Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Ana 2 jinis utama iket yaiku cakrik/gaya Sala kang mburiné trepes lan cakrik Yogya kang ana mondolan ing mburiné
Fungsi mligi yaiku kanggo nutupi sirah
Iket iku tegesé, manungsa iku kuduné nduwé pikiran utawa pemikiran kang kuat, teguh, kokoh, kenceng lan manteb uga kudu nduwé tetimbangan/wawasan kang mateng lan jembar karebèn ora gampang owah, ora gampang kena rembugé wong liya.
Blangkon Blangkon iku sajinis panutup sirah kanggo wong priya sing kagawé saka bahan kain bathik utawa lurik
Blangkon sajatiné wujud modhèren lan praktis saka iket
Ing busana tradhisional adat Jawa lan adat Sundha blangkon dianggo minangka pasangan karo busana beskap
Ana sawatara jinis blangkon miturut adat ing papan panggonan tinamtu
Jinis blangkon antarané: Mondholan, iku wangun sing njendhol ing samburiné blangkon, makili modhèl rambut priya sing kerep dibundhel ing mburi
Blangkon modhèl trèpès, iku wujud sing umum blangkon gagrag Surakarta
Gaya iki minangka modhifikasi saka gaya Yogyakarta, amarga akèh-akèhé priya saiki arambut cendhak
Modhèl trèpès iki digawé kanthi njait langsung mondholan ing pérangan mburi blangkon
Saliyané saka suku Jawa , ana uga sawatara suku sing migunakaké panutup sirah sajinis blangkon nanging béda wujudé, ya iku suku Sundha, suku Madura, suku Bali, lan sapanunggalané.
Jayabaya (kalawarti) Jayabaya yaiku kalawarti Basa Jawa kang kababar ing Surabaya, Jawa Wétan
Majalah iki terbit saminggu pisan
Isiné ora mung budaya Jawa, nanging warta-warta kang aktual.
Omah adat Jawa Omah adat Jawa sing umum ditepungi ya iku omah utawa omah sing duwé gagrag arsitèktur joglo, saliyané iku uga ana omah sing diyasa nganggo gagrag arsitèktur liya, kaya ta: limas, dara gepak, joglo trajumas, lan yasan liya upamané sasana suka
Omah adat Jawa sing isih pepak lan nduwé aji-aji budaya Jawa ya iku sing nduwé 3 pérangan yasan, saka ngarep ana pendhapa sing diapi 2 yasan liya sing rada cilik lan mapan rada ing arepan yasan pendhapa
Pérangan tengah ana pringgitan lan pérangan mburi dhéwé ana dalem
Omah ing désa-désa lan padunung lumrahé tunggal lan diyasa nganggo gagrag arsitèktur dara gepak
Wangunan iku béda karo yasan gaya saiki utawa asring diarani 'omah prasaja'
Jinis-jinis omah Joglo: Jinis-jinis omah Limasan Jinis-jinis omah Kampung: Jinis-jinis omah Panggang Pe: Jinis-jinis omah Mesjidan/Tajugan: Pérangan omah
Pendhapa Pendhapa iku pérangan yasan umah adat Jawa sing anané ing sisih paling ngarep
Wangunan iki racaké diarani pendhapa agung utawa pendhapa gedhé lan nduwé ukuran sing jembar banget, tanpa sekat, tanpa témbok utawa dinding uga tanpa lawang (pintu)
Pendhapa lumrahé diyasa nganggo gaya arsitèktur joglo trajumas
Pendhapa nduwé fungsi kanggo nerima tamu-tamu agung, pertemuan-pertemuan resmi, kanggo pagelaran kesenian uga upacara adat
Wangunan pendhapa iku ngandung makna sipat pradah, sipat iki antarané lapang dhadha, ramah tamah lan pemurah, uga mesthi bisa lan siyap nerima tamu
Makna liyané saka yasan iki ya iku momot utawa sanggup nampung apa waé uga kalebu sanggup nampung lan ngatasi kabèh masalah sing timbul
Wangunan pendhapa ing jaman saiki bisa tinemu ana ing komplek-komplek kraton, kantor utama pemerentah (ing Jawa Tengah, Yogyakarta lan Jawa Timur) upamané kantor Bupati utawa DPRD.
Dara gepak Dara Gepak iku yasan umah adat Jawa sing umum ditemo'ake ing désa-désa utawa sing ditinggali penduduk biyasa
Miturut sajarah, umah gaya dara gepak iku pertama-tama dibangun wektu jaman karajan Mataram diprentah déning raja Mataram kaping 3 ya iku Sultan Agung.
Lamaran pengantènan Lamaran pengantènan iku dilakokaké kanggo tandha resmi yèn pihak kulawarga calon mantèn putri mligi wong tuwané bisa nampa calon mantèn kakung dadi pasangan urip putriné
Sadurungé acara lamaran iki, lumrahé wis ana kesepakatan awal prakara nrima/setuju utawa nolak/ora setuju pernikahan iki dadi sajatiné acara iki mung formalitas ning tetep kudu ana tembung-tembung kang nandhakaké ngajokaké lamaran lan nrima lamaran saka masing-masing pihak
Lamaran dimanfaatake kanggo ngenal luwih dalam masing-masing calon manten uga kanggo ngenal kulawarga lan sadulur masing-masing pihak
Kadhang ing acara iki dibarengake karo acara tunangan kang disimbolake karo upacara tukar cincin kang tujuane kanggo tandha yèn calon manten putri wis diikat utawa ditandhani bakal dadi pasangan urip calon manten lanang dadi "jago-jago" liya aja wani njajal médhèki
Ing acara lamaran iki racaké sekalian kanggo nentokaké dina utawa tanggal penyelenggaraan rangkéyan adicara lanjutané, mligi tanggal pista pengantèn.
Pelaminan Pelaminan iku bisa diarti'ake singgahsana kusus kanggo nyandingake penganten ing upacara pengantenan utawa ing acara kenduren pengantenan
Pelaminan uga bisa diarti'ake pernikahan utawa nikah
Ing acara pengantenan, pelaminan iki dadi titik perhatian utama amarga ana pasangan penganten anyar sing disandingake ing kana
Pelaminan didisain lan dihias kusus racaké déning pemaes
Ana kursi utama sing diselehake ing tengah-tengah kanggo mempelai, ing sisih tengen lan kiwe uga disedhiani kursi kusus kanggo wong tuwané manten kakung uga manten putri
Posisi manten lan wong tuwa
Manten kakung ing sisih tengene manten putri, lan wong tuwané manten putri ing sisih tengene manten kakung
Wong tuwané manten kakung ing sisih kiwane manten putri
Yèn ing upacara ngunduh mantu, posisi pasanganten tetep ning wong tuwané manten kakung posisiné ing sisih tengen putrane lan wong tuwa manten putri ing sisih kiwane putrine.
Midodaren Midadarèni saking tembung widadari, pikantuk ater-ater hanuswara (am-) saha panambang (-i); am + widadari + i = amidadarèni = midadarèni; aksara a ical, aksara w lebur dados aksara m
Midadarèni tegesipun tumindaking tata upacara kanthi ancas pinangantèn kados widadara saha widadari
Acara midadarèni punika dipunadani wayah dalu nalika sasampunipun acara siraman
Ingkang rawuh wonten ing dalemipun calon pengantèn putri punika inggih punika kulawarga, tangga teparonipun calon pengantèn putri, calon pengantèn kakung saha kaluwarganipun
Calon pengantèn kakung dèrèng angsal kepanggih kaliyan calon pengantèn putri
Calon pengantèn putri dèrèng angsal medal saking kamar awit jam 6 sonten ngantos tengah dalu
Wonten ing acara punika wonten acara peningsetan
Peningsetan "Peningsetan" iku upacara penyerahan barang-barang saka calon penganten kakung kanggo calon penganten putri
Acara penyerahan barang-barang iki diarani srah srahan
Barang–barang kanggo peningset racaké sing kusus kanggo calon penganten putri dadi racaké barang-barang wong putri, upamané rasukan putri, selendang lan sing utama perhiasan cincin kanggo simbol pengikat utawa nyatu'ake pasangan penganten lan kaluargane masing-masing.
Pratélaning upacara adat Jawa Ing kabudayan Jawa akèh upacara-upacara adat sing umum diselenggarake, antarané: Sing ana hubungane karo wong
(diurut wiwit klairan nganti séda):
Mitoni Mitoni iku asalé saka tembung pitu (7)
Upacara adat iki dianakaké wektu calon ibu nggarbini utawa meteng 7 sasi
Ancasé kanggo keslametan calon bayi lan ibuné utawa kanggo sing sipaté tolak bala
Ing tlatah tartamtu, upacara iki uga diarani tingkeban
Makna Jabang bayi umur 7 sasi iku wis nduwé raga sing sampurna
Dadi miturut pangertene wong Jawa, wetengan umur 7 sasi iki prosès pangriptane manungsa iku wis nyata lan sampurna ing sasi kaping 7
Reroncen acara kanggo upacara mitoni iki luwih akèh tinimbang upacara ngupati
Urut-urutane yaiku siraman, nglebokaké endhog pitik kampung ning njero kain calon ibu déning calon bapak, salin rasukan, brojolan (nglebokaké klapa gadhing enom), medhot lawe utawa lilitan benang (janur), mecahake wajan lan gayung, nyolong endhog lan pungkasane yaiku kendhuren
Acara siraman mung dianakake kanggo mitoni anak sing nomer siji
Miturut adat Jawa mitoni iku kudu dianakake ing dina sing temenan apik yaiku dina Senen awan nganti mbengi utawa dina Jemuah awan nganti mbengi
Rangkeyan Acara Rantaman adicara kanggo upacara mitoni iki luwih akèh tinimbang upacara ngupati, urut-urutan yaiku siraman, nglebokaké endhog pitik kampung ing njero kain calon ibu déning calon bapak, salin rasukan, brojolan nglebokaké cengkir klapa gadhing, medhot lawe utawa lilitan benang janur, mecahake wajan lan gayung, nyolong endhog lan pungkasan kendhuri kendhuren
Acara siraman namung dianakake kanggo mitoni anak mbarep
Wektu Miturut adat Jawa mitoni iku kudu diadani ing dina sing temenan apik yaiku dina Senen awan nganti mbengi utawa uga dina Jemuwah awan nganti mbengi, saderengipun wulan 'purnamasidhi'.
Puputan Puputan utawa pupak puser, iku sajatiné nduwé makna "tali puser bayi puput"
Dadi upacara iki dianakaké wektu utawa bubar puputé tali puser saka udhel bayi
Lumrahé ana acara slametan ing upacara puputan iki, acarané ya iku kendhuren, bancakan lan awèh jeneng bayi
Upacara iki apik yèn diselenggara'ake bubar wektu maghrib
Puputan bayi digolongke dadi 2, ya iku: 1
golongan bangsawan/karajan: Sega gudanga, jenang abang putih, 5 warna bubur, lan jajan pasar
golongan rakyat biyasa: Sega jangan, jenang abang putih, jenang boro-boro, lan jajan pasar.
Tingkeban Tingkeban ya iku tradhisi sing dilakoni kanggo ibu sing ngandhut umur pitung wulan
Tingkeban uga bisa disebut mitoni ing tlatah Jawa.Tradhisi tingkeban iki ngrembaka kanthi turun-temurun
Tradhisi iki uwis ana wiwit jaman biyèn
Nalika jaman Karajan Kedhiri sing dipérintah déning Raja Jayabaya, ana wanita sing jenengé Nikèn Satingkeb
Nikèn Satingkeb nduwé bojo punggawa karajan sing jenengé Sadiyo
Saka pawiwahan kuwi Nikèn Satingkeb lan Sadiyo, nduwé anak sing cacahé sanga
Ananging nasib èlèk nekani kulawargané Nikèn Satingkeb lan Sadiyo
Amarga saka anak cacah sanga mau ora ana sing bisa dirumat utawa ora dawa umuré
Nikèn Satingkeb lan Sadiyo ora nglokro merga nasib kuwi mau
Dhèwèké saben dina ndonga lan usaha supaya diwènèhi anak menèh
Kabèh pituduh saka sapa waé mesti dilakoni
Ananging tetep waé ora ana tandha-tandha menawa Nikèn Satingkeb mau ngandhut menèh
Mula, Sadiyo lan Nikèn Satingkeb ngadhep Raja njaluk pituduh supaya dhèwèné diwènèhi anak menèh lan apa sing kudu dilakoni dhèwèké supaya anak-anaké ora kaya sing biyèn
Raja sing wicaksana mau banjur mènèhi pituduh marang Sadiyo lan Nikèn Satingkeb
Raja mau mènèhi pituduh supaya Nyai Satingkeb – saben dina Tumbak (Rabu) lan Budha (Sabtu) – kudu nglakoni adus kanthi banyu suci sing nggunakaké siwur bathok kanthi maca donga yaiku "“Hong Hang Hanging Amarta, Martini Sarwa Huma, humaningsun ia wasesaningsun, ingsun pudyo sampurno dadyo manungso.”" Sarampungé adus mau banjur nganggo rasukan sing warnané putih
Banjur ditibakaké loro klapa gadhing saka weteng lan pangkalan
Klapa gadhing mau digambari Sang Hyang Wisnu lan Dèwi Sri utawa Arjuna lan Sumbadra
Kuwi mau nduwé ancas supaya anaké lair nduwéni paras ayu lan bagus
Sawisé kuwi banjur ibu sing ngandut mau kudu nggubetké godhong tebu wulung ing wetengé sing banjur dikethok nganggo keris
Kabèh pituduh saka Raja mau dilakoni dening Nikèn Satingkeb lan Sadiyo
Kanthi upacara mau apa kang dijaluk bakal dikabulké
Saka kadadéhan mau upacara tingkeban diwariské kanthi turun-temurun kang dilakoni déning ibu sing ngandut wis pitung sasi
Upacara mau ngrembaka ing tlatah Jawa
Ubarampé sing digunakaé nalika upacara tingkeban yaiku:
Mendhem ari-ari Mendhem ari-ari iku upacara kelairan sing umum diselenggarakake malah uga ana ning laladan-laladan (suku-suku) liya
Ari-ari iku pérangan penghubung antara ibu lan bayi wektu bayi isih ning njero rahim
Istilah liya kanggo ari-ari ya iku: aruman utawa embing-embing (mbingmbing)
Ing Jawa ana kapercayaan sadulur papat, kakang kawah adhi ari-ari, ibu bumi, bapa akasa
Wong Jawa percaya yèn ari-ari iku sejatine salah siji sadulur papat utawa sadulur kembar si bayi mulane ari-ari kudu dirawat lan dijaga upamané enggon kanggo mendhem ari-ari iku diwènèhi lampu (lumrahé senthir) kanggo penerangan, iki dadi simbul "pepadhang" kanggo bayi
Senthir iki dinyalakake nganti 35 dina (selapan)
Ari-ari dikumbah nganti resik dilebokake ning kendhi utawa bathok kelapa
Sadurungé ari-ari dilebokake, alas kendhi diwènèhi godhong senthe banjur kendhine ditutup nganggo lemper sing isih anyar lan dibungkus kain mori
Kendhi banjur digendhong, dipayungi, digawa ning papan penguburan
Papan penguburan kendhi kudu ning sisih tengen pintu utama omah
Sing mendhem kendhi kudu bapak kandung bayi
Ngupat Ngupat (Aksara Jawa: ꦔꦸꦥꦠ꧀)utawa ngupati iku upacara adat kang dianakaké wektu calon ibu mbobot 4 sasi
Tembung "ngupat" asalé saka tembung papat (4) utawa kupat
Ancasé upacara adat iki kanggo kaslametané calon bayi lan ibuné utawa kanggo kang sifaté tolak bala dadi padha karo upacara adat mitoni
Sing radha bedha karo upacara adat meteng liyané ya iku ana sajian kupat ing kendhuren ngupati, kupat iki uga disertakaké ing bèsèk kang digawa bali undangan kang hadir
Ngupat sajatiné kanggo pralambang yèn jabang bayi wis lumebu ning tahap kaping papat ning prosès pangriptané manungsa
Upacara adat ngupat kudu diadani ning dina kang apik miturut petungan dina Jawa.
Ngliman Ngliman iku upacara adat wètèngan sing diselenggarakake wektu calon ibu mbobot 5 wulan
Tembung "ngliman" asalé saka tembung lima (5)
Ancase upacara adat iki padha karo ngupatan ya iku upacara kanggo kaslametane calon bayi lan ibune utawa kanggo sing sipaté tolak bala
Upacara adat ngliman iki kurang dikenal ning laladan-laladan tertamtu, béda karo mitoni sing wis umum dikenal masarakat Jawa malah uga dikenal ning masarakat Nusantara.
Sedulur tuwa Sedulur tuwa iku ajaran falsafah Jawa prakawis klairan manungsa lan ana ing konsèp ajaran sadulur papat
Miturut falsafah iki, saben wong Jawa iku nduwé papat sadulur ya iku: kakang kawah, adhi ari-ari, getih, lan puser
Kabèh "sadulur" iku ana wektu prosès mbobot
Sajatiné sing diarani sadulur tuwa ya iku kakang kawah utawa sing umum dikenal banyu ketuban ing istilah basa Indonésia.
Kakang kawah Kakang kawah iku istilah liya kanggo banyu ketuban ing konsèp sadulur papat miturut pemahaman Jawa
Kakang kawah iki uga diarani sadulur tuwa amarga olèhé metu dhisik nalika ing prosès klairan.
Sedulur papat lima pancer Sedulur papat lima pancer yaiku ajaran falsafah Jawa prakawis klairan manungsa
Miturut falsafah iki, saben wong Jawa iku nduwé papat sedulur ya iku: Kabeh "sedulur" iku ana wektu proses mbobot
Kakang kawah iku diarani sedulur tua, yèn adhi ari-ari, getih lan puser (plasenta) diarani sedulur nom
Ing proses mbobot, janin iku dibekeli / dikancani 4 sedulur kanggo nyukupi kabutuhane
Miturut pemahaman Jawa, 4 sedulur iku urip kabèh ing proses mbobot utawa nduwé roh
Wektu proses klairan, 4 sedulur iku mati ning roh 4 sedulur iku tetep urip lan nerusake mbantu uripe bayi nganti bayi iku séda manèh yèn wis tua mengko.
Munggah wuwungan Munggah wuwungan iku upacara adat kang diselenggara'ake bubar wuwungan dibangun/diadhek'ake ing prosès yasa umah
Istilah munggah wuwungan iki kadhang diarani munggah gendeng
Upacara iki diselenggara'ake wektu rangka wuwungan wis dadi ning gendeng urung dipasang
Upacara adat iki uga dikenal ing laladan-laladan liya ing Nusantara
Upacara iki sejatine upacara kanggo syukuran amarga seneng umah kang dibangun wis nduwé wuwungan dadi sedela manèh wis bisa dipanggoni lan ora bakalan kudhanan lan kepanasan
Puncak acarane ya iku kendhuren, mligi kanggo tukang-tukang kang yasa umah lan tangga-tangga cedhak umah kang dibangun
Acara ditutup karo ndonga bareng kang kabawah ulama
Biasane acara kendhuren munggah wuwungan iki diselenggara'ake awan utawa bubar shalet dhuhur, dadi saliyané kanggo mangan awan tukang-tukange uga jamaah lan ulama kang metu saka masjid utawa langgar bisa langsung mèlu lan baline nggawa tentengan besek
Sesajen iki disiapake kanggo digantung ing salah siji kayu ing wuwungan
Sing ora digantung mung bendhera abang putih kang dipasang nganggo galah kang dawane sedeng (ora patiya dawa), kang bisa katon saka omah tangga-tanggane
Sesajen kang kudu disiapake:
Surtanah Surtanah utawa bedhah bumi iku upacara kang diselenggaraake sak bubare acara nyarèkaké layon (jenazah)
Tujuané kanggo ngirim donga supaya arwah utawa roh wong kang séda iku éntuk pangapura déning Ingkang Maha Kuwasa
Upacara surtanah iki karantam kanthi prasaja
Sing teka racaké sadulur, tangga teparo, uga ulama
Sak liyané dedonga uga bisa dibacutake nganggo acara tahlilan kang lan ngaji bebarengan
Ora ana uleman utawa undangan mirunggan kanggo acara iki nanging racaké tangga teparo lan sanak kadang teka sinambi nggawa bahan-bahan pangan, kaya ta beras, endhog, bahan kanggo njangan, gula, kopi utawa dhuwit lan liyané
Kaya mangkono mau minangka pambiyantu lan ngentengake bot repote kulawarga kang nembé nandang sungkawa utawa kesripahan
Inti acara surtanah lan upacara adat kesripahan liyané ya iku ndedonga, mligi kang ndonga ya iku anak-anaké kang séda, sanak kadang, kanca, tangga teparo, utawa sapa baé kang gelem mèlu ndonga
Ora ana acara kendhurèn, yèn ana pasugatan kang disuguhaké iku mung sak anané
Bisa uga yèn kulawarga kang kesripahan péngin sodaqoh upamané nggawé panganan kang rada akèh utawa nyiapaké bèsèk kanggo diaturake kang pada rawuh, nanging bab besekan iku mau ora wajib
Sing apik lan kaprayogakaké malah wong liya (tangga, kanca lan liyané) nggawa bantuan kanggo kulawarga kang kesripahan.
Ruwatan Ruwatan iku upacara adat Jawa kang tujuane mbebasake wong utawa panggonan saka ancaman bebaya, kaya bencana alam, penyakit, utawa energi ala
Sajatine, ruwatan iku sawijining ndonga utawa ritual nyuwun pangayoman marang Gusti Allah, lan pangapunten saka dosa-dosa lan kesalahan kang bisa nyebabake musibah
Upacara iki asalé saka ajaran budaya Jawa kuna kang sipaté sinkretis, lan saiki wis diadaptasi miturut ajaran agama-agama moderen
Maknané ruwatan iku kanggo rereksaning diri saka goda lan dosa, lan ngedhekake rasa panembah marang Gusti
Tembung "ruwat" tegesé "bebas" saka rereged, dosa, utawi musibah
Lumantar ruwatan, masarakat ngupadi tulak bala lan ketentreman batin
Wong Jawa nduweni pepali (wanti-wanti) manawa ana upacara ruwatan, wong wadon kang mbobot (ngandhut) ora kena nyedhak papan upacara amarga dipercaya bisa ndadekake pengaruh negatif kanggo jabang bayi lan ibune.
Watek Jawa Wong Jawa iku nduwé watek utawa karakter sing sumberé saka kaanan "slamet", dadi kabèh sing dilakoni kudu nglairaké kaanan sing sarwa slamet
Kaanan iki mung bisa digayuh yèn kabèh pasangan (urip mati, lanang wadon, awan bengi lan liya-liyané) bisa harmonis
Kanggo njaga kaanan karebèn tetep harmonis, wong Jawa kudu bisa ngoncati masalah sing bisa ngganggu kaharmonisan lan uga kudu bisa ngatasi masalah kanggo mbalèkaké kaharmonisan sing wis keganggu
Tujuan pungkasan urip harmonis iku kanggo nggayuh gegayuhan utama wong Jawa ya iku manunggaling kawula lan Gusti
Tujuan iki bisa digayuh yèn wong Jawa bisa dadi manungsa sing wutuh utawa dadi Aji saka liwat ajaran Kalimasada
Miturut Serat Wulangrèh , gayutan sosial isih ngugemi sipat tradhisional kanthi urutan miturut umur, pangkat, bandha, lan awu ’tali kekerabatan’
Donya lair kang ideal ya iku donya kang saimbang lan selaras, kaya déné kasaimbangan lan keselarasan lair lan batin
Urip ora bakal nandang cacat yèn batiné tetep waspada
Kawaspadan batin kang terus terusan iku bakal nyegah tingkah laku, wicara, lan celathu sing kurang patut
Saliyané kawaspadan batin uga diendhani watak sing ora becik, ya iku watak adigang, adigung lan adiguna
Suwaliké kudu miara watak “ rèh “, sabar lan “ ririh “, ora kesusu lan ati-ati
Kelakuan kang nguntungaké awaké dhéwé lan ngrugèkaké liyan kudu diéndhani, ngapusi (dora), nyengit lan sawenang-wenang kudu diadohi
Yèn batiné wis waspada, tingkah lakuné kudu sopan, tingkah laku sopan ya iku tingkah laku kang: Tata krama
Tata krama utawa etikèt iku norma-norma kanggo nata perilaku karebèn bisa santun
Sing ditata iku seliyané perilaku uga tutur basa
Sumber-sumber ajaran bisa saka wongtua, kulawarga, lingkungan, lan uga saka lakon-lakon pagelaran wayang
Ing lingkungan kraton, tata krama iki diterapaké kanthi ketat
Tembung-tembung: "boten pareng" utawa "ora ilok" iku dadi tandha yèn ana pelanggaran tata krama
Wong suku liya ngarani tata krama Jawa iku nduwéni sipat "alus"
Tata krama Jawa iku antarané: Sing ana gegayutané karo ngabekti marang wong tuwa
Miturut Serat Wulang Sunu anggitané Paku Buwono IV anak kudu ngabekti marang wong tuwa kaya sing kagambaraké ana pupuh kapisan sing surasané kurang luwih kaya mengkéné: Sing ana gegayutané karo sipat pemimpin Jawa
Miturut Asthabrata , pemimpin sing wicaksana kudu duwé sipat-sipaté déwa wolu ya iku: Indra, Yama, Surya, Bayu, Kuwera, Brama, Candra, dan Baruna
Déné sipat-sipat mau yèn diringkes kurang luwih kaya mangkéné: Sipat Pemimpin Jawa liyané
Saliyané iku uga ana paugeran sing kawentar ngenani sipat pemimpin sing wicaksana ya iku:
Bersih desa Bersih désa iku upacara adat Jawa kang diselenggara'ake bubar panen pari dadi maksude kanggo ngucapake syukur tuwuhan pari brasil dipanen lan kasile apik
Upacara adat iki kadhang uga diarani upacara mreti désa lan biyasa digabung karo upacara adat sedekah bumi utawa mreti bumi
Masing-masing laladan nduwé tata cara lan prosesi upacara kang seje-seje miturut kabiasaan masing-masing ning tujuane padha baé
Ing jaman mbiyèn upacara adat iki dikaitake karo Dewi Sri kang dianggep sebagai dewi pari amarga kebrasilan panen iku kasil kemurahan saka Dewi Sri kang wajib disyukuri
Prosesi upacara racaké diwiwiti bubar panenan pertama utawa methik, lokasi upacarane pertama ing pesawahan kang wis dipirantèni ubo rampe antarané: janur kuning, kembang setaman, kemenyan, kaca, suri, banyu kendhi, jajan pasar, bungkusan sega lan gedhang
Bubar acara ndonga, pari kang wis dipetik digotong ing lumbung pari
Ing lumbung pari uga wis disiapake perangkat upacara lanjutane kang racaké digawé saka godhong antarané godhong kluwih, dhadhap serep, godhong mojo, godhong tebu, godhong jati uga godhong luh
Masing-masing godhong iku nduwé fungsi lan makna.
Tedhak sitèn Tedhak sitèn utawa tedhak siti iku salah siji upacara adat Jawa kanggo bocah umur 7 wulan utawa 6 lapan
Upacara iki ing laladan liya ing Nuswantara uga ana, contoné kang diarani upacara "injak tanah" ing laladan Jakarta déning suku Betawi utawa uga ana kang ngarani "mudhun lemah" lan "udhun-udhunan"
Tedhak sitèn iku asalé saka tembung tedhak, idhak utawa mudhun lan sitèn (saka tembung siti) utawa lemah (bumi)
Upacara iki kanggo perlambang bocah kang siyap-siyap nglakoni urip liwat tuntunan wong tuwa lan diadani yèn umur bocah wis 7 selapan utawa 245 dina (7 x 35 = 245)
Upacara Tedhak sitèn dianakaké amarga ana kapitayan masarakat Jawa yèn lemah iku duwé makna ghoib lan dijaga Bathara Kala
Kanggo nolak kadadéan kang ora becik, mula dianakaké upacara ngenalaké putra-putriné marang Bathara Kala minangka kang njaga lemah
Anggoné nglakoni upacara iki, luwih becik miturut weton
Ubarampé Upacara Tedhak Sitèn
Ubarampé kanggo upacara tedhak sitèn akèh, kaya ta: Rujukan.
Surjan Surjan iku rasukan adat Jawa sing mligi kanggo kawula sing lanang saben dinané
Rasukan iki lumrahé kagawé saka lurik
Rasukan jinis iki uga bisa kanggo ngestrèni upacara-upacara adat lan resmi ning kudu dijangkepi blangkon lan bebedan
Yèn kanggo kaum putri bisa nganggo kebaya utawa jaritan uga bisa dadi kemben.
Pasipamarta Pasipamarta punika salah satunggalipun pakempalan siswa MC basa Jawi
Pasipamarta saged dipunwastani Paguyuban Siswa Pambiwara Marcukundha Karaton Surakarta Hadiningrat
Sasampunipun siswa ngrampungaken anggènipun sinau wonten hing sanggar Pambiwara, siswa kasebat kalawau sageda dados siswa ingkang ndhèrèk nglestarekaken budaya jawi
Saged makempal dados satunggal wonten ing Pasipamarta.
Keris Dhuwung (ngoko: keris; krama inggil wangkingan) utawi tosan aji utawi curiga punika salah satunggal gaman utawi sanjata tradhisional masarakat Jawa ugi dados salah satunggal lambang paripurna tiyang jaler sanèsipun turangga, wisma, wanita kaliyan kukila
Curiga utawi keris punika gadhah makna "lanang", prakosa lan diwasa, utawi tiyang (jaler) Jawa punika kedah tangguh, saged mbéla piyambakipun, kulawarga, saha saged mbéla nagari
Dèrèng wonten asil panalitèn ingkang kasil nemtokaken kalapunapa tiyang Jawa miwiti mangertosi keris, wonten keris Jawa sampun gadhah wujud ingkang sampurna nalika jaman Krajan Majapait
Ing jaman rumiyin, keris punika dados lambang kepangkatan ugi saged dados bebungah ingkang saé piyambak mliginipun manawi bebungah keris saking raja
Jaman sapunika gina keris sampun kirang, limrahipun namung dados barang kolèksi ugi kanggé ubarampé adicara-adicara saha ritual adat