Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Ing Indonésia, siwalan mligi thukul ing sisih wétan pulo Jawa, Madura, Bali, Nusa Tenggara Kulon lan Nusa Tenggara Wétan
Godhongé kagunakaké kanggo barang kerajinan lan uga kanggo bahan panulisan naskah rontal
Bahan-bahan kerajinan sing digawé saka godhong siwalan antarané kipas, klasa, lan sasando
Wohé uga bisa dipangan
Woh siwalan kang isih enom bisa didadekaké minangka obat, kaya ta obat kanggo lelara empedu lan disèntri
Sajroning woh siwalan kinandhut manéka vitamin kang murakabi tumraping awak, ing antarané yaiku vitamin b, vitamin c, zat besi, zinc, fosfor, kalium, tiamin, lan riboflavin
Banyuné (sing sajatiné endosperma cair) bisa difermentasi dadi tuwak lan ingaran legèn ing basa Jawa.
Hadi Sugito Ki Hadi Sugito (?-9 Januari 2008) iku salah sawijining dhalang kondhang asal Toyan, Wates Kabupatèn Kulon Praga, Yogyakarta
Ki Hadi Sugito anggoné ndhalang tansah nggunakaké basa kang gampang dimangertèni, ora akèh nganggo basa krama ingkang angèl saenggao akèh para kadang anom sing padha seneng
Ki Hadi Sugito uga pinter migunakaké guyonan-guyonan ingkang njalari gemuyu, ora mung mligi ing gara-gara
Nalika isih anom, Hadi Sugito dianggep wani ndhobrak pakeliran gagrag mataraman sing mbiyèné dianggep wingit
Dhalang iki gawé sanggit supaya pakeliran bisa ditonton kanthi gampang lan lucu
Priyayi iki asring migunakaké paraga wayang kang "sèrius" (upamané Kresna, Durna) kanggo ndhagel
Nalika mayang, Hadi Sugito asring migunakaké ukara-ukara kanggo ndhagel, upamané: coba jajali, prandekpuno, ngglibeng, prèk, trèmbèlané, menus, lan sapanunggalané
Piyambaké uga migunakaké tembung sebutan/paraban kang anèh lan kepara nganyelaké kaya ta: anak anggèr (Duryudana), dhicuni (Sengkuni), wakné gondhèl (Durna), lethekmini (Rukmini), blenyik (Bilung), pongkring (Garèng), lan sapanunggalané
Tembung-tembung iki sumebar ing kabèh kasèt wayangé
Ki Hadi Sugito salah sawijining conto dhalang kang ngugemi pakeliran pakem, nanging mumpuni anggoné gawé pakeliran nyenengake amarga sakwernaning dhagelan karangane dhéwé sing kreatif lan akèh variasine
Mula Hadi Sugito ora seneng nganggo tambahan piranti musik modern kaya "drum" utawa "keyboard", apa manèh tambahan kesenian campursari sing tampil mligi kanggo nambah daya tarik sampingan pakeliran
Suluk Hadi Sugito khas nganggo cengkok lan eluk sing luwes dicocokaké karo swasana ing pagelaran
Lan salah sijining ketrampilan sing manjila, Hadi Sugito bisa nyuwarakake kabèh wayang kanthi pas, béda-béda antarané wayang siji lan sijiné saéngga, sanadyan mung kanthi ngrungokaké, para pandemen bisa mangerti iki sapa sing lagi micara
Amarga ketrampilan mau, adegan kanthi wawancara kang ramé bisa keprungu ramé kaya sing ngomong sepirang-pirang
Ki Hadi Sugito tutup yuswa Rebo, 9 Januari 2008 lan kasarèkaké ing Makam Sasanalaya, Genthan, Tayuban, Panjatan, Kulon Praga.
Dhalang Dhalang ing donya pawayangan iku wong kang gadhah kaprigelan mainaké wayang utawa kang pinter ndalang
Mbiyèn, kaprigelan iki diwarisaké turun-tumurun
Dhalang duwé fungsi dadi sutradara, panyerat lakon, narator, juru main karakter, panyusun iringan, pesinden, panata panggung, penari lan liyané dadi duwé kemampuan akèh kanggo mimpin pagelaran
Ana uga istilah dhalang jemblung kang ora nganggo perangkat wayang kanggo sarana carita ing nganggo tuturan kaya ta nuturaké dongèng
Tembung dhalang asalé saking Dahyang kang tegesipun mèmper kaliyan tabib
Ing tlatah Jawa tembung iki ugi nggadhahi teges ngudal piwulang utawa ambeberaken ngèlmu, paring pencerahan kangge pamirsanipun
Dhalang Wayang Kulit ugi kalebet pawongan ingkang nggadhahi kaprigelan pamijén (mirunggan) babagan andhalang
Dhalang bisa carita sedalu natas ingkang dipunsekuyung déning pengrawit, pesinden, ngginakaken gamelan, wayang, soundsystem, lan panggung
Pakem carita ingkang kagelar èstunipun kathah sanget ing antawisipun Ramayana lan Mahabarata saha carita asli Indonésia antawisipun Déwa Ruci, Sudamala lan sanèsipun
Ing sajeroning pagelaran Dhalang uga gadhah-gadhah kuwajiban (peran) ingkang kathah ing antawisipun dados aktor tunggal, pranata gendhing, sutradara, paraga (juru main), pranata sabet (gerak), pranata panggung, pranata keseniyan pagelaran, lan sanèsipun
Ing jaman kina Dhalang ugi sinebat Dhahyang ingkang ngemu werdi pawongan pinunjul ing babagan kebatosan utawi tembungipun sanès tabib, lan dados sesepuh ing bebrayan, sanak-dulur, tangga tepalih
Malah ing jaman rumiyin utawi (jaman kina) Dhalang boten namung Mayang, nanging ugi laku darma paring pitulungan dhumateng sanggya ingkang mbetahaken, lan ugi dados panggènan mundut seserepan babagan ruwet rentenging kulawarga menapa déné bab bebrayan agung
Ing babagan ruwet renteng kulawarga Dhalang asring dipunsuwuni pamangih menggah kawetahanipun tiyang sesomahan
Bab bebrayan agung saged katitik saking tradisi Dhalang mupu anak
Liripun kapitayan bebrayan (masarakat) rumiyin manawi wonten bayi lair mangka ing désanipun wonten Dhalang ingkang nembé mayang, pramila bayi énggal kasusulaken dateng panggung lan dipunpangku Ki Dhalang saha kaparingan asma
Ing wanci ageng laré punika dados anak angkatipun Dhalang, saha Dalang gadhah kuwajiban moral ndhèrèk anggulawenthan laré punika ngantos ageng.
Pesindhèn Sindhèn yaiku wong kang nembang mbarengi swaranè gamelan
Sindhèn iku nama kanggo wanita kang bisa nembang
Sindhèn uga kawastanan pasindhèn, waranggana, utawa swarawati
Manut saking Ki Mujoko Joko raharjo tembung sindhèn iku saking tembung "pasindhian" kang ngemu teges sing sugih tembang utawa sing nembangaké
Sindhèn uga mau waranggana "wara" ateges wanita, lan "anggana" tegesé dhèwèkan
Ana ing jaman kapungkur, mung waranggana punika wanita sing ana ing papan pagelaran "wayang" utawi pentas "klenengan"
Sindhèn pancen wanita kang nembang padha karo iringan "gendhing" kang padhatan ana ing acara "klenengan" lan pergelaran "wayang"
Lumrahé pagelaran kasenian Jawa kaya déné wayang, lengger lan liyané ngango iringan pesindhèn.
Kempul Kempul iku salah sijiné perangkat gamelan Jawa sing ditabuh kanthi cara digantung kaya racaké perangkat gong
Kempul iki cacahé gumantung saka larasé (pelog lan slendro, nanging kadhang kala ora komplit
Saben laras sléndro lan pelog nduwéni 6 utawa 10 kempul
Dhapuré kaya gong nanging ukuran luwih cilik, rainé rata lan pérangan tengah ana pêncuné, ukuran diameter umum kira-kira 45 cm
Kempul ngeto'ake swara sing luwih dhuwur tinimbang gong, kempul sing ukurane luwih cilik swarane luwih dhuwur manèh
Gong 0 1642834 2024-03-27T07:42:53Z Jossisad 1672548 wikitext text/x-wiki Gong iku piranti gamelan Jawa kang ditabuh, digawé saka tosan lan nduwé ukuran kang gedhé dhéwé
Piranti iki racaké papané ing mburi dhéwé, digantung ing palangan gayor kang umum digawé saka kayu ukuran gedhé
Ana loro jinis gong yaiku: gong ageng lan gong suwuk
Saben laras sléndro lan pelog duwé telung sèt gong
Gong Gedhé kang cacahé loro lan siji gong suwukan Wujud
Wujudé bunder, gedhé, rada cekung, kanthi garis tengah 1 méter, lan permukaané rata ning ana tonjolan ing tengah-tengah
Gong nduwé swara kang gedhé dhéwé lan nadhané paling asor tinimbang nadha piranti gamelan liyané, yaiku kanthi nadha 3(telu) Fungsi
Gong ditabuh kanggo awèh tekanan ing pérangan tinentu (lumrahé akir) iringan musik gamelan utawa dadi pratandha pungkasé sawijining tembang lan gérong dadi arang banget ditabuh (ora terus-terusan) ning ditabuh ing selang wektu tinentu
Prangkat musik tradhisional iki saiki nduwé fungsi liya yaiki kanggo tandha paresmian utawa pambuka acara
Gong ageng Gong ageng iku salah siji perangkat gamelan Jawa kang ditabuh lan kang gedhé dhéwé ukurane, diametere antara 80 nganti 100 cm utawa sakiwa-tengené 24 inci
Gong ageng uga gong suwuk iku racaké diso'ake/digantung ing pérangan mburi
Wujud gong ageng padha karo gong racaké yaiku bunder
Sing béda ukuran gong ageng iki gedhé dhéwé, lumahé rata ning ana tonjolan ing tengah-tengah
Ing gambar, gong ageng iku kang warnané radha ireng
Gong ageng iki nduwé nada paling cendhèk katandhing swara piranti gamelan liyané uga kang paling jarang ditabuh ning kang paling wigati
Gong ageng ditabuh kanggo tandha akir babagan musik kang umum diarani gongan.
Kenong Kenong iku salah siji perangkat gamelan Jawa kang ditabuh
Bedha karo gong kang digantung, kenong iku diso'ake ing enggon kang fungsine kaya ayunan, dadi cara ngeso'ake mirib karo bonang, kempyang lan kethuk
Ing kelompok perangkat gamelan kang cara ngeso'akene diayun iki, kenong nduwé ukuran kang gedhé dhéwé
Diarani plencon saking kata pencon
Wujude kaya gong nanging luwih cilik lan mblendung .wonten gendolan ing tengah permukaane
Ing kelompok perangkat gamelan tabuhan iki, swara kenong iku paling dhuwur lan luwih cilik dadi rada kewalik karo wujudé kang gedhé
Swarane luwih ketara amarga nduwé timbre kang rada unik
Kethuk 0 1672475 2025-03-29T07:53:38Z Candramawa99 1720455 wikitext text/x-wiki Kethuk iku salah siji perangkat gamelan Jawa kang ditabuh
Bedha karo gong kang digantung, kenong iku diso'ake ing enggon kang fungsine kaya ayunan, dadi cara ngeso'ake mirib karo kenong, bonang lan kempyang
Kethuk iki wujudé meh padha karo kempyang
Kempyang Kempyang iku pérangan gamelan Jawa sing ditabuh
Kempyang iku disèlèhaké ana ing rancakan kang wis dipasangi pluntur minangka anjang-anjang, kaya déné kenong, bonang lan kethuk
Kempyang iki wujudé bunder ing tengahé nganggo pencon meh padha karo kethuk, mung waé béda titi laras.
Slenthem Slenthem iku piranti gamelan Jawa kang ditabuh
Slenthem iku disokaké ing panggon kang fungsiné kaya ayunan lan ing ngisoré ana tabung utawa silinder kanggo ngetokaké gema swarané
Miturut konstruksiné, slenthem iku kalebu kulawarga gendér; utawa dijenengi gendèr panembung
Nanging slenthem duwèni bilah padha karo bilah saron; Slenthem oktafé paling ngisor yèn ing golongan instrumèn saron
Kaya demung lan saron barung, slenthem mainaké lagu balungan karo wilah kang winates
Wujud slenthem iki mèh padha karo gendèr
Nanging wilahé luwih gedhé tinimbang gendèr
Arupa lèmpèngan kuningan utawa wesi kang duwé titilaras
Lémpéngan iki dumadi kanthi resonansi pring kanggo mbanteraké swara
Nanging uga ana wujud slenthem liyané, yaiku kaya slenthem kang lumrah, mung waé ing tengahing wilahan nganggo pencon, déné tabuhé ora béda kaya tabuh bonang
Slenthem kang mangkono iku lumrahé kagawé saka wesi
Saron 0 1649374 2024-07-15T10:11:24Z Jossisad 1690036 wikitext text/x-wiki Saron iku salah siji perangkat gamelan Jawa sing ditabuh
Saron iku diso'ake langsung ing wilah kayu ing loro sisih ngisore
Saron dhapuré kaya lèmpèngan emas kang disusun ing kayu
Saben lèmpèngan duwé titilaras kang béda
Ana 3 jinis saron yaiku: Wujud
Wujud wilah saron iki meh padha karo wilah gambang, bedane yèn wilah saron digawé saka logam (racaké sing apik perunggu), yèn wilah gambang digawé saka kayu
Tabuh saron digawé saka kayu sing rada empuk, wujudé kaya palu
Wilah saron ana 7, masing-masing dawane sakiwa-tengené 20 cm
Ricikan gamelan Jawa Ricikan gamelan Jawa iku kathah-kathahipun / lumrahipun dipundamel saking tosan (logam) antawisipun: wesi, tembaga campur rejasa (nikel), utawa perunggu, mligi wilahé
Yèn grobogané utawa rancakané umum saka kayu
Bahan tambahan sanesipun inggih menika pring, kulit (kanggo kendhang) lan liyané
Ricikan gamelan kang ora ana kandhutan tosan iku mung kendhang, gambang, rebab, suling, siter uga tabuhé
Ricikan gamelan bisa dikelompokake dados 4 pérangan inggih menika: Kelompokan ing dhuwur iku duwé fungsi piyambak-piyambak kangge ndamel swanten ingkang harmonis
sanèsipun kelompok kang uga ngeto'aké swara ning dudu saka ricikan, kelompok iki ya iku: gerong, sindhèn, alok, senggakan lan keplok
Urutan ricikan gamelan miturut fungsiné kawiwitan saka garap ngarep, inggih menika: Ricikan mligi
Ricikan mligi ing ngandhap puniki boten wènten ing sedaya gamelan; ricikan puniki utaminipun wènten ing gamelan kagungan dalem Karaton Ngayogyakarta lan Surakarta Hadiningrat:
Gongan Gongan iku selang wektu unine swara gong utawa kelompok gong (kempyang, kethuk, kempul lan kenong)
Selang wektu iki béda - béda , bisa pirang detik nganti pirang menit miturut irama uga tempo tembange
Gongan sing paling dawa selang wektune ya iku gongan saka swara gong ageng.
Balungan Balungan (asal tembung saka balung) iku rangkeyan melodi ing gamelan
Dadi ing jinis musik gamelan iki inti melodine ana ing rangkeyan swara balungan iki
Piranti gamelan kanggo balungan ya iku:
Kesenian Jawa Peradaban saking Pulo Jawa iku akèh nglairaké jinis kesenian-kesenian mligi kesenian tradhisional antarané: jogèd Jawa, wayang, gamelan Jawa lan liyané
Saliyané iku uga tuwuh jinis-jinis kesenian kang "modern"/anyar mligi kang dikembangake Institut Seni Indonésia Yogyakarta lan Institut Seni Indonésia Surakarta
Kesenian tradhisional Jawa, mligi Jawa Tengah lan Yogyakarta racaké tuwuh saka lingkungan kraton, yèn saka Jawa Wétan jinis-jinis keseniane umum tuwuh saka kabudayan rakyat
Kesenian kang urip ing Jawa Wétan iku tuwuh saka saling prabawa antara budaya Jawa kuna lan budaya Madura
Jinis kesenian kang misuwur saka Jawa Wétan ya iku réyog lan ludruk
Jawa Tengah lan Yogyakarta
Saka Jawa Tengah lan Yogyakarta kang paling misuwur ya iku jinis-jinis kesenian jogèd Jawa kang dikembangke ing lingkungan kraton, uga saiki tumuwuh jinis-jinis kesenian kang luwih modern kang dikembangake ISI Yogyakarta lan ISI Surakarta
Khusus babagan seni rupa malah dikembangake kanthi mirunggan ing ISI Yogyakarta malah wis diwangun dadi Fakultas mirunggan seni rupa
Sing radha unik saka jinis-jinis kesenian laladan Banyumasan iki ya iku anané prabawa gaya Sundha ing jinis-jinis keseniane
Jinis kesenian kang misuwur saka laladan Banyumasan iki ya iku lengger lan calung Banyumasan.
Saron barung Saron barung iku salah siji perangkat gamelan Jawa sing ditabuh lan lumebu kelompok piranti saron
Iki jinis saron tengah-tengah yaiku antara peking lan demung
Ana 2 jinis saron panerus yaiku pelog barung lan slendro barung
Wilah saron barung iki luwih gedhé katandhing saron panerus ning luwih cilik katandhing saron demung
Wilah sing luwih dhuwur swarane, ukurane luwih cilik
Wilah saron panerus uga ana 7
Saron barung nduwé swara luwih dhuwur se oktaf katandhing saron demung.
Gong suwuk Gong Suwuk utawa siyem iku salah siji perangkat gamelan Jawa kang ditabuh lan nduwé ukuran kang gedhé dhéwé sawisé gong ageng, diametere antara 50 nganti 60 cm
Gong suwuk iku racaké diso'ake/digantung ing pérangan mburi bareng karo gong ageng
Wujud gong suwuk iki padha persis karo gong ageng ning luwih cilik
Ing gambar, gong ageng iku kang warnané luwih cetha/kuning
Gong suwuk iki nduwé nada luwih dhuwur katandhing gong ageng, yaiku kanthi nadha 2 (loro) gedhé
Gong suwuk ditabuh kanggo tandha akir babagan musik sedurung gong ageng ditabuh.
Peking (gamelan) Peking iku salah siji perangkat gamelan Jawa sing ditabuh, sajatiné peking iku saron panerus
Anggoné nabuh kaping pindho, kaya-kaya ngimbali balungan liyané
Ukurané luwih cilik tinimbang saron lan demung
Larasé uga padha laras pélog lan sléndro
Tabuhé kagawé saka sungu kebo, lan ana uga sing digawé saka kayu kang dhapuré mèh padha karo sungu kebo.
Dalan Daendels Dalan Raya Pos (basa Landa de Grote Postweg) utawa dalan Daendels, iku dalan raya sing dibangun Herman Willem Daendels (1762-1818)
Dalan iki dawane ± 1.000 km, sepanjang pasisir sisih lor Pulo Jawa wiwit kutha Anyer ing Banten tekan kutha Panarukan ing Jawa Timur
Dijenengi dalan pos amarga dalan iku jaman mbiyèn kanggo angkudan jasa pos karo penumpang, mulane wektu taun 1810, pemerentah kolonial Walanda tau nyediake 200 jaran kanggo sarana angkudan ing dalan iki
Dalan iku dibangun nganggo sistem kerja paksa, miturut cathetan pemerentah Inggeris ana luwih 12.000 wong sing pejah, racaké amarga kekeselan karo kena serangan lemud malaria.
Panerusan Panerusan ing gamelan iku rangkeyan swara-swara saka piranti-piranti gemalan panerus sing nambah variasi-variasi ing balungan utawa melodi
Liwat swara-swara saka piranti panerus iki muncul swara-swara sing luwih variatif kasil improvisasi lan kreativitas nayaga, dadi paling angel dipelajari
Piranti gamelan kanggo panerusan ya iku: Uga kadang ditambah swara-swara tinentu saka Sindhen.
Gendèr Gendèr iku salah siji piranti gamelan Jawa
Gendèr ing gamelan sléndro duwé 11-12 wilah kang tipis lan digawé saka logam, manawa ana ing gamelan pélog duwé 12-13 wilah, nanging ana uga gendèr kang mung duwé 7 wilah
Wilah-wilah iku ditata ana ing tali kang dipasang ing kayu kang ana ing kiwa tengené
Ana ing sangisoré wilah-wilah mau dipasang bumbung, kang gunané kanggo kothak swara
Bumbung-bumbung iku dikethok kanthi ukuran manéka rupa
Kanggo nadha kang paling ngisor, bumbungé utawa pringé dikethok kang paling ngisor rosé
Kanggo nadha kang luwih dhuwur dikethokaké pring utawa bumbung kang luwih dhuwur
Piranti kang kanggo nabuh utawa tabuh gendèr racaké luwih cendhèk ketimbang gambang kang digawé saka kayu
Instrumèn gendèr ditabuh nganggo tabuh kang wujudé bundher (dilapisi nganggo kain) kanthi cekelan kang cendhak
Carané nyekel gendèr yaiku antarané driji tuding karo driji tengah
Driji-driji saka tangan tengen utawa tangan kiwa dienggo mithet utawa ngemèk wilah iku, supaya swarané mandheg
Ana ing pakeliran wayang, gendèr minangka ngiringi carita, dialog utawa gunem antarané tokoh utawa paraga wayang
Gendèr yaiku salah siji ricikan gamelan kang fungsiné kanggo instrumén mélodi
Anané gendèr ing péntas gamelan kalebu wigati
Ing pagelaran wayang kulit ricikan gamelan gendèr duwé fungsi kanggo nguripaké swasana, nuntun dhalang
Ing pagelaran wayang, panabuh gendèr duwé peran kang utama, kudu nabuh instrumèn kang ora tau mandheg sawengi muput
Jinise gendèr kapérang dadi telu, yaiku: Rumus nabuh gendèr
Rumusé nabuh gendèr utawa kunciné ana 12 jinis tabuhan, yaiku: Saliyané iku ana rumus liya kang mirunggan minangka ngiringi suluk (pedhalangan) wayang, yaiku:
Bonang Bonang iku perangkat gamelan Jawa kang ditabuh
Bonang iku diso'ake langsung ing wilah kayu lan diayun ing loro sisi ngisore
Ana 2 jinis bonang yaiku: Ing jinis gamelan tinentu uga ana bonang panembung
Wujud bonang iki meh padha kempyang ning tonjolan ing tengahe luwih dhuwur
Tabuh bonang digawé saka kayu kang rada empuk, wujude dawa, ing salah siji pucuke rada gedhé tinimbang pucuk liyané, lan ing pucuk kang gedhé iku diblebet tali
Ing grobogan utawa rancak, bonang iku ditata dadi rong baris masing-masing ana 7, dadi cacahe kabèh ana 14 ning kadang uga ana kang 12
Kethuk, kempyang, kenong lan bonang iki sejatine kalebu jinis gong ning gong kang disokake kaya ing ayunan, ora digantung kaya gong ageng, gong suwukan lan kempul.
Gambang Gambang iku salah siji prangkat gamelan Jawa, lan gamelan Bali uga ing instrumèn musik liya kaya déné kulintang, kang digawé saka wilah-wilah kayu kang lumrahé cacah 17 nganti 21 wilah
Wilah-wilah kayu mau ditumpangaké ing sadhuwuring kothak pasagi dawa kang gunané kanggo résonansi (nggedhèkaké swara)
Kanggo njaga supaya wilah-wilah mau ora nèmpèl siji lan sijiné, wilah-wilah dipasang ing sadhuwuring kothak nganggo paku kang dilebokaké ing bolongan kang cacahé loro saben wilah
Wujud gambang iki amèh padha saron ning luwih gedhé lan wilahe digawé saka kayu kang atos banget
jaman mbiyèn ana gambang gangsa, kang wilahe digawé saka tosan utawa logam ning saiki wis ora ana manèh
Ukuran wilah gambang antara 29 Cm nganti 58 Cm, kang ukurane luwih gedhé iku nduwé nada swara luwih cendhèk, kabèh cacahé ana 19 utawa 20 wilah
Tabuh gambang luwih dawa tinimbang piranti tabuh gamelan liyané ya iku kira-kira 35 Cm
Gambang swarane tekan 2 oktaf
Nabuhe cara gembyangan (tabuh kiro tiba thuthukan bareng) tugase kanggo rerenggan iringan lagu lan ritme
Ora saben gendhing utawa lagu bisa digambangi
Siter Siter iku piranti gamelan kang dipetik kaya gitar
Cacah senare ana 11 pasang utawa kadang 12 pasang
Siter iki fungsine pada karo Celempung
Lumrahé, siter disimpen ing jero kothak
Nalika digunakake, kothaké kanggo ancik-ancik siter supaya pas karo niyaga kang lungguh
Tembung siter dijupuk saka basa Walanda "citer", kang selaras karo tembung basa Inggris "zither".
Kendhang Kendhang iku piranti gamelan Jawa kang ditabuh nganggo kombinasi antara tlapakan karo driji, dadi ora nganggo tabuh
Ing musik modhèren, piranti iki digolongaké piranti perkusi
Kendhang disèlèhaké ing wadhah panyangga saka kayu kang wujudé mèmper huruf Y
Kendhang ing musik gamelan fungsiné kanggo mimpin lan ngarahaké musik
Kendhang duwé jinis lan ukuran kang warna-warna
Ukurané kendhang antarané 20 cm nganti 45 cm
Kendhang dhapuré kaya drum lan dimainaké kanthi cara ditabuh
Wujudé mèh silindher, simetris, ing salah siji sisih rada gedhé tinimbang sisih lawané
Pérangan kang luwih gedhé lumrahé disèlèhaké ing tengening panabuh
Kendhang iki ukurané luwih cilik tinimbang bedhug
Ana 4 jinis kendhang kang umum dienggo ing gamelan yaiku: (urutan saka kang gedhé dhéwé ukurané) Fungsi
Piranti gamelan iki fungsiné kanggo ngatur irama mligi yèn arep ngowahi irama uga kanggo ngatur tempo musik supaya ajeg
Kendhang uga sok kanggo tengeran babak-babak ing reroncèn musik gamelan lan ing pérangan akir utawa panutup swara suwukan
Jinis swara lan cara nabuh
Akèh jinis swara kang bisa diasilaké saka piranti kendhang iki yaiku antarané: Notasi
Notasi swara kendhang kang umum dienggo yaiku: Cathetan suku.
Demung Saron demung utawa asring karan demung iku piranti gamelan Jawa kang ditabuh lan lumebu kelompok piranti saron
Iki jinis saron gedhé dhéwé ukuranè, kang paling cilik peking kang tengah-tengah saron barung tembè demung
Ana 2 jinis saron demung yaiku pelog demung lan slendro demung
2 jinis piranti panerus iki duwé laras béda-béda
Wilah saron demung iki gedhé dhéwé ing kelompok saron ukurane kira-kira 35,5 Cm dawa lan ambanè 9 Cm
Saron demung nduwé swara paling cendhèk ing kelompok saron.
Gerong Gerong utawa gerongan iku padhuan swara (lanang) ing pagelaran gamelan
Swara-swara saka gerong iki béda karo saka sindhen, gerongan iki umume wis nduwé pakem-pakem dhéwé dadi ora bébas diobah-obah (improvisasi)
Sing ngetokaké swara-swara gerongan iki jenengé penggerong.
Senggakan Senggakan iku swara-swara cendhak sing racaké ora nduwé makna (basa Inggris:"nonsense syllables")
Swara-swara iki disisipake ing tengah-tengah rangkeyan swara melodi ing pagelaran gamelan
Swara-swara senggakan lan swara keplok racaké metu bareng
Conto swara senggakan sing wis umum ya iku saka jogèd kecak saka Bali
Pada karo gerongan, sing ngeto'ake swara-swara senggakan ya iku panggerong.
Keplok, gamelan Keplok iku variasi swara tambahan ing pagelaran gamelan
Swara keplok iki racaké dito'ake bareng karo swara senggakan, sing nggawe uga panggerong yèn lagi ora nembang
Ora kabèh gaya keplokan bisa dienggo, dadi wis ana aturane sing pakem
Biasane keplokan ing gamelan mirib karo gaya imbal ing tabuhan saron, ana wektu sela utawa selang-seling.
Kecèr Kecèr iku salah siji piranti gamelan Jawa kang digawé saka tosan
Akèh piranti musik kang nduwé kemiripan karo kecèr uga ing piranti musik modern
Ing musik modern piranti iki biyasa diarani cymbals
Ing kesenian Tionghoa, piranti iki dadi piranti utama kanggo nggawé suasana rame lan meriah
Carane ngeto'ake swara kecèr iki ana kang diadu uga ana kang ditabuh
Kecèr iku kudu sepasang, siji ing ndhuwur, sijiné manèh ing ngisor
kang ing ngisor racaké wis disoake permanen, dadi kang diayun iku kang ing ndhuwur
Sepasang kecèr iku diso'ake ing grobogan utawa rancak kang wujudé meh pada karo grobogan saron ning luwih cilik sithik
Keto'e iki piranti gamelan kang paling brisik ning yèn ora ana swara kecèr malah dadi kurang rame mligi ing babak-babak lakon wayang tinentu.
Grobogan (gamelan) Grobogan iku wadhah kanggo ngesokaké wilah-wilah gamelan
Umum digawé saka kayu (kanggo bahan utama) sing dirangkai dadi wujud balok ning kosong ing tengah-tengahe
Saliyané saka kayu uga ana perangkat tambahane saka bahan liya antarané tali lan pring
Tali iku kanggo nggawé ayunan wilah bonang, kethuk, kempyang lan kenong uga kanggo nggantung gong lan kempul
Pring (wuluh) kanggo nggawé tabung silinder sing disokaké ing ngisor wilah gender lan slenthem
Fungsi tabung iki kanggo resonator
Lumrahé grobogan iki digawé artistik, kayune diukir, nganggo warna-warna sing serasi lan harmonis
Uga ana grobogan-grobogan sing diplitur dadi katone luwih natural
Grobogan nduwé ukuran sing béda-béda, sing gedhé kanggo wadhah bonang lan gambang.
Kepyak Kepyak iku piranti gamelan Jawa kang dienggo dhalang ing pagelaran wayang
Piranti iki digawé saka tosan, wilahe racaké ana 3, rata-rata dawane kira-kira 15 Cm lan lebar 10 Cm