Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Amarga Ford sadurungé njabat dadi wakil présidhèn, mulané ora ana wakil présidhèn nalika masa kalungguhan kaprésidhènanné
Ford banjur didampingi déning Nelson Rockefeller sing dadi wakil présidhèn
Ford séda ing tanggal 26 Dhésèmber 2006
Yuswané nalika séda 93 taun.
Bonsai Bonsai (basa Jepang: 盆栽) punika salah satunggiling kagunan pamangkasan tuwuhan utawi wit ingkang asalipun saking Jepang
Donipun inggih kanggé ngulinakaken tuwuhan utawi wit punika thukul ing kawontenan alit/cébol
Istilah bonsai piyambak asalipun saking basa Mandarin "pen zai"
Ing basa Jepang, bonsai tegesipun "tuwuhan ing pot" lan padatanipun gegayutan kaliyan miniatur wit ingkang dipuntandur ing lebetipun pot utawi wadhah
Wit ingkang dipundamel bonsai racakipun wit ingkang wonten kajengipun (kados ta wit wringin lan sanèsipun) utawi wit-witan wohan lan kadhang kala wit-witan sekaran
Bonsai ingkang saé saged dipundèkèk ing jawi sapanjanging taun
Èfèk artistik bonsai saged dipuntingali saking kasêmbangan ing ukuran batang, ron, pang sekar utawi woh kaliyan pot ingkang dipun-ginakaken
Pot ingkang dipunenggé kedah njurung swasana wit ingkang dipuntandur
Wonten 4 ukuran bonsai ingkang biayasa dipunenggé, inggih punika miniatur, alit, sedhengan, kaliyan rata-rata
Miniatur limrahipun ukuran inggilipun kirang langkung 5 cm
Umumipun bonsai miniatur dipunsinyapaken ing wekdal kirang langkung 5 taun
Bonsai alit limrahipun gadhah inggil antawis 5 ngantos 15 cm kaliyan merlokaken pasiyapan kirang langkung 5-10 taun
Bonsai ukuran sedheng gadhah inggil antawis 15 ngantos 30 cm, kaliyan bonsai rata-rata gadhah inggil 60 cm kaliyan wekdal pasiyapan kirang langkung 3 taun
Tandhuran utawi wit dipundamel cébol mawi ngethok oyot lan pangipun
Wit dipunbentuk mawi pitulungan kawat ing pang saha tunasipun
Kawat kedah sampun dipunpendhet sadèrèngipun sempet nggorès cerma pang wit punika
Bonsai kapisanipun dipuntepangaken wonten Tanah Tiongkok kirang langkung 1.000 taun kepengker
Nanging lajeng dados populèr kaliyan dipun-"perkembang"-aken déning tiyang Jepang
Bonsai sapunika ugi populèr ing Tanah Jawi.
Wayang Ménak Wayang Ménak iku wayang kang caritané dhedhasar lakon ménak
Wayang ménak lumrahé nganggo wayang golèk (wayang golèk ménak), nanging uga ana kang nganggo wayang kulit
Sapérangan wong uga nyebut kanthi aran "wayang tengul"
Wayang iki digawé déning Ki Trunadipura, sawijining dhalang saka Baturetna, Surakarta, ing jaman Mangkunagara VII (1916-1944)
Wayang golèk ménak diwènèhi sandhangan kaya wayang kulit purwa, ya iku kanthi nganggo jamang, kuluk, sumping, lan sapanunggalané
Gandhèng caritané njupuk saka carita ménak kang asliné saka Pèrsi, mula paraga wayangé kaya wong Arab, ya iku nganggo jubah
Awit saka kembangé jaman, wayang ménak uga diparagakaké kaya wayang wong kanthi sebutan Jabur
Oblast Oblast iku sawijining istilah saka basa Ruslan lan basa Slavia liyané lan tegesé kurang luwih "praja", "tlatah" utawa "provinsi"
Ing basa Slavia tembung iki pasang aksarané kaya mengkéné: basa Ceko: oblast, basa Slowak: oblasť, basa Ruslan lan basa Ukraina: "о́бласть," basa Bulgaria: "о́бласт"
Banjur ing tlatah bekas Uni Soviet, tembung iki isih kerep dienggo, nanging lumrahé olèhé masang aksara rada béda:
Ènsiklopédhi Ènsiklopédhi utawa bauwarna iku sawatara buku kang isiné pawedharaning saben cabang ngèlmu sains kang katata miturut abjad utawa miturut kategori lan carané nata cekak lan padhet
Tembung 'ènsiklopédhi' dijupuk saka basa Yunani; "enkyklios paideia" (ἐγκύκλιος παιδεία) kang tegesé siji bundheran utawa pangajaran kang pepak
Karepé iku ènsiklopédhi iku sawijing pendhidhikan paripurna kang ngamot kabèh bundheran ngèlmu sains
Banjur tembung ‘bauwarna’ iku dijupuk saka basa Sangskreta lan sajatiné tembung majemuk saka jinis "bahuvrihi"
Tembung iki dadi kasusun saka rong pérangan: ‘bau’ utawa ‘bahu’ lan ‘warna’
Tembung ‘bau/bahu’ iku tegesé akèh lan tembung ‘warna’ iku tegesé ‘rupa’ utawa ‘wujud’
Dadi tegesé ‘akèh prakara’
Kerep konsèp ènsiklopédhi disalah-kaprahaké karo bausastra (kamus)
Nanging prakara iki ora anèh amarga ènsiklopédhi-ènsiklopédhi awal pancèn mula-mulané disusun saka bausastra
Prabédan utama antara kamus lan ènsiklopédhi iku; siji kamus namung mènèhi katrangan définis saben entri utawa lemma kang dideleng saka sudhut pandhang linguistik utawa namung mènèhi sinonim-sinonim waé
Kamangka siji ènsiklopédhi kawedaraning siji entri luwih jero
Sawijining ènsiklopédhi iku nyoba mènèhi katrangan saben artikel wujud siji fénomèna
Utawa luwih cekak manèh; ènsiklopédhi iku pratélan prakara kamangka kamus iku pratélan tembung
Ènsiklopédhi nalika Jaman Klasik Antik ing Éropah
Tembung ènsiklopédhi asalé saka basa Yunani, dadi ora anèh yèn asalé uga saka Yunani kuna
Nanging ènsiklopédhi tuwa dhéwé dudu saka Yunani nanging saka Kakaisaran Romawi lan ditulis déning Marcus Porcius Cato kang sugeng ing abad kaping 3 lan 2 sadurungé Maséhi
Nanging ènsiklopédhi kang isih ana nganti saiki lan kang tuwa dhéwé ditulis déning Caius Plinius Secundus ing abad Masehi kaping 1
Ènsiklopédhi Plinius iki kasusun saka 38 jilid
Sajarah ènsiklopédhi ing donya modhèren
Ing jaman modhèren tembung ènsiklopédhi kaping pisan dienggo déning Paul Scalich, siji panulis Jerman ing taun 1559
Banjur filsuf Inggris Francis Bacon ing awal abad kaping 17 nganggo tembung iki ing teges modhèren
Nanging konsèp tembung ènsiklopédhi lagi dienggo ing pangertèn kaya saiki sawisé ditepungaké déning Denis Diderot, siji panulis lan filsuf Prancis uga nganggo tembung iki kanggo mènèhi jeneng proyèk kang lagi digarap karo dhèwèké
Proyèké kang uga bisa diarani proyèk abad kaping 18 iki suwéné ana 30 taun, saka taun 1750 – 1780
Don proyèk iki kanggo nulis "kanthi" sistèmatis kabèh kawruh kang dingertèni kabèh umat manungsa
Ing basa Prancis ènsiklopédhi Diderot iki diarani: "Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers"
Tegesé ing basa Jawa iku “Ènsiklopédhi utawa Kamus kang ana catetané prakara sains, kagunan, lan pakaryan”
Ènsiklopédhi Jaman Klasik ing Tanah Jawa
Ènsiklopédhi kang tuwa dhéwé ing Tanah Jawa iku asalé saka budaya Jawa-Hindhu lan ditulis ing basa Jawa Kuna
Ènsiklopédhi iki diarani "Cantaka Parwa" lan isiné warna-warna kawruh ngèlmu sains lan carita-carita mitologi karo wiracarita.
Mbokmenawa layang "Cantaka Parwa" iki ditulis ing abad kaping 9 Masèhi
Saliyané "Cantaka Parwa", layang "Canda Kirana" kang asalé kurang punjul jaman kang padha uga patut ingaran nèng kéné
Nanging "Canda Kirana" sajatiné luwih akèh nudhuhi ciri-ciri kas kamus katimbang ènsiklopédhi
Layang "Canda Kirana" iki asalé saka budaya Buda-Jawa
Banjur ing jaman pasca-Hindhu utawa jaman Islam Jawa, antara abad kaping 16 nganti abad kaping 18, muncul akèh karya-karya sastra kang sajatiné dudu dikarepaké dadi ènsiklopédhi, nanging asifat ènsiklopédhik
Buku-buku kang dikarepaké iki yaiku "Serat Centhini" lan "Serat Cabolang"
Buku-buku iki isiné carita siswa lelana lan sinau ing ngendi-endi
Ing saben papan kang diampiri, siswa iki sinau prakara-prakara anyar
Buku-buku iki kerep kandelé nganti pirang-pirang jilid
Wiwitané pancèn ditengeri panglumpukan karya-karya bab kabèh jinis kawruh kang dirangké dadi siji
Banjur ing tengahé abad kaping 19, sang pujangga Kasunanan Surakarta; Ki Ranggawarsita nulis siji karya sastra kang diparingi jeneng layang "Pustaka Raja Purwa"
Akèh wong kang nggandrungi buku iki
Isiné prakara warna-warna carita bab sajarah ratu-ratu jaman kuna lan liya-liyané
Carita-carita iki ditulis miturut cara kronologis déning Ki Ranggawarsita
Malahan sawisé Ki Ranggawarsita ora nerusaké carita iki, ana wong-wong liya kang nerusaké
Kurang luwih waktuné padha karo Ranggawarsita, ana uga siji karya kang asifat ènsiklopédhik ing Surakarta déning Ki Padma Susastra (Wira Pustaka)
Kitab iki déning Ki Padma Susastra diparingi jeneng "Bauwarna"
Karyané iki wis asifat modhèren, amarga bahan-bahan kang dibahas lan dimot ing bukuné disusun miturut abjad
Mula karo kitab Bauwarna iki, awaké dhéwé wis tekan ing éra modhèren lan nutup éra klasik
Ènsiklopédhi ing Tanah Jawa ing mangsa saiki
Wong-wong Jawa kang wis tau sinau lan olèh pendhidhikan kolonial Walanda, wiwit pungkasané abad kaping 19 lan awal kaping 20 dadi katarik karo idhé-idhé lan gaya pamikiran Donya Wétan
Banjur karya-karya kang asifat ènsiklopédhik uga ditulis, nanging saiki ora nganggo basa Jawa manèh nanging nganggo basa Indonésia
Ènsiklopédhi jangkep ing basa Indonésia lagi muncul ing taun 1953, sawisé nagara Indonésia diproklamasèkaké, yaiku "Ensiklopedi Indonésia"
Ing jaman pasca Proklamasi Kamardikan Indonésia, mligi saiki iki, ènsiklopédhi kang misuwur dhéwé antarané yaiku "Ensiklopedi Indonésia" kang wis kapacak ing ndhuwur
Ènsiklopédhi iki cacahé ana 7 jilid lan uga ana Ensiklopedi Nasional Indonésia kang cacahé ana 18 jilid
Banjur ing dasawarsa pungkasan abad kaping 20 uga dadi ana ènsiklopédhi kang dhedhasar agama Islam lan diarani "Ensiklopedi Islam Indonésia"
Salah sijiné kang nyusun ènsiklopédhi iki ya "cendekiawan" Muslim misuwur Prof
Nurcholish Madjid utawa Cak Nur