Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Dipun sebat candhi kedulan amargi kala rumiyin "njedhul" saking ngandhap dhasaring bumi, papanipun kapanggih kados ta candhi Sambisari, inggih ing ngandhap siti tigang mèter ngantos pitung mèter
Candhi Kedulan mapan wonten ing koordinat 07.44.33,7 LU saha 110.28.11,1 BT, mapan ing sisih wétan radi lor saking Cndi Prambanan kirang langkung tigang kilomèter
Ing sakiwa tengenipun candhi Kedulan namung wonten sabin saha ladang para warga, déné pemukiman warga mapan ing jarak kirang langkung 300 mèter saking candhi
Candhi Kedulan kapanggih ing taun 1993 kanthi kaanan rusak lan kependhem pasir
Prosès anggènipun kapanggih ugi boten sengaja, inggih nalika wonten masarakat ingkang nembé nambang pasir
Pasir punika manawi dipuntingali saking teksturipun inggih saking material Gunung Merapi nalika njeblug kala rumiyin
Candhi Kedulan ugi dipunanggep wonten amargi kala rumiyin sampun naté ketutup kaliyan wlaharipun Gunung Merapi nalika njeblug kanthi skala ageng sanget ing antawisipun abad 11, udakara taun 1006 M
Praduga punika dipunandharaken ngengingi saha ningali lapisanipun siti ingkang mapan wonten ing sakiwa tengenipun candhi ingkang gadhah 13 jinising lapisan siti ingkang béda-béda
Punika ngiyataken bukti bilih candhi kedulan punika sampun kerep kependem wlahar Merapi ngantos kaping 13.Pérangan dhasar candhi mapan ing lebet siti kirang langkung pitung mèter
Wiwit kapanggih kaping sapisan dumugi taun 2010, Candhi Kedulan dèrèng rampung dipunpugar
Tigang candhi perwara ingkang wonten ing sakitering candhi ugi dèrèng saged dipungali sadaya amargi candhi perwara punika mlebet ing plataranipun warga
Ambanipun Candhi Kedulan manawi dipunditeliti badhé langkung wiyar malih ngengingi pager candhi ing sisih wétan ugi dèrèng kapanggih
Ing sadangunipun panaliten candhi Kedulan punika, ing taun 2003 sampun saged manggihaken prasasti Pananggaran saha Sumudul ingkang mapan wonten ing areal candhi ugi
Kalih prasasti kasebat dipunserat mawi aksara palawa ing basa Sansekerta ingkang wosipun inggih ngengingi dipunboten wontenaken malih pajeg siti ing Désa Pananggaran saha Parhyangan kanggé damel bendungan saha irigasi saha kanggé yasa satunggaling yasan suci ingkang dipunsebat Tiwaharyyan ing jaman Karajan Mataram Kuno
Déné ingkang dipunsebat yasan suci Tiwaharyyan kasebat inggih Candhi Kedulan piyambak
Wujudipun Candhi Kedulan mèmpèr kados candhi Sambisari ingkang mapan ing dhusun Sambisari, Purwomartani, Kalasan, Sléman, Ngayogyakarta
Ingkang bedakaken candhi Kedulan lan Candhi Sambisari inggih saking seni hiasipun
Saking wujud hiasanipun, ornamèn-ornamen hias ingkang kapacak wonten ing Candhi Kedulan inggih mempèr kados rerenggan ingkang kapacak wonten ing Candhi Ijo ingkang mapan wonten ing dhusun Groyakan, Sambirejo, Prambanan saha Candhi Barong ingkang mapan ing dhusun Candhisari, Sambirejo, Prambanan
Ingkang dadosaken Candhi Kedulan langkung istimewa inggih amargi wontnipun relief Kala
Ing Jawa Tengah, relief Kala boten gadhah rahang pérangan ngandhap kados relief Kala ingkang kawrat wonten ing candhi-candhi ing Jawa Wétan
Nanging Candhi Kedulan ingkang mapan ing laladan Yogyakarta punika ugi gadhah relief Kala ingkang gadhah rahang ngandhap
Pramila, wonten praduga manawi Candhi Kedulan punika dipunyasa ing pungkasaning kraton Hindhu Jawa Tengah
Candhi Kedulan ingkang kalebet candhi Hindhu padatanipun kapérang dados kalih dumugi tigang tingkat pérangan pelataran
Ingkang sampun kapanggih buktinipun inggih nembé satunggal, inggih punika pager ing sisih kidul candhi
Déné ingkang kalih taksih dipunpadosi buktinipun.
Kali Illinois 0 1488100 2023-03-19T05:45:09Z Natsukusha /* top */sesuai bentuk aksara Jawa ꦱꦒꦫ, replaced: segara → sagara using 1630277 wikitext text/x-wiki Kali Illinois ya iku kali kang dumunung ana ing praja Illinois Amérikah Sarékat
Illinois kagolong anak kali kang wigati sajeroning iliné Kali Mississippi.Kulrang luwih kali Illionis duwé dawa 439 km
Hulu kali Illinois ya iku ana ing Illinois ing pérangan wétan sagara, cerak kutha Joliet
Kali kang mili tumuju wétan nyebrang Illinois, lan tumuju tenggara.Ana kutha kang diliwati miline banyu kali Illinois ya iku Peoria, kuta gedhé dhéwé kang diliwati kali Illinois.
Mili tujumu ing kutha Illinois wétan kulon "(barat daya)"
ketemu ana ing tempur kali Mississippi 40 km saka lor Saint Louis, Missouri
Kali kang dimupanggatake déning pangangkutan utawa trasportasi ndhuwur banyu déning penduduk asli Amérika
Uga dimumpangatake déning ngajak panjajah Prancis ing awalan.
Mi gorèng Mi gorèng ateges 'mi' sing digorèng
Mi gorèng kalebu panganan sing akèh dipengini masarakat wiyar ing Indonésia, Malaysia, lan Singapura
Mi gorèng dipundamel saking mi kuning ingkang dipungorèng kanthi ngginakaken sekedhik lenga goreng, lajeng dipunsukani bumbu-bumbu kados bawang putih, brambang, udang saha daging ayam utawi daging sapi, bakso ingkang dipuniris-iris, lombok, janganan, tomat, tigan ayam, saha acar
Dhaharan punika gampil dipundamel saéngga kathah kapanggih ing pundi kémawon papan, saking ing warung-warung pinggir margi ngantos wonten ing restoran mewah
Wonten ing Indonésia, wonten manéka jinis mi gorèng ingkang namanipun dipunjumbuhaken kaliyan bumbu-bumbu ingkang dipun-ginakaken kanggé damel mi wau
Tuladhanipun, mi gorèng ingkang padatanipun dipunsukani ayam lajeng ayamipun dipungantos sapi mila mi gorèng kasebat dipunwastani mi gorèng spesial sapi, mi goreng spesial daging meda, mi goreng bumbu udang, lan sapanunggalanipun
Wonten malih Mi gorèng Aceh amargi mi goreng kasebat asalipun saking provinsi Aceh, bakmi nyemek Jawa, ugi mi goreng Surabaya amargi kas kitha Surabaya
Kanggé paring nama mir goreg ugi saged miturut swanten ingkang dipunasilaken nalika damel mi goreng kasebat, tuladhanipun mi goreng "tek-tek", mi goreng "dhog-dhog"
Mi inggih jinis dhaharan ingkang gampil dipundamel
Déné bahan-bahan ingkang dipunbetahaken kanggé damel mi gorèng inggih punika kados makaten
Prosès damel mi goreng inggih punika kados makaten.
Iskandar Muda saka Aceh Sultan Iskandar Muda (Acèh, Banda Acèh, 1593 atau 1590 – Banda Acèh, Acèh, 27 September 1636) ya iku sultan kang gedhé dhéwé ing mangsa Kesultanan Acèh , kang kuasa saka taun 1607 tekan 1636
Acèh tekan mangsa kejayaané nalika mangsa kepemimpinané Iskandar Muda, buktiné laladan kekuasaané kang saya gedhé lan reputasi internasional minangka pusat saka perdagangan lan pembelajaran Islam
Balung Balung inggih punika organ ingkang kaku lan mujudaken perangan saking kerangka wonten ing kewan vertebrata
Balung punika ngreksa organ-organ sanesipun ing badan, ngasilaken sel-sel getih abrit lan pethak, nyimpen mineral, nyukani struktur lan panyengkuyung dhateng badan, sarta mbiyantu mobilitas
Balung gadhah wujud lan ukuran ingkang maneka warna sarta gadhah struktur internal lan eksternal ingkang kompleks
Balung ringan nanging kiyat lan atos sarta nglampahi mawarni-warni fungsi
Balung nglampahi mawarni-warni fungsi mekanis
Sesarengan, balung ing badan mujudaken kerangka
Balung nyukani rangka kangge nyengkuyung badan, sarta titik cantholan kangge otot kerangka, tendon, ligamen, lan sendi, ingkang fungsinipun sesarengan kangge ngasilaken lan mindahaken kekiyatan supados perangan badan tartamtu utawi sedaya badan saged dipun-manipulasi ing ruang tiga dimensi (interaksi antawisipun balung lan otot dipunsinau ing biomekanika)
Balung ugi ngreksa organ internal, kados tengkorak ingkang ngreksa otak utawi iga ingkang ngreksa jantung lan paru-paru
Amargi cara pembentukan balung, balung gadhah kekiyatan kompresi ingkang inggil kirang langkung 170 MPa (1.700 kgf/cm2), kekiyatan tarik ingkang kirang sae 104–121 MPa, lan kekiyatan tegangan geser ingkang alit sanget (51,6 MPa)
Punika nedahaken bilih balung kiyat nahan tekanan (kompresi), kirang kiyat nahan tarikan (tensi), lan namung sekedhik kiyat nahan tegangan geser (kados amargi beban torsi)
Wonten pinten-pinten penyakit ingkang saged merbawani balung, antawisipun radang sendi, patah tulang, infeksi, osteoporosis, lan tumor
Kondisi ingkang gegayutan kaliyan balung saged ditangani dening maneka dokter, kalebet rheumatolog kangge sendi, lan dokter bedah orthopedi ingkang saged nglampahi operasi kangge ndandosi balung ingkang patah
Dokter sanesipun, kados spesialis rehabilitasi saged mbiyantu pamulihan, radiolog ing nalika nafsiraken asiling pencitraan, lan ahli patologi nalika mriksa sebab penyakit, sarta dokter kulawarga saged mbiyantu nyegah komplikasi penyakit balung kados osteoporosis
Nalika dokter mirsani pasien, sejarah lan pamriksa badhe dipunpendhet
Balung lajeng asring dipun-scan, ingkang dipunsebat radiografi
Punika saged kalebet USG, sinar-X, CT scan, MRI scan lan pencitraan sanesipun kados Bone scan, ingkang saged dipunginakaken kangge mriksa kanker
Tes sanesipun kados tes getih kangge marker autoimun saged dipunpendhet, utawi cairan sendi saged dipunaspirasi.
STAIN Ponorogo Sekolah Tinggi Agama Islam Negeri Ponorogo utawa kasingkat STAIN Ponorogo, sak derenge ("Sekolah Tinggi Agama Islam Negeri Watoe Dhakon") ya iku sawijing Institusi pendidikan agama Islam nagari kang diadhekake wiwit tanggal 21 Maret 1997,pernahé ana ing kabupatèn Ponorogo Jawa Timur
Perguruan tinggi iki ngrupaake pangembangan saka fakultas Syari'ah IAIN Sunan Ampel Ing Ponorogo, kang banjur dipindah satuse dadi Sekolah Tinggi Agama Islam Negeri
STAIN Ponorogo mulane saka pangalihan status tumrap fakultas Syari'ah IAIN Sunan Ampel
Ing wiwit tauh 70-an, IAIN Sunan Ampel tumbuh kathi maju lan kasil mbukak 18 fakultas kang kasebar ing telu provinsi: Jawa Timur, Kalimantan Timur lan Nusa Tenggara Barat
salah sawijining fakultas kang dimaksud ya iku Fakultas Syari’ah IAIN Sunan Ampel
kanggo paningkatan efisiensi, efektivitas, lan kualitas pendidikan ing IAIN, banjur perlu dilakuake penatanan tumrap fakultas-fakultas ing lingkungan IAIN kang pernahé ana ing njaba IAIN induk
Adhedasar Dudutan Présidhèn Republik Indonesia Nomor 11 Taun 1997 babagan Pendirian Sekolah Tinggi Agama Islam Negeri, kabèh fakultas ing lingkungan IAIN kang pernahé ing njaba induk, kaubah dadi Sekolah Tinggi agama Islam Negeri (STAIN) lan boten malaeh dadi péranganing IAIN
STAIN Ponorogo saprene duwé pirang-pirang jurusan:
Balung Pipih awujud kaya lempengan
Fungsine kanggo jaga organ-organ ing ngisore lan panggonan nempléké otot
Tuladhané tulang pipih ya iku Tulang Tengkorak, Tulang Rusuk, Tulang Dada lan Tulang Belikat.
Prasasti Kota Kapur Prasasti Kota Kapur inggih punika salah satunggaling prasasti tilaranipun Karajan Sriwijaya
Prasasti Kota Kapur pinanggih déning Administrator Walanda, Van der Meulen wonten ing Kota Kapur, Bangka ing sasi Dèsèmber taun 1892 M, tigang taun sasampunipun Sriwijaya ngasoraken Karajan Malayu jambi
Prasasti punika minangka "peringatan" kanggé bebrayan ingkang sampun kasoraken déning Sriwijaya supados boten nglawan Kadatuan Sriwijaya
Prasasti Kota Kapur punika minangka prasasti sumpah ingkang awangun "lingga" kanthi nganggé basa Malayu Kuno saha dipunserat mawi aksara Pallawa
Prekawis punika dados pratandha manawi laladan Kutha Kapur minangka péranganing Karajan Sriwijaya
Wonten ing pungkasanipun prasasti, dipunsebataken prasasti dipundamel tanggal 28 April warsa 686 nalika Bala wadya Sriwijaya nembé kémawon bidhal saperlu nyerang tlatah Jawa
Prasasti punika "dipunanalisis" ingkang sapisan déning H
Kern, satunggaling ahli epigrafi saking nagari Walanda ingkang nyambut damel ing Bataviaasch Genootschap ing Batavia
Rèplika prasasti saged dipunpirsani ing Musèum Timah Indonésia
Wosipun prasasti Kota Kapur inggih punika ngengingi panyuwunan dhumateng para déwa supados njagi Kadatuan Sriwijaya, supados déwa-déwa ngukum saben tiyang ingkang duraka dhumateng kuwasanipun Sriwijaya
Ing prasasti punika dipunsebataken bilih Bumi Jawa boten manut dhumateng Kadatuan Sriwijaya
Prasasti Kota Kapur inggih menik salah satunggal saking watu prasasti kutukan gangsal ingkang dipundamel déning Dapunta Hiyaŋ, salah satunggaling panguwaos saking Sriwijaya
Wosipun prasasti Kota Kapur ingkang sampun diterjemahaken déning Coedes inggih punika: Wos
Nalikanipun prasasti Kota Kapur dipunwedalaken, Raja Sriwijaya saweg ngirimaken èkspèdhisi kanggé naklukaken pulo Jawa, amargi boten bekti dhumateng Sriwijaya
Prasasti punika boten nyebataken kraton-kraton pundi ingkang badhé diserang ingkang wonten namung bhumi Jawi
Wadya Sriwijaya bidhal menyang tanah Jawi ing dinten sapisan wulan terang wulan Waisaka, taun Saka 608
Bidhalipun wadya mawi gunggung ingkang kathah menyang Pulo Jawi ndadosaken pertahanan keamanan ing salabeting nagari dados lungkrah
Kuwatir kadadosan pambrontakan ing salabetipun nagari, pramila Dapunta Hyang (Raja Sriwijaya) medalaken anceman punika
Wosipun prasasti inggih punika "drohaka" (durhaka), dipunwiwiti mawi cariyps pambrontakan Kendra Kayet
Dipuncariyosaken, Kendra kayet inggih punika satunggaling tokoh ingkang mandhégani dhumateng Dapunta Hyang
Kanggé numpes pambrontakan Kayet, Dapunta Hyang ngirim wadya ing sangandhapipun Senapato Tandrun Luah
Ing yuda, Senapati Tandrun Luah kasih dipunpejahi déning Kayet
Nanging, pungkasanipun Kayet ugi kasil dipuntangkep déning Dapunta Hyang
Pramila, cariyos pambrontakan Kayet prelu dipundadosaken pasinaonan déning tiyang-tiyang ingkang wonten ing sangandhapipun kuwasanipun Sriwijaya mbok bilih kados pundi kémawon kuwat panjenenganipun, tetep boten bakal menang nglawan Raja Sriwijaya.
Nevado del Huila Nevado del Huila
Nevado del Huila inggih punika salah satunggaling nama gunung aktif ingkang wonten ing Kolombia, papanipun manggèn wonten ing Departemen Huila
Sampun taunan laminipun, cacah salju utawi es wonten ing gunung api kasebat cacahipun sangsaya kirang
Gunung punika sampun kinten-kinten 500 taun boten aktif, nanging nalika tanggal 20 februaru 2007, wonten langkung saking 7000 prastawa-prastawa seismik alit, lan salah satunggalipun pringatan sampun dipunmedalaken kaliyan departemen cuaca, Huila, Caldas kaliyan Valle del Cuaca
Letusan punika saged nyababaken prastawa alit kanggé dhusun alit ingkang wonten ing sakiwa-tengenipun gunung api punika
Dusun ingkang wonten sakiwa-tengenipun gunung Nevado del Huila inggih punika Paez, kathah warga ingkang taksih emut nalika Nevado del Ruiz mbledhos kaliyan kamusnahanipun Armero
Nevado del Ruiz Nevado del Ruiz
Nevado del Ruiz inggih punika salah satunggaling stratovolcano ingkang papanipun manggèn wonten ing Kolombia
Gunung punika minangka salah satunggaling gunung ingkang papanipun manggèn wonten ing sisih leripun Sabuk Vulkanik Andes, wiyaripun kirang langkung 15 mil sisih kidul-wetanipun Manizales
Kutha Armero papnipun wonten ing sangandhapipun gunung punika
Gunung punika minangka gunung ingkang paling inggil ingkang papanipunmanggen wonten ing paling lèr Kolombia
Gunung punika naté mbledhos nalika taun 1985, medalaken lava ingkang saged ngubur kutha lan nyababaken manungsa 23.000 pejah
Prastawa punika misuwur kanthi nama Tragedhi Armero
Nevado del Ruiz ugi dipunsebat ‘’Singa sare’’ kaliyan warga sakiwa tengenipun gunung.
Gunung Cotopaxi Gunung Cotopaxi inggih punika salah satunggaling Gunung api ingkang papanipun manggèn wonten ing Ekuador
Gunung punika inggilipun kirang-langkung 5911 mèter
Gunung punika kasusun kaliyan salju ingkang inggil
Sanajyan Gunung punika papanipun wonten ing sacelakipun garis Khatulistiwa (Pérangan ingkang panas sanget wonten ing donya).
Tungurahua Tangurahua (basa Quichua tunguri (tenggorokan), rahua (api): "Tenggorokan api") inggih punika salah satunggaling gunung stratovolcano ingkang papanipun manggèn wonten ing Ekuador
Gunung punika papanipun manggèn wonten ing sacelakipun Central Cordillera wonten ing Andes Ekuador
Gunung punika naté mbledhos nalika wulan Agusus taun 2006
Gunung punika gadhah inggil 5023 mèter
Wonten sacelakipun gunung punika kasususn kathah gunung api sanèsipun, kadosto Chimborazo ingkang inggilipun 6267 mèter kaliyan El Altar ingkang inggilipun 5319 mèter.
Gunung Chimborazo Chimborazo punika salah satunggaling gunung geni tipe stratovolcano ingkang papanipun wonten ing Ékuador
Gunung punika lafalipun [tʃimboˈraso]
Gunung punika kalebet gunung ingkang boten aktif
Gunung punika naté mbledhos wonten ing awal milenium Masehi, ngantos samenika gunung Chimborazo dèrèng naté Mbledhos malih
Gunuung punika gadhah inggil 6268,2 mèter.
Gunung Llullaillaco Llullaillaco inggih punika salah satunggaling gunung latu tipe stratovolcano ingkang papanipun menggen wonten ing watesan antawisipun Argèntina Provinsi Salta kaliyan Chili
Gunung punika papanipun wonten ing Puna de Atacama, tlatah kanthi pucuk vulkanik ing inggil sanget wonten ing dataran tinggi Atacama, minangka papan ingkang garing wobteb ing donya.
Vocan Santa Maria Vokan Santa Maria inggih punika salah satunggaling nama gunung geni ingkang taksih aktif ingkang manggèn wonten ing Guatemala, celak kaliyan kutha Quetzaltenago
Wonten ing taun 1902 wonten salah satunggaling jeblugan gunung ingkang paling ageng wonten abad 20, sabibaripun Gunung pelee ingkang manggèn wonten ing Martinique kaliyan Soufriere wonten ing St Vincent
Kerucut ingkang utami wonten ing santa boten aktif malih
Tanah wonten ing sakiwa tengenipun gunung, dipun-ginakaken kanggé lahan tetanèn
Wonten ing papan kasebat, masarakat sami nandur Kopi
PApan ingkang saged kawastanan bebhayan inggih punika kutha El Pamar kaliyan San Felipe ingkang manggèn wonten ing sisih kidulipun gunung
Santa Maria minangka sapérangan saking Sierra Madre gunung geni, ingkang wiyaripun wonten ing sisih kilenipun Guatemala, dipunpisahaken saking Samudera Pasifik déning dataran ingkang wiyar
Gunung punika dumadi saking subsduksi saking Lempeng Cocos sangandhapipun Lempeng Karibia ingkang nyababaken pandamelaning Arc Amérika Tengah Vulkanik Letusan ingkang wonten ing Santa Maria dipunprakirakaken kawiwitan kirang langkung 30.000 taun kapungkur
Sampun pinten-pinten èwu taun letusanipun suda langkung alit, jeblugan punika ndamel kerucut ingkang ageng kaliyan inggil, sapunika kirang langkung dumugi 1.400 mèter (4.600 kaki) wonten ing inggil kutha Quetzaltenango
= 1902 = Letusan ingkang kaping pisan wonten ing sajarah kadadosan nalika wulan Oktober 1902
Sadèrèngipun taun 1902 gunung punika sampun aktif kirang langkung 500 taun utawi sampun mangewu-èwu taun kapungkur
Apung dumadi saking jeblugan klimaks dawah wonten ing lahan ingkang wiyaripun 273.000 kilomèter pasagi (105.000 sq mi) abu vulkanik ngantos dumugi San Fransisco, tebihipun 4.000 kilomèter (2.500 mil)
Letusan punika nyababaken ndamel sisih kidul-kilenipun gunung rusak
Letusan punika ninggalaken kawah kirang langkung 1 kilo mèter lan diameteripun kirang langkung 300 mèter (980 kaki)
Ledakan punika nyababaken kathah masarakat saking sakiwa tengenipun gunung séda
Amrgi piyambakipun boten sami mangertos bilih badhé wonten jeblugan gunung ingkang ageng.
Kuburan Père-Lachaise Kuburan Père-Lachaise (Prancis: "Cimetière du Père-Lachaise") iku jeneng kuburan ana ing sisih lor-kuloné kutha Paris
Kuburan iku nduwèni jeneng liya ya iku "la cite des morts" sing ateges kutha mati
Jeneng Père-Lachaise iku kapethik saka jeneng panrima pengakon dosané
Kuburan Père-Lachaise dibukak awit 21 Mei 1804
Pisanané, kuburan iku jembaré mung 17 héktar amarga sing gelem dikubur ana ing kono mung sethithik
Pihak pangurus Père-Lachaise banjur golèk cara supaya kuburan Père-Lachaise dadi payu
Carané ya iku ngubur wong-wong sing misuwur ana ing kono
Wong-wong iku ya iku sawijining panulis dongèng anama lan panulis drama anama
Sawisé wong loro iku dikubur ana ing kono, kuburan Père-Lachaise dadi akèh peminaté
Sing dadi peminaté ora mung wong-wong biyasa waé
Akèh wong sing wis misuwur sing uga kepéngin dikubur ana ing kono
Babagan iku mau sing marakake wong-wong sing kepéngin dikubur ana ing kana sansaya akèh
Pangarepan wong-wong iku mau ya iku supaya bisa dikubur ing cedhaké wong-wong kondhang
Saking payune, kuburan Père-Lachaise jembaré ditambah nganti dadi 44 héktar
Sanajan Père Lachaise iku kuburan, nanging wisatawan-wisatawan sing teka menyang kono akèh banget
Gunggungé bisa nganti 2 yuta wisatawan saben taun.
Gunung Wayang Gunung wayang yaiku gunung sing manggon ana ning Pulo jawa, Indonésia
Dhuwure gunung iki yaiku 2181 mèter.
Gunung wayang duwé kawah sing jembare 750 m ning sisih kulan ana 4 fumarol laladan
Tembung "wayang' wonten ing nama Gunung Wayang ingkang manggèn wonten ing sisih kidul Bandung sajatosipun sanès kapundhut saking kata "Wayang"
Wayang wonten ing ngriki kapundhut skaing tembung "wa" kaliyan "yang"
"wa" ngemu teges angin utawi angin lembut, kaliyan "yang" ingkang ngemu teges déwa
Dados miturut etimologi kata, gunung punika tegesipun "Angin Surgawi" utawi "ANgin Dewata ingkang Lembut", minangka nggambaraken kaendahan alam ingkang wonten ing sakiwa tengenipun gunung
Gunung Wayang sampun dangu dipuntepang kaliyan masarakat, wonten ing taun 1914 Dr
Krom ngandharaken bilih wonten ing pucuking Gunung wonten arca ingkang kadamel saking watu cadas ingkang prosès pandamelanipun kasar lan wonten ugi 40 arca sanèsipun
Wonten ing salah satunggaling pasarean wonten pecahan-pecahan tembikar, kapak batu kaliyan tembikar
Wonten ing godhong lontar, Pujangga manik nyerat: Sacunduk ka Gunung Sembung, Eta huluna Ci Tarum, Di inya aing ditapa, Sambian ngeureunan palay, Tehering puja nyanghara, Puja nyapa pugu-pugu, Tehering nanjeurkeun lingga
Sadari aing ti inya Leumpang aing ngidul-ngetan, Meuntasing di Ci Marijung, Meuntasing di Ci Carengcang, Meuntas aing di Ci Santi, Sananjak ka Gunung Wayang
wosipun pupuh punika ngandharaken bilih gunung wayang sampun dipuntepang lami kaliyan masarakat
Nalika wonten ing taun 1930-an Pangalengan sampun dados objek wisata ingkang misuwur amargi kaendahaning alam ingkang permai
Apel kaliyan kapas mutunipun saé, papan punika ugi kathah dipunyasa hotèl
Nji Anah, Zangeres-Dichteres wonten ing Tjiandjoer, nyerat pupuh ingkang salajengipun dados buku panduan wisata, Beschrijving van Pangalengan en Omstreken ingkang dipunjangkepi kaliyan foto-foto, peta ingkang ukuranipun rinci sanget
pupuh sinom ingkang dipunserat déning Nji Anah kasebat, inggih punika: Tanah ma’mur Pangalengan Mun ku urang dikuriling Atawa ditingalian Palih ti wétan ngadingding Watesna Gunung Bedil Gunung Wayang Gunung Windu Ngantay jadi sajajar Jiga nu pairing-iring Cek urang teh bade arangkat ka mana? Tanah Makmur Pangalengan Jika kita kelilingi Atau sekadar dilihat Sebelah timur mendinding Batasnya Gunung Bedil Gunung Wayang Gunung Windu Seperti beriring-iring
Gunung Wayang Gunung Windu Seperti beriring-iring Kata kita mau berangkat ke mana? Ginanipun Gunung Wayang
Gunung wayang sapunika dipun-ginakaken ènergi panas buminipun (Geotermal), satemah saged nambah cadangan ènergi kanggé Pulau Jawa kaliyan Bali
Nanging kawontenanipun ènergi panas bumi punika gayut kaliyan air ingkang ngresep wonten ing lebetipun lemah
Kawontenanipun geotermal punika ugi gayut kaliyan kawontenanipun hutan.
Kali Jagir Kali Jagir inggih punika salah satunggaling anak Kali Mas
Kali punika kali ingkang dipundamel nalika jaman penjajahan Walanda ingkang milinipun dhatèng sisih wétan Kutha Surabaya
Kali Jagir punika papanipun manggén wonten ing Jl
Rikala rumiyin, kali jagir punika toyanipun bèning saéngga dipunmanfaataken kaliyan warga kanggé MCK utawi lumban
Nanging saménika amargi kathah limbah, toyan lepen punika reget lan sapunika pemkot Surabaya miwiwti kanggé resik-resik lepen punika
Kajawi dipun-ginakaken minangka bendungan, DAM jagir ugi dipun-ginakaken kanggé penduduk sakiwatengenipun dados pakaryan tambahan, kadosto mados lumut ingkang tememplek wonten ing DAM ingkang saged dipunsade kaliyan tukang sade ulam utawi warigaluh
Boten sekedik, masarakat ngginakaken dados papan kanggé mancing
Pintu air utawi dam Jagir dipundamel ing masa pamerintahipun Walanda kinten-kinten ing taun 1912, Pintu air punika papanipun manggèn ing Désa Pacekan
Tlathah punika sapunika ngrembaka dados dhusun-dhusun.
Pintu Air punika petilasanipun Walanda, ingkang ngantos sapunika taksih dipun-ginakaken kanggé ngatur debit toya
Kali Mas punika pecahan saking Kali Brantas
Pintu Air kasebat manggèn wonten ing sisihipun Stasiun Kereta Api Wonokromo kaliyan PDAM Surabaya
Toya saking lepen Jagir ugi dipunolah kanggé air PAM supados saged dipun-ginakaken kaliyan warga Surabaya
Wonten ing salebeting lepen Jagir, ugi wonten manéka warni sumberdaya, ing antawisipun ulam air tawar ingkang misuwur salah satunggalipun inggih punika ulam Keting wonten ugi urang
Wonten ing sewulan sapisan, PDAM ngawontenaken prosès Penggelontoran