Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Dadi, salah sijiné peparabané Hitler iku Wolf utawa Herr Wolf, kang wis dienggo ing dasawarsa 1920-an lan mligi namung dienggo déning kanca-kanca cedhaké (kaya ta "Oom Wolf" déning kulawarga Wagner) nganti ambruké "Reich angka III"
Jenengé sawatara markas gedhé Hitler saindhenging Éropa uga nyandhang jeneng "sregala" ("Wolfsschanze" "Susuh sregala" ing Prusia Wétan, "Wolfsschlucht" "Jurang sregala" ing Prancis, "Werwolf" "Sregala siluman" ing Ukraina lan sabanjuré)
Déning kanca cedhaké lan para waris, Hitler diarani "Adi"
Minangka bocah cilik, Hitler tau ngomong yèn dhèwèké kerep dipecuti bapakné
Taunan sawisé dhèwèké tau celathu marang sekretarisé: "Banjur aku tékad nduwé kekarepan ora arep nangis manèh yèn bapaku mecuti aku
Pirang dina sawisé iku, aku duwé kasempatan kanggo mbuktèkaké kekarepku
Ibuku, kang wedi, lumayu ing ngarepe lawang
Aku dhéwé, meneng sinambi ngétung pecutan kang kena ing bokongku." Simbah kakungé Hitler saka bapakné kamungkinan gedhé iku saka Johann Georg Hiedler utawa Johann Nepomuk Hiedler
Ana gosip yèn Hitler iku mbokmanawa seprapat Yahudi lan mbahé wadon, Maria Schicklgruber, tau meteng nalika nyambut gawé dadi réwang ing salah sijining kulawarga Yahudi
Gosip-gosip iki minangka pulitik temtuné bisa ngakibataké dampak kang gedhé kanggo Hitler kang ndarbéni paham anti-sémitik lan rasis
Mulané para lawan pulitik Hitler akèh kang nyoba mbuktèkaké yèn dhèwèké iku nduwé keturunan Yahudi utawa Ceko
Sanajan gosip-gosip iki ora tau bisa dibuktèkaké, kanggo Hitler kabèh iki mènèhi alesan cukup kanggo nutupi asal-usulé
Waite ing "The Psychopathic God: Adolf Hitler", Hitler banjur nglarang wong wadon Jerman nyambut gawé ing kulawarga Yahudi lan sawisé "Anschluss" utawa pancaplokan Ostenrik, Hitler nggawé kutha klairan bapakné dadi papan latihan artileri
Waite celathu yèn olèhé Hitler kurang percaya dhiri iku luwih wigati tinimbang apa asal-usul Yahudiné bisa dibuktèkaké lawan-lawané apa ora
Kulawarga Hitler kerep pindhah-pindhah, saka Braunau am Inn menyang Passau, Lambach, Leonding, lan Linz
Hitler nalika enom iku murid kang pinter ing SD
Nanging nalika ing taun kapisan SMP ("Realschule") ing Linz, dhèwèké gagal lan kudu ngulang manèh
Guru-guruné celathu yèn dhèwèké "ora nduwé karep nyambut gawé"
Salah siji kanca sekolahé Hitler ing "Realschule" iku Ludwig Wittgenstein, salah sijining filsuf paling wigati ing abad kaping 20
Sawijining buku déning Kimberley Cornish mènèhi kesan yèn konflik antara Hitler lan sawatara murid Yahudi, kaya ta Wittgenstein, iku mèlu mènèhi kagethingané Hitler marang wong Yahudi kang pungkasané nggawé Hitler dadi anti-sémitik
Hitler dhéwé kandha yèn kegagalané ing sekolah iku amarga dhèwèké mbaléla marang bapakné, kang kepéngin supaya dhèwèké dadi punggawa pabéyan
Nanging Hitler sajatiné kepéngin dadi pelukis
Hitler mbésuk kandha yèn dhèwèké sajatiné iku seniman kang ora dingertèni
Kepriyé waé, nalika Alois tilar donya ing 3 Januari 1903, préstasi Hitler ing sekolah ora dadi luwih apik
Mawa umur 16 taun, Hitler jebol saka sekolah tanpa ijazah
Ing "Mein Kampf", Hitler kandha yèn tuwuhing rasa nasionalisme Jermané iku amarga nalika rumaja tau maca buku bapakné prakara Perang Prancis-Prusia kang nggawé dhèwèké dadi mikir lan takon kena apa bapaké lan wong-wong Jerman Ostenrik liyané ora mèlu perang mbéla Jerman wektu iku.
Masa diwasa awal ing Wina lan München
Saka taun 1905 lan sabanjuré, Hitler urip kaya déné seniman ing Wina ing siji wisma yatim-piatu lan olèh tunjangan saka ibuné
Dhèwèké ditulak nganti ping loro nalika péngin lumebu Akademi Seni Murni Wina (1907-1908) mawa alesan "kurang cocog kanggo nglukis"
Dhèwèké uga dikandhani yèn mbokmanawa luwih cocog studi arsitèktur
Ing bukuné Hitler kandha mengkéné: Nuruti saran sekolahé, Hitler dhéwé yakin yèn iki pancèn dalan uripé, nanging dhèwèké ora nduwé ijazah kanggo kuliyah ing sekolah arsitèktur: Ing 21 Dhésèmber 1907, ibuné Hitler tilar donya déning lelara kanker payudara mawa umur 47 taun
Banjur Hitler dikon déning Pengadilan ing Linz supaya mènèhaké pérangan tinggalan yatimé marang seduluré wadon, Paula
Nalika umur 21 taun, Hitler olèh warisan saka tantené
Dhèwèké rekasa dadi siji pelukis ing Wina, niru gambar-gambar saka kartu-kartu pos lan ngedol lukisané marang para dagang lan wisatawan
Sawisé ditolak manèh kapindho ing Akademi Seni, dhuwité Hitler entèk
Ing taun 1909 Hitler urip ing omah panampungan kaum glandhangan
Banjur ing taun 1910, Hitler mondhok ing wésma wong-wong kéré Hitler celathu yèn dhèwèké nalika kapisan dadi wong anti-sémitik iku awalé ana ing Wina, ("Mein Kampf", jilid 1, bab 2: "Taun studi lan kasengsaran ing Wina") kang nduwé komunitas Yahudi gedhé, kalebu wong-wong Yahudi Ortodoks kang August Kubizek, Hitler iku wis dadi "anti-sémit kang tegas" sadurungé ninggal Linz, Ostenrik
Wina nalika iku sarang prasangka tradhisional religius lan rasisme abad kaping 19
Hitler bisa waé kena prabawa anti-sémitisme déning polémik lan tokoh Ostenrik lan Wina kala iku
Hitler dhéwé kandha ing "Mein Kampf" yèn transisiné saka wong kang ora sarujuk marang anti-sémitisme kang dhedhasar alesan agama dadi wong kang nyekuyung anti-sémitisme dhedhasar alesan rasial iku sawisé ndeleng siji wong Yahudi Ortodoks: Manawa carita iki bener, Hitler dadi jebulé ora tumindhak dhedhasar kapercayané kang anyar
Dhèwèké kerep mertamu mèlu mangan ing omahé kulawarga priyayi Yahudi lan sesrawungan karo para dagang Yahudi kang nyoba ngedolaké lukisané
Hitler mbokmanawa uga diprabawai déning karya Martin Luther "Von den Juden und ihren Lügen " ("Bab wong Yahudi lan dustané")
Prastawa "Kristallnacht" ("Wengi kristal") kadadéan ing tanggal 10 November – dina ulang tauné Luther
Ing "Mein Kampf", Hitler ngrujuk Martin minangka siji satriya agung, nagarawan sajati, lan tokoh réformis agung, sesandhingan karo Wagner lan Friedrich Agung
Wilhelm Röpke, siji sejarawan kang nulis bukuné sawisé Perang Donya II, narik kasimpulan yèn "wis jelas, Lutheranisme awèh prabawa pulitik, spiritual lan sajarah sosial Jerman ing cara tartamtu nganti sawisé kabèh iku direnungaké, namung bisa diarani pancèn wis garisé." Hitler dhéwé kandha yèn wong-wong Yahudi iku mungsuhé wong Arya
Dhèwèké nganggep yèn wong Yahudi iku kang ndhalangi krisis ing Ostenrik
Hitler uga nganggep sawatara wangun sosialisme lan bolshevisme kang nduwé akèh pemimpin Yahudi minangka obahan Yahudi lan ngaworaké paham anti-sémitisme Hitler, karo kagethingané marang Marxisme
Hitler uga narik kesimpulan saka kagègèran ing parlemèn nagara Ostenrik kang multi-kultural yèn sistèm dhémokrasi parlementèr iku ora apik
Sanajan mangkono, miturut August Kubizek, kang tau dadi kancané, Hitler luwih ketarik marang opera Wagner tinimbang pulitik
Hitler olèh warisan pungkasan saka bapakné ing sasi Mèi 1913 lan banjur pindhah menyang München
Dhèwèké nulis ing "Mein Kampf" yèn dhèwèké wis nityasa péngin urip ing siji kutha Jerman "sajati"
Ing München, dhèwèké dadi luwih ketarik marang arsitèktur lan karya Houston Stewart Chamberlain
Saliyané iku olèhé pindhah menyang München uga ngréwangi kekarepe lumayu saka wajib militèr Ostenrik
Wusanané wadya-bala Ostenrik bisa nangkep Hitler
Sawisé ditliti kanthi fisik dhèwèké dianggep ora cocog makarya ing wadya-bala lan olèh bali menyang München manèh
Nanging nalika Perang Donya I pecah, Hitler nyuwun idin marang Raja Ludwig III saka Bayern supaya pareng bekti ing siji résimèn Bayern.
panyuwuné dilulusaké lan Adolf Hitler lumebu wadya-bala Bayern
Pecahing Perang Donya I iku ing Jerman disambut anget, uga déning Hitler
Hitler kang péngin mèlu perang, dianggep anèh
Dhèwèké olèh fungsi caraka
Ing fungsi iki Hitler kudu nggawa préntah-préntah perang ing front kulon kang ngarep dhéwé lumebu ing jero parit
Kontak senjata kapisané kadadéan nalika ana ing Pertempuran Ieper I cedhak Kruiseke/Wervik
Hitler pancèn kendel lan kabuktèn amarga dhèwèké ing Dhésèmber 1914 olèh pahargyan "Eisernes Kreuz 2
Klasse" Ing Mèi 1918, dhèwèké olèh panghargyan ijazah amarga kendel marang musuh lan ing Dhésèmber 1918 dhèwèké olèh "Eisernes Kreuz 1
Klasse" kang arang diwènèhaké marang prajurit
Ing 1918 dhèwèké tatu déning serangan gas minangka nduwé pangkat korperal (basa Jerman "Gefreiter")
Wektu iku dhèwèké dadi wuta lan kudu diopname telung sasi ing rumah sakit
Wektu iku amarga dhèwèké lara, dadi ora ngalami gencatan senjata
Mula dhèwèké percaya karo gosip yèn Jerman dicidrani déning para pulitikus lan mligi kaum kuminis
Para pancidra iki diarani para "Durjana November" ("Novemberverbrecher")
Sawisé Perang Donya I, Hitler tetep dadi prajurit ing wadya-bala Jerman lan bali menyang München
Ing kono – séjé karo katrangané mbésuk – dhèwèké mèlu nglayat lelayoné Nayakotama Bayern kang dipatèni, Kurt Eisner
Sawisé 'Républik Sovyèt Bayern' ditumpes, Hitler mèlu kursus "pamikiran nasional" kang dianakaké déning Bagiyan Wiyata lan Propaganda golongan Reichswehr (angkatan senjata) Bayern lan dikepalani déning Kaptèn Karl Mayr
Sing dadi kambing ireng kala iku "komunitas Yahudi internasional", kaum kuminis lan para pulitikus ing kabèh parté pulitik, mligi parté-parté pulitik ing koalisi papréntahan Weimar
Ing Juli 1919, Hitler ditunjuk dadi "Verbindungsmann" ("mata-mata pulisi") siji "Aufklärungskommando" ("Komando inteligènsi) déning Reichswehr
Karepé iku Hitler dikon memprabawai lan infiltrasi siji parté pulitik cilik "Parté Buruh Jerman" utawa "Deutsche Arbeiterspartei" (DAP)
Nalika nylidiki parté iki, Hitler malahan dadi kasengsem karo paham pelopor parté iki: Anton Drexler
Anton Drexler nduwé paham anti-sémitisme, nasionalisme, anti-kapitalisme lan anti-Marxisme
Drexler nyekuyung siji pamaréntah kang kuwat, siji vèrsi paham "sosialime non-Yahudi" lan solidaritas antara kabèh anggota masarakat
Hitler ing kéné uga tepungan karo Dietrich Eckart, siji pangrintis parté lan anggota komunitas Thule kang asifat klenik
Eckart dadi mèntoré Hitler, lan kerep dhiskusi karo dhèwèké, ngajari tatacara lan tatakrama pacelathon saha klambèn
Saliyané iku Hitler ditepungaké marang wong akèh
Hitler wusanané matur nuwun marang Eckart lan jenengé ingaran ing jilid kapindho "Mein Kampf"
Hitler diwetokaké saka wadya-bala ing sasi Maret 1920 lan tilas atasané tetep nyekuyung supaya dhèwèké tetep aktif ing kauripan parté.
Ing awal taun 1921, Hitler wis pinter pidhato ing ngarepé wong akèh
Ing sasi Fèbruari, Hitler pidhato marang mèh wong 6.000 ing München
Kanggo sosialisi yèn ana 'tabligh akbar', Hitler ngirim rong truk kebak suporter parté supaya muter-muter lan nggawa simbul-simbul swastika, nggawé gègèran lan nyebar brosur
Ini panrapan kapisan taktiké
Hitler dhéwé dadi misuwur kanthi umum déning pidhatoné kang kasar, polèmis lan nentang Prajanjian Versailles, lawan pulitik (kalebu kaum monarkis, nasionalis lan sosialis non-internasional liyané) lan mligi marang kaum Marxis lan Yahudi
DAP punjeré ana ing München, sarang nasionalisme Jerman kang panas, kalebu para upsir militèr kang nduwé kekarep numpes kaum Marxis lan nggulingaké Républik Weimar
Alon-alon kabèh padha weruh Hitler lan nganggo Hitler minangka siji wahana kanggo kawigatènané dhéwé-dhéwé
Hitler lunga menyang Berlin lan marani klompoj nasionalis ing mangsa panas taun 1921, lan nalika Hitler ora ana, ana pambalélan marang para kepala DAP ing München
Parténé saiki diparéntah déning sawijning komité èksèkutif lan anggota-anggota asliné nganggep yèn Hitler iku gawé masalah
Banjur kabèh nggawé pasekuton karo siji golongan sosialis saka Augsburg
Hitler langsung bali menyang München lan ngancam arep metu saka parté ing tanggal 11 Juli 1921
Nalika kabèh padha sadhar yèn Hitler metu saka parté, parténé bakal sirna, Hitler njupuk momèntum iki lan kandha gelem bali mawa sarat dhèwèké diwèhi kakuwasan diktatorial
Anggota komité kang nesu nulak dhisik
Banjur sawatara iku ana pamflèt anonim kang disebar lan isiné kritik kang ditujokaké marang Hitler lan wong-wong cedhaké kang ganas
Hitler banjur mbales mawa nulis layang ing siji koran München lan nganggep pitenah lan wusanané bisa menang
Komité èksèkutif DAP wusanané dadi luwih longgar lan panjaluké Hitler diserahaké para anggota lan dianakaké siji pamungutan swara
Hitler olèh 534 swara pro lan namung siji kang kontra
Banjur ing tanggal 29 Juli 1921, Adolf Hitler diangkat dadi "Führer" utawa pamimpin parté iki
Jeneng parté iki déning Hitler banjur diganti dadi "Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei" (dicekak NSDAP) utawa Parté Buruh Jerman Nasional-Sosialis
Sawisé iku parté iki olèh saya akèh anggota déning pidhato-pidhatoné Hitler kang èkstrem nyerang wong Yahudi, kaum sosial-dhémokrat, liberal, monarkis, kapitalis lan kuminis
Wong-wong kang wiwit katarik kalebu Rudolf Hess, Hermann Göring kang manten juru anggegana angkatan udara, lan kaptèn Ernst Röhm, saka angkatan dharat
Röhm dadi kepala organisasi paramilitèr Nazi kang diarani SA ("Sturmabteilung" utawa "Pérangan Panyerangan")
SA kang ngreksa rapat-rapat NSDAP lan intimidasi lawan-lawan pulitiké
Saliyané iku Hitler uga nyerep golongan-golongan mardika liyané, kaya ta "Deutsche Werkgemeinschaft" kang papané ana ing Nürnberg lan sadurungé dipanggedhèni déning Julius Streicher lan diangkat dadi "Gauleiter" (sajenis Gubernur) ing Franconia
Hitler uga digatèkaké déning pebisnis lokal lan wiwit iku Hitler ditampa antarané kalangan élit masarakat München lan tepungan karo Jéndral Erich Ludendorff kang mèlu dines ing Perang Donya I
"Artikel utama: Bierkeller Putsch" "Bierkeller Putsch"
Ing pungkasan taun 1923, Adolf Hitler rumangsa yèn wektuné wis cocog kanggo ngrebut kakuwasan ing Jerman
Hitler olèh ilham déning Benito Mussolini kang nganakaké Mars menyang Roma lan bisa ngrebut kakuwasan
Banjur karo sekuyungan kancané, Jéndral Erich Ludendorff, Hitler ing tanggal 8 November 1923 lunga karo pendukungé menyang siji balé minuman bir ing kutha München lan ing basa Jerman diarani "Bierkeller"
Ing kono pas ana Gustav Ritter von Kahr, pemimpin Bayern.
Hitler banjur nodhongaké pistulé lan nuntut kakuwasan, dhèwèké nyoba nggulingaké kakuwasan utawa nganakaké kudéta (basa Jerman "Putsch")
Rencanané yèn kakuwasan wis olèh ing München, Hitler lan kanca-kancané arep mars menyang Berlin
Nanging penggayuhé Hitler ora kasil lan wusanané ana témbak-témbakan antara pulisi lan para sekuyungé Hitler
Ana 4 pulisi kang tiwas lan 16 kaum Nazi kang mati
Wong-wong Nazi kang mati iki mbésuk didadèkaké martir déning Hitler lan dianggep mati syuhada: Hitler dhéwé ésoké ing tanggal 9 November 1923 lumayu nanging bisa dicekel pulisi
Dhèwèké diadili lan olèh ukuman 5 taun kunjara
Dhèwèké dikunjara ing Landsberg
Nanging sawisé prastawa iki jenengé Hitler dadi misuwur sa-Jerman
"Artikel utama: Mein Kampf" Mein Kampf
Nalika dikunjara ing Landsberg, Hitler ndikté bukuné "Mein Kampf" ("Perjuwanganku") marang wakilé Rudolf Hess
Buku iki isiné otobiografiné lan gagasan-gagasané
Buku iki didol ing rong jilid ing taun 1925 lan 1926
"Artikel utama: Munggahing Hitler manuju kakuwasan" "Artikel utama: Holocaust" Holocaust
Langsung sawisé Hitler dilantik, ing bilik-bilik umum muncul plang-plang kang tulisan 'Dilarang kanggo wong Yahudi'
Wong-wong Yahudi diwatesi pagawéyané lan undhang-undhang pakawinan uga diowahi
Wiwit taun 1935 (nalika 'undhang-undhang Nürnberg'), wong Yahudi dilarang kawin karo wong non-Yahudi
Sangsaya akèh wong Yahudi Jerman kang padha ijrah
Sawetara dirazzia lan dikirim menyang 'kamp-kamp makarya' kang jebulé iku 'kamp-kamp konsèntrasi' utawa malahan 'kamp-kamp pasirnan manungsa'
Dikira-kira ana watara 15,000 kamps diyasa ing tlatah kang dikuwasani Jerman, ora kalebu kamp cilik-cilik kang diyasa saanané kanggo kang ndunungi lokal
Salah siji kamp kosèntrasi kang misuwur ya iku Kamp konsèntrasi Auschwitz
Ing kutha krajan Polen Warsawa, wong-wong Yahudi kang manggon ing kono digiring ing ghetto lan sawisé diangkud menyang kamp-kamp konsèntrasi
Saliyané wong-wong Yahudi, gunggungé uga ana sayuta wong Polen liyané kang dikirim menyang kamp-kamp konsèntrasi lan saka tlatah-tlatah pendudukan gunggungé ana 6 yuta pemudha antara 18 lan 45 taun kang dipeksa makarya kanggo indhustri perang Jerman
Perkara iki diarani "Arbeitseinsatz" ("panrapan makarya")
Nanging bésok déning para hakim Sakuthu ing Nürnberg diarani 'pangulunan' ("batur tukon")
Ing konferènsi Wannsee (Januari 1942), nalika para pamimpin Nazi rapat, kabèh padha mikiraké 'solusi pungkasan' ("Endlösung") 'Masalah Yahudi'
Nalika iku diputusaké supaya ngrampungi 10 yuta wong-wong Yahudi ing Éropa
Organisasi 'solusi pungkasan' iki diwènèhaké marang Reinhard Heydrich lan Heinrich Himmler, administrasiné marang Adolf Eichmann lan èksekusiné marang akèh opsir, militèr lan kang ndunungi sipil biyasa kang wis taunan olèh propaganda
Saliyané wong Yahudi, wong-wong liyané kang dianggep mungsuh lan kurang mulyané kaya ta wong Gipsi, homosèksual, saksi Yehova lan liya-liyané uga dirampungi.
"Holocaust" dhéwé ing lingkungané Hitler dianggep tabu diomongaké
Nganti sapréné durung tinemu bukti katulis préntah Hitler ngenani "holocaust" iki
Hitler dhéwé durung tau ing kamp-kamp konsèntrasi Auschwitz, Majdanek, Sobibór, Treblinka utawa liyané
Nanging kepriyé waé Hitler dhéwé ora tau nutupi kagethingané marang wong Yahudi lan wis kerep ngomongaké 'pasirnané' lan 'pambusakané' wong Yahudi
Praja Kutai Praja Kutai utawa Kraton Kutai Martadipura (Martapura) dumunung ing Kalimantan Wétan, wewengkon Muara Kaman ing pinggiring Kali Mahakam
Miturut kabar kang ditemokake ing 7 prasasti arupa yupa kang ditulis nganggo huruf Pallawa, kanthi basa Sansekerta, dimangerteni yen Kutai yaiku kraton Hindhu paling tuwa ing Indhonésia
Praja kang misuwur uga kanthi sesebutan Negara 7 Yupa kira-kira dumadi ing taun 400 M
Ing prasasti kasebut ana kabar/informasi babagan panguripan politik, papréntahan, sosial, budaya, lan ekonomi
Narendra wiwitan kang mrentah Kutai asmane Kudungga
Prabu Kudungga nduwe putra asmane Aswawarman
Aswawarman nduwe putra Mulawarman
Dideleng saka jeneng, Kudungga dudu jeneng Hindhu, nanging jeneng Indonesia asli
Jeneng Aswawarman lan Mulawarman iku jeneng-jeneng Hindhu, "warman" tegese sandhangan perang
Penambahan jeneng iku diwenehake ing upacara jumenengan nata secara agama Hindhu
Kulawarga Kudungga nate nglakoni upacara Vratyastoma, yaiku upacara Hindhu kanggo nyucekake dhiri minangka syarat lumebu ing golongan Satriya
Adhedhasar jeneng lan jejuluke, Praja Kutai kang corake Hindhu diwiwiti saka papréntahan Aswawarman
Sawise Prabu Aswawarman, Kutai kaprentah dening Mulawarman, putrane, ing abad kaping-4
Prabu Mulawarman disebutake minangka sawijining narendra gung binathara kang banget mulya lan becik bebudene
Ing jaman papréntahane Mulawarman, Kutai minangka praja kang sugih lan makmur
Sang Prabu nate menehi 20.000 lembu marang para brahmana
Pungkasane Kraton Kutai nalika narendra Kutai kang asmane Maharaja Dharma Setia gugur ing paprangan ing astane narendra Kutai Kertanegara kaping-13, Aji Pangeran Anum Panji Mendapa
Perlu dieling-eling yen Kutai iki (Kutai Martadipura/Martapura) beda karo Kraton Kutai Kertanegara kang ibukuthane wiwitan dumunung ing Kutai Lama (Tanjung Kute)
Kutai Kertanegara sabanjure dadi kraton Islam kang sinebut Kesultanan Kutai Kartanegara
Peninggalan sajarah karajan Kutai sing misuwur yaiku 7 iji prasasti Yupa sing ditulis nganggo huruf Pallawa lan basa Sansekerta
Ing prasasti iki ana cathetan yèn Maharaja Kudungga iku pendiri karajan ini
Salah sijining keturunane yaiku raja Mulawarman (raja Kutai sing paling misuwur) tau nyelenggara'ake upacara sedekah 20.000 lembu kanggo para Pandita Brahmana ing Waprakeswara
Upacara iki dicatet para Brahmana ing prasasti Yupa
Ing salah sijining Yupa uga ana cathetan yèn Mulawarman tau nyelenggara'ake upacara kurban emas kanggo para Brahmana
Uga ana cathetan yèn upacara Vratyastoma uga tau diselenggara'ake déning raja Aswawarman
Salahsijining keturunan raja Kudungga yaiku Aswawarman dadi penganut Hindhu lan dianggep sebagai Wangsakerta utawa pendiri kulawarga raja
Raja Aswawarman iku dianggep déwa Ansuman utawa déwa Srengenge
Ing abad 16, karajan iki takluk karo Karajan Kutai Kartanagara liwat perang.
Waprakeswara Waprakeswara iku enggon sing suci kanggo upacara pamujaan déwa Syiwa
Ing tlatah Jawa tembung Waprakeswara iki padha maknane karo Baprakewara.
Yupa Yupa iku tugu kang digawé saking watu kanggo upacara persembahan ing agama Hindhu
Yupa kang paling misuwur ya iku Yupa peninggalan karajan Kutai ing Kalimantan Timur kang umum diarani prasasti Yupa
Yupa iku peninggalan peradaban jaman prasajarah tegesé jaman watu utawa jaman megalitikum.
Prasasti Yupa Prasasti Yupa uga diarani Prasasti Mulawarman iku sumber sajarah peninggalan karajan Kutai sing wujudé tugu watu sing ana tulisané
Prasasti Yupa iki ditemo'aké déning petugas topografi Walanda taun 1879 lan saiki disimpen ing Museum Nasional ing Jakarta
Ana 7 iji Yupa peninggalan karajan Kutai kabèh ditulis nganggo aksara Pallawa lan nganggo basa Sansekerta
Salahsiji Yupa ana sing urung dadi sing saiki disimpen ing kompleks cagar budaya Muara Kaman, ing pinggir kali Mahakam, Kalimantan Timur.
Karajan Sriwijaya iku kraton maritim gedhé ing Nusantara, iku sakiwa-tengené abad 7 nganti 15 Masehi
Karajan iki dibangun déning raja Dapunta Hyang Sri Jayanaga ing kiwa-tengené kutha Palembang saiki
Sumber sajarah kraton iki bisa ditemo'ke saking 6 iji prasasti kang ditulis nganggo basa Melayu kuna lan nganggo huruf Pallawa uga wis ana tulisan taun kang nganngo angka taun saka
Prasasti-prasasti tilas kraton Sriwijaya yaiku: Saliyané iku uga ana cathetan bab kraton Sriwijaya iki ing prasasti ing luar nagari antarané:Prasasti ligor lan Prasasti nalanda, India
Saliyane prasasti, kabar babagan Sriwijaya akeh dipikolehi saka cathethan Wangsa Tang ing Cina lan saka cathethane I-Tsing, sawijining wong lelungan saka Cina kang sinau paramasastra Sansekerta ing Sriwijaya
Miturut cathethane I-Tsing, Sriwijaya minangka pusat ngrembakane ngelmu pangerten lan agama Buda ing Asia Kidul-wétan
I-Tsing sinau tata basa Sansekerta lan teologi Buda ing Sriwijaya
I-Tsing uga ngalih-aksara kitab-kitab suci agama Buda ing njero Basa Cina
Sriwijaya tekan jaman majune nalika diprentah Prabu Balaputradewa
Sang Prabu malah wis njalin hubungan marang Praja Benggala lan Praja Chola ing Indhi
Sriwijaya uga misuwur minangka praja maritim lan nduweni armada sagara
Uga minangka pusat dedagangan ing Asia Kidul-wetan amarga nguwasani 2 supitan gedhe kang penting ing dedagangan, Selat Melaka lan Selat Sundha
Karajan Sriwijaya runtuh ing taun 1477 Masehi wektu iku Sriwijaya diserbu Majapait kang arep nguwasani pulo Sumatera
Sedurunge uga wis ana serangan saking kraton liya antarané: Taun 1414 pangeran pungkasan kraton Sriwijaya yaiku Parameswara, nganut agama Islam lan ijrah ing Ujung Malaya yasa Kasultanan Melaka
Sriwijaya pungkasane ambruk nalika Majapait wiwit ngrembaka ing Jawa.
Lintang lor Lintang lor iku garis khayal kang diarani garis lintang ing bumi kang anané ing sisih lor garis Katulistiwa
Lintang lor iku nandake sudut antara posisi lintang karo garis katulistwa
Garis katulistiwa dhéwé iku posisiné ana ing bujur 0 derajat.
Lintang kidul Lintang kidul iku sejatine garis khayal kang diarani garis lintang bumi kang anané ing sisih kidul garis Katulistiwa
Lintang kidul nanda'ake sudut antara posisi lintang karo garis Katulistwa
Garis Katulistiwa dhéwé iku anané ing lintang 0 derajat.
Ujur wétan Bujur wétan iku sajatiné garis khayal kang ngubungaké titik Kutub Lor karo Kutub Kidul ing sisih wétan planet Bumi
Sisi wétan bumi iku artiné panggonan ing sisih wétan rélatif dipirsani saka garis ujur 0 derajat kang ngliwati Greenwich ing cedhak London, Inggris.
Sistem koordhinat géyografis Sistem koordhinat géyografis kanggo nggambaraké titik posisi ing pasuryaning Bumi kang sarujuk karo koordinat garis lintang lan garis ujur
Garis lintang yaiku garis vèrtikal sing nanda'ake sudut antara salah siji titik karo garis katulistiwa
Titik ing sisih lor garis katulistiwa iku diarani Lintang lor, titik ing sisih kidul katulistiwa iku diarani Lintang kidul
Garis bujur utawa sing horizontal iku nanda'ake sudut antara salah siji titik karo titik nol ing Bumi
Titik nol iku ing Greenwich, London Britania Raya sing dianggep titik bujur 0 utawa 360° sing wis dadi aturan internasional
Titik ing sisih kulon bujur 0° diarani Bujur kulon sawatara titik ing sisih wétan 0° diarani Bujur wétan
Kabèh titik-tititk lokasi ing Bumi iku bisa digambaraké nganggo gabungan sistem pangukuran lintang lan bujur.