user
မိန်းမတွေကို ဘာလိုနေရာပိုပေးနေရတာလဲ၊ လိင်တန်းတူညီမျှရေးဆို အတူတူပဲ ဖြစ်ရမှာမဟုတ်ဘူးလား
(မိန်းမနေရာမှာ မျိုးနွယ်စု၊ တခြားနိုင်ငံမှာဆို လူမည်း၊ လူညို၊ အာရှသား စသဖြင့် ထည့်ကြည့်လို့ရပါတယ်)


assistant
ဘာဖြစ်လို့ တန်းတူညီမျှရေးအကြောင်းပြောပြီး အတူတူမထားနိုင်ဘဲ ပိုအခွင့်အရေးပေးနေရလဲဆိုတဲ့မေးခွန်းအတွက် အဖြေက "တစ်သက်လုံး ဖိနှိပ်ခံတွေ ဖြစ်လာလို့"ပါပဲ။
တခြားဟာဘာမှမပြောခင် သတိပေးချင်တာက အမေရိကားလို နိုင်ငံမှာတောင် အသက်ပြည့်တဲ့မိန်းမတွေ မဲပေးခွင့်ရတာ အခုမှ ၉၅နှစ်ပဲရှိပါသေးတယ်။ ၉၅နှစ်ဆိုတာ သမိုင်းကြောင်းအရကြည့်ရင် ဘာမှ ကြာသေးတာမဟုတ်ပါဘူး။ ဆီထည့်မောင်းလို့ရတဲ့ ကားပေါ်တာ နှစ်၁၃၀ရှိပါပြီ။ ဒီနေ့ခေတ်ကွန်ပျူတာတွေနဲ့ မတူပေမဲ့ အခြေခံရှေ့ပြေးကွန်ပျူတာကို တီထွင်နိုင်ခဲ့တာ နှစ်၂၀၀ကျော်ပါပြီ။ မိန်းမတွေ မဲပေးခွင့်ရတာကတော့ ၉၅နှစ်ပဲရှိပါသေးတယ်။
ဆိုလိုတာက မိန်းမတွေဟာ ခေတ်အဆက်ဆက်မှာ ဖိနှိပ်ခံခဲ့ရတယ်။ (ဒါကို မရှိဘူးလို့ ငြင်းတဲ့သူကတော့ ဦးနှောက်ပျက်နေတာပဲ) ဟိုးသမိုင်းဦးမတင်မီခေတ်တွေက ရှင်သန်ဖို့အတွက် ခွန်အားဟာ အရေးအပါဆုံးဖြစ်ခဲ့တဲ့အချိန်တွေမှာ ယောက်ျားတွေက ကြီးစိုးခဲ့တယ်။ အခုခေတ်မှာ ခွန်အားရှိမှ ရှင်သန်နေထိုင်လို့ရတဲ့ခေတ်မဟုတ်တော့တာမှာ ဘာလို့ ယောက်ျားတွေက ကြီးစိုးနေသေးတာလဲ။ အဖြေက ခေတ်အဆက်ဆက် ဖိနှိပ်ခံခဲ့ရလို့ပါပဲ။
မြို့မှာနေတဲ့ တခြားသူတွေတော့ မပြောတတ်ဘူး။ သိပ်မကြာသေးတဲ့အချိန် ၂၀၁၇/၁၈မှာ "သမီးမိန်းကလေးဖြစ်နေလို့ သားတွေလို ပညာသင်ဖို့မလိုဘူး"ဆိုတဲ့ အတွေးအခေါ်ဟာ မြန်မာပြည်က နယ်မြို့တွေမှာ အမြစ်တွယ်နေတုန်းဆိုတာ မျက်ဝါးထင်ထင်တွေ့ခဲ့ရတယ်။ အဲဒီညီမလေးတွေနဲ့ စကားပြောတုန်းကဆို သူတို့မှာ ပညာလိုချင်လွန်းလို့ သင်တန်းရှိတဲ့ တခြားမြို့ကို အသွားတစ်ကြောင်းတင် ၃နာရီလောက်သွားပြီး ၆ခွဲလောက်အရောက် အိမ်ပြန်ရတာကို "မိန်းမပျက် ဖြစ်သွားမယ်"ဆိုတာမျိုးနဲ့ မိဘကိုယ်တိုင်က ဖိနှိပ်ပြီး သားတွေကိုကျ ကြိုက်ရာပညာသင်ခွင့်ပေးခဲ့တယ်။ ဒါတွေဟာ ခုချိန်ထိလည်း ရှိနေဦးမှာပဲ။ ဒါမျိုးတွေကို လျစ်လျူရှုပြီး မြန်မာပြည်မှာ ကျား/မခွဲခြားမှုမရှိဘူးပြောနေတာဟာ အတော်လေးကို ဉာဏ်တိမ်ရာကျတယ်။ 
ပြီးတော့ ဒါဟာ သိသာထင်ရှားတဲ့ ဥပမာ တစ်ခုတည်းကို ပြတာ။ အခုချိန်ထိ ထိလွယ်ရှလွယ်ဖြစ်နေသေးတဲ့ ခေါင်းစဉ်တွေဖြစ်တဲ့ ရာသီသွေးအကြောင်းတွေ၊ ဘုန်းနိမ့်တာတွေ၊ မိန်းမအောက်ပိုင်းအဝတ်ဆို အိမ်ရှေ့မလှန်းရတာတွေ အများကြီး ကျန်သေးတယ်။ (ယောက်ျားအောက်ပိုင်းအဝတ်လည်း မလျှော်ခင် သူတို့ အင်္ဂါနဲ့ ထိထားတာပဲ၊ မိန်းမအောက်ပိုင်းအဝတ်လည်း မလျှော်ခင် မိန်းမ အင်္ဂါနဲ့ထိထားတာပဲ၊ ဘာကွာသွားလို့လဲ) ဒီလို အကြောင်းအရာခေါင်းစဉ်အမျိုးမျိုးမှာ "ထောင်အပြင် တန်းမရှိဘူး" ဆိုတဲ့ လောဂျစ်အစုတ်အပဲ့နဲ့ မိန်းမတွေဟာ ပညာရေး၊ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး နေရာတိုင်းမှာ ဖိနှိပ်ခံရတယ်။ (အခုခေတ်မှာ ယောက်ျားလေးလည်း တန်းရှိပါတယ်နော်)
ဒီတော့ ဒီဟာကို ပြောင်းလဲဖို့ အခွင့်အရေးတန်းတူညီမျှဖြစ်ကြဖို့ သွားတဲ့အခါ ပိုဖိနှိပ်ခံရတဲ့သူတွေကို ပိုအခွင့်အရေးပေးရတယ်။ ဒါကြောင့်ပဲ အမျိုးသမီးသီးသန့် ပညာသင်ဆုတွေ၊ အမျိုးသမီးဘာညာတွေ ပေါ်လာရတာပဲ။ ဒီလောက် အားထုတ်ပြီး ပိုပြီးသီးသန့် အခွင့်အရေးပေးနေတာတောင်မှ အမျိုးသမီးတွေအပေါ် ဖိနှိပ်မှုက မပျောက်သွားသေးပဲကိုး။
ဒီနေရာမှာ အများစုပြောကြတာက "မိန်းမတွေကိုယ်တိုင်က ဖိနှိပ်နေတာပဲ"ပေါ့။ မှန်တယ်၊ မိန်းမတွေကိုယ်တိုင်က ကျား/မခွဲခြားရေးမှာ ထိပ်ဆုံးက ပါကြတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ သူတို့ဟာ ဖိုဝါဒီကြီးစိုးတဲ့ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်မှာ ကြီးပြင်းလာရလို့ပဲ။ ငယ်ငယ်ကတည်းက "ဟဲ့ မိန်းကလေးဟာ ဘယ်လိုမနေရဘူး"ဆိုတဲ့ စကားမျိုးနဲ့ အဆုံးမခံလာရပြီး နောက်ဆုံး ဆေးလိပ်သောက်၊ အရက်သောက်ရင်တောင် (ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ပဲ ကိုယ်ဒုက္ခပေးတဲ့ ကိစ္စမှာတောင်) "အောက်ပိုင်း အင်္ဂါမတူဘူး"ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်တစ်ခုတည်းနဲ့ "မိန်းမတန်မဲ့"ဆိုပြီး ပိုအရှုံ့ချခံရတယ်မဟုတ်လား။ မိန်းမ ဆေးလိပ်သောက်တော့ ဘာဖြစ်လဲ၊ မိန်းမ အရက်သောက်တော့ ဘာဖြစ်လဲ၊ သေချာ အပ်ကျမတ်ကျ စဉ်းစားကြည့်ရင် တခြားဘာ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်တဲ့ အကြောင်းပြချက်မှ ရှိမနေဘဲ "နင့်မှာ ကျားအင်္ဂါ မပါလို့"ဆိုတဲ့ ဘူတာဆီပဲဆိုက်သွားကြတာမဟုတ်လား။ တခြားအမြစ်တွယ်နေတဲ့ အသုံးတွေဖြစ်တဲ့ "မိန်းမလို မိန်းမရ"တို့ "ယောက်ျားကြီးတန်မဲ့"တို့ဆိုတာလည်း ခွဲခြားတဲ့ အသုံးတွေပဲ။
နောက်တစ်ချက်က မိန်းမတွေကိုယ်တိုင်က နောက်မှာ နေရတာကို ကြိုက်ကြတာ၊ လုံလောက်ပြီလို့ ခံယူကြတာ။ ဒါကတော့ Sheryl Sandberg လို မိန်းမတောင် ဖြစ်တာဆိုတော့ ကိုယ်တွေလို တတိယကမ္ဘာက ဖိနှိပ်ခံတွေ ဖြစ်တာလည်း မထူးဆန်းဘူးပေါ့။ ဒါဟာလည်း ဖိုဝါဒီကြီးစိုးမှုရဲ့ ရလဒ်ပါပဲ။ တစ်ခုခုလုပ်ကြရင် "မိန်းမတွေ ပါနေသားပဲ၊ ရှေ့မထွက်တာပဲ"ရှိတာလေ ဆိုတာ ကျေနပ်စရာအဖြေမဟုတ်ပါဘူး။ မိန်းမတွေထဲလည်း ဖိနှိပ်မှုတွေ ကင်းစင်ရင် ရှေ့ထွက်ချင်တဲ့သူတွေ အများကြီးရှိမှာပဲ၊ ရှိနေတာပဲ။ ဒါကို တစ်ခါတလေမဟုတ်ဘဲ အမြဲစဉ်ဆက်မပြတ် နေရာပေးနေရမှာက ကျား/မတန်းတူညီမျှမှု လိုချင်ပါတယ် ပြောနေတဲ့သူတွေလုပ်ရမယ့် အလုပ်ပဲ။ ဒီကိစ္စမှာ "ဒါပေမဲ့"ဆိုတာ မရှိဘူး။
ဒီလိုမျိုး အဖက်ဖက်က မိန်းမတွေကို နှိမ်တဲ့ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်မှာ ကြီးပြင်းလာတဲ့အခါ မိန်းမတွေကိုယ်တိုင်ဟာလည်း ဖိုဝါဒီကြီးစိုးမှုရဲ့ သားကောင်တွေ ဖြစ်သွားကြပြီး ကိုယ့်လိင်ကိုယ်ပြန်ဖိနှိပ်ကြတော့တာပဲ။ တချို့ အတော်လေး အတွေးအမြင်ပွင့်လင်းတဲ့ အမျိုးသမီးတွေတောင်မှ "ငါဟာ feminist"ဆိုတာကို ရဲရဲ မပြောရဲကြဘူးလေ။ တချို့ဆို ငါက feminist မဟုတ်ဘူး၊ gender equality ပဲကြိုက်တာဆိုတာမျိုး လာကြသေးတယ်။ A feminist is just someone who believes in feminism. Feminism is literally "the advocacy of women's rights on the basis of the equality of the sexes." So, go figure.
Feminism ဆိုတာ ယောက်ျားမုန်းတာလည်း မဟုတ်ဘူး။ (ကိုယ်ဆို ကိုယ့်ယောက်ျားကိုလည်း တအားချစ်၊ ပုံထဲက တစ်ယောက်ကိုလည်း တအားချစ်၊ ဤကား စကားချပ်) အခုလောလောလတ်လတ် ဘာဘီကားကို feminism ကြောက်ရောဂါရှိသူတွေက "ကျားမုန်းတီးရေး"လို့ တံဆိပ်ကပ်ကြတယ်။ တကယ်တော့ အဲဒီထဲမှာ Ken တွေဟာ အပြင်လောကရဲ့ မိန်းမတွေပဲ။ အပြင်မှာ တစ်သက်လုံး မိန်းမတွေကို အဆင်တန်ဆာသဘောထားခဲ့တဲ့ ဖိုဝါဒီတွေဟာ သူတို့ကိုယ်သူတို့ အဲဒီအနေအထားမှာ ပြန်မြင်လိုက်ရတဲ့အခါ ဖြစ်သွားတဲ့ ခံစားချက်တွေက အတော်တရားကျစရာကောင်းတယ်။
နောက်တစ်ချက်ရှိသေးတယ်။ "ဟိုတယ် feminism"၊ ရေပေါ်ဆီ အမျိုးသမီးဝါဒီများပေါ့၊ ဝီးမန်းအန်ပါးဝါးမန့်ခေါင်းစဉ်တပ်ပြီး ရန်ပုံငွေတွေဖြုန်း၊ ဟိုတယ်မှာ ပွဲတက်လုပ်၊ တကယ်ဖိနှိပ်ခံနေရတဲ့ မိန်းမတွေ အသံလည်းမပါဘဲ "ငါဟဲ့ အမျိုးသမီးထူးချွန်ရေးစီစဉ်သူ"ဆိုပြီး ကြွေးကြော်ကြတာမျိုး။ အဲဒီလိုပွဲတွေဟာ သူတို့စိတ်အာသာပြေရုံ ဖြေဖျောက်နေကြတာ၊ တကယ်တမ်း ကျား/မတန်းတူဖြစ်ရေးအတွက် ဘာမှ အကျိုးမပြုဘူး။ ပြီးတော့ အဲဒီဝီးမန်းအန်ပါးဝါးမန့် တစ်ဖက်စွန်းတွေဟာ အစွန်းရောက်သွားတဲ့အခါ "မိန်းမတွေ မီးဖိုချောင်မဝင်ရဘူး"ဖြစ်ကုန်ရော။ 
တကယ်တော့ မိန်းမတွေဟာ မီးဖိုချောင် မဝင်ရတာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ မီးဖိုချောင် ဝင်ရတာလည်း မဟုတ်ဘူး။ လိင်ပေါ်အခြေခံတဲ့ ခွဲခြားခြင်းမရှိတဲ့ ကမ္ဘာမှာ "မိန်းမတွေဟာ မီးဖိုချောင်ထဲ ဝင်ချင်ရင် ဖိနှိပ်မှုမရှိဘဲ ဝင်လို့ရပြီး မဝင်ချင်ရင် ဖိနှိပ်မှုမရှိဘဲ မဝင်ဘဲနေလို့ရရမယ်"။ ဟင်းချက်ရတာ ဝါသနာပါလို့ မီးဖိုချောင်တဲ့ဝင်တဲ့ မိန်းမဟာ အဖိနှိပ်ခံမဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ လင်ရော မယားရော အတူတူငွေရှာတဲ့ အလုပ်လုပ်ပြီး အိမ်အလုပ်အကုန် မိန်းမပဲလုပ်ရရင်တော့ ဒါဟာ အဖိနှိပ်ခံဖြစ်တယ်။ သဘောတရားက ရှင်းရှင်းလေးပဲ။
နောက်ဆုံးတစ်ချက်က ဖိုဝါဒီကြီးစိုးတဲ့လောကဟာ မိန်းမတွေကိုပဲ ဖိနှိပ်တာမဟုတ်ဘူး။ မိန်းမတွေ ခံရသလောက် မဆိုးပေမဲ့ ယောက်ျားလေးတွေအပေါ်လည်း သက်ရောက်မှုရှိတယ်။ "ယောက်ျားတန်မဲ့နဲ့ မျက်ရည်ကျစရာလား"တို့၊ "မင်းယောက်ျားဖြစ်ပြီး ဒါလောက်တောင် မလုပ်ရဲဘူးလား"တို့၊ "ယောက်ျားဖြစ်ပြီး ပန်းရောင်ဝတ်လာတယ်"တို့ဆိုတာ ယောက်ျားတွေအပေါ်ဖိနှိပ်တာပဲ။ ကိုယ်တစ်ဦးတည်းရဲ့ ဖြစ်တည်မှုကို လျစ်လျူရှုပြီး ဖိနှိပ်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ အလိုအတိုင်း "ယောက်ျားနဲ့တူအောင်" နေပေးရတဲ့အခါ ကိုယ့်ခံစားချက်အတိုင်း အပြည့်အဝ လူဖြစ်ခွင့်မရတော့ဘူး။ 
ယောက်ျားဖြစ်လို့ မျက်ရည်မကျရဘူးဆိုတာ ဘယ်နားအဓိပ္ပာယ်ရှိနေလဲ။ ဒါကိုတောင် ဖိုဝါဒီကြီးစိုးမှုရဲ့ ရလဒ်လို့ မမြင်ဘဲ ယောက်ျားတွေဟာ မိန်းမတွေနဲ့  မတူ ဘယ်သို့ဘယ်ညာဆိုပြီး လက်ချာရိုက်တဲ့ ဖိုဝါဒီတွေက သပ်သပ်ရှိသေးတာ၊ (ခန္ဓာကိုယ်တည်ဆောက်ပုံ / ခွန်အား မတူတာ မှန်တယ်လေ၊ ကျန်တာကတော့ ယောက်ျားတွေ တော်ရုံ မငိုကြဘူးဆိုတာ မငိုရဘူးဆိုတဲ့ ဖိနှိပ်မှုကြား ကြီးလားကြလို့မဟုတ်ဘူးလား) အလုပ်အကိုင်ဆိုလည်း "စာရင်းကိုင်က မိန်းမတွေအလုပ်" ဘာညာစသဖြင့် ခွဲခြားလိုက်တဲ့အခါ အဲဒီအလုပ်ကို တကယ်စိတ်ပါတဲ့ ယောက်ျားတွေအတွက်လည်း အခွင့်အရေး ဆုံးရှုံးရရော။ (ဒီလိုခွဲခြားမှုအတွက် မိန်းမတွေနဲ့ LGBTQ+ တွေ ဆုံးရှုံးရတာကတော့ ပြောစရာကို မလိုတော့ဘူးပေါ့။)
အဆုံးသတ်ကတော့ ဒီလို အဖက်ဖက်က သိသိသာသာ၊ မသိမသာ ဖိနှိပ်ခံရတာများတဲ့အတွက် တန်းတူညီမျှရေးကို သွားတဲ့အခါ တစ်သက်လုံး ဖိနှိပ်ခံလာရတဲ့သူတွေကို ပိုပြီး ဦးစားပေးရတာဖြစ်တယ်။ (ပိုပြီးဦးစားပေးတယ်ဆိုတာ အလုပ်ခွင်တွေမှာ ကျား/မ ရာနှုန်းသတ်မှတ်တာ၊ ပညာသင်ဆုမှာ အမျိုးသမီးဆို ပိုဦးစားပေးတာ၊ ဘာလုပ်လုပ် မိန်းမတွေပါဝင်မှုကို ထည့်တွက်တာလိုမျိုးကို ပြောတာ။ ဘားမိစ် အန်ဒရူးတိတ်ဝမ်းနာဘီတွေ ပြောသလို ယောက်ျားကပဲ ငွေရှင်းရမယ်ဆိုတဲ့ အဆိပ်အတောက်မျိုး မဟုတ်ဘူး) 
ဒူးလောက်တင်မှ ရင်လောက်ကျဆိုသလို ဒီလောက် "ပိုပေး"နေရတာတောင် ခေတ်အဆက်ဆက် အရိုးစွဲနေတဲ့အမြင်တွေကြောင့် ကျား/မတန်တူညီမျှရေးကိုရဖို့ဆိုတာ အဝေးကြီးမှ အဝေးကြီးမှာပဲရှိသေးတယ်။ လူမည်းတွေကို ဘာလို့ပိုနေရာပေးရလဲဆိုတာလည်း ဒီသဘောပဲ။