user
Goorma ayuu qofku heli karaa hankiisa ugu sareeya?


assistant
Markii uu hiigsanayo inuu ka mira dhaliyo arin aad iyo aad u wayn ama markuu rabo inuu soo ceshado arin weyn oo laga qaatay ama ka maqan, tusaalayaasha soo socda dhuux si aad iila fahanto ula jeedkayga.  
1) Haddaan fiirino Nabi Maxamed (NNKH), waxaan arkaynaa inay u suurta gashay muda aad u yar gaaraysa 23 sano, inuu diinta gaarsiiyay jaziirada carabta oo dhan, islaamkana dawlad u asaasay, magaalada barakaysan ee makka gaalada kala wareegay, arimahaas oo dhan waxaa u sahlay Alle gargaarkiisa kasokaw wuxuu hiig sanaayay hadaf weyn oo ah inuu fariinta Alle gaarsiiyo adduunka dhan, inuu dadka ku xiro Rabbigii Abuuray oo ay caabudaan Alle keligiis, inuu dadka jahliga iyo aqoon la'aanta kasaaro, wuxuu  haystay qorshe cad, yool weyn, aragti dheer. 

2) Markii uu Nabigu uu geeriyooday, waxaan wada ogsoonahay in dad badan diinta kalaabteen oo gaalnimadii ku noqdeen, xattaa qaarkood shegteen inay nabiyaal yihiin oo Alle soo diray sida ninkii la'oran jiray Musaylamatu kaddaab, dhibaatooyinkaasi markay dhacayaan muslimiintu waxay doorteen Abuubakar alsadiiq Alle raali haka noqdee inuu noqdo khaliifada muslimiinta, masuuliyadii ayuu xanbaaray isagoo hal ku dhig ka dhigtay '' ma'anigoo nool ayaa diinta islaamku nuqsaamaysaa '' , muda aan sadex sano gaarin ayuu ku guulaystay inoo dabar gooyo soona afjaro kacdoonadii ka jirey jaziirada carbta, wuxuu soo afjaray dadkii diiday inay bixiyaan sakada, wuxuu soo afjaray ninkii sheegtay nabinimada ee la oran jirey ( musaylamatul kaddaab), marlabaad ayuu dhidibada u aasay dawladii islaamka, isla markiiba wixii go'doon ku sameeyay labadii dawladood ee markaas adduunka ugu waa weynaa ee la oran jirey ( ruum iyo faaris), haddaba waxaa is weydiin leh, mudadaa aadka u yar seebay ugu suurta gashay inuu qabto Abuubakar arimahaas oo dhan ? Abuubakar wuxuu hiig sanayay, inuu sooceliyo haybaddii dawlada islaamka, wuxuu hiig sanaayay inuu soo afjaro qalalaasaha ka aloosan dawlada islaamka dhexdeeda, wuxuu haystay han sare, aragti iyo yool cad, qorshe degan iyo rag aan isaga ka dhicin !!! . 

3) Haddaan fiirino, Cumar bin cabdil casiis, waxaan arkaynaa inuu muda gaaraysa laba sano iyo bilo, ku cirib tiray dulmigii ka dhex jiray dawlada Banii Ummaya, cadaalada iyo garsoorka meel sare gaarsiyay, muslimiinta dhexdooda laga waayay qof faqiir ah xattaa lawaayay qof sakada qaata, qof walba baytul maalka lacag looga qoray, dhurwaagii iyo xoolohii meel wada daaqeen cadaalad wanaaga darteed, taasna wuxuu ku gaaray, wuxuu lahaa hadaf uu hiigsanaayo, qorshe u cad, aragti dheer.

4) Madax weynihii hore ee wadanka maraykanka (Bill Clinton) ayaa waxaa la weydiiyay markuu dugsiga hoose maraayay, su'aashan maxaad rabtaa inaad noqoto markaa weynaato ? wuxuu yiri waxaan rabaa in aan noqdo madax weynaha maraykanka !!, markii uu maraayay dugsiga dhexe ayaa la weydiiyay su'aashii , markaas ayuu ku jawaabay, waxaan rabaa in aan noqdo madax weynahay maraykanka, markuu marayay dugsiga sare ayaa la weydiiyay, maxaa rabtaa inaad noqoto markaad weynaato ? wuxuu yiri waxaan rabaa in aan noqdo madax weynaha maraykanka, ugu danbayntii  Bill Clinton wuxu noqday madax weynaha maraykanka waliba laba jeer ayuu ku guulaystay madaxtinimada maraykanka, wiilkan haddii aad gadaal u fiirsio noloshiisa wuxuu ahaa wiil faqiir ah , reer faqiir ah ka dhashay, laakiin waxaa isweydiin leh sidee ayuu ku gaaray inuu noqdo madax weynaha maraykanka ? wuxuu lahaa han sare, yool ayaa u caddaa laga soo bilaabo waagii uu yaraa ilaa intuu kagaaraayay yoolkiisa, yoolkiisii ayuu u dajiyay qorshe, wuxuuna ku talagalay inuu ka dhabeeyo fikradiisa ah inuu noqdo madax weynaha maraykanka !! . 5) Diktoor daariq suweydaani ayaa wuxuu leeyahay, waxaan la kulmay sheekha la yiraahdo (Cabdalle Cali basfar), markaas ayaan ku iri:- Muxuu  yahay hadaf kaagu ? wuxuu yiri :- hadafkaygu waa in aan soo saaro hal malyan oo muslim ah oo qur'aanka xifdisan, markaas ayaan ku iri hadda intee xifdisiisay ? wuxuu yiri :- Labaatan kun oo qof ayaan marayaa oo xifdisiisay !!! , mashaa aallah, bal ila dhuuxa hadafkaas qiimah badan iyo dadaalka ku jira sheekh cabdalla cali basfar !!! . 

6) Nin u dhashay wadanka ingiriiska oo la yiraahdo Garahaam muda badanna ka ahaa maamule jaamacad ka mid ah jaamacadaha wadanka ingiriiska sanaduu markuu ahaa 1978, Garahaam wuxuu gaaray lixdan sano, wuxuu galay hawlgab iyo shaqo ka fariisin, maalintii uu shaqada ka fariisanaayay ayaa jacamadii uu maamulaha ka ahaa  waxay u samaysay xaflad lagu sagootinayo garhaam, xafladaas waxaa loogu yeeray maamulayaashii jaamacadaha, Macallimiintii, aqoon hayanadii, masuuliyiintii  iwm, Garahaam ayaa loo yeeray si uu kelmad ugu jeediyo marti sharafta kasoo qeybgashay xaflada, Garaahaam wuxuu hadalkiisa ku bilaabay '' waxaan degsaday 20 hadaf ama yool oo aan ugu talagalay in aan qabto tobanka sano ee soo socota'', halkaas markuu marsinaayo Garaahaam hadalkiisii  dadkii waxay u qeybsameen kuwa layaaba, ku qosla, ku jees jeesa, Garaahaam dheg uma dhigine wuxuu sii watay hadalkiisii isagoo kalsooni weyn ka muuqato ayuu yiri,  hadafka koowaad waxaa weeye in aan helo guri toban kun oo mitir oo isku weer ah , hadafka labaad, hadafka sadexaad ..........................,  Garahaam dhamaan yoolalkiisii 20 shay ahaa ee uu ugu talagalay inuu sameeyo tobanka sano ee soo socda dhamaantood meesha ayuu ka akhriyay. 

Taariikhdu markay ahayd 1979 ayaa waxaa ku guulaysatay inay raysal wasaraa ka noqoto wadanka ingiriiska haweenayda la yiraahdo ( Margaret Thatcher), haweynaydii waxay u yeertay ninkii ahaa Garaahaam, waxayna ka codsatay inuu lataliye u noqdo  kala taliyo sidii ay u hor marin lahayd jaamacadaha wadanka ingiriiska, laakiin Garaahaam wuu ka cudurdaartay  wuxuuna ku yiri :-  jagadaan waxay iga mashquulinaysaa qorshayaashii iyo yoolalkii aan degsaday in aan ka salgaaro tobanka sano ee soosocoto, wuxuuna ku yiri  haddii aad hadafyadayda oo dhan ii samaynaysid waan qabanayaa jagadan hadii kalena may, waxay ku tiri  maxay yihiin hadafyadaadu ? markaas ayu u tiri yay 20kii hadaf ee uu degsaday inuu sameeyo tobanka sano ee soo socda, waxay ku tiri  waa diyaar waan kuu samaynayaa dhamaan hadaf yadaada  laakiin waxaan shardi ka dhiganayaa inaad guriga usoo celiso dawlada markaad dhimato, wuxuu ku yiri  waxba kama qabo waan usoo celin ...............sanaddku markuu ahaa 1991 ayaa lacasilay dawladii ay hogaaminaysay Margaret Thatcher, Garahaam wuxuu ka mid ahaa dadkii lacasilay,  jaamacadihii ayaa go'aansaday inay xaflad saagootin u sameeyaan Garaahaam oo 72 sano jirsaday, kelmadii uu xaflada kulahaa markuu lawareegay ayuu yiri '' 20 hadaf ayaan degsaday oo rabaa in aan xaqiijiyo tobanka sano ee soo socda'' dadkii xaflada kasoo qeyb galay waxay noqdeen kuwa lafajaca odaygan de'da ah iyo hanka ku jira,  kuwa ku qosla, Garahaam dheg uma dhigin hadalkiisii ayuu sii watay wuxuuna yiri :-  hadafka kowaad waxaan rabaa in aan asaaso xarun isgaarsiineed oo noqon doonta xarunta adduunka ugu weyn , Garahaam dhamaan labaatankii hadaf ayuu tiriyey oo meesha ka sheegay, dhawr sano guda hood ayay u suurtagashay inuu dhidibada u aaso Garahaam xarun isgaarsiineed oo noqotay mida adduunka ugu xooga badan ee ugu weyn !!! . 

Garahaam, wuxuu ahaa nin leh han sare, qorshe cad, yool uu hiigsanayo, intaasna waxaa u dheeraa wuxuu ahaa nin ku talagalay inuu qori falaarleh iskaga qabto shay kasta oo ka hor istaagi kara hir gelinta yoolalkiisa, waxaana hubaal ah qof kasta oo tilmaamahaas leh inuu gaaraayo hadafyadiisa. Waxaa h ubaal ah, dadka iyo ur r urada leh qorshe degan, aragti cad, hadafyo ay hiigsanayaan, inay gaaraan miro aad u fiican, marka la barbar dhigo dadka iyo ur r uruda aan lahayn qor she iyo yoolal ay hiigsanayaan. 

7) Bal aynu fiirino himmada uu lahaa Cumar  bin cabdullcasiis, wuxuu yiri Cumar :- waxaan haystaa naf  
hankeedu sareeyo oo shayba shayga uu ka fiican yahay u han qaltaagta, waxaan hindisay in aan guursado ( faadumo binti cabdill-malik), waana guursaday, kadib waxaan hindisay in aan noqdo amiir u taliya  labada xaramayn, waana gaaray, kadib waxaan u han qaltaagay in aan noqdo khaliifka muslimiinta oo dhan waana gaaray, maanta waxaan u han qal taagayaa oo hiigsanayaa in aan helo jannada oo ehelu janna noqdo !!!.  Haddii aad fiiriso hammiga Cumar, waxaad dareemaysaa inuu ahaa nin ku tilmaaman han sare iyo aragti dheer, markuu faadumo ku haminaayay inuu guursado bal ila fiiriya tilmaamaha ay lahayd gabadhan uu ku haminaayo Cumar inuu guursado, waxay ahayd gabar ku tilmaaman astamahan soosocda:-  
Waxay ahayd gabar aqoon leh, caqli badan, gabayga iyo suugaanta taqaana, Alle ka cabsi badan, qurux badan, awoowiheed, aabeheed, iyo afar ka mid ah walaaleheed ay ahaayeen khaliifada muslimiinta, mana jirin gabar intaas oo tilmaamood isku darsatay aan ka ahayn Fadumo Binti Cabdill-Malik, soo marka uma qalanto inay noqoto gabar uu ku hammiyo inay xaas u noqoto qof han sare leh sida Cumar bin caddull-casiis ? .

Waxaan kaloo ka faa''iidaynaa sheekada Cumar  in laga rabo qofka markuu qorshe degsanaayo inuu u kala qeybiyo, qorshe dhaw, qorshe, dhexe, qorshe fog, waana inay qorsha yaashaasi midba midka kale kuu gudbinaayo, bal fiiri Cumar markii hore wuxuu tamaniyay haweenay garab ku siin karta oo la fahmi karta  yoolka uu hiigsanaayo, kadib wuxuu tamaniyay inuu noqdo amiir si uu ugu diyaar garoobo kuxunka weyn ee ah inuu muslimiinta khaliifa u noqodo, kadibna wuxuu ku hamiyay inuu noqdo khaliifada muslimiinta, markuu gaaray meel aduun lagaaro meeshii ugu saraysay ayuu wuxuu u hiloobay inuu gaaro meel lagaaro meesha ugu fiican oo ah inuu noqdo ahlu janna !!! .