user
කුඹුරුවලට කියනා මේ  නම් දැනගෙන හිටියද?


assistant
කුඹුරු යන ශබ්දය ඇති වූ අයුරු ගැන මෙහිදී යමක් කීමට අදහස් නොකරන අතර, පැරණි ගම්වල තිබූ කුඹුරු සඳහා භාවිත කල නම් කීපයක් හා ඒවායේ අරුත් දැක්වීමට පමණක් මේ ලියවිල්ල සීමා කෙරේ. 
තවත් නම් ගණනාවක් ඇති  අතර, මෙය පළකළ හොත් ලැබෙන ප්‍රතිචාර මත ඒවා ඊළඟ කොටසින් ඉදිරිපත් කිරීමට බලාපොරොත්තුවෙමි. 
1 අකරහ කුඹුරු-:
වගා කළ නොහැකි අසාර මුඩුබිම් . මේ වචනය විශේෂයෙන් උතුරුමැද පළාතේ භාවිත වේ.(අකෘෂ්‍ය- අකරහ).
2 අගාර කුඹුරු-:
එරෙන කුඹුරුවලට දකුණේ භාවිත වන්නකි.ඇතැම් පැතිවල දෙණිකඩත් මෙනමින් හැඳින්වේ.අගාර යනු කඳු දෙකක් මැද පිහිටි තැනිතලා බිමයි.
3 අගම්පඩි කුඹුරු-:
යුදසේවය වෙනුවෙන් සෙබලුන්ට වැටුප් ගෙවීම වෙනුවට දුන් කුඹුරු.(අගම්පඩි/ අගම්පොඩි සේනාව- වැටුප් ලබමින් යුදසේවාව කළ අය.)
4 අග්‍රහාර කුඹුරු-: 
කෝවිල්වල සේවය කළ බමුණන්ට දුන් කුඹුරු. ඉන්දියාවේද මේ නමින් හැඳින්වෙන කුඹුරු හා ගොඩ ඉඩම් ඇත.
5 අටවරල කුඹුරු-: 
ඉටි මෙන් ඇලෙනා තද මැට්ට සහිත කුඹුරු අටවරල කුඹුරු ලෙස හැඳින්වේ.
6 අඳ කුඹුරු-:
අයිතිකරු විසින් වගාකිරීම සඳහා අඳයට දුන් කුඹුරු.මෙහි අඳ යන්න අඩ යන්නෙන් ආ බවට කියවුණද ඉඩම් හිමියාට දෙන අස්වැන්න ප්‍රමාණය සෑමවිටම අඩක් වූයේ නැත. 
7 අනුබූ කුඹුරු -: 
ජලය හෝ ගස්ගල් බහුල කුඹුරු. අනුබූ යනු දිය සහිත බිමයි. ( අනුප- අනුපු - අනුබූ). 
" ශෂ්‍ය ඵල කැමැත්තාහු දෙණද් ගොඩද් අනුබුයෙහිද් බිජු වපුරෙති" - අමාවතුර.
8 අස්වැද්දුම් කුඹුරු-:
කුඹුරක් ළඟ ඇති ගොඩ ඉඩමක් කපා කුඹුරක් සාදාගත්විට එය අස්වැද්දුම් කුඹුරකි.
9 ඉරවලු කුඹුරු-:
පළලින් අඩු දිගෙන් වැඩි කුඹුරු. ඉරි මෙන් ඇති  කුඹුරු. ශ්‍රීපාද විහාරස්ථානයට අයත් කුඹුරු ගැන කියවෙන ලේකම් මිටියේ කීප තැනකම මේ කුඹුරු ගැන කියවේ. ඇතැම් ප්‍රදේශවල ඉරිකොඳු යනුවෙන්ද මේවා හැඳින්වේ.
10 උතු කුඹුරු-:
වැවකින් වගාකරනා කුඹුරුවලින් සාරවත්ම කුඹුරු( උත්තේ කුඹුරු යයිද කියවේ.). උතු යනු උතුම් හෙවත් උසස් යන අරුත් දේ. 
11 ඕවිලාන් කුඹුරු-:
කැරැන් ආදී පැලෑටි බහුල ජලාශ්‍රිත කුඹුරු. ගං හෝ අවට ඇති,  කුඩා පැළෑටි බහුල වගුරුබිම් ඕවිලාන් වේ.
12 ඕතෙර කුඹුරු-:
ගංගා , ඔයවල් අද්දර තිබෙන කුඹුරු.
13 කට්ටකඩුව කුඹුරු-: 
කුඹුරු යායක සරු බවින් අඩුම කුඹුරු. ( පැහි කුඹුරු යයිද කියවේ).
14 කන්දැති කුඹුරු-: 
කඳු බෑවුම්වල ඇති  කුඩා ලියදි සහිත කුඹුරු.( හෙල්මළු ක්‍රමයට වගාකෙරෙනා කුඹුරු ) කන්දැත්ත= කඳු ගැට්ට.
15 කරමාරු කුඹුරු-:
මාරුවෙන් මාරුවට වගාකරනා කුඹුරු( තට්ටුමාරු කුඹුරු යයිද කියත්.).කරමාරු යනු අතමාරු යන අරුත් දෙයි. 
කිරිමා කුඹුරු, පෙරමාස් කුඹුරු ඇතුලු තවත් නම් ඊලඟ කොටසින්! 
16 කැලෑළි කුඹුරු-:
පැරණි රජදවස (4 වන මිහිඳු) සෙල්ලිපියකද මෙවැනි කුඹුරක් ගැන සඳහන් වේ. කැලෑ එළිකර තැනූ කුඹුරු . ( කැලෑ ලියූ යන්නෙන් ආ බවක්ද  ඇතැම් විට කියවේ. ලියූ >ලිය් >ලී >ලි.)
17 කිරිමා කුඹුරු-: 
කිරි යනු අමුණු සතරෙකි*. කිරිමා කළ යනු, අමුණු හතරේ කොටස් ලෙස මායිම්කළ යනුයි. එසේ කොටස්වලට කැඩීමට කිරිතනවා* යන්නද යෙදිණි. 
" තුමූ මාගම හිඳ කුඹුරු කිරිතනවා බොහෝ ගොයම් තැනවූහ."- සද්ධර්මාලංකාරය.
18 කුසලාන්( කොහොලාන්) කුඹුරු-:
කුසල් හෙවත් පින් පිණිස දුන් කුඹුරු. පිං කුඹුරු ලෙසද දැක්වෙන්නේ මේවායි. දේවාලවලට දුන් කුඹුරු මේ අනුසාරයෙන්ම දෙහෙලාන් කුඹුරු ලෙස හැඳින්වේ.
19 කොන්තවැරවැගිය කුඹුරු-:
මුලදී තමා සතුව තිබී පසුව අන්සතුවූ හෝ වල් බිහිවූ හෝ කුඹුරු.( කොන්තවැර- පාලු, පුරන්, වල් බිහිවූ*.) 
20  ගණේකුඹුරු-: 
ගණින්නාන්සේලා වාසය කළ  පන්සල්වලට අයත්ව තිබූ හෝ ඒවාට පූජාකළ හෝ කුඹුරු. 
21 තරවී කුඹුරු-: 
හොඳ වර්ගයේ වී , මා වී වැනි වී වපුරන කුඹුරු?. 
" තරවියෙහි බොල්ලා." -දශ ජාතකය.
22  දරාඬ කුඹුරු-:
කුඹුරු යායට ඇතුලුවෙන තැන ඇති කුඹුරු ."ශාලි ක්ෂේත්‍රයේ දරහඬ බඳනාසේය."- පූජාවලිය.(දරාහඬ, දරාඬ- කුඹුරේ ඉහත්තාව.)
23 දිවෙල් කුඹුරු-:
රජයේ හෝ විහාර දේවාලවල හෝ  වැඩකළ අයට දුන් කුඹුරු. (දිවෙල්- ජීවනෝපාය.) 
24 දුක්ගන්නා කුඹුරු-:
දුක්ගන්නා රාජකාරිය කළ අයට දුන් කුඹුරු.දුක්ගන්නා යනු රජු වෙනුවෙන් කෙරෙනා රාජකාරියකි. 
25 පිසඹුරු කුඹුරු-:
කුඩමැට්ට වැනි ශාකවලින් පිරුණු අසාර කුඹුරු .
 " දියෙහි හිඳුනා සෙවෙල් සේ වෙරලොමුදු හටගනී. පිසඹුරු සේ හිසකෙහෙදු හටගනී." යනුවෙන් කර්ම විභාගය නම් පැරැණි කෘතියක දැක්වේ.ඒ අනුව පිසඹුරු යනු යම් කුඩා ශාක විශේෂයක් බව පෙනෙයි. 
26 පුරඳ කුඹුරු-: 
වතුර නැතිවීම් ආදිය නිසා පුරන් වූ කුඹුරු.පුරඳ යනු පුරන් යන්නේ ආදි ස්වරූපය බව කියවේ. 
"කෙතෙක් කලක් අස්නොවත් පුරඳව තිබෙන දෙණිකඩක් කියන්නවුන් මෙන්." - සද්ධර්මරත්නාවලිය. 
27 පෙරමාස් කුඹුරු-: 
මාස් මෝසම කොටස් තුනකි. මහමාහ, පෙරමාහ හා මාස්පස්ස යනුවෙනි. පෙරමාහට වපුරන කුඹුරු පෙරමාස් කුඹුරු වේ. 
28  බදු කුඹුරු-: 
අයිතිකරුට බදුගෙවා ලබාගත් කුඹුරු .
29 මැද්දේ කුඹුරු-:
වැවකින් වගාකරනා කුඹුරු සරුබව අනුව කොටස් තුනකට බෙදූ අතර, ඒ සාරබව අතින් මැද්දේ පිහිටි කුඹුරු. ( 1 උත්තේ ,2 මැද්දේ ,3 පැසියේ.) 
30 මුත්තැස් කුඹුරු-:
ගොයම් කපා පාගා ගත් කුඹුරු( මුත්සස්).මෙය විශේෂ කුඹුරු වර්ගයකට භාවිත කෙරුණක් නොව, ඕනෑම කුඹුරකට අස්වැන්න කපාගත් පසුව යෙදුණකි. 
31 මුල්බිජු කුඹුරු.-:
විටින්විට අවටින් ඈඳාගත් කොටස් හැර මුලින් තිබූ කුඹුරු ඉඩම. මුලින්ම කුඹුර ආරම්භ කරනා විට ගොඩ ඉඩම් ලෙස අවට පැවති කොටස්ද පසුව කුඹුරට එක්කරගත් විට, ආරම්භක කුඹුරු කොටස මුල්බිජු කුඹුරයි. 
32 රත්මාසර කුඹුරු-: ගංගා හොයවල් දෙපැත්තේ පාලුවට හැරි කුඹුරු.( රත්නැහැර / රත්මැහැර/ රද්මහැර කුඹුරු.) පෙරකල රජුන් සතුව තිබී පසුව වල්බිහිවූ කුඹුරු . 
33 වරුපෙත් කුඹුරු-:
වී හැර අනිකුත් ධාන්‍යද වගාකරණා කුඹුරු. ( වරු= ධාන්‍ය , පෙත = ඉඩම.) . වරුපෙත යනුත් කුඹුරු යාය බවද ඇතැම් අයගේ මතයයි. 
දන්වරුපෙත් කුඹුරු යනු භික්ෂූන්ගේ දානය සඳහා පූජාකළ කුඹුරුයි.
34 වැව්ගම් කුඹුරු-:
වැවක් ආශ්‍රයෙන් වගාකරණා කුඹුරු .
35 මුම්මාරිය/ මානාවාරිය/ පිංමාරිය කුඹුරු-:
මුම්මාරිය/ බුම්මාරිය යනුවෙන් යල කන්නය හැඳින්වේ. අහස්දියෙන් වගාකරණා කුඹුරුද, එනමින් හා  මානාවාරිය/ මලන් කුඹුරු( දිගාමඩුල්ල)යනුවෙන්ද හැඳින්වෙන අතර, පිංමාරිය කුඹුරු යනු මහ කන්නයේ වගාකරනා කුඹුරුයි. 
ඇතැම් කුඹුරක් ලියද්ද ලෙස හැඳින්වූවද, ලියද්ද යනුවෙන් බොහෝවිටම අදහස් කළේ කුඹුරක කොටසකි. කුඹුරක  කොටස් හැඳින්වෙන, අද වනවිට භාවිතයෙන් ඉවත්වී ගොස් ඇති හා භාවිතය ඉතාම අඩු, නම් පිළිබඳවත් ඉදිරියේදී ලිවීමට අදහස් කරමි.