user
INDHADEEQ KU AAWAY?
Qeybta:11-aad


assistant
INDHADEEQ KU AAWAY?
Qeybta:11-aad

Sheekadu waxa ay inoo maraysay, Sidii ilmo 
yar ayaan beerka u jiifay markii ay ii soo dirtay:
- Fiidiyow iska soo duub oo ii soo dir.
Hoogi weyney! Waa in aan hadlo markaa, 
sow maaha? Waa marka koowaade qof aan ii 
jawaabayn u ma duubi karo muuqaal oo waan 
isku dhex yaacayaa, midda labaad Ilaahay ayaa runta jecele Indhadeeq muuqaalka loo duubayaa waa in uu ahaadaa mid iyada oo aroos loo socdo la iska duubay. Diifoo ayaan u eekahay ay furaashka is dagaaleen. Indhadeeq yaa diidi kara? Iyada ayaa muuqaal iska soo duubtay, malaha fulaynimadayda ayay aragtay. Walow ay 
siyaasad ahayd, qol madow ayay joogtay. 
Codkeeda oo keli ah ayaan maqlayey. Waxa ay ahayd markii u horreysey ee aan codkeeda 
maqlo. Ilaahayoow maxaan jidhidhicooday! 
Haddii ay sagaal ahayd, imika waa toban. 

Dhibicdii dhiilka ka dhinnayd ayuu codkeedu 
noqday. Ereyada naqaska wata ayaa u eekaa in ay ka soo bexeen dhuun xalay oo dhan malab lagu duugayey. Carrabka sida dabacsan ugu dhex ciyaaraha debnaha dhabarkooda ayaa u eekaa mid ku carbisan qaddarinta xarfaha uu soo daaddihinayo. Xaad kasta oo dhegtayda ku taalla ayaa ku ciyaaraysa codkaa laxanku saarnaa. Dhego taah iyo hiin-raag daashadeen ayaa dhowr jeer ku ceshaday dhegeysiga waxan ay micnayn kari waayeen wanaaggooda. Iyaga iyo qalbiga ayaa dhowr qurub u kala goostay. 
Taas ayaan la dhacsanaa markii aan u duubay muuqaal aan wax badan laga arkayn oo cod tacbaan ahina ku ladhan yahay. Marka laga tago sida aan ugu diirsaday codkeeda, arrintani albaabbo kale ayay furtay. Haddii aan guriga lug keli ah kula jirey, imika labaduba gudaha ayay yaallaan. 

Weji cusub ayuu yeeshay xidhiidhkii noo 
dhexeeyey. Waxana mar walba yaab leh; sidii 
dad weligood aqoon isu lahaa ayaannu u wada jaanqaadaynaa. Cabsida igu jirta marka laga tago, waxa meesha ka maqan is yeelyeel. Dadku inta badan marka ay isku cusub yihiin, wejiyo aan kuwooda ahayn ayay isku la dhaqmaan. 
Been hadhow marka la is barto soo baxda. Taasi meesha way ka maqnayd, laba sababood awgood. Aniga oo ku jiray xaalad bannaanka soo dhigtay dabeecadahayga oo dhan, iyada oo naxariista iyo qalbiga wanaagsan u dhalatay. 
Waxa aad ii soo jiitay sida aanay u dhibsanayn marka aan murugadayda kula dul dhaco. Waa abaal aan weligey u hayn doono. Waxa ay noqotay gacantii i qabatay markii aan u baahnaa. Hal maalin ma ay soo daahin. 

Maalintii iigu darnayd ayay ahayd markii ay 
”hey!” ii soo qortay. Aniga oo u qaadan la’ iyada ayay ahayd qofkii sida qabow ii weydiisay 
”miyaad ii cadhoonaysaa?”. 
Weji furan ayaan qolka kala soo baxayey 
aniga oo hooyo si fiican u sii salaamaya marka aan Muxiyaddiin suuqa u raacayo. Mid ka sii 
furan ayaan ku soo dhaafayey marka aan 
qolkayga ku soo ordayo si aan qofkii 
wanaagsanayd xogteeda u helo. Qof firfircoon ayaan noqday oo dadka la sheekaysta, carruurta la ciiyaara. Hooyadii qof ka farxiya ayaan noqday. Qof werwerkii ka qaaday ayaan noqday. 
”Hooyo waa maxay sowdigan qof caadi ah 
noqday?” ayay si taxaddir ku jiro ii weydiisay 
maanta. ”Dee ma oohin ayuun baan wadaa illaa qiyaamaha?” ayaan si kaftan ku jiro ugu celiyey. 
Allahayoow yaa u sheega! Haddii ay ogaan 
lahayd, Indhadeeq ayay madaxa saaran lahayd. 
Haddii ay mar uun dareemi lahayd in inankeedii wax wanaagsani heleen, inantaa meesheeda ayay ku doonan lahayd. Waa haddii ay og tahay meesha ay joogtee. 

Maalintii aannu shirka isugu soo galnay ee ay 
iga xanaaqday, laba maalmood kaddib ayay 
waddanka ka dhooftay. Dhul qalaad ayay 
waxbarasho u joogtaa imika. Nasiibkayga ayaa iska noocaas ah, waxa uu i siiyo wax u dhigma 
ayuu iga gooyaa. Indhadeeq ayuu ii soo celiyey, dhul fogna wuu iga geeyey. Haddii ay Dalsan ila joogi lahayd, hawshuba way fududaan lahayd. 
Wakhtiga intiisa badan waxa aan ku qaataa 
weydiinta ah ”miyaad riyoonaysaa?”. Indhadeeq ayaad la sheekaysataa ayaa iga dhaadhici la’ weli. Naftaydu beenta isu ma sheegto, waxa ay og tahay in ay inantani kun jeer iga wanaagsan tahay. Inta badan waxa ay ii sheegtaa in aanan u qalmin iyada. Waan u garaabaa oo ku ma diido, balse nin qalbigu u fikiro ayaan ahay. Isaga ayaa i haga, isaguna Indhadeeq ayuu rabaa. Weligey waxa aan la yaabi jirey dadka daroogooyinka isticmaala, marka lagu yidhaa ”iska dhaafa”-na ku jawaaba ”ma awoodno”. Indhadeeq waa 
daroogadaydii. Iyada ayaan wax kasta ku iibsan lahaa. Sidaas oo ay tahay, wax ayaa igu leh ”suurtogal maaha waxan aad waddaaye jooji”. 

Ma aha cod aan rabo in aan dhegeysto. Marka aan kadar geliyo sawir aniga iyo iyada ah ayay siyaasadda iyo aabbeheed oo wada socdaa iga jiidhaan. Dhisme aan laba ilbidhiqsi ku taagay ayay hawo ku sheegaan. Badweyn aan dhex jiifo ayaa bataax igu noqota. Indhuhu iyada ayay arkaan, dheguhu iyada ayay maqlaan, qalbigana way iga la baxday goor aan soo dhowaan.
Da’dayda marka aad eegto, ma ihi qof uu 
jacaylku u cusub yahay. Dhallinta maanta joogta marka aan ka mid ahayna, ma aha iyadu qofkii u horreeyey ee aan xidhiidh la wadaago. Sidaas oo ay tahay, weligey sidan oo kale qof u ma aan dareemin. Ma jirto gabadh sideeda oo kale wadnahayga hab-dhiciisa siday doonto ka yeeshay. Ma jirto gabadh sideeda oo kale aan iska dhoolla-caddeeyo marka ay madaxayga soo gasho. Dadka ayaa ii haysta wax dhiman, nin weyn oo meelahaa keligii iska qoslaya. Sida aan dareemayo haddii ay ila dareemi lahaayeen, way ila qosli lahaayeen. Balse maxay ka og yihiin, 
Indhadeeq maxay ka yaqaannaan? Waa 
jowharad aan keligay iska leeyahay. 

Dhallinyartu way is xaal og yihiin, suuqooduna waa isku meel. Waxa jirta dhallinyaro badan oo rag ah, si gaar ahna aannu isu la soconno. Tartan hoose ayaa naga dhexeeya. Waayo qof waliba wuu og yahay kuwa uu sida gaarka ah isa ga eego. Aniguna waxa aan leeyahay dhallinyar aan weli guursan, si gaar ahna aan ula tartamo. Waa dhallinyar aan is leeyahay waxa ay heli karaan gabadh kasta oo ay doonaan. Nimankaas oo dhowr ah ayaa 
dhammaantood dusha ka eegta Indhadeeq. Yaab ma laha oo isku si’ ayaannu wax u eegnaa, balse mid ayaan mar walba ku farxaa. Middaas oo ah in aan anigu Indhadeeq hantiyay. Waxa maskaxdayda ka weynaatay in ay Indhadeeq aniga iga dooratay raggaas iyaga ah. Farxad saa’id ah ayay i gelisaa. Tartan aan la ogeyn 
goobta uu ka dhacay ayaan dhowr jeer ku 
guulaystay. 

Marka aad qof is baranaysaan, dhowr weji 
ayay barashadaasi yeelan kartaa. Dhowrkaa weji ayaa dhowr hab u soo kala horreeya. Dhowrkaa hab intooda badan, sheekadu waxa ay ku bilaabantaa barashada iyo su’aala qallafsan ee ah ”xaggeed deggan tihiin?”, ”imisa carruur ah ayaa kula dhashay?” iyo qaar jawaabahoodu ”haa” iyo ”maya” yihiin. Is-barashada dhexdayada maraysa ayaa si kale u socota. Iyada ayaa na hagaysa. Ma 
aha mid aannu annagu sii diyaarinno sida ay 
noqonayso. Waxa ay ku bilaabantay in ay ii 
noqoto dhakhtarkayga gaarka ah ee dhanka 
xiska. ”Walaal magacaa?” waxa beddeshay 
”walaal waan ka xumahay waxa ku helay”.
”Waad shidan tahay” waxa beddeshay ”waan 
kuu ducaynayaa walaal ee iska aamus ha ooyine”. Su’aalihii kale ayaa gadaal ka yimid. 

Imika markii aan degay ayaan bilaabay in aan sidii qof caadi ah wax u weydiiyo. Walow aannu weli marxalad bilow ah maraynay, haddana su’aalahayga ayaa mar walba ku bilaabmi jiray:-
- Maxaad ku hawlan tahay imika?
Habkaas oo ahaa habka ugu fudud ee aad 
hadal ku furi karto marka aad qofka rabto in uu keeno hadal cimri dheer.
- Walaal jaamacaddii ayaan joogaa.
- Alla, sorry walaal. Maan ku dhibayaa?
- May may.. talk to me.
- Haa, ok. Maxaad baranaysaa horto?
- Bare carruurta ah.
- Wow.. masha Allah, waad ku soo 
baxaysaa weliba
- Lol.
- Carruurtaasaa nasiib leh aad wax u dhigi 
doonto.
- Haha what makes u say that?
- Waad qalbi wanaagsan tahay.
- Thanks lol. What r u up to?
- Gurigaan joogaa, imikaan suuqa ka soo 
galay
- Durba?
- Haa walaal, waan nacay suuqiiba, 
gurigaan ka jecelahay.

Qoraalka ayay wax yar la daahday, garaaca 
wadnahayga ayaa ii oggolaan waayey in aan 
sugo. Waxa aan isku qanciyey in aan wakhti 
qaldan la xidhiiday.
- Walaal iska shaqayso, yaanan ku dhibine.
Waxa igu jira dareen aan iga dhammaan 
meel kasta oo aan joogo. Waxa aan cuqdad ka qaaday cadhadii aan ka cadhaysiiyey berigii iyo ciqaabtii aan u maray, waxa ay igu reebtay cabsidan joogtada ah ee aan iyada u ilaalinayo si xad-dhaaf ah. Waa qof dabeecad furfuran leh sida ay illaa imika ii la muuqato,  balse mar walba waxa aan is leeyahay ”malaha hadal aan habboonayn ayaad u dirtay”. Mid kalena way jirtaa, mar kasta oo aan farriin u diro oo jawaab ilbidhiqsiyo gudahood ah aan ku waayo, waan werweraa. Ma sheegi karo sababta aan u werwerayo. Is ma odhanayo qofku waa nafley oo mashquul ayuu ahaan karaa. Waan ogahay in aanay aniga meel iigu xidhnayn amma farriintayda sugayn wakhti kasta. Haddana nafta ku ma qancin karo in ay is dejiso. Walbahaar ayaa i fuulaya, cuntadu igama degayso inta aan jawaab ka helayo. 

Marka ay ii soo jawaabto iyada oo weliba iga raalli gelinysa, ayaan nafisaa. 
- Sorry walaal, xiisad ayaan ku jiray.
Illeyn meel dheer ma jiree waan u celiyaa.
- Dhib ma leh walaal, maanta waad ku 
habsaantee.
- Walaal haa, xiisad dambe ayaan lahaa.
- Haa, maxaad qaban doontaa markaa?
- Shaqadii ayaa i sugaysaa.
- Miyaad shaqaysaa?
- Haa hhh waa waalli sow maaha?
- Haa wallaahi, qof adag ayaad tahay
- Adiga cid kaa adag ma jirto
- Ma anaa waxba qabta imika
- Wallaahi walaal qof karti badan ayaad 
tahay.
Waxa ay tani ka mid tahay ammaanta badan 
ee ay ila soo tiigsato. Meel i daloosha ayaan ku gufeeyaa. Meel i ololaysa ayaan ku bakhtiiyaa.