user
Luggooyada Aragtaye Liibaanta Ma Daristeen.
Xalqadii 11aad?


assistant
Luggooyada Aragtaye Liibaanta Ma Daristeen

Xalqadii 11aad
______________________________

Sheekadu waxa ay inoo maraysay, wxa aan is weyddiiyay haddii gabadhii qarniyadii hore noolayd ee reer baadiyaha ahayd ee xoolahana dhaqanaysay, duruufaha iyo nolosha miyigu ay ku sababaysay in la dumaalo maadaama oo aanay kaligeed hawshaa wada qaban karin; maannan kala duwanayn aniga oo maanta nool, kuna nool magaalo aan dhinacayga ka gali kro oo shaqaysan karo, haddii caawimo iyo taageero la ii fidinayona ugu yaraan ganacsigayga la igu taageero oo meel la ii furo. 

Haddii se nin i dumaala la ila rabo maxaa nin hagaagsan la iigu doori waayay, ee kan aan waxa uu u guursan waayay ama middi u raaci wayday qaba, aniga la iila soo doonanayaa, iyada oo la iiga dhigayo nin aan xaas lahayn sida in aan ka masayrayo ama diidayo nin xaas leh. Hoodaay anigu waan yaabay oo yaabay!

Hoodaay walaal, waan dareemayaa in ay xaaladaadu is beddeshay oo aad uga damqatay sheekadayda, balse walaal waxa aan kuu sheegayaa, in aanay fari ka qodnayn oo ay weli kuu hadhsan tahay qaybtii qadhaadhayd ee noloshayda, waxa aan soo maray nolol samir iyo dulqaad mooyee aanan lagaga gudbi kareen isdhiibid iyo jileec. Waxa aan soo maray nolol mararka qaar aan quus taagnaa, balse aanan isdhiibin, nolol qofka bilaa iimaanka ahi is dili lahaa ama is daldali lahaa, nolol xayraanku nolosha ka dhacaa uu koolada dhuuqi lahaa, nolol qofka caadiga ah marka uu xammili kari waayo uu is waali lahaa. 

Hoodaay, nolosha adduun qadhaadhkeeda waa la i dhadhansiiyay ayaan ku odhan karaa, waxaasna waan la soo dabaashay, fadliga Ilaahay uun bay iigu suuragashay, Isaga oo i imtixaamaya ayuu haddana samir i siiyay, si aan ugu adkaysto ugana gudbo, waxa aan marwalba fishaa oo niyaddayda u sheegaa in Alle igu abaalmarin doono jannooyinkiisa."

Markii ay halkaa ii marinayso Hoodi sheekada, waxa ay joojisay sheekadii oo i tidhi, "Maxamed ma i la socotaa?"
Aniga: Hoodo haa, si fiican oo dareen leh ayay sheekadaadu iigu socotaa. Waa qiso cajiib ah runtii, anigana aad ayay iiga yaabisay, marna iiga nixisay.

Hoodo: "Maxamed malaha sheeko dheer baan kula galay oo waad ku caajistay, mise dareen ahaan baad isu beddeshay, waayo wax dhaqdhaqaaq ah kaama maqlayo."
Aniga: Maya walaal, aad baan kuu dhagaysanayaa, qiso dareen taabad ah baad iiga sheekaynaysaa, wax lagaa dhex galo maaha, ee ii wad sheekada.
Hoodo: "Haye Maxamedoow, waan kuu wadi qisadan adna waad ku darsan aragtidaada."

Hoodi halkii ayay sheekadii iiga sii waday, intii ay ii sheekaynaysay marar badan ayuu dareenkaygu isbeddelayay, marar badan ayaan la damqanayay, sida xaaladaha adagi isugu dhiibayeen gabadhaa.
Hoodi marka ay sheekadan qaybtii hore iiga sheekanaysay, dareenkeeda ayaan ka akhrisanayay sida ay u taabatay qisadani, waayo waxa aad moodaysaa in qofka ay ku dhacdayba ay tahay.

Hoodo: "Qisadii ayaynu badhtanka kaga jirnaa Maxamedoow, haddii aad daasho ii sheeg ama aan kuu joojiyo.
"Hoodaay hadalka yaanan kugu daaline, muddo kadib markii aan ciddad baxay ayay ii yimaadeen odayadii, iyaga oo ka badan intoodii hore. Waan fadhiisiyay oo si fiican u soo dhoweeyay martidii, wax ay cunaan iyo wax ay cabbaana waan siiyay.

Markii ay dhamaatay intaasi, waxa ay iigu yeedheen in aan u imaado oo aan golaha dhinac ka soo fadhiisto, ayna rabaan in ay su'aalo kooban i weyddiiyaan.
Duqii odayada hoggaaminayay maalintii hore ee Xaaji Cabbaas ayaa maantana hoggaaminaya, isaga ayaana hadalkii qaatay oo iigu bilaabay, "Adeer sida aad og tahay maalintii hore waa innagii arrin iyo ballan ku kala tagnay, maantana waxa aan u soconaa fulintii." Hadalkii ayuu jaray markii uu intaa yidhi, waxa aan dareemay in ay imeheriyaan in ay u socdaan, balse waxa shaki i galay Axmedkii la sheegayay in la ii meheriyo oo aan uga shakisanahay in uu yahay qof halkaas soo fadhiya, aad ayaan u eegay, muuqaalka wajigiisa ayaadba ka argagaxaysaa, anigu in aan dusha ka aqaano oo aan meelahaa ku arki jiray waayo-hore mooyee, aqoon shakhsi ah uma lihi. Waa nin u muuqda nin xidhxidhan oo gabbigiisuba wajimacbuus ah, dhoollacaddeyn iyo farxad midna kuma arkayo intaa uu meesha fadhiyo, bal in uu maahsan yahay oo maankiisu maqan yahay oo aanu la socon waxa meesha ka socda ayuu iila muuqdaa.

Cabbaar haddii aanu isu aamusnayn, waxa hadalkii qaatay Xaaji Faarax oo yidhi, "Adeer maanta waxa aan u soconaa in soo gabagabayno hawshii aan galnay, in Axmedna la isu kiin meheriyo oo sidaa kugu dumaalo, shiikhiina waa kaase uu isu kiin meheriyo. Markaanu hawsha dhamaynayno aad idinku isku hadhaan oo wada hadashaan, wana tashataan insha Allah." Ana waayahay mooyee hadal kale igama soo bixin.

Hawshii ayaa la gudagalay sidiina ayuu ku dhacay meherkii, odayadiina hadal iyo duco waxa ay odhan karayeen dhahe. Intaa kadibna amba-baxe, aniga iyo isagii ayaa isku soo hadhnay oo naloo kala tagay. 
Bartii aan fadhiyay ayaan ka kacay, qolkayga ayaan iska tagay anoon juuq u odhan, sariirta ayaan isku tuuray, neef weyna waan neefsaday inta aan iskala bixiyay. 

Cabbaar kolkii aan halkaa jiifay ayaan soo yara kacay, waxan is idhi bal dhugo waxa uu falayo ninkii aad meesha kaga tagtay, mise caqaar yar oo jaad ah oo meel ku sitay aanan garanayn ayuu cunayaa, yaab iyo amakaag ayay igu noqotay, qacdii aan sidaa u arkayba waan anfariiray. Nin maalintii ugu horreysay ee lagu meheriyay, hadal iyo hawl kaleba inta aydinaan isla gaadhin qaad ka bilaabay meeshii meherku ka dhacay, oo aan cidna juuq u odhan ee caleemihiisa iska ruugaya, waxa ay igu noqotay anfariir iyo u qaadanwaa, maskaxdayda ayay ka weynaatay arrintaasi, ma riyaa mise waa dhab ayaan isku qabtay waxa ay indhahaygu arkayaan.

Isagu wuu arkayaa in aan ujeedo oo aan albaabka hor taaganahay, balse dan iyo muraad toona kama laha, in aan la yaabanahay iyo in aan anfariirsanahayna warkeedaba daa, oo sidee ku ogaaday ma qalbigiisa ayaan ku jiray, waa maya! 
Mayee, dareenkiisa iyo falcelintiisa ayaa wax walba caddaynaya, in aanay waxba la ahayn waxani ayuu u muuqdaa, anigana aad bay iila weyn tahay oo ninka noocaasa ninba uma aqaani, se xaaladani hadda waa u qaadanwaa aan maankayga iyo maskaxdayda ka dhaadhicin weli.

Cabbaar haddii aan taagnaa irridda qolkii uu ku jiray, hadba inta uu isoo yara eego ayuu caleemihiisa iska sii cunaa, waa nin caalam kale jooga oo jawi istareex ah ku jira, ana kama aan jiidhine waan iskaga laabtay.
Fikir ayaan la dhex fadhiistay qolkaygii aniga oo dhafoorada haysta. Waxa igu soo dhacday odhaahdii ahayd, "Anoo aabbahay la yaaban, buu aabbahayna aabbihiis keenay." Imminka aniga oo la yaaban culaysyadii hore ee i haystay, ayaa la iigu soo biidhiyay nin aan adduun ka war hayn oo iska qayilaya.

Haddii todobaaddo laga soo wareegay muddadii aan wada joognay, xaalku waxa uu ahaa mid aan sawir, muuqaal iyo sheekoba lagu soo koobi karin.
Axmed waxa uu ahaa nin galinka danbe oo dhan qayilaya illaa waaberiga, subixii iyo maalintii oo dhanna hurda. Kolayga qaadka uu ka qaato, maqaaxidda uu ku qayilayo iyo gurigga oo uu ka dhigtay meel uu isduuduubo oo seexdo, intaas wax uma dheerayn, annagana war nooma hayo, cid kale hadalkeedaba daa. Maalmaha qaar xitaa meel uu jaan iyo cidhib dhigay magaran jirin, maalmo marka uu maqan yahay ayuun buu subaxa danbe kaddinka ka soo gali jiray. Taleefankiisu mid caadi ah maaha, marba kaadh ayuu gashadaa, ma jiro numbar loogu soo hagaago oo la isla yaqaano, qofba numbar gooniya ayuu ka haystaa, kaasuuna u aaminsan yahay in uu sito.

Lacagta uu qaadka ku cuno, meel uu ka keeno iyo meel ay ka soo gasho ma aqaani, waayo weli ma arag isaga oo shaqo tagaya, ama ganacsi meel ku leh.

Inkasta oo aanu aad u sii weyneyn, haddana saamaynta ay ku yeesheen qaadka iyo sigaarku, waxa aad ka dareemaysaa wajigiisa sida uu u gubtay, ilkihiisu sida ay u danbasbeeleen, iyo sida afkiisa aanay caleentu uga qalalin.

Odayadii dib uma arag, warna kama hayo, xitaa nama ay soo booqan oo nama soo xaalad ogaan, aad ayaan ula yaabanahay meesha ay ka dhaceen iyo sababta ay noogu iman waayeen. Aniga oo naftayda la hadlaya Hoodaay, ayaan is idhi malaha odayadu dabin ayay kuu soo maleegeen, markii ay kugu hubsadeenna waa kuwaa kaa soo agwareegi waayay.

Wa inoo qaybta xigta insha Allah