user
ਅਨਿਲ ਕੁੰਬਲੇ ਕੌਣ ਹੈ?


assistant
ਅਨਿਲ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੁੰਬਲੇ (ਜਨਮ 17 ਅਕਤੂਬਰ 1970) ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਹੈ। ਕੁੰਬਲੇ ਬਤੌਰ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਨਿਲ ਕੁੰਬਲੇ ਜਿਮ ਲੇਕਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਜਿਹਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 10 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਕਰਨਾਟਕ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬੰਗਲੋਰ ਨਗਰ ਦਾ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਗਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਚੌਕ ਦਾ ਨਾਮ 'ਅਨਿਲ ਕੁੰਬਲੇ ਚੌਕ' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 
ਇਕ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਕੁੰਬਲੇ ਨੇ ਟੁੱਟੇ ਜਬਾੜੇ ਨਾਲ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 2 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਸਨ। 

== ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ==

ਅਨਿਲ ਕੁੰਬਲੇ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਅਕਤੂਬਰ 1970 ਨੂੰ ਬੰਗਲੋਰ(ਕਰਨਾਟਕ) ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸਰੋਜਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ।ਅਨਿਲ ਕੁੰਬਲੇ ਦੇ ਭਰਾ ਦਾ ਨਾਂਮ ਦਿਨੇਸ਼ ਕੁੰਬਲੇ ਹੈ। ਕੁੰਬਲੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਂਮ ਚੇਤਨਾ ਕੁੰਬਲੇ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ- ਪੁੱਤਰ ਮਾਇਆਸ ਕੁੰਬਲੇ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰੀ ਸਵਾਸਤੀ ਕੁੰਬਲੇ।ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲਡ਼ਕੀ ਹੈ, ਅਰੁਣੀ ਕੁੰਬਲੇ (ਜੋ ਕਿ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਦੌਰਾਨ ਜਨਮੀ ਸੀ)।ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕੁੰਬਲੇ 'ਹੋਲੀ ਸੰਤ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਸਕੂਲ' ਵਿੱਚ ਪਡ਼੍ਹਦਾ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੰਗਲੋਰ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਉਹ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ 'ਜਵਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟਰਸ' ਕਲੱਬ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ ਗਿਆ। ਕੁੰਬਲੇ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ ਬਾਸਾਵਾਂਗੁਵਡ਼ੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ। ਕੁੰਬਲੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਮਕੈਨੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ 'ਰਸ਼ਤਰਿਆ ਵਿਦਿਆਲਾ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ' ਤੋਂ 1991-92 ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਨਾਂਮ 'ਜੰਬੋ' ਨਾ ਸਿਰਫ ਉਸਦੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਪਿਆ ਸਗੋਂ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਉਸਨੂੰ 'ਜੰਬੋ' ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।
ਅਨਿਲ ਕੁੰਬਲੇ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਨਾਮ ਭਾਵ 'ਕੁੰਬਲੇ', ਇੱਕ ਕੁੰਬਲਾ ਨਾਂਮ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਪਿਆ ਜੋ ਕਿ ਜਿਲ੍ਹਾ ਕਾਸਾਰਾਗੋਡ(ਕੇਰਲਾ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਅਨਿਲ ਕੁੰਬਲੇ ਦੇ ਨਾਂਮ ਤੇ ਕੁਝ ਚੌਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

=== ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੈਰੀਅਰ ===

ਕਰਨਾਟਕ ਵੱਲੋਂ ਕੁੰਬਲੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਘਰੇਲੂ ਮੈਚ 1989 ਵਿੱਚ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਖਿਲ਼ਾਫ ਖੇਡਿਆ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਵਿਕਟ ਲਏ। ਉਸਦੇ ਇਸ ਬਿਹਤਰੀਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਕੁੰਬਲੇ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖਿਲ਼ਾਫ ਅੰਡਰ 19 ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਚੁਣ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

=== ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੈਰੀਅਰ ===

ਕੁੰਬਲੇ ਨੇ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਮੈਚ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਖਿਲ਼ਾਫ ਅਪ੍ਰੈਲ 1990 ਨੂੰ ਖੇਡਿਆ। ਇਸ ਸਾਲ ਹੀ ਕੁੰਬਲੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖਿਲ਼ਾਫ ਖੇਡਿਆ। ਅਨਿਲ ਕੁੰਬਲੇ 132 ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਦੀਆਂ 236 ਪਾਰੀਆ ਵਿੱਚ 619 ਵਿਕਟ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫ਼ਲ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। 271 ਇੱਕ-ਦਿਨਾ ਮੈਚਾਂ ਦੀਆਂ 265 ਪਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ 337 ਵਿਕਟ ਲੈਣ ਦੀ ਗੌਰਵ ਵੀ ਕੁੰਬਲੇ ਦੇ ਨਾਂਮ ਹੈ। ਕੁੰਬਲੇ  ਨਵੰਬਰ 2007 ਤੋਂ 1 ਸਾਲ ਤੱਕ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੇ ਟੈਸਟ ਕਪਤਾਨ ਵੀ ਰਹੇ ਹਨ।

== ਰੌਚਕ ਤੱਥ ==

ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼। ਕੁੰਬਲੇ ਨੇ 1990 ਤੋਂ 2008 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਟੈਸਟ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡੇ 132 ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 40850 ਗੇਂਦਾ ਸੁੱਟ ਕੇ 18355 ਰਨ ਦੇ ਕੇ 29.65 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 619 ਵਿਕਟ ਲਏ।
ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 500 ਅਤੇ 600 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਇਕਲੌਤੇ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼।
ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਟੈਸਟ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 10 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਜਿਮ ਲੇਕਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਸਰਾ ਗੇਂਦਬਾਜ਼। ਕੁੰਬਲੇ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ 4 ਫ਼ਰਵਰੀ 1999 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਦਿੱਲੀ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਦੀ ਚੌਥੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ 26.3 ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 9 ਮੇਡਨ(ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਰਨ ਦਿੱਤੇ) ਓਵਰ ਸੁੱਟ ਕੇ 74 ਰਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, 10 ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਦਾ ਕਾਰਨਾਮਾ ਕੀਤਾ। ਓਨ੍ਹਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਜਿਮ ਲੇਕਰ ਨੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿਰੁੱਧ 26 ਜੁਲਾਈ 1956 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਦੀ ਤੀਜੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ 51.1 ਓਵਰ ਵਿੱਚੋਂ 23 ਮੇਡਨ ਓਵਰ ਸੁੱਟ ਕੇ 53 ਰਨ ਦੇ ਕੇ 10 ਵਿਕਟ ਲਏ ਸਨ, ਤੇ ਓਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਬਣੇ ਸਨ।
ਕੁੰਬਲੇ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਲੰਬੇ ਕੱਦ ਕਰਕੇ 'ਜੰਬੋ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਕੁੰਬਲੇ ਬੰਗਲੋਰ ਦੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਦੇ ਸਨ।