user
Burburkii dimoqraadiyada somaaliya
1-SOMALIYA SIDEY AHEYD 1943-1954.


assistant
Tariikhda soomliya marwalba oo la xuso dhalinyaradii [SYL] waxay ka yahiin hormuud waayo waxa ay ahaayeen furahii xornimada ummmada somaaliyeed, dhalinyaradi xisbiga syl ee ummada
somaaliyeed u halagmay waxay ka koobanaayeen oo madax u ahaa xisbiga 13 xubin,
1. Yaasiin Xaaji Cusmaan
2. Daahir Xaaji Cusmaan
3. Cali Xasan Maxamuud
4. Siidii Xirsi Nuur
5. Maxamed Cali Nuur
6. Maxamed Faarax Hilowle
7. Cusmaan Geedi Raage
8. Dheere Xaaji Dheere
9. Maxamed Cusmaan Baarba
10. Huudow Macallin Cabdulle
11. Xaaji Maxamed Xuseen
12. Cabdulqaadir Saqaawediin
13. Xaajji Maxamed Cabdullaahi (Xayeesi).

Sidaan horey usoo sheegay syl oo keli ah ma aheyn dadkii uso halgamay xoriyada ummada somaaliyeed oo halagano ka horreeyay ayaa jiray sida, halagankii siyad muxammed cabdulle xasan & halagankii axmed gurey, waxaa sido kale iyana xusid mudan xiligii SYL dadki iyaguna halganka ku jiray sida xisbigii dhalinyarada somaaliyeed ee laga aasasay waqooyiga [SNL] kaas oo isna la mabd'a ahaa SYL, Waxa iyagana xusid mudan gabdhihii soomaliyeed ee halaganka ka qeyb galay oo safka kula jirey dhalinyaradii halganka, gabdhaha soomliyeed sida ay tariikhdu xustay waxay ahayeen matoorki hawalaha dhaqdhaqaaqa xoriyad doonka dhaqaajin jirey mararka qaarkoodna meelaha halista
ah raga qaarkiis oga horeyn jirey, waxay ahayeen gabdhaha soomliyeed ee xiligaas halganka ka qeybgalay kuwa geesinimo iyo deeqsinimo intaba u hura ummadooda, mararka qaarkood oo dhalinyaradu u baahato taakuleyn waxa ay iibin jireen dahabkooda si ay u taakuleyaan halganka,
sido kale sida raga ayey iyagoo halgamaya dhiman jireen oo xaawo taako ayaa ka marag ah allaha u naxariistee, 

Dhalinyaradii horseeday xoryiada ay ummada somaaliyeed qadatay 1960 si ay tusalee wanaagsan oga qaateen dhalinyarada maanta & kuwa birto waxa is weydiin mudan maxay ku muteen guulahaa ay u so hoyiyeen ummadooda? guulo badan ayey SYL gaartay mudadi ay halganka ku jireen balse waxaa ugu muhiimsan oo maanta dhalinyarada joogta ay kaga dayen karaan waa sidii fududeyd ee ay mabda'oodi ku salaysanaa wadinyada iyo midnimada ugu dhex faaafiyeen ummada somaaliyeed kadibna ay taanasul u sameyen walalahooda kale. 

Ogow dhalinyaradaas dalkooda & dadkooda u halgmay si ay oga xoreyen gumaysiga badankood aqoon sare ma laheyn qaar kamid ahna waxba ma qori jiren waxna am akhrin jirin! Maanta dhalinyaro badan oo soomaliyeed oo aqoon heer sare leh ayaa jira xaaladuna waa ay ka daran tahay tii hore.
Xisbigaan markii ugu horeysey wuxuu ka biloowdey magaalada muqdisho waxeyna isugu tegi jireen guri yar, asaasayaashii waxey ahaayeen 13 toban dhalinyaro ah, mudo yar kadibna (LEGO) waxey gaartey
soomaliya oo dhan iyo gudaha itoobiya dhulka soomalidu leedahey dadku waxey bilaabeen dhaqdhaqaaq gobanimo dadkana niyadoodu aad bey u kacdey waxeyna diyaar u ahaayeen dhimasho, 5 oct 1949kii waxaa dhacdey ha noolato ama dhagax tuurkii oo dad badan oo soomaliyeed ay ka qeyb
qaateen waxaana kale oo dadka niyada u sii dhisey markii laga soo laabtey dagaalkii 2aad ee dunida oo dhamaadey 1945, markaas oo dad askar u ahaa gumeystaha ay dalka ku soo noqdeen iyagoo wata waaya aragnimo markaas ayaa kuwii wadaninimo ku jirtey dadkooda la shaqeyeen una
faaideyeen.  

Xisbigii leego wuu sii xoogeystey waxaana laga furey soomaliya oo dhan dad badan
ayaa ku biirey dadna waa ay lu gooyn jireen waana leyska ilaalin jirey, weligeed wuu jirey lagu shaqeyste ilaa hadana wuu jiraa laakiin meel ma gaarayaan wadaniga ayaa guuleysanaya ugu dambeysta. waxey
socoto waxaa soo dhowaatey xukun hoosaad loo ogolaado soomalida markaas oo la arkey in dadkaas wax fahmeen laguna sii wadi karin gumeysi laakiin la gaarsiiyo xoriyo waxna la baro, waxaa jirey booliis la asaasey 1950 kaas oo u shaqeynayey gumeysiga laakiin markii la heley xukun hoosaad wuxuu noqdey booliis somaliyeed, waxaana 14kii oct 1954tii la saarey calan
Somali ah.

1954 bishii oct 14dii waxaa lasaarey calan Somali leedahay oo ku meelgaar ah, waxaana haboon in la xuso calanka quruxda badan ninkii somaliga ahaa ee fikradiisa lahaa waxaana la oran jirey alaha u naxariistee (maxamed cawaale liibaan) Max'd cawale libaan.