user
INDHADEEQ KU AAWAY?
Qeybta:2-aad.?


assistant
INDHADEEQ KU AAWAY?
Q:2aad

Sheekadu waxa ay inoo maraysay, farriimihii aan is weydaarsannay ayaan dib u akhriyey. 
Debnahayga oo kala jiidan ayaan si aayar ah u akhriyayey qayb kasta. Dareenka dushayda hadheeyey ayaan diidayey in aan xadhigiisa jaro. In uu codka hooyo iga saari doono xaaladda aan ku jiro maan fileyn. 
- Waar hooyo miyaanad kicin weli? Sowka 
aabbahaa kugu soo waashay.
- Oo mee aabbo?
- Dee isagu shir kale ayuu ku jiraaye, adigu 
meeshii miyaanad tegayn?
- Mayee waan kacayaa, hooyo.
Runtaa fiicane maan rabin in aan meeshaas 
tago. Waa laba saacadood oo ay qaar ajaanib ahi kaga hadlayaan nabadda iyo nabadeynta. Waa aqoon-isweydaarsi uu aabbo aad iigu qasbayey.

Waxa ay ka mid tahay diyaargarowga uu wado,si uu iigu wareejiyo guddoomiyenimada xisbiga, marka uu isagu madaxweyne noqdo kaddib doorashadan soo socota. Dedaal dheer oo uu u galay kaddib, wuu ka ansixiyey asxaabtiisa kale. 

U malayn maayo in ay diidi lahaayeen kolley, 
waayo ka maarmi maayaan adeegga aan xisbiga u hayo. Dad badan oo siyaasadda faalleeya ayaa inta badan ku tilmaama guulaha xisbiga qaar aan anigu ka dambeeyey. Walow aan dhowr sanno uun si fiican uga shaqaynayey, haddana waxa ay ahaayeen dhowr sanno oo xasaasi ahaa. 

Farxad miisaankaygii fududaysay ayaa 
cagaha iyo caloosha ii fadhida. Degdeg ayaan u diyaargaroobay waanan baxay. Magaalada ayaan sii dhex qaaday aniga oo ku indho-doogsanaya midabka astaanta u ah xisbiga ee cagaarka ah, meel kastana sudhan. Waraaqaha waaweyn ee ay ku xardhan yihiin ”KA XOROW QABYAALAD – U CODEE BULSHO” iyo  ”CODKA BULSHO AAD SIISAY KU HUNGOOBI MAYSID” ayaa meheradaha albaabbadooda ku dheggan. Waa olole wakhti dheer qaatay midhihiisii. 

Dad kala qaybsan ayaannu intoodii badnayd midaynay. Cilmiga arrimaha bulshada ee aan saddexda sanno ku soo lumiyey ayaa i baray in marka aad dad midaynayso loo adeegsado qalab kala duwan. 
Qalabka aan u adeegsaday ayaa ahaa in si aan dadkan u mideeyo aan tuso wax ay wadaagaan oo dantooda guud ku jirto. Waxa aan farta ugu fiiqay waxyaabaha ay wadaagaan aniga oo ka qarinaya waxa kala duwa. Waxa ay ahayd siyaasad aan u qaabbilsanaa xisbiga oo guul ku dhammaatay. 

Waxa uu ahaa olole qaatay sagaal bilood oo ka unkamay tuulooyinka yaryar ee aanay siyaasiyiintu danaynin kuna dhammaaday 
caasimadda dalka. Waxa qasab noqotay in 
aannu tuulo kasta joogno ugu yaraan toddoba maalmood. Si aannu u beddelno fikirka ay ka qabaan siyaasiyiinta guud ahaan, ayaannu bilownay adeegsiga fikirkooda. Iyaga ayaannu kulamo kala duwan la qaadannay si ay uga sheekeeyaan xaaladdooda nololeed iyo baahida ay qabaan. Halkaa waxa nooga soo baxay meelaha ay u jilicsan yihiin, meelaha aan ballanqaadkayga ku aaddin doono. 

Haddii aan wax ka bartay bulsho meel deggan, weliba ragga, waxa aan ogahay in ay raggu inta badan ka faalloodaan waxyaabbo aan suurtogal ahayn. 
Tusaale ahaan, oday gadh weyn oo cas leh ayuu ahaa kii isaga oo cadhaysan ka kacay shirka ee noo sheegay in uu u baahan yahay waddo laami ah oo tuuladiisa ku wareegta. Sidaas darteed wax weyn ka ma so qaado baahiyaha kala duwan ee ay raggu sheegtaan, waxaanan aad u dhegeystaa dumarka. Dumarka oo ka hadla waxyaabaha aasaasiga ah, sida iskuul ay carruurtu aaddo, ceelka oo ka dheer iyo wax aan ka durugsanayn. 

Qofka bani’aadamka ah haddii aad jiif wadaagtaan, way fududahay fahamka 
idin dhex mari karaa. Marka aannu – aniga iyo kooxdaydu – lix habeen jiif iyo jidiinba la 
wadaagno qaybaha kala duwan ee bulshada, 
ayaan maalinta toddobaad ku soo gunaanadaa khudbad ay iska dhex arki karaan. Hadal iyaga taabanaya ayaan u sheegaa, ballanqaad saaxiibkood ka imanayana ayaan guddoonsiiyaa inta aanan ka huleelin tuulada. Tuulada xigta ayaan gaadhaa si aan intii in le’eg u sameeyo. Lix 
bilood kaddibna caasimadda ayaan imid aniga oo dad i oggol dhabarka ku sita.
Caasimadda ayaa iyadu u baahan in dhowr siyood looga hawl galo. Taasna aabbo ayaa ku filan oo intaa aan maqnaa aan wax kale qaban. Waa qof jecel in uu ka midho dhaliyo hawsha uu bilaabbo, sannadkan isaga ahna way ka go’an tahay in uu madaxweyne noqdo. Waajibkayga ayay tahay in aan ku garabgalo hayaanka. Noloshayda dhan ayaan u hakiyey si aan isaga tiisa u meel mariyo. 
Waa xaq la’igu leeyahay oo aan gudanayo. Tani waxa ay dhalisay in dadka siyaasadda 
falanqeeyaa igu sheegaan shaqsiga ka dambeeya guulaha uu xisbigu ka soo hooyay gobollada. 

Guushaas oo xisbiga kor-marinaysa xisbiga 
talada haya ee tacbaanka ah, soona 
gaadhsiinaysa xisbiga aannu colka nahay ee 
Aqbal oo muddo dheer caan ka ahaa waddanka. 
Waxa haysta xisbigan oday aad macangag u ah oo la yidhaa Cali Shaandho. Cali Shaandho inta aan ka aqaanno, waa qof aad u qallafsan, qof aan jeclayn in rabitaankiisa laga soo dhex galo, waa qof marka uu doodayo laga fogeeyo qalimaanta iyo waxyaabaha uu u adeegsan karo in uu ku tuuro qofka la doodaya. Taasi waxa ay keentay in ay isaga iyo aabbo is af-dhaafaan. Shirka uu 
maanta leeyahayna waa mid iyaga dib loogu 
wada hadashiinayo oo ay odeyaasha magaaladu dhex ka yihiin. Shaandho waxa uu adeegsadaa habkii 40 sanno kahor la adeegsan jiray ee odayaasha ku salaysnayd. Reer kasta gaarkiisa ayuu ula shiray. Beentu ma wanaagsanee habkani waxa ay u soo jiidday sumcad uu beelaha dhexdooda ku yeeshay, geyiganna caan ayuu ka yahay. Waxa se hadda bilaabantay shaki dadka ka galay ujeeddooyinkiisa, annaguna Bulsho ahaan waxa ay noqotay fursad noo bannaanaatay. Halkaa shakigu ka yimid in aannu farta ku fiiqno ayay shaqadayadu ahayd sannadkii u dambeeyeyba, taas oo keentay kulaylkii doodda isaga iyo aabbo dhex martay mar uu isagu aabbo ku yidhi ”inankaaga la’aantii 
waxba maad ahaateen”, taas oo uu aabbo kaga jawaabay ”Ilaahay u cadhoo dee anigu innamada ma bixiyee”. Sida aan maqlay wax wiilal ah ma uu dhalin Shaandho, gabadh ayuu dhalay aan siyaasadda ku jirin. 

Natiijadii doodda habeenkaa dhoweyd ayaa 
keentay in na loogu yeedho aqoon is￾weydaarsigan ku saabsan nabadda iyo 
nabadeynta. Kolley wax aan tixgelinta afkaarta kala duwan ahayn ka hadli maayaan. Dirawalkii ayaa baabuurkii joojiyey, shan daqiiqo oo ay ka dhaaftay wakhtigii ballanta ayaan qolkii madaxa ku soo horreysiiyey. ”Faysal Keynaan, soo dhawoow” ayuu af qalaad igu soo gaadhsiiyey kii caddaa ee madasha horjoogaha ka ahaa. ”Shan 
daqiiqo ayaad soo daahday” ayuu ka daba  keenay si uu iigu tilmaamo habsankayga. Waar iska aamus waaban soo dheereeyee. Kursi 
bannaan ayaan ka helay qaybta dambe ee qolka ay dhex fadhiyaan dadka tiradoodu labaatanka gaadhaysaa. Kuraasida ayaa u taalla afar layn oo midkiiba lix kursi iyo miiskiisii oo horyaalla yahay. Qof waliba gaarkiisa ayuu u fadhiyaa. 

Durba waan hamaansaday, wax micno leh ayaan u arki waayey waxan uu ka sheekeynayo. Haddii aan ogaan lahaa sida uu dareenkaygu u beddelmi doono ilbidhiqsiyo kaddib, maan hamaansadeen. Waxa aan dareemay indhaha dhabankayga bidix sida fallaadha ugu taagan. 
Intii aanan eegin dhankeeda kahor, ayuu ninkii yidhi ”fadlan laba-laba u fadhiista oo su’aalahan ka dooda”. Dhankii indhaha la’igaga soo ganay ayaan u jeedsaday. Waa iyadii. Waa Indhadeeq! 
Maxay meesha ka qabanaysaa? Afka ayaa i kala tegay. Inta aanay qof kale la fadhiisan ayaan kursigaygii dhankeeda u jiitay aniga oo ka hor jeedsanaya. Iyadu sidayda oo kale ugu ma faraxsana kulankan, sababta gadaal ayaan ka ogaan doonaa.  Hadallo isku qasan ayaan mar ku wada dhawaaqay. Su’aashii uu ninku yidhi ka dooda ayay jawaab iiga dhigtay.
- Haddii aabbahaa iyo hooyadaa hortaada 
isku dagaalaan, sideed u xallin lahayd?
- Een.. aabbahay iyo hooyaday miyay waalan yihiin markay hortayda ku dagaallamayaan, ayaan jawaab uga dhigay aniga oo ilaaqdoon ah. Weli waxa aan rabaa in ay iiga jawaabto 
sababta ay goobtan u timid, waayo shirkan waxa ka qayb gelaya oo keliya xukuumadda iyo labada xisbi ee mucaaradka ah. Qayb iga mid ah ayaa igu leh ”xukuumadda ayay ka socotaa”, qayb kale ayaa diidaysa. 
- Bisinkee su’aalo badanidaa! ayay si hoose 
u tidhi.Waan isku khajilay, waa runteed. Su’aalo ayaan nafta kaga jaray. Dabcan xiisaha ayaa iga keenay, waan u qaadan waayey. Riyo oo kale ayay ila ahayd. inantii aan maalmo ka daawan jiray shaashadda telefoonka ayaa imikana i hor fadhida. Waa wax la rumaysan waayo. 
- Oo meeshii aad u soo socotay ma halkanay ahayd? ayaan haddana weydiiyey.
- Haaye su’aasha ka jawaab.
- Walaal Ilaahbaan kugu dhaariyee ii sheeg 
waxa aad meeshan ka qabanayso. 

Horto waan ku faraxsanahay in aan ku arko 
runtii oo waan u qaadan la’ ahayba, laakiin ma xukuumaddaad ka socotaa? 
Mise odaygii Shaandho ee qallafsanaa 
ayaad u shaqaysaa.
Qosol foolxun ayaan raaciyey markaan intaa 
idhi. Wejigeedii ayaa doorsoomay markii aan 
intaa idhi. Kor ayay ii soo eegtay iyada oo 
beddelan.
- Cali waa aabbahay! Indhadeeq Cali waa 
aniga. 
Hadalka ayaan ka boobay.
- Naa walaal ka noqo, kaasi malaha ku 
muu dhaline.
Ha odhan lahaydaa!
- Neef xun baad tehee shadhaab! Waar 
maxaad aabbahay ku caayaysaa? 
Markaad soo gashay ayaan gartay inaad 
ina Keynaan tahay, kibirkaaga. Waar 
aabbahay muxuu kugu sameeyey? 
Adiguu aabbahaa haacoo yahaye..
- Dee yeynaan is caayin walaale u kaadi.
- Oo waar haddaa ma adaa ii subkay?
Bal adba ka jawaab, waa runteed. Cali Shaandho ayaan horteeda ku caayey. Aar ninka dhalay qallafsanaa iyana qurxoonaa.