user
અહીં ગુજરાતી નાટક ના કલાકારો વચ્ચેની વાતો નીચે મુજબ આપેલી છે:

"ભોળા૦-શેઠ, મંત્ર તે શુંછે ? રાગ, રાગ. બીજું કાંઈ નહિ. પણ હાલના સમામાં ફક્ત રાગથી કામ કરવું એ અઘરી વાત છે.

ઝુમ૦-આ ભ્રમચારી બોલતી કરશે?

ભોળા૦-ભાઈ, તેતો પરમેશ્વર જાણે. તમે બોલાવ્યા છે તે હવે જે કરે તે જુઓ.

નથ્થુ૦- એમ, ન બોલો, એની સાથે અમે કાંઈ બોલચાલ કીધી છે? પરઠ્યું છે તે ને બીજું જે અમારે આપવું હશે તે અમે તમને આપીશું કે એને?

ભોળા૦-તેતો ઠીક જ છે તો. વૈદના પૈસા ભગાય. ભૂવાન ભગાય નહિતો. નહિ આપો તો અમે પાછું તમારૂં ભૂત તારે ત્યાં ન મોકલીએ?

નથ્થુ૦- ત્યારે કહો કે મારે બોલતી કરવી.

ભોળા૦-તે કાંઈ હું ચુકવાનો છ? આતો જોઈએ છઈએ કે નવા આવેલા છે તેમાં કેટલું પાણી છે. જુઓ તો ખરા એમના મ્હોં તરફ? શું રાગમાં લે લીન થઈ ગયાછ?

(ગઝલ) ખરી ટેકી તું તો પ્રમદા, પ્યારી ચંદા ! પ્યારી તું સદા, ભમું પૂઠે ચકોરો હું, પલક એકે નહીં ખોઊં; કીધો ખુબ ખેલ ! તને શાબાસ ! ઈશક જંગે થયો હું દાસ, પણ સુંદરી ! સ્હેવાં શિદ દુઃખ ? ધરી હિંમત કહી દે મુખ. લીધું દર્દ તેં પ્રીતિ પેચે, ટળે તેતો ત્રિયા સ્હેજે. મને દર્દ જે પિડે આઠ જામ, તેને ટાળે એવો કોણ? રામ; નથી કો તબીબ નથી ઈલ્લમી ઢુંડી થાક્યો! વસી દિલ ગમી, તું તબીબ રે તું ઈલ્લમી દવા દે પરી કહું છું નમી.

ઝુમ૦-હમણાં તો શાંત બ્રહ્મ જેવા દેખાતાતા ને આમ કેમ?

ચંદા૦-(એકદમ બેઠી હતી ત્યાંથી ઉઠીને) ગભરાશો નહિ, હું હવે એ પાપી માથામાં મારીને તમારી સાથે પરણુંછું

નથ્થુ૦-ઓ ! એના હોઠ હાલતા દેખાય છે. આનંદ૦-હમણાં છાની રહે. ઘરની બહાર નીકળ્યા પછી.

ચંદા૦- શા માટે દગો રાખીએ? ચાલો ચાહન ચાલ્યાં જઈએ.

ભોળા૦-(મનમાં) મોંકાણ મંડાઈ!

ચંદા૦- (બધાં બેઠાંછે ત્યાં આવીને) હુંતો એની સાથે જાઉંછં. શું કરો છો?

આનંદ૦-(જુસ્સાથી) આવો, જેની તાગાદ હોય તે મારી સામા (ચંદાનો હાથ પકડી) ચાલ પ્યારી, મારી જોડે. મારી સ્ત્રીને મારી પાસેથી દૂર કરવાને કોણ સમર્થ છે.

ઝુમ૦-રાંડ શું લવે છે? કોની સાથે જાયછે ? (પછાડી મારવા દોડે છે.)

આનંદ૦-ઊભો રહે ગધેડીના! (એમ કહી ઝુમખાશાહને મારેછે.)"

આ કલાકારો ની આગળની વાતો શું હશે?


assistant
ભોળા૦-(મનમાં) બાજી ગઈ હાથથી ! મુરખને ભરોસેં હુંફજેત થયોને માર્યો જવાનો. જરા ધીરજ ન રખાઈ . કંઈ ઉપાય?

નથ્થુ૦-વૈદરાજ આ શું? કમાલિઆ, પકડતો એ ભંમચારીને.

ભોળા૦-(હાથમાંથી એક લીંબુ આનંદરાય તરફ ફેંકે છે. પાણીની એક અંજલી છાંટી) હનુમાન વીરની આણ કે તું બોલે તો છુ! છુ ! છુ! (કાનમાં જઈને) કેમ અધીરો થઈ ગયો ? રહે છાનો, નહિતો. માર્યો જઈશ, અને કન્યા બળત્કારે ડોંસાને પરણાવી દેશે એનો બાપ. (મોટેથી) છુ ! છુ! છુ! (ચંદાના કાનમાં) રહે છાંની, નહિ તો પેલા મડા સાથે હમણાં પકડીને સિપાઈઓ પરણાવીજ દેશે. હું હમણા રસ્તો કહાડુંછું?

નથ્થુ૦- ઝુમખા (સાથે) આશું? આશું?

ભોળા૦-શું શું, તમારા બ્રહમચારી બાવાએ મોંકાણ માંડી. પિશાચણી ચંદામાં રહીને પિશાચ આવીને એનેજ વળગ્યો. સ્ત્રી પુરુષના બંને ભાવ કરે છે તે જોયાકની?

આનંદ૦- (ભોળાભટને પગે લાગી) મહારાજ અબકુચ ઉપાય? મ્હેંતો હેવાન હો ગયા!

ભોળા૦-સાંસતા પડો, મહારાજ, સાંસતા પડો. મ્હેં ના નહોતી કહી કે એ પ્રયોગ નહિ ચાલે?

નથ્થુ૦-કાંઈ કરો મહારાજ. કાંઈ કરો.

ભોળા૦-હજરા હજૂર, અંબિકા માત, સેવકની લાજ રખેતું આજ, જયજય બિરદાલી, પાવાગડવાલી, સહાય કર મ્હારી, હુંરૂછે તારી બેઠિ તું, જાયછે નોક, આવ આવ બે ચંડી ઝટ ! (એમ કહીને મ્હોંમાંથી રાળના ભડકા કાઢછ) લાવ, બે લીંબુ, જરા સિંદૂર. એક કાજળનું કોડીયું, એક નાડા છડી. (લીંબુમાં સિંદૂર ભરીને તથા ઉપર કાજળ ચોપડી મંત્રેછે.) જુઓ, આ લીંબુ કેવું ઉછળે છે? જમણાની પછાડી, બ્રહ્મચારી, તું ચાલ્યો જા; અને ડાબાની પછાડી, ચંદા, તું. એ જ્યાં લગી જાય ત્યાં લગી એની પછાડી ચાલ્યા જાઓ. પાછું ફરીને જોતાં નહિ, મ્હોંએ બોલતાં નહિ. આ નાડાછડી હાથમાંની હાથમાં રહેવા દેજો. છોડી કે માર્યાજ ગયાં જાણજો. મસાણકાંઠે એ બંને લીંબુ અટકશે. ત્યારે બ્રહ્મચારી બાવા, તમે જાઓ. સાવચેત થશો. સાવચેત થયા કે તુરત પલાયન મંત્ર ભણીને માંગલ્ય કાર્ય આરંભજો. અધરામૃતનું પાણી પીજો, અને ભોળાભટનું ભજન કરજો. જાઓ. વાર લાગે છે. આપણામાંથી રખે કોઈ એમની તરફ જોતા. (મેસના ચાંલ્લા નથ્થુ કાકાને તથા ઝુમખાશાહને કરેછે.) આવો હું રક્ષા કરૂં. જઓ બ્રહ્મચારી બાવા, તમને જશછે, અને તમારા શત્રુનાં મ્હોં કાળાં છે.

(ચંદાને આનંદરાય જાયછે.)

ઝુમ૦-ક્યારે પાછાં આવશે?

ભોળા૦-અડધા કલાકમાં, જાઓ તમે તમારે હવે લગનનો આરંભ કરવા માંડો. પાછલો પહોર તો થવા આવ્યો છ ને સાંજે મુરતછે.

નથ્થુ૦-હવે એ બોલશે ખરી?

ભોળા૦-સાંભલ્યું કે નહિ? એતો જરા પેલા મૂર્ખાએ ઓડને ઠેકાણે ચોડ વેતર્યું તેને લીધે આટલી પંચાત પડી. હવે મ્હારૂં પરઠ્યું આપશો કે નહિ?

નથ્થુ૦-ઈનામ સાથે, ચાલો મ્હારે ઉતારે.