Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Aki Tirem dhaupake putrine sing jenenge Pohaci Larasati karo Dewawarman
Dewawarman iki sajatiné Pangeran sing asalé saka nagari Palawa ing India kidul
Ing babad suku Betawi uga ana carita bab kraton Salakanagara iki nanging rada béda pernahé
Miturut babad Betawi kutha Perak iku ora ning pasisir pasisir dadi tegesé ing laladan wana-arga (cedhak gunung) yaiku gunung Salak
Dewawarman I (130-168 M) Wewengkon
Laladan panguwasane kraton iki kang kalebu kabèhe pasisir selat Sunda yaiku pasisir Pandeglang, Banten ana ing bang wétan nganti Agrabintapura (Gunung Padang, Cianjur), uga pulo-pulo ing selat Sunda kayata gunung Krakatau utawa Apuynusa (Nusa api) lan nganti pasisir kidul Swarnabumi (pulo Sumatera)
Ana kang nduga yèn kutha Argyre sing ditemoaké Claudius Ptolemeus taun 150 M iku ya kutha Perak utawa Salakanagara iki
Ing pawarta saka Cina tegesé saka dinasti Han, ana cathetan yèn raja Tiao-Pien (Tiao=Déwa, Pien=Warman) saka kraton Yehtiao utawa Jawa, ngirim utusan/duta menyang nagara China taun 132 M
Raja pungkasan ing kraton iki yaiku Dewawarman VIII kang jejuluk Prabu Darmawirya Dewawarman (348-363 M) sing banjur masrahaké bawad panguwasane marang mantune yaiku Jaya Singawarman
Jaya Singawarman banjur ngganti jenenge Krajan mau dadi Tarumanagara lan mindhahake kuthagarane ana ing sisih wétan yaiku cedhak Bekasi saiki kanggo sauntara wektu Krajan Salakanagara dhéwé statuse dadi kraton bawahan
Jaya Singawarman iku sajatiné Maharesi sing asalé saka Salankayana ing India, sing ngungsi menyang Nusantara amarga nagarané ditelukaké déning Maharaja Samudragupta saka Krajan Magada ing India
Kadipatèn Mangkunagaran Kadipatèn Mangkunagaran utawa Praja Mangkunagaran (Jawa: ꦑꦢꦶꦥꦠꦺꦤ꧀ꦩꦁꦑꦸꦟꦓꦫꦤ꧀) iku praja ing Jawa Tengah kang isih madeg nganti sapréné
Bebarengan karo Kasunanan Surakarta, Kasultanan Ngayogyakarta, lan Pakualaman, Praja Mangkunagaran iku ahli warisé Karajan Mataram kang tau maréntah sapérangan gedhé Tanah Jawa
Praja Mangkunagaran diadegaké sawisé Prajanjèn Salatiga ing 17 Maret 1757, déning Radèn Mas Said kang sadurungé balané ing pambalélan karo pamané Pangéran Mangkubumi kang banjur dadi Sultan Hamengkubuwana I
Praja Mangkunagaran lestari nganti jaman pendudukan Jepang lan Indonésia mardika sawisé taun 1945
Sawisé taun 1945 banjur tanah wewengkoné, yaiku Karanganyar, Wanagiri disita ing pamaréntah Indonésia lan digabung karo Jawa Tengah
Banjur tanah Mangkunagara ing Surakarta, digabung karo tanah Kasunanan lan dadi Kutha Surakarta
Banjur tanahé kang wujud enklave ing Gunungkidul, Ngawèn disrahaké marang Daerah Istimewa Yogyakarta
Wiwit taun 1990, Praja Mangkunagaran dipanggedhèni déning KGPAA Mangkunagara IX utawa uga ditepungi mawa asma Gusti Jiwa
Garwa présidhèn Indonésia kapindho Soeharto: Bu Tien utawa asma jangkepé R.A
Siti Hartinah iku kerabat Mangkunagaran
Sajarah dumadiné Praja Mangkunagaran
Praja Mangkunagaran diyasa ing tengahé abad kaping 18 lan persisé ing 17 Maret 1757 déning Radèn Mas Said utawa Pangéran Sambernyawa kang banjur olèh gelar KGPAA Mangkunagara I
Tanah wewengkoné dijupuk saka tanahé Kasunanan
Kumpeni ngepung panguwasan ing Mataram
Sawisé Vereenigde Oost-Indische Compagnie (Kumpeni) bisa nguwasani papan-papan kang wigati ingatasing lakuné dagang saha lelayaran ing saindenging Nuswantara, sarta wis ngedohaké para among dagang bangsa Éropah liya-liyané kang angejori dadagangané ing tanah iki ngriki apa déné Nagara Mataram, mungsuhé kang kuwawi dhéwé sarta kang katon marsudi teka indhaking panguwasané arep madeg-adeg pribadi, iku wis kabuktèn kasoran bola-bali, adegé Kumpeni — sasambungan karo gedhéné olèh-olèhané
Kumpeni — sasambungan karo gedhéné olèh-olèhané paprangan ing Nagara Walanda, wis bisa madeg dhéwé ora kajajah déning nagara liya (Spanyol)— iku saya banjur langlung santosa
Ora namung meneng samana baé, nanging saya suwé saya mundhak gedhé panguwasané, nganti bisa nguwasani lemah laladan tanah Jawa pérangan njero
Let saabad saka titimangsa olèhé Sinuhun Sultan Agung kasor panglurugé perang arep mbedhah bètèng Walanda ing Batavia (1628-1629), V.O.C
olèh tambahan panguwasa saka kaparengdalem Ingkang Sinuhun Pakubuwana II, bisa nguwasani tanah Mataram
Mataram banjur kaplorod drajadé, wis lugu dadi tanah jajahan (1749)
Wiwit titimangsa iku tuwuhé panguwasan pangadilané Kumpeni ing samukara bab kang sasambungan karo jeroné Nagara Mataram ; putusan-putusané ing bab prakara iku mau banjur ana panguwasané Kompeni
Sasurud-dalem Ingkang Sinuhun Pakubuwana II ing taun 1749, Ingkang Sinuhun Pakubuwana III gumanti jumeneng Nata
Munggah jumenengé iku ora kagawa saka wewenangé gumanti, nanging lugu amarga saka „sih kadarmané Kompeni"
Ing sadurung sarta ing sawisé lelakon bab pasrah saha nampèni gumantiné kang jumeneng Nata kaya kang mau ing dhuwur mau, wis ora kurang cetha kaya ngendi munggah ing sasambungané karo bab panataning Praja, banjur ana lelakon warna-warna kang ndadèkaké tuwuhé Ngayogyakarta sarta dumadiné Praja Mangkunagaran ing tengahé tlatah Kasunanan
Mbarengi tedhaké Gubernur-Jéndral Van Imhoff papara ing tanah Jawa rawuh ing Sala (Juni 1746) parlu yasa prajanjian taun 1743 karo Ingkang Sinuhun Pakubuwana III; ing sapérangan wosing surasané, Kompeni sanggem ngakoni Sang Pangéran Adipati Anom ing tembé arep bisa gumanti jumeneng Nata
Saka panggalihdalem Ingkang Sinuhun saha panggalihé Sang Pangéran Adipati Anom arep bisa njagakaké pitulungé Kompeni kang sajatiné ya kagalih punjul prelu, amarga kanggo anyegah panduwané para Pangéran kang rumasa padha ndarbèni wewenang gumanti jumeneng Nata ; kaya mau wis bola-bali kalakonan wis kalebu lumrah, ing saben ana rembug sapa kang arep kacalonaké gumanti jumeneng Nata, iku banjur nuwuhaké dredah ing antarané para Pangéran, rebutan
dredah ing antarané para Pangéran, rebutan wahyuning Karaton
Sapa baé kang jumeneng Nata (Sunan) wis keéna katamtokaké ing batiné panggalihé mungsuhan karo kabèh kang padha rumangsa uga ndarbèni wenang kapilih gumanti jumeneng Nata
Bisa uga kagawa saka Kompeni olèhé njumenengaké Nata ing taun 1704, iku njalari saya gedhéné dredah lan kemèrèn ing antarané para kang padha rumangsa nduwé wewenang jumeneng Nata
Kagawa saka Kumpeni olèhé wis kalakon njumenengaké Nata, yaiku Ingkang Sinuhun Pakubuwana I kang raket banget pamitrané karo Kompeni, nanging jumenengé mau ora ndadèkaké panarimahé para Pangéran sawatara, pranatan laku-lakuné njumenengaké Nata ing Mataram, iku banjur ilang kasingkur ora ditetepi kaya adat padatané
Pangéran Mangkunagara iku ya rakadalem Ingkang Sinuhun Pakubuwana II dhéwé
Wis ing sajeroné Gègèr Cina (1741 — 1743) Radèn Mas Said mirong kampuh jingga nglawan Kompeni lan Ingkang Sinuhun; sanadyan Von Hohendhorff ing taun 1745 wis rambah-rambah olèhé ngrerepa, meksa durung bisa ngendhakaké karsané Radèn Mas Said
Radèn Mas Said iku wiwit timur wis kulina ulah kridhaning ngayuda, sarirané kulina ngrasakaké bot répot saha rekasané wong kang maju ing paprangan, betah tarak lan tapa-brata, mula ya banjur kajuwara mumpuni kabisanané ulah ing ngayuda
Saka puteking panggalih banjur lolos saka praja lelana mardika, njajah désa ingadésa tuwin wana-wana kang wekasané ngumpul karo barisané kang rama paman Pangéran Mangkubumi kang nalika samana uga lolos saka Praja, amarga dihina déning Jéndral Van lmhoff nalika mertamu ing Kraton Surakarta
Wiwitan lan wekasané paprangan ngrebut wahyuning Kraton kang kaping telu
Sang Pangéran Mangkubumi lan Radèn Mas Said bareng wis kumpul dadi siji banjur wiwit mangun yuda
Ya paprangan iku kang banjur diarani "Paprangan ngrebut wahyuning Kraton kang kaping telu"
Kumpulé Priyagung loro iku saya santosa lan raket, amarga tinalènan ing katresnan; Radèn Mas Said kapundhut mantu déning rama paman Sang Pangéran Mangkubumi, dhaup karo putrané putri kang pambayun asma Radèn Ayu Inten, kang ing pungkasan olèh asma Kangjeng Ratu Bendara
Pramila iku loro-loroné ya ora gampang olèhé arep nelukaké
Sanadyan perangé karo Kumpeni kerep kalah, nanging ora padha kemba ing panggalih
Papindhané kaya alang-alang (kambengan) kang padha tumiyung ing kalané katempuh ing jawah lan angin, nanging ora suwé bali ngadeg manèh, pulih kaya wingi uni
Sajeroné ana haruhara iku Ingkang Sinuhun gerah, nalika ngarepaké séda, yaiku ing surya kaping 11 Dhésèmber 1749, nganti lila legawaning panggalihdalem, tanah tlatah Mataram saisiné kaparingaké Kumpeni, ora mawa prajanjian apa-apa
Mangka ing kala iku wis ana kang ginadhang jumeneng Pangéran Adipati Anom
Sang Pangéran Mangkubumi kang luwih mangerti sarta mirengaké gelad-geliding rembug-rembug ing Kadhaton, ora nama anéh bilih babar pisan ora karsa ngakoni lumuntané panguwasané Karaton marang Kompeni, mula nunggal dina baé banjur dhawuh, bilih sarirané kang jumeneng Nata ngrenggani Praja Mataram jejuluk Pakubuwana, angedhaton ing Ngayogyakarta
Von Hohendhorff, Gubernur tanah Jawa pasisir lor pérangan wétan, awawaton wewenangé kang katampi nalika kaping 11 Dhésèmber; yaiku wis cedhak banget karo titimangsa surud dalem Ingkang Sinuhun Pakubuwana II (20 Dhésèmber 1749) mbyawarakaké Sang Pangéran Adipati Anom samono gumanti jumeneng Nata jujuluk Sinuhun Pakubuwana III (15 Dhésèmber)
Kajaba iku Pangéran Buminata kang uga lolos saka Kedhaton kumpul Pangéran liya-liyaé, nanging banjur pepisahan, bali menyang Karaton manèh, kajumenengaké Pangéran Adipati Anom
Menggah ganti-gumantiné kang jumeneng iku mawa katerangaké luwih cetha yèn kalakoné tetep bisa jumeneng iku ora kagawa saka wewenang-wewenangé, nanging namung mligi saka sih kadarmané Kompeni
Kabèh Pangéran kang isih ana sajeroné Kedhaton padha manut miturut dicepengi banjur dikirim menyang Semarang
Amerga saka iku ora nama anèh, yèn sapérangan gedhé saka para manggalaning Praja padha suda pangidhep saha sumungkemé marang kang jumeneng Nata ing Surakarta, rasané nggléwang padha manah prayoga angantepi Karaton ing Ngayogyakarta
Tuwan Hartingh ngarani, yèn jumenengé Ingkang Sinuhun Pakubuwana III iku, namung kanggo jalaran anyuburaké saakèhé masalah baé Déné perangé sekawit ing antarané kang padha musuhan, namung cilik-cilikan sawarna raméning reresah baé (gerilya) nganti tekan wekasané taun 1750
Sabubaré iku Kompeni ngirim wadya-bala saka Batavia prajurit aturan akèhé ora kurang saka 1500 wadya-bala pitulungan 3400, kawewahan manèh kuli cacahé 2000
Kanggo angluluhaké kakuwatané kang padha mbaléla, Kumpeni angondhangaké, kabèh panggedhé, para Mantri tuwin lurah dalah saandhahané wong cilik, kang padha ngrujuki pambalélané para Pangéran mungsuhé Kompeni, yèn padha gelem ndarbèni rasa kaduwung munggah ing kalakuwan saha tindaké nglakoni mbaléla, iku padha ora arep katiban ing pidana (amnesti)
Ewadéné wadya-balané Kumpeni meksa ora bisa mrantasi gawé kaya pangarep-arepé, amarga sanadyan prajurité kang padha ngraman wis rambah-rambah kalah, saka ngendi-endi gumrubyug teka babantu tanpa kendhat, yaiku para kawula kang wedi kang mituhu piyandelé marang rah-tumrahé para Nata Susuhunan kang jumeneng satuhu kaya kang wis-wis
Wadya-bala Kompeni ya bisa mbalèkaké kuwasané ing tlatah Kedhu, Ngayogya tuwin Bagelèn, olèh-olèh saka kamenangané, nanging ing wulan Oktober 1751 kalebu ing mungsuh manèh
Mayor Clerq bisa ngukuhi Kedhu, nanging ana ing Bagelèn Sang Pangéran Mangkubumi bisa ngremuk barisané Kompeni, malah tuwan Clerq kapupuh ing yuda (12 Dhésèmber 1751) ana ing sacedhaké Kali Bagawanta
Ing wiwitané wulan Maart 1752 Sang Pangéran ngangsahaké wadya-balané dhateng bawahé Kompeni ing pasisir lor
Para Bupati ing Pekalongan, Batang, Wiradésa lan Pemalang padha nungkul
Nanging bareng gagal panggebugé Tegal, sang Pangéran banjur budhal kondur marang Ngayogyakarta.
Amerga saka iku Sang Pangéran Mangkubumi ana ing sisih kulon wis gedhé panguwasané, nguwasani tlatah Mataram, Sokawati lan tanah paredèn sisih kidul
Radèn Mas Said nguwasani sisih wétan, yaiku Panaraga lan Madiyun
Sakedhap papréntahan Kumpeni ing Batawi animbang parlu narik wadya-balané, kaklumpukaké ing pasisir prelu kanggo njaga kantor-kantoré dagang ing kana
Déné jajahané kang dumunung ing tanah Jawa pérangan jero, prasasat diculaké, ora arep kapikir manèh
Nanging rancangan ngono mau durung nganti tumindhak, saka tansah kanggeg déning rangu-ranguning ati apa paprangan mau bisané ketemu tentrem disaranani mawa rembugan apa perlu dipeksa kabanjuraké mawa gegaman
Katemuné timbangan, ingatasé luhuring Kompeni luwih migunani saupama kabanjuraké perang, karuda-peksa nuju bisané tumunten sirep perangé
Ing tengah-tengahaning taun 1752 tanah-tanah ing pasisir lor kéna karebut manèh
Déné panempuhé kang kapindho, yaiku kang disénapatèni déning Von Hohendhorff ora bisa olèh kamenangan, amarga saka bisané mungsuh, prigel olèhé nindakaké gelar sarta ngepuh kakuwatané Kompeni
Tandhangé Kompeni kabibingung déning sontan–santunging gelar, saben nempuh diéndhani, wekasan barisané Kompeni kuwalahan, entèk kakuwatané
Ing wulan November taun 1752 Kompeni patemon karo Radèn Mas Said ana ing Banyudana, sakulon Surakarta, perlu arep bedhami, nanging kuciwa déné ora ana wohé
Patemon kang tanpa wasana mau malah nuwuhaké congkrahé Sang Pangéran Mangkubumi karo Radèn Mas Said, kang banjur padha musuhan dhéwé
Sing padha macung mungsuhan perang maju dadi telung golongan
Ing taun 1753 Pangéran Buminata lolos saka Praja banjur kumpul karo Radèn Mas Said
Ngono mau saya nggawé ribeté Von Hohendhorff
Surasané palapurané marang Pamaréntahan Kompeni, mratélakaké yèn „mèh ora bisa ngaturaké pamrayoga apa-apa kaya ngendi olèhé arep bisa nglestarèkaké jumenengé Ingkang Sinuhun, Nata kang kajumenengaké déning Kompeni mau; mangka ora ana Nata liyané kang bisa minangkani kabèh méliké Kompeni"
Wanci patemon karo Kompeni manèh (Mèi 1753), Radèn Mas Said gadhah pamundhut marang Kompeni supaya kang rayi Pangéran Tirtakusuma, yaiku kang kalèntu kakonduraké saka Ceylon banjur katahan ing Semarang, iku banjur kaluwarana
Apa manèh mundhut supaya layoné kang rama kagawa bali menyang tanah Jawa
Kajaba iku kang perlu dhéwé anaa sihé Kompeni nyengkakaké ing ndhuwur ing sarirané
Sanadyan ora dielokaké pamundhuté, nanging sajatiné kang dikarsakaké inggih bisa-a jumeneng Susuhunan
Ing wulan Juli 1753 Kompeni ngirim wangsulan, usul sagah arep kajumenengaké Pangéran Adipati Anom ngrangkep Papatihé kang jumeneng kanthi anyanggemi mbiyantu nelukaké mungsuhé Ingkang Sinuhun
Nanging amarga saka Radèn Mas Said mentas bisa numpes barisané kang rama marasepuh, ora karsa nampa usulé Kompeni mau
Amerga saka ora kaleksanan pamundhuté (Radèn Mas Said) jumeneng Susuhunan iku, prasasat awèh dalan ing liya kang uga mbetahaké (Sang Pangéran Mangkubumi)
Wekasan bareng Kompeni wis amupus, bisa ngundhuh wohing pandamelé
Wis nalika surya kaping 11 April 1754 tuwan Nicolaas Hartingh kang anggentosi tuwan Hohendhorff, inggih iku panggedhéning among dagang sarta kumetiré tiyang tanah ing Batawi kang paham banget marang basa lan adat carané wong Jawa sarta bisa ngleboni kapracayan marang wong Jawa kagawa saka olèhé mulat banget marang teteping kabèh sasanggemané ora tau cidra, nganti nyebal banget karo punggawané Kompeni cukup liya-liyané, nerangaké yèn
punggawané Kompeni cukup liya-liyané, nerangaké yèn Kompeni cukup ngreksa bawah wewengkoné dhéwé, liyané namung mligi nuju menyang katentremaning Nagara sarana lampah ora mawa adus ing getih nanging rerembugan alus, mupung kang suwau padha kumpul mbaléla ing Kompeni saiki padha cecongkrahan dhéwé
Pramila ora ana dalan liya kajaba banjur bedhami karo Sang Pangéran Mangkubumi kang nrima olèh panduman separoné Nagara, ora kaya panjangkané kang putra mantu (Radèn Mas Said)
"Pirsanana uga Prajanjian Giyanti" Prajanjian ing Giyanti
Nalika kaping 22 Sèptèmber 1754 tuwan Hartingh patemon karo Sang Pangéran Mangkubumi ana ing Padagangan antarané Grobogan karo Demak
Sanadyan kang dikarepaké déning Paréntah Hindhia sekawit arep njumenengaké Susuhunan Sang Pangéran Mangkubumi, nanging namung ambawahaké sapéranganing tlatah Surakarta kang sisih wétan, kagawa saka pangangseging barisané Radèn Mas Said, kanthi kasesa Sang Pangéran Mangkubumi énggal-énggal kajumenengaké, jejuluk Sultan Hamengkubuwana, ngerèhaké saparoné praja
Miturut suraosing prajanjian ing antarané Kompeni lan Pangéran Mangkubumi, katetepaké ing Giyanti ing dina Kemis 13 Fèbruari 1755 padha nglairaké pangaksama arep nglestarèkaké tata tentremé Nagari, sarana sekabatan tulung-tinulung, Nagara kapérang dadi loro, sapérang-pérangané ana 53.100 cacah
Kajaba iku Kangjeng Sultan Hamengkubuwana isih nampa wewahan 33.950 cacah dumunung ing mancanagara; kang aji yaiku ing Madiyun, Kertasana, Jipan, Japan lan Grobogan.
Déné Ingkang Sinuhun ing Surakarta isih gadhah wewengkon ing tlatah mancanagara sawatara kalebu wewengkon ing Panaraga, Kadhiri ing sisih wétan lan Banyumas ing sisih kulon, kabèh ana 32.350 cacah, semana iku durung kaétung wewengkon cilik-cilik ing sawatara panggonan
Saparoné tetempuh ing sataun-tauné saka ilangé wewengkon kabupatèn–kabupatèn ing pasisir, diwetokaké wujud dhuwit akèhé 10.000 réyal Spanyol, arep katampa Kangjeng Sultan
Nalika surya kaping 15 Fèbruari 1755 Kangjeng Sultan patemon karo Ingkang Sinuhun ana ing Jatisari perlu memulih rengkaning panggalih lan nyambung taliné katresnan
Wiwit iku akèh Pangéran kang padha nungkul aris menyang Kompeni; mula Kompeni banjur bisa anyuda-nyuda cacahing prajurité
Ing salah sijiné bab ing serat prajanjiané karo Kumpeni, Kangjeng Sultan gadhah sasanggeman bebarengan karo Ingkang Sinuhun lan Kompeni sumedya nelukaké kang putra mantu Radèn Mas Said
Kanggo nenangi kekendelané wadya–bala, Hartingh ngondhangaké sayembara, sapa kang bisa nigas janggané Radèn Mas Said arep tampa ganjaran 1.000 ringgit, panigasé janggané para Pangéran pandhéréké Radèn Mas Said uga kasedyan ganjaran dhuwit separoné
Kadereng santering panggalih Radèn Mas Said karoban tandhing, éwadéné ora kemba olèhé mbanjuraké perangé
Sesambungané perang mungsuh Radèn Mas Said
Perangé Radèn Mas Said dikroyok telu, yaiku mungsuh Ingkang Sinuhun, Kompeni lan Kangjeng Sultan
Sanajan kerep dikepung ing mungsuh arep bisa tumpes, éwadénné tansah bisa ngoncadi
Bareng campuhing perang ing sakiwa-tengené Kali Semangka lan ing sacedhaké désa Sidakersa (18 lan 29 Oktober 1755) bola-bali tansah kaseser baé, Panjenengané banjur linggar mundur menyang Pacitan
Wadya-balané akèh kang padha mbalik kumpul karo wadya-bala ing Ngayogyakarta
Kadhèrèkaké déning para punggawa kang isih padha setya, Radèn Mas Said kasembuh suraning panggalih mbanjuraké perangé
Kaprigelan ulah sontan-santuning gelar bisa mbingungaké mungsuh kang rambah-rambah kacélik, kablasuk-blasuk
Ing alas sacedhaké Blora kalakon bisa numpes wadya-balané Kompeni sabrigadhe, nganti tindhihé nemoni pati
Pancèné Ingkang Sinuhun, Kompeni lan Kangjeng Sultan, telu pisan wis sarembug nedya bedhami karo Radèn Mas Said, nanging Radèn Mas Said puguh ing karsa, ngantepi tékading panggalih, karsa bedhami yèn Panjenengané bisa jumeneng pribadi ngerèhaké kabèh wewengkoning Nagara
Amerga saka karsané kaya ngono, bedhaminé banjur jugar tanpa wasana
Saya rapet pangupangé mungsuh
Pusering wadya-balané Radèn Mas Said manggon ana ing Daha sarta wis rambah-rambah ngangkataké bala nggebug mungsuh
Wadya-bala Kasultanan wis bisa angepung rapet, éwadéné Panjenengané meksa isih bisa oncad mawa anilar wadya-balané kang wis nipis banget
Dumadiné Mangkunagaran lan bedhami karo Radèn Mas Said
Tuwan Hartingh satunggalé panggedhé Walanda kang limpat ing budi ora niyat arep numpes utawi nyirnakaké Radèn Mas Said, pupung nyarengi mangsakala kang becik, ora kendhat ing pambudidaya angrerepa Radèn Mas Said amrih karsa-a rukun karo Ingkang Sinuhun, ngèndelana olèhé rerempon
Akèh-akèh rembugé satemah Radèn Mas Said saka sithik nyondhongi pamrayogané Hartingh, amarga gadhah pangarep-arep ing wuri sasurudé Ingkang Sinuhun bisa uga gumanti, ngerèhaké Praja Mataram kabèh
Ingkang rayi Pangéran Timur kautus sowan ing ngarsané Ingkang Sinuhun, perlu ngaturaké kabèh panyuwuné
Ing panyuwuné katitik yèn Radèn Mas Said ing sajeroné panggalih gadhah pangangkah bisané tanah Jawa iku dirèhaké ing Nata siji baé
Éwadéné manawa meksa ora bisa kalakon pangarep-arepé panggalihé ya arep nrimah, uger minangka papanciné bisa mengkoni tlatah Nglaroh, Matésih, Keduwang lan Pacitan
Amerga saka atur pamrayogané Hartingh, Ingkang Sinuhun paring wangsulan, yèn bab pambagéning Nagari iku wis kabanjur ditindakaké éwadéné bab prakara pamundhuté tanah-tanah ing ngarep mau, mesthiné ya arep bisa karembug manèh
Saka adhrengé Hartingh, Ingkang Sinuhun kapeksa marengaké paturané Radèn Mas Said, nyuwun patemon ana ing Grogol, sakidulé Kutha Surakarta, kang kalakon nalika surya kaping 21 Fèbruari 1757
Ing surya kaping 17 Maret 1757 ngaanakaké patemon manèh ana ing Salatiga uga ditunggoni déning Papatih ing Ngayogyakarta
Kajaba iku wenang ngagem upacara saubarampéning kaluhuran luwih tinimbang karo liyané
Déné lenggahé tanah 4.000 karya dumunung ing tlatah Keduwang, Nglaroh, Matésih lan ing gunung kidul (Surakarta sisih kidul-wétan lan Ngayogyakarta sisih wétan)
Déne asma lan sasebutané Pangéran Adipati Mangkunagara
Jumenengé iku tinalènan ing sumpah kudu setya tenan marang Kangjeng Susuhunan, Kangjeng Sultan lan Kompeni
Saben dina pasowanan (Senen, Kemis lan Setu) katetepaké sowan ing Kraton Surakarta
Apa manèh kudu ngèstokaké kabèh dhawuh timbalané Ingkang Sinuhun; sarta kudu dedalem ing sajeroning Kutha Surakarta
Kaya ngono wekasané paprangan kang lawasé taunan
Saka pratikel lan rerigené Hartingh, pecahé Mataram kabagé-bagé, yekti wis kalakon, mungguh cethané katerangaké ing gambar pepethan paméranging Nagari ing sakiwa-tengené taun 1757 iki kang kapacak ing dhuwur iki
Kaanan lan wates-watesé tanah lenggah kang kaparingaké
Sadurungé ngrembug tanah 4.000 karya paringané Ingkang Sinuhun marang Radèn Mas Said kang banjur jejuluk Pangéran Adipati Mangkunagara, kaya ora ana alané saupama banjur nyawang rekasané kaanan ing tlatah Mataram kang, kapecah-pecah mau, kalebu tanah lenggahé Radèn Mas Said
Paprangan mau ngrusakaké tanah Mataram kang sumau gemah ripah loh jinawi, cacahing jiwa suda, akèh kang padha téwas ing paprangan, kawulané nandhang kamlaratan, kacingkrangan uripé
Akèh papan kang suwung mluwa, paceklik tuwin pageblug iku dadi tabet tetilarané paprangan
Tanah-tanah sawah, pategalan sapanunggalané diidak-idak sarta dibesmi déning musuh
Sawisé Ingkang Sinuhun saha Kangjeng Sultan ing taun 1755 wis padha patemon ing karukunan
Gubernur-Jéndral lan "Raad van Indië" ngaturaké layang marang panggedhéné Kompeni, surasané: Hartingh bisa mbuktèkaké dhéwé, isih ing sajeroné taun 1761, yèn tanah-tanah panduman kang isih dadi wewengkoné Ingkang Sinuhun saha tanah kang kairisaké dadi wewenangé Kanjeng Sultan iku namung wujud lemah; nanging kakantunané cacah jiwa ora ana saprateloné
Tumindaking pranatan pambagining Nagari ing taun 1755 njalari kisrah-kisruhing pèngetan kahanané tanah
Munggah baku kang dikarepaké iku paron tanah sigar semangka kang padha gedhéné
Para Bupati saandhahané patuh nggawa tanah lungguhé dhéwé-dhéwé kaparingan „wewenang milih Nata endi kang arep disuwitani
Mula tanah-tanah kang dumunung ing telenging Nagari lungguhé para abdidalem ing Kadhaton, iku pamanggoné banjur campur ora karu-karuwan
Wosé baé kerep ana lelakon, ing tanah lungguh kang sekawit dadi gadhuhané panggedhé siji banjur ana panggedhéné loro kang njalari mindhaking cacahé panggedhé
Béda karo Nagaragung saha pusering wewengkoné Ingkang Sinuhun saha Kangjeng Sultan, kaya pratélan ing dhuwur, kang siji-siji kaerèhaké déning Bupati Nayaka 12, dunungé tanah campuran ora karu-karuwan, ora ana tengeran wates-watesé kang njalari tuwuhé akèh prakara ing bab-wewenang gadhuhan tanah lungguh sarta cecongkrahiné para kawula, ing désa-désa, iku pambagéné tanah ing mancanagara, kang kabagé dadi pérangan gedhé-gedhé
Tanah-tanah ing mancanagara mau ora kapecah-pecah manèh dadi tanah lungguh cilik-cilik, nanging, banjur dadi wewengkoné para Bupati kang kuwajiban nglumpukaké paos katur Sang Nata
Déné tanah lenggahé Pangéran Adipati Mangkunagara kagawa saka gedhéning karusakané ing wanci paprangan sarta akèhé sudané jiwa kang téwas ing paprangan, iku wis cetha ora nyukupi pawetoné: mula kala semono temtuné gadhah prajurit kang mesthi cadhongé
Tanah Kasunanan kang kaparingaké dhateng Mangkunagaran pamanggon sarta gedhéné kapacak ing ngisor iki: Layang piagem bab wewenang lan kuwajibané Pangéran Miji (Kangjeng Pangéran Adipati Mangkunagara) kang kira-kira digawé nalika surya kaping 17 Maret 1757 ing Salatiga, iku digolèki ora bisa katemu