Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Panjebar Semangat Panjebar Semangat ya iku kalawarti (kalawarta) basa Jawa kang terbit pisanan tanggal 2 September 1933
Kalawarti iki isih tetep terbit minggon nganti saiki
Panjebar Semangat digunakaké dr
Soetomo kanggo nyengkuyung kamardikan Indonésia kanthi sesanti "Suradira jayaningrat lebur déning Pangastuti." Ing jaman nalika kababar, Panjebar Semangat dianggep ora lumrah amarga migunakaké basa Jawa ngoko
Soetomo, pangadeg Boedi Oetomo, nduwé panemu yèn basa ngoko bisa gampang diserep déning wong cilik lan luwih égalitèr
Sekawit, kalawarta iki dipanggedhèni déning Imam Soepardi nganti sédané ing taun 1963
Saiki, Panjebar Semangat (kang asring dicekak dadi PS) kapimpin déning Moechtar
Kalawarti iki kalebu institusi pers tuwa dhéwé sing isih urip tekan saiki ing Indonésia
Mangsa-mangsa awal mung bisa nyithak 2.000 èksemplar
Nanging ing taun 1936, Panjebar Semangat bisa nyithak 6.000-12.000
Mula ora anèh yèn kalawarti iki onja ing antarané médhia liyané
Ing jaman Jepang, Panjebar Semangat kudu tutup sawatara wektu lan lagi bisa kacithak manèh ing taun 1949
Terbitané sansaya ndedel dadi 88.000
Ing taun 2000, kalawarta iki nyithak 20.000-an èksemplar
Majalah iki kasebar ora mung ing Jawa utawa Indonésia waé, nanging uga nganti Suriname, Kaledonia Anyar, Malaysia, Thailand, Burma, lan Vietnam
Ing warsa 2013 Panjebar Semangat pikantuk bebungah saking Musèum Rékor Donya Indonésia minangka kalawarti kang nggunakaké basa laladan tuwa dhéwé ing Indonésia
Bebungah iki diparingaké déning MURI ngepasi ing dina ambalwarsa Panjebar Semangat kang kaping 80, ing tanggal 2 September 2013
Gladri foto bab Panjebar Semangat
Panjebar Semangat Pranala njaba
Panjebar Semangat ing Hanacaraka Web
Cisoka, Tangerang Cisoka iku kacamatan ing Kabupatèn Tangerang, Banten, Indonésia
Kacamatan iki dumadi saka 10 désa yaiku:
Pamulang, Tangerang Kidul Pamulang iku kacamatan ing Kutha Tangerang Kidul, Provinsi Banten, Indonésia
Pasarkemis, Tangerang Kacamatan Pasarkemis iku kacamatan ing Kabupatèn Tangerang, Banten
Pondok Arèn, Tangerang Kidul Pondok Arèn iku kacamatan ing Kutha Tangerang Kidul
Grogol, Cilegon Grogol iku kecamatan ing Kutha Cilegon
Kutha Tangerang Kutha Tangerang
Kutha Tangerang iku kutha ing provinsi Banten
Jembar wewengkon kutha iki ± 164,54 Km² utawa hèktar
Kutha Tangerang ketata saking 13 kacamatan,--kalurahan/désa
Benda, Tangerang Benda iku kacamatan ing Kutha Tangerang
Cibodas, Tangerang Cibodas iku kacamatan ing Kutha Tangerang, Provinsi Banten, Indonésia
Ciledug, Tangerang Ciledug iku kacamatan ing Kutha Tangerang
Cipondoh, Tangerang Cipondoh iku kacamatan ing Kutha Tangerang
Jatiuwung, Tangerang Jatiuwung iku kacamatan ing Kutha Tangerang
Karangtengah, Tangerang Karangtengah iku kacamatan ing Kutha Tangerang
Karawaci, Tangerang Karawaci iku kacamatan ing Kutha Tangerang
Larangan, Tangerang Larangan iku kacamatan ing Kutha Tangerang
Neglasari, Tangerang Neglasari iku kacamatan ing Kutha Tangerang
Periuk, Tangerang Periuk iku kacamatan ing Kutha Tangerang
Pinang, Tangerang Pinang iku kacamatan ing Kutha Tangerang
Soeharto Jenderal Besar Purnawirawan Soeharto, utawa kang misuwur kanthi jeneng Haji Muhammad Soeharto utawa Pak Harto (lair ing Dusun Kemusuk, Désa Argamulya, Kacamatan Sedayu, Kabupatèn Bantul, 8 Juni 1921 - Jakarta Kidul, 27 Januari 2008) ya iku Présidhèn Indonesia sing kaping loro sawisé Soekarno
Ing mancanagara dhèwèké misuwur kanthi sebutan The Smiling General (basa Jawa: "Jenderal kang mèsèm") amarga dhèwèké asring mèsèm ing sangarepé wartawan saben acara kang resmi
Sadurungé dadi présidhèn dhèwèké dadi pimpinan militèr nalika jaman Jepang lan Walanda, kanthi pangkat Mayor Jendral
Sawisé tanggal 30 September, Soeharto mratélakaké PKI iku kudu diresikake, lan dhèwèké dadi pimpinan oprasiiku
Operasi iki ngentèkaké 500.000 nyawa
Dhèwèké dadi présidhèn sawisé Supersemar kang dadi "kontrovèrsial" ing masarakat, ing tanggal 12 Maret 1967
Nalika iku dhèwèké dadi Pejabat Sementara Présidhèn lan dipilih dadi Présidhèn ing tanggal 21 Maret 1967 déning Majelis Permusyawaratan Rakyat Sementara
Jèndral Soeharto dipilih déning Majelis Permusyawaratan Rakyat ing taun 1973, 1978, 1983, 1988, 1993, lan 1998
Ing taun 1998, dhèwèké mundur saka présidhèn ing tanggal 21 Mèi taun 1998, bebarengan karo prastawa Geger Mèi 1998
Dhèwèke dadi présidhèn paling suwé ing Indonesia
Sawisé Soeharto lengser saka jabatan e minangka présidhèn, nganti saiki isih akèh kang diperkarakaké
Nalika Orde Baru, jaman Soeharto mimpin akèh pangyasa kang ndadèkaké majuné nagara kang ayem, ékonomi maju lan infrastruktur
Soharto uga matesi warganagara Indonésia keturunan Tionghoa, nguwasani Timor Timur, lan dianggep dadi rézim paling korupsi kanthi $AS 15 miliar tekan $AS 35 miliar
Usaha kanggo nggawa Soeharto ing pengadhilan ora kasil amarga lara
Amarga lara, Soeharto kapundhut ing Jakarta tanggal 27 Januari 2008
Jèndral Soeharto dhaub karo Ibu Tien ing Sala nalika tanggal 26 Dhésèmber 1947, lan duwé putra cacahé nem, ya iku Sigit Harjojudanto, Siti Hardijanti Rukmana (Tutut), Bambang Trihatmodjo, Siti Hediati Hariyadi (Titiek), Hutomo Mandala Putra (Tommy), kaliyan Siti Hutami Endang Adiningsih (Mamiek)
Nalika tanggal 8 Juni 1921, Sukirah nglairaké anak lanang ing omah biyasa ing Dhusun Kemusuk, Désa Argomulyo, Kacamatan Sedayu, Bantul, Yogyakarta
Lairé Soeharto diréwangi déning dhukun bayi kang asmané Mbah Kromodiryo, adhine simbahe Sakirah, Mbah Kertoirono
Déning bapaké, Kertoredjo aliyas Wagiyo aliyas Panjang aliyas Kertosudiro bayi lanang iki dijenengi Soeharto
Dhèwèké iku anak nomer telu saka Kertosudiro karo Sukirah
Karo bojo sing pisanan, Kertosudiro ngasilaké anak loro
Kertosudiro lan Sukirah ora suwé banjur pegatan saka lairé Soeharto
Sukirah nikah manèh karo Pramono lan dikaruniai anak pitu, salah sijiné Probosutedjo
Durung genep 40 dina, Soeharto digawa menyang omahé Mbah Kromo, amarga ibune lara lan ora bisa nyusoni
Awit cilik Soeharto dimong déning Mbah Kromo
Disinauni ngadek, lumaku, lumayu, lan dolanan ing sawah
Soeharto asring dijak Mbah Kromo ing sawah
Ing sawah Soeharto uga seneng nalika diajak Mbah Kromo ing sawah, apa manèh nalika Mbah Kromo lagi ngluku lan mecuti keboné.
Awit saka kono Soehaarto sinau dadi pemimpin
Saliyané iku Soeharto uga seneng golèk welut, kecèk dolanan banyu
Nalika gedhé Soeharto urip bareng mbahe lanang, Mbah Atmosudiro, bapaké ibuné
Soeharto sekolah nalika umur wolung taun, nanging asring ngaléh sekolahé
Wiwitané ing SD Désa Puluhan, Godhéan
Banjur ngalèh ing SD Pedes (Yogyakarta) amarga bapak lan ibu tiriné, Pramono pindhah omah ing Kemusuk Kidul
Kertosudiro banjur mindhah Soeharto ing Wuryantara, Wanagiri, Jawa Tengah
Soeharto dititipaké ing omahé buliké kang nikah karo mantri tani jenengé Prawirowihardjo
Soeharto ditampa minangka putra tuwa dhéwé
Soeharto seneng tetanèn wiwit urip ing Wuryantara, lan asring diwarahi Pak Liké sing dadi mantri tani
Bali sekolah, Soeharto sinau ngaji ing langgar karo kanca-kancané tekan wengi
Saliyané iku dhèwèké mèlu Hizbul Wathan
Ing kono Soeharto wiwit nepungi Radèn Ajeng Kartini lan Pangéran Dipanagara saka koran tekan désa
Sawisé lulus saka (SR) patang taun, Soeharto disekolahake ing Wanagiri
Sawisé umur 14 taun, Soeharto urip ing omahé Hardjowijono
Pak Hardjowijono iku kancané bapaké
Amarga asring diajak, Soeharto ngrewangi Kiyai Darjatmo nggawé resèp obat tradhisional kanggo nambani wong lara
Soeharto bali ing Kemusuk, lan nerusaké sekolahé ing Sekolah Menengah Pertama Muhammadiyah ing Yogyakarta
Ing sekolahan mau para siswane éntuk migunakaké sarung lan tanpa nganggo sepatu, utawa diéntuké nggunakaké sandhal
Ssawisé lulus SMP, Soeharto péngin nerusaké ing SMA nanging, kahanan ékonominé ora njurung
Banjur Soeharto mbalik ing omahé buliké ing Wuryantara
Ing kono dhèwèké makarya ing Bank Désa (Volk-bank)
Ora suwé anggoné makarya banjur Soeharto metu
Nalika taun 1942, Soeharto maca ana selèksi murid "het Koninklijke Nederlands-Indische Leger (KNIL)"
KNIL iku wadya karajan Hindia-Walanda
Dhèwèké ndhaftar lan ketampa
Dhèwèké wis tau dadi sérsan nalika Walanda nyerah marang Jepang
Sersan Soeharto banjur mbalik ing Dhusun Kemusuk
Saka kono Soeharto miwiti uripé ing militèr.
Tanggal 1 Juni 1940, Soeharto ditampa minangka murid ing sekolah militèr ing Gombong, Jawa Tengah
Sasuwéne nem sasi ngalkoni sinau dhasar militèr, dhèwèké lulus minangka lulusan paling apik, lan olèh pangkat kopral
Dhèwèké dadi prajurit pilihan lan teldhan ing Sekolah Bintara, Gombong lan resmi dadi anggot TNI tanggal 5 Oktober 1945
Dhèwèké mèlu anggota prajurit kolonial Walanda, KNIL
Nalika Perang Donya II taun 1942, Soeharto dikirim ing menyang Bandung dadi wadya cadhangan ing Markas Besar Angkatan Darat seminggu
Sawisé pangkaté dadi sersan wadya KNIL, Soeharto banjur dadi komandhan peleton, komandan kompi ing militèr kang dipanggedhèni Jepang kang misuwur minangka PETA, komandan resimen kanthi pangkat mayor, lan komandan batalyon kanthi pangkat letnan kolonel
Sawisé Perang Kamardhikan rampung, Soeharto dadi Komandan Brigade Garuda Mataram kanthi pangkat letnan kolonel
Soeharto mimpin Brigade Garuda Mataram ing operasi mungsuh pambrontak Andi Azis ing Sulawesi
Banjur Soeharto dipilih minangka Komadan APRIS (Angkatan Perang Républik Indonésia Serikat) Sektor Kutha Makasar kang duwé kuwajiban ngamanke kutha saka mantan KNIL/KL
Nalika tanggal 1 Maret 1949, Soeharto mèlu oprasi kang kasil ngrebut kutha Yogyakarta suwéné nem jam
Usul iku saka Sri Sultan Hamengkubuwono IX marang kepada Panglima Besar Soedirman yèn Brigade X kang dipanggedhèni déning Letkol Soeharto supaya énggal nyerang Yogyakarta lan nguwasai kutha mau suwéné nem jam kanggo mbuktèkaké yèn Républik Indonésia isih ana
Nalika umur 32 taun, Soeharto dipindhah ing Markas Divisi lan diangkat dadi Komandan Rèsimèn Infenteri 15 kanthi pangkat letnan kolonel (1 Maret 1953)
Nalika tanggal 3 Juni 1956, Dhèwèké diangkat dadi Kepala Staf Panglima Wadya lan Teritorium IV Diponegoro ing Semarang
Saka Kepala Staf, Soeharto diangkat dadi punggawa Panglima Wadya lan Teritorium IV Diponegoro
Tanggal 1 Januari 1957, pangkaté dadi kolonel
Soeharto uga wis tau dipecat Jenderal Nasution saka Pangdam Diponegoro
Kedadéyan mau nalika tanggal 17 Oktober 1959
Soeharto dipecat amarga nggunakaké jabatané kanggo nggolèk dhuwit kanggo awaké dhéwé kanthi cara njaluk dhuwit marang perusahaan ing Semarang
Banjur Soeharto dipindhahaké ing Sekolah Staf lan Komando Angkatan Darat (SESKOAD) ing Bandung, Jawa Kulon
Nalika umur 38 taun, Soeharto mèlu kursus C SSKAD (Sekolah Staf dan Komando AD) ing Bandung lan pangkaté mundhak dadi brigadir jenderal nalika 1 Januari 1960
Banjur Soeharto diangkat dadi Deputi I Kepala Staf Angkatan Darat nalika umur 39 taun
Nalika 1 Oktober 1961, Soeharto nduwé kalungguhan rangkep, ya iku Panglima Korps Wadya I Caduad (Cadangan Umum AD) lan Panglima Kohanudad (Komando Pertahanan AD)
Nalika taun 1961 Soeharto olèh tugas dadi Atase Militer Républik Indonésia ing Beograd, Paris (Prancis), lan Bonn (Jerman)
Ing umur 41 taun, pangkaté mundhak dadi mayor jenderal (1 Januari 1962) lan dadi Panglima Komando Mandala Pembebasan Irian Barat lan ngrangkep dadi Deputi Wewengkon Indonésia Wétan ing Makasar
Bali saka Indonésia Wétan, Soeharto kang wis munggah pangkat dadi mayor jenderal, ditarik bali ing markas ABRI déning Jenderal A.H
Ing taun 1962, Soeharto diangkat minangka Panglima Komando Cadangan Strategis Angkatan Darat (Kostrad) nganti 1965
Nalika tanggal 2 Januari 1962, Brigadir Jenderal Soeharto diangkat dadi Panglima Komando Mandala Pembebasan Irian Barat
Mayor Jenderal Soeharto dilantik minangka Mantri Panglima Angkatan Darat lan diwènèhi tugas supaya numpes Parté Kuminis Indonésia (PKI) lan antek-anteke.
Sawisé diangkat dadi Panglima Komando Strategis Angkatan Darat (Kostrad) nalika tanggal 1 Mèi 1963, Soeharto ngadegaké Komando Operasi Pemulihan Keamanan lan Ketertiban (Kopkamtib) kanggo ngimbangi G-30-S kang gégér 1 Oktober 1965
Tanggal 3 Oktober 1965, Mayjen Soeharto diangkat dadi Panglima Kopkamtib
Nalika tanggal 1 Oktober 1965, gégér prakara G-30-S/PKI
Soeharto dadi pimpinan Angkatan Darat
Saliyané dadi Pangad, Jenderal Soeharto uga diangkat dadi Pangkopkamtib déning Présidhèn Soekarno
Sasi Maret 1966, Jenderal Soeharto nampa Layang Préntah Sewelas Maret saka Présidhèn Soekarno lantaran jenderal Basuki Rachmat, Amir Machmud, lan M Yusuf
Isiné Supersemar ya iku mènèhi kuwasa marang Soeharto kanthi atas nama Présidhèn/Panglima Tertinggi/Panglima Besar Revolusi supaya ngamanake kabèh pérangan kanggo gawé ayemé papréntahan lan lumakuné révolusi
Tugasé, mbalikaké ayem lan tentremé lan gawé ayemé ajarané Bung Karno
Sedina sawisé prastawa sipersemar, 12 Maret 1966, Menpangad Letjen Soeharto mbubaraké PKI lan mutuské yèn PKI dilarang ing Indonésia
Marga kahanan pulitik kang rusuh, amarga gègèr G-30-S/PKI, sidang Istimewa MPRS, Maret 1967, milih Pak Harto minangka Présidhèn
Soeharto dadi Prèsidhen RI kapindho, nalika sasi Maret 1968
Soeharto dadi présidhèn kurang luwih telung puluh taun, utawa kaping nem mngliwati Pemilu
Soeharto mundur saka présidhèn tanggal 21 Mèi 1998
Jénderal Soeharto dadi présidhèn tanggal 12 Maret 1967 sawisé lapuran pertanggungjawabané Présidhèn Soekarno (NAWAKSARA) ora ditampa déning MPRS
Banjur Soeharto dadi présidhèn lantaran asil Sidhang Umum MPRS (Tap MPRS No XLIV/MPRS/1968) tanggal 27 Maret 1968
Saliyané iku dhèwèké uga ngrangkep kalungguhan dadi dadi Mantri Pertahanan/Keamanan
Awit tanggal 1 Juni 1968 diarani Orde Baru
Susunan kabinèt kang diumumké tangal 10 Juni 1968 diarani Kabinèt Pangyasa kang nggawé program "Rencana Pangyasa Lima Tahun I"
Nalika tanggal 3 Juli 1971, présidhèn nglantik 100 anggota DPR saka Angkatan Bersenjata lan mènèhi 9 kursi wakil Provinsi Irian Kulon kanggo wakil saka Golkar
Sawisé bisa nggandhèng parté pulitik Soeharto kepilih dadi Présidhèn lantaran Sidhang Umum MPR (Tap MPR No IX/MPR/1973) tanggal 23 Maret 1973
Ing jabatané sing kapindho, Sri Sultan Hamengkubuwana IX dipilih dadi wakil présidhèn
Nalika umur 55 taun, Soeharto wis wayahé pènsiun saka militèr (Keprres No 58/ABRI/1974)
Ing wayah iku Soeharto wis dadi panguwasa
Sawisé dadi panguwasa Soeharto wiwit nglakokaké tumindak kang ngetokaké kekuwatané
Nalika 20 Januari 1978, Présidhèn Soeharto nglarang nerbitaké pitu kalawarti, ya iku Kompas, Sinar Harapan, Merdeka, Pelita, The Indonésian Times, Sinar Pagi, lan Pos Sore
Nalika tangal 22 Maret 1978, Soeharto dilantik manèh dadi présidhèn kang kaping telu lan Adam Malik kang dadi wakil prèsidhèné
Sidhang Umum MPR 1 Maret 1983 mutusaké yèn Soeharto dadi présidhèn kang kaping papat lan Umar Wirahadikusumah minangka wakil présidhèn
Lantaran Tap MPR No V taun 1983, MPR ngangkat Soeharto minangka Bapak Pangyasa Républik Indonésia.
Nalika 16 Maret 1983, Présidhèn Soeharto gawé wara-wara susunan Kabinèt Pangyasa IV kang isiné ana 21 mantri, 3 mantri koordinator, mantri mudha 8, lan punggawa satingkat mantri 3
Nalika 1 Januari 1984, Présidhèn Soeharto ngisi formulir arep dadi anggota Golkar lan wiwit iku dhèwèké dadi anggota Golkar
Taun 1997, miturut Bank Dunia, 20 tekan 30% dhuwit kanggo yasa Indonésia disalahgunaké
"Krisis finansial" Asia ing taun mau ndadèkaké Soeharto kudu utang lan kudu dipriksa déning IMF
Sanajan dhèwèké wis ora péngin manèh dadi présidhèn ing pèriode 1998 - 2003, nanging Soeharto tetep kapilih dadi présidhèn déning parlemèn ing sasi Maret 1998
Bareng ana kedadéan dhémonstrasi, rerusuh, kahanan pulitik lan militèr, lan pucuké nalika gedhong DPR/MPR RI dikuwasani déning para dhémonstran, Présidhèn Soeharto mundur tanggal 21 Mèi 1998
Wakil Présidhèn Républik Indonésia, B.J
Habibie, nggantèni dadi Présidhèn
Ing Credentials Room, Istana Merdeka, dalan Medan Merdeka Utara, Jakarta, Présidhèn Soeharto maca pidhato pungkasanékang isiné kaya mangkéné: Sawisé nglakoni sumpah kalungguhan, BJ Habibie resmi dadi Présidhèn angka 3 RI
Ora suwé Mantri Pertahanan Keamanan kang ngrangkep Panglima ABRI Jéndral TNI Wiranto nguda rasa yèèn: Ngupadaya kahanan kang lagi krisis lan anané oposisi
Krisis monetèr kang lagi usum ing Asia ing taun 1997 uga dirasakaké Indonesia
Krisis iku uga kena ing babagan ékonomi
Tanggal 8 Oktober 1997, Présidhèn njaluk tulung ing IMF lan Bank Dunia kanggo ngurangi krisis
Présidhèn njaluk supaya warga masarakat ora bingung lan sabar ngadhepi krisis monetèr (29 November 1997)
Ing kahanan krisis kang tambah ngrekasaké warga masarakat, akèh kang padha nganakaké protès marang Présidhèn
Tanggal 10 Maret 1998, MPR gawè putusan nganggkat Soeharto dadi présidhèn kang nomer pitu
Ing taun iki kang dadi wakil Prof Ing BJ Habibie
Tanggal 17 Maret 1998, Soeharto menehaké gajiné kanggo ngurangi rekasané warga amarga krisis moneter
Saliyané iku uga dhèwèké njaluk para mantri supaya gaji pokoké diwènèhaké kanggo ngurangi rekasané warga amarga krisis moneter
Ngadhepi tuntutan supaya dhèwèké mundur saka Présidhèn, tanggal 1 Mèi 1998, Soeharto ngendika réformasi disiyapaké wiwit taun 2003
Nalika ing Mesir tanggal 13 Mèi 1998, Présidhèn Soeharto gelem mundur yèn pancèn rakyat Indonésia njlauk dhèwèké mundur
Sewelas mantri babagan ékonomi lan indhustri ("ekuin") Kabinèt Pangyasa VII mundur awit tanggal 20 Mèi 1998
Krisis ékonomi nggawé kahanan ing pamarintah kang dipanggedhèni dhèwèké kocar-kacir
70 dina sawisé dilantik dadi Présidhèn kaping pitu Soeharto mundur saka jabatané
Présidhèn Soeharto mudhun tanggal 21 Mèi 1998
Pas jam 09.00 WNIKB (Wekdal Nuswantara Iréng Kilèn), Soeharto mudhun saka jabatané minangka présidhèn
Nalika iku acara télévisi nyiaraké kadadéan iku
Tanggal 12 - 20 Mèi 1998 dadi dina-dina kang nemtokaké marang nasibé kalungguhan Présidhèn Indonésia
Mahasiswa kang protès nyebar ing saben laladan ing Indonésia.
Mahasiswa Trisaksi, Jakarta nganakaké dhémo lumaku tumuju Gedhung MPR/DPR kang
Tanggal 12 Mèi 1998, krungu kabar papat mahasiswa Trisakti mati
Matiné mahasiswa Trisakti kasebar ing ngendi-endi plantaran pawarta, kalawarti lan sapanunggalané
Dina Kemis, 14 Mèi 1998, kutha Jakarta rusuh gedhé, dhémo ing ngendi-endi
Tanggal 15 Mèi 1998, rombongan Présidhèn tekan ing pangkalan udara utama TNI AU Halim Perdanakusuma saka Kairo, Mesir saperlu Konfrensi Tingkat Tinggi (KTT) Golongan 15 (Group 15/G-15)
Wiwit tanggal 16 Mèi 1998, Présidhèn nganakaké rembugan karo pimpinan-pimpinan DPR
Tanggal 17 Mèi 1998, Mantri Pariwisata, Seni, lan Budaya Abdul Latief ngajokaké surat mundur saka kalungguhan mantri
Tanggal 18 Mèi 1998, kurang luwih éwon mahasiswa ngroyok Gedhung MPR/DPR
Kedadéyan mau mandheg sawisé Soeharto mundur saka Présidhèn tanggal 21 Mèi 1998.
Rontal "Lontar ngalih ing kaca punika
Kanggé panggunan bentèn tembung punika, mangga mriksani kaca Lontar (disambiguasi)." Rontal (tegesé: "ron tal", "godhong wit tal") utawa uga kerep lontar iku godhong wit siwalan (Latin "palmyra" utawa "borassus flabellifer") kang digaringaké lan dianggo bahan naskah lan kerajinan
Artikel iki mligi medhar rontal kang dianggo bahan naskah manuskrip, utawa buku tulisan tangan
Rontal kang dienggo bahan naskah tulisan tangan
Rontal kang dienggo bahan naskah tulisan tangan dienggo ing saubenging Asia Kidul lan Asia Kidul-Wétan
Ing Nusantara akèh tinemu naskah rontal saka Tatar Sundha (Jawa Kulon), Tanah Jawa, Bali, Madura, Lombok, lan Sulawesi Kidul
Ing pulo Bali, godhong-godhong siwalan utawa rontal kang dianggo bahan tulisan isih dianggo nganti sepréné
sepisanan godhong-godhong wit siwalan dipethik saka wit
Olèhé methik lumrahé ing sasi Maret/April utawa September/Oktober amarga godhong-godhong ing mangsa iki wis tuwa
Banjur godhong-godhong dikethoki lan olèhé ngethok kasar
Banjur dipépé nganggo panasing srengéngé
Prosès iki gawé warna godhong kang sadurungé ijo dadi rada kuning-kuning
Sawisé iku godhong-godhong dikum ing banyu mili, sawisé iku digosok nganti resik karo serbèt utawa sawut krambil
Banjur godhong-godhong iku mau dipépé malih, nanging saiki kadhang-kala godhong-godhong wis dikethoki lan ditalèni
Banjur bitingé dikethok lan diguwang
Sawisé garing, godhong-godhong banjur digodhog ing sawijining kwali gedhé lan diawori pirang bumbu-bumbu kusus
Tujuwané iku kanggo ngresiki godhong-godhong iki saka turahan reregedan lan ngawètaké struktur godhong supaya tetep apik
Bubar digodhog wolung jam suwéné, godhong-godhong wau diangkat lan dipépé manèh nèng dhuwur lemah
Ing wayah soré banjur godhong-godhong dijupuk saka lemah lan ngisoré lemah ditelesi banyu
Banjur godhong-godhong didokok manèh supaya lembab lan dadi lurus
Banjur ésuké didokok manèh lan diresiki nganggo lap
Terus godhong-godhong iku ditumpuk lan diprès karo sawijining piranti kang ing Bali diarani "pamlagbagan"
Piranti iki sawijining jepitan kayu kang ukurané gedhé banget
Godhong-godhong iki diprès kurang luwih nem sasi suwéné
Nanging saben rong minggu diangkat lan diresiki
Sawisé iku godhong-godhong dikethok manèh miturut ukuran kang dijaluk lan diwènèhi telung bolongan ing kiwa, tengah, lan ujung tengen
Jarak saka bolongan ing tengah nganti bolongan ing kiwa kudu luwih cendhak tinimbang jarak menyang ujung tengen
Bab iki karepé supaya bisa dianggo tandha mengko yèn nulis
Pinggiran rontal uga dicèt, lumrahé nganggo cèt warna abang.
Rontal saiki wis bisa ditulisi lan diarani nganggo istilah "pepesan" ing basa Bali lan salembar rontal diarani "lempir"
Saben lempir rontal kang arep ditulisi, lumrahé diwèhi garis dhisik supaya mengko yèn nulis ora méncang-mèncong
Bab iki dilakoni nganggo sawijining piranti kang diarani "panyipatan"
Tali-tali cilik dibenggangaké ing rong paku pring
Terus nèng ngisoré didokoki lempir-lempir rontal
Tali-tali iki banjur diwèhi mangsi lan digèrèt
Benggangan tali kang digèrèt wau banjur mencelat lan nyiprati mangsi ing lempiran rontal dadi garis-garis dienggo nulis bisa kadhapur
Banjur rontal kang wis cemepak ditulisi, ditulisi nganggo lading tulis kang ing Bali diarani "pengropak" utawa "pengutik"
Ing Jawa Kulon ing basa Sundha lading iki diarani "péso pangot"
Sang juru tulis sajatiné ngukir aksara ing lempir-lempir rontal wau iki
Sawisé bubar ditulisi, sawijining lempir, lumrahé ing rong sisih, banjur lempir wau kudu diirengi
Carané ngirengi lempir dilakoni nganggo kemiri kang diobong nganti ngetokaké lenga
Banjur kemiri-kemiri wau iki diusapaké ing lempir-lempir wau lan ukiran aksara-aksara mau dadi katon cetha amarga angusing kemiri wau
Lenga kemiri sisan uga ngilangi mangsi garisan
Banjur saben lempir diresiki nganggo lap lan kadhangkala diusapi nganggo lenga seré supaya resik lan ora dipangan kéwan-kéwan cilik
Banjur tumpukan lempir-lempir iki didadèkaké siji nganggo sawijining tali ngliwati bolongan tengah lan diapit nganggo pangapit sapasang kang ing Bali diarani "takepan"
Nanging kadhangkala lempir-lempir wau disinggahaké ing sajeroning pethi cilik kang diarani "kropak" ing Bali (ing Jawa "kropak" tegesé naskah rontal)
Ing Sulawesi Kidul rontal uga ditepangi lan diarani "lontara"
Wujud lontara rada séjé karo rontal saka Jawa lan Bali
Amarga ing Sulawesi Kidul, rontal disambung-sambung nganti dawa lan digulung dadi dhapuré mèmper kaya kaset (video utawa musik)
Lontara saka Sulawesi iki wis langka banget, saubenging donya mung kari ana telung naskah lontara Sulawesi
Papan panyinggahan kolèksi rontal
Pirang kapustakan lan instansi umum liyané sadonya nyimpen kolèksi rontal lan nyedyakaké kanggo para penliti kanggo diwaca
Ing ngisor iki ana pratélan instansi-instansi wau.
Słubice Słubice ([swuˈbiʦɛ], Jerman: "Dammvorstadt") iku siji kutha kang papané ana ing sisih kuloné Polen ing pinggiring kali Oder
Kutha iki kang ndunungi 25.000 jiwa
Nganti taun 1945, kutha iki pérangan wétan kutha Frankfurt an der Oder ("Dammvorstadt", "Gartenstadt")
Jeneng Słubice iku éjaan basa Polen modhèren kanggo "Zliwitz", siji désa kang ingaran ing piagem kutha Frankfurt kang ditulis ing taun 1253
Sithik bab kutha iki
Saiki iki ing kutha Słubice ana pos pawatesan (pos wates) kang wigati dhéwé antara Polen lan Jerman kanggo montor lan sepur (ing Kunowice, kutha cilik cedhak kéné)
Słubice iku uga Pusat Sains Polen-Jerman Collegium Polonicum
Para tamu saka Jerman, mligi saka "Frankfurt an der Oder", kutha-kutha liyané ing Brandenburg, lan Berlin seneng marani Basar ("Pasar Polen") lan nukoni rokok kang luwih murah nèng kana (ing dalan ul
Nanging para "wisatawan bènsin" uga faktor penunjang ékonomi lokal kang wigati
Saliyané iku prostitusi uga nunjang ékonomi lokal
Akèh bordhil ing kana kang diparani para wisatawan Jerman