Greek: 120 | Γενικό πλαίσιο Ένας σημαντικός αριθμός κοινοτικών οδηγιών στον τομέα της προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων κατά την εργασία προβλέπουν ότι τα κράτη μέλη έχουν την υποχρέωση να υποβάλλουν κατά τακτά διαστήματα έκθεση στην Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων των οδηγιών, και να αναφέρουν τις απόψεις των κοινωνικών εταίρων. Οι διατάξεις αυτές προβλέπουν διαφορετική συχνότητα υποβολής των εθνικών εκθέσεων στην Επιτροπή, είτε ανά πενταετία (οδηγίες 89/391/ΕΟΚ, 89/654/ΕΟΚ, 89/655/ΕΟΚ, 89/656/ΕΟΚ, 91/383/ΕΟΚ, 92/29/ΕΟΚ, 92/58/ΕΟΚ, 92/85/ΕΟΚ, 92/91/ΕΟΚ, 92/104/ΕΟΚ, 94/33/ΕΚ, 98/24/ΕΚ, 99/92/ΕΚ, 02/44/ΕΚ, 03/10/ΕΚ και 04/40/ΕΚ) είτε ανά τετραετία (οδηγίες 90/269/ΕΟΚ, 90/270/ΕΟΚ, 92/57/ΕΟΚ και 93/103/ΕΟΚ). Επιπλέον, σε ορισμένες οδηγίες προβλέπεται ότι η Επιτροπή διαβιβάζει περιοδικά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών έκθεση όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών οδηγιών λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, τις εθνικές εκθέσεις. Η πείρα που αποκτήθηκε κατά τη διάρκεια των ετών εφαρμογής των διατάξεων αυτών δείχνει ότι υπάρχουν όχι μόνο σημαντικές διαφορές στη συχνότητα της διαβίβασης των εθνικών εκθέσεων στην Επιτροπή αλλά και διοικητικά εμπόδια που καθιστούν τη διαδικασία πολύπλοκη και γραφειοκρατική. Η κατάρτιση τακτικών σχετικά με την εφαρμογή των οδηγιών στον τομέα της προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων αποτελεί σημαντικό μέσο απολογισμού, στο πλαίσιο του οποίου μπορεί να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα των μέτρων που λαμβάνονται και ο αντίκτυπός τους στην ποιότητα της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην ανακοίνωσή της «Προσαρμογή στις αλλαγές της εργασίας και της κοινωνίας: μια νέα κοινοτική στρατηγική υγείας και ασφάλειας 2002-2006»[25], η Επιτροπή αναφέρει, στο κεφάλαιο 3.3.1. « Προσαρμογή του νομικού και θεσμικού πλαισίου », ότι «Η ύπαρξη ενός πλήρους, συνεκτικού και σταθερού κοινοτικού νομοθετικού πλαισίου είναι ένα απαραίτητο εργαλείο για θέματα υγείας και ασφάλειας, όπου πρότυπα και αρχές είναι αναγκαίες για την πρόληψη των κινδύνων και για την προστασία των εργαζομένων», και ότι η Επιτροπή «θέλει να ακολουθήσει σε αυτόν τον τομέα μια ισορροπημένη διαδικασία, στηριζόμενη στην εμπειρία που έχει αποκτηθεί από την εφαρμογή των κειμένων σύμφωνα με πολλούς παράλληλους άξονες», μεταξύ άλλων την απλούστευση και τον εξορθολογισμό του υφιστάμενου νομικού πλαισίου, κυρίως «με την εκπόνηση μιας ενιαίας έκθεσης εφαρμογής, αντί για ειδικές εκθέσεις που προβλέπονται από τις διάφορες οδηγίες». Στο ψήφισμά του[26] για την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη νέα κοινοτική στρατηγική υγείας και ασφάλειας στην εργασία 2002-2006, το Συμβούλιο σημειώνει την πρόθεση της Επιτροπής να υποβάλει νομοθετικές προτάσεις για τον εξορθολογισμό των εκθέσεων εφαρμογής των κοινοτικών οδηγιών και καλεί την Επιτροπή να υποβάλει, στο πλαίσιο της άσκησης του δικαιώματος πρωτοβουλίας που διαθέτει, κάθε πρόταση απαραίτητη για την επίτευξη των στόχων που καθορίζονται στη νέα στρατηγική και, ιδίως, τις προτάσεις που απαιτούνται για τον εξορθολογισμό του υφιστάμενου νομικού πλαισίου. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμά του[27] σχετικά με την ίδια ανακοίνωση της Επιτροπής, εκτιμά ότι «η πρόταση για κωδικοποίηση και απλοποίηση (και όχι άρση των ρυθμίσεων) της ισχύουσας στον τομέα αυτόν κοινοτικής νομοθεσίας εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο για απλοποίηση και βελτίωση του κοινοτικού κεκτημένου εν γένει», όπως απεικονίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Απλούστευση και βελτίωση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος»[28] καθώς και στο σχέδιο δράσης[29], και «ζητεί όπως η υγεία και η ασφάλεια, ως εδραιωμένο πεδίο της κοινοτικής νομοθεσίας με επίκεντρο τον πολίτη, αποτελέσουν τομέα προτεραιότητας στο πρόγραμμα για την απλοποίηση της νομοθεσίας που θα διαμορφώσουν από κοινού το Συμβούλιο, η Επιτροπή και το Κοινοβούλιο.» Το Κοινοβούλιο αναγνωρίζει στο θέμα αυτό ότι δίνεται έμφαση στην επισκόπηση της εφαρμογής της ισχύουσας κοινοτικής νομοθεσίας και την πρόταση εκπόνησης μιας ενιαίας έκθεσης σχετικά με την εφαρμογή όλων των σχετικών οδηγιών. Πιο πρόσφατα, στην έκθεσή του σχετικά με την προώθηση της υγείας και της ασφάλειας στους χώρους εργασίας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστήριξε την πρόταση της Επιτροπής να υποβάλλεται ενιαία έκθεση που θα καλύπτει την εφαρμογή όλων των οδηγιών στα 25 κράτη μέλη. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας του Ιουνίου 2002 με τίτλο «Βελτίωση της νομοθεσίας», η Επιτροπή πρότεινε, το Φεβρουάριο του 2003, μια πολιτική με στόχο την «Ενημέρωση και απλούστευση του κοινοτικού κεκτημένου», με σκοπό να εγγυηθεί ένα σαφές, κατανοητό, ενημερωμένο και εύχρηστο παράγωγο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προς όφελος των πολιτών, των οικονομικών φορέων, της δημόσιας διοίκησης κλπ. Για την υλοποίηση των στόχων αυτών η Επιτροπή ενεργεί σε έξι τομείς δράσης: απλούστευση, ενοποίηση, κωδικοποίηση, κατάργηση, δήλωση του παρωχημένου και οργάνωση και παρουσίαση του κοινοτικού κεκτημένου. Με βάση τα κριτήρια που προτείνονται στην ανακοίνωσή της του Φεβρουαρίου 2003, η Επιτροπή καθόρισε 19 τομείς πολιτικής που θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο απλούστευσης, μεταξύ των οποίων η ασφάλεια και η υγεία κατά την εργασία. Το θέμα αυτό αναφερόταν επίσης στα συμπεράσματα που εξέδωσε το Συμβούλιο «Ανταγωνιστικότητα», κατά τη σύνοδό του στις 25 και 26 Νοεμβρίου 2004, ως μία από τις προτεραιότητές του για την απλούστευση της κοινοτικής νομοθεσίας. Από την ανάλυση προκύπτει ότι οι πληροφορίες που προβλέπονται σε ορισμένες οδηγίες για την υγεία και την ασφάλεια επιβάλλουν δυσανάλογη επιβάρυνση στα κράτη μέλη. Μια πιθανή λύση που αναφέρεται είναι να μειωθούν στο ελάχιστο οι απαιτούμενες πληροφορίες, να εναρμονιστούν και να κοινοποιούνται υπό μορφή μιας συνολικής έκθεσης για όλα τα μέτρα. |
French: 120 | Contexte général Un nombre important de directives communautaires dans le domaine de la protection de la santé et de la sécurité des travailleurs au travail prévoient pour les États membres l'obligation de faire rapport à la Commission, à intervalles réguliers, sur la mise en œuvre pratique des dispositions prévues par les directives, en indiquant les points de vue des partenaires sociaux. Ces dispositions prévoient une périodicité différente pour la soumission à la Commission des rapports nationaux, soit tous les cinq ans (directives 89/391/CEE, 89/654/CEE, 89/655/CEE, 89/656/CEE, 91/383/CEE, 92/29/CEE, 92/58/CEE, 92/85/CEE, 92/91/CEE, 92/104/CEE, 94/33/CE, 98/24/CE, 99/92/CE, 02/44/CE, 03/10/CE et 04/40/CE) soit tous les quatre ans (directives 90/269/CEE, 90/270/CEE, 92/57/CEE et 93/103/CEE). Par ailleurs, il est prévu dans certaines directives que la Commission transmette périodiquement au Parlement européen, au Conseil, au Comité économique et social et au Comité des régions un rapport sur la mise en œuvre des directives concernées en tenant compte, inter alia, des rapports nationaux. L'expérience acquise au cours des années d'application de ces dispositions fait apparaître non seulement d'importantes variations dans la périodicité de transmission des rapports nationaux à la Commission mais aussi des contraintes administratives qui rendent complexe l'exercice et le bureaucratisent. L'établissement des rapports réguliers sur la mise en œuvre pratique des directives dans le domaine de la protection de la santé et de la sécurité des travailleurs constitue un instrument important pour effectuer un bilan permettant d'évaluer l'efficacité des mesures adoptées et leur incidence sur la qualité de la santé et de la sécurité des travailleurs dans l'Union européenne. Dans la communication « S'adapter aux changements du travail et de la société : une nouvelle stratégie communautaire de santé et de sécurité 2002-2006 »[25], la Commission indique, dans son chapitre 3.3.1. « Adapter le cadre juridique et institutionnel », que « l'existence d'un cadre législatif communautaire complet, cohérent et solide, est un outil indispensable en matière de santé et de sécurité, où des normes et des principes sont nécessaires à la prévention des risques et à la protection des travailleurs », et qu'elle « entend poursuivre dans ce domaine une démarche équilibrée, s'appuyant sur l'expérience acquise dans la mise en œuvre des textes, selon plusieurs axes parallèles », inter alia la simplification et la rationalisation du cadre juridique existant notamment « par l'élaboration d'un rapport unique de mise en œuvre, au lieu des rapports spécifiques prévus par les différentes directives ». Le Conseil, dans sa résolution[26] sur la communication de la Commission concernant la nouvelle stratégie de santé et sécurité au travail 2002-2006, prend acte de l'intention de la Commission de soumettre des propositions législatives pour rationaliser les rapports sur la mise en œuvre des directives communautaires et invite la Commission à lui présenter, dans le cadre de son droit d'initiative, les propositions nécessaires pour atteindre les objectifs fixés dans la nouvelle stratégie, en particulier aux effets de la rationalisation du cadre juridique existant. Pour sa part, le Parlement européen, dans sa résolution[27] concernant la même communication de la Commission, considère que « la proposition de codifier et de simplifier (plutôt que de déréglementer) la législation communautaire actuelle est en harmonie avec le vaste projet visant à simplifier et à améliorer l'acquis communautaire en général tel qu'il se reflète dans la communication de la Commission intitulée « Simplifier et améliorer l'environnement réglementaire »[28], ainsi que dans son plan d'action[29], et « demande que la santé et la sécurité, en tant que domaine du droit communautaire établi et centré sur les citoyens, constitue un secteur prioritaire du programme de simplification législative à définir conjointement par le Conseil, la Commission et le Parlement. » Le Parlement reconnaît à cet égard que l'accent est mis sur la révision de l'application de la législation communautaire actuelle, et de la proposition relative à un rapport unique de mise en oeuvre couvrant toutes lesdites directives. Plus récemment, dans son rapport sur la promotion de la santé et de la sécurité sur le lieu de travail, le Parlement européen a soutenu la proposition de la Commission de présenter un rapport unique couvrant la mise en œuvre pratique de toutes les directives dans les 25 États membres. Dans le contexte de l'initiative pour l'amélioration de la législation intitulée « Mieux légiférer » de juin 2002, la Commission a proposé, en février 2003, une stratégie visant à « mettre à jour et simplifier l'acquis communautaire », dans le but de garantir un corpus de droit communautaire dérivé clair, compréhensible, mis à jour et convivial dans l'intérêt des citoyens, des opérateurs économiques, des administrations publiques, etc. Pour atteindre cet objectif, la Commission intervient à six niveaux, à savoir la simplification, la consolidation, la codification, l’abrogation, la caducité et l’organisation et la présentation de l'acquis. Sur la base des indicateurs proposés dans sa communication de février 2003, la Commission a identifié 19 secteurs stratégiques pouvant faire l’objet d’une simplification, dont la sécurité et la santé au travail. La question a également été identifiée dans les conclusions adoptées par le Conseil « Compétitivité », lors de sa session des 25 et 26 novembre 2004, comme une de ses priorités pour la simplification de la législation communautaire. À l’analyse, il ressort que les informations prévues dans certaines directives sur la santé et la sécurité imposent une charge disproportionnée aux États membres et il est indiqué comme solution possible la réduction au minimum des informations demandées, leur harmonisation et leur communication sous forme d'un rapport d'ensemble pour toutes les mesures. |