FrancophonIA/ELRC3.0 huggingface dataset:
Spanish: Además, hay productos combinados de liberación prolongada que contienen 75 mg/650 mg de tramadol/paracetamol.
Croatian: Nadalje, postoje kombinirani lijekovi s produljenim oslobađanjem koji sadrže 75 mg tramadola i 650 mg paracetamola.
Spanish: Los datos disponibles indican que los pacientes considerados con alto riesgo de toxicidad hepática son los que presentan concentraciones iniciales elevadas de paracetamol.
Croatian: Dostupni podatci ukazuju na to da su bolesnici s visokim početnim koncentracijama paracetamola izloženi visokom riziku od hepatotoksičnosti.
Spanish: Como parte de su estrategia de minimización de riesgos, el TAC ha recomendado que, en caso de intoxicación, los servicios médicos de urgencia se pongan inmediatamente en contacto con los centros de toxicología nacionales.
Croatian: Kao dio strategije za smanjenje rizika na najmanju moguću mjeru, nositelji odobrenja za stavljanje lijeka u promet preporučili su da bi hitne službe u slučaju otrovanja trebale odmah kontaktirati nacionalni centar za kontrolu otrovanja.
Spanish: El PRAC también consideró que las propuestas anteriores tendrían una viabilidad y una eficacia cuestionables y que no abordarían eficazmente el riesgo de toxicidad hepática después de una sobredosis intencionada o accidental.
Croatian: PRAC je također zaključio da su navedeni prijedlozi upitne izvedivosti i učinkovitosti, te da ne bi bili učinkoviti u sprječavanju rizika od hepatotoksičnosti nakon namjernog ili slučajnog predoziranja.
Spanish: Entre ellas se encontraban las respuestas presentadas por los titulares de la autorización de comercialización (TAC) por escrito y durante las alegaciones verbales, los motivos para la revisión presentados por los dos TAC afectados, así como el asesoramiento de los dos grupos de expertos en el tratamiento de la intoxicación, el tratamiento del dolor y la farmacocinética, estudios publicados e informes espontáneos de sobredosis.
Croatian: U to su uključeni i odgovori koje su nositelji odobrenja za stavljanje lijeka u promet pružili u pisanom obliku i usmenim obrazloženjima, razlozi za preispitivanje koje su dostavila dva predmetna nositelja odobrenja za stavljanje lijeka u promet, kao i savjeti dviju skupina stručnjaka u liječenju otrovanja, liječenju boli i farmakokinetici, objavljena ispitivanja i spontane prijave predoziranja.
Spanish: El CMDh consideró la documentación presentada por un TAC (KRKA d.d., Novo mesto) en apoyo de su producto y llegó a la conclusión de que no afectaba a las conclusiones del PRAC.
Croatian: CMDh je razmotrio dokumentaciju koju je u prilog svog lijeka dostavio jedan od nositelja odobrenja za stavljanje lijeka u promet (KRKA d.d., Novo mesto) te je zaključio da ne utječe na zaključke PRAC-a.
Spanish: Las medidas para mejorar el conocimiento del riesgo de sobredosis (material educativo, información sobre el producto, etiquetado, DHPC) no se consideraron eficaces para prevenir los casos de sobredosis, especialmente los intencionados, ya que la información para los pacientes y para los profesionales sanitarios ya es extensa.
Croatian: Zaključeno je da mjere za podizanje razine osviještenosti u pogledu rizika od predoziranja (edukativni materijali, informacije o lijeku, označivanje, neposredna komunikacija zdravstvenim djelatnicima) nisu dostatno učinkovite za sprječavanje slučajeva predoziranja, osobito namjernog predoziranja, jer su bolesnicima i zdravstvenim djelatnicima već dostupne opsežne informacije.
Spanish: Todas estas incertidumbres y los inconvenientes identificados para los pacientes que han tomado una sobredosis de paracetamol cuestionan seriamente la viabilidad y la fiabilidad en las recomendaciones propuestas por los TAC.
Croatian: Sve te nesigurnosti i utvrđeni nedostatci u vezi s bolesnicima koji su se predozirali paracetamolom dovode u ozbiljnu sumnju izvedivost i pouzdanost preporuka nositelja odobrenja za stavljanje lijeka u promet.
Spanish: Además de las dudas expresadas en relación con las formulaciones de liberación modificada que contienen paracetamol como componente único, los expertos llegaron a la conclusión de que el tratamiento de la sobredosis con productos de combinación de paracetamol/tramadol plantea problemas adicionales.
Croatian: Osim zabrinutosti izražene u pogledu formulacija s prilagođenim oslobađanjem koje sadrže paracetamol kao jedini sastojak, stručnjaci su zaključili da liječenje predoziranja kombiniranim lijekovima koji sadrže paracetamol i tramadol izaziva dodatnu zabrinutost.
Spanish: Las características farmacocinéticas inherentes de estos productos de liberación modificada, en los que una parte del contenido de paracetamol se libera inmediatamente y otra parte (mayor) se libera de forma retardada, difieren de las correspondientes a las formulaciones de liberación inmediata.
Croatian: Inherentna farmakokinetička svojstva tih lijekova s prilagođenim oslobađanjem, kod kojih se jedan dio sadržaja paracetamola trenutno oslobađa, a oslobađanje drugog (većeg) dijela je odgođeno, razlikuju se od formulacija s trenutnim oslobađanjem.
Spanish: Preocupan seriamente la ausencia de medidas eficaces para prevenir suficientemente los casos de sobredosis y las incertidumbres relativas a la viabilidad y a la eficacia de los protocolos de tratamiento revisados para las sobredosis por formulaciones de liberación modificada en toda la UE y los inconvenientes que causarían a los pacientes.
Croatian: Ozbiljnu zabrinutost izazivaju nedostatak učinkovitih mjera kojima bi se u dovoljnoj mjeri spriječili slučajevi predoziranja i nesigurnosti u pogledu izvedivosti i učinkovitosti revidiranih protokola liječenja predoziranja lijekovima s prilagođenim oslobađanjem diljem EU-a, kao i teškoće koje bi to prouzročilo za bolesnike.
Spanish: La inmensa mayoría de los casos graves notificados con la formulación de liberación modificada de paracetamol ocurrió en sobredosis con más de 30 g de paracetamol (considerada una sobredosis masiva por Marks y cols., 2017).
Croatian: Velika većina ozbiljnih slučajeva prijavljenih pri primjeni formulacije s prilagođenim oslobađanjem paracetamola odnosila se na slučajeve predoziranja s više od 30 g paracetamola (teško predoziranje prema ispitivanju Marks et al, 2017.).
Spanish: Las ventajas específicas propuestas de las formulaciones de liberación modificada están relacionadas con una reducción de la ingestión diaria de comprimidos (de 4 a 3 veces al día para los productos de un solo componente, y la pauta simplificada de 2 comprimidos frente a 4 comprimidos para los productos combinados) no compensan los riesgos de toxicidad hepática en caso de sobredosis.
Croatian: Navedene posebne koristi formulacija s prilagođenim oslobađanjem koje se odnose na smanjenje dnevnog unosa tableta (s četiriju na tri doze dnevno kod lijekova s jednim sastojkom i pojednostavljeni režim s četiriju na dvije tablete za kombinirane lijekove) ne nadmašuju rizik od toksičnosti za jetru u slučaju predoziranja.
Spanish: El PRAC consideró las otras medidas de minimización de riesgos propuestas en el procedimiento de revisión (p. ej., programas escolares, restricción del tipo y el tamaño del envase, materiales educativos y comunicación directa a los profesionales sanitarios), pero concluyó que no serían suficientes ni adecuadas para minimizar adecuadamente el riesgo de sobredosis intencionada y accidental y el consiguiente riesgo de toxicidad hepática.
Croatian: PRAC je razmotrio ostale mjere za smanjenje rizika na najmanju moguću mjeru predložene u okviru postupka preispitivanja (npr. školski programi, ograničenje vrste i veličine pakiranja, edukacijski materijali i neposredna komunikacija zdravstvenim djelatnicima), ali je zaključio da one ne bi bile dostatne ni primjerene za odgovarajuće smanjenje rizika od namjernog i nenamjernog predoziranja i posljedičnog rizika od hepatotoksičnosti na najmanju moguću mjeru.
Spanish: En la reunión del grupo de expertos ad hoc celebrada durante la revisión, los expertos llegaron a la conclusión de que los únicos grupos de pacientes que podrían beneficiarse del producto combinado tramadol/paracetamol de liberación modificada son los afectados por dolor crónico e interrupciones del sueño debidas al dolor.
Croatian: Na ad hoc sastanku stručne skupine sazvanom tijekom preispitivanja stručnjaci su zaključili da su jedine skupine bolesnika koje bi mogle imati koristi od kombiniranih lijekova s prilagođenim oslobađanjem koji sadrže paracetamol i tramadol one pogođene kroničnom boli i prekidima spavanja zbog boli.
Spanish: El PRAC coincidió con el resultado de una reunión del grupo de expertos ad hoc convocada durante la revisión, en la que los expertos llegaron a la conclusión de que no es posible la extrapolación a partir de un modelo farmacocinético desarrollado para el paracetamol como componente único a la combinación de paracetamol/tramadol.
Croatian: PRAC se složio s ishodom ad hoc sastanka stručne skupine sazvanog tijekom preispitivanja na kojem su stručnjaci zaključili da se farmakokinetički model razvijen za paracetamol kao jedini sastojak ne može ekstrapolirati na kombinaciju paracetamola i tramadola.
Spanish: El PRAC señaló que los beneficios específicos alegados de las formulaciones de liberación modificada relacionados con una reducción de la ingesta diaria de comprimidos, de 4 a 3 veces al día para los productos de un solo componente y la pauta simplificada de 2 comprimidos frente a 4 comprimidos para los productos combinados.
Croatian: PRAC je zamijetio da su navedene posebne koristi formulacija s prilagođenim oslobađanjem koje se odnose na smanjenje dnevnog unosa tableta; s četiriju na tri doze dnevno kod lijekova s jednim sastojkom, te pojednostavljeni režim s četiriju na dvije tablete za kombinirane lijekove.
Spanish: Esto se debió al perfil de seguridad del tramadol (p. ej., convulsiones, vómitos), que el grupo consideró muy probable que planteara problemas adicionales para tratar una sobredosis con un producto combinado de liberación prolongada de paracetamol y tramadol.
Croatian: Razlog tome je sigurnosni profil tramadola (npr. konvulzije, povraćanje), za koji je skupina zaključila da bi vrlo vjerojatno predstavljao dodatni izazov u liječenju predoziranja kombiniranim lijekom s produljenim oslobađanjem koji sadrži paracetamol i tramadol.
Spanish: Once pacientes (21 %) presentaron una concentración sérica de alanina-aminotransferasa (ALT) por encima del intervalo de referencia (ALT > 50 UI/l) a las 24 horas o más tarde.
Croatian: Nakon 24 sata ili kasnije, alanin aminotransferaza (ALT) u serumu premašila je raspon referentne vrijednosti (ALT > 50 IU/L) u 11 bolesnika (21 %).
Spanish: Sin embargo, no pone en duda la viabilidad de esta recomendación y el PRAC consideró que no daría lugar a una minimización eficaz de riesgos en toda la UE, ya que las operaciones de estos centros son diferentes en los Estados miembros de la UE.
Croatian: Međutim, nakon razmatranja izvedivosti te preporuke PRAC je zaključio da ne bi rezultirala učinkovitim smanjenjem rizika na najmanju moguću mjeru u cijelom EU-u s obzirom na razlike u radu tih centara u državama članicama EU-a.
Spanish: Basándose en los datos disponibles, el PRAC no identificó en las indicaciones autorizadas ningún beneficio clínico sustancial que solo sería específico de la formulación de liberación modificada.
Croatian: Na temelju dostupnih podataka, PRAC u odobrenim indikacijama nije utvrdio postojanje značajnih kliničkih koristi svojstvenih samo formulacijama s prilagođenim oslobađanjem.
Spanish: Los argumentos presentados por los TAC y las opiniones expresadas por los expertos durante la fase de revisión no aliviaron ninguna de las preocupaciones planteadas por el PRAC sobre la compleja farmacocinética observada con las sobredosis y las opciones de su tratamiento.
Croatian: Argumenti koje su predstavili nositelji odobrenja za stavljanje lijeka u promet i stajališta stručnjaka iznesena tijekom faze preispitivanja nisu umanjili zabrinutosti PRAC-a u pogledu složene farmakokinetike uočene kod predoziranja te mogućnosti liječenja.
Spanish: En general, las medidas propuestas no se consideraron suficientes ni adecuadas para reducir debidamente el riesgo de sobredosis intencionada y accidental.
Croatian: Sveukupno gledajući, zaključeno je da predložene mjere nisu bile dostatne ni primjerene za odgovarajuće smanjenje rizika od namjernog i nenamjernog predoziranja na najmanju moguću mjeru.
Spanish: El PRAC reconoció la necesidad de una mejor caracterización del riesgo (relación con la dosis, las concentraciones y la toxicidad), así como la necesidad de abordar las incertidumbres sobre el manejo de los pacientes con sobredosis de paracetamol de liberación modificada (p. ej., el umbral adecuado para iniciar la administración de NAC, la dosis y la duración del tratamiento con NAC, y el valor óptimo de concentración de paracetamol que es necesario determinar).
Croatian: PRAC je potvrdio da je potrebna bolja karakterizacija rizika (odnos sa dozom, koncentracijama i toksičnošću), te da je potrebno riješiti problem nesigurnosti u pogledu postupanja s bolesnicima kod predoziranja lijekovima s prilagođenim oslobađanjem paracetamola (npr. odgovarajuće granične vrijednosti za početak liječenja N-acetilcisteinom, doziranje i trajanje liječenja N-acetilcisteinom kao i optimalna vrijednost koncentracije paracetamola koju treba utvrditi).
Spanish: Durante la revisión se efectuó una comparación de la eficacia del protocolo de tratamiento revisado con la del protocolo de tratamiento convencional establecido utilizado para el tratamiento de la sobredosis de paracetamol de liberación inmediata en la prevención de la toxicidad hepática relacionada con el paracetamol.
Croatian: Tijekom preispitivanja uspoređena je učinkovitost revidiranog protokola liječenja s postojećim standardnim protokolom liječenja koji se primjenjuje u liječenju predoziranja paracetamolom s trenutnim oslobađanjem u cilju sprječavanja hepatotoksičnosti uzrokovane paracetamolom.
Spanish: La medición de la eficacia de un modelo modificado o de nuevas directrices para el tratamiento de la sobredosis de paracetamol de liberación modificada fue debatida por el segundo grupo de expertos ad hoc, aunque el tamaño de la muestra (100 pacientes) no se consideró suficiente.
Croatian: Druga ad hoc stručna skupina raspravljala je o mjerilu učinkovitosti izmijenjenog modela ili novih smjernica za liječenje predoziranja paracetamolom s prilagođenim oslobađanjem, međutim zaključeno je da uzorak (100 bolesnika) nije dovoljno velik.
Spanish: Debido a la diferencia en la intensidad de los trastornos, existe la posibilidad de que se produzcan diferencias en el riesgo de tendencias suicidas entre estas dos poblaciones de pacientes que utilizan esta combinación en dosis fijas con tramadol frente al paracetamol de liberación modificada como único componente.
Croatian: S obzirom na različitosti u težini stanja, moguće su razlike u riziku od samoubojstva između tih dviju populacija bolesnika pri primjeni ove fiksne kombinacije doza s tramadolom nasuprot monokomponentnom lijeku s prilagođenim oslobađanjem koji sadrži paracetamol.
Spanish: El PRAC llegó a la conclusión de que las recomendaciones de tratamiento de las sobredosis basadas en formulaciones convencionales de paracetamol, incluido el uso del nomograma, son insuficientes tras la ingestión de dosis tóxicas de formulaciones de liberación modificada.
Croatian: PRAC je zaključio da preporuke za liječenje predoziranja temeljene na standardnim formulacijama paracetamola, uključujući korištenje nomograma, nisu odgovarajuće nakon unosa toksičnih doza formulacija s prilagođenim oslobađanjem.
Spanish: El protocolo basado en un tratamiento sistemático con NAC también daría lugar a una serie de pacientes que recibirían de forma innecesaria tratamiento con NAC o que recibirían un tratamiento excesivo con NAC, no proporcional ni aceptable en vista de las reacciones adversas cutáneas, tales como exantema, prurito y rubor, de las reacciones adversas gastrointestinales, tales como náuseas y vómitos, asociadas al tratamiento con NAC.
Croatian: Protokol koji se temelji na sustavnom liječenju N-acetilcisteinom također bi rezultirao nepotrebnim ili pretjeranim liječenjem niza bolesnika N-acetilcisteinom, koje nije razmjerno i prihvatljivo s obzirom na kožne nuspojave kao što su osip, svrbež i crvenilo te gastrointestinalne nuspojave kao što su mučnina i povraćanje, koje su povezane s liječenjem N-acetilcisteinom.
Spanish: Aunque se reconoció que la obtención repetida de muestras de plasma personalizada para los pacientes para la determinación de las concentraciones de paracetamol y de las enzimas hepáticas y la administración personalizada de NAC podrían ser suficientes para evitar lesiones hepáticas graves, si el paciente acude al servicio de urgencias a tiempo, actualmente no es posible determinar un protocolo de tratamiento eficaz y proporcionado de la sobredosis por falta de pruebas.
Croatian: Iako je potvrđeno da bi ponavljanje uzorkovanja plazme prilagođeno bolesniku s ciljem utvrđivanja razine paracetamola i jetrenih enzima, zajedno s prilagođenom primjenom N-acetilcisteina moglo biti dostatno za izbjegavanje teških oštećenja jetre ako se bolesnik na vrijeme obrati hitnoj službi, zbog nedostatka dokaza trenutačno nije moguće utvrditi učinkovit i razmjeran protokol za takav oblik predoziranja.
Spanish: Los expertos eran del mismo parecer que el PRAC en cuanto a las complicaciones tanto en la evaluación como en el tratamiento de la intoxicación por el paracetamol de liberación modificada y el consiguiente potencial relacionado de un daño grave, lo cual se debe al perfil de liberación impredecible del paracetamol de liberación modificada, el perfil farmacocinético y la dificultad para establecer y aplicar un protocolo de tratamiento óptimo.
Croatian: Stručnjaci su imali ista stajališta kao i PRAC u pogledu komplikacija u procjeni i liječenju otrovanja paracetamolom s prilagođenim oslobađanjem i povezanog potencijala za naknadno nastajanje teških oštećenja, a to je uzrokovano dodatnim komplikacijama povezanima s nepredvidljivim profilom oslobađanja paracetamola s prilagođenim oslobađanjem, farmakokinetičkim profilom i teškoćom uspostavljanja i provođenja optimalnog protokola liječenja otrovanja paracetamolom s prilagođenim oslobađanjem.
Spanish: Por consiguiente, y de conformidad con el artículo 116 de la Directiva 2001/83/CE, el CMDh recomienda la suspensión de las autorizaciones de comercialización de los productos que contienen paracetamol de liberación modificada y de liberación prolongada.
Croatian: Direktive 2001/83/EZ, CMDh preporučuje obustavu odobrenja za stavljanje lijeka u promet za lijekove s prilagođenim i produljenim oslobađanjem koji sadrže paracetamol.
Spanish: En conclusión, el complejo perfil farmacocinético tras una sobredosis de medicamentos que contienen paracetamol de liberación modificada, junto con el hecho de que el protocolo de tratamiento convencional para la intoxicación por paracetamol es insuficiente para estos productos y el grave riesgo de toxicidad hepática relacionado con la sobredosis de paracetamol, plantea un grave riesgo para la salud pública a nivel de la Unión.
Croatian: Zaključno, složeni farmakokinetički profil nakon predoziranja lijekovima s prilagođenim oslobađanjem paracetamola, kao i činjenica da protokol standardnog liječenja otrovanja paracetamolom nije primjeren za te lijekove, te ozbiljan rizik od hepatotoksičnosti povezan s predoziranjem paracetamolom predstavljaju ozbiljan rizik za javno zdravlje na razini Unije.
Spanish: Tras la revisión de todos los datos presentados relacionados con los productos de paracetamol de liberación modificada y paracetamol/tramadol de liberación modificada, en particular el riesgo de sobredosis intencionadas y accidentales relacionadas con su uso, el PRAC consideró que el riesgo intenso de toxicidad hepática relacionado con las sobredosis y el complejo perfil farmacocinético de estos productos después de una sobredosis, que hace que el protocolo de tratamiento habitual de la intoxicación por paracetamol resulte insuficiente, plantea un riesgo grave para la salud pública a nivel de la Unión.
Croatian: Nastavno na pregled svih dostavljenih podataka u pogledu lijekova s prilagođenim oslobađanjem koji sadrže paracetamol i lijekova s prilagođenim oslobađanjem koji sadrže paracetamol/tramadol, osobito rizika od namjernog i slučajnog predoziranja povezanog s njhovom primjenom, PRAC je zaključio da ozbiljni rizik od hepatotoksičnosti povezan s predoziranjem i složeni farmakokinetički profil tih lijekova nakon predoziranja, zbog kojih standardni protokol liječenja otrovanja paracetamolom nije primjeren, predstavljaju ozbiljan rizik za javno zdravlje na razini Unije.
Spanish: • El PRAC consideró que el perfil farmacocinético muy variable de las sobredosis con las formulaciones de paracetamol de liberación modificada y las incertidumbres relacionadas con la cantidad y la formulación del producto que el paciente ha ingerido aumentan las dificultades para minimizar eficazmente el riesgo de toxicidad por el paracetamol.
Croatian: • PRAC je zaključio da visoka varijabilnost farmakokinetičkog profila kod predoziranja formulacijama s prilagođenim oslobađanjem paracetamola i nesigurnosti povezane s količinom i formulacijom lijeka koji je bolesnik progutao, povećavaju izazove u pogledu učinkovitog smanjenja rizika od toksičnosti paracetamola na najmanju moguću mjeru.
Spanish: Aunque podría realizarse una adaptación de las directrices existentes sobre el tratamiento de la sobredosis, el PRAC consideró que el desarrollo de un protocolo común daría lugar a la sobreexposición de determinados pacientes a la NAC y a los riesgos subsiguientes relacionados con el uso de NAC (p. ej., hipersensibilidad, incluido el shock anafiláctico).
Croatian: Uvažavajući činjenicu da bi se mogla provesti prilagodba postojećih smjernica za liječenje predoziranja, PRAC je smatrao da bi izrada zajedničkog protokola rezultirala pretjeranim izlaganjem određenih bolesnika N-acetilcisteinu i rizicima koji proizlaze iz primjene N-acetilcisteina (npr. preosjetljivost, uključujući anafilaktički šok).
Spanish: Además, el PRAC confirmó que, a pesar de la diferencia en la población objetivo y en los contextos clínicos, la combinación en dosis fijas de paracetamol/tramadol de liberación modificada puede causar sobredosis intensas en vista del riesgo de toxicidad hepática del paracetamol y de la toxicidad del tramadol (p. ej., efectos sobre el SNC, incluido un riesgo elevado de convulsiones, e insuficiencia renal).
Croatian: Nadalje, PRAC je potvrdio da unatoč razlici između ciljne populacije i kliničkih okolnosti fiksna kombinacija doza paracetamola i tramadola s prilagođenim oslobađanjem može rezultirati teškim predoziranjem s obzirom na hepatotoksičnost paracetamola i toksičnost tramadola (npr. učinci na središnji živčani sustav koji uključuju visok rizik od napadaja i zatajenje bubrega).
Spanish: En el 19 % de los casos se observó un cruce tardío del nomograma de tratamiento convencional.
Croatian: Zakašnjeli prijelaz linije nomograma za standardno liječenje zabilježen je u 19 % slučajeva.
Spanish: La combinación tramadol/paracetamol en comprimidos de liberación modificada está indicada para el tratamiento de procesos dolorosos moderados e intensos.
Croatian: Tablete s prilagođenim oslobađanjem tramadola/paracetamola indicirane su za liječenje stanja umjerene i teške boli.
Spanish: • El Comité concluyó, en vista de los datos disponibles, incluidos los motivos detallados presentados por los TAC durante la fase de revisión, que el riesgo de lesión hepática grave tras una sobredosis con productos que contienen paracetamol de liberación modificada no podría minimizarse suficientemente de manera que este riesgo pudiera estar compensado por los beneficios de estos productos en el tratamiento del dolor y de la fiebre.
Croatian: • S obzirom na dostupne podatke, uključujući detaljne razloge koje su tijekom postupka preispitivanja podnijeli nositelji odobrenja za stavljanje lijeka u promet, Odbor je zaključio da se rizik od teškog oštećenja jetre nakon predoziranja lijekovima s prilagođenim oslobađanjem koji sadrže paracetamol ne može smanjiti na najmanju moguću mjeru na odgovarajući način kako bi koristi tih lijekova u liječenju boli i vrućice nadmašivale taj rizik.