pour la cohésion sociale de l’Union européenne. L’apprentissage tout au long de la vie est toutefois compliqué par le manque de communication et de coopération entre les établissements/autorités des secteurs de l’enseignement et de la formation, à différents niveaux et dans différents pays. Les obstacles qu’il crée empêchent les citoyens d’accéder à l’éducation et à la formation et de conjuguer des certifications délivrées dans des établissements distincts. Ces obstacles entravent la circulation des citoyens sur le marché européen du travail et les empêchent d’intégrer véritablement l’apprentissage tout au long de la vie et dans tous les aspects de la vie (c’est-à-dire à travers tous les niveaux d’enseignement et de formation et sous la forme d’apprentissages formels, non formels et informels). Le Conseil européen de Lisbonne a dès lors conclu, en 2000, que l’amélioration de la transparence des certifications et l’apprentissage tout au long de la vie devraient être deux éléments-clés des actions visant à adapter les systèmes européens d’éducation et de formation tant aux besoins de la société de la connaissance qu’à la nécessité de relever le niveau d’emploi et d’en améliorer la qualité. Ces objectifs ont été réaffirmés en 2002 par le Conseil européen de Barcelone qui, dans le cadre de la stratégie visant à faire des systèmes d’enseignement et de formation européens une référence de qualité mondiale d’ici 2010, a appelé à la création d’instruments permettant d’assurer la transparence des certifications. La résolution du Conseil de 2002 sur l’apprentissage tout au long de la vie a invité les États membres à encourager la coopération et à jeter des ponts entre les apprentissages formels, non formels et informels, estimant qu’il s’agissait d’une condition indispensable pour créer un espace européen de l’apprentissage tout au long de la vie faisant fond sur les acquis du processus de Bologne pour l’enseignement supérieur, et pour favoriser une action semblable dans le domaine de la formation professionnelle. Le rapport intermédiaire conjoint 2004 du Conseil et de la Commission sur la réalisation du programme de travail «Éducation et formation 2010» a également appelé à la création d’un cadre européen des certifications. Cet appel a été réitéré, dans le contexte du processus de Copenhague, dans les conclusions du Conseil du 15 novembre 2004 sur les priorités futures de la coopération européenne renforcée en matière d’enseignement et de formation professionnels. Dans le contexte du processus de Bologne, la conférence des ministres de l’enseignement supérieur réunie à Bergen en mai 2005 a souligné qu’il importait de veiller à la complémentarité du cadre pour l’espace européen de l’enseignement supérieur et du cadre européen des certifications proposé (ci-après dénommé «CEC»). Enfin, dans le cadre de la stratégie de Lisbonne révisée, les lignes directrices pour l’emploi 2005-2008 ont elles aussi souligné la nécessité de créer des filières d’apprentissage souples et de multiplier le nombre de possibilités de mobilité pour les étudiants et les stagiaires en améliorant la définition et la transparence des certifications, leur reconnaissance effective et la validation des apprentissages formels, non formels et informels. Le CEC est un élément essentiel de la réalisation des objectifs assignés à l’Union européenne dans le partenariat de Lisbonne pour la croissance et l’emploi. La présente proposition donne suite au mandat politique exposé plus haut et tient compte de l’importance accordée par ce dernier à l’apprentissage tout au long de la vie. Le CEC vise essentiellement à permettre de comparer des certifications délivrées par des systèmes d’enseignement et de formation différents au moyen d’un outil de transposition et de référence neutre et à renforcer la coopération et la confiance mutuelle entre les parties prenantes concernées. Cet outil doit améliorer la transparence et faciliter le transfert et l’utilisation de certifications dans les différents systèmes et aux différents niveaux d’enseignement et de formation. |