Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
"Wu-lao-po-wu" iku pocapan cara Cina saka Bhré Prabu, kang tegesé Hayam Wuruk (miturut "Pararaton"), déné "Wu-lao-wang-chieh" tegesé Bhré Wengker utawa Wijayarajasa, garwané Rajadéwi (buliké Hayam Wuruk)
Wijayarajasa katon duwé pepénginan dadi ratuning Majapait
Sasurudé Gajah Mada, Tribhuwana Wijayatunggadéwi, lan Rajadéwi, dhèwèké mbangun praja wétan kang anyar ing Pamotan, mula ing "Pararaton" dhèwèké ajejuluk "Bhatara Parameswara ring Pamotan"
Rebutan antarané Bhré Wirabhumi lan Wikramawardhana
Perang Paregreg iku digasah déning Bhré Wirabhumi
Jeneng asliné Bhré Wirabhumi ora dingertèni, déné Bhré Wirabhumi mono mung jejuluk kang tegesé Bhré saka Wirabhumi, sawijining praja bawahané Majapait kang mèmper karo laladan Blambangan ing "pojok kulon" Pulo Jawa
Miturut "Pararaton", dhèwèké putrané Hayam Wuruk karo seliré, lan diangkat anak déning Bhré Daha (Rajadéwi), garwané Wijayarajasa
Ing tembé, Bhré Wirabhumi dhaup karo Bhré Lasem sang Alemu, putra èstriné Bhré Pajang (saduluré wadon Hayam Wuruk)
Miturut "Nagarakretagama", garwané Bhré Wirabhumi nama Nagarawardhani, putra èstriné Bhré Lasem utawa uga tinelah Indudéwi
Indudéwi mono putra èstriné Rajadéwi lan Wijayarajasa
Mungguh ing bab iku, "Nagarakretagama" luwih mitayani tinimbang "Pararaton" amarga ditulis ing mangsané Bhré Wirabhumi isih urip
Ing jamané Hayam Wuruk lan Wijayarajasa madeg ratu, kekadangané praja kulon lan wétan digambaraké ora jenjem lan akèh pakéwuhé amarga Wijayarajasa minangka bapak maratuwané Hayam Wuruk
Sasédané Hayam Wuruk ing taun 1389, kaprabon diterusaké déning ponakané uga mantuné nama Wikramawardhana
Ing praja wétan, sasurudé Wijayarajasa ing taun 1398, kaprabon diterusaké déning anak angkaté nama Bhré Wirabhumi kang uga garwané putuné wadon
Wirabhumi maréntah Karajan Blambangan déné Lumajang minangka kutha krajané
Sasédané Indudéwi, kalungguhané Bhré Lasem diwènèhaké marang putrané èstri nama Nagarawardhani, nanging Wikramawardhana uga maringaké gelar Bhré Lasem marang garwané nama Rani Kusumawardhani.
Mulané, ing "Pararaton" ana Bhré Lasem cacah loro, ya iku (1) "Bhré Lasem sang Alemu" (Bhré Lasem kang Lemu) minangka garwané Bhré Wirabhumi lan (2) "Bhré Lasem sang Ahayu" (Bhré Lasem kang Ayu) garwané Wikramawardhana
Rebutan gelar Bhré Lasem iki njalari tuwuhé sulaya antarané praja wétan lan kulon nganti taun 1400 nalika Nagarawardhani lan Kusumawardhani séda
Wikramawardhana sakala nanggenah mantuné wadon dadi Bhré Lasem kang anyar, garwané Bhré Tumapel
Sawisé Bhré Lasem kang anyar tinanggenah, praja wétan lan kulon dadi cecongkrahan
Miturut "Pararaton", ing taun 1402 Bhré Wirabhumi lan Wikramawardhana padha regejegan tumuli padha ilar-ilaran lan meneng-menengan
Ing taun 1403, lumantar totohan kuwasa kang ndrawasi Wirabhumi njaluk pitulungan militèr saka praja ing Cina kanggo nglawan praja Majapait (praja kulon)
Karajan ing Cina mau nanggapi lan ngakoni yèn wewengkoné Wirabhumi iku swatantra lan ora kabawah Majapait
Minangka ganjaran, Bhré Wirabhumi ngidinaké lambang, welingan, lan panji-panji liyané saka praja Cina mau ana ing wewengkoné
Tumindaké iku njalari perang kang saya gedhé nama Perang Paregreg ing taun 1404
Ing basa Jawa Kuna, "paregreg" tegesé 'alon-alon' utawa 'baka lampah'
Tegesé mau nuduhaké yèn ana akèh perang antarané praja wétan lan kulon ing dalem rong taun
Kadhang kala perangé dimenangaké praja kulon lan kadhang kala dimenangaké praja wétan
Wusana ing taun 1406, wadyabala saka praja kulon kang dipandhégani Bhré Tumapel, putrané Wikramawardhana, ngrancab karaton wétan
Bhré Wirabhumi teluk lan lumayu sarana prau ing wayah wengi
Dhèwèké dioyak lan diprajaya Radèn Gajah utawa Bhra Narapati, kang mawa gelar Ratu Angabhaya ing praja kulon
Radèn Gajah nggawa sirahé Bhré Wirabhumi menyang praja kulon (Trowulan)
Bhré Wirabhumi bakal dikramataké ing Candhi Girisa Pura kang kapernah ing laladan Lung
Sateluké Bhré Wirabhumi, praja wétan lan praja kulon manunggal manèh
Mangkonoa, cecongkrahan kapungkur kang suwé lumakuné njalari Majapait ibut dhéwé lan kélangan wewengkon-wewengkon bawahané ing sabrang
Baka siji bawahané Majapait ing sabrang utawa sajabané Pulo Jawa mardika dhéwé-dhéwé lan ora ngirim upeti manèh marang praja punjer tur Majapait iya wis ora bisa apa-apa kanggo ngukuhaké pranatané ing laladan-laladané kang uwal
In taun 1405, Bornéo Kulon malih kabawah praja saka Cina
Kajaba iku, ontran-ontran kalakon ing Palémbang, Malayu, lan Melaka kang ing tembé tuwuh dadi palabuhan gedhé tur mardika saka Majapait
Ing pasisir lor Bornéo, Karajan Brunéi uga mardika saka prabawa ing Jawa
Kajaba iku, Wikramawardhana uga duwé utang kang akèh marang praja Ming ing Cina minangka tebusan tumrap patiné caraka-caraka saka Cina
Sasuwéné Perang Paregreg, sawenèh caraka saka Cina diutus déning Amral Cheng Ho saperlu nekani praja wétan, nanging padha katut ing tengahing paperangan
Watara 170 caraka saka Cina nemahi pati ing perang mau minangka kurban janggolan ("collateral victims") kang njalari dukané Maharaja Ming ing Cina
Awit saka kadadéan iki, Wikramawardhana didhendha 60.000 tahil emas déning praja Ming
Nganti taun 1408, Wikramawardaha mung bisa mbayar 10.000 tahil.
Wusana, Maharaja Yong Le ngapurani lan mbusak dhandhané mau amarga welasé marang Wikramawardaha
Lelakon mau kacathet ing bukuné Ma Huan asesirah "Ying-yai-sheng-lan"
Ma Huan mono cariké Cheng Ho
Sabubaré Perang Paregreg, Wikramawardhana ngangkat Bhré Daha, putra èstriné Bhré Wirabhumi, minangka selir
Saka dhaupé iku lair Suhita kang ing tembé bakal munggah kaprabon minangka rani ing taun 1427 nerusaké Wikramawardhana
Ing jamané Suhita kuwasa, Radèn Gajah kang matèni Bhré Wirabhumi ditibani ukuman pati nalika taun 1433
Perang Paregreg ing karya sastra Jawa
Perang Paregreg lestari ing mémori kolèktif bebrayan Jawa
Sathukulé papréntahan-papréntahan Islam ing Jawa, irah-irahan bab Perang Paregreg muncul ing karya-karya sastra Jawa, kaya ta ing "Serat Kandha", "Serat Damarwulan", lan "Serat Blambangan"
Miturut carita ing "Serat Kandha", ana perang antarané Rani Kencanawungu minangka ratuning Majapait ing praja kulon lumawan Menak Jingga minangka ratuning Blambangan ing praja wétan
Menak Jingga ing wusana dipatèni Damarwulan, satriya utusaning Rani Kencanawungu
Minangka ganjaran, Damarwulan bakal didhaupaké karo Rani Kencanawungu lan dadi ratuning Majapait jejuluk Prabu Mertawijaya
Saka omah-omahé lair Prabu Brawijaya, ratuning Majapait kang pungkasan
Stanislav Yevgrafovich Petrov Stanislav Yevgrafovich Petrov (Ruslan: Станисла́в Евгра́фович Петро́в; 7 September 1939 – 19 Mei 2017) iku sawijining tokoh militèr Ruslan
Dhèwèké iku minangka lètnan kolonèl Angkatan Udara Uni Sovyèt dadi misuwur minangka wong sing nylametaké donya saka perang nuklir kanggo pamaragané nalika insidèn alarm palsu nuklir Uni Sovyèt ing taun 1983
Ing tanggal 26 September 1983, namung telung minggu sawisé militèr Sovyèt némbak Boeing 747 darbèné Korean Air Lines, Petrov iku upsir sing tinugas ing punjer komando Oko sing ngurusi sistim pèngetan awal, nalika sistimé lapur ana sawijining rudal diluncuraké saka Amérikah Sarékat, lan sawisé iku disusul limang rudal liyané manèh
Petrov rumangsa menawa lapuran komputer iku ngawur alias alarm palsu
Invèstigasi sawisé iku pancèn ndhedhes menawa sistim pèngetan satelit Sovyèt malafungsi.
95 dalil 95 dalil utawa Disputatio pro declaratione virtutis indulgentiarum iku sawijining layang sing ditulis déning Martin Luther kanggo ngritik sawatara prakara kisruh sajroning Gréja Katulik
Layang iki bisa diarani mula bukané Gréja Kristen Protèstan.
Ngerum Rum utawa Ngerum ya iku aran negara kang asring kasebut ing Quran lan kadis uga ing kasusastran Jawa kang rupa carita utawa babad
Nanging negara kang dikarepaké béda
Negara Rum kang karan ing Quran lan kadis ngurujuk marang Krajan Romawi kang nalika jaman wiwitané agama Islam isih dadi negara kang digdaya ing laladan Mediterania
Déné Gusti Allah paring kabar menawa Negara Rum kang nalika ayat iku didhunké lagi ditelukaké déning Parsi, nanging bakal énggal olèh kemenangan ing wektu kang ora suwé
Déné negara Ngerum kang asring kasebut ing serat babad ing kasusastran Jawa ngrujuk marang negara Kakaisaran Ottoman (1299-1923) kang madeg ing Byzantium sawusé Kakaisaran Romawi Wétan teluk, kang saiki ditepungi dadi laladan Turki
Paraga "Sultan Ngerum" lan Negara Ngerum kasebutaké ing pira-pira serat antarané Serat Sekandher, Serat Kandha, Serat Sajarah Demak lan Babad Demak Pasisiran
Sultan Ngerum kacaritakaké minangka ratuning para ratu kang mbawahi sakabèhing krajan lan kasultanan Islam.
Jomo Kenyatta Jomo Kenyatta ya iku antropologi saka Kénya ing Afrika Wétan
Kenyatta ya iku anggota saka suku bangsa Gikuyu, ya iku suku bangsa kang ana ing daérah pegunungan Kénya
Lair ing taun 1893, dhèwèké sekolah ing sawiji sekolah Kristen, nuli dadi pegawé sor-soran ing kutha
Ing taun 1929, Kenyatta olèh kasempatan lunga menyang Inggris nganti taun 1946
Ing Inggris, Kenyatta nerusaké sekolahé nganti lumebu pamulangan luhur "London School of Economics", panggonan dhèwèké sinau antropologi ing sor bimbingan Bronislaw Malinowski
Kenyatta ngasilaké buku ètnografi kang irah-irahané "Facing Mount Kenya" taun 1938
Ing buku iku nuduhaké crita sawiji suku bangsa Afrika kang lagi dijajah lan lemahé dijupuk déning wong panjajah
Kenyatta ngedharaké rasa protès marang panjajah Éropah nalika iku amarga kaanan wong asli Afrika kang mlarat
Buku seratan Kenyatta iku kawentar ing kalangan ahli antropologi
Panyengkuyung saka ahli antropologi iki mangrupa nerbitaké buku iku ing rupa "pocketbook"
Pendhidhikan antropologi kang diolèhi Kenyatta dienggo bombong wong penjajah
Kenyatta kekatut ing aktivis kamardikan Kénya lan kaya dadi sawiji pahlawan kamardikan Kénya.
Dhirendra Nath Majumdar Dhirendra Nath Majumdar ya iku ahli antropologi saka Bengal kalairan taun 1903
Majumdar ngerampungaké pandhidhikan antropologi ing Universitas Calcutta taun 1924
Banjur dhèwèké ngayahi panalitèn lapangan ("field work") ing wewengkon suku bangsa Ho ing Singhbhun, Chhota Nagpur, Bihar
Ing taun-taun sabanjuré, Majumdar lunga menyang Inggris lan olèh gelar Ph.D
Anadéné dhèwèké sinau antropologi saka Bronislaw Malinowski
Sabaliné ing India, Majumdar tetep aktif ing panalitèn lan nglurahi jurusan antropologi Universitas Lucknow kang diadegaké taun 1950
Majumdar uga naté ngayahi panalitèn lapangan ("field work)" ing suku bangsa Khasa (Uttar Pradesh), Korwa, Tham, Gond, lan Bhil ing Gujarat
Wis ana puluhan karya tulisé ngenani suku bangsa minangka buku-buku ètnografi lan diterbitké ing majalah antropologi kawentar ya iku "Journal of the Royal Asiatic Society of Bengal", "Man in India", lan majalah kang diadegaké dhéwé ya iku "The Eastern Anthropologist"
Pakembangan kang anyar ya iku panlitèn bebrayan kutha ing India
Bareng karo rong sarjana antropologi liyané
Majumda lan kanca-kancané ngasilaké buku "Social Contours of an Industrial City" taun 1960.
Siter panembung Siter panembung ya iku sala siji ricikan Gamelan Jawa kang wis kurang lazim dienggo minangka panjangkep baku gamelan
Aran liyan siter iki ya iku siter ageng
Siter jinis iki kulina minangka gamelan gedhé utawa ageng
Ricikan iki kalebu ricikan kawat
Ing perangkat gamelan kang ganep ana telung macem ricikan siter panembung ya iku siter panembung laras sléndro, laras pelog bem, lan laras pélog barang
Siter panembung duwé kawat nada akéhé siji utawa rong gembyang (oktaf) kang luwih sethithik
Muni nada-nada ing ricikan siter panembung dikasilaké karo kawat senar nada tunggal
Nanging ana uga kang nganggo kawat ganda
Cara nganggo siter panembung iki kanthi cara metik kawat-kawaté karo kuku jempol tangan kiwa lan tengen.
Saron panembung Saron panembung utawa kang sering sinebut ricikan demung ya iku salah siji ricikan utawa waditra Gamelan Jawa
Saron panembung saiki lumrah dienggo minangka panjangkep baku gamelan
Ricikan iki kalebu ing golongan waditra wilah
Pigunané saron panembung ya iku ngisi laras-laras balungan gendhing
Jinis saron iki ana rong macem, saron panembung laras sléndro lan laras pélog
Saron iki duwé wilah siji gembyang (oktaf) kang luwih sethithik
Ing sor saron panembung dijangkepi siji ruang gema kanggo ngebanteraké swara kang dikasilaké
Bédané saron iki karo jinis saron liyané iku ukuran wilahé kang cukup amba lan kandel
Ana uga saron panembung nganggo ruang gema kang rupané iku nganggo bumbungan (tabung résonator)
Frékuensiné ditala pas ing frékuénsi wilah kang dipasang ing dhuwuré.
Watu gilang Watu gilang ya iku watu lètèr gilap kanggo linggih yèn tapa
Racaké watu gilang digawé saka watu item (andesit) kang lumrah tinemu ing sakiwa tengen gunung geni
Amarga watu gilang kalebu barang kang dadi tinggalan wong-wong kang duwé kaluwihan lan papané uga ing papan kang wingit mula watu gilang kang saiki isih ana racaké sianggep dadi papan kang kramat
Watu gilang kang saiki isih bisa ditemoni antarané :
Arjun Appadurai Arjun Appadurai iku ahli antropologi saka Bombai, India
Appadurai uga kawentaring kalangan ahli-ahli èlmu sosial liyané, kaya déné ing sosiologi
Dhèwèké miwiti karir ing integrasi èlmu sujarah, étnografi, lan téoritis
Kajian interdhisiplin kuwi diolèhi saka Universitas Chicago
Dhisertasiné Appadurai fokus ing pulitik kuil Sri Vaisnava ing wewengkon Madras, India Kidul
Amarga dhisertasiné kuwi, Appadurai nampa pangaji saka Universitas Chicago minangka dhisertasi dhoktor kang paling apik ing taun 1976
Appadurai duwé réputasi ing kalangan kalangan téori sosial
Jurnalé bab gastro-politics lan gratitude as a social mode
Appadurai uga medharaké bab deteritorialisasi, globalisasi, lan transnasional budaya
Appadurai naté nglakoni panalitèn lapangan ing Maharastra, Delhi, lan Mumbai, India
Watu gilang Kuthagedhé Watu gilang Kuthagedhé ya iku salah siji tinggalan saka wiwitan madegé negara Kesultanan Mataram déning Sutawijaya
Watu gilang Kuthagedhé wujud watu lètèr kang gedhéné 140 x 119 x 12,5 cm, dunungé saiki kalebu ing Desa Jagalan, Kecamatan Banguntapan, Bantul
Saliyané watu gilang, ing kono uga kasimpen watu gathèng cacah telu
Kabèh dipapanaké ing sajeroné cungkup
Kang nggumunaké saka watu gilang Kuthagedhé ya iku ing kono katulisan mawa tembung lan aksara latin kang "uniné cosi va il mondo" (Itali), "ainsi va le monde" (Prancis), "zo gaat de wereld" (Belanda), "ita move tur mundus" (Latin) jarwané: "lah mangkono iku donya"
Uga ana manèh tulisan "ad aeternam" (langgeng) – "memoriam" (pangéling) – "sortis" (susah) – "infelicis" (nasib), utawa "langgengé pangéling nasib kang susah"
Uga aksara IGM, kang mokmenawa singkatan saka IN GLORIAM MAXIMAN, basa Latin kang jarwané: "kanggo kamulyan kang agung"
Miturut critané, watu gilang iki dadi dhampar Sutawijaya sawisé babat alas Mentaok, madegaké kraton anyar lan jumeneng nata kanthi jejuluk Panembahan Sénapati ing taun Jimawal 1509 (1579 M)
Déné sapinggiré watu gilang ana lingir kang dhekok, kang miturut critané rompal nalika Panembahan Sénapati ngadu sirahé Ki Ageng Mangir --putra mantu lan uga satru-- ing watu iki nalika sowan ngabekti.
Séla gilang Lipura Séla gilang Lipura ya iku salah siji tinggalané Danang Sutawijaya, rupa watu kanggo papan semèdi
Watu gilang iki wujud watu lètèr kang gedhéné 150 x 70 x 33 cm, dunungé saiki kalebu ing Dhusun Janggan, Gilangharjo, Pandak, Bantul.
Iwak karper Iwak karper iku sajining spésies iwak aminyak sing urip ing bany tawa saka famili Cyprinidae, sawijining kulawarga iwak sing gedhé banget ing bawana Éropah lan Asia
Iwak karper uga kerep diarani iwak mas
Nanging sajatiné iwak mas iku iwak karper sing warnané kuning, mèmper emas
Tembung karper iku kajupuk saka basa Walanda, nanging wis dienggo ing basa Indonésia lan basa Jawa
Ing basa Walanda dhéwé, tembung iki kasilih saka basa Latin "carpa", nanging bokmanawa sangkané mula-mulané saka basa Gotik "*karpa"
Makluk "Cypriniforme" (famil "Cyprinidae") iku kerepé digolongaké karo "Characiforme", "Siluriforme", lan "Gymnotiforme" kanggo nggawé ordo super "Ostariophysi", awit grup-grup iki akèh ciri-ciriné sing padha
Ciri-ciri kalebu ndarbèni kapasitas urip ing banyu tawa lan uga ndarbèni organ Weber, sawijining wangunan anatomis sing diturunaké saka limang balung vertebrae awal dhéwé, lan iga saha makutha saraf
Pasangan iga katelu awal dhéwé iku gegandhèngan karo sambungané labirin lan sing buri karo "gelembung renang"
Fungsiné durung dimangertèni sacara putus, nanging organ iki dikira ambil bagéan sajroning transmisi vibrasi saka "gelembung renang" menyang labirin lan kanggo ngrungokaké swara, mula prakara iki bisa nrangangaké généya "Ostariophysi" ndarbèni kaprigelan ngrungokaké swara
Mayoritas "cypriniforme" ndarbèni sisik lan untu ing balung faringal buri dhéwé sing bisa dimodifikasi miturut pakané
"Tribolodon" iku siji-sijiné anggota génus cyprinid sing bisa tahan marang banyu asin
Sawetara spesies bisa ngalih marang banyu "payau" nanging bali menyang banyu tawa kanggo ngendhog
Kabèh "cypriniformes" urip ing banyu kontinèntal lan ndarbèni panyebaran amba
Iwak karper iku ing sajroning sujarah manungsa, wigati minangka pakan kanggo wong
Sawetara spésies dibudidayakaké kanggo klangenan, kaya ta iwak mas lan iwak koi
Mula iku karper diuculaké lan ditepungaké ing sawatara lokasi, mawa kasil séjé-séjé
Sawetara spesies karper dianggep spesies invasif déning Départemen Tani Amérikah Sarékat, lan saindhening donya dhuwit akèh wis diwetokaké kanggé ngontrol panyebaran karper
Sawetara spesies karper bisa urip nganti wulanan tanpa oksigèn (contoné urip sangisoring ès) déné métabolisme glikogén kanggo nggawé asem laktik sing banjur dikonversi dadi étanol lan karbon dioksida
Étanolé banjur diwetokaké ing banyu saubengé mawa insangé.
Endhog Balut Balut (kang ing basa Vietnam Trứng vịt lộn utawa Hột vịt lộn, Pong teh lat ing basa Kamboja) Endhog Bèbèk utawa pitik kang ngandhut embrio saka Bèbèk kang meh sampurna kang wis digodhog lan dipangan
Pangan iki asring ditemokaké ing Asia Kidul-wétan, kaya ta Thailand, Kamboja, lan Vietnam
Pangan iki dipercaya minangka aphrodisiac lan dianggep dhuwur-protéin, balut bisa ditemokaké ing warung- warung pinggir dalan ing wayah wengi
Pangan iki kadhangkala disuguhne karo bir
Ing basa Tagalog lan Melayu (kalebu bahasa Indonesia), "balut (balot)" tegesé "bungkus".
Dina Pati Dina Pati (Spanyol: "Día de Muertos") iku sawijining dina riyayi Mèksiko kang saiki dirayakaké saindhenging Mèksiko, mligi ing tlatah Tengah lan Kidul, lan déning wong-wong Mèksiko ing diaspora, mligi ing Amérikah Sarékat
Dina iki diakoni déning donya internasional ing sajroning akèh budaya
Liburan kang suwéné pirang-pirang dina iki fokus marang kumpulan kulawarga, sanak sadulur lan para kanca kanggo ndongakaké lan nyembahyangaké para sanak sadulur kang wis tilar donya lan supaya sidayatra lelakuné ing akérat
Ing taun 2008, tradisi dipratélakaké déning UNESCO minangka Warisan Budaya Manungsa
Dina Pati iki dirayakaké antara tanggal 31 Oktober nganti 2 November.
Urangutan Tapanuli Urangutan Tapanuli ("Pongo tapanuliensis") iku sawijining spésies urangutan kang dumunung ing Tapanuli, Sumatra, Indonésia
Spésies iki salah siji saka telung spésies urangutan, saliyané urangutan Sumatra ("Pongo abelii"), kang dumunung rada adoh manèh ngarah lor-kulon ing pulo kang isih padha, lan urangutan Kalimantan ("Pongo pygmaeus")
Spésies iki dipratélakaké minangka spésies kang séjé ing taun 2017 lan makili spésies kethèk gedhé kang didhèskripsi sawisé bonobo ("Pan paniscus") ing taun 1929
Olèhé nemu lan jenengé spésies
Sawijining populasi urangutan kang ndhelik papané ing Batang Toru, Tapanuli Kidul, dilapuraké kapisan ing taun 1997, nanging durung diakoni minangka sawijining spésies séjé kala iku
"Pongo tapanuliensis" iku diidhèntifikasi minangka sawijining spésies séjé ing taun 2017, sawisé studhi filogénétika kang intènsif
Studhi iki nglumpukaké conto bahan génétik saka 37 iji urangutan, lan ngayahi analisis morfologi saka 33 urangutan lanang diwasa
Sawijining komponèn kunci studhi iki mono balung jerangkongé urangutan lanang diwasa kang dipatèni wong-wong padésan kana lan kasimpen ing taun 2013; ing tembé spésimèn iki bakal didhedhes minangka holotipe spésies iki
Spésimèné dianggep ndarbèni fitur-fitur fisik kang séjé manawa dibandhingaké karo spésimèn pokok grup iki, sansaya manèh sawatara karakteristik cumplung lan untuné
Cumplung lan postcraniumé spésimèn uga kasimpen ing Museum Zoologi Bogor
Studhi génétika uga nuduhaké manawa populasi urangutan ing Batang Toru mau kudu dianggep spésies kang kapisah, déné rong sampel kang kajupuk saka populasiné nuduhaké prabédan kang signifikan saka spésies urangutan liyané sajeroning analisis komponèn pokok
Bebandhingan génétika nuduhaké manawa urangutan Tapanuli dadi béda saka urangutan Sumatra sakiwa-tengené 3 yuta taun kapungkur, nanging dadi luwih kapisah sawisé panjeblugé Gunung Toba kang kadadéan sakiwa-tengené 75.000 taun kapungkur
Rong spésies mau isih kontak kanthi sporadhis nganti 10.000 - 20.000 taun kapungkur
Kosok baliné, urangutan Tapanuli olèhé pisah saka urangutan Kalimantan 670.000 taun kapungkur
Urangutan iku lunga menyang Kalimantan saka Sumatra nalika pulo loro iki biyèn isih manunggal minangka péranganing laladan Sundaland nalika Jaman Ès
Tlatah enggoné urangutan Tapanuli urip saiki iku dianggep tlatah asalé leluhuré urangutan lumebu ing Indonésia saka Bawana Asiah
Urangutan Tapanuli luwih mèmper urangutan Sumatra tinimbang urangutan Kalimantan yèn dideleng saka awaké lan warna wuluné
Nanging, rambuté luwih brintik, endhasé luwih cilik lan rainé luwih gèpèng
Swara 'celukan dawa' urangutan Tapanuli lanang nadané luwih dhuwur tinimbang darbéné urangutan Sumatra, luwih suwé, lan luwih akèh geteré tinimbang duwèké urangutan Kalimantan
Pakané iya unik, kalebu barang anèh kaya ta uler lan woh wit pinus
Urangutan Tapanuli urip ing alas tropis lan subtropis godhong amba lembab kang dunungé sakiduling Tlaga Toba ing Sumatra
Spésies sakabèhé iku bisa ditemokaké ing sawijining tlatah kang ambané sakiwa-tengené 1.000 km2 ing kadhuwuran 300 mèter
Urangutan Tapanuli kapisah saka spésies urangutan Sumatra kang manggon kaletan 100 km adohé
Mawa kurang saka 800 kéwan kang urip ing alas, populasi "Pongo tapanuliensis" iku kang sithik dhéwé antarané spésies urangutan liyané
Mula spésies iki diarani kaancam bebaya cures kang kritis ("critically endangered"), sanadyan iki durung diévaluasi déning International Union for Conservation of Nature
Ing alas, spésies iki urip ing tlatah kang ambané 1.000 km2.
Ancaman marang spésies iki antarané dhéforèstasi, beburon, konflik karo manungsa, dagang kéwan alas, lan mligi usulan pambanguné bendungan kanggo proyèk hidroèlèktrik sajeroning wewengkoné urangutan jinis iki
Banjur kawin antar sadulur uga marahi èfèk kang kurang apik, saliyané cacahé populasi kang cilik lan mencar-mencar.
Présidhèn Uzbèkistan Présidhèn Républik Uzbèkistan (Basa Uzbèk: Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti, Ўзбекистон Республикасининг Президенти) iku lurahing praja lan lurahing otoritas èksekutif ing Uzbèkistan
Kalungguhan présidhèn dikukuhaké ing taun 1991, nggantèni kalungguhané Pangajeng Présidhiyum ing Sovyèt Adiluhung tumrap RSS Uzbèk sing wis ana wiwit taun 1925
Présidhèn dipilih langsung kanggo ngayahi wajib nyekel panguwasa suwéné limang taun déning warga Uzbèkistan sing umur 18 taun sapandhuwur
Islam Karimov iku Présidhèn Uzbèkistan siji-sijiné sing ngayahi wajib suwéné 25 taun sawisé kalungguhan présidhèn dikukuhaké
Dhèwèké menang ping telu terus-terusan ing pilihan umum lan akèh sing ngarani dhèwèké tumindak urik
Kapilihé dhèwèké sing ping telu njalari akèh perdondi amarga dhèwèké wis kapilih ping pindho, lan undhang-undhang sing lumaku uga ngatur yèn wong sing padha mung bisa dadi présidhèn ping pindho utawa rong kalamangsa
Panjlèntrèh resmi mratélakaké yèn kalamangsané sing kapisan sing suwéné limang taun mono lumaku mawa undhang-undhang lawas sing durung ana wewatesan kaya ing undhang-undhang anyar
Dhèwèké séda nalika isih nyekel panguwasa dhèk 2 Sèptèmber 2016
Parepatan barengan déning rong paheman ing Majelis Agung Uzbèkistan nanggehan Maha Mantri Shavkat Mirziyoyev minangka présidhèn sawatara dhèk 8 Sèptèmber 2016
Pamilihé Mirziyoyev wis diatur supaya dhèwèké nerusaké pérangan gedhé rancanganing Karimov ing bab nétralitas lan marsudi tata-tentrem ing Asiah Tengah lumantar tembayatan sing satimbang karo praja-praja tangga-teparoné lan praja-praja adikuwasa kaya ta Ruslan, Cina, Amérikah Sarékat.