user
ISLAAMKA IYO XALKA KHILAAFKA DIINIGA AH.


assistant
ISLAAMKA IYO XALKA KHILAAFKA DIINIGA AH. 

Ugu horayn waxaa ogaansho u baahan in khilaafku yahay sunno Rabi oo uu  ugu talo galay in si kala duwanaansho leh loogu noolaado Dunidan la dul saaran yahay tan iyo inta uun Aakhiro lagu darsami doono. 

Si taa daliilkeeda loo helo waa inaan dul istaagnaa qaar ka mid ah Nusuusta Diinta ee aan maalin kasta daalacano.  Alle wuxuu yiri:-

وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ (118) إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ وَلِذَلِكَ خَلَقَهُمْ وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ (119) 

Haddii Alle dooni dadku hal Ummad ayuu ka dhigi lahaa'kama suulayaan dadku inay is khilaafaan ilaa in Alle u naxariistay mooyee,waayo sidaa ayaaba loo abuuray' oo loogu talo galay,waxana  kalimadda Rabigaa ku dhamaystiran in uu Jahanama ka buuxin doono Jini iyo Insi dhamaantood. -yacni intooda dariiqa Rabi garab marta"

Khilaafku waa suno Rabi waa waddo ay tahay in la aqbalo oo lala noolaado si nabad ah,waayo Alle Rasuulkiisa scw ayuu kula dardaarmay inuu khilaafka u dulqaato oo uusan isku dayin inuu dadka dariiqiisa ku khasbo. 

وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَآَمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا أَفَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ ) [يونس : 99] . 
"Haddii Alle dooni dadka dhulka dul saaran oo dhan way rumayn lahaayeen,ee adigu ma waxaad doonaysaa inaad dadka khasabto si ay Mu’miniin u wada noqdaan".

"لَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ أَلَّا يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ "
"Ma waxaad naftaada ku dhibaataynaysaa inay dadku Mu’miniin noqon waayeen".

"وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدَىٰ ۚ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْجَاهِلِينَ"
"Hadduu Alle doono dadka oo dhan hanuunka ayuu ku kulmin lahaa ee adiga jaahiliinta ha ka mid noqon".

"أَفَلَمْ يَيْأَسِ الَّذِينَ آمَنُوا أَن لَّوْ يَشَاءُ اللَّهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيعًا ۗ "
"War miyaysan ku quus qaadan karin kuwa Eebe rumeeyay in haddii Alle doono uu hanuunin lahaa dadka oo dhan".

Aayadaha sidaan u hadla aad bay Quraanka ugu badan yihiin ujeedadoodana waa in dadku ogaadaan in kala duwanaanshuhu ay tahay sunno Rabi oo la doonayo in laysugu dulqaato oo lala noolaado. 

Ilaahay waxa uu mamnuucay in khilaafka laysku dilo oo lagu laka tago iyo in qolo kasta inta iyada xaqa qarqarka ku qaadato ay inta kale muquuniso. 

"وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ تَفَرَّقُوا وَاخْتَلَفُوا مِن بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ ۚ وَأُولَٰئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ "
"Hala mid noqonina sida kuwii kala tagay ee is khilaafay ka gadaal intii ay xujooyinka cad cad soo gaareen dabadeed,kuwaas waxay leeyihiin cadaab weyn"

"إِنَّ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَكَانُوا شِيَعًا لَّسْتَ مِنْهُمْ فِي شَيْءٍ ۚ إِنَّمَا أَمْرُهُمْ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُم بِمَا كَانُوا يَفْعَلُونَ"
"Kuwo diintooda ku kala tagay ee kooxo iska soo horjeeda noqday adiga waxba kaama galin,arintooda Alle ayay u taal oo oga warami doona wixii ay soo samayn jireen".

Ilaahay waxa uu diiday in iyada oo diin la wada daliishanayo ay qolaba qolada kale inkirto oo yasto.

"وَقَالَتِ الْيَهُودُ لَيْسَتِ النَّصَارَىٰ عَلَىٰ شَيْءٍ وَقَالَتِ النَّصَارَىٰ لَيْسَتِ الْيَهُودُ عَلَىٰ شَيْءٍ وَهُمْ يَتْلُونَ الْكِتَابَ ۗ كَذَٰلِكَ قَالَ الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ ۚ فَاللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ "

"Yahuudi waxay tiri Nasaaro wax ay tahay lama arko,Nasaarana waxay tiri Yahuud wax ay tahay lama arko,iyagoo waliba kitaabkii  akhrinaya,sidaasoo kale waxaa yiri kuwii aan waxba garanaynin,Ilaahay baa kala xukmin doona maalinka Qiyaamaha wixii ay isku khilaafi jireen"

Muslimiintana waa looga digay inay sidaasoo kale noqdaan oo ay kala duwanaanta isku yasaan. 

"يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّن قَوْمٍ عَسَىٰ أَن يَكُونُوا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِّن نِّسَاءٍ عَسَىٰ أَن يَكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّ ۖ وَلَا تَلْمِزُوا أَنفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ ۖ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ ۚ وَمَن لَّمْ يَتُبْ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ "
"Kuwa iimaanka laga helayoow yeysan yasin qoom kuwa kale, waxaa dhici karta inay ka khayr badan yihiin,haweenna yeysan haweeney kale yasin,waxa dhici karta inay ka khayr badan tahay,hana xamanina nafafyaalkiina oo ha isu saarinina hal haysyo liita,aad bay uxun tahay inaad isu bixisaan magacyo xun xun rumayntiina ka dib,kuwa aan ka towbad keenin yasidda iyo warxumo tashiilka waa daalimiin".

Haddaba haddii la tilmaamay ujeedada khilaafka oo la sheegay xumaanta ay leedahay in lagu kala tago ama laysku dilo,maxaa xal ah sideese loola macaamalayaa?!!

Ilaahay baa noo sheegay oo na yiri khilaafku waa sunadayda anaa sidaa ugu talo galay,ee idinka isu dulqaata hana ku kala tagina,hana isku dalina ee qof kastoow adiga sida kula saxan raac,sida kula saxan dadka ugu baaq si nabad ah,wixii natiijo ahna aniga ii daaya".

"قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلَىٰ شَاكِلَتِهِ فَرَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدَىٰ سَبِيلًا" (84) .
"Waxaad ku tiraahdaa:-Qof kasta wuxuu samaynayaa sida ay la tahay toosnaanta, laakiin Rabigiin uun baa og qofka dhab ahaan wadada toosan u haya".

Ogaanshaha yaqiinta iyo dariiqa toosan waa mid uu isku koobay Rabbi kaligiis,u kala garqaadida Aadanahana waa mid uu u dib dhigtay maalin dambe oo uu Rabbi u sheegay dadka. 

"يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَفْصِلُ بَيْنَكُمْ ۚ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ"
"Maalinka qiyaame ayuu idin kala saarayaa ilaahayna waa mid arkaya waxa aad samaynaysaan".

"ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلَىٰ عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ"
"Markaa ka dib waxaa laydiin celinayaa midka og waxa qarsoon iyo waxa muuqda,markaasuu idinkaga warani doonaa wixii aad samayn jirteen".

"ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأَحْكُمُ بَيْنَكُمْ فِيمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ"
"Intaa ka dib xagayga ayaa laydiin soo celinayaa oo markaas ayaan idiin kala xukumayaa dhexdiina wixii aad isku khilaafi jirteen".

Aslan waxaan meesha ku jirin marka ay qolo kasta oo isla saxan damacdo inay khasabto oo muquuniso qolo kasta oo ka aragti duwan,ilaahayna waa diiday taas,

Nacam waad isla saxnaan kartaa,sida aad wax u aragtana si nasteexo iyo xigmad ku jirto waad u soo bandhigi kartaa laakiin waxaa kaa mamnuuc ah inaad aragtidaada gacan ka hadal ku meel mariso. 

Ilaahay wuxuu yiri:-

"فَإِنْ أَعْرَضُوا فَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا إِنْ عَلَيْكَ إِلَّا الْبَلَاغُ "
"Haday xaqa diidaan adiga kuuma aanan soo dirin inaad la xisaabtanto,kaliya adiga waxaad leedahay gaarsiin kaliya".

وَإِن كَذَّبُوكَ فَقُل لِّى عَمَلِى وَلَكُمْ عَمَلُكُمْ ۖ أَنتُم بَرِيٓـُٔونَ مِمَّآ أَعْمَلُ وَأَنَا۠ بَرِىٓءٌ مِّمَّا تَعْمَلُونَ. 
"Haday ku beeniyaan waxaad ku tiraahdaa waxaan leeyahay camalkayga idinkuna waxaad leedihiin camalkiina,idinku beri baad ka tihiin oo laydiin raacan mayo wixii aan sameeyo,ana beri baan ka ahay oo la iima raacanayo wixii aad sameysaan".

Dhab ahaantii cidna ma hubto inuu Fahamkoodu 100% saxan yahay qofkii sidaa ku doodana wuu khaldan yahay waayo sunada Alle ina bari mayso sidaas,maadaama aan soo aragnay agargtida diinta ee arimahaas ku aadan. 

Ugu dambayntii walaalayaal waxaa inala gudboon in aan sidaa u fahamnaa oo aysan dhicin in aragtiyada is diidan ee mid kastaa iyadu isla saxan tahay ay muquunin ku dulmiso midda kale,laakiin qof kasta wixii la saxan si nasteexo ku dhisan wuu usoo bandhigi karaa isaga oon dadka ku khasbaynin. 

Rasuulkii Eebe Umadda u soo diray ee xujada laga soo siiyay Samada sare ayuuba Rabi ku yiri:

"نَّحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَقُولُونَ ۖ وَمَا أَنتَ عَلَيْهِم بِجَبَّارٍ ۖ فَذَكِّرْ بِالْقُرْآنِ مَن يَخَافُ وَعِيدِ"

"Anagu waan ognahay waxa ay dadku oranayaan adiguna ma tihid mid khasbaya iyaga,ee Quraanka ku waani ciddii uu cabsi galinayo goodiga Alle".

Haboonaan lahaydaa inaan fahamno maqsadka Alle ee kala duwanaanshaha ku aadan iyo sidii aan ula noolaan lahayn. 

Waadna mahadsan tihiin.