FrancophonIA/ELRC3.0 huggingface dataset:
English: • your blood lipids (fats).
Polish: • stężenie lipidów (tłuszczów) we krwi.
English: Each capsule contains 100 mg ciclosporin.
Polish: Każda kapsułka zawiera 100 mg cyklosporyny.
English: DATE OF REVISION OF THE TEXT [To be completed nationally]
Polish: TERMIN WAŻNOŚCI [Do uzupełnienia na szczeblu krajowym]
English: NAME OF THE MEDICINAL PRODUCT Sandimmun and associated names (see Annex I) 100 mg/ml oral solution [See Annex I - To be completed nationally]
Polish: Sandimmun i nazwy produktów związanych (patrz Annex I) 100 mg/ml roztwór doustny [Patrz Aneks I - Do uzupełnienia na szczeblu krajowym]
English: How to take Sandimmun
Polish: Jak przyjmować lek Sandimmun
English: Biotransformation
Polish: Cyklosporyna
English: For monitoring ciclosporin levels in whole blood, a specific monoclonal antibody (measurement of parent compound) is preferred; a high-performance liquid chromatography (HPLC) method, which also measures the parent compound, can be used as well.
Polish: Do monitorowania stężenia cyklosporyny we krwi pełnej najlepiej stosować swoiste przeciwciało monoklonalne (określające stężenie leku w postaci niezmienionej).
English: Medicines which may increase the level of ciclosporin in your blood include: antibiotics (such as erythromycin or azythromycin), anti-fungals (voriconazole, itraconazole), medicines used for heart problems or high blood pressure (diltiazem, nicardipine, verapamil, amiodarone), metoclopramide (used to stop sickness), oral contraceptives, danazol (used to treat menstrual problems), medicines used to treat gout (allopurinol), cholic acid and derivatives (used to treat gallstones), protease inhibitors used to treat HIV, imatinib (used to treat leukaemia or tumours), colchicine, telaprevir (used to treat hepatitis C).
Polish: Do leków, które mogą zwiększać stężenie cyklosporyny we krwi należą: antybiotyki (takie jak erytromycyna lub azytromycyna), leki przeciwgrzybicze (worykonazol, itrakonazol), leki stosowane w leczeniu chorób serca lub wysokiego ciśnienia krwi (diltiazem, nikardypina, werapamil, amiodaron), metoklopramid (stosowany w leczeniu wymiotów), doustne środki antykoncepcyjne, danazol (stosowany w leczeniu problemów menstruacyjnych), leki stosowane w leczeniu dny (allopurynol), kwas cholowy i jego pochodne (stosowane w leczeniu kamieni żółciowych), inhibitory proteazy stosowane w leczeniu HIV, imatynib (stosowany w leczeniu białaczki lub nowotworów), kolchicyna, telaprewir (stosowany w leczeniu zapalenia wątroby typu C).
English: Nausea, vomiting, abdominal discomfort/pain, diarrhoea, gingival hyperplasia, peptic ulcer
Polish: Nudności, wymioty, dyskomfort/ból brzucha, biegunka, przerost dziąseł, wrzód trawienny
English: What you need to know before Sandimmun is used
Polish: Informacje ważne przed zastosowaniem leku Sandimmun
English: This increases your risk of developing cancers, particularly of the skin and lymphoid system.
Polish: Mogą one prowadzić do rozwoju chorób limfoproliferacyjnych i nowotworów narządów miąższowych.
English: • how well your liver and kidneys are working,
Polish: • czynność wątroby i nerek;
English: Each capsule contains 50 mg ciclosporin.
Polish: Każda kapsułka zawiera 50 mg cyklosporyny.
English: In patients with impaired renal function, the initial dose should not exceed 2.5 mg/kg/day.
Polish: U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek dawka początkowa nie powinna być większa niż 2,5 mg/kg mc. na dobę.
English: if you are breast-feeding.
Polish: Sposób podawania Podanie dożylne.
English: Experience with Sandimmun in pregnant women is limited.
Polish: Doświadczenie kliniczne w stosowaniu produktu leczniczego Sandimmun u kobiet w ciąży jest ograniczone.
English: The total dose each day for children is usually 6 mg per kilogram body weight.
Polish: Całkowita dawka dobowa zazwyczaj wynosi 6 mg na kilogram masy ciała.
English: • if you develop high blood pressure.
Polish: • u pacjenta wystąpi wysokie ciśnienie krwi.
English: Hirsutism
Polish: Hirsutyzm
English: The total dose each day is usually between 2.5 mg per kilogram of your body weight and 5 mg per kilogram body weight.
Polish: Całkowita dawka dobowa waha się zazwyczaj między 2,5 mg a 5 mg na kilogram masy ciała.
English: Rare side effects: These side effects may affect between 1 and 10 in every 10,000 people.
Polish: Rzadkie działania niepożądane: mogą dotyczyć 1 do 10 pacjentów na 10 000.
English: - Stir and drink the whole contents of the glass straight away.
Polish: - Wymieszać i natychmiast wypić przygotowaną mieszankę.
English: BATCH NUMBER [To be completed nationally]
Polish: NUMER SERII [Do uzupełnienia na szczeblu krajowym]
English: • Shaking of your body which you cannot control.
Polish: • Niekontrolowane drżenie ciała.
English: One ml oral solution contains 100 mg ciclosporin.
Polish: Jeden ml roztworu doustnego zawiera 100 mg cyklosporyny.
English: NAME OF THE MARKETING AUTHORISATION HOLDER [See Annex I - To be completed nationally] {Name}
Polish: NAZWA PODMIOTU ODPOWIEDZIALNEGO [Patrz Aneks I - Do uzupełnienia na szczeblu krajowym] {Nazwa}
English: - The lower part of the plunger ring needs to be in front of the mark on the syringe which shows the amount of medicine.
Polish: - Pozycja dolnej, okrągłej części tłoka z przodu podziałki odpowiada przepisanej objętości roztworu.
English: Discontinuation of Sandimmun is recommended if hypertension developing during treatment cannot be controlled with appropriate therapy.
Polish: Przerwanie leczenia jest zalecane, jeżeli nie udaje się opanować odpowiednim leczeniem nadciśnienia tętniczego krwi, rozwijającego się w czasie stosowania produktu leczniczego Sandimmun.
English: - Medicines which may decrease the level of ciclosporin in your blood include: barbiturates (used to help you to sleep), some anti-convulsant medicines (such as carbamazepine or phenytoine), octreotide (used to treat acromegaly or neuroendocrine tumours in the gut),
Polish: Do leków, które mogą zwiększać stężenie cyklosporyny we krwi należą: antybiotyki (takie jak erytromycyna lub azytromycyna), leki przeciwgrzybicze (worykonazol,
English: How Sandimmun is used
Polish: Jak stosować lek Sandimmun
English: How much Sandimmun you will be given
Polish: Jaka ilość leku Sandimmun zostanie podana
English: METHOD OF ADMINISTRATION [To be completed nationally]
Polish: SPOSÓB PODAWANIA [Do uzupełnienia na szczeblu krajowym]
English: Do not take Sandimmun with grapefruit or grapefruit juice.
Polish: Nie należy przyjmować leku Sandimmun z grejpfrutem lub sokiem grejpfrutowym, ponieważ mogą one wpłynąć na sposób działania leku Sandimmun.
English: Since Sandimmun has been reported to induce a reversible slight increase in blood lipids, it is advisable to perform lipid determinations before treatment and after the first month of therapy.
Polish: Przed leczeniem oraz po zakończeniu pierwszego miesiąca leczenia wskazane jest oznaczenie stężenia lipidów, ponieważ donoszono, że Sandimmun może w rzadkich przypadkach powodować przemijające, nieznaczne zwiększenie ich stężenia we krwi.
English: In nephrotic syndrome patients with impaired renal function, the initial dose should not exceed 2.5 mg/kg/day.
Polish: U pacjentów z zespołem nerczycowym i zaburzeniami czynności nerek dawka początkowa nie powinna być większa niż 2,5 mg/kg mc. na dobę.
English: The total dose each day is usually between 3 mg per kilogram of your body weight and 5 mg per kilogram body weight.
Polish: Całkowita dawka dobowa waha się zazwyczaj między 3 mg a 5 mg na kilogram masy ciała.
English: There is only limited experience with the use of Sandimmun in children with endogenous uveitis.
Polish: Doświadczenie w stosowaniu produktu leczniczego Sandimmun u dzieci w endogennym zapaleniu błony naczyniowej oka jest ograniczone.
English: You might get swollen gums that might grow over your teeth if you are taking nifedipine during your treatment with ciclosporin.
Polish: Stosowanie nifedypiny podczas leczenia cyklosporyną może spowodować obrzęk dziąseł i ich przerastanie wokół zębów.
English: What Sandimmun is and what it is used for What you need to know before Sandimmun is used How Sandimmun is used
Polish: Co to jest lek Sandimmun i w jakim celu się go stosuje Informacje ważne przed zastosowaniem leku Sandimmun Jak stosować lek Sandimmun Możliwe działania niepożądane Jak przechowywać lek Sandimmun Zawartość opakowania i inne informacje
English: The total dose each day for adults is usually 5 mg per kilogram body weight.
Polish: Całkowita dawka dobowa zazwyczaj wynosi 5 mg na kilogram masy ciała.
English: Pancreatitis
Polish: Łuszczyca
English: Active herpes simplex infections should be allowed to clear before treatment with Sandimmun is initiated, but are not necessarily a reason for treatment withdrawal if they occur during therapy unless infection is severe.
Polish: Jeżeli wystąpi ono w czasie leczenia, nie ma konieczności odstawienia leku, chyba że infekcja jest ciężka.
English: Experience with Sandimmun in children with atopic dermatitis is limited.
Polish: Doświadczenie w stosowaniu produktu leczniczego Sandimmun u dzieci w atopowym zapaleniu skóry jest ograniczone.
English: Following dilution, the solution should be used immediately.
Polish: Roztwór należy zużyć natychmiast po rozcieńczeniu.
English: Common side effects: These side effects may affect between 1 and 10 in every 100 people.
Polish: Częste działania niepożądane: mogą dotyczyć 1 do 10 pacjentów na 100.
English: Discontinuation of Sandimmun therapy is recommended if hypertension developing during treatment cannot be controlled with appropriate therapy.
Polish: Dodatkowe środki ostrożności w atopowym zapaleniu skóry Przerwanie leczenia jest zalecane, jeżeli nie udaje się opanować odpowiednim leczeniem nadciśnienia tętniczego krwi, rozwijającego się w czasie stosowania produktu leczniczego Sandimmun.
English: This is because ciclosporin, the active substance, passes into breast milk.
Polish: Karmienie piersią nie jest zalecane podczas leczenia lekiem Sandimmun, ponieważ cyklosporyna, substancja czynna leku, przenika do mleka kobiecego.
English: Transplantation indications
Polish: Przeszczepianie szpiku
English: Sandimmun contains sorbitol If you have an intolerance to some sugars, inform your doctor before taking this medicine.
Polish: Jeżeli stwierdzono wcześniej u pacjenta nietolerancję niektórych cukrów, pacjent powinien skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem leku.
English: The normal route of administration is by mouth.
Polish: Prawidłową drogą podania jest podanie doustne.
English: Sandimmun can also be combined with low-dose weekly methotrexate in patients who have insufficient response to methotrexate alone, by using 2.5 mg/kg Sandimmun in 2 divided doses per day initially, with the option to increase the dose as tolerability permits.
Polish: Sandimmun można również podawać w połączeniu z małą dawką tygodniową metotreksatu u pacjentów, u których nie udaje się osiągnąć zadowalającej poprawy po stosowaniu samego metotreksatu.
English: High level of lipids in your blood.
Polish: Duże stężenie kwasu moczowego we krwi
English: These were responsive to prompt discontinuation.
Polish: W niektórych przypadkach zakończyły się one zgonem.
English: • if you have high levels of potassium in your blood.
Polish: • u pacjenta występuje duże stężenie potasu we krwi;
English: If you stop taking Sandimmun
Polish: Kiedy przyjmować lek Sandimmun
English: There is only limited experience with the use of Sandimmun in children with psoriasis.
Polish: Doświadczenie w stosowaniu produktu leczniczego Sandimmun u dzieci z łuszczycą jest ograniczone.
English: Skin lesions not typical for psoriasis, but suspected to be malignant or pre-malignant should be biopsied before Sandimmun treatment is started.
Polish: Dlatego przed leczeniem produktem leczniczym Sandimmun należy wykonać biopsję zmian skórnych nietypowych dla łuszczycy, lecz podejrzewanych, że są zmianami nowotworowymi lub stanami przedrakowymi.
English: Uncommon side effects: These side effects may affect between 1 and 10 in every 1,000 people.
Polish: Niezbyt częste działania niepożądane: mogą dotyczyć 1 do 10 pacjentów na 1 000.
English: In the various indications the overall spectrum of side effects is essentially the same; there are, however, differences in incidence and severity.
Polish: Ogólne spektrum działań niepożądanych obserwowanych po podaniu cyklosporyny z powodu różnych wskazań jest zasadniczo takie samo.
English: Each mark on the syringe is 0.1 ml.
Polish: Każda podziałka 0,1 ml odpowiada 10 mg cyklosporyny.
English: If you get any side effects, talk to your doctor or pharmacist.
Polish: Jeśli wystąpi którykolwiek z tych objawów, należy powiedzieć o tym lekarzowi.
English: QUALITATIVE AND QUANTITATIVE COMPOSITION 1 ml oral solution contains 100 mg ciclosporin.
Polish: 1 ml roztworu doustnego zawiera 100 mg cyklosporyny.
English: • if you are breast-feeding.
Polish: Ciąża i karmienie piersią
English: • if you have kidney problems.
Polish: • Zaburzenia czynności nerek.
English: The usual dose is 60 mg once a day.
Polish: Typowa dawka leku to 60 mg raz na dobę.
English: Bleeding can occur at any site and can be severe or even fatal.
Polish: Krwawienie może wystąpić w dowolnym miejscu i może być poważne, a nawet śmiertelne.
English: The full EPAR for Roteas can be found on the Agency's website: ema.europa.eu/Find medicine/Human medicines/European public assessment reports.
Polish: Pełne sprawozdanie EPAR dotyczące produktu Roteas znajduje się na stronie internetowej Agencji pod adresem: ema.europa.eu/Find medicine/Human medicines/European public assessment reports.
English: This medicine is the same as Lixiana, which is already authorised in the European Union (EU).
Polish: Lek ten ma taki sam skład jak lek Lixiana, który jest już dopuszczony do obrotu w Unii Europejskiej (UE).
English: Thrombin is essential for blood clotting.
Polish: Trombina jest niezbędna w procesie krzepnięcia krwi.
English: It is not intended to provide practical advice on how to use Roteas.
Polish: Jego celem nie jest zapewnienie praktycznej porady dotyczącej stosowania leku Roteas.
English: Other information about Roteas
Polish: Inne informacje dotyczące produktu Roteas
English: What measures are being taken to ensure the safe and effective use of Roteas?
Polish: Jakie środki są podejmowane w celu zapewnienia bezpiecznego i skutecznego stosowania produktu Roteas?
English: This is a summary of the European public assessment report (EPAR) for Roteas.
Polish: Niniejszy dokument jest streszczeniem Europejskiego Publicznego Sprawozdania Oceniającego (EPAR) dotyczącego leku Roteas.
English: This means that it blocks factor Xa, an enzyme that is involved in the production of thrombin.
Polish: Oznacza to, że blokuje ona czynnik Xa - enzym, który uczestniczy w wytwarzaniu trombiny.
English: The Agency's Committee for Medicinal Products for Human Use (CHMP) decided that Roteas's benefits are greater than its risks and recommended that it be approved for use in the EU.
Polish: Komitet ds. Produktów Leczniczych Stosowanych u Ludzi (CHMP) Agencji uznał, że korzyści płynące ze stosowania produktu Roteas przewyższają ryzyko, i zalecił jego dopuszczenie do stosowania w UE.
English: Roteas is available as tablets (15, 30 and 60 mg) and can only be obtained with a prescription.
Polish: Roteas jest dostępny w postaci tabletek (15, 30 i 60 mg) i wydaje się go wyłącznie z przepisu lekarza.
English: The effects were studied in one main study, which involved over 21,000 patients for an average of 2.5 years.
Polish: Działania leku oceniano w jednym badaniu głównym z udziałem ponad 21 000 pacjentów przez średnio 2,5 roku.
English: The active substance in Roteas, edoxaban, is a ‘factor Xa inhibitor'.
Polish: Substancja czynna leku Roteas, edoksaban, jest „inhibitorem czynnika Xa”.
English: Treatment is continued while the benefit outweighs the risk of bleeding, which depends on the condition being treated and any existing risk factors.
Polish: Leczenie jest kontynuowane, jeśli korzyści przewyższają ryzyko krwawienia, które zależy od leczonej choroby i istniejących czynników ryzyka.
English: Further episodes were seen in 130 of 4,118 patients given edoxaban (3.2%) and in 146 of 4,122 given warfarin (3.5%).
Polish: Kolejne epizody zaobserwowano u 130 z 4 118 pacjentów przyjmujących edoksaban (3,2%) i u 146 z 4 122 pacjentów przyjmujących warfarynę (3,5%).
English: Although there was greater a risk of bleeding from the mucosa (tissues lining body cavities such as the nose, gut and vagina), the Committee considered that the risk could be managed with appropriate measures.
Polish: Mimo że ryzyko wystąpienia krwawienia z błony śluzowej (tkanek wyściełających jamy ciała, takie jak nos, jelito i pochwę) było większe, Komitet uznał, że można je kontrolować za pomocą odpowiednich działań.
English: The company that makes Lixiana has agreed that its scientific data can be used for Roteas (‘informed consent').
Polish: Firma wytwarzająca lek Lixiana wyraziła zgodę na wykorzystanie jej danych naukowych dla produktu Roteas („zgoda po uprzednim poinformowaniu”).
English: What is Roteas and what is it used for?
Polish: Co to jest produkt Roteas i w jakim celu się go stosuje?
English: With respect to safety, overall the risk of serious bleeding such as bleeding into the brain was reduced compared with warfarin, although there may be less difference where warfarin treatment is well managed.
Polish: W odniesieniu do bezpieczeństwa stosowania ogólne ryzyko wystąpienia poważnego krwawienia, takiego jak krwawienie do mózgu, zostało zmniejszone w porównaniu z warfaryną, choć różnica ta może być mniejsza w przypadku prawidłowo prowadzonego leczenia warfaryną.
English: Roteas is an anticoagulant medicine (a medicine that prevents blood clotting) used in adults:
Polish: Roteas to lek przeciwzakrzepowy (zapobiegający krzepnięciu krwi) stosowany u osób dorosłych w:
English: It is used in patients who have one or more risk factors, such as having had a previous stroke, high blood pressure, diabetes, heart failure or being 75 years old or over;
Polish: Lek stosuje się u pacjentów z jednym lub kilkoma czynnikami ryzyka, takimi jak wcześniej przebyty udar, wysokie ciśnienie krwi, cukrzyca, niewydolność serca lub wiek co najmniej 75 lat;
English: What benefits of Roteas have been shown in studies?
Polish: Jakie korzyści ze stosowania produktu Roteas zaobserwowano w badaniach?
English: The main measure of effectiveness was the rate of stroke or systemic embolism among the patients each year.
Polish: Głównym kryterium oceny skuteczności była częstość występowania udaru lub zatorowości układowej wśród pacjentów każdego roku.
English: Dose adjustments may also need to be made in patients who are switched between Roteas and other anticoagulant medicines.
Polish: Dostosowania dawki mogą wymagać również pacjenci, u których przeprowadza się zmianę leku Roteas na inny lek przeciwzakrzepowy.
English: Doses should be halved in patients with moderately or severely reduced kidney function, or low body weight or in those who are also taking certain medicines (known as P-gp inhibitors) that can interfere with the removal of edoxaban from the body.
Polish: Dawki powinny być zmniejszone o połowę w przypadku pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub małą masą ciała albo w przypadku pacjentów przyjmujących określone leki (znane jako inhibitory P-gp), które mogą zakłócać usuwanie edoksabanu z organizmu.
English: When another recommended definition of the type of stroke was used, embolism or stroke due to blood clots was seen in 143 patients given Roteas (0.9%) and 157 given warfarin (1%).
Polish: W przypadku zastosowania innej zalecanej definicji rodzaju udaru zaobserwowano zatorowość lub udar wywołane skrzepem u 143 pacjentów przyjmujących lek Roteas (0,9%) i 157 pacjentów przyjmujących warfarynę (1%).
English: The company that markets Roteas will provide educational materials for doctors prescribing the medicine and an alert card for patients, explaining the risks of bleeding with the medicine and how to manage them.
Polish: Firma, która wprowadza lek Roteas do obrotu, dostarczy lekarzom przepisującym lek materiały edukacyjne i kartę ostrzeżeń dla pacjenta, informujące o ryzyku wystąpienia krwawienia w przypadku stosowania leku i sposobach jego kontrolowania.
English: The most common side effects with Roteas (which may affect up to 1 in 10 people) are bleeding from skin and soft tissues, nose (epistaxis) and the vagina.
Polish: Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem leku Roteas (mogące wystąpić u 1 osoby na 10 osób) to: krwawienia ze skóry i tkanek miękkich, nosa (epistaksja) i pochwy.
English: A first systemic embolism or stroke occurred in 182 patients given standard doses of Roteas and in 232 of those given warfarin, corresponding to annual rates for these events of around 1.2% and 1.5% respectively.
Polish: Pierwszy przypadek zatorowości układowej lub udaru wystąpił u 182 pacjentów przyjmujących standardowe dawki leku Roteas i u 232 pacjentów przyjmujących warfarynę, co odpowiadało rocznej częstości występowania tych zdarzeń wynoszącej odpowiednio ok. 1,2% i 1,5%.
English: • to prevent stroke (caused by blood clots in the brain) and systemic embolism (blood clots in other organs) in patients with non-valvular atrial fibrillation (irregular rapid contractions of the upper chambers of the heart).
Polish: • zapobieganiu udarowi (wywołanemu skrzepami krwi w mózgu) i zatorowości układowej (skrzepom krwi w innych narządach) u pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków (nieregularnymi, szybkimi skurczami górnych jam serca).
English: Roteas must not be used in patients who are actively bleeding, have liver diseases that affect blood clotting, have severe uncontrolled high blood pressure or who have a condition putting them at significant risk of major bleeding.
Polish: Leku Roteas nie wolno stosować u pacjentów z czynnym krwawieniem, chorobą wątroby wpływającą na tworzenie się skrzepów, ciężką postacią niekontrolowanego wysokiego ciśnienia krwi lub ze schorzeniem narażającym na istotne ryzyko wystąpienia poważnego krwawienia.
English: It must also not be used in pregnant or breastfeeding women or together with another anticoagulant.
Polish: Leku nie wolno również stosować u kobiet w ciąży i karmiących piersią ani u pacjentów leczonych innym lekiem przeciwzakrzepowym.
English: For more information about treatment with Roteas, read the package leaflet (also part of the EPAR) or contact your doctor or pharmacist.
Polish: W celu uzyskania dodatkowych informacji dotyczących leczenia produktem Roteas należy zapoznać się z ulotką dla pacjenta (także część EPAR) bądź skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą.
English: The main measure of effectiveness was the number of patients who had another episode of DVT or pulmonary embolism during the study period.
Polish: Głównym kryterium oceny skuteczności leczenia była liczba pacjentów, u których wystąpił kolejny epizod DVT lub zatorowości płucnej w czasie trwania badania.
English: Roteas contains the active substance edoxaban.
Polish: Lek zawiera substancję czynną edoksaban.
English: The medicine has been shown to be at least as effective as warfarin in reducing stroke rates in patients with atrial fibrillation and in preventing further episodes of DVT or pulmonary embolism.
Polish: Wykazano, że lek ten jest co najmniej tak samo skuteczny jak warfaryna w zmniejszaniu częstości występowania udaru u pacjentów z migotaniem przedsionków i w zapobieganiu dalszym epizodom DVT lub zatorowości płucnej.
English: By blocking factor Xa, the medicine reduces the levels of thrombin in the blood, which helps treat clots and reduce the risk of them forming in the arteries and veins and leading to DVT, pulmonary embolism, stroke or other organ damage.
Polish: Poprzez blokowanie czynnika Xa lek zmniejsza stężenie trombiny we krwi, co pomaga w leczeniu skrzepów oraz zmniejsza ryzyko ich powstawania w tętnicach i żyłach, prowadzące do wystąpienia zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, udaru lub uszkodzenia innego narządu.