Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Wesi waja iki digawé luqih dhisik kanthi manéka wangun lan ukuran, ana kang lancip, pipih, cilik, gedhé lan wangunliyané kang duwé fungsi béda-béda
Wosé piranti mau kanggo gawé manéka bolongan ukiran ana ing lembaran wayang
Sabanjuré dipasang pérangan awak liyané ya iku tangan
Tangan wayang dumadi saka rong pérangan ya iku lengen dhuwur lan ngisor, saéngga tangan bisa diobahaké niru obahing tangan manungsa
Gagang wayang digawé saka bahan sungu kebo utawa sapi
Tangan wayang uga diwènèhi gagang supaya dhalang bisa ngobahaké tangan wayang mau
Pakeliran utawa pagelaran wayang kulit merlokaké piranti ya iku antarané: Simpingan
Akèhé wayang ing kothak ora padha ing antarané dhalang siji lan liyané
Ana kang kurang saka 180, ana uga kang nganti 400 wayang.
Wayang mau ana kang ditata ing pakeliran sisih tengen lan kiwa, ana uga kang ing njero kothak
Ing antarané kang ditata ana ing sisih kiwa ya iku: Simpingan Tengen
Kang ditata ing sisih tengen diwiwiti saka wayang Brahala/Déwa Amral/Déwa Mambang dipungkasi nganggo wayang bayen
Wayang dhudahan ya iku wayang kang ora mèlu disimping nanging mung disimpen ana sajeroning kothak
Biasane wayang dhudahan iku kalebu wayang kang kerap dilakokake déning Ki Dhalang
Contone wayang dhudahan: 1
Dhudahan Pandhita lan Déwa 3.Dhudahan Raseksa (buta) Prepat 4
Dhudahan Sato Kéwan 9
Omah ngibadah Omah ngibadah utawa papan ngibadah iku panggonan suci kanggo nindakaké ritual ngibadah agama
Panggonan sing dianggep suci iki wis ana wiwit jaman prasajarah
Istilah kabuyutan utawa mandala ing tlatah Sundha iku wis ana wiwit jaman kraton Tarumanagara lan dilanjutaken ing kraton Kendan uga kraton Galuh
Budaya iki dilanjut wektu agama Hindhu lan Buda lumebu ing Nusantara terus uga agama Kristen lan Islam
Masjid iku omah ngibadah kanggo umat penganut agama Islam
Ing laladan-laladan tinentu jeneng omah ngibadah iki nganggo jeneng liya ning nduwé fungsi padha, ana Langgar uga ana Mushalla
Tembung Masjid iku saka basa Arab ya iku "Masjad" sing tegesé panggonan kanggo sujud
Omah-omah ing Indonésia umum nduwé ruwang mirunggan sing biyasa kanggi ngibadah utawa kadhang ana siji ruwang tinentu sing kerep kanggo njalanake ngibadah ing omah
Kanggo tulisan luwih gamblang, pirsani Masjid Gréja
Greja iku omah ngibadah kanggo umat Katholik lan Protèstan
Yasan Greja sing paling megah ing Indonésia ya iku Greja Katedral ing lapangan Banteng, Jakarta uga Greja Immanuel ing gambir Jakarta Pusat
Kanggo tulisan luwih gamblang, pirsani Greja Pura
Pura iku omah ngibadah kanggo umat Hindhu
Umat Hindhu ing Indonésia cacahé akèh ing pulo Bali
Kanggo tulisan luwih gamblang, pirsani Pura Wiyara
Wiyara utawa Wiyara iku omah ngibadah kanggo umat Buda
Sedurung jaman reformasi makna omah ngibadah iki dicampuraduk karo Klenthèng, iku amarga ana masalah-masalah politis sing diskriminatif, ning saiki masalah diskriminatif iku wis dihapus
Kanggo tulisan luwih gamblang, pirsani Wiyara Klenthèng
Klenthèng iku omah ngibadah kanggo umat Kong Hu Cu utawa Konfusianisme
Yasan Klenthèng lumrahé nganggo ornamen-ornamen Cinten lan didominasi warna abang
Kanggo tulisan luwih gamblang, pirsani Klenthèng
Pratélaning dina gedhé Masing-masing agama lan uga kepercayaan umum nduwé dina-dina tinentu kang dianggep istimewa lan umum ingaran dina riyaya utawa lebaran
Peringatan kanggo dina-dina istimewa iku biyasa dibarengi karaméan-karaméan uga ritual-ritual ngibadah kang rada béda karo racaké
Ing Indonésia, karaméan dina-dina istimewa agama iki malah nglairaké budaya-budaya tinentu kang kadhang adoh kaitane karo aji-aji agama iku, contoné mudik lebaran
Implikasi liya, yèn pirang-pirang karaméan kang wektune rada bebarengan, upamané Idul Fitri karo Natal, malah bisa nimbulke prabawa luas ing sèktor-sèktor liya upamané, ékonomi, angkudan lan liyané
Dina riyaya Idul Fitri uga biyasa ingaran lebaran iku sejatine kanggo bersyukur sebab wis bisa ngerampungke pasa ing wulan Ramelan, mulane diraya'ake ing dina kapisan wulan ngarepe (Syawal)
Ing Indonésia ana budaya migrasi kang dadi tandha karaméan lebaran iki ya iku mudik kampung utawa mudik lebaran
Wong kang meranto ing kutha-kutha utawa laladan liya padha bali ing laladan asalé utawa kampung halaman kanggo bisa kumpul karo kabèh sadulur uga mligi wong tuwane
Kanggo tulisan sabanjuré, pirsani Idul Fitri Ing agama Islam uga ana dina riyaya liya kang uga wigati ya iku Idul Adha utawa biyasa ingaran lebaran haji
Ing tlatah Jawa iki umum diarani Bada Ageng, malah ing laladan-laladan tinentu, dina riyaya kaji iki diraya'ake luwih meriah katandhing Idul Fitri
Kanggo tulisan sabanjuré, pirsani Idul Adha Agama Kristen lan Protèstan
Dina riyaya Natal iku dadi dina riyaya utama umat agama Kristen lan Protèstan
Natal iku kanggo memperingati kelairan Tuhan Yesus lan mesthi dipèngeti ing tanggal 25 Dhésèmber saben taun
Santa Claus utawa Sinterklas iku dadi salah siji ciri dina riyaya iki
Saliyané iku uga anané wit Natal
Kanggo tulisan sabanjuré, pirsani Natal Dina riyaya Paskah iku diraya'ake umat Kristen kanggo memperingati séda lan kebangkitan Yesus saka kematian
Kanggo tulisan sabanjuré, pirsani Paskah Agama Hindhu
Dina riyaya Galungan iku diraya'ake umat agama Hindhu ing Indonésia mligi kang ing pulo Bali
Dina riyaya iki diraya'ake ing dina Rebo Kliwon
Kanggo tulisan sabanjuré, pirsani Galungan Dina riyaya Nyepi diraya'ake umat Hindhu Bali pas ing taun anyar Saka
Iki dina riyaya pensucian ya iku pensucian Déwa-Déwa ing sagara
Ing dina iki umat Hindhu Bali njalanke ritual pemujaan suci kanggo Déwa-Déwa
Kanggo tulisan sabanjuré, pirsani Nyepi Agama Buda
Dina riyaya Waisak ing agama Buda iku diraya'ake ing wulan Mèi pas wektu padhang wulan utawa purnama sidhi
Dina riyaya iki kanggo memperingati kelairan uga wafate Sidharta Gotama uga kanggo peringatan wektu Sidharta Gotama berhasil dadi Buda
Kanggo tulisan sabanjuré, pirsani Waisak Agama Kong Hu Cu
Dina riyaya Imlek iku dina riyaya kanggo peringatan taun anyar Imlek lan diraya'ake suku Tionghoa
Ucapan salam Gongxi facai iku dicaturaké ing dina riyaya iki, uga umum ana budaya bingkisan angpao
Kanggo tulisan sabanjuré, pirsani Imlek
Télévisi Télévisi utawa TV ya iku médhium tèlèkomunikasi medium kanggo nyaluraké swara karo gambar-gambar kang obah ing monokrom / sak warna (ireng-putih), utawa ing warna-warni, lan ing dhiménsi loro utawa dhiménsi telu
TV bisa ngrujuk marang saprangkat télévisi, sawiji acara télévisi, utawa médhiumé transmisi télévisi
télévisi iku sawiji média massa, kanggo klangenan, pangajaran, pawarta, lan pangiklanan
Télévisi uwis sadhiya ing akir taun 1920an awujud èkspèrimèn kang isih kasar
Sawisé Perang Donya II, wujud panyiaran TV ireng-putih kang uwis luwih apik dadi kaloka ing Amérika Sarékat lan Karajan Manunggal, lan prangkat-prankat télévisi dadi barang wajib ing omah-omah, padagangan, lan institusi-institusi
Nalika ing taun 1950an,télévisi iku medhium utama kanggo mangaribawani opini publik
Ing tengah-tengahing taun 1960an, Panyiaran warna kawanuhaké ing Amérika Sarékat lan akèh-akèhé nagara-nagara kang uwis maju
Sadhiyaning médhia panyimpenan kaya ta tép VHS (1976), DVD-DVD (1997), lan blu-ray discs HD (2006) ngolèhaké para pamiyarsa bisa nonton acara-wujud acara kang uwis direkam sadurungé ing omahé dhéwé-dhéwé, kaya ta filem-filem
Ing akhiré dékade kapisaning taun 2000an, kawentarané panyiaran-panyiaran télévisi digital mundhak kanthi gedhé
Pangembangan liyané ya iku pindhé saka standard-definition television / SDTV (TV dhèfinisi standard) (576i, kang garis-garis interlaced résolusiné 576 lan 480i) dadi high-definition television / HDTV (TV dhèfinisi tingkat dhuwur), kang nyedhiani resolusi kang luwih dhuwur banget
HDTV bisa kasiaraké ing sawerna format kaya ta: 1080p, 1080i lan 720p
Awit taun 2010, pangrékaning smart television (télévisi pinter), Internet television (télévisi nganggo internét) mundhakaké sadhiyaning acara-acara télévisi lan filem-filem nganggo Internèt kanthi leladèn-leladèn kaya ta Netflix, iPlayer, Hulu, Roku lan Chromecast
Ing taun 2013, 79% somah ing sadonya dhuwé prangkat télévisi
Panggantining layar saka cathode ray tube (CRT) kang lemu, setrumé gedhé dadi téknologi alternatif kang wujudé ringkes lan lètèr, ora butuh setrum kang gedhé, kaya ta plasma displays (layar plasma), LCD ( fluorescent-backlit lan LED), lan OLED display iku revolusi piranti kasar kang kawiwitan kanthi parèkaning monitor-monitor komputer ing akir taun 1990an
Akèh-akèhé prangkat TV kang didol ing taun 2000an saiki uwis kang layar lètèr, racaké LED
Pabrik-pabrik kang gedhé mbiwarakaké prangkat-prangkat kaya CRT, DLP, plasma, lan fluorescent-backlit LCD ora bakal digawé manèh ing tengah-tengah taun 2010an
TV jinisé LEDs dilit engkas dikarepaké bakal diganti déning OLED sithik mbaka sithik
Pabrik-pabrik iku mau uga uwis mbiwarakaké manawa bakal mundhakaké produksi prangkat-prangkat smart télévision ing tengah-tengahing taun 2010an
Smart TVs kang uwis gabung karo internét lan gunané Web 2.0 dadi format paling lumrahé télévisi ing akir taun 2010an.
Linux Linux utawa GNU/Linux iku sistem operasi kang gratis lan dipandhegani déning Linus Torvalds
Linux kaanggit saka Minix kang isih sabangsa karo Unix
Linux dadi kembang lambé ing jagad komputer amarga nganggo Sistem Tinarbuka lan ora mbayar
Sistem iki dikembangaké déning wong-wong kang sengkut ing ndonyaning komputer
Linux bisa digunakaké ing akèh prangkat atos ("hardware"), wiwit saka komputer kanthi basis 0386 nganti uba rampé èlèktronik cilik kaya déné Personal Digital Assistant (PDA)
Linux dhéwé lumaku ing kernel kang dadi intiné prosès komputer
Ana akèh pamakètan program ing Linux
Perkara ini njalari akèh banget distribusi Linux (distro)
Kernel Linux, pisanané ditulis déning mahasiswa Finlan, Linus Torvals, saka Helsinki
Dhèwèké kepéngin gawé kernel Minix kang bisa gampang diothak-athik
Minix iku proyèk pangajaran kang kaya sistem UNIX kang gratis
Vèrsi 0.01 diluncurké ing internèt nalika September 1991 ing sawijining milis
Dolanané Torvalds iki banjur éntuk kawigatèn saka sukarélawan ing donya
Metuné Linux kagandhèng karo semangat sistem tinarbuka "GNU Project" kang digawa Richard M
Tux, sawijining Penguin, dadi logo lan maskot Linux
Linux banjur tinulis dadi merek dhagang kang diduwèni Torvalds (SN: 1916230), kang diupakara déning Linux Mark Institute
Distribusi Linux utawa distro iku sistem pamakètan program-program kang lumaku ing Linux
Manéka warna distro iki digawé diselarasaké karo ancasané kaperluané
Sawetara distro kaya Debian, Red Hat, lan SUSE dadi populèr amarga gampang dienggo
Déné Distro kang tuwa dhéwé dhéwé ya iku Slackware
Salah sijiné distro kang dirumat déning wong Indonésia ya iku BlankOn
Sawetara distro Linux kang ana:
Rahwana Rahwana (Dewanagari: रावण, IAST "Rāvaṇa" utawa "Rāvaṇa"; kadhangkala dialihaksara dadi "Raavana" lan "Ravan" utawa "Revana", sajroning padhalangan luwih kawentar kanthi sesebutan Prabu Dasamuka) iku salah sijiné paraga ing wiracarita Ramayana
Prabu DasamukaDasamuka iya Rahwana iku putrané mbarep Resi Wisrawa lan Dèwi Sukesi, putriné Prabu Sumali, nata ing AlengkaAlengka
Nalika lairé, ing jagad ana ngalamat ala warna-warna, kaya ta: udan getih, cahyané BagaswaraBagaswara katon surem kucem, ing akasa akèh clérét taun pating sliwer tiba ing bantalabantalan, butabuta, silumansiluman, jinjin, setan, peri pahrayangan padha ngaton lan jejogetan
Lairé Dasamuka saka guwa garba ora kaya salumrahé bayi
Sepisanan Sang Dèwi Sukesi nglairaké sirah bayi cacahé sepuluh kang rupané medéni banget
Pakulitané biru, netrané abang angatirah, siyungé mingis-mingis
Sabanjuré Dèwi Sukesi nglairaké lengen bayi cacahé rong puluh, nuli disusul pérangan awak liyané
Déning Resi Wisrawa, jabang bayi kang mustakané (sirahé) cacah sepuluh, bahu lan tangané cacah rong puluh iku banjur kaparingan asma kang salaras karo kahanané, yaiku Dasamuka (,"arai sepuluh"), uga sinebut Dasawardana, Dasanana, Dasawaktra, Dasasya, Sasasira, Dasagriwa (,"agulu sepuluh") lan Wingsatibahu
Wiwit cilik Dasamuka digegala déning ingkang éyang Prabu Sumali, supaya seneng ulah kasutapan lan prihatin, saéngga ing tembé dadi wong sing digdaya sekti mandraguna tanpa tandhing, darbé kaluwihan ngungkuli sapa baé
Wiwit cilik tekané diwasa Dasamuka lan adhi-adhiné padha urip ing pertapan, lan mertapa tanpa mangan lan ngombé ing pucuking gunung Gohkarna lawasé seket taun
Saben limang taun, sirahé dipothol siji, dilebokaké ing geni sesaji
Bareng wis ganep seket warsa, Dasamuka karawuhan bathara Syiwa (Bathara Guru)
Dasamuka kaparengaké darbé panuwun, lan panuwuné mau bakal diudanèni
Dasamuka nyuwun aji jaya kawijayan kang linuwih, jagad ora ana sing bisa nandhingi
Aja nganti bisa mati mungsuh manungsa, naga, garudha, buta/raseksa, apsara, widadara apa déné déwa
Kabèh makluk urip ing saindhengé jagad kudu bisa dikuwasani kanthi gampang
Bathara Guru ngabulaké panyuwuné Dasamuka, amung welingé yèn ana kethèk putih, Dasamuka ora dikeparengaké ngina, apamanèh gawé cintrakané
Awit amung kethèk putih iku kang bisa ngasoraké yudané Dasamuka
Sapurnané mertapa, Dasamuka tumuli kasengkakaké ngaluhur jumeneng nata ing Alengka, nglintir kepraboné ingkang éyang, Prabu Sumali
Sawisé jumeneng ratu, Dasamuka nedya ngénggar-énggar panggalihé ing Gunung Kelasa
Lagi waé arep munggah gunung dumadakan ketemu déwa wujud wanara séta, bebisik Bathara Nandiswara
Nandiswara ngalang-alangi Dasamuka supaya aja mbacut, awit ing puncaké gunung iku lagi dienggo lelangen Bathara Sangkara (Sang Hyang Syiwa) ora kersa dicedhaki sapa waé
Dasamuka ora mreduli, malah nandukaké pangina marang Sang Nandiswara, amarga priksa wujudé kethèk kang lucu
Nandhiswara duka lan ndhawahaké upata (sot) yèn ing tembé nagarané Dasamuka bakal dirusak déning titah awujud kethèk putih
Sabanjuré Dasamuka ngongasaké kasektené
Tangané loro dijojohaké ing sukuning Gunung Kelasa disangga nedya diumbulaké
Tumindaké Dasamuka gawé kageté Bathara Sangkara kang tumuli nindhihaké jempol samparané kiwa ing puncaking gunung Kelasa, satemah gunung ora obah
Tangané Dasamuka loro pisan kejepit Gunung Kelasa, ora bisa dilolos, malah obah waé ora bisa.
Jalaran kelaran banget, Dasamuka mbengok sora
Swarané ngumandhang ing akasa, agawé girisé tribawana
Suwé-suwé Bathara Sangkara tuwuh welasé, panindhihé dikendhoni, saéngga Dasamuka bisa nglolos tangané
Bathara Sangkara nuli paring asma anyar marang Dasamuka: Rawana
saka tembung "Rawa" kang tegesé arané swara sora nggegirisi
Dudu Rahwana kaya kang asring dikocapaké para dhalang, kang asring dikérata basa dadi tembung "Rah" tegesé getih, lan "wana" tegesé alas, kang tegesé Dasamuka iku kadadéan saka "getih ing alas"
Sing bener "Rawana" tanpa aksara "h", dudu Rahwana
Dasamuka duwé adhi cacah telu, ya iku Kumbakarna (wujud buta sagunung anakan), Dèwi Sarpakenaka (wujud raseksi), lan Wibisana (wujud satriya bagus)
Karo Prabu Danaraja (Danapati), Dasamuka kaprenah kadang séjé ibu nunggal rama
Ibuné Prabu Danaraja asmané Dèwi Lokati, putrané Prabu Lokawana ratu Lokapala
Prameswariné Prabu Dasamuka widodari asmané Dèwi Jogèd, peputra kakung siji asma Indrajit iya Meganandha
Karo garwa liyané, Prabu Dasamuka apeputra Trisirah, Trikaya, Trimuka, Trinetra, Triweneh, Dewantaka, Dewantumut, Narantaka, Sagsadewa, lan Pratalamaryam iya Bukbis
Trikaya lan Trimuka iku putra kembare Dasamuka patutan saka Dewi Wisandi
Sedulur kembar iki dicaritakake duwé kasekten kang bisa urip manèh yèn dilangkahi kunarpane karo kembarane
Déning Kapi Anoman sadulur kembar iki disirnakake kanthi mbenthusake/ngadu sirahé, saéngga kalorone mati bareng
Gegamané Prabu Dasamuka manéka warna, nanging kang kerep mau lan adhakan digunakaké ya iku Candrasa,wujudé klewang cilik (cendhak), jemparing Kalabardhani, lan pedhang Menthawa
Aji-ajiné aran Pancasunya (Pancasona) peparingé Resi Subali
Dayané aji Pancasunya, yèn Dasamuka ngemasi ing sajabaning pepesthen, bisa waluya jati manèh
Amarga darbé aji Pancasunya, watak-wantuné Dasamuka sangsaya angkara murka lan adigang adigung adiguna
Akèh para ratu, para ratu sakiwa tengené nagara Alengka kang ditelukaké sarana linawan bandayuda, kaya ta nagara Lokapala, Maespati, Ayodya, Mantili, lan sapituruté
Kejaba iku uga akèh para pandhita kang padha dipaténi jalaran ora sarujuk karo tumindaké Dasamuka sing ndusta Dèwi Sinta, garwané Prabu Rama ing Pancawati
Ing perang Giriantara, ya iku perang antarané nagara Alengka (utawa "Lanka", vèrsi Indhia) lumawan Pancawati dadi ramé amarga Prabu Rama dibiyantu déning para wanara
Pungkasané Dasamuka iya Rahwanaa bisa disirnakaké déning Prabu Ramawijaya srana ditamani senjata pamungkas wujud jemparing paringané déwa aran Kiai Guhyawijaya
Dadi dudu jemparing Kiai Guwawijaya sing asring sok dikocapaké Ki Dhalang kaé
Kuwi salah kaprah, jalaran tembung Guhyawijaya iku mengku teges, Guhya tegesé gaib,déné wijaya tegesé kemenangan, dadi cethané Guhyawijaya iku tegesé "kemenangan kang sinandhi/gaib")
Prabu Rama anggoné ngasoraké Dasamuka iku sajatiné mung kinarya lantaran tumrap Bathara Wisnu anggoné bakal mbrasta tumindha dur angkara murka kang tumanduk ana anggané Prabu Dasamuka.
Bareng Dasamuka ketaman Guhyawijaya ora bisa obah amarga pusaka iku tumanem ana puseré Dasamuka nganti tembus tekan gigir lan bedhoré jemparing tumancep ing watu kemlasa
Bareng Dasamuka wis ora bisa obah owah manèh, uli ragané ditableg gunung Pangungrungan (Somawana) déning Anoman saéngga Dasamuka pralaya
Sapurnané perang brubuh iku, Alengka banjur diwènèhké marang Wibisana.
Musiyum Wayang Musiyum Wayang iku sawijining musiyum kang mamèrake manéka warna wayang lan bonéka.#ALIH Barang-barang iku ana sing saka Indonésia lan manca nagara.#ALIH Musiyum Wayang dumunung ing Kawasan Kota Tua Batavia
Saliyané Musiyum Wayang,ing kono uga ana musiyum Fatahillah, Musiyum Bank Indonésia, Musiyum Bank Mandiri lan Musiyum Keramik
Musiyum kang manggon ing Jalan Pintu Besar Utara Nomor 27, Jakarta Kulon iku maune "De Oude Hollandsche Kerk" ("Gréja Suwe Walanda").#ALIH Musiyum Wayang resmi digunaake 13 Agustus 1975.#ALIH Nganti saiki, musiyum iki nyimpen punjul 4.000 wayang, saka wayang kulit, wayang golèk, wayang kardus, wayang suket, wayang janur, topeng, bonéka, lan gamelan
Ing kutha Ngayogyakarta uga ana musiyum wayang kang aran "Musiyum Wayang Kekayon", mapan ing dalan Yogya-Wanasari km
Sléndro Sléndro utawa saléndro iku salah siji titilaras ing gamelan
Saliyané sléndro, ana uga titilaras pélog
Ana 5 swara ("nada")
Titilaras Sléndro béda karo titilaras pélog
Ing slendro ora ana angka 4 (papat) karo 7 (pitu)
Laras sléndro duwé 5 nada ing saben gembyang utawa "oktaf", ya iku 1 2 3 5 6
Kanggo gampangé asring dipadhakaké karo C-D E+ G A ing titi laras kulonan
Siji lan sijiné nada nduwé béda interval swara kang cilik
Durung ana ahli kang bisa mesthèkaké kapan sléndro wiwit ana ing tanah Jawa
Ana kang ngira yèn sléndro ana sesambungane karo Wangsa Syailendra kang naté kawentar ing Jawa kuna
Ana sawatara ahli kang golèk sesambungané sléndro karo andha swara tradhisional ing Indhia lan Cina
Ing Bali, sléndro minangka kaanan kang sedhih, amarga asring dianggo bareng karo anglung kanggo acara ngobong mayit
Pathet iku kapérang dadi nem, sanga, lan manyura
Urutan iki lumrahé kanggo pagelaran wayang Pathet nem
Lumrahé ditulis ‘’sléndro nem’’
Pathet iki dinggo ing swara kang cendhèk kanthi adhedasar 2 karo 3
Sléndro pathet nem sareng pelog lima dianggo kanggo pagelaran wayang watara jam 21.00-24.00, wiwit jejer tekan perang prampogan utawa perang gagal
Lumrahé ditulis sléndro sanga
Ana kalané uga karan barang miring
Pathet iki dienggo selang-seling karo pélog pathet nem ing pagelaran wayang nalika isih bukaning wengi nganti wengi
Ing pagelaran wayang purwa pathet sanga iki digunakaké watara jam 24.00-03.00 wiwid jejer pandhita utawa wetuné Bambang tekan perang kembang
Tinimbang sléndro liyané, pathet manyura luwih dhuwur swarané lan luwih sigrag.
Beberangen karo pelog barang, pathet iki ing pagelaran wayang purwa dienggo ing wayah ésuk, wiwitané wengi, pungkasané wengi watara jam 03.00-06.00 wiwit salebaré perang kembang tekan tancep kayon lan kanggo upacara-upacara mirunggan
Tembung Manyura tegesé 'merak' maksude ing wektu iku wis prak-ésuk.
Bagong Bagong iku dicipta saka wewayangané Semar
Mula saka iku, prejengané ora béda adoh
kaya déné wewayangan, Bagong awaké ireng
Tinimbang anaké Semar liyané, Bagong paling kurang ajar
Basa Jawané ora karuwan
Dhèwèké seneng ngritik apa waé
Bagong iku asliné jenengé cukuran rambut
Bocah yèn dicukur plonthos kabèh, jenengé "gundhul"
Yèn sing diturahké mung ngarep thok jenengé "kuncung"
Yèn sing diturahké ing mburi dijenengi "kuncir" utawa "kucir"
Yèn rambut sing sisa ana sisih tengen utawa kiwa jenengé "pethek"
Nah "bagong" iku kanggo wong sing rambuté mung ana ing mburi sisih ngisor (cedhak gulu)
Cukuran "bagong" uga karan "gombak"
Yèn dideleng saka pawakané, Bagong pancèn memper Semar
Nalika Sang Hyang Ismaya didhawuhi mudhun ing donya déning Sang Hyang Tunggal, Sang Hyang Ismaya jaluk diwènèhi kanca
Kaya déné lumrahé panakawan kang tegesé kanca kang nyeksèni, paling ora punakawan ana loro
Sanghyang Tunggal banjur gawé bagong saka wewayangané Semar
Bagong nduwé bojo jenengé Dèwi Bagnawati lan urip ing padhepokan Klampis Ireng
Ing panggonan liya, Bagong sok diganti jeneng
Ana kang diowahi urutan kulawargané
Ing Jawa Tengah, Bagong iku anak ragilé Semar
Déné ing Tlatah Banyumas, paraga kaya Bagong iki dadi pambarepé
Ing panggonan liya iku, Bagong sok diganti dadi Bawor, Carub, Cepot, Lupit utawa Astrajingga
Adat Banyumasan Upacara Adat
Ing tlatah Banyumasan ana manéka warna wangun upacara tradhisional sing unik lan khas gegandhéngan kaliyan sistém kapercayan lan pandhangan urip masarakaté ing antarané: Klambi Adat
Dhaérah Banyumasan nduwé klambi tradhisional sing khas banget
Ing kalangan wong cilik ditemoni klambi kaya lancingan, bebed wala, pinjungan, iketan, nempean lan liya-liyané
Sauntara ing kalangan priyayi ditemoni klambi beskap kanggo kaum priya lan nyamping kanggo kaum wanita
Yèn klambi adat iki diberdayaké kanthi maksimal kanggo kapentingan wisata mesthi waé bakal bisa dadi "daya tarik" dhéwé kanggo wisatawan
Banyumasan language edition of Wikipedia
Sastra Banyumasan Ing tlatah Banyumasan ngrembaka Basa Jawa kanthi cara tutur Banyumasan
Akèh pawongan kang duwé panemu yèn Basa Banyumasan iku luwih tuwa tinimbang basa Jawa kang sumrambah saiki
Ora kaya basa Jawa ing tlatah liyané, ing kéné pangucapan vokal lan konsonan kaya ing basa Jawa Kuna
Huruf-huruf mau diwaca wantah kaya déné maca tulisan Basa Indonesia
Umpamane, "tiba" diucap "tiba" ora "tibò" kaya ing tlatah Jawa liyané
"Jeruk" diucap "jeruk" ora "jerok"
Mula saka iku, pangucapane dianggep cedhak marang basa Jawa Kuna
Seka kosa-kata, ana sawatara basa Kawi kang isih ana
Umpamane, "inyong" (Banyumas) karo "ingong" (Kawi)
"Rika" karo "rika" Tembung "rika" iki uga isih tinemu ing Basa Using ing tlatah Banyuwangi
Sawetara tembung ing basa osing uga akèh tinemu sing padha karo basa Kawi
Sastra ing basa Banyumasan naté ditulis déning Ahmad Tohari
Ing koran Suara Merdeka, pujangga saka tlatah Banyumas iki nyalin basa novèl anggitane dhéwé, Ronggeng Dukuh Paruk, kanthi basa Banyumasan
Carita iku tinulis dadi carita sambung
Ing sawatara Majalah Basa Jawa, rata-rata ana rubrik kanggo basa Banyumasan iki
Angguk Angguk iku kasenian wujud jogèd-jogèd kanthi nafas Islam
Paraga jogèd-jogèd ana wolung wong lan ing akir tontonan para paragané padha mendem utawa "intrance".
Bégalan Bégalan inggih punika seni tutur tradhisional ingkang dipun-ginakaken kanggé sarana upacara penganténan, ubarampénipun kados ta pirantos dhapur, antawisipun inggih punika ilir, ian, cething, kukusan, saringan ampas, tampah, sorokan, cénthong, siwur, irus, kendhil lan wangkring
Pirantos punika gadhah teges ingkang ngewrat falsafah jawa lan migunani kanggé para pinangantén
Kesenian begalan punika kesenian tradhisional ingkang awujud drama, amargi ngemot unsur dialog, ulah raga, jogèd, iringan
Seni bégalan dipunparagani kalih tiyang, ingkang satunggal dados tiyang pambégal ingkang kawastanan Rékaguna lan ingkang satunggal malih dados tiyang ingkang dipunbégal kawastanan Gunaréka
Seni bégalan punika dipuniringi gendhing
Bégalan minangka kombinasi antawisipun seni jogèd lan seni tutur
Busana ingkang dipun-ginakaken déning paraga limrahipun ngagem busana Jawa
Prekawis-prekawis ingkang kedah dipun-gantos inggih punika: 1
Iringan ingkang dipun-ginakaken inggih punika kanthi instrumen gamelan jawa, manawi obahan jogèd dipunjumbuhaken kanthi wirama gamelan