Greek: 570 | Λεπτομερής παρουσίαση της πρότασης ΤΙΤΛΟΣ Ι: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Το νέο κείμενο περιλαμβάνει δήλωση αποστολής, στην οποία περιγράφεται ο ρόλος και οι στόχοι των τελωνειακών διοικήσεων, και διευκρινίζει ότι η τελωνειακή νομοθεσία περιλαμβάνει το δασμολόγιο, κάτι που είχε παραλειφθεί από τον προηγούμενο κώδικα και έπρεπε να διορθωθεί. Εισάγεται η αρχή των ηλεκτρονικών διασαφήσεων και της ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ των τελωνειακών διοικήσεων, με πλήρη τήρηση των διατάξεων για την προστασία δεδομένων, καθώς και η νομική βάση για την ανταλλαγή, σε εθελοντική βάση, πληροφοριών μεταξύ οικονομικών φορέων και τελωνειακών αρχών. Οι κανόνες για τους αντιπροσώπους τροποποιούνται, με την κατάργηση των προηγούμενων περιορισμών, λόγω του ό,τι δεν ήταν πλέον συμβατοί ούτε με το ηλεκτρονικό περιβάλλον ούτε με τις αρχές της ενιαίας αγοράς. Η αναθεώρηση αυτή είναι επίσης σύμφωνη με μια γενικότερη προσέγγιση, βάσει της οποίας όλες οι εξουσιοδοτήσεις για ειδικές εθνικές διατάξεις έχουν εξαιρεθεί από τον κώδικα, εκτός αυτών που εφαρμόζονται στην οργάνωση των τελωνειακών ελέγχων. Το πλαίσιο του προγράμματος των εγκεκριμένων οικονομικών φορέων που εισήχθη στον κώδικα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 648/2005 επεκτείνεται. Οι διατάξεις του κώδικα είναι σύμφωνες με τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, ο οποίος ορίζει ότι κάθε άτομο έχει δικαίωμα σε προηγούμενη ακρόαση προτού ληφθεί απόφαση εις βάρος του, συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων για την εκ των υστέρων είσπραξη και της απόρριψης των αιτήσεων για επιστροφή ή διαγραφή δασμών. Διευκρινίζεται ότι πολλά άτομα μπορούν να ζητήσουν να καλυφθούν από μία απόφαση και ότι οι αποφάσεις αυτές ισχύουν στο σύνολο της Κοινότητας, εκτός αν ορίζεται διαφορικά, καθώς επίσης ότι οι κανόνες λήψης αποφάσεων εφαρμόζονται στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι τελωνειακές αρχές λαμβάνουν απόφαση επί ασκηθείσας προσφυγής. Η πρόταση προβλέπει ότι τα κράτη μέλη διασφαλίζουν αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές τελωνειακές κυρώσεις. Προκειμένου να ενισχυθεί η συνοχή σε ολόκληρη την εσωτερική αγορά, ένα κοινό πλαίσιο που θα διέπει τις κυρώσεις σε περιπτώσεις παραβίασης της κοινοτικής τελωνειακής νομοθεσίας πρόκειται να προταθεί στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε μεταγενέστερο στάδιο. Η εισαγωγή εξαιρέσεων από τους ελέγχους ή τις διατυπώσεις σε αυτό το κεφάλαιο καθιστά δυνατή την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3925/91 του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1991. Όλες οι περιπτώσεις κατά τις οποίες οι τελωνειακές διοικήσεις μπορούν να προβούν στην ανάκτηση του κόστους ή να επιβάλουν τέλη συγκεντρώνονται σε ένα και μόνο άρθρο. Καταργούνται τα τέλη που επιβάλλονταν για τη χορήγηση αναστολής πληρωμής. Οι διατάξεις σχετικά με τις μετατροπές νομισμάτων έχουν ενοποιηθεί και εναρμονιστεί με τον κανονισμό (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1182/71 του Συμβουλίου. Εκκρεμεί η καταγραφή των λεπτομερών κανόνων στις διατάξεις εφαρμογής του τελωνειακού κώδικα (ΔΕΚ). ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΑΣΕΙ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟΙ Ή ΕΞΑΓΩΓΙΚΟΙ ΔΑΣΜΟΙ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΛΛΑ ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ Οι νέες διατάξεις εναρμονίζονται με το άρθρο 3 της συμφωνίας του Μαρακές του 1994, σχετικά με τους κανόνες καταγωγής. Ως εκ τούτου, μόλις ολοκληρωθεί το έργο της διεθνούς εναρμόνισης, οι νέοι κανόνες καταγωγής θα ενσωματωθούν στις ΔΕΚ. Επιπλέον, επισημαίνεται ότι οι μη προτιμησιακοί κανόνες καταγωγής εμπίπτουν επίσης στο πεδίο εφαρμογής μη δασμολογικών ή εμπορικών κοινοτικών μέτρων. Πρόκειται επίσης να θεσπιστούν, σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής, όλοι οι αυτόνομοι κανόνες καταγωγής που εφαρμόζονται στα προτιμησιακά καθεστώτα, περιλαμβανομένων αυτών που εφαρμόζονται στην περίπτωση προϊόντων καταγωγής Θέουτα και Μελίλιας, εξαιρουμένων, όμως, αυτών που εφαρμόζονται στις υπερπόντιες χώρες και εδάφη που παρατίθενται στο παράρτημα II της Συνθήκης ΕΚ. Τα άρθρα τα οποία αφορούν γενικά θέματα δασμολογητέας αξίας ενοποιούνται προκειμένου να αποτελέσουν μια γενική νομική βάση για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής, κυρίως στις περιπτώσεις που η ΕΕ κάνει δεκτές δεσμεύσεις και υποχρεώσεις σχετικές με την εφαρμογή της συμφωνίας του ΠΟΕ για τη δασμολογητέα αξία, συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων της Επιτροπής Δασμολογητέας Αξίας του ΠΟΕ. ΤΙΤΛΟΣ III: ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΗ ΟΦΕΙΛΗ ΚΑΙ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ Ο εκσυγχρονισμός και η απλούστευση των κανόνων για την τελωνειακή οφειλή απαιτούν σημαντικές αλλαγές, δεδομένου ότι η τελωνειακή οφειλή, ανεξάρτητα από το αν αυτή γεννάται ή όχι, πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια και όχι στο βαθμό αμέλειας του ενδιαφερομένου. Ο όρος αυτός είναι σύμφωνος με τη σύμβαση του Κυότο, η οποία προβλέπει ότι οι δασμοί πρέπει να επιστρέφονται εφόσον αποδεικνύεται ότι το πλεονάζον ποσό προέκυψε από σφάλμα κατά τον υπολογισμό αυτών των δασμών (Γενικό παράρτημα, κεφάλαιο 4, κανόνας 18). Η επιβολή διοικητικών κυρώσεων αποτελεί την πλέον ενδεδειγμένη λύση σε περιπτώσεις παραβάσεων της τελωνειακής νομοθεσίας, εφόσον οι τελωνειακές αρχές είναι σε θέση να αποδείξουν τη λήξη ή την εκκαθάριση ενός τελωνειακού καθεστώτος σύμφωνα με την τελωνειακή νομοθεσία. Στο πλαίσιο της προτεινόμενης νέας κατανομής των αρμοδιοτήτων μεταξύ των συνοριακών τελωνείων και των τελωνείων στο εσωτερικό των χωρών, προτείνεται η γένεση της τελωνειακής οφειλής να πραγματοποιείται στον τόπο όπου είναι εγκατεστημένος ο δικαιούχος καθεστώτος ή άδειας, εκτός εάν ο τελευταίος δεν είναι εγκατεστημένος στο τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας ή σε περίπτωση παραβάσεων, οπότε θα εξακολουθήσουν να εφαρμόζονται οι υπόλοιποι κανόνες. Σύμφωνα με το κεφάλαιο 4 του γενικού παραρτήματος της σύμβασης του Κυότο, οι παράγοντες, οι συνθήκες και η χρονική στιγμή για τον υπολογισμό των δασμών και των φόρων καθορίζονται από την εθνική ή την κοινοτική νομοθεσία. Ως εκ τούτου, δεν υφίσταται ανάγκη διατήρησης των υφιστάμενων πολύπλοκων κανόνων για τον καθορισμό της τελωνειακής οφειλής στο πλαίσιο των καθεστώτων αναστολής, ελεύθερων ζωνών και ελεύθερων αποθηκών. Οι διατάξεις του Τίτλου III σχετικά με «την τελωνειακή οφειλή και τις εγγυήσεις» θεσπίζουν μια ισόρροπη προσέγγιση μεταξύ των συμφερόντων των επιχειρήσεων, προβλέποντας, ειδικότερα, τη δυνατότητα μείωσης του ποσού της εγγύησης σε περίπτωση πιθανών οφειλών, την επέκταση των περιπτώσεων στις οποίες η τελωνειακή οφειλή μπορεί να πάψει να υφίσταται και τη βελτίωση της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας και των κρατών μελών, χάρη στην επέκταση των εγγυήσεων που παρέχονται για τη διασφάλιση του ποσού της τελωνειακής οφειλής. Η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς θα βελτιωθεί μέσω της εναρμόνισης των μέτρων, μεταξύ άλλων, των προθεσμιών κοινοποίησης του ποσού της τελωνειακής οφειλής στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι πράξεις που οδήγησαν στη γένεση οφειλής πιθανώς να συνέβαλαν σε ποινικές διώξεις, και των κανόνων για την είσπραξη τόκων υπερημερίας. ΤΙΤΛΟΣ IV: ΑΦΙΞΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΟ ΕΔΑΦΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Ο Τίτλος αυτός ενσωματώνει τις τροποποιήσεις του τελωνειακού κώδικα όσον αφορά την ασφάλεια, που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 648/2005, και τις ενοποιεί λαμβάνοντας υπόψη την καθιέρωση των ηλεκτρονικών διασαφήσεων και της ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ των τελωνειακών αρχών, ειδικότερα, το Σύστημα Ελέγχου Εισαγωγών (ΣΕΕ), καθώς και τη δημιουργία διαδικτυακών πυλών και μιας ενιαίας ηλεκτρονικής θυρίδας. Η απαλλαγή των ελεύθερων ζωνών από την τελωνειακή επιτήρηση, ένα κενό στον τομέα της ασφάλειας, καταργείται. Οι ελεύθερες ζώνες καθίστανται τελωνειακό καθεστώς και υπόκεινται σε τελωνειακούς ελέγχους κατά την είσοδο και όσον αφορά τις λογιστικές καταχωρήσεις. Οι κανόνες για την προσκόμιση εμπορευμάτων έχουν επαναδιατυπωθεί προκειμένου να διασαφηνιστούν οι υποχρεώσεις και το (τα) πρόσωπο (πρόσωπα) που έχει (έχουν) την ευθύνη να ενημερώνει (ουν) τα τελωνεία για την άφιξη των εμπορευμάτων και την προσκόμισή τους για τη διενέργεια ελέγχων. Οι προθεσμίες για την υπαγωγή εμπορευμάτων σε τελωνειακό καθεστώς καταργούνται, δεδομένου ότι η προσωρινή εναπόθεση θα αποτελέσει από μόνη της ξεχωριστό καθεστώς. ΤΙΤΛΟΣ V: ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Οι κυριότερες τροποποιήσεις αφορούν την ηλεκτρονική διασάφηση, που αποτελεί τη συνήθη μορφή διασάφησης, και την εναρμόνιση των προηγουμένων παραλλαγών των απλουστευμένων διαδικασιών διασάφησης, συμπεριλαμβανομένου του εκτελωνισμού στον προσδιοριζόμενο από τον εισαγωγέα τόπο. Οι βασικές αρχές για το τεκμήριο και την απώλεια του χαρακτήρα κοινοτικού εμπορεύματος έχουν μεταφερθεί από τις διατάξεις εφαρμογής του τελωνειακού κώδικα (ΔΕΚ)στον κώδικα. Οι λεπτομερείς κανόνες θα περιέχονται, όπως και προηγουμένως, στις ΔΕΚ. Εκτός ορισμένων εξαιρέσεων, π.χ. δελτία TIR ή ATA, στις περιπτώσεις που απαιτείται διασάφηση, οι ηλεκτρονικές διασαφήσεις θα αποτελούν τον κανόνα. Αν και έχει διευκρινιστεί ότι οι ελεύθερες ζώνες θα αποτελούν, στο μέλλον, τελωνειακό καθεστώς, η ισχύουσα απαλλαγή από την υποχρέωση υποβολής διασάφησης θα παραμείνει σε ισχύ. Όπου αυτό επιτρέπεται, η πρόσβαση στο ηλεκτρονικό σύστημα του διασαφιστή μπορεί να αντικαταστήσει τη διαβίβαση της ηλεκτρονικής διασάφησης. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα υποβολής των δικαιολογητικών εγγράφων σε ηλεκτρονική μορφή. Τα έγγραφα αυτά δεν είναι αναγκαίο να «επισυνάπτονται» στη διασάφηση, υπό την προϋπόθεση ότι «βρίσκονται στη διάθεση των τελωνειακών αρχών». Σύμφωνα με τις αρχές της σύμβασης του Κυότο, ο νέος κώδικας προβλέπει την κατάθεση, την καταχώρηση και την εξέταση της διασάφησης των εμπορευμάτων πριν από την άφιξή τους, καθώς και την αποσύνδεση του τόπου υποβολής της διασάφησης από τον τόπο στον οποίο βρίσκονται πράγματι τα εμπορεύματα. Προβλέπεται, επίσης, η παράδοση των εμπορευμάτων σε τόπο διαφορετικό από αυτόν στον οποίο έγινε αποδεκτή η διασάφηση. Η διάταξη αυτή, από κοινού με την ενσωμάτωση της προηγούμενης διαδικασίας απλουστευμένης διασάφησης και εκτελωνισμού στον προσδιοριζόμενο από τον εισαγωγέα τόπο, καθιστούν δυνατή την εφαρμογή του «κεντρικού εκτελωνισμού». Στο πλαίσιο αυτού του συστήματος, ένας εγκεκριμένος οικονομικός φορέας μπορεί να καταθέσει συνοπτική διασάφηση ή /και συνήθη διασάφηση σε ηλεκτρονική μορφή από τον τόπο εγκατάστασής του, ανεξαρτήτως του κράτους μέλους μέσω του οποίου τα εμπορεύματα εισέρχονται ή εξέρχονται από την Κοινότητα, παρέχοντας, με αυτόν τον τρόπο, τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να συναλλάσσονται με ένα τελωνείο όσον αφορά το σύνολο των δραστηριοτήτων τους στην ΕΕ. ΤΙΤΛΟΣ VI: ΘΕΣΗ ΣΕ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟΥΣ ΔΑΣΜΟΥΣ Δεδομένου ότι η θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα τελωνειακά καθεστώτα, θεωρείται σκόπιμο να αφιερωθεί ένα ξεχωριστό, αν και περιορισμένης έκτασης, κεφάλαιο σε αυτό το καθεστώς. Ο παρών Τίτλος αφορά επίσης τα εμπορεύματα που τίθενται σε ελεύθερη κυκλοφορία υπό ειδικές περιστάσεις, με εξαίρεση τα εμπορεύματα τα οποία υπάγονται στις διατάξεις για τους ειδικούς προορισμούς που καλύπτονται από τον Τίτλο VII (Ειδικά καθεστώτα), και περιλαμβάνει τη νομική βάση για τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 918/83 του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινοτικού καθεστώτος τελωνειακών ατελειών, που θα συμπεριληφθούν στις ΔΕΚ. Η προσέγγιση αυτή είναι περισσότερο διαφανής από τον καθορισμό διατάξεων σε ξεχωριστό κανονισμό του Συμβουλίου ή του Κοινοβουλίου. ΤΙΤΛΟΣ VII: ΕΙΔΙΚΑ ΚΑΘΕΣΤΩΤΑ Τα προηγούμενα καθεστώτα αναστολής έχουν εναρμονιστεί και ομαδοποιηθεί με άλλους παρεμφερείς εγκεκριμένους τελωνειακούς προορισμούς ή χρήσεις σε τέσσερα ειδικά καθεστώτα: διαμετακόμιση (εξωτερική διαμετακόμιση, εσωτερική διαμετακόμιση)· εναπόθεση (προσωρινή εναπόθεση, τελωνειακή αποταμίευση, ελεύθερες ζώνες)· ειδικές χρήσεις (προσωρινή εισαγωγή, ειδικός προορισμός)·και μεταποίηση (τελειοποίηση προς επανεξαγωγή και τελειοποίηση προς επανεισαγωγή). Η εναρμόνιση αυτή κατέστησε δυνατή τη συγχώνευση του συστήματος αναστολής για τελειοποίηση προς επανεξαγωγή με το καθεστώς μεταποίησης υπό τελωνειακό έλεγχο και την εγκατάλειψη του συστήματος επιστροφής δασμών κατά την τελειοποίηση προς επανεξαγωγή, δεδομένου ότι η πρόθεση επανεξαγωγής δεν είναι πλέον αναγκαία. Κοινοί κανόνες θα διέπουν όλα τα ειδικά καθεστώτα, όπως αυτά που εφαρμόζονται στις εγγυήσεις, στην υποβολή αιτήσεων και στη χορήγηση αδειών, καθώς και στη χρησιμοποίηση ισοδύναμων εμπορευμάτων. Οι ειδικοί κανόνες για επιμέρους καθεστώτα διατηρούνται μόνο στις περιπτώσεις που υφίστανται δεόντως δικαιολογημένοι οικονομικοί λόγοι. Εισάγονται διευκρινίσεις όσον αφορά την αναστολή της επιβολής ΦΠΑ κατά την εισαγωγή, καθώς και των ειδικών φόρων κατανάλωσης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 7 παράγραφος 3 και στο άρθρο 10 παράγραφος 3 της 6ης οδηγίας ΦΠΑ και στο άρθρο 5 παράγραφος 2 της οδηγίας 92/12/EΟΚ. Οι ειδικοί κανόνες για γεωργικά προϊόντα δεν περιλαμβάνονται στις ΔΕΚ, αλλά στη γεωργική νομοθεσία. Αναφορά στους ειδικούς αυτούς κανόνες δεν είναι πλέον αναγκαία δεδομένου ότι οι κανόνες αυτοί τυγχάνουν άμεσης εφαρμογής. ΤΙΤΛΟΣ VIII: ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΟ ΕΔΑΦΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Οι απαιτήσεις όσον αφορά την υποβολή διασαφήσεων πριν από την αναχώρηση των εμπορευμάτων, που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό αριθ. 648/2005, τροποποιούνται περαιτέρω για να ληφθεί υπόψη η καθιέρωση ηλεκτρονικών διασαφήσεων, η ηλεκτρονική ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των τελωνειακών αρχών, κυρίως το Σύστημα Ελέγχου των Εξαγωγών (ΣΕΕ), και η μελλοντική δημιουργία διαδικτυακών πυλών/ ενιαίων ηλεκτρονικών θυρίδων. Γίνεται ειδική πρόβλεψη για την επανεξαγωγή μη κοινοτικών εμπορευμάτων που προορίζονται να εξέλθουν από το έδαφος της Κοινότητας, αν και τα εμπορεύματα αυτά θα υπόκεινται στους ίδιους κανόνες όπως και τα κοινοτικά εμπορεύματα εξαγωγής, εκτός του ό,τι ότι θα απαιτείται γνωστοποίηση επανεξαγωγής αντί για διασάφηση. Συνοπτικές διασαφήσεις θα είναι αναγκαίες μόνο στις περιπτώσεις που δεν απαιτείται ούτε διασάφηση ούτε γνωστοποίηση επανεξαγωγής, π.χ για μεταφορτώσεις και επανεξαγωγές από ελεύθερες ζώνες, καθώς και από προσωρινή εναπόθεση σε λιμένες / αερολιμένες κλπ. Ο Τίτλος αυτός περιλαμβάνει επίσης τις διατάξεις για εξαγωγή και απαλλαγή από εξαγωγικούς δασμούς λόγω ειδικών περιστάσεων, οι οποίες, όπως και για τους εισαγωγικούς δασμούς, πρέπει να καθοριστούν σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής, αντί της έκδοσης αυτόνομου κανονισμού. Οι διατάξεις που αφορούν το καθεστώς τελειοποίησης προς επανεισαγωγή καλύπτονται τώρα από τον Τίτλο VIII. Ένα νέο άρθρο καλύπτει ορισμένες περιπτώσεις προσωρινής εξαγωγής (ιδίως στο πλαίσιο του συστήματος του δελτίου ΑΤΑ), οι οποίες εξετάζονται στις ΔΕΚ, αλλά δίχως επίσημη βάση στον ισχύοντα κώδικα. ΤΙΤΛΟΣ ΙΧ ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Η διαδικασία της επιτροπής (συμβουλευτικής επιτροπής) επεκτείνεται στην έγκριση των επεξηγηματικών σημειώσεων και των κατευθυντηρίων γραμμών, καθιστώντας με αυτόν τον τρόπο περιττή την ύπαρξη εθνικών οδηγιών για την ερμηνεία της κοινοτικής τελωνειακής νομοθεσίας. Προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η αποτελεσματικότητα της Επιτροπής Τελωνειακού Κώδικα σε περιπτώσεις έγκριση διατάξεων εφαρμογής, η κανονιστική επιτροπή μετατρέπεται σε διαχειριστική επιτροπή και η αναγκαία περίοδος για την έγκριση των ΔΕΚ από το Συμβούλιο μειώνεται από τρεις μήνες σε έναν. Οι προαναφερόμενοι καταργούμενοι κανονισμοί ενσωματώνονται στον τελωνειακό κώδικα. Για τον καθορισμό της ημερομηνίας εφαρμογής του νέου κοινοτικού τελωνειακού κώδικα πρέπει να ληφθεί υπόψη η ανάγκη τροποποίησης των υφιστάμενων ΔΕΚ. Για τον σκοπό αυτό θα απαιτηθεί σχεδόν ένα έτος από τη χρονική στιγμή κατά την οποία θα καταστεί λίγο έως πολύ γνωστό το τελικό κείμενο του νέου τελωνειακού κώδικα. Μόλις ολοκληρωθεί αυτό το στάδιο, μπορεί να καθοριστεί η οριστική ημερομηνία θέσης σε εφαρμογή. |
French: 570 | Explication détaillée de la proposition TITRE I: DISPOSITIONS GÉNÉRALES Le nouveau texte comporte une déclaration de mission décrivant le rôle et les objectifs des administrations des douanes et précise que la législation douanière comprend le tarif douanier, une omission du code précédent qui demandait à être corrigée. Le principe des déclarations électroniques et de l’échange de données électroniques entre administrations des douanes est introduit, dans le respect scrupuleux des dispositions sur la protection des données, de même qu’une base juridique pour l’échange volontaire d’informations complémentaires entre les opérateurs économiques et les autorités douanières. Les règles sur les représentants ont été changées, les anciennes restrictions étant levées, faute d’être compatibles avec un environnement électronique et avec les principes du marché unique. Cette révision est également conforme à l'approche générale au titre de laquelle toutes les habilitations concernant des dispositions nationales particulières ont été retirées du code, sauf lorsque celles-ci ont trait à l’organisation des contrôles douaniers. Le cadre du programme «opérateur économique agréé» introduit dans le code par le règlement (CEE) n° 648/2005 du Conseil est étendu. Les dispositions du code sont conformes à la charte des droits fondamentaux, qui proclame le droit de toute personne d'être entendue avant qu'une mesure qui l'affecterait défavorablement ne soit prise à son encontre, y compris des décisions concernant le recouvrement a posteriori et le rejet de demandes de remboursement ou de remise. Il a été précisé que plusieurs personnes pouvaient demander à être couvertes par une décision, que ces décisions étaient valables dans toute la Communauté, sauf disposition contraire, et que les règles concernant les décisions s’appliquaient également dans les cas où les autorités douanières prenaient une décision sur un recours. La proposition prévoit que les Etats membres mettent en place des sanctions douanières ayant un caractère effectif, proportionné et dissuasif. Afin de renforcer la cohérence du marché intérieur, un cadre commun pour l’application de sanctions aux infractions à la réglementation douanière communautaire sera proposé au Conseil et au Parlement européen, à un stade ultérieur. L’insertion d’exceptions aux contrôles ou formalités dans le présent chapitre permet d’abroger le règlement (CEE) n° 3925/91 du 19 décembre 1991. Toutes les situations dans lesquelles les administrations des douanes peuvent recouvrer des coûts ou réclamer des frais sont réunies sous un article unique. Les frais liés à l'octroi du report de paiement ont été supprimés. Les dispositions relatives aux conversions monétaires ont été consolidées et alignées sur le règlement (CEE, Euratom) n° 1182/71; les règles détaillées doivent encore être inscrites dans les dispositions d'application du code des douanes. TITRE II: ÉLÉMENTS SUR LA BASE DESQUELS LES DROITS À L'IMPORTATION OU À L’EXPORTATION ET D'AUTRES MESURES PRÉVUES DANS LE CADRE DES ÉCHANGES DE MARCHANDISES SONT APPLIQUÉS Les nouvelles dispositions sont alignées sur l’article 3 de l’accord sur les règles d'origine de Marrakech de 1994, ce qui permettra, une fois l’harmonisation internationale achevée, d’inclure les nouvelles règles d’origine dans les dispositions d'application du code des douanes. Il est précisé, de surcroît, que les règles d'origine non préférentielle entrent aussi dans le cadre de l’application des mesures communautaires ni tarifaires ni commerciales. Toutes les règles d’origine autonomes applicables dans les régimes préférentiels, y compris Ceuta et Melilla, à l’exception de celles applicables aux pays et territoires d’outre-mer énumérés à l’annexe II du traité CE, doivent aussi être adoptées selon la procédure du comité. Les articles portant sur les questions relatives à la valeur en douane en général sont réunis, afin de fournir une base juridique générale en vue de l’adoption des dispositions d’application, et notamment de l’adoption, par l’Union européenne, des engagements et obligations liés à l’application de l’accord de l’OMC sur la valeur en douane, dont les décisions du comité de la valeur en douane de l'OMC. TITRE III: DETTE DOUANIÈRE ET GARANTIES La modernisation et la simplification des règles relatives à la dette douanière nécessitent des changements majeurs. Ainsi, la naissance ou non d'une dette douanière devrait découler de circonstances objectives et non du plus ou moins grand degré de négligence de la part des personnes concernées. Ces modifications sont conformes à la convention de Kyoto, qui stipule que les droits doivent être remboursés dès lors qu'il est établi que la prise en compte excédentaire des droits résulte d'une erreur commise lors de leur liquidation (annexe générale, chapitre 4, point 18). Des sanctions administratives constituent la meilleure réponse aux infractions à la réglementation douanière dans les cas où les autorités douanières sont en mesure d’établir qu’un régime douanier a pris fin ou a été apuré conformément à la réglementation douanière. Dans l’optique du nouveau partage des responsabilités envisagé entre bureaux de douane intérieurs et frontaliers, il est proposé qu’une dette douanière pourrait logiquement naître au lieu d’établissement du titulaire d’un régime ou d’une autorisation, sauf si ce titulaire n'est pas établi sur le territoire douanier de la Communauté ou s’il a commis une infraction, auquel cas les règles résiduelles s’appliquent, comme c’est le cas actuellement. Le chapitre 4 de l’annexe générale de la convention de Kyoto laisse la détermination des facteurs, des conditions et du délai pour l’établissement des droits et taxes à la discrétion de la législation nationale ou communautaire, de sorte que rien ne justifie le maintien des règles complexes actuellement appliquées pour la détermination d’une dette douanière dans le contexte de régimes suspensifs, de zones franches ou d'entrepôts francs. Les dispositions du titre III portant sur la dette douanière et les garanties instituent une approche équilibrée entre les intérêts du commerce, d’une part, grâce, notamment, à la possibilité générale de réduire le montant de la garantie en cas de dettes potentielles et à l'extension des cas dans lesquels la dette douanière peut s’éteindre, et la protection des intérêts financiers de la Communauté et des États membres, d’autre part, qui se voient renforcés par l’extension du champ d'application de la garantie prévue pour assurer le paiement de la dette douanière. Le fonctionnement du marché intérieur connaîtra une amélioration grâce à l’harmonisation de mesures, notamment en ce qui concerne les délais pour communiquer le montant de la dette douanière, dont les actes à l’origine de la naissance étaient passibles de poursuites judiciaires répressives, et les règles régissant la demande d’un intérêt de retard. TITRE IV: ARRIVÉE DES MARCHANDISES DANS LE TERRITOIRE DOUANIER DE LA COMMUNAUTÉ Le présent titre inclut les modifications du code des douanes liées à la sécurité introduites par le règlement (CE) n° 648/2005, tout en les intégrant et en les consolidant davantage, en tenant compte de l’introduction généralisée des déclarations électroniques, de l’échange électronique d’informations entre les autorités douanières, notamment le système de contrôle à l'importation (SCI), ainsi que de la création de portails communs et d’une interface unique. Le fait que les zones franches échappaient jusqu’ici aux contrôles douaniers constituait une lacune dans le domaine de la sécurité, à laquelle il a été mis fin ; les zones franches sont désormais placées sous un régime douanier et font l’objet de contrôles, tant à l’entrée qu’au niveau de leur comptabilité. Les règles sur la présentation des marchandises ont été reformulées, afin de définir clairement les obligations et la/les personne(s) chargée(s) d’informer les douanes de l’arrivée des marchandises et de les tenir à la disposition des douanes à des fins de contrôles. Les délais pour placer les marchandises sous un régime douanier sont supprimés, leur dépôt temporaire étant en soi un régime particulier. TITRE V: RÈGLES GÉNÉRALES APPLICABLES AU STATUT DOUANIER ET AU RÉGIME DOUANIER Les principaux changements concernent la déclaration électronique, qui devient la déclaration en douane normale, et l’harmonisation des anciennes variantes de procédures de déclarations simplifiées, dont la procédure de domiciliation. Les principes fondamentaux régissant la présomption et la perte du statut de marchandises communautaires ont été transférés au code à partir des dispositions d'application du code des douanes. Le détail des règles continuera de figurer dans ces mêmes dispositions d'application. À quelques exceptions près, dont les carnets TIR et ATA, où une déclaration en douane est requise, les déclarations électroniques deviennent la règle. S’il est désormais clairement établi que les zones franches seront, à l’avenir, placées sous un régime douanier, la dispense de l’obligation de produire une déclaration en douane doit, en revanche, être maintenue. S’il est autorisé, l’accès au système électronique du déclarant peut remplacer la transmission de la déclaration électronique. Les documents d'accompagnement peuvent aussi être présentés sous forme électronique; les documents ne doivent pas nécessairement «accompagner» la déclaration, pourvu qu’ils soient «mis à la disposition des autorités douanières». Conformément aux principes de la convention de Kyoto, le nouveau code prévoit que la présentation, l’enregistrement et le contrôle de la déclaration de marchandises se fassent préalablement à l’arrivée de ces marchandises, et que le lieu de présentation de la déclaration puisse être dissocié de celui dans lequel les marchandises se trouvent physiquement. Il prévoit aussi que la mainlevée des marchandises puisse s’opérer dans un lieu différent de celui dans lequel la déclaration en douane a été acceptée, ce qui, combiné avec la fusion de l’ancienne déclaration simplifiée et de la procédure de domiciliation, contribue à la mise en œuvre du «dédouanement centralisé». Dans ce système, un opérateur économique habilité peut présenter une déclaration sommaire et/ou en douane sous forme électronique depuis ses locaux, et ce quel que soit l’État membre par lequel les marchandises entrent dans la Communauté ou en sortent, ce qui permet aux sociétés d’effectuer toutes leurs transactions concernant l’Union européenne auprès d’un seul bureau de douane. TITRE VI: MISE EN LIBRE PRATIQUE ET EXONÉRATION DES DROITS À L'IMPORTATION La mise en libre pratique étant l’une des procédures douanières les plus importantes, il est jugé approprié d’y consacrer un chapitre distinct, en dépit de sa brièveté. Le présent titre traite aussi des marchandises mises en libre pratique dans des conditions particulières, à l’exception de celles placées sous le régime des destinations particulières, qui sont couvertes par le titre VII (régimes particuliers), et comprend la base juridique pour les dispositions de l’ancien règlement (CEE) n° 918/83 du Conseil relatif à l'établissement du régime communautaire des franchises douanières, à prévoir dans les dispositions d’application du code des douanes. Il s’agit là d’une approche plus transparente que celle consistant à énoncer certaines dispositions dans un règlement distinct du Conseil/du Parlement. TITRE VII: RÉGIMES PARTICULIERS Les régimes suspensifs précédents ont été harmonisés et regroupés avec d’autres destinations douanières similaires pour constituer quatre régimes particuliers: le transit (externe et interne) ; l'entreposage (dépôt temporaire, entreposage douanier et zones franches); la destination spécifique (admission temporaire et destinations particulières) et le perfectionnement (perfectionnements actif et passif). Cette harmonisation a permis de fusionner le régime de perfectionnement actif, système de la suspension, avec le régime de la transformation sous douane et d’abandonner le perfectionnement actif, système du rembours, l’intention de réexporter n’étant plus nécessaire. Des règles communes régiront tous les régimes particuliers, comme celles applicables à la garantie, à la demande et à l'autorisation, ainsi qu’à l'utilisation de marchandises équivalentes, des règles particulières n’étant maintenues pour un régime individuel qu’en présence de circonstances économiques dûment justifiées. Des éclaircissements ont été fournis concernant la suspension de la TVA à l’importation et des droits d’accises, conformément aux dispositions des articles 7, paragraphe 3, et 10, paragraphe 3, de la 6ème directive TVA et de l’article 5, paragraphe 2, de la directive 92/12/CEE. Des règles particulières aux produits agricoles sont énoncées dans la législation agricole, et non dans les dispositions d'application du code des douanes, et il n’est plus nécessaire de faire référence à ces règles particulières, car elles sont directement applicables, désormais. TITRE VIII: SORTIE DE MARCHANDISES DU TERRITOIRE DOUANIER DE LA COMMUNAUTÉ Des modifications supplémentaires sont apportées aux obligations liées aux déclarations préalables à la sortie introduites par le règlement n° 648/2005, en tenant compte de l’introduction générale des déclarations électroniques, de l’échange électronique d’informations entre les autorités douanières, notamment le système de contrôle à l'exportation (SCE), ainsi que de la création de portails communs et d’une interface unique. Des dispositions particulières sont prises pour la réexportation de marchandises non communautaires appelées à quitter le territoire douanier de la Communauté, même si celles-ci seront soumises aux mêmes règles que celles régissant l’exportation de marchandises communautaires, à ceci près que le document requis sera une notification de réexportation et non une déclaration en douane. Des déclarations sommaires seront nécessaires uniquement si aucune déclaration en douane ni aucune notification de réexportation n’est requise, par exemple en cas de transbordement et de réexportation depuis une zone franche et un dépôt temporaire dans des ports/aéroports, etc. Le présent titre comprend également les dispositions en matière d’exportation et d’exonération des droits à l'exportation accordée en raison de circonstances particulières qui, à l’instar des droits à l’importation, devraient être déterminées selon la procédure du comité plutôt que par un règlement autonome. Les dispositions relatives au régime du perfectionnement passif sont désormais couvertes par le titre VII. Un nouvel article couvre certains cas d’exportation temporaire (notamment dans le cadre du carnet ATA), qui sont traités dans les dispositions d’application du code, mais sans la base formelle figurant dans le code actuel. TITRE IX – COMITE DU CODE DES DOUANES ET DISPOSITIONS FINALES La procédure du comité (comité consultatif) est étendue à l’adoption de notes explicatives et de lignes directrices, qui rendra inutiles les instructions nationales pour l’interprétation de la réglementation douanière communautaire. Afin d’optimiser l’efficacité du comité du code des douanes dans les cas où un vote sur des dispositions d’application est nécessaire avant l'adoption de ces dispositions par la Commission, ce comité de réglementation a été transformé en un comité de gestion, tandis que le délai nécessaire pour l'adoption, par le Conseil, des dispositions d’application du code des douanes a été réduit de trois à un mois. Les règlements abrogés susmentionnés sont incorporés dans le code des douanes. La date d'applicabilité du nouveau code des douanes communautaire doit tenir compte de la nécessité de modifier les dispositions d’application existantes, ce qui exigera environ un an à partir de la date à laquelle la version finale du nouveau code des douanes pourra être avancée avec certitude. Ce n’est qu’alors que la date d’applicabilité pourra être arrêtée définitivement. |