Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Bahan pokok dhawet camcau dumados saking santen, céndhol, juruh, kaliyan cao
Céndholipun gadhah tigang werni, pethak tanpa pawerni, ijem ingkang werninipun saking pawerni alami–ron suji–kaliyan abrit ingkang werninipun saking pawerni dhaharan.
Turangga Séta Turangga Séta punika mujudaken kagunan warisan budaya saking leluhur désa ingkang sampun dados pérangan bebrayan ing Kabupatèn Boyalali, Propinsi Jawa Tengah
Miturut cak-cakanipun, kagunan menika saged dipunwastani jaran képang punapa jaranan
Naming kémawon Turangga Séta anggadhahi kaunikanipun piyambak
Turangga Séta sampun mlebet wonten warisan budaya takbenda Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan kawit taun 2016
Dandanan utawi tata rias panggung ingkang dipun pamèraken kalebet tata rias tradhisional gagrag Surakarta
Wondéné piranti-piranti dandanan tasih nganggé piranti tradhisional kadosta "blush", mbag lan piih
Nanging, kanggé abrit-abrit pipi ingkang dipun ginakaken inggih punika sinwit utawi bahan dhasar kanggé cet témbok ingkang sampun dipun olah langkung rumiyin supados wos lisah ingkang wonten ing sinwit sampun suda
Pamilihing dandanan puniki kanggé ngatonaken watak tradhisional ingkang mligi
Mbag kadamel saking jelantah utawi asil ngobong lampu lisah ingkang werninipun cemeng kacampur kalih Vaseline pethak
Minangka gantosipun potlot alis déné pidih, inggih punika tugelan penjalin ingkang wujudipun kados potlot ingkang dipun ginakaken kanggé natah mbag dados garis-garis cemeng
Kumis boten kagambar nanging kadamel saking képangan rikma asli utawa "sintetik"
Wujudipun kumis kados claprang, ngetonggèng, ngelèr geni utawi kepel
Kumis kajait kawat ingkang dipun wungkus wonten tengah kawat ingkang panjangipun 50 cm
Kostum beksan Turangga Séta nedahaken pangraos prajurit ingkang gagah santosa kanthi warni sarwa abrit
Warni abrit wonten kabudayan tradhisional Jawi gadhah teges wani utawi kesatriya
Setèlan kostum ingkang dipun rasukaken kadosta: Lampah
Sandi telik (nyelip ing wingking jaran) 2
Jaran saker-trecet (jaran kaangkat lan digeter) 3
Songgrok (jaran dsurung menyang sisih tengen ndhuwur) 6
Nyongklang lajeng Mandheg jengngkeng 8
Sembahyang kaping sekawan 9
Uler kaping kalih 10
Ngebrug Mumbul kaping sekawan 11
Sirik dhukir (katon miring, mubeng ndhukir majeng ngiwa) 12
Njrunthul, Majeng lamba – racik (dhingkluk), mundur lamba – racik (dhangak) 13
Angon jaran (mboh, 8 kiwa – 8 tengen), murugi drum 15
Laku telu, jaran ngabitké - tranjal 16
Tendangan 1,2 Mbabat-mbabit -- Nindakaké miring 18
Laku telu mancal 19
Sorogan majeng ndhingkluk, ndhanak 21
Jaran nglumba (wirama mubeng) 24
Mbedhal–los Tinetepaken dados WBTB
Beksan Turangga Séta, beksan asli lèrèng Merapi - Merbabu, dipuntetepaken minangka warisan budaya nasional déning Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan
Kanthi makaten dipun ajab saged dados kasembadan kanggé nglestantunaken seni saha tradhisi budaya lokal
Beksan Turangga Séta ingkang tegesipun jaran putih nyriyosaken perang prajurit Pangéran Dipanegara lumawan bregada Walandi wonten lembah Merapi-Merbabu ingkang dados salah satunggaling laladan basis perlawanan
Dipun cariyosaken manawi gagahipun para prajurit ingkang sami perang nitih jaran putih damel kejotipun rakyat
Kanggé mèngeti acara puniki, kalihan masarakat lajeng dipun wujudaken ing beksan
Beksan Turangga Séta ing Dhusun Salam, Désa Samiran, Kapanéwon Sela, Kabupatèn Boyalali
Beksan puniki minangka pengrembakan saking beksan sadèrèngipun, inggih punika Réyog Mardi Utama sah beksan Turangga Kencana wonten Désa Samiran
Beksan Turangga Séta dipun péntasaken déning 17 pambeksa jaler
Satunggal pambeksai tumindak minangka komendhan utama kanthi cara ingkang bènten, déné 16 pambeksa tumindak minangka prajurit ingkang nganggé sandhangan seragam
Obah-obahipun ingkang wonten ing Beksan Turangga Séta punika sregep lan obah ingkang dipun pameraken nalika beksan punika mujudaken wujud obah nalika nitih jaran, mlajar, tarung kalihan adu kadigdayan
Beksan Turangga Séta nemahi jaman kuncaranipun ing taun 2005-2011 kalihan dado perintis kagunan prajurit se-Kabupatèn Boyalali
Kabupatèn Boyalali lumantar pamong prajanipun dadosaken beksan Turangga Séta punika minangka piranti "diplomasi" kangge nepangaken kathahing budaya Indhonésia, mliginipun Jawi
Sakathaing 18 murid tatar SMA/SMK ingkang kapiji dados "Duta Seni Boyolali" badhe kautus dhateng tigang nagari ing wewengkon Éropa dangunipun 10 dinten
Sasanèsipun nepungaken budaya lokal Boyalali dhateng manca nagari, para utusan kasebat uga dipun ajab saged dados generasi emas Boyalali ing tembe
Ing nagari Austria kalihan Céko ugi dipun pentasaken beksan Turangga Séta saking Boyalali ingkang mapan wonten pinggir-pinggir margi utama kitha Praha sarta Wina
Para pambeksa kasil nglipur para warga lokal ingkang gumun sanget dhateng beksan ingkang migunakaken jaranan sarta kairing ricikan gamelan.
Kagunan Turangga Séta, Désa Samiran, Kapanéwon Sela, Kabupatèn Boyalali minangka salah satunggaling wujud seni ritual ingkang dipun tindakaken ing saben acara sedhekah désa kalihan sedhekah gunung
Sedhekah désa Samiran kalihan sedhekah gunung dipun laksanakaken saben wulan Rejeb sepisan ingkang dipun wontenaken ing Pucak Kawah Gunung Merapi
Wujud-pawujudanipun dipun andharaken kanthi cara sedhekah lumantar manéka warni bahan pangan ingkang asalipun saking bahan baku ingkang dipun damel saking dhusun Salam, Samiran, inggih punika ingkang sampun dipun olah cumawis saji saha ingkang taksih bahan baken saking palawija Sela
Sarta mliginipun sedhekah gunung, sasampunipun péntas Turangga Séta, kalajengaken acara jangkar sirah kebo, ingkang dipun arak déning sedaya para paraga ritual, warga Sela lan para pambeksa Turangga Séta, tumuju kawah Gunung Merapi ingkang dipun padhégani déning sesepuh désa Sela.
Jamasan Pusaka Kanjeng Kyai Upas Jamasan Pusaka Kanjeng Kyai Upas inggih punika upacara adat ngumbah pusaka awujud tumbak ingkang katindakaken ing Kabupatèn Tulungagung tanggal 10 wulan Sura manut pananggalan Jawi
Tumbak punika gadhah ukuran gangsal mèter ingkang sinimpen ing Dinas Perpustakaan dan Kearsipan Tulungagung
Ancas kawontenaken Jamasan Pusaka Kanjeng Kyai Upas inggih punika supados bebrayan ing Tulungagung pikantuk kawilujengan kaliyan tinebih saking sambikala, saha utaminipun kagem wujud sukur dhumateng Gusti ingkang Maha Kuwaos
Saking cariyos rakyat, tumbak aran Kyai Upas kadamel nalika jaman papréntahan Majapait
Ki Wanabaya–punggawa karajan–mbabad wana ing cerak Rawa Pening, Mataram sabibaripun medal saking Majapait
Nalika merti dhusun, wonten tiyang èstri ingkang kesupèn mbekta ladingipun
Piyambakipun tangled mring Ki Wanabaya bokbilih saged ngampil pirantosipun
Ki Wanabaya ngampili pusakanipun mawi satunggal sarat amrih aja dipun pangku pusakanipun
Nanging, tiyang èstri punika kesupèn tur nglanggar pasaratanipun
Pusaka awujud lading punika ngilang mlebet dhumateng padharan tiyang èstri ingkang marakaken panggalihing Ki Wanabaya kuciwa, lajeng lunga tapa ing Redi Merapi
Sasampunipun pinten-pinten wulan, tiyang èstri punika nglairaken yoga aran Baru Klinthing ingkang awujud ula naga
Piyambakipun tangled biyungipun ngenani sinten ramanipun
Baru Klinthing lajeng tindak dhumateng Merapi saperlu madosi Ki Wanabaya kagem nyuwun pangakenan minangka yoganipun
Nanging Ki Wanabaya maringi sarat, Baru Klinthing kedah ngubengi Merapi ngantos mustakanipun ndemok buntutipun piyambak
Baru Klinthing boten saguh, nanging gadhah akal kanthi mèlètaken ilatipun supados saged ndemok buntutipun
Konangan ngakali pasaratanipun, Ki Wanabaya mothol ilat Baru Klinthing ingkang ing tembé dados pusaka tumbak
Tumuli Baru Klinthing lumayu tuwin njlegur dhumateng seganten, nanging ngilang sirna dados pok kajeng
Ki Wanabaya ndamel pok kajeng punika dados cekelan pusaka tumbak saking ilat wau mawi aran Tumbak Kyai Upas
Sasampunipun Ki Wanabaya tilar donya, pusakanipun dipun warisaken dhumateng yoga sanèsipun aran Ki Ageng Mangir
Kyai Upas punika salah satunggaling pusaka ingkang dipun ajrihi Mataram
Ratu saking Mataram malah ngintun putrinipun aran Putri Pembayun dhumateng Ki Ageng Mangir ingkang mbaléla dhumateng Mataram
Sasampunipun tetepangan kaliyan Pembayun, rabi, kaliyan nglampahi pagesangan, Pembayun ngandharaken manawi piyambakipun trahing kusuma saking Mataram
Pembayun kapéngin Ki Ageng Mangir sowan kaliyan sungkem dhumateng ramanipun ingkang sayektosipun mungsuh Ki Ageng Mangir
Sakawit, piyambakipun boten karsa, nanging bola-bali dipun suwun Pembayun, ingkang pungkasanipun piyambakipun purun sowan
Nalika mlebet kraton, Ki Ageng Mangir ndèlèhaken pusakanipun ing ngajeng kori kraton
Lajeng piyambakipun sowan tur sungkem dhumateng ramanipun Pembayun, ratu Mataram
Nalika sungkem, Ratu Mataram nyekel mustaka Ki Ageng Mangir ingkang salajengipun dipun gadhukaken dhumateng dhampar (palinggihan) ingkang kadamel saking marmer
Boten dangu, Ki Ageng Mangir tilar donya ing Kraton Mataram
Pusaka tinggalanipun Ki Ageng Mangir jebulipun malah dados sambikala ing Mataram.
Pusaka punika pungkasanipun kapasrahaken dhumateng satunggal yoga ingkang jumeneng nata minangka adipati ing Ngrawa (Tulungagung)
Kyai Upas dipun pitadosi dados juru slamet Bupati Tulungagung nalika wadyabala Walandi kapéngin nguwasani sakathahing Jawi, nanging boten saged mlebet dhumateng Tulungagung
Dumugi sapunika, Kyai Upas dados pusakaning Bupati Tulungagung
Upacara adat Jamasan Pusaka Kanjeng Kyai Upas katindakaken nalika tanggal 10 wulan Sura manut pananggalan Jawa
Sadèrèngipun jamasan, para warga nindakaken sawenèh kagiyatan ingkang dumados saking arak-arakan kaliyan beksan, jamasan, sarta slametan
Sepindhah, wonten kagiyatan arak-arakan ingkang dumados saking réyog kendhang, prajurit, dhayang, kaliyan ingkang mbekta toya sanga
Arak-arakan punika dipun wiwiti saking kilèn kantor arsip tumuju plataran kantor arsip
Sawetawis punika, para tamu ingkang dumugi dipun suguhaken kaliyan iring-iringan gendhing ingaran Gamelan Monggang tuwin beksan Gambyong
Sasampunipun beksan, kacariyosaken sajarahing Kyai Upas dhumateng para lenggah ngagem basa krama
Lajeng, sambutan-sambutan saking Pangajeng Kundha Kabudayan kaliyan Pariwisata Kabupatèn Tulungagung saha Bupati Kabupatèn Tulungagung
Juru kunci kaliyan pegawé Papréntahan Tulungagung medalaken Kyai Upas saking ruwang panyimpenan, nuli dipun bekta dumugi papan jamasan mawi iring-iringan antawis budaya Jawi kaliyan Islam, inggih punika Yasin kaliyan tahlil sinarta Gamelan Monggang
Salajengipun, juru kunci njamasi Kyai Upas nganggé sikat mawi urut-urutan saking cuwèran jeruk, tebu, sisikan kajeng, maron, kendhil, campuran toya sanga, kaliyan minyak wangi
Nalika jamasan Kyai Upas katindakaken, ingkang njamasi namung tiyang jaler kémawon, tiyang èstri boten angsal nyelaki papan jamasanipun
Bab punika dipun pitadosi jalaran tumbak Kyai Upas minangka wewujudaning tiyang jaler, Baru Klinthing
Sinaosa mekaten, tiyang èstri saged mbiyantu panjamasanipun kanthi cara ndamel sajèn kaliyan ambengan
Nalika ndamel, pasaratanipun kedah boten nembé alangan (pas) kaliyan boten angsal niliki sajèn saha ambenganipun
Sasampunipun jamasan, tumbak Kyai Upas tinutup mawi kain mori, nuli kain werni abrit, nuli ing pungkasanipun mawi kain cindhé
Ugi kawewahan roncèn mlathi cacah pitu ingkang kedah dipun gantos saben minggu
Minggu pendhakipun–malem Jumuwah Legi–roncènipun dipun gantos kaliyan roncèn ingkang énggal
Nalika wanci wengi sabibaripun jamasan, kawontenaken tembang macapatan ingkang dipun lajengaken kaliyan pagelaran ringgit kulit sawengi wutuh
Nalika wanci sonten bakda Ngasar, kawontenaken acara slametan ingkang dipun tumuti déning pegawé Kantor Arsip kaliyan abdi dalem Kenjengan
Ambenganipun dumados saking sekul gurih, ingkung, apem, kaliyan gedhang raja
Mochamad Zahrul Rismana ing jurnalipun ingkang asesirah "Sejarah Tombak Kyai Upas di Kabupaten Tulungagung" mratélaken manawi upacara adat kados Jamasan Pusaka Kanjeng Kyai Upas nggadhahi ancas kagem ngresiki panggalih, nuwuhaken katalitèn, gugur gunung, kaliyan bab agama
Tiyang ingkang mriksani upacaranipun dipun pitadosi pikantuk aura positip tumrap panggalih, pikiran, punapa déné jiwanipun
Upacara punika ugi nuwuhaken katalitèn kados pundi nindakaken jamasan ingkang trep.
Bab gugur gunungipun wonten ing babagan tulung-tinulung ing antawis warga anggènipun ndamel ubarampé kaliyan sajènipun
Ing bab agama, para lenggah sami donga sesarengan nyuwun tulung dhumateng Gusti Allah supados tansah pinaringan kawilujengan, pangayoman, kaliyan karaharjan anggènipun nglampahi pagesangan ing donya
Toya tilas jamasan dipun pitadosi gadhah kasiat, pramila para warga sami kruyukan nalika mendhet toyanipun
Kasiatipun dipun pitadosi saged njagi tetep enèm, tetep ayu, kaliyan saged nambani tiyang sakit
Kajawi punika, tujuan kawontenaken upacara Jamasan Pusaka Kanjeng Kyai Upas inggih punika minangka sarana panyuwun karaharjan dhumateng Gusti Allah, nyegah banjir ing Tulungagung, raos sukur dhumateng Gusti Allah, sosialisasi kaliyan bebrayan ing Tulungagung, njagi katentreman bebrayan ing Tulungagung, kaliyan sarana nguri-uri saha mulang budaya Jawi ing Kabupatèn Tulungagung
Janger Janger Banyuwangi yaiku salah satunggaling kagunan tradhisional ingkang sampun katetapaken dados Warisan Budaya Takbenda Indhonésia déning Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan
Janger Banyuwangi mujudaken seni ingkang kadadosan saking "proses" akulturasi budaya
Janger Banyuwangi bauraken cariyos saha basa Jawi ugi iringan gamelan Bali, sandhangan sarta dandanan
Kagunan puniki manggèn wonten ing bebrayan Pendalungan, Banyuwangi
Akulturasi kabudayan ingkang mujudaken seni pertunjukan puniki ingkang dipun yakini dadosaken Janger Banyuwangi saged wilujeng dumugi sepriki, bisa dipun tampi ganti generasi
"Proses" "regenerasi" paraga lan pamiyarsa lumampah kanthi alami
Ing abad 19, ing Banyuwangi wonten jinis teater rakyat ingkang dipun namani Andhé-Andhé Lumut amargi lampahan ingkang dipun péntasaken inggih punika lampahan Andhe-Andhe Lumut
Saking tradhisi lisan, pelopor miyosipun Janger punika Mbah Darji, saking Dhusun Klembon, Singanegaran, kitha Banyuwangi
Mbah Darji puniku bakul lembu ingkang asring wongsal-wangsul Banyuwangi-Bali, lan saking ngriku panjenenganipun kasengsem ing seni teater Arja sarta panjenenganipun tetepungan kalih seniman musik ingkang naminipun Singabali ingkang manggèn ing Penganjuran
sakaing bauran antaranipun Teater Ande Ande Lumut, kanthi unsur beksan Bali kalihan gamelan, mila miyos ingkang dipun arani Damarwulan Klembon utawi Janger Klembon
Teater Janger Banyuwangi minangka salah satunggaling kagunan "hibrida", nalika unsur Jawa lan Bali kepanggih dados setunggal
Gamelan, busana saha gerak tari punika dipunpendhet saking kabudayan Bali, nanging lampahan saha basanipun dipunpendhet saking kabudayan Jawi
Basa ingkang dipun ginakaken ingggih punika basa Jawa Tengah, basa teater Kethoprak
Ananging nalika guyon, migunakake basa pawucalan
Lampahan cariyos kasebat sejatinipun kapundhut saking Serat Damarwulan kang dianggep ngécé masyarakat Banyuwangi, nanging aèngipun malah ngrembaka
Kagunan ingkang nyuplik sawetawis cariyos saking kasusastran Damarwulan Minakjingga ing Surakarta kalihan Yogyakarta dipun wastani kagunan Langendriyan
Wujudipun kesenian Langendriyan punika kados seni beksan opera ingkang mligi nindakaken beksan sakral ing saben kraton, antawisipun Surakarta lan Ngayogyakarta
Amargi kagunan Langendrian asring katingal ing karaton Karaton Kasunanan Surakarta lan Kraton Kasultanan Ngayogyakarta
Pramila kanthi boten langsung kagunan puniki ugi srawung kalihan tiyang Walandi ingkang sami dados tamu wonten kraton
Seni pagelaranan opera lan beksan Jawi lajeng narik kawigatèn para pandemen, utamanipun tiyang Walandi
Amargi, nyuguhaken beksan ingkang saé lan alur cariyos ingkang nengsemaken
Amargi minat Walandi dhumateng seni Langendriyan inggil, tundhonipun Brandes (juru ilmu budaya saking Walandi) nyerat malih naskah Damarwulan Minakjingga lan kasebaraken dhateng saperangan wwewengkon, kalebet Banyuwangi
Bènten kalihan Surakarta lan Ngayogyakarta, kagunan Langendriyan kagantos nami rikala Walandi ngutus Arya Suganda dados bupati ing Banyuwangi
Bupati ingkang asalipun saking tlatah Surakarta puniki kepéngin kagunan Langendriyan dados seni pagelaran ing Banyuwangi
Amargi boten kersa niru persis, lajeng kagantos nami kesenian Janger
Kagunan punika bauran saking sapérangan ètnis ingkang wujudipun kagunan tradhisional Janger Banyuwangi saged dipun tingali saking wujudipun, manéka warni gagrag seni pegelaran saged dipun gayutaken kanthi jangkep
Kekhasan kagunan Janger Banyuwangi saged katingal saking cariyos ingkang dipun suguhaken kanthi kairing wirama lan beksan Bali, antawacana ingkang dipun ginakaken inggih punika basa Jawi Krama, déné paraganipun saking bebrayan Using piyambak
Pagelaran Janger Banyuwangi dipun wiwiti kanthi gamelan Bali lan pagelaran beksan tradhisional Bali kadosta Legong.
Janger ugi anggadhahi dhalang kados ringgit, suluk ingkang dipun ginakaken ugi sami kalihan dhalang limrahipun satemah saged dipun arani janger mèmper kalihan ringgit
Dhalang wonten seni janger kagungan gati kanggé mènèhi uninga lan pambuka, ngemunah alur cariyos, lan ngemunahr paraga salebeting pagelaran janger ing wingking kelir
Pagelaran kagunan Janger Banyuwangi sasanèsé kanggé klangenan ugi minangka sarana pangupa boga, lan cariyos kasebut maringi limban sujarah jaman kawuri kadosta cariyos ingkang dipun tedahaken anggadhahi piwulang sujarah antaranipun Majapahit (Damarwulan) marang Blambangan (Minakjingga), ing mriku Damarwulan kasil mejahi Minakjingga
Kagunan Janger Banyuwangi ingkang taksih wonten ing sakiwa-tengenipun Banyuwangi sarta saged dipun pirsani ing acara-acara tartamtu, nedahaken yèn masarakat taksih kasengsem lan nguri-uri kagunan tradhisional Janger Banyuwangi
Sebaran kagunan Janger mèh warata ing saindhenging Kabupatèn Banyuwangi
Ananging ingkang paling kathah wonten ing kapanéwon Ragajampi ingkang dados dhasaripun masarakat Using
Nanging kesenian Janger boten naming ngrembaka ing Banyuwangi, nanging ugi nyebar ing sakiwa-tengenipun malah ngantos dumigi Malang
Amarga utamanipun kagunan puniki migunakaken basa Jawi
Sadèrèngipun kadadosan G-30-S taun 1965, ing kitha Malang paling boten wonten sekawan grup Janger ingkang diprakarsani déning tiyang Banyuwangi singkang deduning ing Malang
Kelompok Janger punika sampun ngrembaka kanthi sae, sesarengan kaliyan manéka warni pagelaran seni kadosta Ludruk, Wayang Wong, lan Kethoprak
Kondhangipun Janger ing Malang rikala taun 1950-an ngantos 1960-an nglangkungi kondhangipun Ludruk
Nanging, ing taun 1965 grup Janger bibar lan ssasmpuné boten wonten kupiya kanggé madeg malih
Samangké kagunan Janger samsaya neguhaken minangka salah satunggaling kagunan ingkang paling laris lan kalokar ing bebrayan Banyuwangi.
Wayang bèbèr Remeng Mangunjaya Wayang bèbèr Remeng Mangunjaya inggih punika ringgit bèbèr ingkang nglakonaken lakon Kyai Remeng utawi Remeng Mangunjaya
Ringgit punika sampun wonten wiwit jamanipun Pakubuwana II ingkang ngewrat cariyos-cariyos Panji
Sapréné, ringgit bèbèr Remeng Mangunjaya ingkang asli sinimpen ing Dhusun Gelaran, Désa Bèjiharja, Kacamatan Karangmaja, Kabupatèn Gunungkidul
Ringgit bèbèr Remeng Mangunjaya karéka ing warsa 1735 nalika jaman papréntahan Pakubuwana II ing Kartasura, Kasunanan Surakarta
Nalika wonten kadadosan Gègèr Pacinan ing warsa 1740-an, ringgit punika dipun pindhahaken dhumateng Gunungkidul, Ngayogyakarta tuwin Karangtalun, Pacitan
Sapréné, ringgit bèbèr Remeng Mangunjaya ingkang asli dipun kagungi kulawarga Ki Sapar Kramasentana (putu Ki Gunakarya) saking Dhusun Gelaran, Désa Bèjiharja, Kacamatan Karangmaja, Kabupatèn Gunungkidul
Wondéné Mangkunegara VII naté tumbas ringgitipun, nanging ingkang nggadhahi boten kersa nyéda ringgitipun
Pramila, Mangkunegara VII ndhawuhi abdinipun nyalin ringgit bèbèr Remeng Mangunjaya nalika 1941
Ringgit bèbèr Remeng Mangunjaya nggadhahi wolung gulungan ingkang kapérang dados sekawan babak tur dumados saking 16 adegan
Separo gulungan wonten lakonipun Remeng Mangunjaya, kalih gulungan wonten lakonipun Jaka Tarub, sisanipun boten kasumerepi isi cariyosipun
Ringgit ingkang sampun kalebet dangu punika nalika dipun bèbèr kedah ngati-ati
Dhalang ingkang kapéngin nggelar ringgit bèbèr Remeng Mangunjaya, piyambakipun kedah ngawontenaken upacara ngginakaken sajèn kaliyan ubarampé among-among
Cariyos ing ringgit punika landhesanipun saking cariyos Panji
Radèn Panji Asmarabangun saking Karajan Jenggala caturan kaliyan garwanipun–Dèwi Galuh Candra Kirana–ngenani sapinten tresnaning Candra Kirana dhumateng piyambakipun
Candra Kirana mangsuli mawi suraos pepindhan ("perumpamaan") lamun tresnanipun kados ta kuku driji ingkang tansah tuwuh sinaosa dipun kethok makaping-kaping
Mireng wangsulanipun Candra Kirana ingkang kebak suraos ingkang luhung, njalari Panji kapéngin madosi ngèlmu luhung kados garwanipun, nanging piyambakipun boten pamit anggènipun késah
Candra Kirana ingkang dados randha lajeng wangsul dhumateng ramanipun, ratu saking Karajan Kadhiri
Bab punika dipun rembag déning Prabu Klana Séwandana saking Karajan Bantarangin kaliyan Patih Gajah Gurita, Resi Puyangaking, saha punggawanipun ing pasamuwan ageng
Ratu saking Kadhiri kapéngin madosi garwa énggal tumrap putrinipun, pramila panjenenganipun ngadani sayembara lumampah ing tali penjalin ing Seminang
Prabu Klana Séwandana kapéngin tumut sayembara punika, nanging wonten raos sumelang manawi Panji ugi tumut ing sayembaranipun
Salajengipun, Prabu Klana Séwandana mréntah Resi Puyangaking matèni Panji
Sasampunipun Panji rumaos cekap anggènipun tapa madosi ngèlmu, piyambakipun nggantos naminipun dados Remeng Mangunjaya
Tumuli Panji dipun tekani Bathara Naradha–déwa saking Kahyangan–ingkang ngendika manawi wonten sayembara saking ratu Kadhiri ngenani pamadosan garwa énggal tumrap Candra Kirana
Panji tindak dhumateng Seminang saperlu mimpangaken sayembaranipun tur mimpangaken panggalihing Candra Kirana
Wohing sayembara punika dipun mimpangaken déning Panji, nanging njalari Prabu Klana Séwandana kuciwa
Panji dipun èngetaken Dèwi Kilisuci manawi Klana Séwandana taksih ngincer piyambakipun
Prabu Klana Séwandana lajeng nyerang Kadhiri
Resi Puyangaking kaliyan Patih Gajah Gurita ugi tumut nyerang Kadhiri mawi ajian Wéwé Putih (bangsaning dhedhemit).
Ananging, katiganipun kalah saking Panji Asmarabangun, Ratu Kadhiri, kaliyan wadyabalanipun
Namung Prabu Klana Séwandana kémawon ingkang slamet lajeng mundur dhumateng Bantarangin, wondéné Gajah Gurita séda ing paperangan punika
Ing pungkasanipun, Panji Asmarabangun kaliyan Dèwi Galuh Candra Kirana kondur bali dhumateng Jenggala.
Pawerna alami bathik Pawerna alami bathik sejatinipun sampun dipun mangertosi masarakat wiwit zaman kina
Kayekten menika kababar wonten ing naskah-naskan Jawi kina, mirungganipun wonten ing serat Centhini
Ing serat menika kaserat bilih wonten 6 jinis taneman ingkang ngasilaken werni saengga saged dipun ginakaken kanggé pawerni kain
Asal Wénter Bathik Alami
Zat werni alami asalipun saking taneman menapa déné kewan
Zat werni saking taneman saged kapanggihaken saking kajeng, kulit kajeng, oyot, kulit oyot, isi, kulit isi, ron-ronan, lan sekar
Kirang langkung wonten 34 jinis taneman ingkang saged dipun ginakaken dados wénter alami bathik
Taneman ingkang umum dipun ginakaken kanggé untuk wénter batik inggih menika oyot pace ("Morinda citrifolia") ingkang ngasilaken werni abrit, kajeng tegeran ("Cudrania javanensis") ingkang ngasilaken werni kuning, kajeng tingi ("Ceriops tagal) ingk"ang ngasilaken werni coklat, ron indigo utawi nila ("Indigofera sp") ingkang ngasilaken werna biru, lan ron pelem ("Mangifera indica") ingkang ngasilaken werna ijem
Taneman sanesipun inggih menika jolawe ("Elaocorpus folium)", jati ("Tectonagrandis"), secang ("Caesalpinia sappan Flem."), krambil ("Cocos nucifera"), durèn ("Durio zibethinus L."), bakau ("Rhizophora mucronata"), manggis ("Gracinia mangostana"), lan sakpiturutipun
Pawerninan ngginakaken bahan alami saking pasta dados pawerninan bathik paling lami tertua ingkang teksih dipun agem dugi sakmenika
Pawerninan nganggé wénter pasta saged dipun panggihaken ing wilayah Wètan Tengah saha Asia sanèsipun kados ta: Jepang, Indonesia, Indhi, Afrika, lan China
Wénter pasta piyambak wonten maneka warni
Wénter wujud pasta ingkang tahan lami lan kathah dipun ginakaken didamel saking uwos kaliyan glepung sanèsipun
Campuran uwos lan bubuk sulfat seng saha sarem kathah dipun ginakaken ing Jepang