user
Waxaad sheegtaa faa’iidooyinka Timirta ?


assistant
Waxa ay la dagaalantaa calool istaagga
Timirtu waxa ay leedahay gan caloosha ka caawiya ka hortagga calool istaagga. Hababka loo isticmaali karo marka caloosha lagu socodsiinayo waxaa ka mid ah in biyo lagu dhex rido oo habeenkii oo dhan lagu daayo, kaddibna subaxda hore la cabbo biyahaas iyo wixii ka hadhay timirtii milantay.

Indhaha ayey u fiicantahay:
Timirta waxaa ku jira Faytamiinka A, oo wanaajiya aragga, isla markaana caawiya daweynta indho beelka habeenkii ama waxa ay Soomaalidu u taqaanno ‘Habeenada’ oo ah cudur ku dhaca indhaha, marar badanna qofku inta uu yar yahay ku bilowda. Qofka habeenada lihi waxa uu si fiican wax u arki karaa maalintii, laakiin habeenkii haddii anau iftiin badani jirin waxaa ku adkaada aragga.

Gaajaday ina illowsiisaa
Timirtu waxa ay innaga caawisaa ka adkaanta gaajada. Maadaama oo ay hodan ku tahay macmacaanno badan, oo uu jidhku si fudud u nuugi karo, waxa ay dhaqso u kaxaysaa gaajada, cunisteeduna waxa ay qofka dareensiisaa dhereg aanu muddo dheer cunto u baahan.

Il ay carruurtu tamarta ka hesho
Timirtu waa il nafaqo oo u fiican carruurta., maadaama oo uu ku jiro xaddi aad u badan oo ah Kaarboohaydarayt iyo sonkor. Waxaa intaas dheer in timirtu ay u fiican tahay dadka jimicsiga sameeya iyo ciyaartoyga, maadaama oo ay caawiso in qofku uu dhaqso u soo ceshado tamarta iyo awoodda ka baxday.

Uur caafimaad qaba
Gabadhu muddada ay uurka leedahay waxaa u fiican in ay isticmaasho timirta, maadaama oo ay u baahan tahay xaddi inta dabiiciga ah ka badan oo Kalooriya ah. Gabadha uurka lihi waxa ay timirta ka heshaa curiyeyaal nafaqo oo muiim u ah, Faytamiinno iyo macdano kale.

Lidka Mariidka
Caadi ahaan waxaa jidhka marar badan ku dhasha sun cilmigu u yaqaanno Mariid oo ka dhalata cuntooyinka uu qofku isticmaalayo. Suntaasi haddii ay jidhka ku badato waxa ay keentaa dhibaatooyin badan oo caafimaad. Haddaba timirta waxaa ku jira maaddooyin aad ula dagaalama ‘Mariidka’  taas oo faa’iidooyinka ka dhasha ay ka mid tahay in calaamadaha gabowgu aanay dhaqso uga soo muuqan maqaarka, isla markaana waxa ay yaraysaa waxa loo yaqaanno jirridaha xorta ah oo ka mid ah sababaha keena calaamadaha gabowga iyo xanuunka kansarka.

Caafimaadka maskaxda
Cunista timirtu waxa ay wanaajisaa shaqada maskaxda, waxa aanay xoojisaa baraarugsananata maskaxda iyo dhugmadeeda.

Waxa ay dawo ka tahay hurdo la’aanta
Timirta waxaa ku jira asiidhka amiino ee loo yaqaanno ‘Tryptophan’ oo dhiirrigeliya samaysanka hormoonka Melatonin oo ah hormoon ay soo saaraan qanjidho maskaxda ku yaalla, oo kaalin weyn ka qaata nidaaminta heerarka iyo wareegyada kala duwan ee hurdada aadamaha, sidaas awgeed dadka qaar waxa ay hormoonkan ku tilmaamaan hormoonka hurdada.

Waxa ay yaraysaa Kalastaroolka dhibta leh
Xaddiga badan ee ganka ku jira timirta awgeed, waxa ay yaraysaa heerka Kalastaroolka dhiigga raaca.
Talooyin muhiim ah

1. Timirtu si la mid ah cuntooyinka kale qaarkood waxa ay u baahan tahay hab gaar ah oo loo xafido. Waxa ay xeeldheereyaashu sheegeen in habka ugu fiican ee timirta loo kaydin karaa uu yahay in lagu rido weel engagan oo dabool aad u adag leh, sida quraarad ama caag. Kaddib waxaa timirta lagu hayaa meel ka fog ilayska. Habkaas ayaa ah sida ugu fiican ee muddo dheer lagu ilaalin karo tayada timirta.
2. Xilliga qofku uu ku jiro qorshaha cunto ee uu miisaanka ku dhimayo, waxaa waajib ah in uu xaddi aad u yar ka cuno timirta, maadaama oo Kalooriyaha badan ee ku jiraa uu miisaanka kordhinayo ama in uu miisaan dhaco uu caqabad ku noqonayo.
3. Timirtu uma fiicna dadka qaba xanuunka macaanka, sababtuna waa xaddiga aadka u badan ee sonkorta ku jirta ah oo sababi kara in macaanka dhiiggu uu kaco. Sidaas awgeed waxaa muhiim ah in qofka macaanka lihi uu xaddi aad u yar ka cuno timirta.
4. Cunista timirta waxa uu keeni karaa suuska ilkaha ku dhaca, sidaas awgeed waxaa waajib ah mar kasta oo timir la cuno si fiican loo nadiifiyo ilkaha.