Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Nanging, wonten ugi manfaat saking gunung geni, kayata ing bidang pertanian
Tanah ingkang caket kaliyan gunung geni kathah kaliyan mineral lan subur amargi awu vulkanik
Ugi, gunung geni dadosaken potensi geotermal kangge energi
Amargi bahayanipun, pengawasan lan mitigasi risiko gunung geni punika penting
Pamaréntah lan lembaga riset gunung geni nindakaken pengawasan terus-menerus dhateng aktivitas gunung geni lan nginformasikaken babagan status gunung geni dhateng masyarakat
Mitigasi kalebet pangungsian masyarakat ingkang dumunung ing sekitar gunung geni, pembangunan infrastruktur kangge ngadhepi letusan, lan pendidikan kangge masyarakat babagan cara ngadhepi letusan gunung geni
Sanajan letusan gunung berapi gadhah bahya ageng dhumateng manungsa, nanging kagiyatan vulkanik ingkang sampun kalampah dados sumber ekonomi ingkang wigati
Tuf ingkang kagawé saking awu vulkanik punika watu ingkang empuk, lan sampun kapigunakaken dhumateng pangwangunan wiwit jaman kina
Bangsa Romawi asring migunakaken tuf, ingkang akeh wonten ing Italia, kanggé pangwangunan
Para tiyang ing Rapa Nui ngginakaken tuf kanggé damel rupi-rupi arca "moai" wonten ing Easter Island
Bebaya ingkang gunung geni
Nalika gunung geni njeblug, wlahar kang kakandhut ing kamar wlahar ing sangisoring gunung geni kang njeblug, metu awujud wlahar utawa lava
Saliyané aliran lava, bebaya kang disebabaké déning gunung geni kang njeblug ing antarané wujud: Klasifikasi gunung geni ing Indonésia
Kalangan vulkanologi Indonésia nglompokaké gunung geni sajeroning telung tipe miturut cathetan sajarah jeblugan/erupsiné.
Jakartah Jakartah utawa Panagara Mirunggan Kuthagara Jakartah (Indonésia: "Daerah Khusus Ibukota Jakarta"), dipuncekak DKI Jakarta, punika kuthagara Républik Indonésia lan kitha ing pulo Jawi ingkang paling ageng
Jakarta gadhah kang ndunungi cacahipun 10 yuta jiwa
Nanging wonten ing tlatah Jakarta Raya utawi Jabotabek cacahipun kang ndunungi langkung saking 17 yuta
Lagu kabangsané punika Mars DKI Jakarta Jakarta ugi naté dipunwastani "Sundha Kelapa", "Jayakarta", "Jacatra", "Batavia" lan "Batawi"
Sanèsipun kitha, Jakarta punika ugi satunggaling provinsi Indonésia
Dasar ukum tumrap DKI Jakarta inggih punika Undhang-Undhang Républik Indonésia Nomer 29 taun 2007, prakawis papréntahan Provinsi Daerah Khusus Ibukota Jakarta minangka ibu kitha Nagara Kesatuan Républik IndonésiaNKRI
UU punika nggantosaken UU Nomer 34 taun 1999 prakawis papréntahan Provinsi Daerah Khusus Ibukota Nagara Républik Indonésia Jakarta sarta UU Nomer 11 taun 1990 prakawis Susunan papréntahan Daerah Khusus Ibukota Nagara Républik Indonésia Jakarta ingkang kalih-kalihipun sampun boten angka anggé malih
Jakarta gadhah status satingkat provinsi lan dipunpimpin déning satunggaling gubernur
Bènten kaliyan provinsi sanès, Jakarta namung gadhah pamérangan ing sangandhapipun wujud kitha administratif lan kabupatèn administratif, ingkang tegesipun boten gadhah perwakilan rakyat piyambak
Kanthi makaten, DKI Jakarta namung gadhah DPRD Provinsi lan boten gadhah DPRD Kabupatèn/Kitha
Laladan menika sampun kaping sapinten-pinten gumantos ing nami ing sawetara mangsa kados kang kapacak ing andhap menika: Nami "Jakarta" sampun kaagem wiwit mangsa palungguhan Jepang nalika warsa 1942 kagem nyebat laladan tilas "Gemeente Batavia" ingkang dikukuhaken pamaréntah Hindia Belanda ing warsa 1905
Nami "Jakarta" inggih menika kacekakan saking tembung Jayakarta ingkang asalipun saking basa Sanskerta जय "jaya" (kamimpangan), lan कृत "krta" (karaharjan), mula "Jayakarta" ateges "kitha kamimpangan lan karaharjan"
Nami punika kacaosaken tiyang-tiyang Demak lan Cirebon ing andhaping pangwasanipun Fatahillah salajengipun nyerang lan saged lumungguhi palabuhan Sunda Kelapa rikala surya kaping 22 Juni 1527 saking cekelan Portugis
Nami menika kapertalaken minangka "kitha kamimpangan" utawi "kitha kajayan"
Senadyan mekaten, sajatosipun ateges "kamimpangan ingkang kagayuh dening tindak utawi upaya" amargi asalipun saking tembung Sanskerta kalih inggih menika "Jaya" (जय) ingkang ateges "kamimpangan" lan "Karta" ingkang ateges "kagayuh"
Rupa sanes panyeratan nami kitha menika sampun dangu kaagem
Sajarawan Portugis, João de Barros ing "Décadas da Ásia" (1553) nyebataken kawonten ""Xacatara" kaliyan nami sanes "Caravam" (Karawang)" Satunggaling babon saking Banten ingkang dipunwaos juru epigrafi Van der Tuuk sampun nyebat ugi ukara "wong Jaketra", inggih menika nami "Jaketra" kawastanan ugi salebeting lelayangan Sultan Banten lan "Sajarah Banten" kados déné ditlitèni Hoessein Djajadiningrat
Lapuran Cornelis de Houtman ing warsa 1596 nyebat Pangeran Wijayakrama minangka "koning van Jacatra" (raja Jakarta)
Mars Jakartah iku Mars DKI Jakarta Pranala njawi
Hong Kong Hong Kong (Mandarin: 香港 ; Pinyin: "Xiānggǎng"; resminé Laladan Administratif Khusus Hong Kong)iku Laladan Administratif Astamiwa Républik Rakyat Cina
Ing China ana loro Laladan Administratif Astamiwa
Sing sijiné ya iku Makau
Hong Kong diserahaké ing RRC déning Britania Raya ing tanggal 1 Juli 1997
Hong Kong sing ndunungi 6,8 yuta jiwa
Sadurungé diserahaké, Hong Kong isih "koloni" Britania Raya
Manut kebijakan Siji Nagara Loro Sistem gawéané Deng Xiaoping, Hong Kong dadi laladan otonomi saka papréntahan RRC ing babagan hukum, valuta, béya cuké, imigrasi, aturan dalan kang tetep lumaku ing jalur kiwa
Urusan kang dadi wewenang Beijing iku pertahanan nasional lan diplomasi
Otonomi iki dilakokaké ing Hong Kong suwéné 50 taun diitung saka taun 1997
Hong Kong iku cacahé ana 3 pérangan: Ambané laladan Hong Kong kurang luwih 1.104 km2 kanthi populasi tujuh yuta wong, dadi Hong Kong kagolong laladan kang padhet ing donya
Warga Hong Kong iku 95 persèn saka ètnis Cina lan 5 persèn wargané saka ètnis liya
Etnis Cina kang urip ing Hong Kong akèh saka kutha Guangzhou lan Taishan provinsi Guangdong
Hong Kong dadi koloni karajan Inggris sabubaré Perang Candhu I (1839-1842)
Wiwitané mung pulo Hong Kong, banjur diambaké tekan Ujung Kowloon nalika taun 1860, lan ing taun 1898 tekan "New Territories"
Ing ngisor iki papan panggonan kang bisa digunakaké dadi papan wisata ing Hong Kong
Istanbul Istanbul (basa Turki: İstanbul) iku kutha kang gedhé dhéwé ing Turki
Nganti taun 1930 kutha iki luwih umum dikenal déning wong "barat" kanthi jeneng Yunani-né ya iku Konstantinopel; sawatara ana kang ngarani "Stambul", mligi ing abad kaping 19
Luwih adoh sadurungé, kutha iki uga naté dikenal minangka Bizantium utawa Byzantion
Kutha iki kang ndunungi 11 yuta jiwa
Kanthi populasiné kang kurang luwih 11 nganti 15 yuta, Istanbul dadi kutha kang paling padhet kang ndunungi Turki lan ngrupaaké salah siji kutha gedhé dhéwé ing Éropah
Kutha iki uga dadi kutha krajan administratif Provinsi Istanbul
Didhegaké déning kaisar Romawi Konstantin ing koloni Yunani kuna kang arané Bizantium, lan dijenengaké Konstantinopel kanggo ngurmati kaisar, kutha iki dadi kutha krajan wétan kamaharajan Romawi lan sabanjuré dadi kutha krajan kamaharajan Romawi Wétan
Sawisé runtuh Konstantinopel ana ing taun 1453 kutha iki dadi pérangan lan dadi kutha krajan Kamaharajan Ottoman
Sadurungé perebutan mau, bangsa Turki ngarani kutha iki kanthi jeneng "İstanbul," nanging kanthi resmi migunakaké jeneng "Qustantaniyyeh" (), kang surasané "Kota Konstantin" djroning basa Arab
Mung, ana ing tanggal 28 Maret 1930 kutha iki dijenengaké "Istanbul" manèh
Yérusalem Yérusalem (basa Ibrani: יְרוּשָׁלַיִם Yerushalayim; basa Arab: al-Quds; iku kutha kuna ing Wétan Tengah kang wigati banget kanggo telung agama: Agama Yahudi, Kristen, lan Islam
Kutha iki saiki kanthi "de facto"
Nanging wong Palestina uga nuntut pérangan wétan kutha iki kang arep didadekaké kutha krajan nagarané ing masa ngarep
Wiwit taun 2008-2018 Walikutha Yerusalem iku Nir Barkat, sadurungé iku Uri Lupolianski, siji tokoh Yahudi Harédi utawa Yahudi Ultra Ortodoks
Saiki walikuthane yaiku Moshe Lion (wiwit 2018) Ètimologi
Tembung Semitik tumrap jeneng "Yerusalem" kang akèh disetujoni ya iku 'S-L-M' kang jrdoning basa Arab utawa Ibrani tegesé "damai", "kerukunan" utawa "kasampurnan"
Sawijining kutha kang karan "Rušalimum" utawa " Urušalimum" muncul sajeroning cathetan Mesir kuna minangka siji rujukan pisanan tumrap Yerusalem
Wangun Mesir mau dikira-kira kaudhunaké saka jeneng lokal kang ana ing surat-surat Amarna, e.g: sajeroning EA 287 (ana sawatara wangun) "Urusalim"
Wangun "Yerushalayim" (pelafalan Ibrani) pisanan muncul ing kitab Yosua
Wangun iki wujud sawiji portmanteau saka "yerusha" (pusaka) lan jeneng asli "Shalem" kang dudu wujud evolusi fonetik prasaja saka wangun iki sajeroning surat Amarna
Sapérangan kalangan yakin anaé gayutan tembung iki karo tembung "Shalim", déwa pemurah saka mitologi Ugarit kang dadi personifikasi wektu wengi
Lumrahé panambang "-im" nuduhaké wangun jamak sajeroning tata basa Ibrani lan "-ayim" wangun gandha saéngga nuwuhaké anggepan yèn jeneng mau tegesé fakta kutha mau dumunung ing rong bukit
Sanajan mangkono, lafal tembung pungkasan "-ayim" mung muncul sajeroning perkembangan pungkasan, lan ora ana ing mangsa Septuaginta
Sajeroning basa Yunani lan Latin tembung iki ditulis "Hierosolyma." Sajeroning basa Arab, Yerusalem karan "Ursalim al-Quds" utawa luwih populèr minangka "al-Quds" (Kudus)
"Zion" wiwitané dianggep dadi péranganing kutha, nanging sabanjuré dadi tandha kutha kanthi sakabèhané
Ing periode kakuwasan Raja Daud, kutha iki dikenal minangka "Ir Daud" (Kutha Daud).
Bukti-bukti keramik nuduhaké anané aktivitas ing Ofel, kang wektu iki dikenal kanthi jeneng Yerusalem ing Zaman Tembaga watara milenium angka 4 SM, kanthi bukti siji pemukiman tetep sajeroning awal Zaman Perunggu watara 3000–2800 SM
Teks Kebencian (watara abad ke-9 SM), ngrujuk marang kutha kang karan "Roshlamem" utawa "Rosh-ramen" lan surat Amarna (watara abad angka 14 SM) manawa dadi kang sepisanan nyebut kutha mau
Sawetara ahli arkéologi, kalebu Kathleen Kenyon, yakin Yerusalem minangka siji kutha kang diyasa masarakat Semitik Kulon karo pamukiman kang tumata watara 2600 SM
Miturut tradhisi Yahudi, kutha iki diyasa Shem lan Eber, leluhur Abraham
Pol Pot Saloth Sar (19 Mei 1928 – 15 April 1998), luwih ditepangi karo jeneng Pol Pot, iku pamimpin Khmer Abang lan Predana Mantri Kamboja saka 1976 nganti 1979
Pamaréntahané akèh disalahaké nggawé kapatèné kurang luwih rong yuta padunung Kamboja, sanadyan prakira-kirané béda-béda
Uri Lupolianski Uri Lupolianski (basa Ibrani:אורי לופוליאנסקי) (Haifa, 1951) iku walikutha Yerusalem
Uri Lupolianski iku sawijining wong Yahudi Haredi lan walikutha Yérusalem kapisan sing wong Haredi utawa uga diarani Yahudi-Ortodoks
Lupolianski iku omah-omah lan nduwé anak 12.
Jerman Jerman, Jérman, utawi Dhitslan (basa Jerman: "Deutschland") iku nagara gedhé ing Éropa
Sing ndunungi ana kurang luwih 82.521.653 jiwa
Nagara iki minangka nagara kanthi posisi ékonomi lan pulitik kang wigati ing Éropa lan kanthi winates ing tataran donya
Jerman dikenal ing babagan panguwasan tèknologi maju, mligi sajeroning indhustri tetunggangan montor lan piranti presisi
Wewengkon lan pamérangan administrasi
Nagara kanthi sajarah kang dawa iki wewatesan langsung karo sangang nagara
Ing sisih kulon wewatesan karo Walanda, Belgi, Luksemburg, lan Prancis
Ing sisih kidul wewatesan karo Switserlan lan Ostenrik
Ing sisih wétan wewatesan karo Cékia lan Polen
Ing sisih lor wewatesan karo Dhènemarken
Sacara administrasi, Jerman iku nagara fédherasi ("Bund") kanthi 13 praja ("Bundesland") lan telu kutha satingkat praja ("Bundesstadt")
Nagara-praja modhèren kang ana saiki (pirsani pratélan praja) diwangun wiwit pungkasan Perang Donya II
Sadurungé, pamérangan isih mèlu garis kadarbéan feodalistik, minangka paninggalan jaman Kesésaran Jerman.
Baden-Württemberg Karo ambané kang 35.742 km² lan cacah kang ndunungi 10,7 yuta jiwa, Baden-Württemberg iku praja kang papané ana kidul-kulon Jerman lan ing sisih wétan samipaning kali Rhine
Kutha krajané iku Stuttgart
Baden-Württemberg dipérang dadi 35 kabupatèn utawa dhistrik lan patang 'karesidenan' ("Regierungsbezirke") ya iku Freiburg, Karlsruhe, Stuttgart, lan Tübingen
Sabanjuré ana sangang kuthamadya ("Kreisfreie Städte"):
Bayern Nagara Bébas Bayern (basa Jerman: "Freistaat Bayern") utawa kerep tinulis Bavaria, mawa wewengkon ambané 70.553 km² lan sing ndunungi 11,6 yuta jiwa, iku siji praja Jerman sing paling kidul
Bayern awatasena kanthi internasional karo Ostenrik lan Ceko
Praja tetanggané yaiku Baden-Württemberg, Hessen, Thüringen lan Sachsen
Kutha-kutha gedhé ing Bayern iku München, Nürnberg, Augsburg, Würzburg, Ingolstadt, Regensburg, Fürth lan Erlangen
Bayern dipérang dadi 7 laladan administrasi sing diarani "Regierungsbezirke"
Laladan-laladan administrasi ini terdiri dari 71 "Kreise" (semacam kabupatèn) dan 25 "Kreisfreie Städte" (semacam kotamadya): "Kreise": "Kreisfreie Städte":
Brandenburg Brandenburg iku siji saka nembelas praja ("Bundesländer") ing Jerman
Tlatah iki ngubengi kutha Berlin nanging wewengkoné ora nyakup kutha Berlin
Dunungé ing sisih wétan negri, kutha krajané ya iku Potsdam.
Bremen "Artikel iki ngenani nagara bagéan Bremen
kanggo kutha aran Bremen, pirsanana Bremen (kutha)." Freie Hansestadt Bremen (basa Inggris: "Free Hanseatic City of Bremen"; basa Indonésia: "kota Hanse yang bébas"), iku siji saka 16 nagara bagéan Jerman ("Bundesländer")
Nagara bagéan iki kapérang saka rong bagéan sing kapisah lan let antarané bagéan siji lan sijiné 60 kilometer.
Hamburg Sawijining pelabuhan paling sibuk ing Jerman, Hamburg yaiku kutha kanthi pendunung paling padhet nomer loro ing kana sawisé Berlin
Hamburg ngadeg taun 825
Kanthi wiyar 755 km2 ing kali Elbe, kutha iki duwé sipat budaya wiyar, dijurung réputasi artisé kaya ta Felix Mendelssohn lan Johannes Brahms sarta sutradara lan juru main Gustaf Grudgens saka Deutsche Schauspielhaus
Sawijining indhustri panerbitan sing kuwat wis ngrembaka ing kéné wiwit abad kaping 17
Karakter fisik kutha iki dikuwati sistem kanal sing ngliwati
Hamburg uga nduwé telaga, taman, lan musiyum sing apik kalebu Kunsthalle (1868), Musiyum Seni lan Karajinan (1877), Musiyum Etnologi lan Prasajarah (1878).
Hessen Hessen wujud salah siji praja saka Républik Federal Jerman
Kutha krajané ana ing Wiesbaden
Wiyar wewengkoné 21.114,72 km² kanthi sing ndunungi 6.045.000 (Dhésèmber 2013)
Saiki dipanggedhèni déning Volker Bouffier saka CDU (wiwit 31 Agustus 2010)
Ing Hessen ana Frankfurt am Main, kutha sing dadi punjer kauwangan Jerman
Kutha-kutha wigati liyané: Darmstadt, Kassel, Offenbach, Marburg, Hanau, Giessen, Fulda, lan Wetzlar
Hessen kapérang dadi telung laladan "Regierungsbezirke" sing kurang luwih bisa dipadhakaké karo karésidhènan ing Indonésia ya iku: Darmstadt, Gießen lan Kassel
Teteluné banjur dipérang manèh dadi 21 "Landkreise" ("kabupatèn") lan 5 "Kreisfreie Städte" ("kuthamadya"/"kutha otonom").
Niedersachsen Niedersachsen iku "Bundesland" Jerman kang papané ana ing lor-kulon
Praja iki mawatesan karo Walanda.
Thüringen Nagara Bebas Thüringen (Basa Jèrman: "Freistaat Thüringen") iku siji praja Jèrman lan nduwèni wiyar wewengkon 16.171 km² lan cacahé padunung 2.392.000 jiwa
Kutha krajané ya iku Erfurt
Thüringen ana ing tengah Jèrman lan wewatesan karo praja Hessen, Bayern, Sachsen, Sachsen-Anhalt lan Niedersachsen
Sisih kidul Thüringen didhominasi alas Thüringer Wald
Praja Thüringen ing taun 1952, nalika nagara Jèrman Wétan "berdaulat" kapecah-pecah dadi "Bezirke"
Nanging ing taun 1990 dianakaké manèh
Thüringen kapérang dadi 17 "Landkreise" (kaya déné kabupatèn) lan 6 "Kreisfreie Städte" (kaya déné kuthamadya).
Nordrhein-Westfalen Nordrhein-Westfalen iku salah siji nagara bagéan Jerman
Nagara bagéan iki kaping papat gedhéné dideleng saka populasi lan gedhéné wewengkon
Cacah jiwané ana 18 yuta lan jembaré wewengkon 34.080 km²
Dunungé ana ing sisih kulon Jerman
Nordrhein-Westfalen urun 22% PDB Jerman
Kutha krajané yaiku Düsseldorf.
Rheinland-Pfalz Rhineland-Pfalz iku saka 16 Bundesländer Jerman
Praja iki duwé jembar wewengkon 19.846 km² lan 3,88 yuta sing ndunungi
Kutha krajané ya iku Mainz
Praja fédheral Rheinland-Pfalz diresmèkaké tanggal 30 Agustus 1946 lan diwangun saka pérangan Bayern (Rheinpfalz), pérangan kidul Provinsi Prussia Rheinland (kalebu Distrik Birkenfeld sing biyèné kalebu Oldenburg), péranganing Provinsi Prussia Nassau (pirsani Hessen-Nassau), lan sapérangan saka Hesse-Darmstadt (Rheinhessen ing gisik kulon Kali Rhine); praja anyar iki kanthi sah diresmèkaké liwat referendum tanggal 18 Mèi 1947
Rheinland-Pfalz dipérang dadi 24 distrik, sing kapérang manèh sajeroning telung wewengkon administratif: Koblenz, Trier lan Rheinhessen-Pfalz
Pratélan distrik-distrik ing Rheinland-Pfalz: Saben distrik dumadi saka sawatara kotamadya, sing bisa dipérang dadi kutha, désa, utawa golongan padésan sing karan "Verbandsgemeinde"
Saliyané iku, ana uga 12 kutha sing ora kalebu distrik ngendi waé:
Saarland Saarland iku praja Jerman
Praja iki wewatesan karo praja Rheinland-Pfalz lan Prancis sarta Luxemburg.
Sachsen Nagara Bebas Sachsen (Basa Jèrman: "Freistaat Sachsen") iku siji praja Jèrman sing ana ing sisih wétan
Nagara pérangan iki duwé wiyar wewengkon 18.338 km² lan padunung 4.327.000 jiwa
Ibukutané ya iku Dresden
Sachen wewatesan karo Polen ing sisih wétan lan Ceko ing sisih kidul
Sachsen kapérang dadi telung laladan "Regierungsbezirke" sing kurang luwih bisa dipadhakaké karo karésidhènan ing Indonésia ya iku: Chemnitz, Dresden lan Leipzig
Teteluné banjur dipérang manèh dadi 22 "Landkreise" ("kabupatèn") lan 7 "Kreisfreie Städte" ("kuthamadya"/"kutha otonom").
Sachsen-Anhalt Sachsen-Anhalt iku siji praja ing Jerman
Amba wewengkoné 20.447 km² lan sing ndunungi cacahé ana 2,3 yuta
Kutha krajané iku Magdeburg.
Schleswig-Holstein Schleswig-Holstein iku praja Jerman kang papané lor dhéwé
Ing kéné ana minoritas Dhénemarken kang cukup gedhé
Ing basa Dhénemarken, Schleswig-Holstein ingaran "Slesvig-Holsten," ing basa Saxon Asor jenengé yaiku "Sleswig-Holsteen,", ing basa Frisia Lor ingaran"Slaswik-Holstiinj", lan ing basa Walanda ingaran "Sleeswijk-Holstein"
Sacara historis jeneng iki ngrujuk marang sawijining laladan kang luwih gedhé yaiku Schleswig-Holstein dhéwé lan 'kabupatèn' Jutland Kidul ing Dhénemarken.
Témbok Berlin Témbok Berlin (basa Jerman "Die Berliner Mauer") iku témbok sing tau mbedhah kutha Berlin antara taun 1961-1989 ing kutha Berlin Kulon lan Berlin Wétan nalika jaman "Perang Dingin"
Tembok Berlin dibangun déning pamaréntah kuminis Jerman Wétan kanggo mbendhung pedhunungé supaya ora lumayu menyang Jerman Kulon
Tembok Berlin dibangun tanggal 13 Agustus 1961 lan lagi dibuka ing tanggal 9 November 1989.
Burundi Burundi iku nagara cilik sing ana ing Afrika Tengah
Burundi ing sisih kulon watesan karo Kongo-Kinshasa, sisih lor karo Rwanda, sisih wétan lan kidul karo Tanzania.
Pierre Nkurunziza Pierre Nkurunziza (Bujumbura, Burundi, 18 Dhésèmber 1963-2020) iku mantan pamimpin pambrontak Hutu sing kapilih dadi présidhèn Burundi ing pamilihan ing parlemèn tanggal 19 Agustus 2005
Tindhakan iki dianggep kalangan amba dadi langkah kapisan kanggo mbubaraké perang sadulur sing suwéné wis 13 taun ing Burundi.
Bujumbura Bujumbura (; ]), biyené Usumbura, yaiku kutha paling gedhé ing Burundi lan mujudaké kutha krajané Burundi
Pernahé ana ing lor-wétan ing sapinggiring Tlaga Tanganyika, tlaga paling jero nomer loro ing donya sawisé Tlaga Baikal
Kutha Bujumbara mbiyèn sawijinig désa cilik jenengé Usumbara
Banjur bisa kembang dadi gedhé sawisé dijajah wong Jerman
Banjur ing taun 1962 nalika Burundi mardika, jenengé diganti Bujumbara
Bujumbura kapérang dadi 13 "", utawa pomahan, sing nduwé déwan majelis lan pamimpiné dhéwé .
Rwanda Rwanda iku nagara ing Afrika pérangan tengah kang mawatesan karo Républik Dhemokratik Kongo, Uganda, Burundi lan Tanzania
Genosidha Rwanda ing taun 1994 ngasilaké kurban nganti 1 yuta jiwa
Padunung pribumi iku ana telung suku: Tutsi, wong-wong désa kang angon kéwan trenak kang teka ing kéné wiwit abad kaping 15; Hutu, kang mayoritas kang ndunungi, lan lumrahé tani asal Bantu
Nganti taun 1959, suku Hutu nduwé strata dhominan nganggo sistim féodhal kang dhedhasar kapamilikan trenak
Banjur uga ana wong Twa, suku pigmé kang kaanggep kang ndunungi tuwa dhéwé ing Rwanda.
Kigali Kigali iku kutha krajan Rwanda
Kutha iki nduwé padunung 330.000 jiwa
Ing taun 1907 kutha iki didadèkaké kutha krajan déning para panjajah Jerman
Ing taun 1994, Genosidha Rwanda kadadéan ing kutha iki
Nalika iku, mèh 1 yuta wong Tutsi lan wong Hutu kang modherat dipatèni entèk-entèkan déning wong Hutu.
Bernard Makuza Bernard Makuza (miyos 1961) iku Mahamantri Rwanda
Shèwèké diangkat, wiwit tanggal 8 Maret 2000.
Républik Dhémokratik Kongo "Pènget: Aja klèru karo Républik Kongo" Républik Dhemokratik Kongo, iku nagara ing Afrika Tengah sing mbiyèn jenengé Zaire antara taun 1971 lan 1997
RD Kongo nduwèni laladan kang gedhé dhèwè ing Afrika sawisé Aljazair
Républik Kongo "Pènget: Aja klèru karo Républik Dhémokratis Kongo" Républik Kongo, utawa diarani Kongo-Brazzaville, Kongo lan Kongo Tengah (béda karo nagara Républik Dhemokratik Kongo, mbiyèn Zaire), iki nagara tilas jajahan Prancis ing Afrika Tengah
Républik Kongo dibagi dadi 12 wewengkon ("département", jamak "département") (kutha krajané dhéwé-dhéwé antara tandha kurung):
Angola Angola iku nagara sing papané ana pasisir Atlantik ing kidul-kulon Afrika
Angola duwé tapel wates Namibia, Républik Dhémokratik Kongo, Zambia lan Samodra Atlantik
Cabinda, siji provinsi Angola duwé wujud eksklave, tapel wates déning Républik Kongo.Jembar anggola Angola lor kaping dua jembar pulo Borneo manggani ana ing ringking angka 22 sadonya (sawisé Niger lan sadurungé Mali)
Nagara iki kagolong salah sijiné produsen kopi utama ing donya lan kagolong nagara paling sugih ing Afrika misuwur sumber alamé, kang utama wiji besi, intan, lan tembaga.
Patih Patih (basa Indonésia: "Mahamantri" utawa "wazir") iku pamimpin nagara ing siji karaton, sing ngurusi prakara-prakara sadina-dina
Salah sijining patih sing misuwur ing Tanah Jawa iku patih Gajah Mada.
Républik Afrika Tengah Républik Afrika Tengah iku nagara ing Afrika sing ora nduwé pasisir
Nagara iki mawatesan karo Chad ing sisih lor, Sudan ing sisih wétan, Républik Kongo lan Républik Dhemokratik Kongo ing kidul, lan Kamerun ing kulon.
Chad Chad iku nagara ing Afrika sing ora nduwé pasisir
Nagara iki mawatesan karon Libya ing sisih lor, Républik Afrika Tengah ing sisih kidul, Niger ing kulon, Sudan ing wétan, lan Nigeria sarta Kamerun ing sisih kidul-kulon
Chad iku bekas jajahan Prancis lan salah siji nagara mlarat dhéwé sadonya
Kurang luwih 75% sing ndunungi sangisoring garis kamlaratan
Nanging ing taun 2000-an kahanané wis rada becik amarga pangasilan per kapita wis kira-kira US$ 1.000,-
Kutha paling gedhé ing Chad yaiku:
Astronomi lan Astrofisika Astronomi lan Astrofisika iku ngèlmu kang nyinaoni kabèh-kabèh barang kang ana gandhèngané karo antariksa, kaya ta lintang lan planit
Pembagian Miturut Subyek utawa Masalaeh
Bab-bab liya kang kalebu dadi pérangan astronomi:
Fisika Fisika punika ngèlmu ingkang nyinaoni sadaya barang ingkang wonten gandhènganipun kaliyan fénoména ngalam
Anggènipun nyinaoni nganggé pitulung ngèlmu matématika
Téyori fisika kathah dipunnyataaken ing notasi matématis, lan matématika ingkang kagunaaken limrahipun langkung rumit tinimbang matématika ingkang kagunaaken ing babagan ngèlmu sanèsipun
Bèntenipun fisika lan matématika inggih punika fisika wonten gandhènganipun kalih jagad matérial, manawi matématika gandhèngapipun kalih pola-pola abstrak ingkang boten mesthi wonten gandhènganipun kalih jagad matérial
Nanging, bèntenipun punika boten mesthi cetha
Wonten kathah wewengkon penlitén ingkang gandhèngan antawisipun fisika lan matématika, inggih punika fisika matématis, ingkang ngembangaken struktur matématis kanggé téyori-téyori fisika
Istilah fisika punika saking basa Yunani: φυσικός (physikos), "alamiah", lan φύσις (physis), "alam"
Fisikawan punika ngèlmu ingkang nyinaoni pratingkah lan sipat matéri ing babagan ingkang kathah macemipun, saking partikel submikroskopis ingkang minangka sadaya matéri (fisika partikel) ngantos pratingkah matéri jagad raya ingkang dados satunggal kesatuan kosmos
Sapérangan sipat ingkang dipunsinaoni ing fisika punika sipat ingkang wonten ing sadaya sistem matéri ingkang ana, kados kukum kekekalan ènergi
Sifat kados makaten sok diarani kukum fisika