Greek: Πλαίσιο 6: Το εκσυγχρονισμένο σύστημα παραπομπής βάσει του νέου κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων Σκεπτικό του εκσυγχρονισμού του συστήματος παραπομπής Απώτερος στόχος του νέου εκσυγχρονισμένου συστήματος παραπομπής είναι να δημιουργηθεί ένας λογικότερος διορθωτικός μηχανισμός κατανομής των υποθέσεων μεταξύ Επιτροπής και κρατών μελών με βάση την αρχή της επικουρικότητας, εξασφαλίζοντας ότι με την εκάστοτε υπόθεση θα ασχολείται η αρχή ή οι αρχές που είναι στην καλύτερη θέση να το πράξει. Το σύστημα αυτό αποβλέπει, συγκεκριμένα, στην αντιμετώπιση του προβλήματος των «πολλαπλών κοινοποιήσεων», δηλαδή της κοινοποίησης σε διάφορες αρχές ανταγωνισμού εντός της ΕΕ, διατηρώντας ταυτόχρονα τα κυριότερα χαρακτηριστικά του ελέγχου των συγκεντρώσεων στην ΕΕ όπως ενιαία θυρίδα, σκοπιμότητα, νομική ασφάλεια και διοικητική αποτελεσματικότητα. Προς τούτο απλουστεύθηκαν και απόκτησαν μεγαλύτερη ευελιξία οι κανόνες που διέπουν το σύστημα παραπομπής στον νέο κανονισμό για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων (άρθρο 4 παράγραφοι 4 και 5, άρθρο 9 και άρθρο 22). Βασική πτυχή της μεταρρύθμισης είναι ότι οι παραπομπές από την Επιτροπή προς τα κράτη μέλη και αντίστροφα μπορούν πλέον να πραγματοποιούνται προτού γίνει η επίσημη κοινοποίηση σε κάποια περιοχή δικαιοδοσίας εντός της ΕΕ, κατόπιν προαιρετικής αίτησης των μερών της συγκέντρωσης. Ανακοίνωση για την κατανομή υποθέσεων Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι διαδικασίες παραπομπής που θεσπίζονται στον νέο κανονισμό για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων αποτελούν νέο στοιχείο, οι τροποποιήσεις αυτές συμπληρώθηκαν με μια νέα ανακοίνωση για τις βασικές αρχές, τα κριτήρια και την μεθοδολογία που να διέπουν τις αποφάσεις παραπομπής. Η ανακοίνωση αρχικά ονομάζει τις βασικές αρχές στις οποίες θεμελιώνεται ο μηχανισμός ανακατανομής υποθέσεων μεταξύ Επιτροπής και κρατών μελών, δηλαδή επικουρικότητα, ενιαία θυρίδα και νομική ασφάλεια. Η επικουρικότητα συνεπάγεται ότι κατ’ αρχήν η δικαιοδοσία περιέρχεται στην αρχή ανταγωνισμού η οποία βρίσκεται στην καλύτερη θέση προκειμένου να κρίνει μια συγκέντρωση, λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο της υπόθεσης στον ανταγωνισμό, καθώς και τα ερευνητικά εργαλεία και εμπειρογνωμοσύνη που διαθέτει ο σχετικός οργανισμός. Η παραπομπή μιας συγκέντρωσης στην πλέον αρμόδια αρχή αποκτά ιδιαίτερη σπουδαιότητα όταν φαίνεται ότι μια συγκεκριμένη συναλλαγή ενδέχεται να επηρεάσει σημαντικά τον ανταγωνισμό με αποτέλεσμα να πρέπει να εξετασθεί προσεκτικά. Η ενιαία θυρίδα εξασφαλίζει την διεκπεραίωση μιας υπόθεσης συγκέντρωσης από μια και μόνον αρχή ανταγωνισμού αυξάνοντας έτσι την διοικητική αποτελεσματικότητα και αποφεύγοντας διπλές ενέργειες και τη διάσπαση των προσπαθειών επιβολής του νόμου από περισσότερες αρχές ανταγωνισμού. Βάσει της αρχής αυτής πρέπει να αποφεύγεται κατά το δυνατόν ο κατακερματισμός των υποθέσεων. Η νομική ασφάλεια απαιτεί οι παραπομπές υποθέσεων προ της κοινοποίησης να περιορίζονται, κατ’ αρχήν, στις υποθέσεις εκείνες στις οποίες είναι σχετικά απλό να προσδιορισθεί από την αρχή, η γεωγραφική αγορά αναφοράς και/ή τυχόν ύπαρξη αντίκτυπου στον ανταγωνισμό, ούτως ώστε να μπορούν να λαμβάνονται άμεσα οι σχετικές αποφάσεις. Όσον αφορά τις κοινοτικές συγκεντρώσεις που μπορούν να παραπεμφθούν σε κράτη μέλη, η ανακοίνωση αναφέρει ότι προκειμένου να αποφασισθεί η παραπομπή μιας υπόθεσης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες της υπόθεσης, η εμπειρογνωμοσύνη την οποία έχει στη διάθεσή της η αρχή ανταγωνισμού, καθώς και το που θα εμφανισθεί ενδεχομένως αντίκτυπος στον ανταγωνισμό. Τέλος, η ανακοίνωση ορίζει ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και οι διοικητικές συνέπειες μιας προτεινόμενης παραπομπής. Επιπλέον, η ανακοίνωση απαριθμεί τις νομικές προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται για την παραπομπή υποθέσεων και καθορίζει τους λοιπούς παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν αποφασίζεται η παραπομπή μιας υπόθεσης. Με βάση τα ανωτέρων, η ανακοίνωση αναφέρει τις καταλληλότερες κατηγορίες υποθέσεων για παραπομπή: (i) όσον αφορά την παραπομπή από την Επιτροπή στα κράτη μέλη: συγκεντρώσεις με κοινοτική διάσταση που ενδέχεται να επηρεάσουν τον ανταγωνισμό σε αγορές που έχουν εθνική ή μικρότερη διάσταση και των οποίων τα αποτελέσματα ενδέχεται να περιορισθούν ή να έχουν τον κυριότερο οικονομικό αντίκτυπο σε ένα και μόνον κράτος μέλος, (ii) όσον αφορά την παραπομπή από κράτη μέλη προς την Επιτροπή: (α) υποθέσεις στις οποίες οι αγορές τις οποίες ενδεχομένως να υπάρξει αντίκτυπος στον ανταγωνισμό είναι γεωγραφικά ευρύτερες από ότι η εθνική επικράτεια ενός κράτους μέλους ή όταν ορισμένες από τις δυνητικά επηρεαζόμενες αγορές έχουν μεγαλύτερη από εθνική διάσταση και ο κύριος οικονομικός αντίκτυπος της συγκέντρωσης συνδέεται με τις αγορές αυτές, (β) υποθέσεις που ενδεχομένως δημιουργούν προβλήματα ανταγωνισμού σε μια σειρά από εθνικές ή μικρότερες αγορές που βρίσκονται σε διάφορες χώρες της ΕΕ και εφόσον είναι επιθυμητή μια συνεκτική αντιμετώπιση της υπόθεσης (τόσο από άποψη διερεύνησης όσο και από άποψη δυνατών λύσεων). Τέλος, η ανακοίνωση παρέχει πρακτικές οδηγίες όσον αφορά τις τεχνικές πτυχές του συστήματος παραπομπής, δεδομένου ότι προσδιορίζει τις διάφορες ενέργειες που απαιτούνται για την παραπομπή μιας υπόθεσης από την Επιτροπή στα κράτη μέλη και αντίστροφα, και διευκρινίζει ορισμένες έννοιες που εμπίπτουν στο πεδίο της παραπομπής πριν την κοινοποίηση δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφοι 4 και 5 του νέου κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων (γεγονότα που λειτουργούν ως αφορμή για την υποβολή της αίτησης, πληροφορίες που πρέπει να παρέχουν οι αιτούντες, χρονοδιάγραμμα διεκπεραίωσης των αιτήσεων). Σε αυτό το μέρος της ανακοίνωσης, παρέχονται οδηγίες και για τον ρόλο του δικτύου που έχουν συστήσει η Επιτροπή και τα κράτη μέλη, σκοπός του οποίου είναι η έγκαιρη ανταλλαγή πληροφοριών καθώς και ο διάλογος και η συνεργασία μεταξύ των μελών του. Όσον αφορά τις συνέπειες της μεταρρύθμισης: Πρώτον, αναμένεται ότι ο αριθμός των υποθέσεων προς ανακατανομή μεταξύ Επιτροπής και εθνικών αρχών ανταγωνισμού θα αυξηθεί με την απλοποίηση των προϋποθέσεων παραπομπής των υποθέσεων. Δεύτερον, προβλέπεται ότι με την πάροδο του χρόνου οι παραπομπές πριν την κοινοποίηση – τουλάχιστον όσον αφορά τις παραπομπές προς την Επιτροπή – θα εκτοπίσουν τις παραπομπές μετά την κοινοποίηση. Λαμβάνοντας ως βάση τον αριθμό των αιτήσεων που έχουν υποβληθεί από τότε που τέθηκαν σε ισχύ οι νέοι κανόνες, φαίνεται ότι το νέο σύστημα παραπομπής στην Επιτροπή προ της κοινοποίησης αποτελεί σημαντική επιτυχία. Από τις 14 αιτήσεις παραπομπής προς την Επιτροπή βάσει του άρθρου 4 παράγραφος 5 του κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων για τις οποίες έχει ολοκληρωθεί η σχετική διαδικασία, μόνον δύο αποτέλεσαν αντικείμενο αρνησικυρίας από κράτη μέλη. Στην συντριπτική τους πλειοψηφία οι αιτήσεις αφορούσαν αυθεντικές διασυνοριακές υποθέσεις. Οι συγκεντρώσεις αυτές, πέραν του ότι έπρεπε να κοινοποιηθούν σε έναν μεγάλο αριθμό κρατών μελών είχαν συνέπειες για τον ανταγωνισμό που υπερέβαιναν τα σύνορα ενός κράτους μέλους, καθώς επηρέαζαν είτε αγορές με σαφή διάσταση ΕΟΧ, είτε σύνολα εθνικών αγορών. Στις περιπτώσεις αυτές, η Επιτροπή είναι αρμοδιότερη. Είναι σαφές ότι οι επιχειρήσεις αναγνωρίζουν το πλεονέκτημα που αντιπροσωπεύει η εξέταση της υπόθεσής τους από την Επιτροπή προκειμένου να αποφύγουν τις πολλαπλές κοινοποιήσεις και να επωφεληθούν από μια συντονισμένη έρευνα και, κατά περίπτωση, από συνεκτικά διορθωτικά μέτρα. Μόνον ένας μικρός αριθμός υποθέσεων αφορούσε συγκεντρώσεις «καθαρά» πολλαπλής κοινοποίησης χωρίς αισθητό αντίκτυπο στον διασυνοριακό ανταγωνισμό. Όσον αφορά την παραπομπή συγκεντρώσεων με κοινοτική διάσταση σε κράτη μέλη προ της κοινοποίησης (άρθρο 4 παράγραφος 4) του κανονισμού για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων, μέχρι στιγμής υποβλήθηκαν μόνον δύο αιτήσεις. Αυτό ανταποκρίνεται στην πρόβλεψη ότι οι αιτήσεις παραπομπής σε κράτη μέλη θα είναι περιορισμένες τον αριθμό. |
French: Encadré 6: Le système de renvoi simplifié prévu par le nouveau règlement sur les concentrations La raison d’être d’un système de renvoi simplifié Le nouveau système de renvoi simplifié vise globalement à mettre en place un mécanisme correcteur de répartition des affaires entre la Commission et les États membres qui soit plus rationnel, conformément au principe de subsidiarité, en garantissant le traitement de chaque affaire par la ou les autorités les mieux placées pour mener l’enquête sur la concentration en question. Ce système a pour but, en particulier, de s’attaquer au problème des notifications multiples (notifications effectuées auprès de diverses autorités de concurrence dans l’UE), tout en préservant les atouts majeurs du contrôle communautaire des concentrations, à savoir le guichet unique, l’opportunité, la sécurité juridique et l’efficacité administrative. À cet effet, les dispositions du nouveau règlement sur les concentrations relatives au système de renvoi (article 4, paragraphes 4 et 5, et articles 9 et 22) ont été simplifiées et assouplies. Un aspect essentiel de la réforme tient au fait que les renvois de la Commission aux États membres et inversement peuvent à présent se faire avant qu’une notification officielle ait été effectuée auprès d’une autorité communautaire compétente, sur la base d’une demande volontaire de la part des parties à la concentration. La communication sur la répartition des affaires Compte tenu de la nouveauté des procédures de renvoi définies dans le nouveau règlement sur les concentrations, ces modifications ont été complétées par une nouvelle communication sur les principes, critères et méthodes applicables en ce qui concerne les décisions de renvoi. La communication explique d’abord clairement les principes de base sur lesquels repose le mécanisme de réattribution des affaires entre la Commission et les États membres, à savoir la subsidiarité, un guichet unique et la sécurité juridique. Selon le principe de subsidiarité, la compétence devrait normalement être réattribuée à l’autorité de concurrence la mieux placée pour traiter une concentration, compte tenu de l’incidence de l’affaire sur la concurrence et des outils d’investigation et de l’expertise dont cette autorité dispose. Le renvoi d’une affaire à l’autorité la plus appropriée s’impose tout particulièrement lorsqu’il apparaît qu’une opération donnée aura une incidence sensible sur la concurrence et qu’elle doit donc être examinée avec soin. Le principe du guichet unique garantit qu’une concentration sera traitée par une seule autorité de concurrence, ce qui améliorera l’efficacité administrative et évitera les doubles emplois et la dispersion de l’application du droit entre des autorités multiples. Conformément à ce principe, toute dispersion des affaires entre plusieurs autorités devra, dans la mesure du possible, être évitée. Selon le principe de la sécurité juridique, les renvois en prénotification devraient normalement être limités aux affaires pour lesquelles il est relativement facile de définir, dès le départ, l’étendue du marché géographique et/ou l’existence d’une incidence éventuelle sur la concurrence, de façon à pouvoir répondre aux demandes de renvoi dans les meilleurs délais. En ce qui concerne les concentrations communautaires susceptibles d’être renvoyées aux États membres, la communication indique que, lorsqu’un tel renvoi est envisagé, il convient de tenir compte des particularités de l’affaire, de l’expertise spécifique dont dispose l’autorité de concurrence, ainsi que du lieu où seront probablement ressentis les effets de la concentration sur la concurrence. Enfin, la communication stipule qu’il convient également de prendre en considération les implications, sur le plan administratif, de tout renvoi envisagé. En outre, la communication répertorie les critères juridiques qui doivent être remplis afin qu’un renvoi soit possible et définit les facteurs qui pourront être retenus aux fins des décisions de renvoi. Sur la base de ce qui précède, la communication identifie les catégories d'affaires les plus à même de faire l'objet d'un renvoi, à savoir: i) en ce qui concerne les renvois de la Commission aux États membres, les concentrations de dimension communautaire qui sont susceptibles d’affecter la concurrence sur des marchés ayant une dimension nationale ou infranationale et dont les effets sont susceptibles d'être limités à un seul État membre ou d'avoir une incidence économique essentiellement dans un seul État membre; ii) pour ce qui est des renvois des États membres à la Commission, a) les affaires dans lesquelles le ou les marchés sur lesquels la concurrence peut éventuellement être affectée sont de dimension géographique supranationale, ou les affaires dans lesquelles certains des marchés susceptibles d’être affectés ont une dimension supranationale, l'incidence économique de la concentration se faisant essentiellement sentir sur ces marchés; b) les affaires suscitant des problèmes de concurrence potentiels sur plusieurs marchés nationaux ou infranationaux situés dans plusieurs pays différents de l’UE et pour lesquelles, compte tenu de leurs caractéristiques, un traitement cohérent (en ce qui concerne tant l’enquête que les mesures correctives éventuelles) serait souhaitable. Enfin, la communication fournit des indications pratiques sur le mécanisme du système de renvoi, en précisant les différentes mesures nécessaires pour qu’une affaire puisse être renvoyée de la Commission aux États membres et inversement et en clarifiant un certain nombre de notions propres aux renvois en prénotification en vertu de l’article 4, paragraphes 4 et 5, du nouveau règlement sur les concentrations (événements pouvant déclencher une demande, informations à fournir par les parties requérantes, délais dans lesquels les demandes seront traitées). Cette section de la communication contient également des orientations sur le rôle du réseau créé par la Commission et les États membres, dont le but est de garantir le bon déroulement des échanges d'informations et de faciliter le dialogue et la coopération entre ses membres. En ce qui concerne l'incidence de la réforme, on peut tout d’abord s'attendre à une augmentation du nombre d'affaires faisant l'objet d'une réattribution entre la Commission et les autorités de concurrence nationales du fait de la simplification des critères de renvoi. Deuxièmement, les renvois en prénotification – à tout le moins pour ce qui est des renvois à la Commission – devraient, au fil du temps, supplanter les renvois en post-notification. Le nombre de demandes introduites depuis l’application des nouvelles règles montre que le nouveau système de renvoi à la Commission au stade de la prénotification connaît un franc succès. Sur les 14 demandes de renvoi à la Commission présentées conformément à l’article 4, paragraphe 5, du règlement sur les concentrations pour lesquelles la procédure a abouti, deux seulement ont été rejetées par des États membres. La grande majorité des demandes concernait des affaires présentant un caractère réellement transfrontalier. Ces opérations, outre le fait qu’elles devaient être notifiées à un grand nombre d'États membres, avaient des répercussions en termes de concurrence sur un territoire supranational, affectant clairement soit des marchés EEE, soit plusieurs marchés nationaux. Dans ces affaires, la Commission était la mieux placée pour traiter de telles opérations. Les entreprises admettent explicitement qu’il est plus intéressant que leur affaire soit traitée par la Commission, ce qui leur évite de devoir procéder à des notifications multiples et leur permet de bénéficier d’une enquête coordonnée et, le cas échéant, de mesures correctives cohérentes. Un petit nombre d’affaires seulement avait trait à des opérations requérant réellement des notifications multiples et n'ayant aucune incidence tangible sur la concurrence transfrontalière. En ce qui concerne les renvois aux États membres, en phase de prénotification, de concentrations présentant une dimension communautaire (article 4, paragraphe 4, du règlement sur les concentrations), deux demandes seulement ont été introduites à ce jour, ce qui est conforme aux prévisions selon lesquelles le nombre de demandes de réattribution à un État membre devrait être limité. |