user
ISTWA TAKS AK POUVWA SOSYETE ANONIM YO


assistant
Mwen sonje lè m te lekòl yo te konn rakonte m istwa Wobendèbwa ak zanmi l yo. Pwofesè m nan te di se yon bèl istwa ki pale de yon ewo womantik ki t ap vòlè kòb moun ki rich yo pou l separe bay pòv yo. Papa rich mwen an pa t konsidere Wobendèbwa kòm yon ewo. Li te konsidere Wobendèbwa kòm yon vòlè. Wobendèbwa ka gen lontan depi l mouri, men disip li yo toujou la. Mwen souvan tande moun k ap di ''poukisa moun ki rich yo pa peye pou tèl bagay? ''oswa ''moun ki rich yo ta dwe peye plis taks epi bay pòv yo kòb sa. '' Se ilizyon Wobendèbwa sa: pran lajan moun ki rich yo bay pòv yo, ki fè pòv yo ak klas mwayèn nan soufri plis. Rezon ki fè yo takse klas mwayèn nan wo konsa se akoz konsepsyon Wobendèbwa a. Reyalite a sèke yo pa takse moun ki rich yo. Se klas mwayèn nan, sitou moun edike k ap touche plis kòb yo ki peye pou pòv yo. Yon lòt fwa ankò, pou nou pi byen konprann jan bagay yo fèt, nou dwe egzamine istwa taks. Byenke papa byen edike m nan te yon ekspè nan istwa edikasyon, papa rich mwen an te vin tounen yon ekspè nan istwa taks. Papa rich te eksplike mwen menm ak Mayko okòmansman, moun pa t konn peye taks ann Angletè ak ann Amerik. Pafwa, moun te konn peye taks pandan yon titan pou yo te ka soutni gè yo. Wa a oswa prezidan an te konn fè yon deklarasyon epi l te konn mande tout moun pou yo bay patisipasyon pa yo. Yo te egzije taks nan Grann Bretay pandan gè kont Napoleyon an soti 1799 rive 1816, epi ann Amerik pou soutni gè sivil la soti 1861 rive 1865. An 1874, Angletè te kòmanse pran lajan sou revni sitwayen l yo yon fason pèmanan. An 1913, Etazini te kòmanse pran lajan sou revni sitwayen l yo lè yo te kòmanse aplike sèzyèm amandman nan konstitisyon Etazini an. Pandan yon tan, ameriken yo pat vle peye taks. Se taks sou te ki te lakoz Tea Party nan pò Boston an, yon ensidan ki te deklannche gè revolisyon an. Sa te pran prèske 50 an pou Angletè ak Etazini fè moun yo aksepte ide peye taks sou revni yon fason pémanan. Sa dat istorik sa yo pa revele sèke okòmansman se sèlman moun rich yo yo te egzije toulede taks sa yo. Se sa papa rich te vle mwen menm ak Mayko konprann. Li te esplike yo te fè ide peye taks la vin popilè, epitou yo te fè pifò moun aksepte l lè yo te fè moun pòv ak klas mwayèn nan kwè yo vin ak kesyon taks la pou pini moun ki rich yo. Se konsa mas pèp la te vote lwa a, epi l te vin legal devan konstitisyon an. Byenke entansyon an se te pini rich yo, an reyalite se moun ki te vote l yo ki te peye sa, anpalan de pòv ak klas mwayèn nan. Papa rich te di “yon fwa gouvènman an te kòmanse goute lajan taks yo, li pat mande rete”. Mwen menm ak papa w diferan nèt. Li se yon biwokrat nan gouvènman an, e mwen se yon kapitalis. Yo pa peye nou ni evalye siksè nou sou menm baz. Yo peye l pou l ka depanse lajan epi pou l anboche moun. Plis li depanse e plis li anboche moun se plis òganizasyon l lan vin pi gwo. Nan gouvènman, yo respekte gwo òganizasyon. Yon lòt bò, nan òganizasyon m nan, mwens mwen anboche moun e mwens mwen depanse lajan, se plis envestisè yo respekte m. Se sak fè mwen pa dakò ak moun ki nan gouvènman yo. Objektif yo diferan ak pa pifò biznisman. Tank gouvènman an gen plis moun, se plis li bezwen lajan taks pou sipòte l. Papa m ki te fè gwo etid la te kwè ak tout kè l gouvènman an ta dwe ede moun yo. Li te renmen John F. Kennedy sitou ak ide Peace Corps la (Lame pou Lapè). Li te tèlman renmen ide a, li menm ak manman m te travay pou Peace Corps, yo te fòme volontè ki prale Malezi, Tayland, ak Filipin. Li te konn fè anpil efò pou te ka gen plis sibvansyon ak plis lajan nan bidjè a pou l te ka anboche plis moun ni nan travay li nan Depatman Edikasyon an ni nan Peace Corps la. Depi lè m te gen dizan, mwen te konn