user
Kuperewera kwa chakudya Pambuyo pa ufulu wodzilamulira


assistant
Palibe njala yomwe inachitika kwa zaka zopitirira makumi anayi pambuyo pa 1949: kuyambira pafupifupi 1950 mpaka 1980 dziko la Malawi, mofanana ndi madera otentha a Africa, linasangalala ndi mvula yokwanira komanso yodalirika. Kutetezedwa kwa chakudya kumawoneka kotsimikizika: zaka zokha zomwe kumwa zidapitilira kupanga zinali mu 1963, 1970, 1975, 1976 ndi 1980 ndipo palibe chomwe chinali chowopsa ngati 1949 kapena kusowa kwamtsogolo. Mu 1961, panthawi ya ufulu wodzilamulira, mabungwe otsatsa malonda mu nthawi ya atsamunda adalowedwa m'malo ndi a Farmers Marketing Board omwe anali ndi mphamvu zambiri zogula, kugulitsa ndi kukonza zinthu zapamunda, kulimbikitsa kukhazikika kwamitengo komanso kupereka ndalama zothandizira mbewu ndi feteleza. Chaka cha 1969 chisanafike, sichinapange phindu lililonse pogula okha, koma zitatha izi, Farmers Marketing Board ndi wolowa m'malo mwake, Agricultural Development and Marketing Corporation (ADMARC), yomwe idapangidwa mu 1971, idapindula kwambiri. Olima ang'onoang'ono amayenera kuthandizira kukwera mtengo kwa ADMARC, omwe ambiri amapeza chifukwa chowalipira. ADMARC idayikanso ndalama zokwana 5% m'mafamu ang'onoang'ono, koma idapereka ndalama zogulira fodya, kotero kuti pofika pakati pa zaka za m'ma 1980, idapatutsa magawo awiri mwa magawo atatu a ndalama zake kumagawo. Mpaka chaka cha 1979, inali ndi ndalama zabwino: pamene mitengo ya fodya inagwa, kusowa kwake kwachuma kunasokoneza omwe anali nawo ngongole, mabanki awiri amalonda a Malawi. Kuchokera m’chaka cha 1980, mvula ya ku Malawi imakonda kuchepa ndi kugwa kwakanthawi kochepa. Pamene anthu akumidzi akuchulukirachulukira, chakudya chinangopitirira kudyedwa mchaka cha 1993 ndipo chimanga chomwe chimagwiritsidwa ntchito pachaka chinatsika kuchoka pa ma kilogalamu 240 m’zaka za m’ma 1960 kufika pa ma kilogalamu 160 m’zaka za m’ma 1990. zododometsa: Kugulitsa chimanga ku Malawi kunja kumasonyeza chakudya chokwanira, koma kusowa kwa zakudya m’thupi sikunatero. Kulima chimanga ngati mbewu ya ndalama kumafuna mitengo yabwino yogulitsira, zogulira zogulira zotsika (makamaka fetereza) ndi alimi kukhala ndi ndalama zosungiramo ndalama. Ndalama za ulimi zidatsika pofika 1976 ndipo, kuyambira 1981 mpaka 1986, mtengo weniweni wamitengo ya chimanga ku Malawi udatsika kufika pa 40% mpaka 60% ya mayiko ena apakati ndi East Africa. Ngakhale feteleza anali wotsika mtengo, kulima chimanga kunali kovuta. Kuchokera mu 1971, ADMARC inapereka ndalama zothandizira feteleza kwa mlimi aliyense. Magawo ndiwo adapindula kwambiri chifukwa fodya amafunikira feteleza wochulukirapo kuposa chimanga, ndipo ndi ang'onoang'ono ochepa omwe amatha kugula feteleza wokwanira, ngakhale atathandizidwa. Pambuyo pa 1985, kutsika kwa mitengo ya fodya padziko lonse ndi kuthandizira minda kunapangitsa ADMARC kukhala yolephera. Boma la Malawi lidavomera kuti lipange ndalama za private kuti lipeze ngongole ku World Bank, zomwe zidafuna kuti ndalama za feteleza zithetsedwe pang'onopang'ono. Zothandizira izi zidatsika kuchoka pa 30.5% mu 1983-84 mpaka 1988-89, zomwe zidalepheretsa olima ang'onoang'ono ambiri kugula fetereza. Pakati pa 1989-90 ndi 1994-95, zothandizira zinabwezeretsedwa kawiri ndikuchotsedwa kawiri. Kuchita zinthu mwachinsinsi kunapangitsa ADMARC kukhala ndi ndalama zoperekera fetereza ndi mbewu kwa olima ang'onoang'ono, ndipo idalephera kupereka ngongole. Zinthu zonsezi zidakulitsa kuthekera kwa kusowa kwa chakudya ndikuchepetsa kuthekera kwa boma kapena ang'onoang'ono kuthana nazo. Itatha kukhazikitsidwa, ADMARC idayenera kuthandiza othawa kwawo aku Mozambique, omwe anali opitilira 500,000 pofika chaka cha 1988, koma sinathe kubweza masheya ake chifukwa cha zokolola zosauka kumapeto kwa zaka za m'ma 1980. Tizilombo ta chinangwa, zomwe sizinachitike chaka cha 1987, zidawononga kwambiri chimanga ichi. Mvula ya ku Malawi mu 1989-90 ndi 1990-91 inali yosachepera komanso yosauka kwambiri. Malo osungiramo chakudya chamagulu ang'onoang'ono adatheratu mavuto akuya asanafike mu 1991-92. Mvula isanabzale mchaka cha 1991 inali yocheperako komanso yosasintha; kuchotsa ndalama zothandizira feteleza kunapangitsa kuti zokolola zosauka zikhale zosauka. 40% yokha ya chimanga chodziwika bwino idasonkhanitsidwa mchaka cha 1992. Njala za m'ma 1990 zikuyimira kuperewera kwa chakudya kwapadera pakapita nthawi yayitali chifukwa cha kusowa. Ngakhale kuti mvula kapena zokolola zaulimi zilipo mu 1991 ndi 1992, pali nkhani zochepa zamakono za njala ya 1992. Izi zili choncho chifukwa Pulezidenti Banda adaletsa zokambirana zokhuza kusowa kwa chakudya komanso chidziwitso chokhudza kuperewera kwa zakudya m'thupi. Atasankhidwa kuchokera paudindo chilala chodziwika bwino chinachitika mu 1993-94. J Milner, (2004). Agriculture and Rural Development in Malawi: The Dele of Policies and Policy Processes, p 42. Palibe chiwerengero cha anthu omwe anafa ndi njala mu 1992. Kupatula kusowa kwa mvula, zomwe zinayambitsa njala m'zaka za m'ma 1990 ndi boma. Kuwongolera zaulimi ndi kusokonekera komwe kumachitika chifukwa chotengera chuma kumadera osagwira ntchito komanso kulephera kuthandiza alimi ang'onoang'ono omwe amalima mbewu. Izi zidachulukirachulukira pa nthaka yolima chakudya popanda kupereka njira ina yoti Amalawi osauka azipeza zofunika pamoyo wawo' chifukwa ADMARC idalephera kulipira mitengo yokwanira ya mbewu zomwe alimi amayenera kulima. Ngakhale kuti kuchotsedwa kwa ndalama zothandizira fetereza kunakulitsa kugwa kwaulimi, mbewu zake zili m'ndondomeko za boma kuyambira 1968 kapena m'mbuyomo. Alendi ambiri osauka ndi okhala m’malo okhala m’malo ogona anadalira makonzedwe a chakudya ndi ntchito kapena kugwira ntchito wamba m’mindayo kuti awonjezere chakudya chochepa chimene akanatha kulima, ndipo ntchito yanthaŵi yochepa ya kumidzi imeneyi yolipiridwa ndi ganyu inakhala njira yamoyo ya munthu wolemera. kuchuluka kwa Amalawi osauka. Kutagwa mvula movutikira komanso kusakolola bwino mu 1997 ndi 1998 chimanga chinali chotsika komanso mitengo ya ogula: ADMARC idayenera kumasula nkhokwe ndikugulitsa chimanga kumayiko ena pofuna kupewa njala. Komabe, zokolola zonse za 1999 ndi 2000 zinali zabwino kwambiri, zopitirira matani 2 miliyoni a chimanga, ndi mbatata zazikulu ndi chinangwa. Komabe, zikuwoneka kuti Kummwera kwa Africa kumalowa mzaka khumi za mvula yanthawi yayitali ndipo 1997 ndi 1998 zidalawiratu izi. Zokolola za 2001, 2002 ndi 2003 zinali zokhumudwitsa, zomwe za 2004 zinali zoperewera kwambiri mu chimanga ndi muzu; kukolola kokhutiritsa kotsatira kunali mu 2005. Avereji ya mvula inali yocheperako mu nyengo zakukula za 2000-01 ndi 2003-04, komweko kunali kokwera mu 2001-02 ndi 2002-03: mvula idagwa kwambiri kapena yochepa kwambiri panthawi yolakwika kapena malo. Pakati pa 2001 ndi 2004, dziko la Malawi linkatulutsa chakudya chochuluka kuposa mu 1992 kapena 1994, koma popeza chiwerengero cha anthu chinali chochuluka, chimanga chochuluka chinayenera kutumizidwa kuchokera kunja, ndipo vuto lopeza kuchokera kunja kwachititsa kuti chakudya chikhale chosowa mkati mwa zakazi. Umphawi wakumidzi unakula ndipo pofika chaka cha 2005, pafupifupi 14% ya achikulire aku Malawi anali ndi kachilombo ka HIV. Kulumala ndi kufa chifukwa cha Edzi mwina zidalepheretsa kulima fodya kapena chimanga chovutirapo pantchito chifukwa chokonda chinangwa, kuchepetsa ndalama zomwe mabanja amapeza komanso kuthana ndi mavuto. chaka; iwo anapanga 55% ya anthu mu 1989, kuphatikizapo ang'onoang'ono ambiri. Izi zinaphatikizapo 20% ya mabanja omwe ali ndi theka la hekitala kapena akuluakulu omwe amadya ma kilogalamu 133 a chimanga (osauka kwambiri). Pofika chaka cha 2003, 72% anali osauka, 41% anali osauka kwambiri: ambiri anali ogwira ntchito zanyumba kapena obwereketsa, kapena m'mabanja otsogozedwa ndi akazi. Ambiri anali opanda chakudya chokwanira, amangodya ma calories 1,818 okha tsiku lililonse (1,165 calories kwa osauka kwambiri). Mabanja okhala ndi theka la hekitala kapena kucheperapo adadalira kugwira ntchito wamba (nthawi zambiri chakudya chantchito, chotchedwa "ganyu") komanso omwe adalandidwa malo awo amakhala opanda malo. M'madera odzaza kwambiri a Shire Highlands, osauka 65% anali ndi mahekitala 0.2 okha. Monga 95% ya onse oyenera, ndipo ena ocheperako, malo anali atalimidwa kale, kusowa kwa nthaka kukanangokulirakulira. Kusowa kwa ntchito ndi feteleza kapena ndalama zinalepheretsa mabanja osauka kulima fodya wa Burley. Kwa izi, kumasulidwa kwa msika kunachotsa chitetezo chomwe ma subsidies adapereka kale. Pamene mtengo wa feteleza unkakwera, m’zaka zosauka malipiro a alimi ang’onoang’ono a Burley sankakwaniritsa mtengo wopangira kapena kulola kugula zakudya zowonjezera. Olima fodya ambiri amasungira mahekitala 0.3 mpaka 0.5 okha kuti alime chakudya, chosakwanira pa zosowa za banja zaka zina. Pambuyo pa njala ya 1992, thandizo lakunja linapangidwa kuti likhale logwirizana ndi kukhazikitsanso ufulu wa ndale. ADMARC yabizinesi idalandira ndalama zochepa zaboma kuti apange Strategic Grain Reserve ya matani 180,000 kuti akhazikitse mitengo ya alimi ndi ogula ndipo adagwiritsa ntchito ngongole zamalonda kuitanitsa chimanga chochuluka chaka chilichonse m'ma 1990. Kuchokera mchaka cha 1997, atadzudzulidwa ndi Banki Yadziko Lonse kuti ADMARC ikupereka ndalama zogulira chimanga kuchokera kunja, ADMARC idataya udindo pa izi, ndikuwongolera tirigu wopangidwa m'dziko lokha. Boma la Malawi lidafuna kuti ligule chimanga chapakhomo pamtengo wotsikirapo kuti lithandizire alimi, ndipo izi zidakakamiza ADMARC kugulitsa strategic reserve yake mu 1997, komanso mu 2000 kuti ilipire ngongole zake zamalonda, zomwe zidabweretsa kusatetezeka. itathetsedwa mu 1995, boma la Malawi linakonza zoti alimi ang’onoang’ono 2.86 miliyoni alandire ma Starter Packs aulere onse m’chaka cha 1998 ndi 1999. Chilichonse chinali ndi mbeu ya chimanga yosakanizidwa komanso feteleza woti abzale mahekitala 0.1 ndi kupanga pakati pa ma kilogalamu 125 ndi 175 a chimanga chokwanira kudyetsa banja. kwa mwezi umodzi. Mwina mwatsoka, zokolola za 1999 ndi 2000 zinali zabwino ndipo opereka thandizo lakunja adadzudzula ndondomekoyi yomwe, ngakhale idawonjezera matani pafupifupi 499,000 ndi matani 354,000 motsatana kwa zokolola ziwiri za chimangacho, sichinangoyang'ana alimi ang'onoang'ono osauka okha, ndipo mtengo wake ndi wochuluka pa aliyense. paketi monga mtengo wamsika wa chimanga chopangidwa. Dongosolo Lokonzekera Zolowetsa (TIP) la mbeu ya chimanga ndi fetereza pang’ono lidayang’anira anthu osauka kwambiri m’chaka cha 2001 ndi 2002, koma mapaketi a TIP 1.5 miliyoni chaka chilichonse amatulutsa chimanga chochepa chifukwa amaperekedwa mochedwa munyengo yobzala. Ngakhale kuti Starter Packs anali atachotsedwa zaka ziwiri izi zisanakolole bwino, kuchedwa komanso nyengo yoipa ndizomwe zidapangitsa kuti kusowa kwa chakudya kusakhale chochepa. Dziko la Malawi lidadalira kwambiri chimanga chochokera kunja kwa zaka ziwiri, koma ADMARC idayamba kugulitsa m'nyumba. nkhokwe mu 2000, chaka chotsatira zokolola zabwino, koma zinapitilira mu 2001: chimanga china chinagulitsidwa kunja pamitengo yotsika. Kulephera kuletsa kupereŵera kwa chakudya kukusonyezedwa ndi imfa zoyerekezedwa ndi njala ndi matenda ogwirizana nawo,’ kumene kunali lipoti lodalirika la kufa kwa anthu oposa 1,000, poyerekeza ndi 100 mpaka 200 oyerekezeredwa mu 1949. Ngakhale kuti imfa za njala za 1992 sizinafotokozedwe mokwanira, zinali mwina zochepa kwambiri poyerekeza ndi chaka cha 2002. IMF idatchula madera anayi olimbikitsa chitetezo cha chakudya: kupititsa patsogolo kuwonekera poyera pogwiritsa ntchito kafukufuku wakunja, kuchotsa kupotoza kwamitengo ndi kuchepetsa mtengo. Komabe, chomwe chidawopseza kwambiri chitetezo cha chakudya chinali kudalira kwa Malawi pa chimanga, osati mbewu yolimbana ndi chilala. Kutsatira kukolola koyipa kwa chimanga mchaka cha 2005, pafupifupi anthu 5 miliyoni mwa anthu 13 miliyoni a Malawi adafunikira thandizo lachangu pa nthawi ya vuto la chakudya ku Malawi. Mtsogoleri watsopano wa dziko la Malawi a Bingu wa Mutharika adaganiza zopereka zipangizo zaulimi monga feteleza pobwezeretsa komanso kuonjezera ndalama za feteleza ngakhale kuti mayiko a America ndi Britain ankakayikira. 

Nthaka ya Malawi yatha ngati maiko ena akumeneko. Ambiri mwa alimi ake sakanatha kugula fetereza pamitengo yomwe idalipo pamsika. Bingu wa Mutharika adalengeza kuti sanasankhidwe kulamulira dziko la opempha. Atalephela kukakamiza banki ya dziko lonse lapansi ndi mabungwe ena kuti athandize ndalama zogulira zinthu za green revolution, mtsogoleri wa dziko lino adaganiza zogwiritsa ntchito ndalama zokwana $58 miliyoni kuchokera ku nkhokwe za dziko la Malawi popereka mbewu ndi feteleza kwa alimi osauka kwambiri. Banki Yadziko Lonse inavomereza ndondomeko yolola mabanja osauka okwana 1.3 miliyoni kuti agule makilogalamu atatu a chimanga chosakanizidwa ndi matumba awiri a 50 kilogalamu a feteleza pa gawo limodzi mwa magawo atatu a mtengo wamsika. Kutsatira kukolola kochuluka mu 2007, dziko la Malawi linagulitsa chimanga chochuluka ku bungwe la World Food Programme la United Nations kuposa dziko lina lililonse la kummwera kwa Africa, ndipo linatumiza matani mazana masauzande a chimanga ku Zimbabwe. Kupambana kwa thandizoli kunapangitsa kupendedwanso kwa ntchito yaulimi pothandiza osauka mu Africa, ndi ndalama za boma pazinthu zazikulu zaulimi, monga feteleza, mbewu zabwino, maphunziro a alimi, ngongole ndi kafukufuku waulimi. Ngakhale izi zidachitika, bungwe la UN Food and Agriculture Agency lidalemba kuti mu nthawi ya 2010-12, 23.1% ya anthu anali osowa chakudya chokwanira, pafupifupi chiwopsezo chofananacho chidachitika kuyambira 2004 mpaka 2009, ndipo kugwa pang'ono chabe kuchokera ku 26.8% mu 1999-2001 Ngakhale kuti dziko la Malawi linali ndi mvula yambiri kumayambiriro kwa chaka cha 2011 komanso kukolola bwino, nyengo yaitali ya mvula mu January ndi February 2012 inachititsa kuchepa kwa mbeu m'madera a pakati ndi kumwera kwa dziko la Malawi, zomwe zinachititsa kuti mabanja osauka azisowa chakudya. m'madera omwe akhudzidwa, zomwe zimafuna thandizo laumunthu kuyambira December 2012. Kuperewera kwa chakudya kumeneku kunafuna kutulutsidwa kwa matani 47,600 a chimanga kuchokera ku boma la Strategic Grain Reserve.