FrancophonIA/DGT-Translation_Memory huggingface dataset:
English: dissociation constant (pKa) [OECD Guideline 112] (13);
Polish: stała dysocjacji (pKa) [OECD Wytyczna 112] (13);
English: chemical structure of the test substance and position of the isotope-label(s), if applicable.
Polish: struktura chemiczna substancji badanej i pozycja znacznika(ów) izotopowych jeśli dotyczy;
English: The temperature at which these measurements were made should be reported.
Polish: Należy podać temperaturę, w której wykonano te pomiary.
English: Other useful information may include data on toxicity of the test substance to microorganisms, data on ready and/or inherent biodegradability, and data on aerobic and anaerobic transformation in soil.
Polish: Inne przydatne informacje mogą obejmować dane na temat toksyczności substancji badanej dla mikroorganizmów, dane na temat biodegradalności gotowej i/lub nieodłącznej, oraz dane o tlenowych i beztlenowych przemianach w glebie.
English: Analytical methods (including extraction and clean-up methods) for identification and quantification of the test substance and its transformation products in water and in sediment should be available (see section
Polish: Powinny być dostępne metody analityczne (w tym metody ekstrakcji i czyszczenia) do identyfikacji i oznaczania ilościowego substancji badanej i jej produktów przemian w wodzie i w osadzie (patrz sekcja 1.7.2).
English: The method described in this test employs an aerobic and an anaerobic aquatic sediment (see Annex 1) system which allows:
Polish: W opisanej metodzie dla tego badania stosuje się tlenowy i beztlenowy układ osadu wodnego (zobacz załącznik 1), który umożliwia:
English: the measurement of the transformation rate of the test substance in a water-sediment system,
Polish: pomiar tempa przemiany substancji badanej w układzie woda-osad,
English: the measurement of the transformation rate of the test substance in the sediment,
Polish: pomiar tempa przemiany substancji badanej w osadzie,
English: the measurement of the mineralisation rate of the test substance and /or its transformation products (when 14C-labelled test substance is used),
Polish: pomiar tempa mineralizacji substancji badanej i/lub jej produktów przemiany (gdy stosowana jest substancja badana znakowana izotopem 14C ),
English: the identification and quantification of transformation products in water and sediment phases including mass balance (when labelled test substance is used),
Polish: identyfikacja i oznaczenie ilościowe produktów przemiany w fazach wodnej i w osadu, w tym bilans masowy (gdy stosowana jest znakowana substancja badana),
English: the measurement of the distribution of the test substance and its transformation products between the two phases during a period of incubation in the dark (to avoid, for example, algal blooms) at constant temperature.
Polish: pomiar rozdziału substancji badanej i jej produktów przemiany między dwie fazy podczas okresu inkubacji w ciemności (by uniknąć, na przykład, zakwitu glonów) w stałej temperaturze.
English: Half-lives, DT50, DT75 and DT90 values are determined where the data warrant, but should not be extrapolated far past the experimental period (see section 1.2).
Polish: Czasy półtrwania, wartości DT50, DT75 i DT90 są określone, tam gdzie potwierdzają to dane, ale nie powinny być ekstrapolowane daleko poza okres eksperymentalny (zobacz sekcja 1.2).
English: At least two sediments and their associated waters are required for both the aerobic and the anaerobic studies respectively (7).
Polish: Do badań odpowiednio w warunkach tlenowych, jak i beztlenowych wymagane są conajmniej dwa osady wraz z towarzyszącymi im wodami (7).
English: However, there may be cases where more than two aquatic sediments should be used, for example, for a chemical that may be present in freshwater and/or marine environments.
Polish: Jednakże mogą wystąpić przypadki, gdzie powinny być użyte więcej niż dwa osady wodne, na przykład, dla substancji chemicznych, które mogą być obecne w środowiskach słodkowodnych i/lub morskich.
English: The method is generally applicable to chemical substances (unlabelled or labelled) for which an analytical method with sufficient accuracy and sensitivity is available.
Polish: Metoda ogólnie może być stosowana dla substancji chemicznych (znakowanych i nieznakowanych izotopowo), dla których jest dostępna metoda analityczna o wystarczającej czułości i dokładności.
English: It is applicable to slightly volatile, non-volatile, water-soluble or poorly water-soluble compounds.
Polish: Może być stosowana do związków słabo lotnych, nielotnych, rozpuszczalnych lub nierozpuszczalnych w wodzie.
English: The test should not be applied to chemicals which are highly volatile from water (e.g. fumigants, organic solvents) and thus cannot be kept in water and/or sediment under the experimental conditions of this test.
Polish: Badanie nie powinno być stosowane do substancji chemicznych, o wysokiej lotności z wody (np.: fumiganty, rozpuszczalniki organiczne), które nie mogą być zatrzymane w wodzie i/lub osadzie w warunkach eksperymentalnych badania.
English: The method has been applied so far to study the transformation of chemicals in fresh waters and sediments, but in principle can also be applied to estuarine/marine systems.
Polish: Metoda ta została, jak dotąd, zastosowana do badania przemian substancji chemicznych w wodzie słodkiej i osadach, ale w zasadzie może być także zastosowana do układów estuaryjno-morskich.
English: It is not suitable to simulate conditions in flowing water (e.g. rivers) or the open sea.
Polish: Nie nadaje się do symulacji warunków wód płynących (np.: rzek) lub otwartego morza.
English: Extraction and analysis of, at least, duplicate water and sediment samples immediately after the addition of the test substance gives a first indication of the repeatability of the analytical method and of the uniformity of the application procedure for the test substance.
Polish: Ekstrakcja i analiza, co najmniej podwójnych próbek wód i osadów natychmiast po dodaniu substancji badanej daje pierwsze wskazanie co do powtarzalności metody analitycznej i jednorodności procedury podawania substancji badanej.
English: Recoveries for later stages of the experiments are given by the respective mass balances (when labelled material is used).
Polish: Odzysk dla następnych etapów eksperymentu jest podawany przez odnoszący się do nich bilans masowy (gdy stosowane są materiały znakowane).
English: Recoveries should range from 90 % to 110 % for labelled chemicals (6) and from 70 % to 110 % for non-labelled chemicals.
Polish: Odzysk powinien mieścić się w zakresie od 90% do 110% dla znakowanych substancji chemicznych (6) i od 70% do 110% dla nieznakowanych substancji chemicznych.
English: Repeatability of the analytical method (excluding the initial extraction efficiency) to quantify test substance and transformation products can be checked by duplicate analysis of the same extract of the water or the sediment samples which were incubated sufficiently long enough for formation of transformation products.
Polish: Powtarzalność metody analitycznej (z wyłączeniem początkowej wydajności ekstrakcji) dla określenia ilości substancji badanej i produktów przemian może być sprawdzona przez powtórzenie analizy tego samego ekstraktu próbek wody lub osadu, które były inkubowane wystarczająco długo, aby wytworzyły się produkty przemian.
English: The limit of detection (LOD) of the analytical method for the test substance and for the transformation products should be at least 0.01 mg⋅kg-1 in water or sediment (as test substance) or 1 % of the initial amount applied to a test system whichever is lower.
Polish: Granica wykrywalności (LOD) metody analitycznej dla substancji badanej i dla produktów przemian powinna być na poziomie przynajmniej 0.01 mg*kg-1 wody lub osadu (jako substancji badanej) lub 1% początkowej ilości podanej do układu badanego, w zależności od tego, co jest niższe.
English: Regression analysis of the concentrations of the test substance as a function of time gives the appropriate information on the accuracy of the transformation curve and allows the calculation of the confidence limits for half-lives (if pseudo first-order kinetics apply) or DT50 values and, if appropriate, DT75 and DT90 values.
Polish: Analiza regresji stężeń substancji badanej w funkcji czasu daje właściwe informacje o dokładności krzywej przemian i pozwala na obliczenie granic przedziału ufności dla okresu półtrwania (przy założeniu kinetyki pseudo pierwszego rzędu) lub wartości DT50, oraz w razie potrzeby, wartości DT75 i DT90.
English: Test system and apparatus
Polish: Badany układ i aparatura
English: The study should be performed in glass containers (e.g. bottles, centrifuge tubes), unless preliminary information (such as n-octanol-water partition coefficient, sorption data, etc.) indicates that the test substance may adhere to glass, in which case an alternative material (such as Teflon) may have to be considered.
Polish: Badanie powinno być przeprowadzone w pojemnikach szklanych (np.: butlach, probówkach wirówkowych), chyba że wstępne informacje (jak współczynnik podziału n-oktanol-woda, dane sorpcyjne, itp.) pokazują, że badana substancja może przylegać do szkła, w takim przypadku można rozważyć materiał alternatywny (taki jak teflon).
English: Where the test substance is known to adhere to glass, it may be possible to alleviate this problem using one or more of the following methods:
Polish: Tam gdzie wiadomo, że substancja badana przywiera do szkła, można złagodzić ten problem przez użycie jednej lub więcej następujących metod:
English: determine the mass of test substance and transformation products sorbed to glass;
Polish: określenie masy substancji badanej i produktów przemian sorbowanych do szkła;
English: ensure a solvent wash of all glassware at the end of the test;
Polish: zapewnić mycie rozpuszczalnikiem całego sprzętu szklanego na końcu badania;
English: use of formulated products (see also section 1.9.2);
Polish: używać produktów gotowych (zobacz też sekcja 1.9.2);
English: use an increased amount of co-solvent for addition of test substance to the system;
Polish: używać zwiększonej ilości współ-rozpuszczalnika do dodawania substancji badanej do układu;
English: if a co-solvent is used it should be a co-solvent that does not solvolyse the test substance.
Polish: jeśli jest użyty współ-rozpuszczalnik, powinien to być współ-rozpuszczalnik, który nie solwatuje substancji badanej.
English: Examples of typical test apparatus, i.e.
Polish: Przykłady typowej aparatury badawczej, np.:
English: gas flow-through and biometer-type systems, are shown in Annexes 2 and 3, respectively
Polish: układy przepływowe i biometryczne są pokazane odpowiednio w załącznikach 2 i 3
English: Other useful incubation systems are described in reference 15.
Polish: Inne użyteczne układy inkubacyjne są opisane w pozycji bibliograficznej 15.
English: The design of the experimental apparatus should permit the exchange of air or nitrogen and the trapping of volatile products.
Polish: Konstrukcja aparatury badawczej powinna umożliwiać wymianę powietrza lub azotu i zatrzymywanie produktów lotnych.
English: The dimensions of the apparatus must be such that the requirements of the test are complied with (see section 1.9.1).
Polish: Wymiary aparatury muszą być takie, aby spełniały wymagania badania (patrz sekcja 1.9.1).
English: Ventilation may be provided by either gentle bubbling or by passing air or nitrogen over the water surface.
Polish: Wentylację można zapewnić albo przez łagodne barbotowanie, albo przez przedmuchiwanie powietrzem lub azotem powierzchni wody.
English: In the latter case gentle stirring of the water from above may be advisable for better distribution of the oxygen or nitrogen in the water.
Polish: W tym drugim przypadku, wskazane łagodne mieszanie wody od góry może być wskazane dla lepszego rozprowadzenia tlenu lub azotu w wodzie.
English: CO2-free air should not be used as this can result in increases in the pH of the water.
Polish: Nie powinno się używać powietrza pozbawionego CO2, ponieważ może to powodować wzrost pH wody.
English: In either case, disturbance of the sediment is undesirable and should be avoided as far as possible.
Polish: W każdym razie zaburzenie osadu jest niepożądane i powinno się go w miarę możliwości unikać.
English: Slightly volatile chemicals should be tested in a biometer-type system with gentle stirring of the water surface.
Polish: Lekko lotne substancje chemiczne powinny być badane w układzie biometrycznym, z łagodnym mieszaniem powierzchni wody.
English: Closed vessels with a headspace of either atmospheric air or nitrogen and internal vials for the trapping of volatile products can also be used (16).
Polish: Można również użyć zamkniętych naczyń z fazą gazową powietrza atmosferycznego lub azotu nad roztworem, z wewnętrznym pojemniczkiem do wyłapywania produktów lotnych (16).
English: Regular exchange of the headspace gas is required in the aerobic test in order to compensate for the oxygen consumption by the biomass.
Polish: Regularna wymiana gazów znad powierzchni roztworu jest wymagana w badaniach tlenowych, żeby skompensować zużycie tlenu przez biomasę.
English: Suitable traps for collecting volatile transformation products include but are not restricted to 1 mol⋅dm-3 solutions of potassium hydroxide or sodium hydroxide for carbon dioxide (2) and ethylene glycol, ethanolamine or 2 % paraffin in xylene for organic compounds.
Polish: Odpowiednie pułapki do wyłapywania lotnych produktów przemian obejmują, między innymi, 1 mol*dm-3 roztworu wodorotlenku potasu lub wodorotlenku sodu dla ditlenku węgla i glikol etylenowy, etanolaminę lub 2% roztwór parafiny w ksylenie dla związków organicznych.
English: Volatiles formed under anaerobic conditions, such as methane, can be collected, for example, by molecular sieves.
Polish: Części lotne powstające w warunkach beztlenowych, takie jak metan, mogą być wyłapywane przez, na przykład, sita molekularne.
English: Such volatiles can be combusted, for example, to CO2 by passing the gas through a quartz tube filled with CuO at a temperature of 900 °C and trapping the CO2 formed in an absorber with alkali (17).
Polish: Takie części lotne mogą być spalone, na przykład do CO2 poprzez przepuszczanie gazu przez rurę kwarcową wypełnioną CuO w temperaturze 900 °C i wychwytywanie powstałego CO2 w aparacie absorpcyjnym z alkaliami (17).
English: Laboratory instrumentation for chemical analysis of test substance and transformation products is required (e.g. gas liquid chromatography (GLC), high performance liquid chromatography (HPLC), thin-layer chromatography (TLC), mass spectroscopy (MS), gas chromatography-mass spectroscopy (GC-MS), liquid chromatography-mass spectrometry (LC-MS), nuclear magnetic resonance (NMR), etc.), including detection systems for radiolabelled or non-labelled chemicals as appropriate.
Polish: Wymagane jest oprzyrządowanie laboratoryjne do analizy chemicznej substancji badanej i produktów przemian (np.: chromatografia gazowo-cieczowa (GLC), wysokociśnieniowa chromatografia cieczowa (HPLC), chromatografia cienkowarstwowa (TLC), spektroskopia masowa (MS), chromatografia gazowa sprzężona ze spektrometrią masową (GC-MS), chromatografia cieczowa sprzężona ze spektrometrią masową (LC-MS), magnetyczny rezonans jądrowy (NMR), itp.), włączając w to układy do wykrywania substancji chemicznych znakowanych i nieznakowanych radioizotopami.
English: When radiolabelled material is used a liquid scintillation counter and combustion oxidiser (for the combustion of sediment samples prior to analysis of radioactivity) will also be required.
Polish: Jeśli jest stosowany materiał znakowany radioizotopem, będzie również potrzebny cieczowy licznik scyntylacyjny i aparat do utleniania przez spalanie (do spalania próbek osadów przed analizy promieniotwórczości).
English: Other standard laboratory equipment for physical-chemical and biological determinations (see section Table 1, section 1.8.2.2), glassware, chemicals and reagents are required as appropriate.
Polish: W miarę potrzeby wymagane jest inne standardowe wyposażenie laboratoryjne do oznaczeń fizykochemicznych i biologicznych (patrz sekcja Tabela 1, sekcja 1.8.2.2), szkło laboratoryjne, substancje chemiczne i odczynniki.
English: Selection and number of aquatic sediments
Polish: Wybór i liczba osadów wodnych.
English: The sampling sites should be selected in accordance with the purpose of the test in any given situation.
Polish: Miejsca pobierania próbek powinny być wybierane stosownie do celu badania w dowolnej sytuacji.
English: In selecting sampling sites, the history of possible agricultural, industrial or domestic inputs to the catchment and the waters upstream must be considered.
Polish: Przy wyborze miejsc pobierania próbek należy uwzględnić historię ewentualnych rolniczych, przemysłowych i gospodarczych wpływów na zlewnię i wody w górze rzeki.
English: Sediments should not be used if they have been contaminated with the test substance or its structural analogues within the previous 4 years.
Polish: Osady nie powinny być użyte, jeśli zostały zanieczyszczone substancją badaną lub jej analogami strukturalnymi w ciągu ostatnich czterech lat.
English: Sediment selection
Polish: Wybór osadów
English: Two sediments are normally used for the aerobic studies (7).
Polish: Zazwyczaj używa się dwóch osadów do badań w warunkach tlenowych (7).
English: The two sediments selected should differ with respect to organic carbon content and texture.
Polish: Dwa wybrane osady powinny się różnić pod względem zawartości węgla organicznego i budowy.
English: One sediment should have a high organic carbon content (2.5-7.5 %) and a fine texture, the other sediment should have a low organic carbon content (0.5-2.5 %) and a coarse texture.
Polish: Jeden osad powinien mieć wysoką zawartość węgla organicznego (2.5-7.5 %) i budowę drobnoziarnistą, drugi osad powinien mieć niską zawartość węgla organicznego (0.5-2.5 %) i budowę gruboziarnistą.
English: The difference between the organic carbon contents should normally be at least 2 %.
Polish: Różnica zawartości węgla organicznego powinna zazwyczaj wynosić co najmniej 2%.
English: ‘Fine texture’ is defined as a [clay + silt] (3) content of > 50 % and ‘ecoarse texture’f is defined as a [clay + silt] content of < 50 %.
Polish: “Budowa drobnoziarnista” jest zdefiniowana jako suma [glina +ił] o zawartości > 50% a “budowa gruboziarnista” jest zdefiniowana jako suma [glina + ił] o zawartości < 50%.
English: The difference in [clay + silt] content for the two sediments should normally be at least 20 %.
Polish: Różnica zawartości [glina + ił] dla tych dwóch osadów powinna zwykle wynosić co najmniej 20%.
English: In cases, where a chemical may also reach marine waters, at least one of the water-sediment systems should be of marine origin.
Polish: W przypadku, gdy substancja chemiczna może także dostać się do wody morskiej, przynajmniej jeden z układów woda-osad powinien być pochodzenia morskiego.
English: For the strictly anaerobic study, two sediments (including their associated waters) should be sampled from the anaerobic zones of surface water bodies (7).
Polish: Dla badań w warunkach ściśle beztlenowych, dwa osady (wraz z towarzyszącymi wodami) powinny być pobrane ze stref beztlenowych powierzchniowych części wód(7).
English: Both the sediment and the water phases should be handled and transported carefully under exclusion of oxygen.
Polish: Obie fazy osadowa i wodna powinny być przenoszone i transportowane ostrożnie bez dostępu tlenu.
English: Other parameters may be important in the selection of sediments and should be considered on a case-bycase basis.
Polish: Przy wyborze osadów mogą być ważne inne parametry i powinny być rozpatrywane dla każdego przypadku indywidualnie.
English: For example, the pH range of sediments would be important for testing chemicals for which transformation and/or sorption may be pH-dependent.
Polish: Na przykład, zakres pH osadów byłby ważny dla badania substancji chemicznych, których przemiana i/lub sorpcja mogą być zależne od pH.
English: pH-dependency of sorption might be reflected by the pKa of the test substance.
Polish: Zależność sorpcji od pH może być odzwierciedlone w wartości pKa substancji badanej.
English: Characterisation of water-sediment samples
Polish: Charakterystyka próbek woda-osad.
English: Key parameters that must be measured and reported (with reference to the method used) for both water and sediment, and the stage of the test at which those parameters are to be determined are summarised in the Table hereafter.
Polish: Kluczowe parametry, które muszą być zmierzone i podane w sprawozdaniu (w odniesieniu do użytej metody) zarówno dla wód, jak i osadów, oraz etap badania, na którym te parametry powinny zostać określone, są podsumowane w tabeli poniżej.
English: For information, methods for determination of these parameters are given in references
Polish: Dla informacji, metody określania tych parametrów są podane w bibliografii (18)(19)(20)(21).
English: In addition, other parameters may need to be measured and reported on a case by case basis (e.g. for freshwater:
Polish: Dodatkowo, może zachodzić potrzeba pomiaru i sprawozdania innych parametrów stosownie do indywidualnego przypadku (np.: dla wody słodkiej:
English: particles, alkalinity, hardness, conductivity, NO3/PO4 (ratio and individual values);
Polish: cząstki zawieszone, zasadowość, twardość, przewodnictwo, NO3/PO4 (stosunek i wartości bezwzględne);
English: for sediments:
Polish: dla osadów:
English: cation exchange capacity, water holding capacity, carbonate, total nitrogen and phosphorus;
Polish: zdolność wymiany kationowej, pojemność wodna, węglany, całkowity azot i fosfor;
English: and for marine systems:
Polish: a dla układów morskich:
English: salinity
Polish: zasolenie
English: Analysis of sediments and water for nitrate, sulfate, bioavailable iron, and possibly other electron acceptors may be also useful in assessing redox conditions, especially in relation to anaerobic transformation.
Polish: Analiza osadów i wody na azotany, siarczany, żelazo bioprzyswajalne i ewentualnie inne akceptory elektronowe, również może być przydatna do oceny warunków redoks, szczególnie w odniesieniu do przemian beztlenowych.
English: Measurement of parameters for characterisation of water-sediment samples
Polish: Pomiar parametrów do charakteryzacji próbek woda-osad
English: Stage of test procedure
Polish: Etap procedury badawczej
English: field sampling
Polish: pobieranie próbek w terenie
English: posthandling start of
Polish: późniejsze przenoszenie
English: acclimation
Polish: początek przygotowania
English: start of test
Polish: początek badania
English: during test
Polish: podczas badania
English: end of test
Polish: koniec badania
English: Origin/source x
Polish: Pochodzenie/źródło
English: Temperature
Polish: Temperatura
English: O2 concentration
Polish: Stężenie O2
English: Sediment
Polish: Osad
English: Origin/source
Polish: Pochodzenie/źródło
English: Depth of layer
Polish: Głębokość warstwy
English: Particle size distribution
Polish: Rozkład wielkości cząstek
English: posthandling
Polish: późniejsze przenoszenie
English: start of acclimation
Polish: początek przygotowania
English: Microbial biomass
Polish: Biomasa mikrobiologiczna
English: Redox potential
Polish: Potencjał redoks*
English: Observation
Polish: Obserwacja
English: (colour/ smell)
Polish: (kolor/zapach)
English: Recent research results have shown that measurements of water oxygen concentrations and of redox potentials have neither a mechanistic nor a predictive value as far as growth and development of microbial populations in surface waters are concerned
Polish: Ostatnie badania pokazują, że pomiary stężeń tlenu w wodzie i potencjałów redoks nie mają ani mechanistycznej, ani predykcyjnej wartości, tak długo, jak zaburzony jest wzrost i rozwój populacji mikrobiologicznej w wodach powierzchniowych