Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Kesenian Srandhul ing DI Ngayogyakarta wis meh punah
Kesenian iki arang ditemoni ing pagelaran seni ing Yogyakarta
Penting banget kanggo generasi mudha supaya bisa ngerteni, ngerti, lan luwih bisa nglestarekake kesenian iki
Pemerintah Yogyakarta ugi sampun nindakaken saperangan upaya, antawisipun Pekan Wisata Budaya Kotagede taun 2012
Kesenian Srandhul uga bisa ditemokake ing situs Candi Ratu Boko, Yogyakarta
Ing papan iki, kesenian Srandhul disuguhake kanggo para pengunjung candhi ing wektu-wektu tartamtu
Ing dina Setu awan, kesenian iki biasane dipentasake ing Plaza Andrawina sing dumunung ing komplek Candhi Ratu Boko
Pengunjung bisa nonton Srandhul sinambi ngrasakake sunset.
Mi lethek Mi lethek inggih punika dhaharan khas ingkang asalipun saking Kacamatan Srandakan, Kabupatèn Bantul, Daérah Istiméwa Ngayogyakarta
Mi punika bahan utaminipun saking glepung gaplèk kaliyan glepung kanji ingkang pandamelanipun ngginakaken tenaga lembu lanang
Tembung "lethek" dipun anggé amergi werni mi-nipun soklat, katingal radi reged
Senajan ta dipun wastani mi "lethek", nanging prosès pandamelan mi-nipun higiyènis utawi resik
Mi punika kirang misuwur ing Kitha Ngayogyakarta jalaran kalah saingan kaliyan mi pethak, mi kuning, kaliyan mi instan
Nanging, ing Bantul mi lethek misuwur tur dipun remeni déning masarakatipun
Rikala taun 1920-an, Umar Yassir saking Yaman tindak dhumateng Ngayogyakarta kagem dakwah kaliyan nyebaraken agami Islam
Ing Ngayogakarta, piyambakipun boten saged caturan nganggé basa Jawi
Para warga lajeng nepangaken piyambakipun dhumateng Kyai Bakir ingkang saged basa Arab dalah ngandharaken tujuanipun
Sasampunipun gineman, Kyai Bakir ngeteraken piyambakipun dhumateng Srandakan, Bantul
Ing ngrika Umar nyebaraken dakwahipun kaliyan nyumerepi kados pundi pagesangan bebrayan ing Srandakan
Umar gadhah pamanggih bilih bebrayan ing Srandakan boten namung mbetahaken yatra, nanging malah langkung mbetahaken dhaharan
Kanthi mekaten, ing taun 1940, piyambakipun ngyasa pabrik mi ingkang bahanipun gampil kapanggih ing Srandakan
Pabrik kagunganipun Umar punika aran pabrik mi cap Garuda ingkang naté dipun tutup nalika taun 1983 dumugi 2003 jalaran tiyang-tiyang ingkang nyambut damel pindhah pakaryanipun dados tukang golèk wedhi kaliyan watu ing Lèpèn Praga
Nanging, nalika wedhi kaliyan watu ing lèpèn saya nipis, para warga nyuwun tulung dhumateng kulawarganipun Umar amrih pabrikipun dipun bikak malih
Pabrik mi cap Garuda punika ngantos sapréné taksih lumampah
Bahan utami mi lethek dumados saking glepung gaplèk kaliyan kanji
Glepung gaplèk dipun kungkum dangunipun sekawan dinten
Saben dintenipun, toya kumkumanipun kedah dipun gantos ping sekawan
Sasampunipun dipun kungkum, adhonanipun lajeng dipun giles ngginakaken watu ageng saperlu ngratakaken sarta nyampuraken adhonanipun kaliyan glepung kanji
Panggilesan punika dipun tenagani kaliyan lembu lanang udakawis setunggal jam amrih kekalih glepungipun kacampur wrata kanthi sampurna
Nalika adhonanipun sampun kalis, lajeng dipun padhetaken kaliyan dipun potong awujud pesagi panjang mawi ukuran 20 cm x 30 cm x 20 cm
Adhonan wau salajengipun dipun kukus udakawis 90 menit kaliyan dipun adhemaken dangunipun setunggal wengi
Adhonan ingkang sampun adhem dipun giles malih kaliyan kawewahan glepung kanji malih
Nalika taap-taap punika sampun rampung, lajeng adhonan ingkang kalis tur wrata dipun cithak mawi cithakan mi
Pirantos kagem nyithak mi lethek wonten ingkang modhèren kaliyan tradhisional
Pirantos cithakan vèrsi tradhisional ingaran tarikan
Tarikan punika mbetahaken tiyang wolu saperlu nglampahaken pirantosipun.
Tugas kagem nglampahaken pirantosipun dipun tindakaken déning tiyang ingkang ngidak kajeng mawi dhiamèter 40 cm ingaran munyuk jalaran anggènipun mobah yun-yunan kados ta munyuk, ugi wonten tiyang-tiyang ingkang narik kajeng ingaran methit
Adhonanipun dipun lebetaken dhumateng lumpang utawi jebung ingkang ing andhapipun sampun kapasang saringan kagem nyithak adhonan dados mi
Mi ingkang sampun dipun cithak lajeng dipun pépé ngantos garing
Pabrik mi lethek ing Dhusun Bendho, Désa Trimurti, Srandakan, mi lethekipun dipun sadé wonten ing pasar-pasar Bantul, Pasar Beringharja, kulakan, malah dumugi Jawi Kilèn
Nanging, boten dipun sadé dhumateng Jawi Wétan amergi cacah prodhuksinipun dèrèng saged nggayuh pasar Jawi Wétan
Kados mi-mi limrah, mi lethek dipun olahi kanthi cara dipun gorèng kaliyan godhog
Bumbunipun dipun damel saking racikan brambang, bawang pethak, mrica, kemiri, kaliyan sarem, wondéné lawuhipun nganggé tigan, suwiran ayam, kaliyan manéka sayur.
Banthèngan Kesenian Banthèngan yaiku tarian Jawa sing niru kewan banteng
Kesenian iki dikembangake ing Mojokerto, Malang lan Batu
Banthèngan minangka perkembangan kesenian Kebo-keboan Ponoragan ing Ponorogo
Ponorogo sing cedhak karo Madiun mujudake kutha sing maneka warna sekolahan silat, mula akeh pesilat sing teka ing Ponorogo minangka kutha Reog
Kesenian Kebo-keboan dimaknai minangka tolak bala lan nylametake Raja Surakarta Paku Buwana II saka macem-macem serangan para pemberontak kerajaan
Para pejuang saka gunung-gunung ing saubengé Mojokerto, Malang lan Batu weruh kesenian Kebo-keboan, mula padha berinisiatif gawé kesenian kang padha nanging nganggo wujud kewan banteng sing wis punah ing alas sakiwa-tengené lereng gunung
ancasipun minangka pangeling-eling babagan bela dhiri lan narik kawigatosan masarakat kangge bela dhiri Pencak Silat
Mula saka iku, sadurunge taun 2000 wangun sungu ing bantheng tansah padha utawa digunakake sungu kebo kaya ing kesenian kebo-keboan ing Ponorogo, mung sawise lumebu internet ing padesan wiwit nggunakake sungu banteng
Nanging, nganti saiki isih ana sing nggunakake sungu kebo minangka cikal bakal kesenian adu banteng
Bantheng biasane ditutupi kain ireng pinggiran abang, kaya klambi adat "Penadon" Ponorogo
Banthèngan kang ngrembaka ing Mojokerto, Malang lan Batu saiki ngrembaka lan uga dilestarekake ing Jombang kang wewatesan karo Mojokerto nganti Kediri
Perkembangan kesenian Banthèngan mayoritas ana ing masyarakat padesan utawa pinggiran kutha ing lereng-lereng gunung ing saindhenging Jawa Timur, khususe Bromo-Tengger-Semeru, Arjuno-Welirang, Anjasmoro, Kawi lan Raung-Argopuro
Dolanan kesenian banteng dimainake dening wong loro sing dadi sikil ngarep uga nyekel endhas bantheng lan ngontrol tari banteng lan sikil mburi sing uga dadi buntut banteng
Sandhangan banteng biyasane digawe saka kain ireng lan topeng awujud endhas banteng sing digawe saka kayu lan sungu asline kebo utawa banteng, dene sungu replika digawe saka kayu
Bantheng iki tansah dibarengi karo sekelompok wong sing main musik banteng khas karo piranti musik kayata gong, kendang, lan liya-liyane
Kesenian iki dimainake dening wong loro, siji ing ngarep minangka sirah, lan siji ing mburi minangka buntut
lan biasane, wong ing ngarep bakal kesurupan, lan wong-wong ing mburi bakal ngetutake saben gerakane
Ora arang wong ing mburi uga kesurupan
Nanging, arang banget wong sing ana ing mburi kesurupan nalika sing ana ing ngarep ora
Bantheng ditulungi supaya kesurupan wong (wong) sing nganggo klambi abang kabeh, biasane diarani abangan, lan klambi ireng, sing biasa diarani irengan
Banthèngan uga tansah dikancani macan
Busana macanan iki digawe saka kain sing dicelup (biasane kuning kanthi garis oranye), sing dianggo wong lanang
Macan iki biasane mbantu bantheng sing kesurupan lan ngendhegake yen duweke dadi kasar
Nanging ora jarang macan uga kesurupan
Ragam hias ing Banthèngan yaiku: Ing saben pertunjukan (disebut "gebyak"), Banthèngan disengkuyung dening sawetara piranti, yaiku: Konflik Sosial Budaya
ing taun 2015 seniman Banthèngan ing sakiwa tengene Pegunungan Mojokerto, Malang lan Batu diganggu dening seniman Jaranan Kediri sing nggunakake properti Banthèngan sing digunakake kanthi cara nyimpang dening seniman Jaranan Kediri
Iki amarga seniman Jaranan Kediri ngaku yen Banthèngan iku paraga saka Jaranan Mahesa Suro.Saliyane iku Banthèngan ing Jaranan Kediri disuguhake kanthi cara kang mirunggan, yaiku ora nganggo kain nutupi Banthèngan lan kerep digebugi penonton, njalari
tawuran massal utawa tawuran.
Joglo pencu Joglo Pencu utawa omah adat Kudus, Jawa Tengah yaiku kalebu sawijining tinggalan warisan budaya kang kudu diuri-uri
Ing taun 2016 omah adat iki wis resmi dilebokaké dadi Warisan Budaya Tak Benda Indonésia (WBTB)
Omah kasebut duwèni watak kas Jawa Pasisir, yaiku "egaliter", tinarbuka lan teges
Joglo pencu nduwèni payon gendhèng kang diarani 'payon pencu' ing wangunan kang kebak seni ukir prasaja kas Kabupaten Kudus yaiku bauran gagrag saka Jawa (Hindhu), Persia (Islam), Cina (Cina) lan Éropa (Walanda)
Omah iki kira-kira binangun watara taun 1500-an Masèhi nganggo 95% kayu jati asli
Joglo Kudus padha karo Joglo Jepara, nanging Joglo pencu nduwèni béda kang paling katon ing lawang
Joglo Kudus duwé 1 lawang dene Joglo Jepara duwé 3 lawang
Saben pérangan Joglo Pencu duwéni filosofi kang nggambarake sesanti panguripan para padunungé sajroning ngadhepi alam, manungsa lan Gusti
Kaeunikan lan mirungganing omah adat Kudus (Joglo pencu) ora mung ing kaèndahan arsitektur kang kebak tatahan kang prasaja, nanging uga saka jangkepé komponèn susun kang duwèni makna filosofis kang béda
Sujarahé omah adat Joglo pencu ora bisa diuculaké karo sujarahe kabisan natah ing kana, yaiku wiwit lumebuné wong neneka saka Tiongkok jenengé The Ling Sing kang lumebu ing tanah Jawa ing abad 15
Ing Kudus, dhèwèké ngudi karya dadi juru patung
Amarga nduwèni ciri dhéwé-dhéwé, seni tatah kang dirembakakaké dening The Ling Sing iki tinepung kanthi jeneng tatah sungging, kang misuwur kanthi alus lan kaendahane
Ing jamané, omah tradhisional iki digunakaké minangka simbul kemapanan kanggo sing kagungan
Omah-omah iki akèh ditemokake ing sisih Kulon Kudus, amarga wektu iku ékonomi wewengkon Kudus Kulon luwih maju tinimbang Kudus Wetan
Omah Joglo kas Kudus pancèn wis ana kawit jaman Sunan Kudus, masarakat wis duwé omah mligi
Lumantar Sunan Kudus kang nuntun para pandhèrèk lan masarakat Kudus dadi wong kang nduwèni kapribadèn kang becik, sregep maca Al-Qur’an lan bisa dagang
Nanging wektu iku, wangunan kasebut ora magrong, gedhong Joglo Kudus kang tinepung saiki yaiku karyane Mbah Raga Maya
Nalika jaman Bupati Candranegara III watara taun 1819, Mbah Raga Maya didhawuhi yasa pendhapa kanggo Kabupatèn Kudus
"Desain" pendapa Kudus saiki digunakaké minangka omah adat Kudus kang ngripta omah adat Kudus yaiku Kyai Telingsing kang kondhang seni ukir kang unik
Nanging omah mau banjur dirembakakaké déning Mbah Raga Maya, kanggo nggawé omah adat kang nduwéni pangaji seni kang dhuwur kaya saiki
Mbah Raga Maya uga dadi prajurit Pangéran Dipanegara
Nalika semana Pangéran Dipanegara dikecrèk Walanda
Mbah Raga Maya golèk papan kang aman nganti tundhoné tekan ing Dhusun Praka, Winong taun 1800-an
Mbah Raga Maya teka karo kanca-kancané yaiku Mbah Raga Perti, Mbah Raga Jaya, lan Mbah Raga Dadi, uga juru masak Mbok Sumi lan Mbok Rasemi
Saliyané nduwèni ilmu agama kang mumpuni, Mbah Raga Maya uga prigel bab tetukangan
Yasan kang misuwur yaiku Joglo pencu Tumpang Sanga
Wis sinebutaké ing wedharan sadurungé yèn Joglo pencu ngemot makna filosofis kang dadèkaké omah adat iki samsaya aji, yaiku kaping pisan, wujud lan motif tatahan manut pola kala (kewan kang sikilé akèh), rumeksa gajah, rasukan kembang mlathi (kembang rinoncé), motif naga, woh nanas ("honeycomb"), motif manuk ponik, lan liya-liyané
Kapindho, "tata ruang" omah adat kang duwé jaga satru kanthi saka geder utawa tunggal minangka pralambang yèn Allah SWT kuwi Dzat Kang Maha Tunggal.
Katelu, gedhongan lan senthong/ruang tamu kang disengkuyung déning patang pilar guru/pilar panyangga
Patang rukun kasebut minangka pralambang kang mènèhi pituduh marang para panganggo omah supaya bisa nyukupi urip saben dinané kanthi ngendhaleni 4 sipat manungsa yaiku amarah, aluwamah, supiah, lan mutmainnah
Pola iki ditemokaké ing gebyok ngarep, sisih kiwa lan tengen lawang, lan pungkasan ing pola "dekoratif geometris" saka tètès embun kang jangkepi lawang
Balok tumpangsari ing macem-macem wujud (tumpal, mender, pilin)
Salah sawijing ciri rancangan omah adat Kudus yaiku tatahan ing sela-sela senthong gedhongan
Kaping papat, pawon ing mburi omah
Kalima, pakiwan minangka pralambang supaya manungsa tansah resik dhiri jasmani lan rohani
Kaping enem, tetuwuhan ing sakiwa tengené pakiwan, antarané: wit belimbing, kang nglambangaké rukun Islam lima; pandhan wangi, minangka pralambang rejeki kang wangi/halal lan kembang mlathi kang apik, wit puring sing nglambangake patrap kang apik lan budi pakarti, lan suci
Wangunan utama yaiku bangunan kang paling suwé binangun ing situs kasebut, lan nduwèni piguna kanggo kegiyatan utama para panganggo omah, tuladhané guneman karo kulawargané, mangan, ngombé lan ngaso
Wangunan utama kalebu Dalem, Jagasatru lan Pawon nduwéni aji lan makna simbulis saliyané dirèng-rèng miturut piguna lan kabutuhan
Ing jero jogan sisih kidul lan senthong ing sisih Lor
Senthong kaperang dadi 3 perangan yaiku Senthong Tengah utawa Gedhongan, Senthong Kiwa, lan Senthong Tengen
Ana ing ruwangan kasebut ana saka utama jero kang sinebut Saka guru kanthi tumpangsari ing pucuké
Jogan-jogan digawe saka kayu (kayu logadhag) kanthi jubin peil kang dhuwure 50 cm saka kamar Jagasatru lan Pawon
Lumrahé omah adat Kudus madhep mangidul, sebab sunar srengéngé ésuk kang sepisanan bakal luwih apik yen bisa lumebu omah, supaya kesarasan kang manggon ing omah bakal luwih sehat
Kapindho, nalika mangsa katiga, ngarepan omah ora kena sunar srengéngé langsung, mula tansah kalimput adhem
Katelu, nalika mangsa rendheng, ngarep omah panggah aman saka udan, amarga udan lumrahé tiba saka Lor utawa Kulon
Kaping papat, amarga Gunung Muria dumunung ing sisih Lor, mangku Gunung Muria diyakini bakal ngangèl-angèl dalan uripé.
Sawah surjan Sawah surjan yaiku sawah kang ana ing Kabupaten Kulon Praga, Daérah Istiméwa Ngayogyakarta
Sawah iki digawè masyarakat Kulon Praga kanggo adaptasi kahanan lemah kang serapane èlèk
sawah iki digawe rong pèrangan, yaiku salah siji kanggo nanem pari lan palawija liyane
Sawah surjan dijukuk saka tembung surjan iki didasarake saka bentuk sawah kang garis-garis kaya déné busana kang diagem wong Jawa jaman dhisik yaiku surjan
Garis-garis iki kabentuk saka jalur dhuwur lan cendhèk
Jalur dhuwur utawa guludan kang garing kabentuk saka tanduran palawija, lan jalur cendhèk kabentuk saka tanduran pari
Kahanan lemah ana ing Kulon Praga iki luwih akèh wedhine tinimbang lemah
Jinis lemah iki menawi mangsa ketiga cepet garing
Banyu kang ana ing lemah cepet merembes lumebu ing lemah
Ing mangsa rendheng amarga lemah kang tipis banyu gampang lubèr
Banyu kang ana ing kali utawa saka udan ora ngrembes ing lemah
Amarga kahanan iki, menawi mangsa ketiga petani ora nandhur pari lan ing mangsa rendheng sawah dadi rawa amarga banyu saka kali lan udan
Sawah surjan sadurungè diarani sawah marèng dening masyarakat Kalurahan Bojong, Kapanewon Panjatan, Kabupaten Kulon Praga
Tembung marèng dicuplik saka ungsum antarane rendheng lan kètiga
Masyarakat Kulon Praga umume nyebut sawah surjan, nanging saben Kapanewon sawah iki ana sajarah lan tèmbung kan bedha siji lan liyané
Ing kalurahan Bojong sawah iki kabentuk saka taun 1950, nanging tata cara tandhur iki wus luwih suwè saka taun iku
Sadurunge taun 1950, sawah tadah udan ing Bojong namung tanduri setaun sepisan, yaiku ing mangsa rendheng
Ing mangsa marèng, sawah ditanduri tanduran musiman liyanè
Ing mangsa marèng uga ana sawah kang ora ditanduri pari amarga kakèan banyu, nanging mung bisa ditanduri tanduran sak liyanè pari
Ing mangsa ketiga sawah ora bisa ditanduri kejaba mung tèla kang gampang thukul
Tata cara nanem sawah surjan iki isih dilakoni dèning masyarakat Kulon Praga puluhan taun lawase
Kapanewon kang migunakake cara sawah surjan yaiku Kokap, Hargorejo, lan kapanewon liyanè ing Kabupatèn Kulon Praga
Tata Cara Nanem Sawah Surjan
Cara ngolah sawah iso dipérang dadi loro, yaiku ledokan lan guludan
Ledokan dadi sawah lan guludan dadi tegalan
Cara nanem iki ditrapke supaya gampang nalika ngatur banyu
Cara nanem sawah surjan yaiku ing bagéan ledokan ditanduri pari lan ing bagéan guludan ditanduri palawija
Palawija kang ditandur isa manéka warna gumantung musim lan jinis lemah
Cara iki isa dadi dalan menawa kahanan gagal panèn.
Contoné menawa pari gagal panèn, petani isa panèn tanduran palawija kaya jagung, téla, buah, utawa tanduran liyanè
Cara nanem sawah surjan menèhi para petani kasil pann kang luwih akèh tinimbang cara nanem biasa
Tani pari ing sawah dadi sumber utama ing Kulon Praga
Kulan Praga uga dadi wilayah kang ngasilké pari paling gedhè ing Daerah Istimewa Ngayogyakarta
Jinis sawah tadah udan kurang isa mènèhi kasil nalika mangsa udan
Bentuk lan ukuran sawah surjan iki bèda-bèda gumantung saka kahanan lemah
Ukuran jembar guludan iki 3-5 mèter lan dhuwure 0,5-0,6 meter lan ledokan ukuran 15 meter
Saben héktar isa digawe 6-10 guludan lan 5-9 ledokan
Bagean guludan menawa ditanduri wit-witan utawa tanduran kang atos arah jalur digawe ngetan-ngulon supaya tanduran entuk cahya srengéngé
Sawentara iku ing ledokan digawè kemalir kang jeroné 20 cm kanggo jalur cacing kang jarake 6-9 meter
Cara nanem kang maneka warna ing sawah surjan iki akeh manfaatè
Cara nanem kang arane polikultur utawa nandur taneman luwih seka siji tanduran iki ménéhi pirang-pirang manfaat kanggo petani
Salah sijiné yaiku isa nandur maneka warna tanduran ing sawah
Manfaat liyané yaiku nyuda cacah wereng lan penyakit tanduran ing sawah
Kèwan kang mangan wereng isa luwih maneka warna tinimbang tanduran tunggal amarga kèwan-kèwan kang mangan wereng iki cedhak sumber pangan lan nduwè papan kanggo urip
Èkosistem kang luwih maneka warna biasane nduweni ranté pangan kang luwih dawa lan ruwet kang isa ngatur èkosistem ing sawah surjan
Èkosistem ana ing sawah surjan luwih tahan ngadepi kepindhing tinimbang sawah biasa
Kahanan iki amarga anané guludan kang akeh banyu lan tegalan kang garing saéngga kepindhing angel urip
Kahanan mangsa kang gampang brubah kaya saiki dadi alangan kanggo petani menawa tandhur
Sawah surjan luwih kiyat ngadepi mangsa kang ora isa dibedhèk kaya kahanan saiki
Kahanan iki amarga petani siyap ngadhepi kahanan mangsa lan alam kang ora bisa dibedhèk wiwit saka dhisik ketimbang petani sawah biasa
Sawah surjan ndhuweni makna yén urip kudu seimbang lan selaras antarané alam lan menungso
Bentuk larik utawa garis kang bentuk surjan menehi tuladha yèn kudu sabar lan telatèn nalika urip ing masyarakat
Kahanan alam kang ora jodho marang tani isa di imbang amarga migunakake cara tandhur sawah surjan.
Nini Thowong Nini Thowong yaiku salah sawijing dolanan tradhisional kang ngrembaka ana ing Kalurahan Panjangrejo, Kapanewon Pundong, Kabupaten Bantul, Daerah Istimewa Ngayogyakarta
Pagelaran iki wus ana nalika jaman Mataram
Nalika nini thowong metu ing awal kagunan iki dadi sarana kanggo tolak bala
Nini thowong dicuplik saka tembung basa Jawa yaiku nini utawa mbah wèdok lan thowong kang artine kothong
Saka tembung iku nini thowong yaiku wong wadon sepuh (roh alus) kang lumebu ana ing njero bonékah
Ana uga kang ngarani nini thowong kanthi tembung thothokerot
Tembung thothok maknane yaiku atos, kuat, lan sekti
Ing papan liyane nini thowong diarani Nini Thowok, Nini Endhok, Nini Dhiwut, Jailangkung, Cowongan, lan sak panunggalane
Kagunan nini thowong wus ngrembaka nalika Panembahan Senapati dadi ratu ing Mataram
Nalika dadi ratu ing Mataram, Panembahan Senapati kang babaran tapa ing tempuran kali Oya lan kali Opak ngaso ing Pundong
Panembahan Senapati ing wektu iku nyamar dadi briman lan ndelok bocah-bocah kang dolanan bonékah ing wayah padhang bulan
Panembahan Senapati kang ngelak banjur njaluk unjukan marang bocah-bocah mau, nanging ora diwenehi
Panembahan Senapati banjur lunga saka papan iku
Bonékah kang digunakake dolanan bocah-bocah iku mau banjur obah nututi lakune Panembahan Senapati tumuju pinggir kali
Nanging Panembahan Senapati banjur ngilang saka papan iku
Bonékah kang mau obah terus banjur anteng
Nini thowong ing Kabupaten Bantul ana ing 2 dhusun, yaiku dhusun Grudo lan Candran
Ing Grudo, kagunan iki isih njaga cara tradhisional
Nanging ing Candran nini thowong dadi seni kanggo wisata
Nini Thowong ing Grudo isih migunakake cara nglebokke roh alus ing bonékah ana ing kuburan
Ing Candran cara nglebokke roh alus wus ora dinggo maneh lan dadi kagunan kanggo wisata
Nini thowong ing Dhusun Grudo, Desa Panjangrejo, Kapanewon Pundong, Kabupaten Bantul, wiwit saka taun 1938
Nalika semana piranti-piranti kang digunakaké isih sak anané kaya kendhang lan gong kanggo ngiringi kagunan iki
Nini thowong digawè dening Udiseda banjur diwarisaké dening Marto, sabanjure Asto, lan saiki diwarisaké dening Paèran
Nalika dhisik digawe, nini thowong namung dadi dolanan bocah-bocah rikala padhang bulan
Bonékah nini thowong digawe nganggo bahan sak anané saka empring, bathok, damèn, dluwang sèmèn, lan tali
Wujud nini thowong digawe wong-wongan kaya wong wadon kanthi busana lan didandani migunakake kembang lan godhong-godhongan
Wujud nini thowong iki duwéni arti yaiku: Nini thowong ing dhusun Grudo migunakaké barang-barang saka pring, bathok, merang lan gabus kang isih tradhisional.
Nanging ing dhusun Candran wus migunakake topéng
Nini thowong dilakokake déning wong wadon miturut arahane pawang
Pawang dadi kunci nglebokake roh ing bonékah Nini Thowong
Sadurunge nglebokake roh ana ing nini thowong, pawang kudu nyiapake sesajèn
Sajen iki nduwèni tujuan kanggo menehi samubarang ing wujud panganan
Tujuan sajen iki kanggo sarana supaya roh kang ana ing kuburan lumebu ing bonékah nini thowong kang dilakokake dening pawang
Sajèn iki ana manèka warna yaiku gedhang raja 2 tundhun, kembang setaman, kaca, sisir, dupa, lilin, kipas, lan dhuwit
Gedhang raja dadi tandha yen manungsa kudu nduweni gegayuhan kang luhur saéngga isa bangun bangsa lan negara
Kembang setaman dadi tanda yen manungsa ora bisa urip tanpa alam sekitaré
Kaca kanggo nggusah roh kang ala supaya bisa ngaca
Dupa kanggo ngundang roh alus
Kipas kanggo ngipasi nalika hawa panas lan dhuwit supayané menawi sajèn kurang supayane tuku dhéwé
Sakliyané sajen, ing nini thowong uga ana tembang kang dilagukaké nalika pagelaran kasebat diawiti
Tembang-tembang iki yaiku "Ayo Mupu Bocah Bajang, Bageya-Bageya" "Mbok Lara Lagi Teka," lan "Ilir-Ilir." Tembang-tembang kasebat nduweni arti dhéwé-dhéwé kaya ing ngisor iki
Roh kang lumebu ing bonékah nini thowong iki yaiku roh wadon kang dhisiké uga urip ing dhusun Grudo
Roh kang lumebu ing bonekah iki ana rong jinis, yaiku roh apik lan roh ala
Roh apik yaiku roh kang biasa lumebu ana ing nini thowong
Sawentara iku roh ala lumebu yén ana penonton kang ngrasani
Nini thowong bakal obah nubruk tumuju ing penonton kang ngrasani mau
Menawa nini thowong wus mangkat mbebayani, dolanan iki kudu dipungkasi
Cara mungkasi dolanan iki yaiku ngiduni nini thowong
Cara liyane isa njaluk tulung marang bocah lanang supaya nyekel gulu nini thowong
Cara ngiduni iki saiki wus dianggep kurang sopan
Mula diganti migunakaké cara dikrutuki menyan banjur disiram kembang setaman
Iki uga dadi tandha yen nesu iku nepsu geni, mula supayane lerem kudu disiram banyu
Ngélmu nduweni arti kang bèda tinimbang ilmu
Ngélmu ing tradhisi Jawa duwéni drajat kang luwih dhuwur tinimbang ilmu
Ngélmu kerep ditemuni kanthi laku.
Ngélmu uga duwéni jarwodhosok, yaiku angel olehé ketemu
Semana uga ngélmu lung kang ana ing Jawa
Nini thowong nduweni salah sawijing seni kang momot ngélmu lung
Ngélmu lung wus ana suwé ing masyarakat Jawa
Nanging ngélmu iki kurang disadhari, diregani, lan digunakake kanggo tujuan apik
Ngélmu lung dijukuk saka rong tembung, yaiku ngelmu lan lung
Ngelmu kaya kang dibèbèraké ana ing dhuwur lan lung yaiku salah sawijining pala kependhem (tèla pendhem) kang lonjorane ngrambat lan mubeng mula diarani ngelung
Wong Jawa banjur nyuplik tembung ngelung iki dadi lungit
Lungit duwéni arti samar
Nini thowong duweni arti kang lungit amarga bisa jawab kanggo tamba manungsa, pésugian, pangkat, lan arah bejané manungsa
Tembung lung uga nduwéni jarwodhosok ulung-ulung kanthi iklas
Ulung-ulung iki duwéni arti pituduh utawa sasmita
Nini thowong bisa menehi ulung-ulung tumrap nasibé wong
Ulung-ulung iki bisa wujud wingit lan ngelung
Menawi tandha-tandha gaib iki isa dadi kasunyatan, iku tenan dadi tumelung
Tumelung yaiku apa waé kang dijaluk déning wong kang dolanan nemu berkah