Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Tradhisi Rebo Pungkasan wonten Indonesia umumipun dipun estuni wiwit ing abad kaping 17 ing masa Walisanga ingkang ngrujuk ing satunggaling kadis ingkang nanggepi kapercayan wontenipun kesialan ing sasi Sapar
Déné sajarah Rebo Pungkasan ing Ngayogyakarta wonten sawetara vèrsi
Vèrsi kaping setunggal inggih punika gegandhèngan kaliyan pepanggihan Mbah Kyai Usman Faqih kaliyan Sri Sultan Hamengkubuwana I natkala njampèni tiyang-tiyang ingkang sakit kanthi cara ingkang dipun sebat "suwuk", inggih punika maosaken ayat-ayat saking Kuran wonten setunggal gelas toya, lajeng toya punika dipun unjuk
Vèrsi bentenipun minangka upacara ingkang dipun tindakaken wonten tempuran (panggènan pepanggihipun kalih lèpèn) lèpèn Gajah Wong kaliyan lèpèn Opak kanggé tolak balak salah satunggaling pageblug ingkang nglanda Kraton Mataram kanthi cara nglebetaken toya ajimat ingkang dipun angsal saking semedinipun Sultan Agung
Wonten ugi vèrsi ingkang nyariyosaken bilih upacara tradhisional wonten tempuran lèpèn Gajah Wong kaliyan lèpèn Opak kasebat sesambetan kaliyan mitos Sultan Agung natkala ngawontenaken pepanggihan kaliyan panguwaos pasisir kidul, inggih punika Nyi Rara Kidul
Nanging amargi lajeng dipun raosaken ndadosaken pengaruh ingkang negatif, mila upacara punika dipun pindhahaken dados wujud arak-arakan gunungan lemper ingkang dipun iringi kirab
Dinten Rebo Pungkasan limrahipun dados wiwiting rerangkéan upacara adat Saparan ingkang bibar wonten dinten Jumuwah Kliwon ing sasi Mulud, kados upacara Sedhekah Kupat kaliyan Babarit ing laladan Sunda, kadosta Kecamatan Dayeuhluhur, Kabupatén Cilacap
Kaistimewan Rebo Pungkasan inggih punika amargi dinten punika satunggaling dinten ingkang boten gumantung kaliyan dinten pasaran utawi neptu kanggé nindakaken salah satunggaling upacara adat, ingkang pundhi wonten adat Kajawen dinten pasaran kaliyan neptu punika wigatos sanget kanggé kaslametan kaliyan kasaénan satunggal acara
Konon, Rebo Pungkasan punika dinten duginipun 320.000 sumber penyakit kaliyan 20.000 marabebaya
Mila kathahipun upacara ingkang dipun tindakaken ing dinten punika nggadhahi sipat tolak balak
Rebo Pungkasan ing tanah Jawi
Rebo Pungkasan ugi dipun pengeti wonten pinten-pinten daérah ing Tanah Jawi, kadosta Dhaharan ingkang dipun damel wonten upacara Rebo Pungkasan limrahipun inggih punika kupat, apem, kaliyan tumpeng
Wonten ugi ingkang ndamel lonthong bumbu ladan kaliyan bubur Sapar.
Tumpeng Sèwu Tumpeng Sèwu ya iku upacara slametan kang katindakaké setaun sepisan ing Désa Kemirèn, Kabupatèn Banyuwangi, Jawa Wétan
Upacara iki dianakaké ing lurunging désa nalika minggu kapisan sasi Besar, mliginé nalika malem Senèn utawa Jumuwah
Ancasé dianakaké Tumpeng Sèwu ya iku kanggo wujud atur panuwun marang leluhur Désa Kemirèn ya iku Buyut Cili kang sampun njaga désa amrih adoh saka kasangsaran lan bebaya, saha utamané kanggo wujud sukur marang Gusti kang Maha Kuwaos
Ing nguni, Désa Kemirèn sadurungé mung arupa alas
Buyut Cili dianggep kang mbabad alas iki lan nandur sawenèh wit-witan, kaya ta kemiri, durèn, lan arèn kang mangkonoa désa iki ingaran "Kemirèn"
Saliyané wit-witan iku, ing Kemirèn uga tinanduran pari, kacang brol, jagung, lan sapanunggalané
Tiyang sepuh adat Désa Kemirèn ngendika menawa wong-wong pisanan kang ndunungi désa iki yèn sawah utawa keboné kena dipanèn, dhèwèké padha bakal slametan nganggo pecel pitik
Kemirèn saya suwé saya akèh kang ndunungi
Mula, anggoné para warga slametan beda-beda dinané
Ing désa bagéan lor nganakaké slametan nalika malem Senèn, senajan désa bagéan kidul nganakakéné nalika malem Jumuwah
Jalaran saka iku, pamaréntah Désa Kemirèn nduwé panemu amrih slametan iki bisa dianakaké bebarengan
Sakabèhing warga lan perangkat désa nyarujuki menawa upacara slametané bakal dianakaké ing siji dina nalika minggu kapisan ing sasi Besar
Kasilé slametan iki ingaran "Tumpeng Sèwu" jalaran kepala kulawarga Désa Kemirèn kang slametan cacahé dadi ngancik 1.000 KK punjul
Nalika slametan, saben kepala kulawarga kudu nggawa saorané siji utawa rong tumpeng mawa ubarampé lan lawuh pecel pitik
Upacara adat iki dileksanakaké sadina wutuh
Sadurungé slametan, para warga nindakaké sawenèh kagiyatan kang dumadi saka mépé kasur, nyekar kuburané Buyut Cili, lomba lan arak-arakan barong, sarta Tumpeng Sèwu
Nalika jam 9 isuk, para warga padha mépé kasur ing lataré dhéwé-dhéwé
Kasuré iki nduwèni werna kang mligi, ya iku werna abang lan ireng kang surasané wani lan langgeng saha tentrem uripé sawiji kulawarga
Nalika mépé, masarakat uga padha ndedonga sinambi nyiprataké banyu kembang menyang lataré kang dipitayani bakal ngadohaké saka lelara lan prahara
Nalika jam 12 awan, bebrayan ing Kemirèn padha nyekar menyang makam Buyut Cili
Piyambaké iku kang mbabad alas utawa mbukak Désa Kemirèn
Buyut Cili dipitayani bisa ngleboni awaké wong-wong saperlu peparing wewarah utawa nalika nduwé panjaluk marang bebrayan ing Kemirèn
Yèn wewarah utawa panjaluké ora digagas, kacilakan bakal tumeka ing Kemirèn
Sajèn kang dianggo nalika sujarah dumadi saka pitik kampung duduh lembarang, sega gurih, lan ramesan
Nalika jam 2 tekan 5 sore, ana kagiyatan arak-arakan barong lan lomba-lomba, kaya ta lomba mbeksa, lomba nginang, lan lomba jajanan.
Slametan banjur diwiwiti bakda Mahrib sawisé rampung anggoné arak-arakan barong
Sajèn kang dianggo nalika arak-arakan dumadi saka tumpeng srakat, sega golong, parabungkil, jenang abang lan putih, jangan tawon, lan jajan pasar
Nalika arep adan Mahrib, para warga ngempakaké oncor ing ngarep omah kanggo pepadhanging lurung kang dianggo papan slametan
Kajaba iku, ancasé ngempakaké oncor bisa disurasani amrih rasa pasedulurané para warga tetep ana utawa ora pedhot karo tangga teparoné lan warga liyané
Sajèné dumadi saka sega tumpeng, pecel pitik, lan parabungkil
Pecel pitik iku olah-olahan pitik kampung bakar mawi parutan klapa
Sawisé salat Mahrib, para warga ngrungokaké kyai ing masjid paring donga lumantar corong masjid sarta para warga mèlu ngucapaké dongané kyai mau ing lurung omah
Donga iku ngemot pangajab supaya para warga Désa Kemirèn ora kena pageblug, tansah pikantuk kaslametan nalika arep ngayahi sawijining pagawéyan, uga nyuwun tulung marang Gusti Allah amrih tetanduran ing sawah ora bakal kena ama
Sabanjuré donga, para warga mangan tumpeng bareng-bareng ing pinggir lurung kang dipadhangi karo oncor
Kang mèlu upacara Tumpeng Sèwu dudu bebrayan Désa Kemirèn waé, nanging uga ana bebrayan saka désa utawa wewengkon liya
Malahan upacara iki bisa narik akèh kawigatèné wong plesiran kang cacahé bisa nganti éwunan.
Kabinèt Natsir Kabinet Natsir minangka kabinèt pisanan sing dibentuk sawisé bubaré Amérika Sarékat Indonésia, lan bali dadi Negara Kesatuan Republik Indonesia
Kabinet iki diumumake tanggal 6 Sèptèmber 1950 lan njabat wiwit tanggal 7 Sèptèmber 1950 nganti 21 Maret 1951
Ing ngisor iki minangka anggota Kabinet Natsir.
Gudheg manggar Gudheg manggar inggih punika dhaharan khas saking Kabupatèn Bantul, Daérah Istiméwa Ngayogyakarta
Gudheg punika bènten kaliyan gudheg ingkang sampun kawentar ing Indonésia
Bèntenipun bahan utami gudheg manggar saking manggar (sekar klapa) sanès gori (nangka enèm)
Wondéné raos lan tèksturipun gudheg manggar punika gurih, garing, kaliyan renyah tinimbang gudheg-gudheg limrah ingkang mligi manis, empuk, kaliyan lembut
Miturut katrangan "Direktorat Warisan dan Diplomasi Budaya", gudheg manggar dipun ripta déning Gusti Retna Pembayun utawi Nyai Ageng Mangir Wanabudaya, putrinipun Panembahan Senapati rikala warsa 1600-an
Cara ngolah kaliyan bumbunipun inggih sami kaliyan gudheg nangka
Namung bahan utaminipun kémawon ingkang dipun gantos kaliyan manggar
Bahan punika sisah dipun panggihi tinimbang bahan gudheg-gudheg biyasa (nangka enèm)
Manggar ingkang dipun pendhet inggih namung manggar ingkang paling enèm kémawon nyebabaken dhaharan punika kagolong langka utawi boten gampil kapanggih tuwin reginipun langkung larang
Kajawi punika, pandamelanipun mbetahaken wekdal gangsal dinten, langkung dangu tinimbang gudheg nangka ingkang namung kalih dinten
Kanggé panyaosanipun saged dipun tambahi kaliyan duduh santen kenthel (arèh), tahu-témpé bacem, ayam kampung, kaliyan sambel gorèng krècèk.
Beksan Angguk Beksan Angguk utawa lumrah mung diarani Angguk, yaiku salah sawijining beksan kang kondhang kaloka tinepung beksan kang asalé saka tlatah Kulon Praga yaiku mligi ing kapanéwon Temon, Kokap, lan Girimulya
Nanging beksan iki satemené saka beksan Dolalak saka Purwareja ginawa lumebu menyang Kulon Praga ing taun 1950-an
Beksan Angguk asring dipéntasaké nalika wayah wengi lan mapan ing pendhapa utawa latar omah kang bawéra
Malah tumeka saiki Angguk isih kapétung kabisan kang disenengi déning bebrayan, nyatané akèh kang isih padha nanggap
Beksan Angguk saiki ora mung winates dibeksani déning para pambeksa diwasa nanging bocah-bocah uga wis digladhi kanggo mbeksan Angguk supaya kabisan iki amrih lestari
Beksan Angguk jumedhul wiwit jaman Walanda, minangka wujud rasa sukur marang Gusti Allah sawisé panèn pari
Wis luwih saka seabad Beksan Angguk ngrembaka ing Kulon Praga, gandhokan saka telung kabudayan kasebut bisa dirasakaké ing gebyarée Beksan Angguk
Kawangun saka campuran budaya Arab lan Jawa, nganggo busana Walanda
Kanggo mangayubagya para kadang kanoman supaya padha bungah-bungah nalika nembang, beksan lan angguk-angguk utawa manthuk-manthuk saka kéné lair seni kang diarani angguk
Para miyarsa kang seneng Beksan Angguk, kabisan iki diwragadi déning wong kang duwe gawé
Wiwitané Beksan Angguk dibeksanaké déning wong lanang, nanging nut lakuné jaman wis dibeksani dening wanita
Sebab akèh para miyarsa kang karem ndeleng beksan kasebut ginawakaké déning pambeksa wanita
Cacahé pambeksa ing Angguk kurang luwih ana 15 wong
Anane Tari Angguk ora bisa dipisahake saka campur tangan kabisan Warok Panaraga
Nalika semana dhèwèké wis nulungi Kraton Mataram nglawan kraman Trunajaya, iki mbuktèkaké yèn angguk minangka beksan sing nggandhokaké pirang-pirang budaya
Beksan Angguk mujudake pasemon manawa prajurit Walanda pribumi iku sejatine jirih
Pancen, ing jaman biyèn akèh wong pribumi kang dijaluk dadi tentara dening Walanda
Wong-wong kang bisa diarani mbaléla déning wong-wong républik dicap minangka Landa Ireng
Beksan Angguk njupuk carita saka Serat Ambiya kanthi carita Umarmaya-Umarmadi lan Wong Agung Jayengrana
Suwéning Beksan Angguk udakara 3 nganti 7 jam
Kabisan Angguk awujud jogèd kairing déning geguritan rakyat kang ngemot maneka warna bab uriping manungsa, kayata: sesrwaungan ing bebrayan agung, tata krama, pitutur lan panggulawenthahan
Ana ing kabisan iki, ukara-ukara uga diwaca utawa ditembangaké ana ing Kitab Tladha, senajan tinulis mawa aksara Hijaiyah, ditembangaké kanthi corak Tembang Jawa
Tembang kasebut ditembangaké kanthi giliran antarané pambeksa lan iringan gangsa
Kabisan Angguk minangka kabisan rakyat ngandhut nilai-nilai filosofis kayata kanggo "Ekspresi" media masarakat tani
Seni Angguk lair ing Kulon Praga kang akèh-akèh bebrayané gumantung marang asil tetanèn
Para lakon tradhisional masaarakat tani isih teguh banget saka jumedhulé nganti saiki, yaiku sadurungé nganakaké pagelaran Angguk tansah jaluk keslametan marang Gusti lumantar simbul-simbul sesaji kas masarakat tani
Saben pagelaran kudu diwiwiti kanthi donga.
Déné sesajèn awujud jenang abang lan jenang putih, sega tumpeng, golong, gedhang raja, gula arèn, kembang melathi, kembang mawar, banyu kendhi, klowoan isi banyu lan endhog, lawé, wangi, godhong dhadhap srep, janur kuning lan klapa enom
Seni angguk digunakaké minangka media dhakwah lumantar gurit lan donga
Geguritan lan tembang kang ngiringi Beksan Angguk uga nyebutaké kautaman supaya adoh saka tumindak kang nyimpang lan bisa gawé rekasaning urip
Ing pagelaran kasebut, para pambeksa Angguk bisa ngalami kahanan ndadi utawa kesurupan, satemah nalika mbeksa dhèwèké katon lali marang awaké dhéwé utawa dianggep sétan
Dhasaré ndadi kadunungan roh liya, satemah pambeksa kasebut ora sadhar utawa satengah sadhar jroning kahanan
Nalika ndadi, pambeksa kang nembé kesurupan ditinggal karo pambeksa liyané, kajaba roh liyané ksebut njaluk dikancani
Pirang-pirang panjalukan para pambeksa kang lagi mbeksa, yaiku bisa sepisan njaluk salaman karo pranatacara utawa kang duwé acara utawa karo prabot desa utawa pamong praja mulai saka lurah RT, Lurah nganti Bupati
Kaloro njaluk tulung ditembangeké tembang-tembang tinamtu
Katelu njaluk marang tokoh-tokoh tinamtu supaya diajak beksa (yèn ketiban sampur)
Kapapat njaluk panganan utawa ombèn-ombèn tinamtu, mangan mawa abang, mangan kembang, ngombé banyu kembang
Kalima njaluk ngambung utawa nyedhaki piranti gangsa tinamtu
Kanem nggolèki paraga tinamtu, kalebu lurah utawa sesepuh banjur diwènèhi pitutur tinamtu, tuladhané pitutur babagan kejujuran, supaya ora korupsi, supaya ora dhemenan karo wong kang dudu bojoné
Pagelaran Beksan Angguk kapérang dadi telu, yaiku Beksan Angguk religi, tontonan lan klangenan
Beksan Angguk religi lumrahé dipentasaké kanggo acara-acara agama ing wulan Maulud lan Sawal
Seragam nganggo kang luwih dawa
Pagelaran Beksan Angguk lumrahé dipentasaké kanggo njupuk tamu, ngresmèkaké gedhong lan nglipur tamu negara
Wujud liyané saka Beksan Angguk yaiku kanggo klangenan
Cak-cakan klangenan luwih akèh ditampa déing bebrayan, lumrahé kanggo pahargyan lan acara liyané
Beksan Angguk ing Wujud Liyané
"Kombinasi" beksan tradhisional lan senam ndadèkaké senam Angguk narik banget kanggo dièloni
Kanthi tembang kang gumyak lan nyenengaké, nindakaké among raga khas masarakat Kulon Praga bakal ndadèkaké awak sehat
Ora mung kuwi, senam sing dipérang dadi enem "gerakan" dhasar ditambah "gerakan pemanasan", gerakan peralihan, lan "gerakan cool-down" bakal ndadèkaké sapa waé sing nglakoni dadi seneng
Minangka among raga kang nepungaké jati dhiri masarakat Kulon Praga, among raga iki kairing tembang tradhisional kang digabung karo unsur modhèren.
Reresik Lak Reresik Lak inggih punika tradhisi ritual ingkang dipun tindakaken kanthi turun-temurun déning masarakat Dusun Ngiring, Désa Jaten, Kabupatèn Karanganyar minangka wujud cipta budaya ugi ritual tetanèn kanggé kawontenan sumber toya
Tradhisi punika salah satunggaling wujud konservasi toya ingkang ugi wonten gandhèng cènèngipun kaliyan sistem mentalitas masarakat agraris ingkang dipun hayati dados étika kaliyan kawicaksanan
Reresik asalipun saking tembung “resik” ingkang pikantuk ater-ater “re” saéngga “reresik” tegesipun dados kriya "ngresiki"
Reresik nedahaken subyek ingkang reresik
Déné “Lak” inggih punika panyebaran sumber toya ingkang dipun pitados dados sumber pagesanganipun masarakat Ngiring
Toya minangka sumber pagesangan kaliyan sumber daya alam ingkang wigatos, mliginipun wonten masarakat tetanèn
Mila, budaya tetanèn nuwuhaken kawruh babagan upaya palestantunan arupi tradhisi, kadosta toya ing masarakat Ngiring
Dipun cariyosaken menawi masarakat boten nindakaken Reresik Lak, badhé wonten bebaya kekeringan kaliyan gagal panèn
Lajeng masarakat sami gotong-royong ngresiki saluran toya dumugi dhateng sumberipun
Kanthi filosofis, masarakat Jawi pitados menawi toya mujudaken pérangan ingkang wigatos ing sedayaning upacara adat, minangka tolak balak, ngicalaken gangguan, ugi minangka pralambang kasucèn, panyucèn, kaliyan sumber katentreman
Ritual punika mujudaken pitutur (pènget), piwulang (ajaran), kaliyan wewaler (larangan) wonten masarakat
Reresik Lak nggadhahi fungsi pandhidhikan inggih punika mbangun panggrahitan supados tiyang ingkang nindakaken saged peduli kaliyan lingkungan
Tradhisi punika ugi ngewrat kawruh pribumi ingkang sampun meh dipun supèkaken minangka upaya kanggé nambah kaliyan ngompliti téknologi konservasi utawi palestantunan toya
Fungsi sanesipun inggih punika supados nambah kesadaran babagan wontening kekiyatan ing njawinipun manungsa ingkang nguwaosi kaliyan mangaruhi jagad raya kanthi mitos saha ritual Reresik Lak
Ritual nggadhahi fungsi minangka prantara antawisipun manungsa kaliyan kekiyatan alam punika ingkang maringi jaminan kanggé masa ngajeng saéngga dados pandom tumindak ing padintenan
Ritual Reresik Lak dipun tindakaken ing sasi sasampunipun mangsa panèn
Proses punika ugi minangka tandha menawi mangsa tetanèn sampun caket
Reresik Lak minangka wohing pamanggalihanipun tiyang Ngiring ugi wonten gegandhènganipun kaliyan Dèwi Sri minangka dèwi kasuburan ingkang wonten sesambetanipun kaliyan tetuwuhan
Mila, toya dipun wastani minangka toya kasuburan
Bab punika ugi dipun kiyataken kaliyan konsèp Dèwi Ibu wonten kabudayan tetanèn ingkang dipun anggep saged nuwuhaken manéka tetuwuhan ingkang dipun betahaken manungsa saha dipun gandhèngaken kaliyan simbul sanèsipun minangka sumber pagesangan
Reresik Lak punika upacara ingkang dipun wontenaken minangka wujud raos sukur kaliyan panyuwunan supados toya lancar kanggé tetanèn
Upacara punika nggadhahi maksud kanggé njagi karesikan kaliyan minangka wujud njagi ilining toya ingkang nglangkungi tlatah tetanèn Ngiring
Umumipun reroncèning acara wonten tradhisi punika antawisipun: ndamel kupat kaliyan lepet, tumpeng, sarta sawetawis sesajèn sanèsipun
Kejawi punika, kanggé tiyang kakung ngasta pacul utawi arit, kanggé ngresiki sedaya ingkang nglangkungi ilining toya
Déné ndamel kupat, lepet, kaliyan tumpeng ugi sawetawis sesajèn sanèsipun minangka ayahanipun warga putri, kados limrahipun pembagéan padamelan wonten ing masarakat Jawi
Reresik Lak ugi dipun maksudaken dados pangajeng-ajeng supados lahan tetanèn utawi siti subur malih saéngga tetanèn saged dipun tindakaken.
Bathik Nitik Bathik Nitik inggih punika motif bathik ingkang asalipun saking Daérah Istiméwa Ngayogyakarta
Motif bathik punika minangka ragam hias ceplokan ingkang kasungsun saking garis-garis alus, balok-balok alit, pasagi sekawan, sarta titik-titik alus ingkang satléraman mèh sami kaliyan tenunan
Kajawi mbentuk pola géomètris, bathik Nitik ugi dumados saking bentuk-bentuk ingkang mralambangaken manéka warni alam, kados ta sekar, ron, kaliyan sulur
Bathik Nitik sampun dados warisan budaya sanès barang wonten ing buku babaran Dirjen Kebudayaan Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan 2018
Séntra bathik tulis ingkang ndamel bathik motif Nitik inggih punika Kembangsanga ingkang dumunung wonten ing Désa Trimulya, Jethis, Kabupatèn Bantul
Kaistiméwan Kembangsanga menawi dipun bandhingaken kaliyan séntra bathik tulis sanèsipun inggih punika panganggèning canthing cawang wonten salebeting pandamelan bathik tulis
Bèntenipun canthing cawang kaliyan canthing sanèsipun inggih punika bilih wonten ing ujung canthing dipun sigar dados sekawan saéngga asil gorèsanipun arupi garis sanès titik
Garis-garis ingkang kaukir saking malam medal saking lambé canthing ngasilaken bathik ingkang anggadhahi ciri khas
Ciri khas punika ing wekasanipun dipun wastani "Nitik" lan dados kaunikanipun Kembangsanga
Pandamelan bathik Nitik ing séntra Kembangsanga dipun tindakaken kanthi tèknik tulis ingkang mbetahaken wekdal 2-3 wulan
Asilipun, bathik ingkang kadamel langkung rapi kaliyan alus tinimbang bathik ingkang dipun damel kanthi tèknik cap utawi lukis
Ing Kembangsanga, sakabèhing prosès pandamelan bathik wiwit saking pamaringan pola/pamindhahan pola ing kain, pamaringan malam sarana canthing, pamaringan werni, ngantos parampunganipun dipun tindakaken déning para èstri
Pandamelan bathik "Nitik" nyengkuyung perekonomian bebrayan Kembangsanga dalah dados lapangan pakaryan tetep tumrap para èstri ing ngrika.
Hak-hakan Hak-hakan inggih punika kagunan ingkang asalipun saking Wanasaba, Jawa Tengah, Indonésia
Kagunan punika tinepang kawit warsa 1921 ingkang gegayutan kaliyan prakawis tetanèn wonten ing Dhusun Kaliyasa, Désa Tegalamba, Kacamatan Kalijajar
Tradhisi hak-hakan asalipun saking satunggiling dhusun ingkang dipun dunungi sawetawis kulawarga
Dhusun punika gadhah masalah bab kawontenaning toya nalika ajeng tanem
Mila bebrayan dhusun punika sami ngawontenaken pirembagan kaliyan madosi sumber toya dumugi laladan Muncar
Sumber toya ingkang kapanggih ing Muncar dipun paringi nami sumber "buda"
Lajeng dipun damel pangilèning toya saking sumber buda tumuju dhusun punika
Pandamelan pangilènipun boten gampil kados ingkang dipun bayangaken
Para warga makarya peng-pengan ngratakaken redi kaliyan tanah miring, nyingkrihaken watu ageng kaliyan ngresiki wit ingkang ngalangi dalaning toya
Ing wekasanipun, toyanipun saged dipun ilèkaken dhumateng dhusun
Pangilèn punika dipun arani “Kaliyasa” ingkang ateges lepèn ingkang dipun damel sesarengan
Tanah sabin dados subur tur sangsaya dangu laladanipun dumados dhusun ingkang reja
Dhusun punika wekasanipun ugi karan “Kaliyasa” sami kados pangilèn toya ingkang dipun damel
Minangka wujud sukur, bebrayan ing Kaliyasa mèngeti kabingahanipun mawi tradhisi hak-hakan ingkang dipun leksanakaken saben taun, nanging boten wonten titikanipun wanci kapan paleksananipun
Senajan ta boten wonten, tradhisi punika limrahipun dipun leksanakaken sasampunipun panèn
Tata cara hak-hakan dumados saking: Sujarah
Tradhisi hak-hakan dipun wiwiti kanthi nindakaken sujarah dhumateng patilasan kaliyan makam para leluhur
Bab punika nggadhahi ancas kagem pangèling lelabuhaning para leluhur ingkang sampun berjuang nentremaken pagesangan bebrayan ing Kaliyasa
Seni tayub wonten salebeting tradhisi hak-hakan inggih punika satunggaling beksan kagem pakurmatan dhumateng arwahipun para leluhur, pramila kedah tansah dipun wontenaken
Sadangunipun paméntasan seni tayub, wonten ingkang ingaran "nyawanggati" (para warga ingkang ngajak bayinipun)
Nyawanggati punika tiyang ingkang sampun nindakaken "nazar", upaminipun “sésuk yèn merti dhusun anak iki arep dak gawa menyang tayuban”
Ing ngriki piyambakipun ajeng nyuwun tulung tlèdhèk (juru nembang tayub) nembang kaliyan mbeksa tumrap bayinipun ingkang ancasipun kagem ngéndhani sawan kaliyan salajengipun dipun paringi sawéran
Pagelaran beksan dipun wiwiti mawi upacara prasaja kanthi nyawisaken sajèn ingkang dipun arak saking griya kepala dhusun dumugi papan pagelaran
Ugi wonten beksan arupi ébah-ébahan mbabad alas, ndamel dam, ndamel kalèn, kaliyan ngresiki kalèn
Saben tata cara wonten ing salebeting beksan punika tinengeran kaliyan senggakan "alok-alok husé"
Ing pagelaran wayang kulit, wonten cariyos utawi lakon ingkang dipun péntasaken aran “Rama Tambak”.
Ing lakon punika dhalang kedah nyumerepi kekarepaning bebrayan Kaliyasa, inggih punika mungsuh-mungsuh Sri Rama kedah dipun kalahaken utawi dipun surudaken
Ing ngriki wonten raos sumelang saking kapitadosanipun bebrayan Kaliyasa, inggih punika bilih prajurit saking Ngalengka boten saged dipun kalahaken mila dam kaliyan kalèn gadhahipun para warga bakal ngalami karusakan
Pagelaran wayang dipun wiwiti tabuh 22.00-05.00 WIB
Rerangkèn tradhisi hak-hakan tinutup kaliyan pangajian ingkang manggèn ing Masjid Dhusun Kaliyasa
Tradhisi hak-hakan gadhah sawetawis piguna:
Golèk Lambangsari Golèk Lambangsari ya iku beksan Jawa klasik kang asalé saka Kraton Ngayogyakarta lan Pura Mangkunegaran
Beksan iki sakawit minangka bebungah saka Karaton Ngayogyakarta marang Mangkunegara VII ing pawiwahanipun
Beksan Golèk Lambangsari diripta déning empu beksan lan karawitan Purbaningrat
Jeneng beksan iki asalé saka jeneng gendhing pangiring beksan aran Gendhing Ageng Lambangsari
Isi beksan Golèk Lambangsari ya iku babagan bocah wadon kang arep diwasa lan pinter macak
Beksan iki ngrembaka ing jaba kraton, nanging ing tembé lumebu dadi beksan Kraton Ngayogyakarta
Nalika Pura Mangkunegaran nduwé gawé, Kraton Ngayogyakarta peparing beksan Golèk Lambangsari minangka bebungah kanggo pawiwahanipun Mangkunegara VII lan G
Timur ing warsa 1916
Ing sauntara wektu, sawenèh jinis beksan Golèk ajeg diwetokaké ing Pura Mangkunegaran
Ing pura, obahan nggrodha Golèk Lambangsari diowahi kanthi kawuwuhan obahan menthang, saha posisi lengen isor kiwa kang lurus menyang ngarep diowahi dadi nengen
Bab iki nuduhaké yèn gagrag beksan iki mèh padha karo gagrag Surakarta tinimbang gagrag Ngayogyakarta
Owah-owahan ing Pura Mangkunegaran iku ing tembé ingaran gagrag Mangkunegaran
Beksan Golèk Lambangsari iku kalebu golongan beksan putri lan racaké diwetokaké ing pendhapa
Obahan beksan Golèk Lambangsari ana unsur prenès, kenès, lan kemayuné, walikané solah tingkahing wong wadon Jawa kang lumrah
Ing beksan iki ana akèh motif obahan kaya ta kicat ridhong sampur, ulap-ulap, keplok asta, trap jamang, trap slépé, lampah semang, tasikan, ngelus rikma, embat-embat asta, ngunggar sinom, mandhé sampur, atur-atur, lan ngilo sampur