user
Imvelo iyasifundisa
Ibhalwe nguNonkululeko Mjaji
Njengabantu sinenhlanhla enkulu ngoba saphiwa imiqondo yokwazi ukwenza izinto eziningi.
Imvelo nje iyodwa ingasifundisa okuningi njengabantu. Lo mcabango ungifikele ngesikhathi kade
ngivakashele esiqiwini saseHluhluwe ngempelasonto edlule. Leli holide besililangazelela kakhulu.
Kuhle ukuthola ithuba lokuphuma esiphithiphithini sedolobha kwesinye isikhathi. Lokhu kukunika
nethuba lokuchitha isikhathi nomndeni wakho ngaphandle kokuphazamiseka. Kulokhu, besifisa
ukuba neholide elisendaweni ethule.
Sahamba usuku lonke ngemoto nomndeni wami ukuya eHluhluwe. Safika selizoshona ilanga okwenza
ukuthi kungabikhona lutho esalwenza ngalolu suku. Sajabulela ukuthola indlu esasilungiselwe yona
ngoba sasikhathele kakhulu. Amadodana ami afikelwa ukwesaba uma sekushone ilanga ngoba
kwakumnyama kakhulu. Phela abantwana bami bajwayele impilo yasedolobheni lapho kuhlale
kunomsindo futhi kukhanya. Ukuba sendaweni emnyama lapho kukhanyisa inyanga nezinkanyezi
babengakujwayele.
Ngosuku olulandelayo ngavuka ekuseni kakhulu ngoba ngangizwile ukuthi izilwane zasendle
zithanda ukuya edamini ziyophuza amanzi. Ilanga laphuma sengingasedamini. Ukuphuma
kwelanga kulesi siqiwi kuhle ngendlela emangalisayo. Abanye abantu bayathanda ukubuka ilanga
lishona. Kodwa, emva kokubona ilanga liphuma kulesi siqiwi, ngicabanga ukuthi lokhu sekuyikhona
engikuthanda kakhulu. Ngakhumbula ukuthi noma bungaba mnyama kangakanani ubusuku kodwa
ukukhanya okunamandla kuyavela ekuseni. Nasempilweni siyafikelwa ubumnyama obuhlukene
kodwa kumele sazi ukuthi izinsuku ezingcono ziyafika.
Khona lapho ngisabuka izilwane ngasedamini ngabona izindlovu ziphuza amanzi zihamba
ziyiqembu. Ngabuza uThemba, umsebenzi wasesiqiwini, ukuthi izindlovu ziyizilwane ezinjani
kahle kahle. Ngiyajabula ukuthi ngambuza lokhu ngoba impendulo engayithola kuye yangifundisa
ebengingakwazi ngezindlovu. Ngokusho kukaThemba, izindlovu ezihamba nezindlovu ezindala
zesifazane ziphila isikhathi eside. Izindlovu ezindala ziyakwazi ukubona uma kuzoba nesomiso noma
nezinye izinkinga zemvelo. Izindlovu ezisakhula zisizakala ngokuhlakanipha kwezindlovu ezindala.
Lokhu kuyinto ebalulekile nakithi njengabantu. Siyadinga ukuhlakanipha kwabantu abangaphambili
kunathi empilweni. NesiZulu siyasitshela ukuthi indlela ibuzwa kwabaphambili. Akumele sicabange
ukuthi ngoba sesinobuchwepheshe besimanje asisabudingi ubuhlakani babantu abadala noma labo
abebekhona ngaphambi kwethu. Abantu abadala banolwazi nesipiliyoni esiningi abangasikhulisa
ngaso futhi basisize singangeni ezinkingeni ebesingazigwema ngokubalalela.
Okunye engakuqaphela khona ngasemfuleni ukuthi zonke izilwane zazithatha isikhathi sazo.
Ngafikelwa umcabango wokuthi imvelo ayijahi. Yonke into yenzeka ngendlela nangesikhathi esifanele.
Thina njengabantu siphila esikhathini lapho sizama ukuthi yonke into yenzeke ngokushesha. Uma
kunokwenzeka, kumele sehlise isivinini esihamba ngaso. Ngesikhathi sisendleleni eya kulesi siqiwi,
sama endaweni ethize ukuze sithole ukudla futhi abantwana bami babekhononda ngokuthi uhambo
luthatha isikhathi eside. Nami futhi angehlukile kubantwana bami ngoba ziningi izindawo lapho
ngifuna izinto zenzeke ngokushesha noma kungakabi yisikhathi.
Lolu hambo lwangenza ngafikelwa umcabango wokuthi ukuya endaweni efana nale kuyasiza
kakhulu. Ukuvakashela isiqiwi kusifundise okuningi siwumndeni okwedlula amaqiniso ambalwa
ngezilwane. Bekumnandi ngendlela emangalisayo futhi angeke sikhohlwe kalula. Ngempela imvelo
inguthisha omkhulu.

1. Ngokusho kukaThemba, yini eyenza izindlovu ziphile isikhathi eside endle?
A Ezincane zifunda kulezi ezindala.
B Zihamba ngamaqembu uma zizophuza amanzi.
C Zivikelwa ngabantu.


assistant
A