FrancophonIA/DGT-Translation_Memory huggingface dataset:
English: Classified according to the definitions listed in Annex II Section A.
Polish: c Sklasyfikowane zgodnie z definicjami wymienionymi w załączniku II sekcja A.
English: If possible, designation according to Euronorm, otherwise give:
Polish: d Jeżeli to możliwe, oznaczenie zgodne z Normą Europejską, w przeciwnym przypadku podać:
English: description of the material,
Polish: opis materiału,
English: yield point,
Polish: granicę plastyczności,
English: ultimate tensile stress,
Polish: naprężenie krytyczne,
English: elongation (in %),
Polish: wydłużenie (w %),
English: Brinell hardness.
Polish: twardość Brinella.
English: Where there is one version with a normal cab and another with a sleeper cab, both sets of masses and dimensions are to be stated.
Polish: e Jeżeli istnieje jedna wersja z kabiną normalną i inna wersja z kabiną z miejscami do spania, należy podać obydwa zestawy mas i wymiarów.
English: ISO Standard 612 - 1978, term No 6.4.
Polish: f Norma ISO 612 - 1978, term nr 6.4.
English: ISO Standard 612 - 1978, term No 6.19.2.
Polish: g Norma ISO 612 - 1978, term nr 6.19.2.
English: ISO Standard 612 - 1978, term No 6.20.
Polish: h Norma ISO 612 - 1978, term nr 6.20.
English: ISO Standard 612 - 1978, term No 6.5.
Polish: i Norma ISO 612 - 1978, term nr 6.5.
English: ISO Standard 612 - 1978, term No 6.1.
Polish: j Norma ISO 612 - 1978, term nr 6.1.
English: ISO Standard 612 - 1978, term No 6.2.
Polish: k Norma ISO 612 - 1978, term nr 6.2.
English: ISO Standard 612 - 1978, term No 6.3.
Polish: l Norma ISO 612 - 1978, term nr 6.3.
English: ISO Standard 612 - 1978, term No 6.6.
Polish: m Norma ISO 612 - 1978, term nr 6.6.
English: ISO Standard 612 - 1978, term No 6.7.
Polish: n Norma ISO 612 - 1978, term nr 6.7.
English: The mass of the driver is assessed at 75 kilograms and the fuel tank is filled to 90 % of the capacity specified by the manufacturer.
Polish: o Masę kierowcy przyjmuje się równą 75 kg, a zbiornik paliwa jest wypełniony do 90 % pojemności określonej przez producenta.
English: 'Coupling overhang' is the horizontal distance between the coupling for centre-axle trailers and the centreline of the rear axle(s).
Polish: p "Zwis sprzęgowy" to odległość między sprzęgiem przyczepy o osi centralnej a środkiem tylnej(-ych) osi.
English: In the case of non-conventional engines and systems, particulars equivalent to those referred to here shall be supplied by the manufacturer.
Polish: q W przypadku silników i układów niekonwencjonalnych odpowiedniki wymaganych informacji dostarcza producent.
English: This figure must be rounded off to the nearest tenth of a millimetre.
Polish: r Liczbę tę należy zaokrąglić do dziesiątej części milimetra.
English: This value must be calculated with Ð = 3,1416 and rounded off to the nearest cm³.
Polish: s Wartość tę należy obliczyć przy = 3,1416 i zaokrąglić do pełnego cm3.
English: Determined in accordance with the requirements of Directive 80/1269/EEC.
Polish: t Określone zgodnie z wymaganiami dyrektywy 80/1269/EWG.
English: Determined in accordance with the requirements of Directive 80/1268/EEC.
Polish: u Określone zgodnie z wymaganiami dyrektywy 80/1268/EWG.
English: The specified particulars are to be given for any proposed variants.
Polish: v Określone informacje szczegółowe należy podać dla każdego z proponowanych wariantów.
English: A 5 % tolerance is permitted.
Polish: w Dopuszcza się tolerancję 5 %. x "Punkt R" lub "punkt odniesienia fotela"
English: 'R point' or 'seating reference point' means a design point defined by the vehicle manufacturer for each seating position and established with respect to the three-dimensional reference system as specified in Annex III to Directive 77/649/EEC.
Polish: oznacza punkt konstrukcyjny określony przez producenta dla każdego siedzenia, zorientowany względem trójwymiarowego układu odniesienia określonego w załączniku III do dyrektywy 77/649/EWG.
English: For trailers or semi-trailers, and for vehicles coupled with a trailer or a semi-trailer, which exert a significant vertical load on the coupling device or the fifth wheel, this load, divided by standard acceleration of gravity, is included in the maximum technically permissible mass.
Polish: y Dla przyczep i naczep oraz pojazdów ciągnących z przyczepą lub naczepą, które przenoszą znaczne obciążenia pionowe na sprzęgach, obciążenia te podzielone przez przyspieszenie ziemskie są składnikiem technicznie dopuszczalnej maksymalnej masy.
English: 'forward control' means a configuration in which more than half of the engine length is rearward of the foremost point of the windshield base and the steering wheel hub in the forward quarter of the vehicle length.
Polish: z "Wysunięty do przodu układ kierowniczy" oznacza sytuację, w której co najmniej połowa długości silnika jest położona za najdalej wysuniętym do przodu punktem obramowania szyby przedniej i środek koła kierownicy jest położony w przedniej ćwiartce całkowitej długości pojazdu.
English: DEFINITION OF VEHICLE CATEGORIES AND VEHICLE TYPES A. Vehicle categories are defined according to the following international classification:
Polish: DEFINICJA KATEGORII POJAZDÓW I TYPÓW POJAZDÓW A. KATEGORIE POJAZDÓW DEFINIUJE SIĘ ZGODNIE Z NASTĘPUJĄCĄ KLASYFIKACJĄ MIĘDZYNARODOWĄ:
English: Category M: Motor vehicles with at least four wheels used for the carriage of passengers.
Polish: Kategoria M: Pojazdy silnikowe posiadające przynajmniej cztery koła, używane do przewozu osób.
English: Category M1: Vehicles used for the carriage of passengers and comprising no more than eight seats in addition to the driver's seat.
Polish: Kategoria M1: Pojazdy używane do przewozu osób i wyposażone w nie więcej niż osiem miejsc oprócz miejsca kierowcy.
English: Category M2: Vehicles used for the carriage of passengers, comprising more than eight seats in addition to the driver's seat, and having a maximum mass not exceeding 5 tonnes.
Polish: Kategoria M2: Pojazdy używane do przewozu osób, wyposażone w więcej niż osiem miejsc oprócz miejsca kierowcy, o masie maksymalnej nieprzekraczającej 5 ton.
English: Category M3: Vehicles used for the carriage of passengers, comprising more than eight seats in addition to the driver's seat, and having a maximum mass exceeding 5 tonnes.
Polish: Kategoria M3: Pojazdy używane do przewozu osób, wyposażone w więcej niż osiem miejsc oprócz miejsca kierowcy, o masie maksymalnej przekraczającej 5 ton.
English: Category N: Motor vehicles with at least four wheels used for the carriage of goods.
Polish: Kategoria N: Pojazdy silnikowe posiadające przynajmniej cztery koła, używane do przewozu towarów.
English: Category N1: Vehicles used for the carriage of goods and having a maximum mass not exceeding 3,5 tonnes. Category N2:
Polish: Kategoria N1: Pojazdy używane do przewozu towarów o masie maksymalnej nieprzekraczającej 3,5 tony.
English: Vehicles used for the carriage of goods and having a maximum mass exceeding 3,5 tonnes but not exceeding 12 tonnes. Category N3:
Polish: Kategoria N2: Pojazdy używane do przewozu towarów o masie maksymalnej przekraczającej 3,5 tony, lecz nieprzekraczającej 12 ton.
English: Vehicles used for the carriage of goods and having a maximum mass exceeding 12 tonnes.
Polish: Kategoria N3: Pojazdy używane do przewozu towarów o masie maksymalnej przekraczającej 12 ton.
English: In the case of a towing vehicle designed to be coupled to a semi-trailer or centre-axle trailer, the mass to be considered for classifying the vehicle is the mass of the tractor vehicle in running order, increased by the mass corresponding to the maximum static vertical load transferred to the tractor vehicle by the semi-trailer or centre-axle trailer and, where applicable, by the maximum mass of the tractor vehicles's own load.
Polish: W przypadku pojazdu ciągnącego, naczepy lub przyczepy z osią centralną należy jako masę maksymalną przyjmować ich masę w stanie gotowym do jazdy powiększoną o masę odpowiadającą maksymalnemu statycznemu naciskowi pionowemu na urządzenie sprzęgające i, w razie potrzeby, o maksymalną masę ładunku.
English: Category O: Trailers (including semi-trailers). Category O1:
Polish: Kategoria O: Przyczepy (włączając naczepy).
English: Trailers with a maximum mass not exceeding 0,75 tonnes.
Polish: Kategoria O1: Przyczepy o masie maksymalnej nieprzekraczającej 0,75 tony.
English: Category O2: Trailers with a maximum mass exceeding 0,75 tonnes but not exceeding 3,5 tonnes.
Polish: Kategoria O2: Przyczepy o masie maksymalnej przekraczającej 0,75 tony, lecz nieprzekraczającej 3,5 tony.
English: Category O3: Trailers with a maximum mass exceeding 3,5 tonnes but not exceeding 10 tonnes.
Polish: Kategoria O3: Przyczepy o masie maksymalnej przekraczającej 3,5 tony, lecz nieprzekraczającej 10 ton.
English: Category O4: Trailers with a maximum mass exceeding 10 tonnes.
Polish: Kategoria O4: Przyczepy o masie maksymalnej przekraczającej 10 ton.
English: In the case of a semi-trailer or centre-axle trailer, the maximum mass to be considered for classifying the trailer corresponds to the static vertical load transmitted to the ground by the axle or axles of the semi-trailer or centre-axle trailer when coupled to the towing vehicle and carrying its maximum load.
Polish: W przypadku naczepy lub przyczepy z osią centralną należy jako masę maksymalną przyjmować masę odpowiadającą maksymalnemu statycznemu naciskowi ich osi na drogę w warunkach maksymalnego obciążenia ładunkiem i sprzęgnięcia z pojazdem ciągnącym.
English: Vehicles in categories M and N, above, considered to be off-road vehicles under the load and checking conditions set out in item 4.4 and pursuant to the definitions and sketches of item 4.5.
Polish: Pojazdy zakwalifikowane powyżej do kategorii M i N, które uważa się za pojazdy terenowe w warunkach obciążenia i sprawdzania, określonych w ppkt 4.4 oraz zgodnie z definicjami i szkicami w ppkt 4.5.
English: Vehicles in category N1 with a maximum mass not exceeding two tonnes and motor vehicles in category M1 are considered to be off-road vehicles if they have:
Polish: Pojazdy zakwalifikowane do kategorii N1 o masie maksymalnej nieprzekraczającej dwóch ton oraz pojazdy silnikowe zakwalifikowane do kategorii M1 uważa się za pojazdy terenowe, jeżeli posiadają:
English: at least one front axle and at least one rear axle designed to be driven simultaneously including vehicles where the drive to one axle can be disengaged,
Polish: przynajmniej jedną oś przednią i przynajmniej jedną oś tylną zaprojektowane do jednoczesnego napędzania, w tym pojazdy, gdzie napęd na jedną oś można odłączyć,
English: at least one differential locking mechanism or at least one mechanism having a similar effect and if they can climb a 30 % gradient calculated for a solo vehicle.
Polish: przynajmniej jeden mechanizm różnicowy z blokadą lub urządzeniem o podobnym działaniu oraz jeżeli są w stanie pokonać nachylenie 30 % obliczone dla pojazdu bez przyczepy.
English: In addition, they must satisfy at least five of the following six requirements:
Polish: Dodatkowo pojazdy te muszą spełniać co najmniej pięć z następujących sześciu warunków:
English: the approach angle must be at least 25 degrees,
Polish: kąt natarcia musi wynosić co najmniej 25 stopni,
English: the departure angle must be at least 20 degrees,
Polish: kąt zejścia musi wynosić co najmniej 20 stopni,
English: the ramp angle must be at least 20 degrees,
Polish: kąt rampowy musi wynosić co najmniej 20 stopni,
English: the ground clearance under the front axle must be at least 180 mm,
Polish: prześwit pod osią przednią musi wynosić co najmniej 180 mm,
English: the ground clearance under the rear axle must be at least 180 mm,
Polish: prześwit pod osią tylną musi wynosić co najmniej 180 mm,
English: the ground clearance between the axles must be at least 200 mm.
Polish: prześwit między osiami musi wynosić co najmniej 200 mm.
English: Vehicles in category N1 with a maximum mass exceeding two tonnes or in category N2, M2 or M3 with a maximum mass not exceeding 12 tonnes are considered to be off-road vehicles either if all their wheels are designed to be driven simultaneously, including vehicles where the drive to one axle can be disengaged, or if the following three requirements are satisfied:
Polish: Pojazdy zakwalifikowane do kategorii N1 o masie maksymalnej przekraczającej dwie tony lub zakwalifikowane do kategorii N2, M2 lub M3 o masie maksymalnej nieprzekraczającej 12 ton uważa się za pojazdy terenowe albo, jeżeli ich wszystkie koła są napędzane jednocześnie, w tym koła, gdzie napęd na jedną oś może zostać odłączony, albo spełnione są następujące trzy warunki:
English: at least one front axle and at least one rear axle are designed to be driven simultaneously, including vehicles where the drive to one axle can be disengaged,
Polish: przynajmniej jedna oś przednia i przynajmniej jedna oś tylna są napędzane jednocześnie, w tym pojazdy, gdzie napęd na jedną oś można odłączyć,
English: there is at least one differential locking mechanism or at least one mechanism having a similar effect,
Polish: istnieje przynajmniej jeden mechanizm różnicowy z blokadą lub urządzeniem o podobnym działaniu,
English: they can climb a 25 % gradient calculated for a solo vehicle.
Polish: są w stanie pokonać nachylenie 25 % obliczone dla pojazdu bez przyczepy.
English: Vehicles in category M3 with a maximum mass exceeding 12 tonnes or in category N3 are to be considered to be off-road vehicles either if the wheels are designed to be driven simultaneously, including vehicles where the drive to one axle can be disengaged, or if the following requirements are satisfied:
Polish: Pojazdy zakwalifikowane do kategorii M3 o masie maksymalnej przekraczającej 12 ton lub do kategorii N3 uważa się za pojazdy terenowe albo, jeżeli koła są napędzane jednocześnie, w tym koła, gdzie napęd na jedną oś może zostać odłączony, albo spełnione są następujące warunki:
English: at least half the wheels are driven,
Polish: co najmniej połowa liczby kół jest napędzana,
English: they can climb a 25 % gradient calculated for a solo vehicle,
Polish: mogą pokonać nachylenie 25 % obliczone dla pojazdu bez przyczepy,
English: at least four of the following six requirements are satisfied:
Polish: spełnione są co najmniej cztery z następujących sześciu warunków:
English: the departure angle must be at least 25 degrees,
Polish: kąt zejścia musi wynosić co najmniej 25 stopni,
English: the ramp angle must be at least 25 degrees,
Polish: kąt rampowy musi wynosić co najmniej 25 stopni,
English: the ground clearance under the front axle must be at least 250 mm,
Polish: prześwit pod osią przednią musi wynosić co najmniej 250 mm,
English: the ground clearance between the axles must be at least 300 mm,
Polish: prześwit między osiami musi wynosić co najmniej 300 mm,
English: the ground clearance under the rear axle must be least 250 mm.
Polish: prześwit pod osią tylną musi wynosić co najmniej 250 mm.
English: Load and checking conditions.
Polish: Warunki obciążenia i sprawdzania.
English: Vehicles in category N1 with a maximum mass not exceeding two tonnes and vehicles in category M1 must be in running order, namely with coolant fluid, lubricants, fuel, tools, spare-wheel and a driver considered to weigh a standard 75 kilograms.
Polish: Pojazdy kategorii N1 o masie maksymalnej nieprzekraczającej dwóch ton oraz pojazdy zakwalifikowane do kategorii M1 muszą być w stanie gotowości do jazdy, tzn. z płynem chłodzącym, olejami, paliwem, kołem zapasowym oraz kierowcą, którego wagę przyjmuje się równą 75 kilogramów.
English: Motor vehicles other than those referred to in 4.4.1 must be loaded to the technically permissible maximum mass stated by the manufacturer.
Polish: Pojazdy silnikowe inne niż te, określone w ppkt 4.4.1, muszą być obciążone do technicznie dopuszczalnej maksymalnej masy określonej przez producenta.
English: The ability to climb the required gradients (25 % and 30 %) is verified by simple calculation.
Polish: Zdolność do pokonania wymaganych nachyleń (25 % i 30 %) weryfikuje się za pomocą prostego obliczenia.
English: In exceptional cases, however, the technical services may ask for a vehicle of the type concerned to be submitted to it for an actual test.
Polish: Jednakże w wyjątkowych przypadkach służby techniczne mogą zażądać, aby pojazd danego typu został przekazany im do przeprowadzenia badania bezpośredniego.
English: When measuring approach and departure angles and ramp angles, no account is taken of underrun protective devices.
Polish: Przy mierzeniu kątów natarcia, zejścia i kąta rampowego nie bierze się pod uwagę urządzeń zabezpieczających przed wjechaniem z tyłu.
English: Definitions and sketches of approach and departure angles, ramp angle and ground clearance.
Polish: Definicje i szkice kątów natarcia i zejścia, kąta rampowego i prześwitu pod pojazdem.
English: 'Approach angle' means the maximum angle between the ground plane and planes tangential to the tyres of the front wheels, under a static load, such that no point of the vehicle ahead of the front axle is situated below these planes and no rigid part of the vehicle, with the exception of any steps, is situated below these planes.
Polish: "Kąt natarcia" oznacza maksymalny kąt między płaszczyzną podłoża a płaszczyznami stycznymi do opon kół przednich, pod takim obciążeniem statycznym, że żaden punkt pojazdu przed osią przednią nie znajduje się poniżej tych płaszczyzn oraz żadna sztywna część pojazdu, z wyjątkiem ewentualnych stopni, nie znajduje się poniżej tych płaszczyzn. [pic]
English: 'Departure angle' means the maximum angle between the ground plane and planes tangential to the tyres of the rear wheels, under a static load, such that no point of the vehicle behind the rearmost axle is situated below these planes and no rigid part of the vehicle is situated below these planes.
Polish: "Kąt zejścia" oznacza maksymalny kąt między płaszczyzną podłoża a płaszczyznami stycznymi do opon kół tylnych, pod takim obciążeniem statycznym, że żaden punkt pojazdu za osią najbardziej wysuniętą do tyłu nie znajduje się poniżej tych płaszczyzn oraz żadna sztywna część pojazdu nie znajduje się poniżej tych płaszczyzn. [pic]
English: 'Ramp angle' means the minimum acute angle between two planes, perpendicular to the median longitudinal plane of the vehicle, tangential to the tyres of the front wheels and to the tyres of the rear wheels respectively, under a static load, the intersection of which touches the rigid underside of the vehicle apart from the wheels.
Polish: "Kąt rampowy" oznacza minimalny kąt ostry między dwiema płaszczyznami prostopadłymi do środkowej płaszczyzny wzdłużnej pojazdu, stycznymi odpowiednio do opon kół przednich i opon kół tylnych, pod obciążeniem statycznym, których przecięcie dotyka sztywnego spodu pojazdu poza kołami.
English: This angle defines the steepest ramp over which the vehicle can pass.
Polish: Kąt ten określa najbardziej strome wzniesienie, nad którym pojazd może przejechać. [pic]
English: 'Ground clearance between the axles' means the shortest distance between the ground plane and the lowest fixed point of the vehicle.
Polish: "Prześwit między osiami" oznacza najmniejszą odległość między płaszczyzną nawierzchni a najniższym stałym punktem pojazdu.
English: Multi-axled bogies are considered to be a single axle.
Polish: Wózki wieloosiowe traktuje się jak osie pojedyncze. [pic]
English: 'Ground clearance beneath one axle' means the distance beneath the highest point of the arc of a circle passing through the centre of the tyre footprint of the wheels on one axle (the inner wheels in the case of twin tyres) and touching the lowest fixed point of the vehicle between the wheels.
Polish: "Prześwit pod jedną osią" oznacza odległość pod najwyższym punktem łuku koła przechodzącego przez środek śladu opon kół na jednej osi (kół wewnętrznych w przypadku opon bliźniaczych) i dotykającego najniższego stałego punktu pojazdu między kołami.
English: No rigid part of the vehicle may project into the shaded area of the diagram.
Polish: Żadna sztywna część pojazdu nie może zachodzić na zacieniony obszar wykresu.
English: Where appropriate, the ground clearance of several axles is indicated in accordance with their arrangement, for example 280/250/250.
Polish: W razie konieczności prześwit pod kilkoma osiami podaje się zgodnie z ich układem, np. 280/250/250. [pic]
English: DEFINITION OF VEHICLE TYPE
Polish: DEFINICJA TYPU POJAZDU
English: For the purposes of category M1:
Polish: Do celów kategorii M1: "Typ"
English: A 'type' shall consist of vehicles which do not differ in at least the following essential respects:
Polish: powinien obejmować pojazdy, które nie różnią się przynajmniej pod następującymi istotnymi względami:
English: the manufacturer,
Polish: producent,
English: the manufacturer's type designation,
Polish: fabryczne oznaczenie typu,
English: essential aspects of construction and design:
Polish: istotne aspekty budowy i konstrukcji:
English: chassis/floor pan (obvious and fundamental differences),
Polish: podwozie/płyta podłogowa (oczywiste i podstawowe różnice),
English: power plant (internal combustion/electric/hybrid).
Polish: silnik (silnik spalania wewnętrznego/elektryczny/hybrydowy).
English: 'Variant' of a type means vehicles within a type which do not differ in at least the following essential respects:
Polish: "Wariant" typu oznacza pojazdy w ramach danego typu, które nie różnią się przynajmniej pod następującymi istotnymi względami:
English: body style (e.g. saloon, hatchback, coupe, cabriolet, wagon, etc.),
Polish: typ nadwozia (np. kareta (sedan), hatchback, coupe, kabriolet, kombi),
English: power plant:
Polish: silnik:
English: working principle (as in item 3.2.1.1 of Annex III),
Polish: zasada działania (jak w ppkt 3.2.1.1 załącznika III),
English: number and arrangement of cylinders,
Polish: liczba i układ cylindrów,
English: power differences of more than 30 % (the highest is more than 1,3 times the lowest),
Polish: różnice mocy powyżej 30 % (największa jest ponad 1,3 razy najniższej),
English: capacity differences of more than 20 % (the highest is more than 1,2 times the lowest),
Polish: różnice w pojemności skokowej ponad 20 % (najwyższa jest ponad 1,2 razy najniższej),
English: powered axles (number, position, interconnection),
Polish: napędzane osie (liczba, położenie, powiązanie kinematyczne),
English: steered axles (number and position).
Polish: osie kierowane (liczba i położenie). "Wersja"
English: 'Version' of a variant means vehicles which consist of permitted combinations of items shown in the information package in accordance with Annex III and Annex VIII.
Polish: wariantu oznacza pojazdy, które składają się z dozwolonych połączeń pozycji przedstawionych w pakiecie informacyjnym zgodnie z załącznikiem III i załącznikiem VIII.
English: Full identification of the vehicle just from the designations of type, variant and version must be consistent with a single accurate definition of all the technical characteristics required for the vehicle to be put into service, and particularly the parameter(s) necessary for determining the taxes applicable to the vehicle.
Polish: Pełna identyfikacja pojazdu jedynie na podstawie określenia typu, wariantu i wersji musi być spójna z ujednoliconą, dokładną definicją wszystkich charakterystyk technicznych wymaganych w celu wprowadzenia pojazdu do użytku, w szczególności parametru lub parametrów niezbędnych do określenia podatków, stosujących się do pojazdu.
English: These parameters will be established in the relevant Annexes which cover the information to be provided for type-approval purposes.
Polish: Parametry te będą ustalone w odpowiednich załącznikach, które obejmują informacje, jakie należy przedstawić do celów homologacji typu.
English: INFORMATION DOCUMENT FOR THE PURPOSES OF VEHICLE TYPE-APPROVAL (for footnotes refer to Annex I)
Polish: DOKUMENT INFORMACYJNY DO CELÓW HOMOLOGACJI TYPU POJAZDU (PRZYPISY JAK DO ZAŁĄCZNIKA I)
English: PART I The following information, if applicable, must be supplied in triplicate and include a list of portents.
Polish: CZĘŚĆ I W stosownym przypadku należy dostarczyć, w trzech egzemplarzach wraz ze spisem treści, następujące informacje.
English: Means of identification of type, if marked on the vehicle (b):.
Polish: Sposób identyfikacji typu, jeśli oznaczono na pojeździeb:
English: Location of that marking:.
Polish: Położenie tego oznaczenia: