user
Kala duwananshaha dadka iyo diinta islamka.


assistant
DIINTA ISLAAMKA IYO KALA DUWANAANTA DADKA. 

Islaamku wuxuu yimi Xilli ay adag tahay in dad kala Aragti duwan ay meel ku wada noolaan karaan.

Ma jirin mana dhici karin Qolo aqbali karta in ay dhex daganaadaan dad ka Aragti iyo Diin duwan. 
Rasuulku scw wuxuu isku dayay in uu Tolkii reer maka  ka dhaadhiciyo kala duwanaanshaha wuxuuna kor iyo hoos ugu sheegay in Afkaarta xaqa ah ee uu la yimi aysan ahayn mid ay ku khasban yihiin inay qaataan. 
Wuxuuna yiri inagoo kala duwan aan wada noolaano:-

‎“لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ (6)”
“Diintiina ayaad leedihiin anigana Diintayda”.

"وَقُل لِّلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ اعْمَلُوا عَلَىٰ مَكَانَتِكُمْ إِنَّا عَامِلُونَ (121).
“Waxaad ku tiraahdaa kuwa aan rumeyn Risaalada aad waddo u Camal fala sida idinla quman eed doonaysaan,inaguna waxaan u Camal falaynaa sida nala faray”.

‎"لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ ۖ قَد تَّبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ "
“Is-khasbid xagga Diinta ah ma jiro waayo Hanuunka iyo Baadidu way kala cad yihiin”.

‎" وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ شَاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْيَكْفُر "
"Xaqu xaga Rabigiin ayuu ka sugnaaday ee kii doona ha rumeeyo kii doonana ha iska diido".

فَذَكِّرْ إِنَّمَا أَنتَ مُذَكِّرٌ (21) لَّسْتَ عَلَيْهِم بِمُصَيْطِرٍ (22)
“Waani oo wax u sheeg adiga mid waaninaya oo kaliya ayaad tahay,wax Khasab ah dushooda kuma lihid. Ilaahay baa raali ka ahaa kala duwanaanshaha oo misana farayay Rasuulkiisa scw. 

‎ - وَإِن كَذَّبُوكَ فَقُل لِّي عَمَلِي وَلَكُمْ عَمَلُكُمْ ۖ أَنتُم بَرِيئُونَ مِمَّا أَعْمَلُ وَأَنَا بَرِيءٌ مِّمَّا تَعْمَلُونَ (41).

Hadday ku beeniyaan waxaad ku tiraahdaa aniga camalkayga uun baan leeyahay idinkuna camalkiina ayaad leedihiin,idinku shuqul kuma lihidiin oo laydiin raacan maayo waxaan aniga sameynayo,Anigana shuqul kuma lihi oo lay raacan maayo waxa aad idinka samaynaysaan".

Waa iska caadi waana wax Bani Aadamka oo dhan ku dabeecaysan in ay qolo waliba jeceshahay in iyaga tabac loo noqdo oo qofku wuxuu u xamaasadaysan yahay ee uu Xaq u arko ayuun buu doonayaa in la wada qaato.

Rasuulka scw in kasta oo uu Xaq ku sugnaa Rabina hagayay hadana wuxuu Tolkii la jeclaa in ay rumeeyaan oo ay xaqa raacaan arintaasna si aad ah ayuu ugu hamiyi jiray.

Ilaahay sareeye wuxuu doonay inuu Rasuulkiisa dareensiiyo in aysan arintaasu ahayn Sunada Rabi ee uu aqbalo kala duwanaanshaha talada iyo hanuunkana uu Eebe udaayo. Waxaana si cad loogu sheegay inuu ku ekaado shaqadiisa gaarsiinta ah oo kaliya. 1
‎ان عليك الا البلاغ. 

Wuxuu kaloo Alle yiri

‎وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لآمَنَ مَنْ فِي الأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا أَفَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ (99)
"Haddii Alle dooni way rumayn lahaayeen dhamaan dadka Dhulka ku sugan oo dhan ee adigu dadka ma karhaysaa oo ma khasbaysaa ilaa ay Mu’miniin wada noqdaan"

Wuxuu mar kale Alle yiri:-

‎وَإِن كَانَ كَبُرَ عَلَيْكَ إِعْرَاضُهُمْ فَإِنِ ٱسْتَطَعْتَ أَن تَبْتَغِىَ نَفَقًا فِى ٱلْأَرْضِ أَوْ سُلَّمًا فِى ٱلسَّمَآءِ فَتَأْتِيَهُم بِـَٔايَةٍۢ ۚ وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى ٱلْهُدَىٰ ۚ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ ٱلْجَٰهِلِينَ. 

"Hadday kula weynaatay jeensigooda ay xaqa ka jeensanayaan bal hadaad karto waakaasee Dhulka duleesho ama Samada Sallaan u samayso si aad dadkan Aayad ugu keento ay ku qancaan.  
War Haddii Alle dooni dadku hanuunka ayuu ku kulmin lahaa ee ha ka mid noqonin kuwa jaahiliinta ah"

Walaalayaal sida aan ku arkayno Aayado badan oo Quraan ah Diintu Islaamka waxay qiraysaa in khilaafku daruuri yahay oo uu imanayo lkn loo baahan yahay inaan lagu kala tagin oo laysugu dulqaato oon laysku colaadin. 

‎وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ (118) إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ وَلِذَلِكَ خَلَقَهُمْ وَتَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ (119) 

Haddii Alle dooni dadku hal Ummad ayuu ka dhigi lahaa'kama suulayaan inay is khilaafaan ilaa in Eebe  u naxariistay mooyee,waayo sidaa ayaaba loo abuuray'waxana  Kalimadda Rabigaa ku dhamaystiran in uu Jahana ka buuxin doono Jini iyo Insi dhamaantood wixii dariiqa khilaafka iyo kala tagga qaada. 

Mar haddii khilaafku khatartaas leeyahay waxaa haboon in laga digtoonaado in lagu kala tago   

Waxaa haboon in laysugu dulqaato kala aragti  duwanaanta taasaana mar kasta laga milicsan karaa isugaynta Nusuusta Diinta ee diidaysa in khilaafka lagu kala tago amaba uu sababo Nacayb iyo gacan ka hadal. 

Dadka ilaahay baa sidaa u abuuray isaga uun ayaana kala saari doona ee Adiga sidaad fahamtay uun ku soco Adiga oon Adyad gaysan oo Afkaaga iyo Adinkaaga laga Nabad galay. 

‎ - قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلَىٰ شَاكِلَتِهِ فَرَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدَىٰ سَبِيلًا (84)

Waxaad ku tiraahdaa Qof kasta ha u camal falo siday la tahay toosnaanta,Rabigiin uun baa og midka jidka toosan haya. 

Waxaa kaloo Quraanka ku badan Aayadaha muujinaya in laysu dulqaato oo khilaafka laysku mari waayay Rabi lala sugo Maalinka uu dadka kala xisaabin doono. 

‎ - قُلْ يَجْمَعُ بَيْنَنَا رَبُّنَا ثُمَّ يَفْتَحُ بَيْنَنَا بِالْحَقِّ وَهُوَ الْفَتَّاحُ الْعَلِيمُ (26)

Waxaad ku tiraahdaa Rabigayo ayaa na kulmin doona markaas ka dibna Xaqa inagu kala saari doona. 

‎ - ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأَحْكُمُ بَيْنَكُمْ فِيمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ ﴿٥٥ آل عمران﴾

Intaa ka dib xagayga ayaa laydiin celinayaa markaasaan dhexdiina kala xukminayaa wixii aad isku khilaafi jirteen. 

‎إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ .

Alle xagiisa ayaa laydiin celinayaa dhamaantiin markaasuu idinkaga warami doonaa wixii aad isku khilaafi jirteen. 

Walaalayaal waa muhiim inaan wax ku qaadanaa Nusuusta Diinta ee aadka oga tirada badan intan aan tusaalaha usoo qaatay waxay inoo diidan tahay inaan khilaafka ku kala tagno sidaas darteed miyaysan inoo haboonayn inaan inta goori goor tahay garano Maqsadka diinteena oon aqbalno kala duwanaanta Nabada ku dhisan,oo aan isu dulqaadano iskana dayno Nacaybka iyo Colaada. aan waxba inagu soo kordhinaynin wax ay inoo dhinto mooyee.