Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Wangun-wangun fisik lumah bumi sing dikaitké karo èlmu-èlmu géologi, géodesi, oceanografi lan atmosfer iku dadi salah siji cabang èlmu géografi yaiku ngèlmu bumi
Géografi dikenal dadi èlmu iku wiwit abad kaping 18, dhasaré yaiku saka cathetan-cathetan lan pangalaman-pangalaman para panjlajah bumi
Banjur èlmu iku ngrembaka lan kenceng gandhèng cènèngé karo èlmu-èlmu géologi, botani, ékonomi, sosiologi lan demografi.
Indhi Indhi utawa Républik India iku nagara ing Asia Kidul
Jeneng-jeneng liyané nagara iki iku "Bharat" utawa "Bharata" lan "Jambudwipa"
Tembung pungkasan iki tegesé "Pulo Jambu" lan dijenengaké mangkono amarga mèmper woh jambu
India iku nagara edan ing Asia kang kang ndunungi paling akèh kaloro ing donya, kanthi populasi punjul sak milyar jiwa, lan minangka nagara gedhé dhéwé kapitu miturut ukuran wewengkon géografis
Cacahing kang ndunungi India tuwuh ngrembaka wiwit tengahan 1980-an
Ékonomi India iku gedhé dhéwé kapapat ing donya miturut angka PDBné, diukur saka segi paritas daya beli (PPP), lan salah siji kang tuwuhing ékonomi paling rikat ing donya
India, nagara kanthi sistem dhémokrasi liberal gedhé dhéwé sadonya, uga wis muncul minangka kakuwatan regional kang wigati, duwé kakuwatan militèr gedhé dhéwé lan kamampuan nuklir
Dumunung ing Asia Kidul kanthi garis pasisir dawané 7.000 km, lan péranganing anak bawana India, India iku péranganing rute dedagangan wigati
India wewatesan karo Pakistan, Républik Rakyat Cina, Myanmar
Banglades, Nepal, Bhutan, lan Afganistan
Sri Lanka, Maladewa, lan Indonésia iku nagara kapulon kang wewatesan
India minangka dunungé peradaban kuna kaya Budaya Lembah Indus lan minangka papan kalahiran saka papat agama utama donya: Hindhu, Buda, Jainisme, lan Sikhisme
Nagara iki minangka péranganing Karajan Manunggal sadurungé mardika ing taun 1947
"Artikel utama: Ékonomi India" Ékonomi
India duwé ékonomi kang dumunung ana ing urutan angka 10 sajeroning konversi mata uang lan angka 4 gedhé dhéwé sajeroning PPP
India duwé rékor ékonomi kanthi angka tuwuh paling rikat watara 8% ing taun 2003
Amarga populasiné kang akèh banget, mula pametu per kapita India miturut PPP mung AS$3.262, dumunung ana ing urutan angka 125 déning Bank Donya
Cadhangan valuta asing India watara AS$143 milyar
Mumbai minangka kutha krajan finansial nagara iki lan uga minangka panggonané "Reserve Bank of India" lan "Bombay Stock Exchange"
Sanajan seprapat saka kang ndunungi India isih urip ing sangisoré garis kamiskinan, cacahing kelas menengah kang gedhé wis muncul amarga cepeté tuwuhing indhustri teknologi informasi
Ékonomi India biyèn akèh gumantung marang tetanèn, nanging saiki mung nyumbang kurang saka 25% PDB
Industri wigati liyané kalebu tambang, lenga, pengasahan berlian, filem, tekstil, teknologi informasi, lan kerajinan tangan
Akèh-akèhé laladan indhustri India dumunung ing kutha-kutha utama
Taun-taun pungkasan iki, India wis muncul minangka salah siji juru main gedhé dhéwé sajeroning babagan prangkat lunak lan "business process outsourcing", kanthi pametu watara AS$17,2 milyar ing 2004-2005
Lan ana uga akèh indhustri skala cilik kang nyadiakaké lapangan makarya kang stabil kanggo kang ndunungi kutha cilik lan padésan
Sanajan India mung nampa watara telung yuta tamu asing saben taun, pariwisata tetep wigati lan isih dadi sumber pametu nasional kang durung ngembang
Pariwisata nyumbang 5,3 persèn saka PDB India
Partner dagang utama India kalebu Amérika Sarékat, Jepang, Républik Rakyat Cina lan Uni Emirat Arab
Ekspor utama India kalebu produk tetanèn, tekstil, batu mulia lan perhiasan, jasa prangkat lunak lan teknologi, hasil tèhnik, kimia, lan asil kulit déné komoditas imporé yaiku lenga mentah, mesin, watu aji, rabuk, kimia
Ing taun 2004, total ekspor India gunggung AS$69,18 milyar déné impor watara AS$89,33 milyar.
"Artikel utama: Géografi India" Géografi lan cuaca
Kabèh praja-praja India ing lor lan lor-wétan diwangun déning Banjaran Himalaya
Wewengkon liyané dumadi saka hamparan Indo-Gangetik kang subur
Ing sisih kulon kang wewatesan karo Pakistan kidul-wétan ana Ara-ara Thar
Ujung India ing kidul mèh kabèh minangka péranganing hamparan Dekan ("Deccan")
Ing kaloro sisih hamparan iki ana rong banjaran pasisir kang awujud pabukitan, Ghats Kulon lan Ghats Wétan
India duwé kali gedhé kaya déné Kali Gangga, Brahmaputra, Yamuna, Godavari, lan Krishna
Kali-kali mau kang njalari subur hamparan-hamparan ing sisih lor India saéngga cocog kanggo tetanèn
Cuaca India warna-warna, saka cuaca tropis ing kidul nganti cuaca menengah ing sisih lor
Sapérangan tlatah India kang dumunung ing pagunungan Himalaya duwé cuaca tundra
Nagara-praja lan "Union Territory"
India dibagi dadi 28 praja (kang banjur dibagi dadi dhistrik), enem Wewengkon Panunggalan ("Union Territory") lan Wewengkon Ibu Kutha Nasional ("National Capital Territory") Delhi
Nagara-praja duwé pamaréntah kang dilantik dhéwé, sauntara wewengkon-wewengkon Panunggalan dipréntah sawijining pangurus kang dilantik pamaréntah panunggalan ("union government"), sanadyan sapérangan ing antarané duwé pamaréntah kang dilantik
Negara bagéyan lan wilayah India: Wilayah Panunggalan Wilayah Ibu Kutha Nasional: Seni budaya
Kesenian India misuwur kanthi filem-filem Bollywood, kang filem kang kas saka India yaiku nganggo tembang-tembang lan jogèd ing saknjerone filem.
Basa Sasak Basa Sasak iku golongan Basa Austronesia, kang dicaturaké ing provinsi Nusa Tenggara Barat, mligi ing pulo Lombok
Basa Sasak iki akèh mèmperé karo Basa Jawa lan Basa Bali amarga asliné basa iki sapadhuluran
Basa Sasak dicaturaké ing sakabèhing Pulo Lombok, karo para transmigran lokal ing Sumbawa, Sulawesi lan Kalimantan
Saben tlatah duwé cara kang béda, nanging kang dibakokaké ika iya Basa Sasak kang saka Mataram, Lombok Ukara:
Asramawasikaparwa Asramawasikaparwa utawi ing vèrsi Jawa Kina dipunwastani Asramawasanaparwa punika serat utawi buku kaping 15 Mahabharata
Inggih punika cariyosipun kados makaten: Satelasipun perang Bharatayuddha, sang Drestarastra dipunangkat jumeneng dados ratu gangsalwelas taun laminipun ing Ngastina
Karepipun nulung piyambakipun amargi para putra kaliyan kulawarginipun sampun boten wonten sadaya
Para Pandhawa taksih padha tangat saha bekti mumulèni marang piyambakipun supados boten émut para putranipun
Ananging sang Wrekodara mesthi rumaos anyel amargi kémutan sang Duryodana ingkang riyin tumindhak ala
Lajeng nalika boten wonten sinten-sintena, sang Drestarastra dipunlèh-lèhaken lepat-lepatanipun
Ing wusana sang Drestarastra boten tahan manèh lan pamit kaliyan Yudisthira kersa tilar nagari kaliyan manggèn wonten wana
Piyambakipun lajeng dipunteraken para sesepuh: Arya Widura, Dèwi Gandhari saha Dèwi Kunthi
Nalika yasa tapa, Pandhawa naté niliki, anging boten dangu satelasipun sang Drestarastra lajeng séda, dipunsusul déning para pendhèrèkipun
Soto dhok Soto dhok iku sawijining panganan Jawa
Panganan iki padha karo soto daging (sapi) liyané, nanging sak weruhku, bedane karo soto daging liyané, soto daging iki khas Jombang
Masio arane soto daging, nanging yèn nggoleki daginge yo rodo kangelan, amergo daginge mung sak ithik
Dulur bisa nambah lawuh, ya iku gorengan jeroan sapi sing rasané legi
Nek menyang Jombang, sing énak nyanggone cedake ringin contong
Nanging yèn menyang Sidoarjo, sing énak nyanggone ngarepe masjid Jati - sebelahe jalan tol
Eh, tibake wis pindah
Saiki manggone rodok ngulon, sakiwa-tengené 100 meteran, deretane rumah makan padang
Siti Jenar Syeh Siti Jenar utawa Syeh Lemah Abang iku panyebar agama Islam ing tlatah Jawa
Nanging ajarané dianggep sesat utawa ora bener
Mula saka iku Siti Jenar lan ajarané dibrangus déning para wali sanga
Babad Tanah Sunda nyebataké yèn Siti Jenar isih keturunan Muhammad.
Gamelan Jawa Gamelan Jawa iku jinis utawa corak gamelan kang urip ing Jawa Tengah (uga Yogyakarta) lan sapérangan Jawa Wétan
Musik gamelan Jawa iki béda karo musik gamelan saka laladan liya, yèn musik gamelan Jawa lumrahé nduwé nada luwih lembut lan nganggo laya luwih alon, béda karo musik gamelan Bali kang layané luwih rikat, uga gamelan Sundha kang rasa musiké "nglaras" banget (mendayu-dayu) lan "didhominasi" swara suling
Asal Usul Nama Gamelan
Gamelan asal tembungé saka tembung lingga "gamel" lan panambang "-an"
Gamel tegesé "nuthuk" utawa "nabuh" ditambah panambang "-an" dadi kurang luwih tegesé "kang dithuthuk" utawa "kang ditabuh"
Dadi gamelan ya iku salah sijining pakaryan nabuh kang dilakokaké wong jaman biyèn banjur dadi nama alat musik kang dionèkaké bebarengan saingga ngasilaké uni musik sing pas lan merdu
Gamelan Jawa iku nduwé nada-nada péntatonis
Gamelan Jawa iku duwé 2 laras ya iku: Aturan
Gamelan Jawa nduwé aturan-aturan kang wis pakem, antarané katata saka pirang-pirang rambahan (puteran) lan pathet utawa jero cethèking swara, uga ana aturan sampak utawa rikat-rendheté laku kang wis pakem, uga ana batesan-batesan gongan lan mèlodiné wis diatur ning pérangan-pérangan kang saben-saben ketata saka 4 nada (gatra)
Saben-saben piranti nduwé fungsi dhéwé-dhéwé;
Kresna Kresna iku salah siji déwa sing dipuja déning umat Hindhu, awujud priya kulit peteng utawa biru tuwa, nganggo dhoti kuning lan makutha saka wulu merak
Sajeroning seni lukis lan reca, lumrahé Kresna digambaraké pinuju main suling sinambi ngadeg kanthi sikil sing ditekuk
Legendha Hindhu sajeroning kitab "Purana" lan "Mahabharata" mratélakaké yèn Kresna iku putra kawolu Basudewa lan Dewaki saka krajan Surasena, krajan mitologis ing India Lor
Lumrahé, Kresna dipuja minangka awatara (inkarnasi) Déwa Wisnu kawolu antarané sepuluh awatara Wisnu
Sajeroning sawatara sekte Hindhu, upamané Gaudiya Waisnawa, Kresna dianggep manifèstasi saka bebener mutlak, utawa pawujudan Tuhan, lan sajeroning tafsiran kitab-kitab sing mengatasnamakan Wisnu utawa Kresna, kaya "Bhagawatapurana", Kresna dimuliakaké minangka Kapribadèn Tuhan Sing Maha Tunggal
Sajeroning "Bhagawatapurana", Kresna digambaraké minangka sosok bocah angon anom sing mahir main suling, déné sajeroning wiracarita "Mahabharata" Kresna misuwur minangka sosok pemimpin sing wicaksana, sekti, lan mrabawani
Saliyané iku Kresna misuwur uga minangka tokoh sing mènèhi ajaran filosofis, lan umat Hindhu yakin "Bhagawadgita" minangka kitab sing ngamot kutbah Kresna marang Arjuna ngenani èlmu rohani
Kresna Miturut Pedhalangan Jawa
Prabu Sri Bathara Kresna iku sawijining paraga wayang ing Wiracarita Mahabarata
Nalika isih timur, asmané Raden Narayana
Ing pedhalangan, Kresna kondhang amarga lantip lan pinter micara
Karo Raden Arjuna, Kresna kapilih dadi titisaning Bathara Wisnu
Raja ing Negara Dwarawati iki sawijining turuning trah Yadawa
Miturut pedhalangan Kresna iku anaké Prabu Basudèwa, nata ing Mandura kang angka loro patutan karo Dèwi Mahindra iya Dewaki
Kadange sepuh asmané Radèn Kakrasana iya Prabu Baladewa, déné rayine asmané Dèwi Bratajaya iya Wara Sumbadra
Garwa-garwané yaiku Dewi Jembawati, putrine Resi Jembawan ing Pertapan Gandamadana, peputra Radèn Samba Wisnubrata lan Raden Gunadewa, Dewi Rukmini putrine Prabu Bismaka (Radèn Arya Prabu Rukma) ing Kumbina, peputra Dèwi Titisari lan Radèn Saranadewa (arang dikocapake) lan Dewi Setyaboma, atmajane Prabu Setyajid (Ugrasena) ing nagara Lésanpura, peputra Radèn Setyaka
Dèwi Pratiwi (Pertiwi) putriné Sang Hyang Nagaraja ing kahyangan Sumur Jalatundha, peputra Radèn Setija utawa Prabu Boma Narakasura, lan Dèwi Siti Sundari
Miturut padhalangan, Kresna bisa jumeneng nata ing Dwarawati amarga dadi jagone para déwa ing Kahyangan Suralaya kang bisa ngasorake yudhane loro yaksendra (Raja Raseksa) kang ngganggu gawé amarga arep nglamar Widadari kang aran Bathari Wilutama karo para déwa nanging ora ditampa yaiku, Prabu Yudhakalakresna, Raja Negara Dwarakawestri lan Prabu Kunjarakrena, Raja Negara Dwarawatiparwa
Banjur sawisé Raden Narayana jumeneng nata, Negara Dwarakawestri lan Negara Dwarawatiparwa nyawiji lan diganti jeneng dadya Negara Dwarawati (tegesé Negara kang Sugih Lawang)
Ing carita liya, ratu Dwarawati sing dikalahake Narayana iku jejuluke Prabu Narasingamurti lan senopatine aran Radèn Singamulangjaya kang uga banjur dikalahake déning Raden Setyaki
Prabu Narasingamurti banjur manitis ana anggane Prabu Kresna, déné Singamulangjaya manunggal sajiwa karo Raden Setyaki
Carita iki bisa ditemoni ing lakon wayang "Bedahe Dwarawati"
Dasanamane miturut padhalangan: Wonten ing Perang Baratayudha, Kresna dadi duta utawa utusan makili para Pandhawa menyang nagara Astina nanting karepe Prabu Duryudana pembarepé Kurawa supaya maringké separo nagara Astina uga nagara Amarta karo para Pandhawa
Kadadeyan iki ana ing lakon "Kresna Duta"
Déné nalika Raden Arjuna arep tandhing lawan Adipati Karna, Kresna mènèhi wejangan marang Arjuna
Arjuna rangu-rangu arep mangkat perang amarga arep tandhing karo seduluré dhéwé
Gaman kang diduweni Prabu Kresna Gambaran
Kresna bisa dingerteni kanthi gampang kanthi mirsani sifat-sifate
Ing wangun reca, Kresna digambarake nduweni kulit ireng utawa peteng, utawa malah putih
Ing budaya wayang Jawa Kresna digambarake nduweni kulit ireng, dene ing Bali digambarake nduweni kulit ijo.
Ing gambaran umum, contone lukisan modern, Krishna biasane digambarake minangka wong enom kulit biru
Ireng minangka warnane Dewa Wisnu miturut konsep Nawa Dewata, dene biru nglambangake keberanian, tekad, pikiran sing mantep nalika ngadhepi kahanan sing angel, lan kesadaran sing sampurna
Werna biru uga nglambangake langit lan segara, saben-saben tegese jembar lan ambane sing mbentuk tanpa wates, kaya Wisnu
Dhèwèké kerep katon nganggo dhoti (jinis tank top) sing digawe saka sutra kuning, nglambangake cahya sing nyingkirake pepeteng
Sirahé dihias nganggo makutha wulu merak, nglambangaké galaksi warna-warni ing pepeteng, utawa pusat energi ing ndhuwur indera
Gambaran umum biasane nuduhake dhèwèké minangka bocah cilik, utawa wong kanthi cara santai, muter suling
Ing wangun iki, dhèwèké biasane ditampilake ngadeg kanthi sikil ditekuk ing sisih
Kadhang kala diiringi sapi, negesake jabatane minangka pangon dewa (Govinda)
Ing agama Hindu, sapi dianggep suci amarga nglambangake Ibu Pertiwi
Peran Kresna minangka sopir kreta Arjuna ing medan perang Kurukshetra, kaya sing digambarake ing wiracarita Mahabharata, minangka subyek liyane sing umum ing penggambaran Kresna
Ing kasus iki, dhèwèké ditampilake minangka tokoh lanang, asring kanthi ciri dewa ing seni Hindu, kayata akeh lengen utawa sirah, lan kanthi atribut Wisnu, kayata chakra
Minangka kusir biasa, dhèwèké ditampilake nganggo tangan loro
Lukisan guwa saka 800 SM ing Mirzapur, Uttar Pradesh, India Lor, nuduhake pembalap kreta perang, salah sijine katon mbuwang diskus sing bisa dingerteni.minangka Krishna
Penggambaran ing candhi asring nuduhake Krishna minangka wong sing ngadeg jejeg, kanthi gaya formal
Bisa ditampilake piyambak, utawa karo tokoh sing ana hubungane karo dhèwèké: Balarama (Baladewa - kakangné) lan Subhadra (adhiné), utawa garwané utama, yaiku Radha, Rukmini lan Satyabama utawa Kalindi
Kresna asring digambarake bebarengan karo garwane sing langgeng sing dadi pimpinan kabeh gopi (pembantu susu), dhèwèké yaiku Radha
Sekte Waisnawa ing Manipur ora mung nyembah Krishna, nanging uga aspek minangka Radha Krishna, gabungan saka Krishna lan Radha
Iki uga minangka ciri saka sekolah Rudra Sampradaya lan Nimbarka sampradaya, uga sistem kapercayan Swaminarayan
Tradhisi kasebut ngluhurake Radha Ramana, sing katon dening para pengikut Gaudiya minangka wujud Radha Krishna
Kresna uga digambarake lan disembah minangka bocah cilik (Balakresna), kanthi papat utawa jogèd, biasane nganggo mentega ing tangane
Bedane ing saben wilayah babagan penggambaran Krishna bisa ditemokake ing macem-macem wujud, contone Jagadnata ing Orissa, Vitoba ing Maharashtra lan Shrinathji ing Rajasthan
Narayana sakadang nalika isih timur dititipake marang Ki Demang Antyagopa lan Nyai Sagopi ing Pedukuhan Widarakandhang
Iki kanggo nyingidake supaya aja nganti konganan déning Raden Kangsadewa, putrane kuwalon Prabu Basudewa saka Dewi Maerah kang jumeneng adipati ing Kadipaten Sengkapura kang kepéngin nguwasani nagara Mandura
Ya nalika ana ing Pedukuhan Widarakandang iki, Raden Narayana meguru marang Begawan Padmanaba ing Pertapan Girikestuba
Déning Sang Begawan pinaringan pusaka cacah loro aran Senjata Cakra Baskara, Kembang Wijayakusuma lan Kaca Paesan kang bisa kanggo ngawuningani kaanan sing bakal dumadi
Kejaba iku uga pinaringan panah "Kesawa" iya aji Brahalasewu kang dayane manawa Prabu Kresna lagi duka banjur astane nyenggol bedhore Kesawa bisa triwikrama dadi brahala sagunung anakan sesilih Ditya Brahalasewu
Sabanjure Sang Begawan Padmanaba iya banjur nyawiji ana anggane Narayana
Prabu Kresna iku kawentar kadidené titising déwa Bathara Wisnu, déwa kang andhum kabahagyan lan keadilan
Mula ya wicaksana, waskitha, pinter, sekti mandraguna, sidik ing paningal lan yèn duka bisa malih buta brahala.
Prabu Kresna banget tresnané marang adhine ipe, yaiku Arjuna
Kresna lan Arjuna iku nganti kerep diibaratake kaya godhong suruh lumah lan kurepe, nadyan béda wujudé nanging yèn digigit padha rasané
Ratu Dwarawati iki uga kondhang kadidene salah sijiné paraga sing pinter (lihai) lan ahli strategi perang sing mumpuni
Nalika dumadine perang Baratayuda, Kresna dadi botohe para Pandhawa
Ngarepe dumadine perang, tau minangka duta
Budhale menyang Astina nitih Kretane Kyai Jaladara dikusiri rayine, Raden Setyaki
Ing Tegal Kurusetra lakuné ditungka déwa cacah papat, yaiku Sang Hyang Narada, Sang Hyang Kanwa, Sang Hyang Janaka lan Ramaparasu kang ngersakake nyeksèni anggoné padha pirembugan
Sawisé Prabu Kresna tekan Astina, maune ditampa kanthi becik déning Prabu Duryudana sakadhang
Prabu Duryudana ya wis saguh mbalekake nagara Astina sigar semangka lan nagara Amarta sakwutuhe marang para Pandhawa
Nanging nalika para déwa mau wis padha kondhur makayangan, Duryudana njabel kesaguhane
Layang prajanjen kang wis ditapak astani narendra kekarone disebit-sebit
Lan oran mung iku waé, ratu Astina iku uga banjur paring sasmita marang Patih Sengkuni lan Pandhita Durna supaya dhawuh marang para Kurawa amrih ngrangket lan nyirnakake Prabu Kresna
Kurawa klakon nglarak Prabu Kresna menyang alun-alun nedya disirnakake
Mesthi waé Prabu Kresna banjur duka yayah sinipi, banjur triwikrama malih dadi brahala kang gedhene sagunung anakan
Para Kurawa bubar mawut katrajang pangamuke Ditya Balasrewu
Miturut carita padhalangan gagrak Yogyakarta sing kalumrah kae, pangamuka Balasrewu uiku tundhone nggawa kurban Prabu Dhestharastra lan Dewi Gendari (bapa lan ibune para Kurawa) sedha sarimbit amarga kebrukan Baluwarti (beteng kedhaton)kang juruguk amarga pangamuke Balasrewu
Jugrugane beteng kang ngebruki Prabu Dhestarastra lan Gendari iku kinarya liwat playune para Kurawa kang dibujung brahala
Iki ateges, Prabu Dhstharastra lan Dewi Gendari padha waé diidhak-idhak déning para putrane dhéwé, amarga anggoné ora bisa ndhidik (nggulawentah) lan mulang-muruk bab kautaman marang para anak-anaké
Ana ing Perang Baratayudha Jayabinangun, Prabu Kresna ngusiri Arjuna nalika perang-tandhing lumawan Adipati Karna kanthi Kretane Prabu Kresna yaiku Kreta Kyai Jaladara
Arjuna unggul yudhane, Adipati Karna palastra ketaman jemparing Pasopati
Ing pakeliran, yèn Prabu Baladewa kondhang kadidene ratu sing pakulitane putih mulus alias bule tekan balung sungsum, Prabu Kresna iki pakulitane ireng
Cocok karo asmané, tembung "kresna" werdine pancen ireng
Ireng tekan getih, balung lan sumsume
Pungkasané carita, Kresna sirna saragane utawa muksa amarga kena putulahe sepata turuning bangsa Yadawa kang kudu tumpes.
Kutha Surabaya Kutha Surabaya iku kutha krajané Provinsi Jawa Wétan, Indonésia
Jembar wewengkoné watara 274,06 km²
Kutha iki kutha gedhé urut loro sawisé Jakarta
Nanging, yèn Jakarta dipérang miturut wewengkon "administratif" yaiku Jakarta Pusat, Jakarta Lor, Jakarta Kidul, Jakarta Wétan, Jakarta Kulon, lan Kapuloan Seribu, Surabaya ora
Mula, ngélingi tunggalé wewengkon "administratif", Surabaya bisa ingaran kutha sing gedhé dhéwé sa-Indonésia
Surabaya uga minangka papané kumpul para sudagar saka bang tengah lan wétan Indonésia
Présidhèn Indonésia kapisan, yaiku Soekarno, miyos ing kutha iki
Posisi geografis minangka pemukiman pesisir nggawe Surabya duweni potensi minangka persinggahan lan pemukiman kanggi para imigran
Proses imigran iki sing nggawé Surabaya dadi khuta sing akeh kutha budaya sugih etnis
Macem-macem "migrasi", ora mung saka macem-macem klompok etnis ing Nusantara, kayata; Madura,Sunda, Batak, Borneo, Bali, Sulawesi, lan Papua
Nanging uga saka kelompok etnis liyane Indonesia, kayata; etnik Melayu, Cina, Arab, India, lan Eropa
Podo mandheg lan netep, urip bebarengan lan nyawiji karo pribumi, mbentuk "pluralisme" budaya sing banjur dadi ciri khas kutha Surabaya
Panggunaan Tanah Kutha Surabaya
Wilayah Padhet, lahan dibutuhke kanggo omah, kebutuhan "komersial" lan kanggo "rekreasi", dadi ora ana daerah maneh kosong sing bisa sigunakake kanggo TPA Sanitary
Kutha Surabaya kanthi pendunung meh 3 yuta jiwa, iku kutha paling gedhe nomer loro wonten Indonesia lan peran sing gedhe banget ing nampa lan nyebaraké barang industri, peralatan rekayasa, prodhuk tetanèn, produk alas, sembako, lan liya-liyané, utamané kanggo wilayah Indonesia wétan
Penggunaan lahan wonten kutha Surabaya; Perumahan 13.711,00 Ha, Sabin 3.506,19 Ha, Tegalan 1.808,90 Ha, Tambak 4.982,71 Ha, Jasa 2.982,06 Ha, Dagang 573,32 Ha, Industri Sedheng 2.370,38 Ha, Lahan Lowong 1.784,90 Ha, liya-liyane 918,29 Ha lan totale nipun 32.637,75 Ha
Ngelingi peran penting ing Surabaya, gangguan banjir bandhang sing nggegirisi Surabaya ing saben mongso ketigo duwe pwngaruh gedhe ing kelancaran ekonomi, kewarasan, lan kenyamanan masarakat kutha Surabaya lan sakiwa tengene
Minangka kutha dangang Surabaya ora mung pusat dagang pedalaman ing Jawa Wetan, nanging uga nggampangake wilayah ing Jawa Tengah, Kalimantan, lan Indonesia Wetan Sajarah
Jeneng Surabaya wiwit ana nalika jamané Majapahit
Jeneng Surabaya mawujud saka rong tembung, yaiku "sura" lan "baya"
Tembung rékan iku sajatiné kanggo nandhani prastawa héroik sing naté kadadéan ing Ujung Galuh, yaiku prastawa perang antarané wadya Radèn Wijaya lumawan wadya saka Tar-Tar nalika tanggal 31 Mèi 1293
Tanggal kadadéan iku banjur dadi tanggal lairé Kutha Surabaya
Purwakané Surabayaiku awujud padésan ing pinggir kali
Jeneng-jeneng désa sing isih dienggo tekan sapréné kaya ta Kaliasin, Kaliwaron, Kalidami, Ketabangkali, Kalikepiting, Darmakali, lan sapituruté nandhani yèn Surabayaiku papan kang akèh mumpangataké kali
Amarga dumunung ing pinggiré sagara, Surabaya uga dadi papan patemoné wong ing alas Jawa karo wong njaba
Nalika taun 1612, Surabaya dadi salah siji punjeré dagang ing Nusantara
Akèh prau kang labuh ing Kali Mas banjur tumuju njeron Surabaya
Kutha Surabaya uga ana gegayutané karo révolusi kamardikan Indonésia.
Wiwit jamané jajahan Walanda uga Jepang, arèk Surabaya perang kanggo mersudi kamardikané Indonésia
Prastawa mau kadadéan nganti tekan tanggal 10 Novèmber 1945 nalika arèk-arèk Surabaya kasil nguwasani Hotèl Oranye (saiki Hotèl Majapahit) kang nalika iku dadi simbulé kolonialisme
Awit saka iku, tekan sapréné tanggal 10 Novèmber dianakaké upacara kanggo mèngeti Dina Pahlawan
Ora mung iku, tetabetané masa panjajahan uga isih katon ing Kutha Surabaya awujud yasan-yasan kolonial
Kutha Surabaya mapan ing 07° 21' Ujur Kidul lan 112° 36'-112° 54' Alang Wétan Dhuwur
Dhuwuré lumrahé Kutha Surabaya yaiku 3-6 mèter saka lumahing sagara, kajaba laladan ing sisih kidul sing awujud gumuk, yaiku tlatah Lidah & Gayungan sing dhuwuré 25-50 mèter saka lumahing sagara
Kutha Surabaya wewatesan karo Selat Madura ing sisih lor lan wétan, Kabupatèn Sidaharja ing sisih kidul, lan Kabupatèn Gresik ing sisih kulon
Jembaré wewengkon kutha iki ana 33.306,30 Ha, sing kapérang dadi 31 kacamatan lan 160 désa utawa kalurahan
Topografi kutha Surabaya kalebu Kutha pantai Dataran rendah antara 3–6 m ing sadhuwure sagara Wilayah berbukit, ing sisih kidul Surabaya 20–30 m saka lumahing sagara Suhu kutha Surabaya lumayan panas, sing rata-rata antara 22,60-34,10 kanthi tekanan udhara rata-rata antarane 1005,2-1013,9 milibars lan asor antara 42%-97%
Kecepatan rata-rata bayu saben jam tekan 12–23 km, rata-rata jawah antarane 120–190 mm
Jenis lemah ing kutha Surabaya kalebu jenis lemah alfovial kasusun saka 3 karakteristike yaiku; alluvial hydromorph, aluvial grey peteng, lan aluvial grey