Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Slowak kang ndunungi kira-kira 5 yuta jiwa
Wiwit tanggal 1 Januari 2009 Slowak wiwit migunakaké valuta Euro
"Artikel utama: Pamérangan administratif Slowak" Pamérangan administratif
Slowak dipérang dadi 8 laladan ("kraj"), saben laladan dijenengi miturut kutha mligi: Saben "kraj" dipérang manèh dadi sapérangan dhistrik ("okres")
Slowak saiki duwé 79 dhistrik.
Liechtenstein Kapangèranan Liechtenstein iku nagara cilik kang kakurung daratan
Nagara iki papané ana ing sisih wétan Kali Rhein, antara nagara Ostenrik lan Switserlan
Kabèh urusan ngamanca nagara kang basa Jerman iki diurus déning Switserlan
Liechtenstein ngandhalaké pangolèhan saka sektor pariwisata, mligi saka pangadolan prangko.
Grikenlan Grikenlan (basa Griki: "Ελλάδα Elládha" utawa "Ελλάς Ellás") utawa Yunani kanthi resmi diarani Républik Hellenik ("Elliniki Dimokratia"), ya iku panggonan lairé budaya Donya Kulon kang dunungé ana ing Éropa sisih kidul
Warga Grikenlan ngarani nagarané dhéwé Hellas, lan ing abjad modhèren diarani "Ellas"
Sajeroning basa sadina-dina aran "Ellada" kang dianggo
Jeneng "Greece" sajeroning basa Inggris lan jeneng liyané sing mèh padha, dijupuk saka jeneng basa Latin, Graecia, kang asalé saka sawijining tlatah kang saiki dumunung ana ing Grikenlan sisih lor, lan dinggoni déning wong-wong Graekos
Déné jeneng kang dianggo ing sajeroning basa Indonésia, Yunani, asal saka basa Arab, jupuk saka jeneng Ionia
Grikenlan darbèni sistem ékonomi kapitalis campuran karo sèktor publik kang nyumbang watara setengah saka PDB
Pariwisata nduwé peran kang wigati, nyediani porsi gedhé tumrap GDP lan pangasilan saka ijolan dhuwit manca
Grikenlan uga minangka pemimpin donya ing babagan perkapalan (nomer siji ing deduwènan kapal lan nomer telu ing registrasi gendéra)
Ekspor barang produksi, kalebu telekomunikasi, prangkat lunak lan keras, bahan panganan, lan bahan bakar dadi pérangan gedhé pengasilan Grikenlan
Nagara iki nduwé baku urip kang dhuwur, ana ing urutan angka 24 sajeroning Indèks Pangyasa Manungsa]] 2005 lan angka 22 sajeroning Indèks Kualitas Urip Donya 2005 versi The Economist [1] Ekonominé terus munggah sajeroning taun-taun pungkasan iki, amarga kawicaksanan pamaréntah kang ngetataké fiskal kanggo nglebokaké Grikenlan ing sajeroning Zona Euro wiwit tanggal1 Januari 2001
Pendapatan per kapita rata-rata taun 2004 kira-kira AS$22.000 [2] Grikenlan uga ngimpor narakarya (akèh-akèhé saka Éropa Wétan, Timur Tengah, Pakistan, lan Afrika)
Wong-wong saka tlatah mau saiki cacahé watara 10% saka populasi total
Miturut sensus taun 2001, Grikenlan duwé populasi 10.964.020
58,8% manggon ing kutha, lan mung 28,4% manggon ing padésan
Populasi ing kutha-kutha gedhé dhéwé ing Grikenlan, ya iku Atena lan Tésalonika, watara 4 yuta
Sanajan populasi Grikenlan tetep nambah, Grikenlan ngadhepi masalah demografis gawat: 2002 minangka taun pisanan ing ngendi cacahé sing mati ngluwihi cacahé kalairan
Cacahé imigran kang manggon ing Grikenlan wektu iki, kira-kira punjul sak yuta jiwa
Watara 65% asal saka Albani, lan migrasi skala gedhèn-gedhènan saka Albani menyang Grikenlan dadi sumber konflik amarga tapel wates Grikenlan-Albani dibukak tanpa persiapan saka péhak pamaréntah Grikenlan bab fasilitas imigran
Warga Albani sok di-diskriminasèkaké lan di-èksploitasi ing Grikenlan, lan pungkasan iki uga olèh jejuluk minangka kang gawé masalah lan kriminal
Nanging saiki akèh warga Grikenlan kang gelem ngakoni kontribusi imigran mau tumrap ékonomi Grikenlan
Ana sawatara imigran saka Bulgari, Sèrbi, Rumeni, Pakistan, Ukraina, Bélarus, Polen, Mesir, Palestina, Ethiopia, Bangladesh, Républik Rakyat Tiongkok lan Georgia
Cacahé ora jelas amarga akèh-akèhé manggon kanthi ora sah ing Grikenlan
Sacara administratif, Grikenlan dipérang dadi 13 "peripheries" (region / provinsi), lan dipérang manèh dadi 51 "prefectures" ("nomoi", tunggal "nomos")
Uga ana siji laladan otonom, Mount Athos (otonom) ("Agio Oros", "Gunung Suci"), kang wewatesan karo region Makedonia Tengah
Konstitusi Grikenlan njamin kabébasan absolut tumrap pilihan agama
Saben warga kang manggon ing tlatah Grikenlan bakal dijangkungi penuh bab kapercayaan agamané.
Najan mangkono, ora ana omah ngibadah non-Kristen ing kutha krajan, amarga ditentang déning grup Kristen fundamentalis
Minangka tambahan, saben aktivitas kang ana gayutané karo ngadegaké omah ngibadah resmi kudu olèh idin saka Gréja Ortodoks lan uga saka pamaréntah sekuler
Miturut konstitusi "agama utama" ing Grikenlan ya iku Gréja Ortodoks Timur
Mayoritas pemeluk agama ing Grikenlan ya iku pengikut Gréja Ortodoks Wétan, sanajan kauripan kaagaman suda ing taun-taun pungkasan iki
Pemeluk agama Islam kira-kira 1,3% saka populasi, lan punjeré ana ing tlatah Trasia
Ana uga Katulik Roma, lumrahé ing pulo Cyclades ing Syros, Paros lan Naxos
Pemeluk agama Protèstan lan Yahudi lumrahé manggon ing Tesalonika
Sawetara grup nyoba mangun manèh Hellenisme, Agama Grikenlan kuna
Taun 2004, Grikenlan ana ing urutan angka 12 minangka tujuan pariwisata internasional
14,18 yuta turis nekani nagara itu, mligi kanggo nyeksèkaké Olimpiade Mangsa Panas
Pizza Pizza iku panganan kang asalé saka Italia
Panganan kang dibakar iki mèmper roti awujud pipih lan dhuwuré racaké didokoki barang-barang liya kang diarani "topping" ing basa Inggris
"Topping" dhasar racaké saus tomat lan kéju
Sawisé iku bisa diwèhi "topping" liyané kaya ta daging lan sayuran
Pizza racaké ana rong modèl: pizza Italia lan pizza Amérika
Pizza Italia luwih tipis kamangka pizza Amérika luwih kandel
Kerep dipangan karo sambel utawa saus Tabasco
Ing Tanah Jawa, jaman saiki uga akèh wong kang seneng pizza
Tembung "pizza" dijupuk saka basa Italia "pizza" (Alfabet Fonetik Internasional / International Phonetic Alphabet, IPA: [ˈpiːtsə]), racaké duwé teges "pai, kue, tart"
Akèh kang kliru ngira yèn pizza iku asal saka tembung Italia kang tegesé "phai" (pie)
Pizza asli asal saka Italia kang bisa tinemu ing "Pizzeria" (toko Pizza) saben porsi pizza ukurané kira-kira 30 cm utawa luwih, kanthi adonan kang wis ditarik tipis
Salah siji wewadi kalezatan Pizza Italia ya iku prosès pamanggangané kang nganggo oven tradhisional nganggo geni
Bab iki amarga yèn dipanggang nganggo oven listrik, lumrahé adonan pizza tipis bakal dadi atos.
Luxemburg Kadipatèn Luxemburg utawi ingkang resmi dipunsebat Kadipaten Ageng Lëtzebuerg, punika salah satunggaling nagari ingkang alit saha boten gadhah palabuhan lajeng mapan wonten ing Eropa Kulon
Nagari menika winatesan dening Belgia wonten ing sisih kilen saha ler, Jerman wonten ing wetan, saha Prancis wonten ing kidul
Ibu kutha saha kutha ingkang paling akeh pendudukipun, inggih Lëtzebuerg, punika salah satunggaling papan panaliti institusi Uni Eropa (sesarengan kaliyan Brussel, Frankfurt, saha Strasbourg) saha papan pinunggil institusi Uni Eropa, mligi Pengadilan Uni Eropa, ingkang peparengipun lingkungan hukum ingkang paling inggil
Budaya, tiyang, saha basa-basa Lëtzebuerg punika rumaket sanget kaliyan tetangganipun inggih Prancis saha Jerman; sinaosa Lëtzeburghish punika satunggal-satunggaling basa nasional tiyang Lëtzebuerg saha Kadipaten Ageng Lëtzebuerg, ananging basa Prancis ingkang dipunginakaken kangge perundang-undangan, sarta katiga-tiga – Lëtzeburghish, Prancis saha Jerman – dipunginakaken kangge perkawis administratif wonten ing negari menika
Kanthi wilayah ingkang wontening 2.586 km persegi, Lëtzebuerg punika negara kaping 7 ingkang paling alit wonten ing Eropa
Wonten warsa 2023, negari menika gadhah penduduk 660.809, ingkang ndadosaken Lëtzebuerg salah satunggaling negara ingkang paling sakedhik pendudukipun wonten ing Eropa, sinaosa gadhah angka pertumbuhan penduduk ingkang paling inggil; tiyang manca nggatosaken kirang langkung kalih perangan pendudukipun
Lëtzebuerg punika salah satunggaling negara demokrasi perwakilan ingkang dipun-bendhi dening raja konstitusional, Adipati Ageng Henri, ndadosaken nygari menika minangka satunggal-satunggaling kadipaten ageng ingkang isih berdaulat wonten ing dunya
Lëtzebuerg punika salah satunggaling negara maju kanthi ekonomi ingkang majeng saha gadhah PDB per kapita (PPP) ingkang paling inggil wonten ing dunya miturut anggitan IMF saha Bank Donya
Tingkat pembangunan manungsa saha keadilan LGBT nagari menika karanking antawisipun ingkang paling inggil wonten ing Eropa
Kutha ingkang sumebar budayanipun kalebet bentengipun dipunpitadosi dening UNESCO wonten ing 1994 amargi pelestarian kelengkapan benteng saha lingkungan sejarahipun ingkang klentu
Lëtzebuerg punika anggota pendiri Uni Eropa, OECD, Pasarékatan Bangsa-Bangsa, NATO, saha Benelux
Nagari menika sampun mbakten wonten ing Dhéwan Keamanan PBB kaping sepindah wonten warsa 2013 saha 2014
Turki Turki iku nagara ing pawatesan antara bawana Éropa lan Asia
Kutha krajané yaiku Ankara
Saliyané iku kutha gedhé dhéwé sing misuwur yaiku kutha Istanbul, kutha iki jaman ndisik bekasé punjer pamaréntahané Romawi wétan, lan sawisé iku direbut Turki Usmani
Nagara iki sing ndunungi 70 yuta jiwa
Turki wewatesan karo Grikenlan lan Bulgaria ing sisih kulon
Ing sisih kidul Turki wewatesan karo Suriah lan Irak
Ing sisih wétan wewatesan karo Armenia, lan Azerbaijan
Kanggo kaperluan statistik, Turki dipérang dadi 7 region (bölge)
Sacara administratif Turki dipérang sajeroning 81 provinsi
Sabanjuré provinsi-provinsi mau dipérang manèh dadi 923 dhistrik ("ilçeler"; sing
Kutha-kutha wigati lan cacah sing ndunungi (miturut sensus taun 2000 lan sensus 2017 (İzmir)):
Vatikan Vatikan yaiku nagara mardika paling cilik ing donya, saka ambané wewengkon lan cacahing sing ndunungi
Vatikan iku enklave lan dikubengi kutha Roma ing Italia
Vatikan iku papan panggonané Paus lan wewengkon Takhta Suci, otoritas pusat Gréja Katulik
Tlatah ing kutha Roma kang sadurungé ora ana sing ndunungi iki ("ager vaticanus") tansah dianggep keramat, malah sadurungé agama Kristen lumebu ing tlatah mau
Taun 326, gréja pisanan diwangun ing sakdhuwuré panggonan sing diperkiraaké makam Santo Pétrus
Wiwit wektu samono panggonan iki tansaya akèh dipanggoni warga
Para Paus sajeroning peran sékulèré wiwit ngrembakaké prabawa menyang laladan-laladan saubengé lan liwat nagara-nagara Paus mréntah laladan-laladan ing ujung Italia sing suwéné punjul sèwu taun nganti tengahan abad kaping 18 nalika Italia didadèkaké siji
Wektu iku laladan nagara Paus disita déning Karajan Italia kang nembé diadegaké
Vatikan iku kaukus "unik", sawijining conto saka karajan kang fungsi kepala nagarané, yaiku sang Paus ora diwarisaké nanging dipilih kanggo saumur urip déning dewan Kardinal
Anggota dewan kardinal kang bisa milih yaiku kang umuré kurang saka 80 taun
Pasemon dewan kardinal kanggo milih Paus iki diarani "Conclave" lan dianakaké ing Kapel Sistina ("Sistine Chapel" basa Inggris utawa "Chapella Sistina" basa Italia)
Tembung "Conclave" iki asalé saka basa Latin "cum clavis" kang tegesé “nganggo kunci”
Maksudé para anggota Déwan kang nyekel kunci pemilihan
Tembung cum clavis iki uga duwé teges yèn para kardinal dikunci ing Kapel Sistina sajeroning prosès pemilihan Paus
Istilah Takhta Suci ngrujuk marang otoritas, yurisdiksi lan kadhaulatan Paus lan para penaséhaté sajeroning mimpin gréja Katulik Roma
Takhta Suci nduwé hak kang padha karo nagara mawa dhaulat
Minangka nagara mawa dhaulat, Vatikan uga nduwé hak kanggo ngirim lan nrima diplomat
Para diplomat iki mbutuhaké Kedutaan Besar kang kudu manggon ing kutha Roma awit ora ana panggonan ing Vatikan
Mulané ana kaanan kang paradoksal, yaiku Italia nduwé perwakilan ing wewengkoné dhéwé
Kutha Vatikan dumunung ing dhuwuré bukit Vatikan ing sisih kulon-lor kutha Roma, sawatara atus mèter saka Kali Tiber
Tapel watesé karo Italia dawané (3,2 km) mèlu témbok kuthta kang biyèn diwangun kanggo nglindhungi Paus saka serangan
Total wewengkon udakara 0,44 km²
Saliyané kutha Vatikan, wewengkon Paus uga kalebu sawatara gréja wigati, kantor-kantor lan Kastil Gandolpho
Paus minangka Kepala Nagara lan gubernur ngurusi kaperluan sadina-dina
Ékonomi Vatikan kang non-komersial iki disokong déning sumbangan saka para umat Katulik saindhenging jagat, dodolan perangko, koin-koin, suvenir turis, iuran lumebu musiyum-musiyum lan dodolan buku lan kalawarta.
Amèh kabèh 890 warga Vatikan manggon ing jero témbok kutha Vatikan
Para warga, dumadi saka para rohaniawan/rohaniawati lan Tentara Switserlan, yaiku bala sukarela
100% warga Vatikan nganut agama Katulik
Basa Resmi yaiku Basa Latin, nanging Basa Italia luwih sok dipigunakaké sajeroning urip sadina-dina
Kutha Vatikan minangka warisan budaya kang wigati
Sawetara gedhong kaya Basilika Santo Petrus, Kapel Sistina lan Museum Vatikan minangka gedhong-gedhong kang éndah banget.
Siprus Républik Siprus yaiku nagara pulo ing Sagara Tengah pérangan wétan, udakara 113 km kidulé Turki lan 120 km kuloné Suriah
Kutha krajané yaiku Nikosia
Kutha wigati liyané antarané Limassol, Larnaca, Paphos, Famagusta, lan Kyrenia
Wiwit taun 1974, ing pérangan lor ana Républik Turki Siprus Lor, kang mung diakoni déning Turki
Siprus, nalika isih dadi jajahan Karajan Manunggal, arep diwènèhaké marang Yunani
Nanging minoritas Turki nulak
Sidané kompromi disarujuki lan taun 1959 diyasa nagara Siprus mardika
Nanging nagara Yunani lan Turki kaloroné durung puas lan pungkasané taun 1974 sawijining golongan kang kepéngin persatuan karo Yunani nganakaké kudéta kang diwales nganggo invasi Turki
Miwiti kadadéan iku Turki mbanjur nguwasani wewengkon lor
Tanggal 1 Mèi 2004, Siprus dadi anggota Uni Éropa
Nanging kang diidinaké mèlu mung wewengkon kidul waé, séjé babé yèn wewengkon lor uga péngin dadi siji manèh
Pungkasané sing ndunungi wewengkon lor nekan pamaréntahé supaya dadi siji karo wewengkon kidul
Tanggal 24 April 2004 wewengkon lor (kang dipanggedhèni déning Raouf Denktash) mratélakaké "iya" marang gagasan "persatuan"
Laladan kidul (kang dipanggedhèni déning Tassos Papadopoulos) mratélakaké "ora" tumrap "persatuan"
Sidané mung pérangan kidul waé kang dadi anggota Uni Éropa
Ékonomi Siprus gumantung marang ekspor produk tani (jeruk, kenthang, anggur, tembako) lan saka pariwisata
Sektor "perikanan" amèh ora ana artiné; tlatah banyu ing saubengé pulo kurang ana iwaké
Séjéné iku sèktor pertambangan isih nguntungaké (tembaga, wesi, marmer lan gipsum)
Tembung tembaga sajeroning basa-basa Éropa ngrupakaké "derivasi" saka tembung "Siprus" ing basa Yunani "kupros", upamané tembung "copper" (basa Inggris) utawa "koper" (basa Walanda)
Monako Kepangéranan Monako (basa Perancis: "Principauté de Monaco" utawa "Monaco"; Monegasque: "Munegu" utawa "Principatu de Munegu") yaiku nagara-kutha lan nagara paling cilik kaloro ing donya, sawisé Vatikan, kang dumunung ana ing antarané Sagara Mediterania lan Perancis ing Pasisir Biru ("Côte d'Azur")
Monako uga minangka nagara kanthi kapadetan padunung nomer loro ing donya
Jeneng Monako asalé saka siji koloni Yunani ing cedhak kana, Monoikos, kang diadegaké ing abad ka-6 SM déning bangsa Phokida (basa Inggris: "Phocis")
Salah sijiné sumber urip ing Monako yaiku saka sektor pariwisata; saben taun akèh turis kang lunga menyang Monako saperlu main kasino lan golèk cuaca kang nyaman.
Malta Républik Malta yaiku nagara kepuloan ing Éropa Kidul
Malta dumadi saka limang pulo, telu ing antarané ana kang ndunungi, dumunung ana ing tengah-tengahé Sagara Tengah
Panggonané kang strategis njalari Malta dijajah ma-abad-abad
Malta dikenal minangka jujugan plesiran mligi kanggo wong Éropa
Wiwit taun 1993, Malta kapérang dadi 68 dewan kutha ("local council")
Malta mligi dienggoni déning Wong Malta
Portegal Républik Portegal yaiku nagara ing Éropa pérangan kidul-kulon
Nagara iki wewatesan karo Sepanyol ing sisih lor lan wétan
Ing sisih kulon wewatesan karo Samodra Atlantik
Saliyané iku, Portegal uga duwé laladan ing Madeira, Azores lan Kapuloan Selvagens
Portegal ngeklaim siji laladan cilik sing jenengé Olivença kang dikuasani déning Sepanyol wiwit Konggrès Wina
Jeneng lawas utawa latin saka nagara iki yaiku Lusitania
Tembung "Portugis" sok dianggo nyebutaké sing ndunungi utawa wong orang kang asalé saka Portegal
Tembung iki uga sebutan kanggo basa kang dianggo déning bangsa iki
Nagara-nagara penutur basa Portugis sok sinebut nagara-nagara "Lusophone"
Swèdhen Krajan Swèdhen utawa "Konungariket Sverige" sajeroning Basa Swèdhen yaiku nagara Nordik ing Skandinavia, Éropa kang kutha krajané Stockholm
Nagara iki wewatesan karo Nurwègen ing sisih kulan lan Finlan ing sisih lor-wétan, Selat Skagerrak lan Selat Kattegat ing sisih kidul-kulon, sarta Laut Baltik lan Lempongan Bothnia ing sisih wétan
Ana ing taun 1995 Swèdhen gabung sajeroning Uni Éropa nanging nganti saiki Swèdhen isih durung gabung sajeroning Persatuan Moneter Éropa
Swèdhen kalebu nagara maju lan rakyaté nampa pelayanan publik kang apik
Kapadetan sing ndunungi Swèdhen endhèk banget, séjéné ing laladan metropolitan
Ora ana basa resmi nanging kanthi "de facto", basa resminé yaiku basa Swèdhen utawa "Svenska" ditambah 5 basa minoritas liyané
Swèdhen minangka salah sawijining nagara paling miskin ing Éropa ing abad angka 19, disebabaké déning konsumsi alkohol kang dhuwur lan dogmatik Protestanisme
Kaanan mau owah nalika transportasi lan komunikasi tumuwuh ngidinaké pemanfaatan aset alam saka sawatara pérangan nagara, kang misuwur yaiku kayu lan bijih wesi
Saiki, nagara iki diarani liberal lan pepénginan kanyamaan kang kuwat, lan lumrahé ana ing urutan nduwur ana ing Indhèks Pengembangan Manusia PBB
Kutha krajan nagara pangasil mobil Volvo iki yaiku Stockholm
Sing ndunungi sangang yuta jiwa manggoni punjul 440.000 km² saéngga nagara iki dadi urutan angka 155 sajeroning kapadetan sing ndunungi donya
Swèdhen wis dadi nagara karajan suwéné mèh sak milenium
Sistem perpajakané diatur déning "Riksdag" (parlemèn)
Riksdag dumadi saka empat majelis, yaiku saka wakil-wakil patang kategori: masarakat awam, bangsawan, klerik, lan "townsmen", nganti taun 1866 nalika Swèdhen dadi monarki konstitusional kanthi parlemèn bikameral
Majelis pisanané dipilih langsung sajeroning pemilihan nasional saben patang taun
Laladan Swèdhen dumunung ing belahan bumi lor lan ing sisih lor, ana wewengkon sing dumunung ana ing tlatah Lingkaran Arktik nanging nduwé iklim sedang
Ing sisih wétan, wewengkoné diwatesi Laut Baltik lan Lempongan Bothnia
Watesé ing sisih kulon karo Nurwègen wujud Pegunungan Skandinavia
Kapadetan sing ndunungi cenderung luwih dhuwur ing laladan kidul kang mayoritas agrikultur lan tansaya ngalor, alasé tansaya kandel
Tanggal 12 Agustus 2004, populasi Swèdhen nggayuh angka 9 yuta jiwa lan duwé tingkat harapan hidup kang dhuwur katandhing karo nagara-nagara lumrahé
Padunung asliné yaiku Wong Sami
Sapérangan gedhé warga Finn Swèdhen wujud migran utawa keturunan pendatang saka abad angka 20 nanging ana watara 50.000 suku Finn asli kang dadi salah siji minoritas ing Swèdhen
Sawisé Perang Dunia II, Swèdhen akèh nampa migran mligi amarga perang ing nagara liya kaya déné saka Irak, Iran, Yugoslavia, lan Palestina sarta wong-wong Amérika Sarékat kang ora mèlu Perang Vietnam
Nanging, golongan imigran gedhé dhéwé yaiku suku Finn saka Finlan
Nurwègen Karajan Nurwègen utawa Kongeriket Norge/Noreg sajeroning basa Nurwègen yaiku nagara Nordik ing Ujung Skandinavi pérangan pucuk kulon lan wewatesan karo Swèdhen, Finlan, lan Ruslan
Pasisirné kang dumunung ing Samodra Atlantik Lor minangka lokasi fyord kang misuwur
Svalbard lan Jan Mayen ana ing ngisor kadhaulatan Nurwègen dhedhasar Traktat Svalbard
Lansekap Nurwègen lumrahé kasar lan akèh gunung, katutup déning gletser, lan pinggir pasisir dawané punjul 83.000 km diwatesi déning fyord, lan uga pulo-pulo
Pérangan lor nagara iki uga kaloka minangka "Tanah Srengéngé Tengah Wengi" amarga pernahé kang dumunung ing sisih paling lor, lan saben mangsa panas srengéngé ora tau angslup, lan ing usum adhem srengéngé ora metu ing sajeroning wektu kang suwé
Nurwègen wewatesan karo Sagara Lor ing sisih kidul-kulon lan pulo-pulo Skagerrak ing sisih kidul, Sagara Nurwègen ing kulon, lan Sagara Barents ing lor-wétan
Ing sisih wétan Nurwègen wewatesan karo Swèdhen, lan uga karo Finlan, lan uga karo Ruslan
Titik paling dhuwur ing Nurwègen panggonan kang arané Galdhøpiggen yaiku dhuwuré watara 2.469 m
Iklim Nurwègen iklim temperat, mligi ing laladan pasisir amarga prabawa Gulf Stream
Iklim tanah pérangan jero luwih parah lan ing sisih lor luwih cedhak karo iklim subarktik
Nurwègen iku nagara monarki konstitusional lan migunakaké sistem pamaréntahan parlementer
Parlemèné, Stortinget, duwé 169 anggota (sadurungé 165, tambah wiwit tangal 12 September 2005) kang dipilih kanggo mangsa kalungguhan 4 taun
Parlemèn iki kapérang loro sajeroning voting legislasi, Odelsting lan Lagting
Kejaba kanggo sawatara bab, Storting duwé fungsi minangka parlemèn unikameral.
Switserlan Konfèdherasi Switserlan utawa sajeroning basa Latin Confoederatio Helvetica, yaiku nagara fèdheral ing Éropa Tengah kang wewatesan karo Jerman, Prancis, Itali, Liechtenstein lan Ostenrik
Switserlan iku nagara kang sapérangan gedhé wewengkoné dumadi saka Pegunungan Alpen
Switserlan misuwur minangka nagara nétral nanging panggah duwé tembayatan internasional kang kuwat
Switserlan kapérang dadi 26 kanton, kang nem kanton dianggap minangka "saparo kanton" amarga kawiwitan saka pisahé telung kanton, lan dhampaké mung ana sakwakil ing Dewan Nagara
Kutha karajan nagara iki Bern
Kutha-kutha wigati liyané yaiku Zurich, kutha gedhé dhéwé ing Switserlan (kang dinobataké minangka kutha kang duwé kualitas urip paling apik ing donya nalika taun 2006 lan 2007.), lan Jenewa, kang dadi lokasi warna-warna badan internasional kaya ta PBB, WHO, ILO, lan UNHCR
Switserlan winatesan karo Jerman, Prancis, Itali, Ostenrik lan karajan cilik Liechtenstein
Warga Switserlan nururaké akèh basa lan ana papat basa resmi, yaiku basa Jerman, Prancis, Itali, lan basa Romansh kang kurang misuwur
Switserlan duwé akèh sajarah minangka nagara kang nétral tanpa ndeleng perang utawa "dhamai" (lan ora tau mèlu perang marang pamaréntah asing wiwit taun 1815)
Mulané, Switserlan didadékaké pamangku gati organisasi internasional apa waé kaya ta PBB, kang sanajan markas gedhéné mapan ing kutha New York City, nanging akèh ngedegaké kantor ing Switserlan
Jeneng Switserlan ing basa Latin Confoederatio Helvetica kang tegesé Konfèdherasi Helvetika, dipilih kanggo ngéndhani pamilihan salah siji saka papat basa resmi Switserlan (basa Jerman, Prancis, Itali, lan Romansh)
TLD nagarané.ch, uga dijupuk saka jeneng iki
Switserlan nandhai 1 Agustus 1291 minangka dina kamardhikané, kang wiwitané dadi nagara gabungan, banjur dadi persekuthuan wiwit taun 1848
1 Agustus didadekaké dina prèi kanggo bank lan kantor pos sarta kantor administrasi umum uga ditutup
Sistem papréntahané pancèn nuduhaké keanékaragaman wargané
Minangka nagara fèderal, dhémokrasiné asipat "langsung", nanging diwakili déning Majelis Fèdheral
Parlemèn iki milih pitung wong kanggo dadi "pamrintah"
Pitu wong iku mantri, mandhegani dhepartemen, lan salah sijiné dadi prèsidhén suwéné setaun ganténan
Prèsidhén digilir saben tauné
Warga Switserlan kang cacahé watara 7,4 yuta jiwa manggon ing papan panggonan kang ambané 41.285 km² saéngga kapadetan nagara mau 184 jiwa per km²
Lumrahé, nagara Switserlan kapérang dadi telung tlatah, yaiku Pegunungan Alpen Switserlan, Plato Switserlan, lan Pegunungan Jura
Suku pisanan kang ana ing Switserlan yaiku anggota budaya Hallstatt lan La Tène
Budaya La Tene ana lan ngrembaka suwéné Abad Wesi kang pungkasan saka kira-kira taun 450 SM, kaya-kaya éntuk prabawa saka peradaban Yunani lan Etruska
Salah siji golongan suku paling wigati ing Switserlan yaiku Helvetii
Ing taun 15 SM, Tiberius I, kang arep nyalon dadi Kaisar Romawi kaping pindho, lan seduluré Drusus, bisa kasil naklukake Pegunungan Alpen, nggabungake kelorone marang Kamaharajan Romawi
Laladan kang dipanggoni suku Helvetii – banjur dijenengi Confoederatio Helvetica
Confoederatio Helvetica ing pisanan dadi pérangan Provinsi Gallia Belgica Romawi banjur dipindhah Germania Superior.
Déné pérangan wétan Switserlan modhèren digabungake menyang Provinsi Raetia
Ing Abad Pertengahan Awal, saka abad kaping 4, panambahan dawa arah kulon Switserlan modhèren dadi laladan Raja Burgundia
Suku Alemani mapan ing dataran dhuwur Switserlan ing abad kaping 5 lan lembah Alpen nalika abad kaping 8, mbéntuk Alemania
Switserlan modhèren banjur kapérang dadi Karajan Alemannia lan Burgundia