Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Cepet ngrembakane ngelmu kawruh ing jaman papréntahan amir kaping 8 yaiku Abdurrahman an-Nasir lan amir kaping 9 yaiku Hakam al-Muntasir
Majune ngelmu kawruh lan kabudayan ing Cordoba ditandani kanthi anane Universitas Cordoba
Universitas iki nduweni perpustakaan kanthi koleksi buku nganti 400.000 irah-irahan
Nalika jaman jayane, Cordoba nduweni 491 Masjid lan 900 papan padusan kanggo umum
Amarga banyu ing kutha iki ora apik diombe, pamrentah duwe pamikiran kanggo mbangun instalasi banyu ngombe saka gunung kang dawane 8 Km.
Cádiz Cádiz iku siji kutha kang dumunung ing sisih kidul Spanyol
Sing ndunungi ana 133.000 jiwa (2005).
Barcelona Barcelona iku sawijining kutha ing Spanyol lan minangka kutha krajan wewengkon otonom Katalonia utawa Catalunya
Diyasa taun 230 SM, kutha iki dadi gladri arsitèktur lan dekorasi gaya modhèrnis lan Art Nouveau (seni gagrag anyar)
Kuil-kuil lan wangunan karya arsitèk Antonio Gaudi, gréja abad pertengahan, sisa témbok Romawi lan plaza sarta panggonan wong-wong mlaku-mlaku
Kutha iki disebut "Parisé Spanyol" déning Hans Christian Andersen amarga kaéndahan lan akèh tinggalan budaya
Barcelona ngéntukaké kajayaané liwat status otonomi sarta ditampané budaya Katalonia sajeroning karajan Spanyol
Cacahing sing ndunungi wewengkon pusat kutha ya iku 1.583.000 jiwa (2003)
Bebarengan karo wewengkon ing saubengé, sing ndunungi gunggung 4.042.000 jiwa (2000)
Padunung ing wewengkon metropolitan (kutha lan kutha-kutha satelit) ya iku 4.667.000 (2003)
Jembar wewengkoné ya iku 100,4 km² kanthi kapadhetan 15.764/km² (2001)
Kutha iki ngadhep marang Sagara Tengah ing sisih kidul-wétan, nanging diarani arep 'lumayu saka sagara' amarga arsitekturé ora munjer ing pelabuhané
Dhataran cendhèk kutha iki diwatesi Rio Besos, Rio Llobregal lan pagunungan kang setengah ngubengi tlatah iki.
Vitoria Vitoria-Gasteiz iku kutha ing Spanyol sisih lor, ya iku ing Wewengkon Otonomi Pais Vasco
Ing taun 2005, kutha iki nduwèni padunung cacahé 226.490 jiwa lan jembar wewengkon 276,81 km² déné kapadhetan 818,21 jiwa/km².
Santa Cruz de Tenerife Santa Cruz de Tenerife iku sawijining kutha ing Pulo Tenerife, péranganing Kapuloan Canary
Sing ndunungi ana 220.022 jiwa (2003)
Punika kitha krajan nagari Kapuloan Canary lan kitha ing pulo Tenerife ingkang paling ageng.
Santander Kutha pelabuhan Santander iku kutha krajan wewengkon otonom Cantabria kang dumunung ing pasisir lor Spanyol antara Asturias (ing sisih kulon) lan Negeri Basque (ing sisih wétan)
Ing taun 1998 sing ndunungi watara 184.000
Kira-kira saproteloné sing ndunungi Cantabria manggon ing Santander.
València Valencia iku siji kutha gedhé dhéwé katelu Spanyol
Sing ndunungi ana 807.396 jiwa (2006).
Sokhumi Sukhum (basa Georgia: სოხუმი; basa Abkhaz: Аҟəа) iku kutha krajan Abkhazia, sawijining nagara pecahan Georgia kang ora diakoni kanthi internasional
Ing taun 1989, Sukhum sing ndunungi 121.406 jiwa
Sukhum dumunung ing pinggir Sagara Ireng sisih kulon Georgia
Kutha iki misuwur kanthi résor, pasisir, sanatorium, spa lan iklim semi tropis
Sukhum dilayani déning Papan Anggegana Dranda Sukhum
Ing kéné uga ana taman botani ngandhut sajarah kang dibangun taun 1840
Wiwit taun 1945 nganti 1954, sawijining laboratorium fisika ing Sukhum kalibet sajeroning program pengembangan senjata nuklir Uni Soviet
Nganti taun 1992, Sukhum minangka kutha multi-kultur; ana sanga basa kang dipirtuturaké déning sing ndunungi kéné
Voronya — gua paling jero ing donya, dawané 2.080 m — dumunung ing pagunungan ing saubengé Sukhum, ya iku ing wewengkon Krubera
Sawijining koloni Yunani kang jenengé Dioscurias diyasa ing tlatah iki — banjur diarani Sebastopolis — taun 6 SM
Jenengé banjur owah dadi Sukhum-Kale samangsa pendhudhukan Turki
Ruslan nguasani taun 1810
Dampak perang Georgia-Abkhazia taun 1990-an bisa dirasakaké ing Sukhum — sawatara yasan wigati, kaya Museum Arsip, rata karo lemah
Sanadyan kutha iki sithik mbaka sithik pulih, kondisiné ora kaya jaman sadurungé perang, lan kaberagaman etnik isih durung kagayuh.
Luanda Luanda (biyèn Loanda) iku kutha krajan sisan kutha gedhé dhéwé ing Angola
Luanda kang ndunungi udakara 4,5 juta jiwa (perk
Luanda uga minangka kutha krajan Provinsi Luanda.
Bamako Bamako iku kutha krajan sisan kutha gedhé dhéwé ing Mali
Bamako dumunung ing pinggir Kali Niger, ing sisih kulon-lor nagara mau
Kutha iki minangka punjer administratif Mali, lan minangka punjer perdagangan regional kang wigati
Sing ndunungi ana 1.290.000 jiwa (2004).
Banjul Banjul iku kutha krajan Gambia kang dumunung ing Pulo St Mary koordinat 13°28′ LU 16°36′ BB
Sing ndunungi ana 34.828 jiwa (2003)
Banjul diyasa taun 1816 déning Britania Agung minangka pos perdagangan lan kanggo kapentingan penghapusan perdagangan budak
Kutha iki biyèn jenengé "Bathurst" sawisé Henry Bathurst, sekretaris Kantor Kolonial Britania, banjur diganti dadi 'Banjul' taun 1973
Tanggal 22 Juli 1994, kudhéta dilancaraké ing kutha iki
Kanggo mèngeti prastawa mau, Arch 22 kang dhuwuré 35 m diyasa minangka gerbang lumebu kutha Banjul
Banjul minangka salah siji wewengkon kutha kang nopang roda ékonomi lan papréntahan Gambia
Industri mligi yaiku pemrosèsan kacang
Komoditas ekspor liyané wujud lilin tawon, lenga sawit lan kayu sawit
Kutha iki dilayani déning Papan Anggegana Internasional Banjul
Kapal feri ngubungaké Banjul karo kutha Barra.
Bangui Bangui iku kutha krajan sisan kutha gedhé dhéwé ing Républik Afrika Tengah
Sing ndunungi ana 531.783 jiwa (2003)
Kutha iki pisanan diyasa ing taun 1889
Padunung utama Républik Afrika Tengah sapérangan manggon ing pérangan kulon nagara iku, yaiku ing Bangui
Kutha iki minangka punjer ékonomi Républik Afrika Tengah
Kutha iki jembaré 67 km²
Bissau Bissau iku kutha krajan sisan kutha gedhé dhéwé ing Guinea Bissau
Kutha iki dumunung ana ing sungapaning Kali Geba, ing pasisir Samodra Atlantik
Kutha iki minangka kutha kang gedhé dhéwé, kutha pelabuhan utama lan kutha punjer administrasi lan militèr
Sing ndunungi ana 388.000 jiwa (2004)
Kacang, kayu, kopra, lenga sawit, lan karèt minangka produk unggulan saka kutha iki.
Brazzaville Brazzaville iku kutha krajan sisan kutha gedhé dhéwé ing Républik Kongo
Sing ndunungi ana 600.000 jiwa (2004).
Aiwo Aiwo (kadhangkala diarani Aiue, biyèn "Yangor") iku siji dhistrik lan konstituensi ing Nauru bagéan kulon
Aiwo manggoni wewengkon kang jembaré 1,1 km² dipanggoni déning 1.300 jiwa
Distrik iki kadhangkala ingaran kutha krajan ora resmi Nauru, nanging kang luwih kerep dijuluki ngono iku ya iku Yaren
Nauru ora nduwé kutha krajan resmi
Pusat perindustrian Nauru dumunung ing dhistrik iki, antarané:
Anabar (distrik) Anabar iku dhistrik ing Nauru bagéan wétan-lor
Anabar manggoni wewengkon kang jembaré 1,5 km² dipanggoni déning 810 jiwa
Anabar uga sawijinng konstituensi Nauru, dumadi saka dhistrik Anabar, Anibare lan Ijuw
Jembar wewengkoné 5,1 km² lan populasi 1.240 jiwa.
Anetan Anetan iku dhistrik ing Nauru bagéan lor
Anabar manggoni wewengkon kang ambané 1 km² kang dipanggoni déning 1.880 jiwa
Ing kéné tinemu sawijiné stasiun cuaca
Anetan uga minangka siji konstituensi Nauru, dumadi saka dhistrik Anetan lan Ewa
Jembar wewengkoné 2,2 km² lan populasi 1.180 jiwa.
Anibare Anibare iku dhistrik ing Nauru bagéan wétan
Anibare manggoni wewengkon kang jembaré 3,1 km² dipanggoni déning 250 jiwa
Ing kéné tinemu gudhang kanggo panyimpenan fosfat
Pesisir paling éndah ing Nauru dumunung ana ing Anibare Bay
Hotèl Meneng dumunung ana ing cedhak pesisir iku.
Baiti Baiti iku dhistrik ing Nauru bagéan kulon-lor
Jembar wewengkoné 1,2 km² kanthi populasi 810 jiwa
Baiti iku bagéan saka konstituensi Ubenide.
Boe (distrik) Boe iku dhistrik lan konstituensi ing Nauru bagéan kidul-kulon
Jembar wewengkoné ya iku 0,5 km² lan populasi 950 jiwa
Distrik iki diwakili déning loro anggota parlemen
Bayi Angam kaloro, Bethel Enproe Adam, kalahiraké ing dhistrik iki.
Buada Buada iku dhistrik lan konstituensi ing Nauru bagéan kidul-kulon
Jembar wewengkoné 2,6 km² lan populasi 980 jiwa
Sawiji laguna dumunung ana ing tengah-tengah dhistrik iki
Buada diwakili déning loro anggota parlemen.
Denigomodu Denigomodu iku dhistrik ing Nauru bagéan kulon
Jembar wewengkoné 0,9 km² lan populasi 1.700 jiwa
Ing kéné ana rumah sakit lan pemukiman pekerja tambang fosfat
Denigomodu minangka bagéan saka konstituensi Ubenide.
Ewa (distrik) Ewa iku siji distrik ing Nauru bagéan lor
Jembar wilayahé 1,2 km² lan populasi 300 jiwa
Titik paling lor Nauru dumunung ana ing distrik iki
Ewa minangka bagéan saka konstituensi Anetan
Kayser College, sawijiné sekolah teknik lan siji-sijiné institusi pawiyatan luhur ing Nauru, dumunung ana ing Ewa
Jeneng pawiyatan luhur iki asal saka Alois Kayser, misionaris asal Jerman kang manggon ing Nauru sajeroning 40 tahun
Pasar swalayan Capelle lan Partner dumunung ana ing tlatah iki
Ing sisih wétané ana lapangan bal-balan Australia ("Australian rules football").
Ijuw Ijuw iku dhistrik ing Nauru pérangan wétan-lor
Jembar wewengkoné ya iku 1,1 km² lan populasi 180 jiwa
Ijuw wewatesan karo dhistrik Anabar ing sisih lor lan Anibare ing kidul
Ijuw minangka péranganing konstituensi Anabar
Tanjung Ijuw iku titik paling lor Anibare Bay lan paling wétan ing Nauru
Tilas désa Ijuw lan Ganokoro dumunung ana ing dhistrik iki.
Meneng Meneng (utawa Menen) iku siji dhistrik lan konstituensi kang dumunung ing Nauru bagéan kidul-wétan
Jembar wewengkoné ya iku 3,1 km² lan populasi 1.400 jiwa
Distrik iki diwakili déning loro anggota parlemèn
Hotèl Menen, siji-sijiné hotèl ing Nauru, dumunung ing tlatah iki
Ora adoh saka hotèl ana obyèk wisata Anibare Bay
Panggonan liya ing Meneng antarané stasiun relay kanggo interkoneksi tanpa kabel ("wireless"), Gedhung Kenagaraan (kediaman présidhèn), Kantor Percetakan Pamaréntah lan Stadion Menen.
Nibok Nibok iku dhistrik ing Nauru bagéan kulon
Jembar wewengkoné ya iku 1,6 km² lan populasi 460 jiwa (2003)
Nibok minangka bagéan saka konstituensi Ubenide
"Field workshop" perusahaan fosfat NPC dumunung ana ing dhistrik iki.
Yaren Yaren, biyèn jenengé Makwa, iku sawijining dhistrik lan konstituensi ing Nauru pérangan kidul
Distrik sing ambané 1,5 km² iki duwé padunung 1.100 jiwa (2003)
Yaren lumrahé dianggep kutha krajan nagara kanthi "de facto" amarga sapérangan gedhé kantor papréntahan punjer dumunung ana ing dhistrik iki
Nauru ora nduwé kutha utawa kutha krajan
PBB nggolongaké Yaren minangka "dhistrik utama"
Yaren diwakili déning loro anggota ing Parlemèn Nauru
Yasan-yasan wigati kang ana ing Yaren antarané:
Uaboe Uaboe (uga dikenal minangka Waboe) iku sawjining dhistrik ing nagara pulo Nauru, dumunung ing sisih kulon-lor pulo
Jembar wewengkoné watara 0.8 km², Uaboe nduwèni padunung 330
Kantor pertanahan Nauru dumunung ana ing Uaboe, lan dhistrik iki minangka bagéan saka konstituensi Ubenide, kang diwakili déning wong papat ing Parlemèn.
Kapuloan Marsyal Républik Kapuloan Marshall iku nagara kapuloan kang dumunung ing Samodra Pasifik pérangan kulon
Nagara iki wewatesan karo Nauru lan Kiribati ing sisih kidul, Mikronesia ing kulon, lan Pulo Wake ing sisih lor
Sanadyan warga Mikronesia manggoni Kapuloan Marshall ing abad 2000 SM, pangetauan bab sajarah awal nagara iki mung sethithik
Penjelajah Spanyol Alonso de Salazar minangka wong Éropa pisanan kang nemu Kep
Marshall, nanging kapuloan iki ora naté diparani manèh sajeroning sawatara abad nganti kaptèn Inggris John Marshall marani ing taun 1788; kapuloan iki dijenengaké miturut jenengé
Sawijining perusahaan dagang Jerman ngadegaké cabang ing Kep
Marshall taun 1885 kang dadi péranganing protektorat Jerman Nugini
Jepang nguwasani kapuloan iki ing Perang Donya I lelandhesan mandat Liga Bangsa-Bangsa
Taun 1944 wektu Perang Dunia II, Amérika Sarékat nyerbu kapuloan iki lan nglebokaké sajeroning Wewengkon Perwalian Kapuloan Pasifik ("Trust Territory of the Pacific Islands")
Sawisé perang, AS wiwit nindakaké sawatara uji coba nuklir ing Kep
Marshall kang lumaku nganti taun 1960-an
Akibaté, akèh warga Marshall kang kena èfèk tingkat radiasi dhuwur saéngga klaim kompènsasi isih lumaku nganti dina iki
Taun 1979, Républik Kep
Marshall diyasa lan perjanjèn "Compact of Free Association" karo AS ditandhatangani, lan wiwit lumaku taun 1986
Marshall dumadi saka 29 atol lan 5 pulo kapencil
⅔ populasi manggon ana ing Atol Majuro (uga jeneng kutha krajan) lan Ebeye
Siklon tropis kadhangkala ngantem kapuloan iki.
Perang Bubat Perang Bubat iku perang sing mungel naté dumadi ing mangsa papréntahan raja Majapahit, Hayam Wuruk kaliyan Mahapatih Gajah Mada
Prastawa iki nglibataké Mahapatih Gajah Mada kaliyan Prabu Maharaja Linggabuana saka Karajan Sunda ing Pesanggrahan Bubat ing abad kaping 14 sakiwa-tengené taun 1357 M.
Maladéwa Républik Maladewa iku nagara kapuloan kang dumadi saka kumpulan atol ing Samodra Hindia
Maladewa dumunung ing sisih kidul-kulon-kidul India, watara 700 km sisih kidul-kulon Sri Lanka
Nagara iki ndarbèni 26 atol kang kapérang dadi 20 atol administratif lan 1 kutha.
Qatar Nagara Qatar utawa sajeroning basa Arab iku emirat ing Timur Tengah kang dumunung ing ujung cilik ing Jazirah Arab
Watesé ing sisih kidul Arab Saudi lan sisané diwatesi déning Lempongan Pèrsi
Sawisé dominasi Inggris lan Kesultanan Utsmaniyah ing Qatar, pungkasané Qatar dadi nagara kang mardika ing 3 September 1971
Biyèn, Inggris nguwasani Qatar minangka panggonan transit kapal dagang sadurungé tumuju menyang India
Qatar sabanjuré olèh status minangka dependen saka Inggris, banjur status protektorat Inggris kang diendegaké taun 1916
Sawisé Perang Donya II, Qatar ngupayakaké kamardikan, mligi sawisé India éntuk kamardikan ing taun 1950-an
Qatar saya gencar sawisé Inggris mènèhi kamardikan marang Kuwait ing taun 1961
Pamaréntah Inggris nyatakaké bakal ngendhegaké panguwasan pulitik nanging tetep nerusaké panguwasan ékonomi ing Qatar
Bab iki ora dijarké waé déning Qatar kanthi nggawé Federasi Arab Lempongan bebarengan karo Bahrain
"Artikel utama: Governorat Qatar" Pamérangan administrtatif
Qatar dipérang dadi 9 governorat ("muhafazah"):
Éthiopia Républik Dhémokratik Federal Éthiopia (Ityop'iya, basa Amhara ኢትዮጵያ) iku nagara kang dumunung ing Afrika
Éthiopia ndarbèni sajarah kang paling jangkep minangka nagara mardika ing bawana mau
Minangka nagara tuwa dhéwé ing donya, kawasan Éthiopia uga minangka salah siji panggonan peradaban kang paling wiwitan ing donya
Papréntahan Éthiopia pisanan diwangun udakara taun 980 SM lan nampa agama Kristen ing abad angka 4 M
Nagara iki cukup unik yèn dibandingaké karo nagara-nagara Afrika liyané amarga ora naté dijajah wektu jamané Parebutan Afrika, lan terus mardika nganti taun 1936, nalika wadyabala Italia nguwasani nagara mau
Pasukan-wadyabala Britania Raya lan Éthiopia ngalahaké bala Italia taun 1941, lan Éthiopia ngéntukaké kadhaulatané manèh sawisé nanda tangani Prajanjèn Britania-Éthiopia ing Dhésèmber 1944
Éthiopia biyèn naté dijenengaké Abisinia
Wektu iki, Éthiopia minangka nagara awangun républik lan mèlu aktif sajeroning aktivitas-aktivitas kerjasama internasional
Prajané, Addis Ababa minangka pusat administrasi Uni Afrika (AU)
Éthiopia isih nganggo kalendher Julius saéngga nagara iki arep mbuka rerangkèn karaméan nyambut milenium katelu dhedhasar pananggalan kalendher mau
Nagara ing Sungu Afrikah iki migunakakén kalender Julius kang kèri watara 7 taun dibandingaké karo kalendher Grégorius kang luwih umum dipigunakaké ing donya
Jeneng "Éthiopia" jaré asal saka "Ityopp'is", yaiku jeneng anak putu Ham, pambangun kutha Aksum
Jeneng lawas "Abbesinia" asal saka golongan suku "Habesha", yaiku kaum kang manggoni kawasan Éthiopia wiwit taun 3000 SM
"Artikel utama: Sajarah Éthiopia" "Artikel utama: Pulitik Éthiopia" "Deleng uga: Panguwasa lan kepala nagara Éthiopia" "Artikel utama: Géografi Éthiopia" "Artikel utama: Isu lingkungan di Ethiopia" "Artikel utama: Kawasan ing Éthiopia lan Zona ing Éthiopia" Kawasan, zona, lan dhistrik
Sangang laladan ("region") lan loro kutha ("chartered") yaiku: "Artikel utama: Ékonomi Éthiopia" "Deleng uga: Bantuan asing kanggo Éthiopia "Artikel utama: Pendidikan ing Éthiopia":"Deleng uga: Perguruan tinggi ing Ethiopia" "Artikel utama: Budaya Éthiopia" Pranala njaba
Gambaran Umum Pendhidhikan Turisme Pamaréntah Independen
Yordania Karajan Hasyimiyah Yordania, racaké karan Yordania (basa Arab: , alih aksara: "ʼUrdunn"), iku nagara ing Timur Tengah kang wewatesan karo Suriah ing sisih lor, Arab Saudi ing wétan lan kidul, Irak ing wétan-lor, sarta Israèl lan "Tepi Barat" ing sisih kulon
Yordania nrima arus pangungsi Palestina sajeroning punjul telung dasawarsa, ndadèkaké minangka salah siji penampung pengungsi gedhé dhéwé ing donya
Nagara kang ora pati sugih bahan tambang iki ngimpor lenga patra saka nagara-nagara tanggané.
Yaman Républik Yaman iku nagara ing Jazirah Arab ing Asia kidul-kulon, péranganing Timur Tengah
Yaman wewatesan karo Laut Arab ing sisih kidul, Lempongan Aden lan Laut Merah ing sisih kulon, Oman ing sisih wétan lan Arab Saudi ing sisih lor
Wong-wong keturunan Arab ing Indonésia akèh-akèhé asal saka nagara iki
Nagara iki diperang dadi 12 kegubernuran.
Dhèwèké wong wadon kapisan sing kapilih dadi anggota "l'Académie française" ing taun 1980, sawisé négosiasi aktif déning Jean d'Ormesson, sing nulis siji makalah prakara panampané dadi anggota.
Kolombia Républik Kolombia iku nagara ing lor-kulon Amérika Kidul kang alasé ketel
Watara 72% wewengkoné wujud kawasan alas
Kolombia wewatesan karo Sagara Karibia ing sisih lor lan kulon-lor; Venezuela lan Brasil ing sisih wétan; Peru lan Ekuador ing kidul sarta Panama lan Samodra Pasifik ing sisih kulon
Kolombia minangka nagara kang ngasilaké kopi paling akèh kaloro ing donya sawisé Brasil
Nagara kang diliwati garis khatulistiwa iki uga ngasilaké watu aji zamrud
Mèh 95% konsumsi zamrud donya asal saka nagara iki
Jembar wewengkon watara ping lorosetengahé pulo Sumatra, Indonésia.
Venezuela Républik Bolivar Phènesuwela (basa Spanyol: "República Bolivariana de Venezuela") iku nagara ing pucuk lor Amérika Kidul
Nagara iki wewatesan karo Sagara Karibia lan Samodra Atlantik ing sisih lor, Guyana ing wétan, Brasil ing kidul, lan Kolombia ing sisih kulon
Ing lepas pasisir Phènesuwela uga ana nagara-nagara Karibia, yaiku Aruba, Curaçao, Walanda Karibis lan Trinidad lan Tobago
Phènesuwela dipérang dadi telulikur praja ("estados"), laladan kutha krajan ("distrito capital") Caracas, Dependensi Persekuthuan ("Dependencias Federales", wewengkon mirunggan), lan Guayana Esequiba (kasil saka pasulayan tapel wates karo Guyana)
Phènesuwela dipérang manèh sajeroning 335 kutha ("municipios"); kang ndarbèni punjul sêwu paroki ("parroquias")
Nagara-nagara bagèan mau kagabung sajeroning sangang wewengkon administratif ("regiones administrativas"), kang diputuské déning présidhèn.
Peru Républik Peru (basa Spanyol: "Perú"; basa Quechua, basa Aymara: "Piruw") iku nagara ing Amérika Kidul pérangan kulon, wewatesan karo Ekuador lan Kolombia ing sisih lor, Brasil ing sisih wétan, Bolivia ing wétan, kidul-wétan lan kidul, Chili ing kidul lan Samodra Pasifik ing kulon
Peru minangka nagara kang sugih bab budaya antropologi, lan dikenal minangka panggonan lair Karajan Inca kang kutha krajané ing Macchu Piccu
"Artikel utama: Sajarah Peru" Sajarah
Sadurungé wong Spanyol teka, Peru minangka panggonan saka warna-warna kabudayan pra-Inca lan sabanjuré, Karajan Inca
Francisco Pizarro ndharat ing pasisir Peru taun 1532, lan ing pungkasan taun 1530-an, Peru dadi "Viceroy" lan minangka sumber emas lan pérak utama kanggo Karajan Spanyol
Peru mbiwara kamardikané saka Spanyol ing tanggal 28 Juli 1821 amarga anané aliansi antara bala Argentina José de San Martín, lan bala Neogranadine Simon Bolivar
Présidhèn kapilih pisanan, nanging, ora kuwasa nganti taun 1827
Saka 1836 nganti 1839 Peru lan Bolivia dadi siji sajeroning Konfederasi Peru-Bolivia, dibubaraké sawisé konflik mawa sanjata karo Chili lan Argentina
Antara taun-taun iki, kaanan isih durung aman, lan bala minangka kakuatan pulitik wigati
Antara taun 1879 lan 1883, Peru lan Bolivia nggawé aliansi manèh lan perang nglawan Chili sajeroning Perang Pasifik
Sawisé perang rampung (kanthi kèlangan provinsi Tarapaca), kastabilan pulitik bisa digayuh, ing wiwitan taun 1900-an; nganti tekané mangsa kadiktatoran Augusto Leguia
"Artikel utama: Pulitik Peru" Pulitik
Présidhèn Alejandro Toledo iku pemimpin nagara Peru wektu iki lan Ketua Perú Posible
Dhèwèké kapilih kanthi 53% swara pemilih ing Pemilu babak kaloro taun 2001 lan ngalahaké tilas Présidhèn Sosialis Alan García Pérez
Perú Posible ngraih 45 kursi saka 120 kursi parlemen
Kanggo posisi kaloro lan katelu, dinggoni Partido Aprista Peruano (PAP, 28 kursi) pimpinan Alan García Pérez lan Unidad Nacional (UN, 17 kursi) pimpinan Lourdes Flores Nano
"Artikel utama: Wewengkon Peru" Wewengkon
Wewengkon Peru dipérang dadi 25 region (jamak:"regiones"; tunggal: "región")
Region iki dibagi dadi provinsi, kang dumadi saka dhistrik
Peru ndarbèni 180 provinsi lan 1747 dhistrik
Tlatah kang dipanggoni déning kutha Lima karan "Lima Metropolitana" (Metropolitan Lima) lan ora kalebu region mau
Nganti taun 2002, Peru dipérang dadi 24 "departamentos" (departemen), lan akèh wong isih migunakaké istilah iki kanggo ngarani region kang saiki, sanadyan istilah departemen iki wis ora dianggo manèh
"Artikel utama: Géografi Peru" Géografi
Peru dumunung ing Amérika Kidul pérangan kulon, wewatesan karo Samodra Pasifik Kidul, antara Chili lan Ekuador
Uga wewatesan karo Kolombia, Brasil, lan Bolivia
Dhataran pasisir kulon dipisahaké déning dhataran endèk alas Basin Amazon, ing kidul karo Andes kang dhuwur
Ing tapelwates Bolivia ana Tlaga Titicaca, tlaga paling dhuwur (kang bisa dilayari) sadonya kanthi elevasi 3821 m
"Artikel utama: Ékonomi Peru" Ékonomi
Ékonomi Peru wis ana paningkatan orientasi pasar, kanthi rampungé privatisasi wiwit taun 1990; jaroning indhustri pertambangan, listrik lan telekomunikasi
Amarga anané investasi manca kang kuwat lan kerja sama antara papréntahan Alberto Fujimori, IMF lan Bank Donya, "pertumbuhan" kuwat kagayuh antarané taun 1994-1997 lan inflasi bisa kakendhali.
Ing taun 1998 lan 1999, akibat El Niño ana ing babagan pertanian, krisis finansial Asia, lan kaanan ora stabil ing pasar Brasil ngurangi "pertumbuhan" mau
Peru kasil ngatur negosiasi kanggo Fasilitas Dana Tambahan karo IMF ing sasi Juni 1999, sanadyan kudu bolak-balik negosiasi sasarané
Tekanan sajeroning gunggungé "pengeluaran" (blanja)tansaya nambah ing Pemilihan taun 2000.
Alsace Alsace (basa Elsass/basa Jerman: "Elsass") iku siji "région" ing Prancis pérangan wétan
Région paling cilik ing kawasan Prancis Metropolitan iki wewatesan karo Switserlan ing sisih kidul sarta Jerman ing sisih lor lan wétan
Wiwitané dikuawasani déning Kakaisaran Suci Romawi lan dipanggoni déning penutur dhialèk basa Jerman Dhuwur, Alsace banjur dadi pérangan Prancis ing abad kaping-17.
Aquitaine Aquitaine (basa Gascon lan Occitan: "Aquitània"; Basque: "Akitania") iku "région" ing Perancis pérangan kulon-kidul
Aquitaine dumunung ana ing Pegunungan Pyrenees, wewatesan karo Samodra Atlantik lan Spanyol.
Auvergne Auvergne (basa Occitan: "Auvèrnha") iku siji "région" Perancis
Wewengkon "région" iki luwih amba tinimbang tilas provinsi Auvergne
Perusahaan ban Michelin ndarbèni markas ing kutha krajan "région", Clermont-Ferrand.
Bourgogne Bourgogne iku siji "région" Perancis
Wewengkon iki biyèn dikuwasani déning Duke Burgundy
Bourgogne misuwur minangka laladan kang ngasilaké anggur.
Bretagne Bretagne (basa Breton: "Breizh"; basa Gallo: "Bertaèyn") iku "région" ing Perancis bagéan kulon-lor
"Région" kang manggon ing ujung gedhé iki dumunung ing sisih kidul Selat Inggris lan sisih lor Lempongan Biscay
Wewengkon Bretagne kawangun saka 80% wewengkon tilas propinsi Bretagne
Sisa wewengkon propinsi iku saiki bagéan saka "département" Loire-Atlantique, "région" Pays-de-la-Loire.
Centre-Val de Loire Centre iku siji "région" Perancis
"Région" iki dijenengaké déning pamaréntah pusat miturut panggonan geografisé
Ing kéné ana obyek wisata Istana Loire ("Châteaux de la Loire").
Champagne-Ardenne Champagne-Ardenne iku siji "région" ing Perancis bagéan wétan-lor, wewatesan karo Bèlgi
Champagne-Ardenne misuwur minangka laladan kang ngasilaké sampanye
Lahan tetanèn nguwasani watara 61,4% lemah Champagne-Ardenne.
Franche-Comté Franche-Comté iku siji "région" ing Perancis pérangan wétan
Kutha mligi yaiku Besançon, Belfort lan Montbéliard
Basa Franc-comtois dianggo déning sapérangan padunung "région" iki