user
Dadku waa 4-afar?


assistant
'Dadku waa afar: deeqsi, dhabcaal, talaxtage iyo dhaqaalayste.
Deeqsigu waa kan adduunkiisa oo dhan danta aakhiro ku bixiya. Dhabcaalku waa midka aan labadaba daaroodba wax ka siin.
Talaxtaguhuna waa kana labadaba adduunyada isugu geeya. Dhaqaalaystuhuna waa kan mid walba qaybteeda ku aaddiya.

Waxaa dadka ugu hodansan kooda ugu samafal badan.

Nin baa murtiile ku yiri: wax qof la siiyo maxaa ugu wacan?
Wuxuu yiri: caqli badnaan. 
Wuxuu yiri: haddii la waayana?
Wuxuu yiri: barashada cilmiga.
Wuxuu yiri: haddii la seejiyana?
Wuxuu yiri: run sheegid.
Wuxuu yiri: haddii laga afqabtana?
Wuxuu yiri: aammus badnaan.
Wuxuu yiri: haddii laga qadiyayna?
Wuxuu yiri: geeri degdeg ah!

Ceebaha qofka tan ugu daran waa in ay ceebtiisu ka qarsoonto. Qofkii ay ceebtiisu ka qarsoontana hadde wanaagga qayrkiina arki uu mahayo. Qofkii ceebtiisa iyo wanaagga qayrkii ay ka dahsoomaanna, ceebtiisana ka cayman mayo, wanaagga qayrkii ee uusan weligii arkayninna waxba ka soo gaari mayaan.

Sheegsheegid la'aanta ayaa ka wacan in xumi lagugu sheegsheego.

Qof faan badan oo loo bogay lama helo, qof caro badan oo faraxsanna may, qof xor ah oo damaaci ahna may, sharfane xaasidana may, dhuuni hodana may, jirjirroole walaalo lehna may. 

Waxaa jira waxyaalo jaahilka farxad geliya, tutigoodna ay hooggiisa yihiin:
 Waxaa ka mid ah in uu ku faano aqoon iyo dadnimo uusan lahayn. Waxaa ka mid ah in uu dadka wanaagsan ku arko goyn iyo liidid lagu samaynayo oo uu ku wiirsado.

Waxaa ka mid ah in uu aqoonyahan deggan oo garnaqsi leh uu la sheekaysto oo uu hadalka la goosgoosto, deetana jaahilkaasi uu codka kor ugu qaado oo uu ku qayliyo, jaahiliinta hareeraha ka xigana ay u hiiliyaan oo qaylo iyo qosol badan ay isugu daraan.
Waxaa ka mid ah in ay ka dhacaan hadal ama fal ay duulku u bogaan oo lagu sheegsheego.
Waxaa ka mid ah in halka uu madasha ka fadhiyo ama heerka uu madaxda agtooda ka joogo ay ka sarrayso tan akhyaarta.

Waxyaalaha muujiya macno darrada qofka hadlaya waxaa ka mid ah in qosolkiisu uusan ku salaysnayn mugga hadalkiisa. Ama in uu hadalka ku qabsado saaxiibkii oo hadlaya si uu asagu hadalka u qaato ama in uu jeclaysto in saaxiibkii hadalka uu uga baxo oo uu u dhegraariciyo, markii uu u dhegraariciyana uu hadalka toosin waayo.

Aqoonta dheerigaa wixii aan diinta ahayn halaag bay leedahay, suugaanta badan ee Raalligelinta Eebbe iyo waxtarka akhyaarta aan ku saabsanaynna naar bay u horgashaa. Xifdinta maskaxbadnida iyo weelaynta ah ee aan ku aaddanayn cilmi dheef lehna waxay wax u dhintaa camalka wanaagsan. Caqliga aan dambiyada kaa weecinna waa keyd shaydaan.

Jaahilka sharkiisa kaama ay dhiciso qaraabannimo, derisnimo, iyo u dummitaan toonna. Marka uu aadanuhu dab kacay ugu cabsi badan yahay waa marka uu ugu dhow yahay. Sidaa oo kale weeye jaahilkuna, oo haddii uu kula derso, waa uu ku noojinayaa, haddii uu tol kula yahay dhib buu kuu soo jiidayaa, haddii uu kuu dummana, wax aadan qaadi karin ayuu duudka kuu saarayaa, haddii aad wada dhaqantaanna waa uu ku dhibayaa oo wuu ku cabsi gelinayaa;  ayada oo ay intaasi jirto ayaa waxaa u sii dheer in marka uu gaajoodo uu yahay bahal halis ah, marka uu dhargana boqor kakan, marka uu diinta kugu waafaqan hoggaamiye naarta kuu sii hoggaansada. 

Waxaa kuu eg in aad uga carartid si ka daran sida aad uga carartid sunta abeesada, dabka khatarta ah, daynta laga quusayda ah iyo cudurka aan caymada lahayn.'.