user
અહીં ગુજરાતી નાટક ના કલાકારો વચ્ચેની વાતો નીચે મુજબ આપેલી છે:

"નથ્થુ૦-લો, એ તો કમાલ લાવ્યો. હવે કાંઈ બીજું?

ભોળા૦-ના હમણાંતો કાંઈ નહિ. તે તો ઉપચાર વેળા. (પાટલા પર ચોખાની ઢગલીઓ હારબંધ મૂકે છે તે ઉપર પૈસોને સોપારી મૂકે છે, અને ચાર ખૂણે મોટી ઢગલી પર નાળિયેર મૂકે છે.) વચમાં કળસ તો ભૂલી જ ગયા. એક અજવાળીને ચોખું પાણી ભરી કળસિયો લાવ તો. ઉપર લોટી પણ લેતો આવજે. (લાવે છ, તેને વચમાં મૂકી ઉપર ધોતિઊં હોરાડે છે.) એક આરતી ને અગરબત્તી, થોડું કપૂર. પરસાદને સારૂ કંઈ ફળ ફળોદ્રી, ને શેઠ દક્ષણા.

નથ્થુ૦- શું આપું?

ભોળા૦-યથાશક્તિ, પણ રૂપાનાણું જોઈએ. (પૂજન કરીને મોટો ઘાંટો કહાડી આરતી ઉતારે છે.) ચંદા, તું આમ સામી બેસ, એનું જનમ નામ ચંદાજછે કે બીજું?

ઝુમ૦- મહારાજ એજ.

ભોળા૦-ચંદા, આ ચપટી ચોખા તારા હાથમાં લે, ને આ વચલા કલશ સામું જોયા કર. (મંડળની આસપાસ એક પ્રદક્ષિણા કરી મંત્ર ભણતો હોય તેમ ચંદાના કાનમાં) હું તારા ભલામાં છઊં. તારો બાપ ઝખ મારેછ. (મોટેથી) છૂ ! (બીજી પ્રદક્ષિણા કરી) ગભરાતી નહિ, ચમકતી નહિ. હું તને આજે આનંદરાય સાથ મેળવું છું. (મોટેથી) છૂ ! છૂ ! (ત્રીજી પ્રદક્ષિણા કરી) આજે હમણા બ્રહ્મચારીને વેષે આવે છે. તું છાની રહેજે. ને હું કહું તેમ કરજે. (મોટેથી) છૂ ! છૂ ! છૂ !

હવે આ ચોખા પાટલાપર મેલ. શેઠ, હવે બ્રહ્મચારીબાવા આવે એટલી વાર.

ઝુમ૦-વૈદરાજ, એ હોંશિયારછે ખરા?

ભોળા૦-જેછે તે તમે જોશો. તમારી મરજી થઈ તો તેમ. મારેતો એની સાથે બે ઘડીનું ઓળખાણ છે, પણ એટલામાં મારી નજરમાં ઉતર્યા. સ્વભાવ શું ગંભીર છે જો. હું જેમ લવારો કર્યે જાઉંછું તેમ તે કરે એવા નથી. કોઈ મહા તપસ્વી છે. ઝાઝું તમારે એને પૂછ પૂછ નહિ કરવું. પૈસાને તો એ અડકતા જ નથી. પછી એમને કોઈની શી નિશબત.

હરિયો૦- આવ્યા વૈદરાજ, તમારું નામ દીધું ત્યારે કેમ કેમ કરતા આવ્યા. (આનંદરાય બ્રહ્મચારીને વેષે આવે છે.)

નથ્થુ૦- પધારો, મહારાજ. (પગે લાગે છે.)

ભોળા૦-બ્રહ્મચારી બાવા, બહુ કૃપા કીધી. જરા તમારૂં અહીંયા કામ પડ્યું છે.

આનંદ૦-અચ્છા!

ભોળા૦-(આનંદરાયના કાનમાં) બધો પાઠ બરાબર ગોખી મુક્યોછે કે?"

આ કલાકારો ની આગળની વાતો શું હશે?


assistant
આનંદ૦-બોલે બોલ.

ભોળા૦-તે એ ઝાઝું બોલવું નહિ, (મોટેથી) મહારાજ તે આ બાઈ.

આનંદ૦-(ચંદા તરફ જોઈને) અબલા, સબ અચ્છા હોયગા. ફિકર મત રખ.

ભોળા૦-મહારાજ, આ ચોખાછે તે તમે જુઓ.

આનંદ૦-વૈદરાજ, તુમ દેખો, મ્હેં બેઠા હું.

ભોળા૦-ના, ના, મહારાજ તમેજ જુઓ. આનંદ૦-ના હા કી બાત હમેરી પાસ નહિ. તુમ દેખો. કુચ ચૂક હોઈગી તો મ્હેં કહુંગા.

ભોળા૦-મહારાજ, તમારા પ્રતાપથી ચૂક તો નહિ પડે. જુઓ (પેલા ચોખાને હાથમાં ન્યાળી ન્યાળી જોયછે.) અહો ! આતો પિશાચ ને પિશાચણી વળગ્યાં છે ! કેમ, મહારાજ?

આનંદ૦- (ડોકું ધુણાવી) સચ.

ભોળા૦-ચંદા, તું પંદર વીસ દહાડા ઉપર આમલીના ઝાડ તળે બેઠીતી?

ચંદા૦-(ઈશારતથી હા કહે છે.)

ઝુમ૦-હમારા વાડામાંજ છેની.

ભોળા૦-તે ઝાડ ઉપર એક કાગડો ને કાગડી હતાં?

ચંદા૦-(ઈશારતથી હા કહે છે.)

ભોળા૦-તારો ચોટલો છૂટો હતો?

ચંદા૦-(ઈશારતથી ના કહે છે.)

ભોળા૦-તને તે યાદ નથી. એક લટ તારી છૂટી અહ્તી. એ કાગડો ને કાગડી તે પિશાચ ને પિશાચણી હતાં. તેને ત્હેં કાંકરો મારી ઉરાડી મૂક્યાંતાં?

ચંદા૦-(ઈશારતથી હા કહે છે.)

ભોળા૦-શેઠ, તે દહાડાનું એ વળગણ છે. તે બન્ને ક્રીડા કરતાં હતાં, તેમાં એને ભંગ પડાવ્યો, તેથી કોપાયમાન થઈને વળગ્યાં છે. ઝુમખાશાહ, તમે આ લગનની વાત કહાડી તે દહાડાની એ મૂંગી થઈછે કની?

ઝુમ૦-હા, મહારાજ.

ભોળા૦-તેની ક્રીડામાં ભંગ પડાવ્યો તે કેમ એને ક્રીડા કરવા દે. બ્રહ્મચારી બાવા, હવે શિવ પ્રયોગ ચલાવીએ કેમ? બે ત્રણ દહાડાનું કામ છે.

નથ્થુ૦-હમણાં ને હમણાં બોલતી કરો ત્યારે ખરી વાત.

ઝુમ૦- અરે આજ સાંજનું મુરત જાય તે!

આનંદ૦-શિવપ્રયોગકા ક્યા કામ હૈ? એક રાગ સુનાયા કે હો રહી?

ભોળા૦- હા. રાગપ્રયોગ તાત્કાલિક તો ખરા પણ હાલ તે કોને આવડેછ. તેમ સતયુગમાં થતું.

આનંદ૦-વૈદરાજ, ભલાભલી પૃથ્વી હૈ!

ઝુમ૦-હા, હા, તેજ કરો.

નથ્થુ૦-બ્રહ્મચારી બાવા તેજ કરો.

ભોળા૦-ચલો, ત્યારે આજે એક નવી વિદ્યા શિખીશું. મહારાજ, એ પ્રયોગ અહીંયાજ થશેકે? આનંદ૦-ય્હાંતો સિરપર છપરા હૈ.

ભોળા૦-ત્યારે આ પછાડી મોટો બાગ છે.

આનંદ૦-અચ્છા.

ભોળા૦-ત્યારે પધારો ત્યાં મહારાજ. ચંદા તું એમની પછાડી ચાલી જા. જોકે તારો બેડો પારછે. હરિયા, દોડતો, બાગના ખુણામાં બે ખુરસી મૂકી આવ.

ઝુમ૦-ચાલો ને આપણે પણ જોઈએ તો ખરા.

ભોળા૦-ખબડદાર ! એનો એક અક્ષર જેના કાનમાં પડ્યો તે હાથથીજ ગયો એમ જાણજો. અહીયાં ઉભા ઉભા જોવું હોય તો જોયા કરો. (ચંદા ને આનંદરાવ બાગમાં જાયછે.)

નથ્થુ૦-રાગથી તે, મહારાજ, ભૂતડાં જાય ખરાં?

ભોળા૦-શેઠ, મંત્ર તે શુંછે ? રાગ, રાગ. બીજું કાંઈ નહિ. પણ હાલના સમામાં ફક્ત રાગથી કામ કરવું એ અઘરી વાત છે.

ઝુમ૦-આ ભ્રમચારી બોલતી કરશે?

ભોળા૦-ભાઈ, તેતો પરમેશ્વર જાણે. તમે બોલાવ્યા છે તે હવે જે કરે તે જુઓ.