user
မှိုစားပြီး တိုက်ပေါ်က ခုန်ချတယ်ဆိုတာ?
(ဟင်းချက်တဲ့နေရာမှာ သုံးတဲ့မှိုမဟုတ်ပါဘူး)


assistant
၁။ လူတွေအသိချင်ဆုံးမေခွန်းကနေစကြမယ်။ မှိုစားပြီး စိတ်ဖောက်လွဲဖောက်ပြန်ဖြစ်တယ်၊ ကိုယ့်ကိုယ်သတ်သေတယ်ဆိုတာတွေဟာ တကယ်ဖြစ်နိုင်မလား။
ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါက အတိုဆုံးအဖြေ။ ဒါပေမယ့် နောက်ဆက်တွဲရှိသေးတယ်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဆေးပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနဲ့ပတ်သက်ရင် ထိပ်တန်းမှာရှိနေတဲ့ John Hopkins University က ဒီအမှိုအမျိုးအစားတွေကို ဆေးကုသတဲ့နေရာမှာ အသုံးပြုဖို့ သေသေချာချာလေ့လာနေတယ်။ ဦးနှောက်နဲ့ အာရုံကြောပြဿနာတွေ၊ စိတ်ရောဂါတွေကို ကုသတဲ့နေရာမှာ ဒါကိုအသုံးပြုနိုင်တဲ့ အလားအလာတွေရှိတယ်။ ဒါဆိုရင် ဒီမှိုက ကောင်းတာလား ဆိုးတာလား။

၂။ ဘယ်လိုသက်ရောက်မှုရှိတာလဲ။
(Netflix ကြည့်တဲ့သူတွေဆိုရင် fantastic fungi လို့ခေါ်တဲ့ မှိုအကြောင်းရိုက်ထားတဲ့ Documentary ကိုကြည့်ကြည့်။ ကျနော်အခုရှင်းပြမယ့်အကြောင်းအရာထက် ပိုစုံအောင်သိသွားလိမ့်မယ်)
Magic mushrooms တွေကို Shrooms တွေလို့လည်းခေါ်ကြတယ်။ သူက မှိုအမျိုးစားတစ်ခုတည်းကိုခေါ်တာမဟုတ်ဘဲ psilocybin (ဆီလိုဆိုင်ဘင်) ဆိုတဲ့ ဓာတ်တစ်မျိုးပါတဲ့ မှိုတွေကိုပြောတာပါ။ မှိုတွေမှာပါတဲ့ အဲဒီဓာတ်က စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အလုပ်လုပ်ပုံကိုပြောင်းစေနိုင်ပြီး hallucination လို့ခေါ်တဲ့ တကယ်မရှိတာတွေကို မြင်စေနိုင်ပါတယ်။ စိတ်ရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံကိုပြောင်းစေတယ်ဆိုတာမှာတော့ ကောင်းတာရော ဆိုးတာရောနှစ်ခုလုံးဖြစ်နိုင်တယ်။ ဆေးဝါးအနေနဲ့ ကုသလို့ရနိုင်မယ် ဒါမှမဟုတ် ဦးနှောက်ရဲ့ စွမ်းရည်ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ကြတယ်၊ စမ်းသပ်နေကြတယ်။ ဒါပေမယ့် တကမ္ဘာလုံးနီးပါးလောက်မှာ ဒီမှိုတွေက တရားမဝင်ဘူး။ မှိုစားရင် နေလို့ကောင်းပြီးလွင့်မယ်၊ တကယ်မရှိဘဲ မြင်ရတာ၊ ကြားရတာတွေဖြစ်နိုင်တယ်၊ အတွေးအခေါ်တွေပြောင်းသွားစေနိုင်တယ်၊ ဘာသာရေးအားကောင်းသူတွေမှာ ဘာသာရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဉာဏ်အလင်းပွင့်တယ်ဆိုတာမျိုးတွေထိတောင် ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာကို တော်တော်လေး နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်းထိုးဖောက်ရောက်နိုင် သက်ရောက်နိုင်တဲ့အမျိုးအစားဖြစ်လို့ စိတ်က ပုံဖော်သမျှမြင်ပြီး ကြောက်ရွံ့တုန်လှုပ်နေတာ၊ စိတ်ကိုက အလိုလိုကြောက်လန့်နေတာ ဒါမျိုးတွေလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ မှိုကို အခြောက်ခံစားတာ၊ အမှုန့်လုပ်စားတာ၊ အရည်စိမ်သောက်တာ စသဖြင့် မျိုးစုံစားကြတယ်။ စားပြီး မိနစ် ၃၀ လောက်ကနေ သူ့သက်ရောက်မှုကို ခံစားရမယ်။ သက်ရောက်မှုကြာချိန်က ၄နာရီကနေ ၆နာရီလောက်ဖြစ်မယ်။

၃။ မှိုကြောင့် သတ်သေတာ ဘယ်လိုဖြစ်တာလဲ။
မှိုရဲ့သက်ရောက်မှုသီးသန့်ကြောင့် သတ်သေကြတာမဟုတ်ဘူး။ မှိုက စိတ်ကိုသက်ရောက်မှုရှိတယ်။ အဲဒီစိတ်အခံက ကောင်းနေလား၊ ဆိုးနေလား၊ နဂိုကတည်းက ပြဿနာဖြစ်နေတဲ့စိတ်လားဆိုတဲ့အပေါ်မှာမူတည်ပြီး မှိုရဲ့ သက်ရောက်မှုကလည်း ပြောင်းတယ်။ အဲဒါကို ကောင်းတယ်ဆိုရင် Good trip လို့ခေါ်တယ်။ မကောင်းဘူးဆိုရင် Bad trip လို့ခေါ်တယ်။ မှိုက နဂိုစိတ်အခံ ပြင်ဆင်ထားမှုအပေါ်မှာမူတည်ပြီး သက်ရောက်တယ်။ ဒါကိုမထိန်းထားနိုင်ဘူး စိတ်က မူမှန်မဟုတ်ဘူးဆိုတဲ့အခါမှာ မကောင်းတဲ့အမြင်တွေ၊ ခံစားမှုတွေဖြစ်ပြီး ထိန်းချုပ်ပေးမယ့်သူမရှိတော့ ကိုယ့်ကိုယ်လုပ်မိတာ၊ မရှိတာတွေမြင်၊ မဟုတ်တာတွေယုံကြည်ပြီး နာကျင်အောင် လုပ်မိနိုင်တယ်။ မှိုရယ်၊ စားတဲ့သူရဲ့ စိတ်အခံရယ်၊ ဘေးက ထိန်းပေးမယ့်သူမရှိတာရယ်တွေပေါင်းစပ်ပြီး ဖြစ်တာလို့ ယူဆရပါတယ်။
၄။ ဒါဆိုရင် ဒီမှိုတွေက အရမ်းအန္တရာယ်ကြီးတာပေါ့။ တော်တော်ဆိုးရွားတဲ့အရာတွေပဲ။
ဒီလိုတရားသေသတ်မှတ်လို့တော့မရဘူး။ ဓားဟာ ဟင်းချက်ဖို့အတွက် အသုံးဝင်သလို လူ့အသတ်ကို ရန်ရှာဖို့လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ သုံးတဲ့သူအပေါ်မှာမူတည်ပြီး ဆေးဖြစ်နိုင်သလို အဆိပ်လည်းဖြစ်သွားနိုင်တယ်။ ဆေးအဖြစ်နဲ့ အသုံးဝင်တဲ့သူ့ကောင်းကျိုးတွေမှာ စိတ်ဓာတ်ကျရောဂါကို ကုသနိုင်တာ၊ OCD ရောဂါ၊ အရက်ဆေးလိပ်စွဲတာ၊ မူးယစ်ဆေးစွဲတာ၊ ဦးနှောက်နဲ့ အာရုံကြောရောဂါတွေနဲ့ ကင်ဆာရောဂါတွေ ကုသတဲ့နေရာမှာလည်း သုံးလို့ရနိုင်တယ်လို့ လေ့လာချက်တွေမှာ တွေ့ရတယ်။ 

၅။ တခြားကောင်းကျိုးတွေရောရှိသေးလား။
မှိုရဲ့ သက်ရောက်မှုက စိတ်ရဲ့ အနက်ရှိုင်းဆုံးကိုရောက်တယ်၊ မျက်စိနဲ့မမြင်ရတဲ့အရာတွေကို မြင်ရနိုင်တယ်၊ မတွေးဖူးတဲ့ အတွေးအခေါ်တွေကို တွေးနိုင်တယ်၊ ဦးနှောက်ရဲ့ ဖွံ့ဖြိုးမှုနဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံကို အားကောင်းစေတယ်၊ မကောင်းတဲ့အရာတွေကို ဦးနှောက်ကနေ ဖယ်ရှားဖို့အသုံးပြုနိုင်တယ်ဆိုတာတွေကိုလည်း မှိုစားကြတဲ့သူတွေပြောတယ်။ ဒီမှာတော့ Good trip, bad trip ကွဲသွားမယ်ထင်တယ်။
၆။ မှိုက ကောင်းတာလား၊ မကောင်းတာလား။ သုံးသင့်လား မသုံးသင့်ဘူးလား။
မှိုက ကောင်းတာတွေလည်းရှိတယ် မကောင်းတာတွေလည်းရှိတယ်။ ဆေးလည်းဖြစ်နိုင်တယ်၊ အဆိပ်လည်းဖြစ်နိုင်တယ်။ သုံးသင့်မသင့်ဆိုတာက ပြောလို့မရဘူး။ ကိုယ့်အပေါ်မှာပဲမူတည်တယ်။ မှိုဟာ သတိကြီးကြီးနဲ့ အသုံးပြုသင့်တဲ့အရာတစ်ခုပဲ။ သူ့သက်ရောက်မှုက အတွေးအမြင်တွေကိုပြောင်းလဲနိုင်တယ်၊ မရှိတာတွေကို မြင်ရတယ်ဆိုတာအထိ အားကောင်းတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ မပြင်ဆင်ထားတဲ့သူ၊ သတိမနိုင်တဲ့သူဟာ ကိုယ်မြင်နေရတာတွေကို တကယ်ထင်ပြီး အော်ဟစ်သောင်းကြမ်းတာကနေစလို့ နာကျင်အောင်လုပ်တာ တခြားသူကို ထိခိုက်အောင် လုပ်တာအထိဖြစ်နိုင်တယ်။ စားချင်းမစားခြင်းကို ကျနော်မငြင်းဘူး။ စားတဲ့အခါမှာ စိတ်ချလုံခြုံမှုနဲ့ ကိုယ့်စိတ်အခြေအနေကို ပြင်ဆင်ဖို့ကတော့ အရေးကြီးလိမ့်မယ်။

မှတ်ချက်။   ။ ဒေါက်တာသူရိန်လှိုင်ဝင်းရဲ့ ၂၀၂၃ သြဂုတ်၊ ဆောင်းပါးတခုမှ ကောက်နှုတ်ဖော်ပြထားပါသည်