user
QISADI SACIID BIN AL-MUSAYIB


assistant
QISADI SACIID BIN AL-MUSAYIB

Saciid waxa uu ahaa mid kamida culimadii diinta ugu caansanayd xilligii banii Umayah dowladda Islaamka u talinayeen: Saciid ardadiisa waxaa kamid ahaa nin la oran jiray Cabdullaahi bin Abii widaacah. C/Laahi dhawr maalmood buu dersiga ka maqnaaday, sheekhuna ardada ka dhex tebay. Maalmood buu dersiga ka maqnaaday, sheekhuna ardada ka dhex tebay.

Maalinti dambe kolkii loo sheegay in sheekhu doondoonayey buu u yimid. Markuu salaamay buu sheekhu weydiiyey halkuu maalmahan ku maqnaa. "Xaaska ayaa iga jiranayd oo aan la joogay, haddase way dhimatay oo waaban soo duugay" buu CILaahi ugu jawaabay. "Maxaad jirradeeda noogu soo sheegi weyday aan booqannee, amaba geerideeda aan waxka duugnee?" intuu ku yiri 00 u tacsiyeeyay, xaaskii geeriyootayna u duceeyay, buu dabeeto ku yiri:- 
"CILaahiyow guurso, Eebbena ha hortegin adoo doob ah", *Yaa sheekhow
 gabar isiinaya!, Wallaahi baan ku dhaartaye Afar dirham baa xoolo iga dhaca".

Sheekhii baa markaa yiri: "Subxaanallaah, miyaanu muslimku afar dirham ku dhowrsan karin!", una raaciyey “Anaa inan kuu guurinaya hadaad raali ka tahay".
CLaahi bin Widaacah oo isaga laftisu sheekada ka sheekeynayaa waxa uu leeyahay: Markaas baan xishood iyo darajayn dartood uga aamusay. 

"Maxaad u aamustay? ma inantaydaan kuu cuntamayn?". "Eebe hakuu naxariistee maxaad saa leedahay haddaad doonto gabadhaada kumanaan dirham baad ku guurin kartaaye" baan ku iri. Markaas buu sheekhii yiri "Waa runtaa, balse iska daayoo shuhuud u yeero. Shuhuud baan markaa u yeertay, waxaana gabadhii la igula mehriyey Afartii dirham, halkaana lagu kala faataxaystay. Kolkaan Salaaddii Cishaha tukannay baan anigu gurigeygii iska aaday, waana tanoo ninbaa iridkii aqalkeyga garaacaya. "Waa kuma?". Qofkii iridka garaacayey baa yiri: "Waa Saciid". Ilaah baan ku dhaartaye waxaan Sacidyo garaacayey baa yiri: "Waa Saciid".

Ilaah baan ku dhaartaye waxaan Saciidyo magaalada ku aqoon jiray waan SOO wada xusuustay aan ka ahayn Saciid bin AI Musayib, maxaa yeelay weligey maanan arag asagoo gurigiisa ka baxaya, inuu Salaad Masjidka ugu socdo ama meyd wax kasoo aasayo maaha eh. Markaas baan iri: "Waa Saciidkee?". "Saciid bin Al musayib". Jirkayga oo dhan baa halmar jareeyey, waxanan is iri: “Armuu sheekhu ka shallaayey inantuu ku siiyey oo kuu cudur daaran rabaa". Markaas baan anoo cagajiid ah iridkii furay, saa waa gabar dadaboolan, faras alaabi ku raran tahay iyo adeegto cad.
Furay, saa waa gabar dadaboolan, faras alaabi ku raran tahay iyo adeegto cad. Sheekhii intuu isalaamay buu yiri: "C/Laahiyow waatan naagtaadi". Markaas baan si yare xishood ku jiro u iri: “Alle hakuu naxariistee, maxaad ayaamo ugu
kaadin weydey". Suu yiri: "Sabab!", kuna daray: "Sow ima oran afar dirham baan haystaa?, mise waxaad dooneysaa in Eebbe iyiraahdo maxaad ninka habeenkaa doobnimo ugu dhaaftay adoo xaaskiisii haya. 

Waa taa naagtaadii waana taa alaabadiinnii, waana taa gabar idiin
adegta iyo kun dirham ood masruufataan. C/Laahiyow amaanada Eebbe iga guddoon. Waxan dhaar kuugu marayaa inaad iga guddoomaysid gabar Soon iyo Salaad badan, Kitaabka Eebbe
iyo Sunnada Rasuulkiisana aqoon badan u leh, ee Alle kaga cabso, aniga darteeyna ha uga xishoon ee haddaad wax aadan jeclaysan ku aragto intaad edbiso gacanteyda kusoo sin". Waanu sii dhaqaaqay.

CLaahi waxa uu leeyahay: Wallaahi baan ku dhaartaye weligey ma arag naag ka aqrin og Kitaabka Alle, kagana aqoon badan Sunnada Rasuulka (Sallallaahu calayhi wasallam), kagana cabsi badan Allihii abuurtay, waxanay ahayd mas'alada culimada wareerisa ta jawaabteeda la weydiiyo.Mar kasta oon Saciid is aragno waxa uu iweydiin jiray: "Qoftii say tahay?" markaas baan dhihi jiray: “Waa nabaddeeda".

Kedib markay gabadhii wiil iidhashay baan maalin anigoo suuqa u baxay waxaan soo laabtay islaan aanan weligey arag oo aqalka dhex fadhida. Ka nogo markaan islahaa bay xaaskaygii tiri: "Soo gal C/Laahiyow, waa qof araggeeda Eebbe kuu banneeyaye". Markaas baan weydiiyey: Tumaad ahayd, Alle hakuu naxariistee?". "C/Laahiyow gabadhaan hooyadeed baan ahaye maxaad kala kulantay?". "Khayr Alle haydinka siiyo, si fiican baad u tababarteen una edbiseen". 

"CLaahiyovw annaga ha noogu danayne haddaad xumaan ku aragtid edbi, waxaan nafteeda ka ahaynna adaa leh, dhoola caddayntana haka badin yaanay ku dhayalsane. Eebe haydiin barakeeyo dhallaanka cusub, ha ka dhowro Shaydaan, hana kadhigo mid Ale ka cabsi badan sidii awoowihii. Wallaahi baan ku dhaartaye Afartan (40) sanadood oon isqabnay ma aanan arag maalinna asagoo Allihiis ku caasinaya, lacagtaana asagaa idiinsoo dhiibaye qaata".

Cabdullaahi waxa uu leeyahay: "Waan ka qaatay lacagtii,waxayna ahayd Shan diinaar, siday islaantii markaas nooga baxdayna siddeed iyo toban sanadood wejigeeda dib uma aanan arag ilaa geeriyi na kala geysay".