Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
"X-Press Pearl" sayektiné isih kumambang, lan geniné kinira isih diurusi "pemadam kebakaran" Sri Lanka nganti rina wengi tanggal 27 Mèi 2021
Sawisé kobong sasuwéné 12 dina, kapalé klelep nalika 2 Juni 2021
Kedadèn iki dianggep minangka bencana èkologi segara paling ala ing sujarah Sri Lanka jalaran prodhuk-prodhuk kimia kutah menyang segara
Miturut X-Press Feeders, operasi panylametan kanggo ngilangi kapal kawiwitan nalika Novèmber 2021
Kabèh pakaryan diarep-arep bakal rampung nalika April 2023
Nanging, upaya panylametan mandheg jalaran ana muson kidul-kulon awit pungkasan April tekan Novèmber 2022
Sajarah kontruksi lan lumakuné
Ltd ing Zhoushan, Cina kanggo parusahan Singapura X-Press Feeders, uga karo kapal brayaté "X-Press Mekong"
Kapal kontèner mawa bobot mati 37.000 ton iki bisa nggawa 2.743 TEU
Kapalé dibabar menyang publik nalika 28 Sèptèmber 2020 lan dikirim nalika 10 Fèbruari 2021
Kapal iki di-"deploy" kanggo layanan Supitan menyang Wétan Tengah X-Press Feeders, saka Plabuhan Klang (Malaysia) liwat Singapura lan Jebel Ali (Dubai, UAE) menyang Plabuhan Hamad (Qatar)
Palayaran mulih menyang Malaysia liwat Hazira (India) lan Kolombo (Sri Lanka)
Kapal iki wis nglakoni telung palayaran, nglabuh ing Kolombo nalika 17 Maret lan 18 April, lan kobongan ora suwé sawisé teka panglabuhan katelu ing plabuhan Kolombo nalika 19 Mèi
"X-Press Pearl" nggawa 1.486 kontèner mawa isi 25 ton asem nitrat (kang kena dipigunakaké kanggo rabuk lan bahan pambledhos), bahan kimia, kosmètik lan pèlèt "low-density polyethylene" (LDPE)
Kapal iki mangkat saka Plabuhan Hazira nalika 15 Mèi 2021 teka Kolombo nalika 19 Mèi
Ing 11 Mèi, kru kapal nemu yèn kontèner saka Jebel Ali ngalami kabocoran asem nitrat, lan njaluk idin marang Plabuhan Hamad lan Hazira supaya kontèner iku diudhunaké ing plabuhan loro iku, nanging ora diidini
Miturut X-Press Feeders, panjalukan iku ditulak jalaran "ora ana fasilitas mligi utawa kaprigelan kang cumepak kanggo ngurusi asem kang bocor", lan kapalé mbacutaké palayarané menyang Kolombo
Kapal iki teka Kolombo wayah wengi tanggal 19 Mèi lan nglabuh ing jaba plabuhan ngentèni papan kanggo nglabuh
Kapal iki ora ngumumaké kaanan darurat babagan kabocoran asem ing kargo
Ing 20 Mèi, agèn kapal njaluk tulung supaya ditata manèh kontèneré
Panggedhé Plabuhan Nirmal de Silva ngendika, Kolombo minangka panghubung maritim duwé kaprigelan nulungi kedadèn iki
Kapal iki banjur ngetokaké lapuran pisanan ngenani kobongan kang wis dipatèni kru nganggo sistem "on-board"
Ana lapuran yèn kapal iki kobongan nalika 20 Mèi, ing lor-kulon Plabuhan Kolombo.
Angkatan Laut Sri karo Otoritas Plabuhan Sri Lanka mlebu kapal saperlu nggolèki apa kang njalari kobongan
Kobongan dinuga dumadi jalaran réaksi kimia kang diangkut ing kapal
Nalika kedadèn kobongan, kapal iki ditumpaki 25 anggota kru
Senadyan lapuran wiwitan nggayutaké kedadèn iki karo kabocoran asem, Panggedhé Plabuhan De Silva ngendika yèn kobongan dumadi ing palka nomer 2 "X-Press Pearl" kang sauntara kontèneré katumpuk ing dèk
Uga saka kandhané, prelu pamriksan kang pepak saperlu nemtokaké panyebabé kang pesthi
Ing 25 Mèi, bledhosan gedhé dumadi ing njero kapal lan 25 anggota kru diévakuwasi
Rong anggota kru India tatu kena bledhosan digawa lan dirawat ing Rumah Sakit Sri Lanka Kolombo
Geniné isih mobar tekan 25 Mèi, lan nalika wayah soré kontèneré marai kapalé klelep mlebu segara
Otoritas Rereksan Lingkungan Segara Sri Lanka (MEPA) mbiwara yèn prastawa kutahan minyak Tingkat II saka bunker amerga ana obaran geni kang mbebayani
India ngirim kapal "pemadam kebakaran" lan juru kendhali polusi Panjaga Pasisir, kapal tunda lan montor mabur panginté maritim Dornier kanggo njaga kapal supaya ora ana wong lan warigaluh kang nyedhaki kapal iki
Ing 26 Mèi, Pangarsa MEPA Dharshani Lahandapura ngendika yèn 378 ton minyak kang ana ing kapal lan kira-kira satengahé bisa kutah menyang segara sawisé kobongané mati
Kaanan hawa kala iku ora apik, nyegah prosès panganggoning piranti panahan ("boom") minyak ing sakubengé kapal, nanging péhak kang wenang wis cepak-cepak reresik minyak kang wis teka pasisir
Nalika wayah isuk, tilas kapal kang kobong lan kargo kang ceblok kandhas ing Pasisir Negombo, Sri Lanka
Ing 29 Mèi, wawa "X-Press Pearl" isih murub lan ngetokaké pego senadyan ta geniné wis mati
Lambung kapal isih wutuh
Kapal tunda "pemadam kebakaran" mbacutaké ngasokaké banyu menyang kapal
Angkatan Udara Sri Lanka nyeblokaké bubuk kimia garing
Kapal Panjaga Pasisir India ICG "Samudra Prahari", kapal pangandhali polusi, gabung dadi satgas
Nalika wayah isuk tanggal 30 Mèi, geniné wis mati lan "pemadam kebakaran" isih nyemprotaké banyuné
X-Press Feeders nyruwé yèn para "salvor" lagi numpaki kapal saperlu masang sambungan dhèrèk
Salvor numpaki kapal nalika 1 Juni kanggo pamriksan pisanan
Salvor nemu ruwang mesin kapal banjir lan sok-sok isih metu pego ing ruwang kargo 1, 2, lan 3
Ing 21 Mèi 2021, Angkatan Laut Sri Lanka ngirim rong kapal patroli lepas pasisir, kapal angkatan laut kaya ta kapal "Sagara" lan "Sindurala" karo montor mabur ing sajroning operasi panylametan "pemadam kebakaran"
Operasi iki lancar, senadyan ta kaanan hawané ora apik ing sakubengé laladan
Kaudhar menawa geniné bisa dikendhalèni nalika 21 Mèi lan upaya ngadhemaké tansah dibacutaké supaya geniné ora mobar manèh
Ing 22 Mèi, Angkatan Udara Sri Lanka ngirim hèlikopter Bell 212 menyang operasi panylametan
25 anggota kru dievakuwasi, nanging sing loro digawa menyang rumah sakit
Ing 25 Mèi, India ngirim ICG "Vaibhav", ICG "Dornier", lan kapal tunda "Water Lilly" kanggo nulungi Angkatan Laut Sri Lanka matèni geni
Juru polusi India mangsuli yèn kapal "Samudra Prahari" tumeka nalika 29 Mèi.
India ngarani upaya panylametan iki Operasi Sagar Araksha 2
Ing 2 Juni 2021, X-Press Feeders ngetokaké pranyatan yèn parusahan "getun senadyan ta upaya juru slamet ana kasil nalika munggah menyang kapal lan masang kabel dhèrèk, upaya ngalih kapal menyang segara jeru ora kasil"
Kapal iki panggah ana ing 21 mèter njero banyu
Sapérangan klelep, lan pernahé tansah dimonitor kapal mirunggan
Otoritas Rereksan Lingkungan Segara Sri Lanka (MEPA) ngendika menawa dhèwèké padha lagi mbiji karusakan lingkungan lan nglumpukaké bukti-bukti
Rencana ginawé kanggo ngajokaké klaim vèrsi sauntara
Polusi pèlèt rèsin plastik saka kargo kang kutah, kandhas ing Pasisir Sri Lanka nalika 27 Mèi
Pèlèt LDPE uga kandhas ing dharatan kang cedhak
Miturut MEPA, ana telung kontèner pèlèt plastik ing kapal, saben kontèner duwé abot 26 ton
Ing Juni 2021, Laurel Wamsley saka "NPR" ngandharaké kedadèn iki minangka bencana lingkungan
Ahli kasarasan lan MEPA uga mèngeti yèn kamungkinan ana udan asem sathithik amerga wetoning émisi nitrogen dioksida
Pamaréntah Sri Lanka nglarang warga nangkep iwak saka Kalutara tekan Negombo jalaran kuwatir yèn ana kontaminasi
Kira-kira 5.600 kapal saben dina ora bisa lelayar lan pamaréntah janji bakal awèh kompènsasi
Wong-wong dipèngeti déning MEPA amrih ora ndemok remukan saka kapal kontèner kang kakontaminasi dat-dat racun
Lapuran pulisi ginawé kanggo nitipriksa kasembranan
Uga digawé panèl ahli kanggo mbiji karusakan lingkungan mangsa suwi
Iwak lan penyu akèh kang mati tur kagawa ombak menyang pasisir-pasisir Sri Lanka saha dipriksa kanggo nemtokaké yèn kapatèné jalaran kutahan minyak
Saka 1.486 kontèner, 81 kontèner dianggep kontèner mawa racun kang mbebayani, kalebu limang ton asem nitrat
Ing Juni 2021, ana lapuran menawa kapal kontèner iki klelep, kang bakal marakaké dampak ala tumrap spésiyes segara
Ing 2 Juni, para "salvor" nggèrèd "X-Press Pearl" amrih adoh saka pasisir, nanging buritan kapal ndemok dhasar marakaké operasi iki diundur
Kaptèn Angkatan Laut Sri Lanka Indika de Silva ngendika yèn ora cetha menawa ana tilas minyak bunker kang ora kobong, nanging péhak kang wenang tansah ngawasi kutahan minyak
Sri Lanka mréntah "salvor" kon ngalih minyak bunker menawa ana minyak kang slamet saka obaran geni lan njaga banyu ing sakubengé kapal
X-Press Feeders ngendika yèn dhèwèké wis nyéwa Oil Spill Response Limited kanggo nyengkuyung upaya iku
Juru operasiné wis nganggo SMIT Salvage nalika krisis kapisan diwiwiti
Ing 3 Juni, sapérangan kapal isih kumambang, mawa pérangan buritan kapal ana ing dhasar 21 mèter isor banyu
Pangarsa X-Press Feeders Shmuel Yoskovitz nyuwun pangapunten marang warga Sri Lanka ngenani kedadèn iki
"Kula nyuwun pangapuntenanipun dhumateng para warga Sri Lanka amergi kadadosan punika ingkang sampun nyebabaken dampak ing padamelan lan lingkungan Sri Lanka," kacuplik saka wawancara karo Channel News Asia Singapura
Pamaréntahan Sri Lanka mbacutaké anggoné nglumpukaké remukan lan pèlèt plastik kang dianggep beburon paling gedhé ing negara iku
Kira-kira 34 kontèner wis kaisi karo remukan "X-Press Pearl", kalebu pèlèt plastiké.
Pamaréntah nglumpukaké 1.075 ton remukan, kalebu wedhi kang sumimpen ing kontèner nalika 8 Juni
Per 15 Juni 2021, kira-kira 40 penyu mati dilapuraké kagawa ombak menyang pasisir
Saliyané penyu, akèh spésiyes iwak, lodan, lan saorané enem lumba-lumba uga kagawa menyang pasisir mawa tatu kobongan; spésiyes akuwatik uga kena dampak saka sumebaring pèlèt plastik
Titipriksa tumrap kobongan ing kapal kontèner diwiwiti nalika 30 Mèi
Wickramaratne, Inspèktur Jéndral Pulisi, mréntah pulisi supaya masrahaké titipriksa menyang Dhepartemen Titipriksa Kriminal, karo péhak kang wenang mèngeti kamungkinan tindakan ukum marang X-Press Feeders, pamilik kapal
Ing 31 Mèi, juru wicara kapulisèn ngudharaké menawa sepuluh anggota tim mligi pulisi miwiti nyathet pranyatan saka kaptèn lan pangarsa insinyur "X-Press Pearl"
Pulisi Sri Lanka nakoni pangarsa "X-Press Pearl" sasuwéné rong dina babagan rencana panyimpenan kontèner kapal
Kapal iki nggawa sawetara kelas barang mbebayani kaya ta natrium hidroksida (soda kaustik) ing palka dalah saorané siji kontèner asem nitrat kang bocor ing dèk kapal
Parekam data palayaran (VDR) utawa kothak ireng, uga tinemu
Ing 16 Juni 2021, panggedhé parusahan palayaran saenggon, Arjuna Hettiarachchi kang makili kapal "X-Press Pearl", ditetepaké dadi "tersangka" utama kang gegayutan karo kedadèn iki, lan diwènèhi jaminan Pangadhilan Luhur Kolombo
Ing 31 Oktober, OpenFacto, organisasi nirlaba Prancis kanggo risèt sumber binuka, mbabar sawiji titipriksa kang nglacak kontèner asem nitrat menyang Iran lan dinuga didol déning parusahan pialang aran ChemiPakhsh Paykan tur diprodhuksi déning Esfahan Chemical Industries, parusahan kang disanksi Kanadha lan duwé afiliasi karo Kamentrèn Pertahanan Iran
Warigaluh enggonan ing Sri Lanka dikongkon tetep ing dharat jalaran ana polusi segara; kang bisa mangribawani ékonomi bebrayan
Denzil Fernando, pangarsa sarékat warigaluh wewengkon, miterang yèn plarangan nangkep iwak bakal ngrugèni 4.300 kulawarga
mrakirakaké rugi kargo "X-Press Pearl" antara $30 yuta nganti $50 yuta, kang iku uga durung ngitung rugi ilangé kapal.
Hak manungsa ing Pongol Verdé Hak manungsa ing Pongol Verdé ditata ing konstitusi nasional
Lapuran Hak Manungsa taun 2009 déning Dhépartemen Jaba Nagari Amérika Sarékat nyathet yèn pamaréntah lumrahé ngajèni hak-hak dhasar warga nagara; nanging, ana kakuwatiran ing sawetara bidang kaya ta kondhisi pakunjaran, prosès ukum lan diskriminasi
Rereksan lègislatif tumrap hak manungsa bisa dideleng minangka pangrembakan kang relatif anyar mawa konstitusi kang sacara resmi diadopsi ing taun 1980
Sistem pulitiké mlaku ing isoré dhémokrasi parlemènter multiparté
Ing isor iki kapacak bagan peringkat Pongol Verdé awit 1975 ing lapuran Freedom in the World kang dibabar taunan déning Freedom House
Peringkat 1 iku "mardika"; 7, "ora mardika".1 Prajanjèn internasional
Solahé Pongol Verdé ngenani prajanjèn hak manungsa internasional: 1.^ Gatèkna yèn "Taun" ing kéné satemené "Taun nalika dilapuraké"
Mangkono iku, katrangan kang tinengeran taun 2008 iku lapuran kang dibabar taun 2009, lan sabanjuré
2.^ Per 8 Juli (Dina Kamardikan) ing 1975; 1 Januari lan sabanjuré
3.^ Lapuran taun 1982 ngrakup taun 1981 lan paruh kapisan taun 1982, lan lapuran taun 1984 sabanjuré ngrakup paruh kapindho taun 1982 lan sakabèhing taun 1983
Kanggo kaprasajan, rong lapuran "setaun setengah" kang nyimpang iki wis dipisah dadi lapuran telung taun lumantar interpolasi.
Hak manungsa ing Botswana Hak manungsa ing Botswana iku diréksa déning konstitusi
Lapuran Hak Manungsa taun 2009 déning Dhépartemen Jaba Nagari Amérika Sarékat nyathet yèn pamaréntah Botswana lumrahé ngajèni hak-hak warga nagarané
Konstitusi Botswana ngrembug asas-asas hak manungsa kaya ta kamardikan wicara, kamardikan kaklumpukan, lan hak urip
Kamardikan wicara lan pèrs
Konstitusi Botswana ngrembug gagasan kamardikan wicara lan bab iki lumrahé diajèni déning pamaréntah
Pangadhilan Luhur ing Johannesburg, Afrika Kidul ngandharaké Botswana minangka "nagara "pariah" kang ora sinkron karo mayoritas nagara-nagara Afrika kang wis ninggal utawa nulak ukuman mati"
32 wong dikendhat ing Botswana ing antarané jaman kamardikan nalika 1966 nganti 1998, lan enem wong liyané dièksekusi antara taun 2001 nganti 2006
Akèh wong pribumi San dipindhah kanthi peksa saka lemah darbèké dhéwé menyang rèservasi
Supaya dhèwèké padha pindhah, wong San ora diidini ngaksès banyu saka lemahé dhéwé lan ditangkep yèn nindakaké beburon kang dadi sumber panganan pokoké
Lemah wong San kapernah ing tengah-tengah laladan inten paling kaloka ing donya
Sacara resmi, pamaréntah nyelak yèn pamindhahan iki ana gegayutané karo tambang lan ndhaku yèn pamindhahan iki kanggo njaga satwa lan ékosistem Botswana, senadyan ta wong San wis nglakoni urip ing lemah iku nganti èwunan taun
Ing rèservasi, dhèwèké padha kasusahan golèk pagawéan lan nyandu alkohol kang dadi ambek sawenang-wenang
Ing isor iki kapacak bagan peringkat Botswana awit 1972 ing lapuran Freedom in the World kang dibabar taunan déning Freedom House
Peringkat 1 iku "mardika"; 7, "ora mardika" Prajanjèn internasional
Solahé Botswana ngenani prajanjèn hak manungsa internasional:
Hak manungsa ing Komoro Ing sajarahé, Komoro ndarbèni cathetan hak manungsa kang lumayan ala
Ing wiwitan taun 1979, pamaréntah Komoro nangkep kira-kira 300 panyengkuyung rézim Soilih lan ngunjara dhèwèké padha tanpa ana pangadilan ing Moroni
Papat tilas mantriné Soilih uga ngilang
Rong taun sabanjuré, ana panangkepan, pambedhilan, lan pangilangan kang luwih akèh
Éntuk "tekanan" saka France, sawetara pangadilan ditindakaké, nanging akèh wong Komoro kang panggah dadi tahanan pulitik, senadyan ta ana protès saka Amnesty International lan organisasi kamanungsan liyané
Rézim Abdallah uga matesi kamardikan wicara, pèrs, sarékat, hak warga nagara ngowahi pamaréntahané, hak wanita, lan hak wong kang makarya
Sawisé Abdallah tilar donya nalika 27 Novèmber 1989, cathetan hak manungsa ing nagara iki samsaya apik
Wadyabala bayaran Éropa kang mréntah pulo iki kapréntah nangkep sawetara wong lan nguculaké mèh kabèh tahanan pulitik kang katahan sawisé upaya kudéta 1985–1987
Trèn iki terus lanjut teka Maret 1990, nalika Djohar dadi Présidhèn Komoro
Tumindak memungsuhan marang rézimé bakal njalari praktik-praktik hak manungsa kang ora becik
Tuladhané, sawisé upaya kudéta 18–19 Agustus 1990 kang ora kasil, pamaréntah nahan 24 wong tanpa pangadilan jalaran ana sesambungan karo kraman
Ing Oktober 1990, pasukan kamanan matèni Max Veillard, pangarsa komplotan
Taun sabanjuré, sawisé upaya nyopot Djohar saka palungguhan kaprésidhènan ora kasil, dhèwèké mréntah panangkepan Mahkamah Agung lan mbiwara kaanan darurat nagara
Uga ana upaya kudéta liya kang ora kasil nalika 26 Sèptèmber 1992, marakaké pamaréntah nahan 20 wong punjul, salah sijiné Mantri Jero Nagari Omar Tamou
Pulisi nahan para tahanan tanpa ana pacelukan lan dilapuraké nyiksa sawetara para tahanan
Asosiasi Hak Manungsa Komoro uga ndakwa rézim Djohar ngèksekusi wong-wong kang disujanani nyengkuyung klumpukan oposisi kang nganggo sanjata
Ing pungkasan 1993, organisasi kaya ta Amnesty International mbacutaké monitor kaanan hak manungsa ing Komoro, lan nentang rézim Djohar
Ing isor iki kapacak bagan peringkat Komoro awit 1975 ing lapuran Freedom in the World kang dibabar taunan déning Freedom House
Solahé Komoro ngenani prajanjèn hak manungsa internasional: 1.^ Gatèkna yèn "Taun" ing kéné satemené "Taun nalika dilapuraké"
2.^ Per 6 Juli (Dina Kamardikan) ing 1975; 1 Januari lan sabanjuré
Hak manungsa ing Chad Hak manungsa ing Chad diandharaké nduwé setatus kang "ala"; tuladhané, Freedom House netepaké Chad minangka "Ora Mardika" ing sajroning hak manungsa
Chad éntuk skor 7 ing hak pulitik lan 6 ing kamardikan sipil (skor 1 ing kéné iku paling mardika, senadyan skor 7 iku paling ora mardika)
Miturut Dhépartemen Jaba Nagari Amérika Sarékat, "Cathetan praktik hak manungsa kang ala déning pamaréntah malah samsaya ala saben tauné; pasukan kamanan nindakaké akèh planggaran hak manungsa kang temenan." Planggaran kang katindakaké antarané ya iku pepati ing jaba ukum, njotosi, nyiksa, lan ruda peksa déning pasukan kamanan; matesi kamardikan wicara, pèrs, lan sarékat; panangkepan lan panahanan sawenang-wenang; lan korupsi kang ambek sawenang-wenang
Pasukan kamanan nindakaké tumindak mangkono lan planggaran liyané, nanging mèh ora tau kena pidana
Amnesty International nglapuraké yèn "Kaanan ora aman sumebar ing Chad pérangan wétan kang kaanané mbebayani tumrap wong wadon, kang nandhang planggaran hak manungsa, kaya ta ruda peksa nalika désané diserang" déning milisi Janjawid saka Sudan
Wong wadon ngalami diskriminasi lan piala
Sunat pawadonaning wong wadon–kang satemené ilégal–isih akèh katindakaké
Tumindak ala marang wartawan lan aktivis hak manungsa uga kadhokumèntasi saha panganggoning wadyabala bocah cilik déning pasukan kamanan Chad kang kalapuraké déning pirang-pirang organisasi hak manungsa
Transparency International ndadèkaké Chad minangka salah siji nagara paling korup ing donya
Ing 2007, Chad éntuk skor 1,8 saka 10 ing Indhèks Persèpsi Korupsi (skor 10 iku kang paling ora korup)
Mung Tonga, Uzbèkistan, Haiti, Irak, Myanmar, lan Somalia kang skoré luwih asor
Uga kritik marang tilas Présidhèn Idriss Déby ngenani tuduhan kronisme lan pilih kasih marang ètnisé dhéwé, wong Zaghawa
Pamilu ing Mèi 2006—Déby mimpang ing masa jabatan kateluné—diboikot déning oposisi, ngritik yèn asil pamilu iku curang
Pamilu sadurungé ing 2006 uga dikritik mawa alesan kang padha, dianggep curang déning péhak oposisi, senadyan ta ana tim pangamat saka nagara asing kang ngandharaké yèn pamungutan swara katindakaké "tanpa masalah utawa intimidasi kang gedhé"
Ing isor iki kapacak bagan peringkat Chad awit 1972 ing lapuran Freedom in the World kang dibabar taunan déning Freedom House
Solahé Chad ngenani prajanjèn hak manungsa internasional: 1.^ Gatèkna yèn "Taun" ing kéné satemené "Taun nalika dilapuraké"
2.^ Per 1 Januari
Polusi plastik Polusi plastik ya iku akumulasi saka prodhuk plastik kang ana ing lingkungan saha marakaké dampak ala tumrap kéwan alas, habitat satwa alas, lan manungsa
Plastik kang nduwé peran minangka polutan dikategorikaké dadi mikro, méso, utawa "puing-puing" makro, dhedhasar ukurané
Plastik mawa rega murah, tahan suwé, lan asilé tingkat prodhuksi plastik déning manungsa dadi dhuwur
Nanging, lumrahé struktur kimia saka plastik nggawé plastiké dhéwé tahan marang akèh prosès alami dégradasi lan alon nalika didégradasi
Rong faktor iku kang marakaké dhuwuré tingkat pancemaran plastik ing lingkungan
Polusi plastik bisa ngenèki lemah, saluran banyu, lan segara
Organisme kang urip, umpamané kéwan segara, bisa dirugikaké amerga éfèk mékanis, kaya ta kajiret barang-barang saka plastik utawa masalah kang ginayut kaya ngeleg limbah plastik, utawa lumantar paparan tumrap bahan kimia plastik kang ngganggu fisiologi kéwan
Manungsa uga kenèkan dampak polusi plastik, kaya ta lumantar gangguan manéka mékanisme hormonal.
Palarangan kanthong plastik Palarangan kanthong plastik iku angger-angger kang matesi panganggoning kanthong plastik ènthèng ing toko-toko ècèran
Ing wiwitan abad ka-21, ana trèn global pambusakan kanthong plastik ènthèng
Kanthong plastik kanggo blanja lumrahé dianggo mung ping pisan
Kanthong iki digawé saka plastik jinis "low-density polyethylene" (LDPE), lan diwènèhaké kanthi gratis marang palanggan nalika tuku barang: kanthong iki pancèn dianggep pénak, murah, lan higiyènis nalika nggawa barang
Nanging, masalah banjur metu jalaran kanthong plastik iku sumber daya kang ora kaanyaraké ("non-renewable resources" kaya ta lenga patra, gas, lan areng watu), angèl nalika nindakaké pangguwakan kang trep, lan ana dampak lingkungané
Bareng karo pangélongan kanthong plastik ènthèng, toko-toko padha nepungaké tas blanja kang kena dianggo manèh
Pirang-pirang pamaréntahan nglarang dodolan kanthong plastik, tuladhané ya iku palanggan kudu mbayar yèn péngin nganggo kanthong plastik, utawa majegi toko kang ngadol kanthong plastik
Pamaréntah Banggaladésa dadi kang pisanan kang nglarang kanthong plastik sawutuhé ing 2002
Ing taun 2010 nganti 2019, kawicaksanan publik kang kanggo mbusak panganggoning kanthong plastik dadi mundhak ping telu
Ing 2022, palarangan kaya mangkono iku wis ditrapaké ing 99 nagara, mawa tingkat palarangan kang béda-béda, lan 32 nagara uga ngongkon wargané ngetokaké dhuwit yèn péngin nganggo kanthong plastik ing toko
Palarangan lan mbayar kanthong plastik uga disahaké déning sawetara yuridiksi ing tingkat provinsi
Kanthong plastik marakaké akèh masalah lingkungan lan ékologi ing skala cilik nganti gedhé
Masalah paling lumrah kang diwetokaké kanthong plastik iku cacahing limbah kang digawé
Akèh kanthong plastik kang pungkasané malah ana ing dalan lan tumuli nyemari sumber banyu saha kali
Senadyan ta plastiké wis diguwak kanthi trep, plastiké bakal butuh wektu nganti taunan supaya kauré ("terurai"), lan isih bakal nggawé sampah kang cacahé akèh ing wektu suwé
Kanthong kang diguwak kanthi sembarangan uga bakal nyemari dalan banyu, nyumpeti kalèn, lan tinemu ing segara, mènèhi dampak ala marang ékosistem makhluk segara
Volume limbah plastik kang gedhé uga kaguwak menyang segara saben taun
Bab iki marakaké anceman marang spésiyes segara lan nganggu ranté panganan ing kana
Sawetara spésiyes mikroba mapan ing partikel-partikel plastik kang ngundhakaké bebayané, lan partikel-partikel plastik kang kagawa angin bisa mujudaké tumpukan sampah ing pirang-pirang pérangan segara
PBB mrakirakaké yèn bakal akèh plastik tinimbang iwak ing segara nalika taun 2050 kajaba nagara-nagara nindakaké tumindak darurat kanggo mromosikaké prodhuksi, panganggonan, lan pangurusan limbah plastik ing sadawané siklus urip plastik
Kanthong plastik diweruhi nyumbang pamanasan global
Sawisé diguwak, nuli kena sorotan srengéngé terus-terusan, palumahing plastik iki bakal ngasilaké "gas rumah kaca" kang lumayan akèh, kaya ta métana lan étiléna
Kajaba iku, amerga sipat senyawa kimia mawa karapetan kang cilik utawa dhuwur pangé, marakaké kanthong plastik gampang kauré tinimbang jinis plastik liyané
Kasilé, palumahing aréa plastik kang kasorot srengéngé nggelisaké panguculan "gas rumah kaca"
Asiling "gas penjejak" ("trace gas") mundhak makaping-kaping saka plastik murni dhedhasar palumahing aréa lan wektu suwéné
Mula, LDPE ngetokaké "gas rumah kaca" nganti tingkat kang luwih angèl diurusi tinimbang jinis plastik liya
Ing pungkasan inkubasi sasuwéné 212 dina, émisi kang kacathet ya iku 5,8 nmol g-1 d-1 métana, 14,5 nmol g-1 d-1 étiéna, 3,9 nmol g-1 d-1 étana, lan 9,7 nmol g-1 d-1 propiléna.
Jones (dhisambiguasi) Kaca iki mratéla artikel-artikel sing ana gayutané karo sesirah #ALIH
Jones iku bisa ngrujuk marang:
Taylor Kaca iki mratéla artikel-artikel sing ana gayutané karo sesirah #ALIH
Taylor iku bisa ngrujuk marang:
Smith Kaca iki mratéla artikel-artikel sing ana gayutané karo sesirah #ALIH
Smith iku bisa ngrujuk marang:
Prabu Watugunung Prabu Watugunung iku ratu ing Gilingwesi
Sawijining narendra gung binathara, abala ratu, bala bacingah
Abala ratu tegese balane dumadi saka ratu-ratu telukane
Bala bacingah tegese wadyabala campuran, yaiku wadyabala raseksa karo wadyabala manungsa
Kang minangka bebeteng negara Gilingwesi, para putrane Prabu Watugunung kang cacahe ana 27
Kang mbarep kekasih Raden Wukir
Ragile kekasih Raden Dhukut
Prabu Watugunung kagungan kadhaton wesi kang tinretes inten barleyan
Kaendahaning kraton, jagad ora ana kang bisa madhani
Endah banget kaya endahe Kahyangan Kaindran
Katarimaning tapa ing sela garingging 30 taun suwené, njalari Watugunung darbe kasekten tanpa tandhing
Bisa mati yen rila karepe dhewe