user
ඇඹිල්ල හා මල්බෙරි ගැන විස්තරයක් කරන්න.


assistant
දේශීය ඇබිල්ල ශාක වර්ගයන් කිහිපයක් ඇබිල්ල යන පොදු නාමයෙන් හදුන්වනු ලැබෙයි. පොදුවේ ඇබිල්ල යන නාමයෙන් හදුන්වනු ලබන ප්‍රධාන ඇබිල්ල ප්‍රබේද 3ක් දේශීයව දැකිය හැකිය . එසේම විදේශීය මල්බෙරි වර්ගත් ලංකාව තුල මේවනවිට දැකිය හැකි අතර එයින් ‍රතු මල්බෙරි විශේෂය සුලබව දැකිය හැකිය. ප්‍රාදේශීය වශයෙන් ( Mulberry) මල්බෙරි ශාකය ඇබිල්ල කියා හදුන්වනු ලබන අතර එය වැරදි හදුන්වනු ලැබීමක් බව කිව යුතුමයි. ඇබිල්ල අයිති වන්නේ Phyllanthaceae කුලයට වන අතර මල්බෙරි අයිති වන කුලය වන්නේ Moraceae කුලයටයි . ඇබිල්ල හා මල්බෙරි යනු කුල දෙකකට අයිති ශාක බවත් ඒ ශාක දෙවර්ගයම එකම කුලයකට බැරකර  හදුනාගැනීම හා හැදින්වීම වැරදියි අනිවාර්යයෙන්ම.  දේශීයව ප්‍රධාන ඇබිල්ල වර්ග 3ක් හමුවන අතර හීං ඇබිල්ල , බූ ඇබිල්ල හා කරවල කැබැල්ල යනු ඒ වර්ගයි.
ප්‍රාදේශීය වශයෙන් ( Mulberry) මල්බෙරි ඇබිල්ල කියා හදුන්වනු ලබන අතර එය වැරදි හදුන්වනු ලැබීමකි. ඇබිල්ල අයිති වන්නේ Antidesma කුලයට වන අතර මල්බෙරි අයිති වන කුලය වන්නේ Moraceae කුලයටයි
1 . හීං ඇඹිල්ල - Antidesma alexiteria
වයිල්ඩ් චෙරි , සිලෝන් බිග්නේ ( Wild cherry හා Ceylon bigney) නමින් හඳුන්වන අතර
Antidesma Alexiteria විද්‍යාත්මක නමින් හදුන්වනු ලැබෙයි. තද පෑවිල්ලෙන් පසු වැස්සත් සමග පල ගන්නා මෙම ගස ගෙවත්තට අපූරුය, නඩත්තු කිරීමක් නැති තරම්ය.. වැස්සට බිම පුරා වැටෙන නොමේරූ ඵල සමග ගස පුරවා සෑදෙන හීන් ඇඹිල්ල 
සුදු , කොල , කහ , තැඹිලි , රතු හා කළු වර්ණයෙන් යුතුයි , සතියක් ඇතුලත හැලීයන මේවා , කුඩා කුරුල්ලන් ගේ ප්‍රියතම ආහාරයකි. අපේද රසවත් චූටි වන පලතුරක් වෙයි හීං ඇබිල්ල .. හීං ඇබිල්ල පොතු හා කොල යම් යම් ලෙඩ සදහා දේශීය වෙදකමේ භාවිතය . සර්ප දෂ්ටනයට විස වෙදකමේදී කොලද අතීසාරය ආදියට පොතු භාවිතයද ප්‍රධාන වෙයි. ප්‍රාදේශීය වශයෙන් කූබි ඇබිල්ල යනුවෙන්ද හීං ඇබිල්ල හදුන්වනු ලබනවා ..
2 . බූ ඇඹිල්ල - Antidesma ghaesembilla
Black currant tree , Onjam , Koontjir , Dempool ආදී නාමයන් ගනනාවකින් හදුන්වනු ලබන්නේ බූ ඇඹිල්ල ශාකයයි. දේශීය ඇබිල්ල වර්ගයක් සේ මේ වර්ගය සදහන් වන අතර පත්‍ර ඕවලාකර හැඩයට සමානකමක් දක්වයි. කරල් සේ හැදෙන පුන්චි ගෙඩි රසවත් වන පලතුරක් සේ කෑමට ගත හැකිය ..
3 . කරවල කැබැල්ල - Antidesma bunius
දේශීයව එකම උද්භිද ගණයට අයත් කරවල කැබැල්ල යනුවෙන් හඳුන්වන ශාක විශේෂ දෙකක් ඇති අතර සුලබව හමුවන්නේ සහ ඖෂධ සඳහා භාවිතා කරන බවට විස්තර වන්නේ Antidesma bunius නම් විශේෂයයි. රතු දත්ත පොතට අනුව එය අඩු තැකීමක් දක්වන ශාකයක් ලෙස නම් කර ඇත. Antidesma puncticulatum යන උද්භිද නාමයෙන් හඳුන්වන ශාකයද කරවල කැබැල්ල ලෙස නම් කර ඇති අතර රතු දත්ත පොතට අනුව එය තර්ජනයට ලක්විය හැකි ශාකයක් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත. පොදුවේ Antidesma විශේෂ සියල්ලම පාහේ ඇඹිල්ල යනුවෙන් ද හඳුන්වයි.
කරවල කැබැල්ල බෙහෝ සේ අතු බෙදෙමින් මීටර් 8 ක් පමණ උසට වර්ධනය වන මධ්යම ප්රමාණයේ ශාකයකි. කඳ අළු පාටට හුරු දුඹුරු පැහැතිය. ළපටි කොටස් දුඹුරු පැහැති සියුම් බූවක් සහිත ය. සරල පත්ර ඒකාන්තරව පිහිටයි. පත්ර අග්රය උල් හැඩැතිය. පත්රයක් සෙ.මි 15 පමණ දිගු වන අතර සෙ.මි 6 පමණ පළල ය. පුෂ්ප මංජරියක හට ගන්නා කුඩා මල් රතු පැහැතිය. මංසල ඵලය කහ කොළ පැහැතිය. ඉදෙන විට රෝස, දිප්තිමත් රතු සහ කළු දක්වා වර්ණය ක්රමිකව වෙනස් වෙයි. කරවල කැබැල්ල Phyllanthaceae කුලයට අයත් ශාක විශේෂයන් ය.
මෙම ගෙඩි පළතුරක් ලෙස කෑමට ගත හැකිය. විටමින් C, කැල්සියම් සහ යකඩ බහුල ප්රතිඔක්සිකාරක ගුණයෙන් යුත් පළතුරක් ලෙස සැලකේ. මලබද්ධයට අධිරුධිර පීඩනයට ගුණදායකය වන අතර ආහාර ජීර්ණ පද්ධතිය මනා සෞක්යයකින් පවත්වා ගැනීමට උපකාරී වේ. කරවල කැබැල්ල ඇතැම් රටවල ව්යාපාරික මට්ටමින් වගා කරන අතර ඉදුණු ගෙඩි භාවිතා කර ජෑම්, වයින්, සෝස් ආදිය නිශ්පාදනය කරයි.
තුවාලයකින් ලේ වහනය වන විට කරවල කැබැල්ල කොළ පොඩි කර තුවාලය මත තැබූ විට ලේ ගැලීම නවතී. කරවල කැබැල්ල දළු මැල්ලුම හෝ ඇඹුල ග්රහණි, අර්ශස් රෝග සඳහා යෙදේ. එමෙන්ම සර්ප විෂ, අැස් රෝග ආදියට ප්රතිකාර කිරීමේදී කරවල කැබැල්ල ශාක කොටස් භාවිතා කරයි. විදේශීයව මෙම කොළ සිෆිලීස් නම් සමාජ රෝගයට 
4 . මල්බෙරි - Morus nigra (alba)
ප්‍රාදේශීය වශයෙන් ( Mulberry) මල්බෙරි ඇබිල්ල කියා හදුන්වනු ලබන අතර එය වැරදි හදුන්වනු ලැබීමකි. ඇබිල්ල අයිති වන්නේ Phyllanthaceae කුලයට වන අතර මල්බෙරි අයිති වන කුලය වන්නේ Moraceae කුලයටයි.
මල්බෙරි විශේෂ රාශියකින් යුක්ත රසවත් ඵල ලබා දෙන ශාකයක් වන අතර White mulberry (සුදු මල්බෙරි ) , Chinese mulberry (චීන මල්බෙරි ) , Long mulberry (දිග මල්බෙරි ) ,
Black mulberry (කළු මල්බෙරි ) , African mulberry (අප්‍රිකානු මල්බෙරි ) , Red mulberry (රතු මල්බෙරි ) එම විශේෂ අතරින් කිහිපයki.
ලංකාවේ බහුලව දැකිය හැකි වන්නේ  රතු මල්බෙරි (Red mulberry) විශේෂයයි.
ඉදුණු මල්බෙරි 100g ක , කබෝහයිඩ්රේට් 9.8gක්ද  ලිපිඩ 0.39g ක්ද , ප්‍රෝටීන 1.44g ක්ද , ශක්තිය 43kcal අඩංගු වේ. විටමින් වර්ග (A, B1, B2, B3, B6, B9, C, E, K) යහමින් අඩංගු ගුණදායි පළතුරක් වන මල්බෙරි තුල කැල්සියම් , යකඩ , මැග්නීසියම් , පොටෑසියම් , පොස්පරස් , සින්ක් සහ සෝඩියම් යන ඛණිජ වර්ගද අන්තර්ගතයි. විටමින් ඌනතාවයට , ඛණිජ ඌනතාවයට ඉදුණු මල්බෙරි නියම ඔසුවකි. මීට අමතරව වර්ණක නිෂ්පාදනයට , කඩදාසි නිපදවීමට , අතුරුපසක් ලෙස මල්බෙරි යොදා ගැනේ.
මීට අමතරව Pies , Tarts , Wines , Cordials , and Herbal teas නිපදවීමට මල්බෙරි වාණිජ බෝගයක් ලෙස විදෙස් රටවල මහා පරිමාණයෙන් වගා කෙරේ. ගෙවතු වගාවන් වලදී පලතුරු බෝගයක් ලෙස ගෙවත්තේ සිටුවා ගැනීමට මල්බෙරි ශාකය සුදුසු වේ. පට පනුවන් බෝකිරීම සදහා මල්බෙරි ශාකය විදේශීය වශයෙන් වගා කරන එක් ශාකයක්ද වෙනවා ...