user
వ్యాపారం సామాజిక బాధ్యతను చర్చించండి.


assistant
ప్రతి వ్యాపార సంస్థ సమాజములో తన కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తుంది. సమాజము యొక్క వనరులను ఉపయోగించి సమాజముపైన ఆధారపడుతుంది. దీని వలన సమాజము యొక్క సంక్షేమాన్ని చూడవలసిన బాధ్యత వ్యాపారము మీదనే ఉంటుంది. అందువలన వ్యాపార సంస్థ చేపట్టే అన్ని కార్యకలాపాలు సమాజము యొక్క ఆసక్తులను పరిరక్షించే విధముగా ఉండవలెను. అందువలన ఏ సమాజములో అయితే ఒక వ్యాపారము తన కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తుందో ఆ సమాజ శ్రేయస్సును కాపాడటానికి వ్యాపారానికి ఉండే బాధ్యతను సామాజిక బాధ్యతగా చెప్పుకోవచ్చు.

సామాజిక బాధ్యత భావన: వ్యక్తులు లాభాన్ని ఆర్జించటానికి వ్యాపారాన్ని నిర్వహిస్తారు. వ్యాపారము యొక్క ధ్యేయము కేవలము లాభాలను ఆర్జించటమే కాదు. వ్యాపార సంస్థ కూడా సమాజంలో భాగమే కాబట్టి అనేక సాంఘిక విధులను కూడా నిర్వర్తించవలసి ఉంటుంది. వ్యాపారస్తుడు సమాజానికి చెడు చేసే కార్యకలాపాలను చేపట్టకూడదు. అందువలన సామాజిక బాధ్యత భావన ఒక వ్యాపారస్తుడిని లాభాలను ఆర్జించటానికి వస్తువులకు కృత్రిమ కొరత కల్పించడము, దొంగ వ్యాపారము, కల్తీచేయుట, పన్నులు ఎగగొట్టుట మొదలైన వాటిని నిరుత్సాహపరుస్తుంది. లాభాలను ఆర్జించటానికి సక్రమమైన రీతిలో వ్యాపారాన్ని నిర్వహించుట, ఉద్యోగస్తులు పనిచేయడానికి మంచి వాతావరణాన్ని ఏర్పరచుట, వినియోగదారులకు నాణ్యమైన వస్తువులను అందించుట, వాతావరణ కాలుష్యాన్ని నివారించుట, జాతీయ వనరులను కాపాడుట మొదలైన వాటికి తోడ్పడేటట్లు చేస్తుంది.

వివిధ ఆసక్తిగల వర్గాలకు గల బాధ్యత: వ్యాపారము యజమానులు, ఉద్యోగస్తులు, సరఫరాదారులు, వినియోగదారులు, ప్రభుత్వము మరియు సమాజముతో వ్యవహరిస్తుంది. వ్యాపారము చేపట్టి ప్రతి కార్యకలాపము పై వర్గాలకు ప్రత్యక్షముగా లేదా పరోక్షముగా ప్రభావము ఉంటుంది. కాబట్టి వారిని ఆసక్తిగల వర్గాలుగా వర్ణించినారు. వివిధ వర్గాలకు సామాజిక బాధ్యతలు:
1) యజమానులకు: వ్యాపారము యొక్క యజమానులు వ్యాపారమునకు అవసరమయ్యే మూలధనాన్ని సమకూర్చి నష్టభయాన్ని స్వీకరిస్తారు.
యజమానికి, వ్యాపారానికి గల బాధ్యతలు:

పెట్టుబడులపై న్యాయమైన ఆర్జనలను డివిడెండ్ల రూపములో పంచడం.
మూలధనానికి భద్రత కల్పించి, మూలధన వృద్ధికి తోడ్పడటం.
వ్యాపారాన్ని సమర్థవంతముగా నిర్వహించుట.

2) ఉద్యోగులకు: వ్యాపార సంస్థ భవిష్యత్తు, అందులో పనిచేసే ఉద్యోగస్తుల శక్తి, సామర్థ్యాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. సంస్థలోని ఉద్యోగులపట్ల వ్యాపారానికి వారి ఆసక్తులను పరిరక్షించవలసిన సామాజిక బాధ్యత ఉన్నది.
ఉద్యోగులపట్ల వ్యాపారానికి గల బాధ్యతలు:

వేతనాలు, అలెవెన్సులు వారికి చెల్లించడము.
పనిచేయడానికి మంచి వాతావరణాన్ని కల్పించి, వారి శ్రేయస్సుకు తోడ్పడుట.
తగిన శిక్షణ ద్వారా వారి నైపుణ్యాన్ని, సామర్థ్యాన్ని పెంచుట.
ఉద్యోగ భద్రత, సామాజిక బాధ్యత పథకాలు పెన్షన్, పదవీ విరమణ సౌకర్యాలు, గ్రూపు భీమాలు కల్పించుట.
3) సరఫరాదారులకు: సంస్థ ఉత్పత్తికి అవసరమయ్యే ముడిపదార్థాలను, ఇతర మెటీరియల్స్ను వీరు సప్లయి చేస్తారు.
వ్యాపారానికి వారిపైగల బాధ్యతలు:

సకాలములో డబ్బును చెల్లించడము.
న్యాయమైన షరతులు ఏర్పాటు చేయుట.
సమంజసమైన పరపతి కాలాన్ని వినియోగించుకొనుట.
4) వినియోగదారులకు: వ్యాపార సంస్థ మనుగడను సాగించవలెనంటే వారికి ఈ క్రింది వసతులు సమకూర్చ వలెను. వినియోగదారుని పట్ల వ్యాపారానికి గల బాధ్యతలు:

మంచి నాణ్యతగల వస్తుసేవలను అందించవలెను.
వస్తువులను సకాలములో డెలివరీ చేయవలెను.
తక్కువ ధరలకు వస్తువులను అమ్మవలెను..
అమ్మకానంతరము సేవలు అందించుట.
తక్కువ తూకము, వస్తువులలో కల్తీ మొదలైన అనుచిత చర్యలకు పాల్పడరాదు.
5) ప్రభుత్వానికి: వ్యాపారము ప్రభుత్వము రూపొందించిన నియమ నిబంధనలకు అనుగుణముగా నిర్వహించవలెను.
ప్రభుత్వముపట్ల వ్యాపారానికి బాధ్యతలు:

పన్నులు, డ్యూటీలు నిజాయితీగా సకాలములో చెల్లించుట.
ప్రభుత్వ నిబంధనలకు అనుగుణముగా సంస్థలను స్థాపించుట.
వాతావరణ కాలుష్యాన్ని నివారించే చర్యలను పాటించుట.
అనుచిత కార్యకలాపాలకు పాల్పడకుండా ఉండటము.
6) సమాజానికి: వ్యాపారము సమాజములో ఒక భాగము అయినందున సమాజములోని ఇతర సభ్యులతో సంబంధాలను ఏర్పరచుకొనవలెను.
వ్యాపారానికి సమాజముపట్ల బాధ్యతలు:

సమాజములో బలహీన, వెనుకబడిన వర్గాలకు సహాయం చేయడం.
ఉద్యోగ అవకాశాలను కల్పించడం.
వాతావరణ పరిరక్షణ.
ప్రకృతి వనరులను సక్రమముగా వినియోగించుట.
క్రీడలు, సాంఘిక, సాంస్కృతిక కార్యకలాపాలను ప్రోత్సహించడం.