user
Quraanka iyo Abwaanada?


assistant
Quraanka iyo Abwaannada

Nebigii Ilaahay (scw)  ayay gaaladu ku sheegeen faal iyo waalli. Waxay yidhaahdeen waa sixirroole iyo shayaadiinta ayaa wax ku soo dejisa! Eebbana isaga oo difaacaya ergaygiisa Maxamed (scw) ayuu ka beri yeelay waxaas oo dhaliil ah. 

Isaga oo Eebbe ka beri yeelaya inay shayaadiintu wax ku soo dejiso, wuxuu yidhi:
وَمَا تَنَزَّلَتۡ بِهِ ٱلشَّيَٰطِينُ (210) 
210. Shayaadiintu kumay soo dejin [Quraanka]

وَمَا يَنۢبَغِي لَهُمۡ وَمَا يَسۡتَطِيعُونَ (211)
211. Umana qalmaan iyagu mana karaan
إِنَّهُمۡ عَنِ ٱلسَّمۡعِ لَمَعۡزُولُونَ (212)
212. Iyagu maqalkiisa way ka xayndaaban yihiin.¹

Kadib Eebbe (sw) wuxuu farta ku fiiqay cidda ay shayaadiintu ku soo degto, ee ay sharka u waxyooto. Waxaanu yidhi:
هَلۡ أُنَبِّئُكُمۡ عَلَىٰ مَن تَنَزَّلُ ٱلشَّيَٰطِينُ (221)
221. Ma idiinka warramaa cidda ay shayaadiintu ku soo degto?

تَنَزَّلُ عَلَىٰ كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٖ (222)
222. Waxay ku soo degtaa mid kasta oo beenaale ah, oo danbibadane ah.

يُلۡقُونَ ٱلسَّمۡعَ وَأَكۡثَرُهُمۡ كَٰذِبُونَ (223)
223. Waxay ku tuuraan isaga hadalka ay soo dafaan, intooda badanina waa beenaalayaal.²

Sixirroolayaasha, faaliyayaasha iyo dhammaan xerta shaydaanka ee beenta iyo danbiwalaaqashada u saaxiibka ah, ayay shayaadiintu ku soo degtaa, oo ay wax u sheegtaa. Kuwaas ayaana shacabkooda beentaas ku marinhabaabiya.

Kadib Eebbe wuxuu ku xigsiinay abwaannada,  oo uu si guud u dhaliilay, isaga oo ku tilmaamay inay yihiin hoggaanka dadka lunsan.
وَٱلشُّعَرَآءُ يَتَّبِعُهُمُ ٱلۡغَاوُۥنَ (224)
224. Abwaannadana waxa raaca kuwa lunsan.

أَلَمۡ تَرَ أَنَّهُمۡ فِي كُلِّ وَادٖ يَهِيمُونَ (225)
225. Miyaanad arag inay tog kasta isku qaadayaan.

وَأَنَّهُمۡ يَقُولُونَ مَا لَا يَفۡعَلُونَ (226) 
226. Iyo inay odhanayaan waxaanay samaynayn.³

Aqlabiyadda abwaannadu xilli jasta waa dad u janjeedha dhanka baashaalka, balwadaha, baadinimada iyo baaddilnimada.  Odhaah dhexdooda caan ka ah ayaa tidhaahda ma jiro sooyaalka suugaanta Carabta abwaan weyn oo aan diinta lid ku ahayni. 

Haddaba Eebbe markii uu si guud u dhaliilay abwaannada, wuxuu ka soo reebay in kooban, oo sifooyin gaar ah leh:

إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَذَكَرُواْ ٱللَّهَ كَثِيرٗا وَٱنتَصَرُواْ مِنۢ بَعۡدِ مَا ظُلِمُواْۗ وَسَيَعۡلَمُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ أَيَّ مُنقَلَبٖ يَنقَلِبُونَ (227)
227. Marka laga reebo kuwa [Eebbe] rumeeyay, ee camalka wanaagsan qabtay, ee in badan Eebbe xusay, ee guulaystay kadib markii la dulmiyay. Kuwii wax dulmiyayna way ogaan doonaan meesha ay u laaban⁴ doonaan.⁵

Maansayahanka (aan ku jiro) si ay uga badbaadaan dhaliisha abwaannada loo jeediyay, waxay u baahan inay la yimaaddaan: Iimaan, camal wanaagsan, digri badan iyo dulmidiidnimo.

Iimaanka iyo camalka wanaagsan si fiican ayaa loo garanayaa, balse waxa gaar ii soo jiitay digriga badan iyo dulmidiidnimada. Inta badan abwaannadu waxay suugaantooda ku celceliyaan xuska gacalisadooda, xuska siyaasiyiinta, xuska qabiilkooda, xuska deegaankooda iyo xuska duruufahooda. Taas isaga oo Eebbe xasuusan, ayuu ku baraarujinayaa inaanay hilmaamin isaga xuskiisa.

Ta labaad, inta badan abwaannadu waxay taageeraan qabiilkooda, siyaasiyiintooda iyo danaha ciddooda, taas oo keeni karta inay dulmi ku raacan dadkooda ama ay ku horgalaan. Haddaba Eebbe wuxuu xasuusinayaa abwaannada wanaagsani inay yihiin kuwa markasta xaqsoorka iyo caddaalada agteeda jooga.

Gunaaanadkii, haddii aad aragto abwaan taageeraya dulmi qabiil, mid dhaqan, mid diimeed, mid siyaasadeed ama mid kale iskaga durug. Waa kuwa shaydaanku ku soo dego, ee ay dadka dhunsan raacaan.
Balse haddii aad aragto abwaan ka dagaalamaya dulmiga qabiil, midka dhaqan, ka siyaasadeed, ka diimeed ama mid kasta oo kale, ka agdhowow waxa ku lammaan gargaarkii Eebbe.

_________

1. Suuradda al Shucaraa, aayadaha 210, 211 iyo 213
2. Suuradda al Shucaraa, aayadaha 223.
3. Suuradda al Shucaraa, aayadaha 224, 225 iyo 226
4. Halka ay u laaban doonaan: xisaabta qiyaamaha iyo naarta.
5. Suuradda al Shucaraa, aayadaha 227.