Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Katonané buku iki katulis ing antaraning abad kaping 5 SM lan abad kaping 4 SM, mangsa kakuwasaning karaton Pèrsi
Nabi Yoel nyritakaké prakara tekané blalang sing ngrusak kabèh tuwuhan lan mangsa panas sing dahsat banget ing Palestina.
Kitab Yesus bin Sirakh Kitab Yesus bin Sirakh (Latin: "Ecclesiasticus") iku, siji kitab Alkitab sing kagolong kitab Deuterokanonika
Dadi tegesé kitab iki ora ana versi asliné ing basa Ibrani
Sing ana mung versiné ing basa Yunani sajeroning Septuaginta
Isiné kitab iki iku ya ajaran etika, dadi bab tingkah laku sing becik lan budi pekerti.
Kitab Barukh Kitab Barukh iku kitab Alkitab kang kagolong Deuterokanonika
Dadi kitab iki asliné ing basa Ibrani ora ana
Sing ana mung versi basa Yunani sajeroning Septuaginta.
I Pétrus Layang Petrus kang kaping pisan iki ditujokaké marang wong-wong Kristen kang kasebar ing tlatah lor Asia Cilik
Kabèh iku diarani "umat pilihan Gusti"
Amanat utama layang iki iku nguataké iman para pamacané kang lagi ngalami tekanan lan dikuya-kuya amarga precaya marang Yesus Kristus
Petrus uga ngelingaké para pamacané yèn Injil bab Yesus Kristus iku jaminan pangarepan kabèh wong
Sebab, Yesus Kristus wis séda, sugeng manèh lan jangji bakal rawuh manèh
Mula didhawuhi tabah lan sabar.
II Pétrus Layang Petrus kang kapindho iki terusané kang kapisan
Ing layang iki kang mligi dibahas ya masalah yèn ana wong-wong kang ngajar yèn Gusti Yesus ora bakal rawuh manèh
Layang iki uga nerangaké yèn rawuhing Gusti iku rada kasèp amarga Gusti "ora kersa yèn wong sijia bakal sirna
Panjenengané kersa supaya kabèh wong tobat saka dosa-dosané".
Anarkisme Seri Pulitik #ALIH Anarki utawi anarkisme punika sajatinipun satunggiling aliran pulitik ingkang nolak papréntahan
Dados kaum anarkis punika boten purun manawi papréntahan punika dipunwontenaken
Gantinipun inggih namung déwan-déwan alit kémawon ing tingkat dhasar
Pamarèntahan pusat inggih dipunicali
Nanging ing basa lumrah sadinten-dinten, asring anarki dipun-gandhèngaken kaliyan tindhak boten mawi tanggung jawab utawi ngrisak
Dados kawontenan ing pundi boten wonten ingkang saged ngatur
Wong pisanan sing nyebut awake dhewe anarkis yaiku Pierre-Joseph Proudhon ing taun 1840
Bhinneka Tunggal Ika Sesanti nagari Indonesia punika Bhinneka Tunggal Ika ingkang asalipun saking Basa Jawi Kina kaliyan asring dipunpretal dados “Bènten-bènten anging tetep tunggal”
Ukara punika kutipan saking satunggiling kakawin Jawi Kina inggih punika kakawin Sutasoma, anggitanipun mpu Tantular rikala adeging karaton Majapahit sakiwa-tengenipun abad kaping 14
Kakawin puniki astamiwa amargi ngajaraken toleransi antawis umat Hindhu Siwa kaliyan umat Buda
Kutipan puniki saking pupuh 139, padha 5
Pada punika jangkepipun kados makaten: "Rwāneka dhātu winuwus Buda Wiswa, "Bhinnêki rakwa ring apan kena parwanosen, "Mangka ng Jinatwa kalawan Śiwatatwa tunggal, "Bhinnêka tunggal ika tan hana dharma mangrwa
Jarwanipun: Tiyang sanjang manawi Buda kaliyan Siwah punika kalih dat ingkang bènten
Panci bènten, nanging kados pundi ta saged dipun-mangertèni? Awit kaleresan Jina (Buda) kaliyan Siwah punika tunggal Ajur-pecah punika, anging ugi tunggal
Boten saged darma kaleresan punika kalih.
Amos Amos, kang asalé saka Tekoa, sisih kidul wétan Betlehem, iku nabi pisan sajeroning Alkitab kang wewekas lan wejangan-wejangané dicathet cukup rinci
Amos iku wong Yehuda angin kutbah marang wong-wong Israèl ing karaton lor sakiwa-tengené tengahing abad kaping-8 SM
Kala iku wong urip makmur, ngibadah kaanggep wigati, lan nagara Israèl katonané tentrem anyem
Anging tibaké kang makmur namung wong-wong sugih waé kang kerep nindhes wong cilik
Ngibadah dilakokaké tanpa ati kang lila legawa
Mula Amos ngramal yèn Allah kersa ndendha bangsa Israèl
Amos celathu yèn kadilan iku "mili kaya banyu"
Dhèwèké celathu, "Mbokmenawa Gusti bakal melas marang wong-wong kang isih sisa saka bangsa Israèl" (5:15).
Kitab Habakuk Kitab Nabi Habakuk iku pérangan Alkitab saka Prajanjian Lawas
Dhèwèké olèhé urip ing pungkasané abad kaping 7 SM, nalika karaton Babilonia kuwasa
Dhèwèké prihatin bab sangsaraning bangsa Israèl sing ditibakaké déning bangsa kejem iki
Kitabé isiné ya pasambatan marang Allah, kepriyé bangsa Israèl bisa ditindhes déning wong Babilonia nanging Allah ora ngapa-ngapa
Allah banjur nglipur yèn wong-wong sing ala bakal dikukum.
II Makabe Kitab II Makabe sing asalé saka Septuaginta iku lan kagolong kitab-kitab Deuterokanonika, yaiku terusané I Makabe
Kitab iki anané mung ing basa Yunani waé
Ora ana versiné ing basa Ibrani.
I Makabe I Makabe iku siji kitab Deuterokanonika Alkitab
Dadi tegesé ora ana asliné ing basa Ibrani
Anané mung alihbasané ing basa Yunani
Kitab iki katonané katulis ing sakiwa-tengené taun 100 SM, sawisé ana nagara Yahudi kang mardika manèh
Kitab iki isiné dipara dadi 16 sargah (bab)
Kitab iki isiné bab tlatah Yudea kang dibedhah déning wong-wong Yunani kang dibawahi Aleksander Agung
Banjur wong-wong Yahudi padha ngraman kebèh
Périodhe kang katulis ing kitab iki kira-kira antara 175 SM - 134 SM.
Tobit Kitab Tobit (Tobias) sing asalé saka Septuaginta iku lan kagolong kitab-kitab Deuterokanonika
Ora ana versiné ing basa Ibrani
Kitab Tobit kira-kira ditulis sakiwa-tengené taun 200 SM
Isiné nyritakaké siji bapa lan anaké
Bapané jenengé Tobias lan anaké Tobit
Tobias iku pagawéyané ngubur wong-wong sing wis tilar donya
Terus ing kitab iki ana carita perang nglawan Setan.
Kitab Yudit Kitab Yudit utawa Judith (saka basa Ibrani: יְהוּדִית basa Ibrani Standar Yəhudit, basa "Ibrani Tiberias" Yəhûḏîṯ sing tegesé wong Yahudi wadon), iku kitab Deuterokanonika saka Alkitab
Dadi tegesé ora ana versiné ing basa Ibrani
Namung ana versiné ing basa Yunani sajeroning Septuaginta
Kitab iki nyritakaké sawijining wong wadon sing bisa ngalahaké wong lanang durjana
Ing carita iki ya jendral Holofernes saka Asuriah
Holofernes mbedhah kutha Betulia ing Yudea, wong-wong padha sangsara
Anging ana randha ayu sing pinter lan wani
Dhèwèké banjur nggodha Holofernes
Sawisé iku Holofernes dipatèni, sirahé ditigas nganggo pedhangé dhéwé
Banjur sirahé ditontonaké marang wong-wong Betulia.
Prajanjian Lawas Prajanjian Lawas utawa "Tanakh" ing basa Ibrani iku péranganing Alkitab kang katulis sadurungé Gusti Yesus miyos
Kitab-kitab iki katulis ing basa Ibrani, nanging ana pérangan-péranganing Kitab Daniel kang katulis nganggo basa Aram
Kitab-kitab kang tuwa dhéwé ditulis sakiwa-tengené abad kaping 8 SM
Sing paling enom kira-kira ing kiwa-tengené taun 200 SM
Prajanjian Anyar Prajanjian Anyar (Basa Indonésia: "Perjanjian Baru"), iku péranganing Alkitab Kristen sing tinulis sawisé kelairan Gusti Yesus
Kitab Prajanjian Anyar kabèh ditulis nganggo basa Yunani
Tembung "Prejanjèan Anyar" iku dijarwakaké saka basa Latin, "Novum Testamentum", sing jarwan saka Basa Yunani: ΗΚαινη Διαθηκη, "I Keni Diathiki"
Isiné kasusun saka Injil lan layang-layang
Sabagéyan gedhé ya layang-layangé Paulus marang para umat jemuwah
Layang Ibrani Layang Ibrani iki ditujokaké marang wong-wong Kristen, kang amarga ngalami tekanan terus, mbokmanawa bakal murtad saka kaprecayaning marang Gusti Yesus
Penulis layang iki ora dimangertèni
Layang iki isiné muji Gusti Yesus karo mènèhi alesan manawa Gusti Yesus iku Putra Bapa kang kudu dimumulèni.
I Yohanes Layang Yohanes kang kapisan ditulis amarga nduwé rong alesan: Ajaran-ajaran kang luput iku didhasaraké marang kapercayan yèn apa waé kang sesinggungan karo donya, ngasialké kang jahat; dadi, Yesus Putra Dalem, ora mungel wis dadi manungsa
Guru-guru kang miwulangaké piwulang-piwulang kang luput iku nuturaké yèn dislametaké ateges diuwalaké saka urusan-urusan kauripan ing donya iki; guru-guru iku uga miwulangaké yèn kaslametan ora ana gandhèngané karo prakara-prakara ngenani kasusilan utawa tresna marang pepadha
Tetentangan karo piwulang-piwulang iku, panulis layang iki nelakaké kanthi cetha yèn Yesus Kristus wus dadi manungsa sajati temenan
Panjenengané nelakaké uga yèn kabèh wong kang percaya marang Yesus sarta nresnani Gusti kudu uga tresna tinresnan marang pepadha.
II Yohanes Layang Yohanes kang kapindho iki ditulis déning "pamimpin jemuwah" marang "Ibu kang dipilih déning Allah" lan marang para putra kang kinasih
Mbokmenawa kang dikarepaké iku para anggota jemuwah
Ing sajeroning layang kang cekak iki sang panulis layang njaluk rong prakara:
III Yohanes Layang Yohanes kang kaping telu iki ditulis déning siji "pamimpin jemuwah" marang sesepuh liyané kang diarani Gayus
Panulis layang iki muji Gayus amarga gawéyané ngréwangi wong-wong Kristen liyané
Dhèwèké uga ngélikaké Gayus supaya waspadha karo siji wong kang jenengé Diotrefes.
Basa Bali Basa Bali (Bali: ᬪᬵᬱᬩᬮᬶ, Jawa: ꦨꦴꦰꦧꦭꦶ) iku basa Austronesia saka cabang Sundik, utawa luwih spesifik saka anak cabang Bali-Sasak
Basa iki mligi dicaturaké ing pulo Bali, pulo Lombok sisih kulon lan uga ing pulo Jawa
Ing Lombok basa Bali dicaturaké akèhé cedhaké Mataram, ing Jawa mligi ing kabupatèn Banyuwangi
Kajaba iku, basa Using, dhialek basa Jawa kas Banyuwangi, uga nyerep akèh tetembungan saka basa Bali
Conthoné tembung "osing" kang tegesé “ora”, dijupuk saka basa Bali "tusing"
Basa Bali dicaturaké déning kurang luwih 4 yuta jiwa
Basa Bali nduwé 6 fonem vokal lan 18 fonem konsonan
Fonem vokal utawa swara iku /a/, /i/, /u/, /ĕ/, /é/ dan /o/
Banjur fonem konsonan iku /k/, /g/, /ng/, /c/, /j/, /ñ/, /t/, /d/, /n/, /p/, /b/, /m/, /r/, /y/, /w/, /l/, /s/ lan /h/
Sawijining ciri kas lan kang wis dadi basa Bali astamiwa iku fonem èksplosif tanpa nyuwara /t/ dipocapaké [t] ing pérangan mburi, nanging ing wiwitan lan tengah diucapaké kanthi [ʈ] (t retrofleks)
Aksara swara "(huruf vokal)" /a/ ing pérangan mburi tinarbuka diucapaké kanthi [ĕ]
Upamané tembung Kuta, sawijining pasisir kondhang ing Bali, diucapaké [k'uʈĕ]
Kaya déné basa Austronesia liyané, basa Bali iku luwih migunakaké tembung-tembung dwi silabik lan wujudé KVKVK
Nanging ing ng-reduplikasi sawijining gatra (sukukata) monosilabik wujudé KVK, mula ing basa Bali iki lumrahé dadi KVKKVK, béda karo basa Malayu lan Jawa: Kekerabatan lan kosakata
Basa Bali ing kulawarga basa Austronésia kerep dikira paling cedhak karo basa Jawa
Nanging prekara ini ora mangkono
Basa Bali paling cedhak mawa basa Sasak lan pirang basa ing pulo Sumbawa sisih kulon
Kamèmperané karo basa Jawa namung amarga prabawa kosakata basa Jawa amarga aktivitas kolonisasi Jawa ing jaman mbiyèn, mligi ing abad angka 14 Masèhi
Bali ditaklukaké déning Gajah Mada ing taun 1343 Masèhi
Malahan ing kulawarga basa Austronesia, kanthi fonologis basa Bali luwih mèmper basa Malayu tinimbang basa Jawa
Nanging fonem /r/ ing posisi pungkasan basa Malayu, kerep dadi /h/ ing basa Bali
Bab iki bisa kabukti karo pratélan perbandingan kosakata dhasar basa Malayu, Bali, Jawa Kuna lan Jawa Anyar: Malayu – Bali – Jawa Kuna – Jawa Anyar Prabawa basa Jawa
Basa Bali akèh kena prabawa basa Jawa, mligi basa Jawa Kuna lan liwat basa Jawa iki, uga basa Sangskreta
Kamèmperan karo basa Jawa mligi katon saka tingkat-tingkat basa kang ana ing basa Bali kang mèmper karo basa Jawa
Mira ora ngéramaké yèn basa Bali alus kang ingaran basa Bali Alus Mider mèmper karo basa Jawa Krama
Akèh tembung-tembung Bali alus kang dijupuk saka basa Jawa: Malayu – Bali – Jawa Kosakata kusus Bali
Ing ndhuwur wis dipaparaké kosakata kang mèmper karo basa Malayu lan basa Jawa
Saiki kosakata kas Bali dipaparaké: Malayu – Bali – Jawa Konsèp géografis
Béda karo akèh bebrayan ing donua, nanging isih mèmper karo bebrayan panutur basa Austronesia liyané, wong Bali nalika nemtokaké arah orientasiné ora ing arah mata angin kang mesthi nanging ing papan kawasan géografis, ing kasus Bali iki ing papan gunung lan laut.
Tembako Tembako (basa Latin: "Nicotiana tabacum L.") punika bahan dhasaripun rokok
Ing tlatah propinsi Jawa Wétan kathah kebon-kebon tembako
Tetaneman tembako asalipun punika saking Amérika
Lajeng déning para panjajah Éropa dipunbekta ngantos dumugi saubenging rat
Kèju Kèju saking basa Portugis: "queijo" punika panganan ingkang kadamel saking susu
Wondéné susu ingkang kanggé asringipun inggih susu sapi
Sabèntenipun saged ugi nganggé susu méndha, keledhe, kapal kaliyan unta
Kèju anggènipun ndamel saking susu, dipunicali kandhutan toyanipun kaliyan dipunsukani obat supados saged fermentasi saha boten bosok
Kèju gadhah sadaya kadungan wonten susu inggih kados ta:protein, vitamin, mineral, kalsium, vitamin B12, zink, lan fosfor nanging uga lemak lan kolesterol ingkang saged damel penyebab masalah keséhatan saumpami dipunkonsumsi kekathahen
Pakanan iki dikenal ing sakupenging dunya, nanging keju dugaane asalé saka Timur Tengah
Sanajan ora ana kapesthen saka ngendi keju kui, nanging miturut legenda keju tinemu sepisanan pangembara saka arab
Keju wis digawé awit jaman prasajarah sanajan ora ana bukti trep kapan keju pertama digawé
Masarakat prasajarah wiwit ninggal gaya hidup nomaden lan malih dadi peternak wedhus, domba utawa sapi
Amarga kurang karesikan lan asring kena sinar srengéngé langsung mulane susu sing ing bejana dadi kenthel, jebul bareng dipangan rasané énak
Kawiwitan saka iku manungsa nemu keju krim asem (sour cream cheese)
Salah sawijining legenda nyaritakake yèn ana pemburu sing matèni sapi, banjur mbukak wetengé lan nemu sapérangan warna putih sing énak
Anane enzim rennet ing jero weteng sapi njalari susu dadi kenthel, saéngga dadi apa sing mau keju saiki
Carita liyané nyebutake yèn keju iku asalé saka Timur Tengah déning pengembara saka arab
Pengembara iku numpak jaran lan gawa susu ing pelanane
Sawetara suwé susu iku wis malih dadi banyusing pucet lan gumpalan-gumpalan putih
Amarga pelana sing kanggo nyimpen susu digawé saka weteng kéwan (sapi, domba,lan wedhus) sing ngandung rennet, dadi campuran saka rennet, cuaca sing panas lan obah-obahing jaran nalika lumaku bisa ngubah susu dadi keju lan saka iku wong-wong wiwit migunakaké enzim saka weteng kéwan kanggo gawé keju
Yunani lan Romawi kuna
Mitologi Yunani Kuno nyebutake yèn Aristaeus iku panemu keju.Odyssey tulisan Homer (800 SM) nyebatake yèn Cyclops gawé keju saka susu domba lan wedhus
Keju saka susu wedhus iku komoditas sing cukup wigati ing Yunani, lan masarakat Yunani percaya yèn keju bisa nggawé perwira luwih kuwat lan bisa ngrangsang nepsu birahi
Hippocrates migunakaké keju gawé nambani radang lan keju uga digawé sesaji kanggo déwa-déwa
Kebudayaan Romawi iku sing banjur ndadèkaké keju akèh jinisé kaya saiki
Bangsa Romawi iku kikenal bangsa sepisanan kang mangerteni bab prosès gawé lan nyimpene keju, bangsa Romawi mangerteni akibat tèhnik gawé kang béda iku njalari rasa lan karakter keju uga dadi béda
Bangsa Romawi nggawa keju lan seni gawéne nalika ngalahake Gaul, bangsa Perancis lan Inggris, sing banjur disambut apik.
Gréja Gréja saking basa Portugis "igreja" ingkang dipunpendhet saking basa Griki "ekklesia"; "jemuwah" ("pasamuhan"), punika griya ngibadahipun tiyang Kristen
Nanging sajatinipun tegesipun sanès griyanipun, anging jemuwahipun
Gréja Santa Perawan Maria Ratu Blok Q Jakarta Kidul, rikala taun 2005 sampun mangayubagya ingkang kaping 50
Buku sejarahipun sampun dipunserat kaliyan 'tim penyusun buku sajarah perjalanan paroki Blok Q'
Konfusianisme Konfusianisme (儒家 Pinyin: rújiā "Sekolah para pandhita"), punika aliran ngèlmu ingkang asalipun saking nagari Cinten
Inggih punika ngèlmu anggitanipun sang filsuf Kong Hu Cu
Ngèlmu punika ngèlmu etika.
Jeanne d'Arc Jeanne d'Arc (Domrémy, Lorraine, Prancis, 6 Januari 1412 - Rouen, Normandia, 30 Mèi 1431), (ing basa Inggris: Joan of Arc) punika satunggiling pahlawan nagari Prancis kaliyan ugi satunggiling tiyang suci ing agami Katulik (santa)
Wonten Prancis piyambakipun nama parabipun "la Pucelle" ingkang tegesipun, "si rara" utawi "si prawan"
Jeanne d'Arc lair mawi nama "Jehanne Darc", kaliyan asalipun saking kulawargi tani rikala wayah Perang 100 Taun, satunggiling perang antawis Inggris saha Perancis
Kala punika Inggris kuwasa wonten Bourgondia, satunggiling laladan ing Prancis lor
Jeanne d'Arc rikala samanten taksih satunggiling laré umur 17 taun, ingkang méndha dados jaler
Anging piyambakipun saged mimpin wadya bala Prancis kaliyan ngalahaken tiyang Inggris
Kabar manawi satunggiling laré wadon umur 17 taun saged ngalahaken bala Inggris lajeng ndongkrak moral Prancis
Pungkasanipun tiyang Inggris saged nangkep piyambakipun kaliyan lajeng dipundendha ukuman pejah
Piyambakipun dipuntedhah bidngaah kaliyan nganggé sandhangan tiyang jaler
Lajeng piyambakipun dipunobong gesang-gesang
Awunipun dipunbucal dhateng lèpèn Seine
Kabupatèn Acèh Tengah Acèh Tengah wonten aceh tengah punika wonten tlaga sagara tawar ingkang minangka panggonan wisata ing dataran inggil gaya, kabuaptèn Acèh Tengah.Nangro Acèh Darussalam ingkang luasipun Jembar 5.472 Ha, Dawa rata-rata 17 km, Omba Rata – rata 3,219 km, Volume banyu 2,5 trilyun Liter(2.537.483.884 m3), Cacahé Aliran kang muara ing tlaga 25 Kali/ mininé/alur kang metu ing Kr
Kutha Banda Acèh Banda Acèh, kotamadya punika kutha krajan: provinsi Nanggroe Acèh Darussalam
Riyin kitha punika anami Kutaraja.
Kutha Sabang Kutha Sabang, punika satunggiling kuthamadya ingkang dunungipun wonten ing Pulo Weh
Sabang punika zona ékonomi bébas saka laladan Indonésia ingkang dumunung wonten ing paling kilèn piyambak.
Kabupatèn Pidie Pidie Ekonomi
Pusat ekonomi ing Pidie ana ing Pasar Beureunuen, kutha kecamatan sing 12 km sisih wetan Sigli, ibukutha Pidie.
Kutha Cilegon Kutha Cilegon iku salah siji kutha ing Provinsi Banten
Jembar wewengkon kutha iki ± 175,5 Km² utawa hèktar
Kutha Cilegon ketata saking 8 kacamatan, 43 kalurahan/désa
Kacamatan-Kacamatan ing kutha iki yaiku:
Prasasti Prasasti punika sadaya wujud seratan ingkang boten sinerat ing dlancang, nanging wonten ing barang ingkang atos, kados ta séla, tembaga, lan sapanunggalanipun
Anggènipun manggihi prasasti ing satunggal panggènan saged ndadosaken panggènan wau situs arkéyologi uga pratandha rampungipun jaman prasajarah ing laladan wau
Èlmu ingkang naliti warna-warna prakawis bab prasasti kawastanan épigrapi.
Prasasti Pakubuwana X Prasasti Pakubuwana X, punika dipundhèkèk ing gapura-gapura ingkang wonten tlatah Kasunanan Surakarta
Prasasti-prasasti punika kaserat ing warsa 1938
Kapareng ing Karsa Dalem Sampéyan Dalem Ingkang Sinuhun ingkang minulya saha ingkang wicaksana Kangjeng Susuhunan Pakubuwana Sénapati Ingalaga Ngabdurrahman Sayidin Panatagama Ingkang kaping X ayasa gapura punika
Amarengi ing dinten Senèn Wagé tanggal sapisan wulan Saban taun Jimawal angka 1869 wuku prangbakat Dewi Sri, Tulus, Tungle, Wasésa Sagara, Sanggar Waringin wanci jam 12 siyang
Sinengkalan: "Gapura rinengga samadyaning praja." Utawi kaping 26 September 1938, sinengkalan: "Esthi uninga gapuraning ratu."
Prasasti Nusantara Prasasti Nusantara punika prasasti ikang ngadahi asal-usul ing tlatah saubengipun Nusantara
Prasasti-prasasti punika kaserat déning aksaraserta basa-basa ingkang taksih tulèn basa Nusantara lan basa-basa manca, tuladhanipun basa Sansekarta.Ing ngandap punika pratélan salah satunggalipun prasasti Nusantara ingkang sanget wigati utawi menarik
Sedanten taun ingkang kasebat ing ngandap punika taun masehi Basa Melayu
Prasasti-prasasti punika migunakaké basa Melayu, ugi basa Melayu Kuna utawi Melayu Klasik (Pertengahan)
Prasasti-prasasti punika migunakaké basa Jawa, Jawa Kuna (Kawi) utawi énggal.
Prasasti Ngadoman Prasasti Ngadoman (Carakan: ꦥꦿꦯꦱ꧀ꦠꦶꦔꦝꦺꦴꦩꦤ꧀) dipunpanggih wonten désa Ngadoman, celak Salatiga, Jawa Tengah
Prasasti punika wigati, awit ageng kamungkinanipun, punika satunggiling antawis aksara Kawi kaliyan aksara Buda
Hong Sri Saraswati, redi Damalung (Merbabu) ingkang agung tur suci
Sira punika kagesangan ing bawana ingkang anyakran, manitis dados manungsa, papaning toya..
awit Sang Hyang Widi..
déning Bathara Surya, Bathara Canda ingkang menyuluhi ala-ayuning Déwa kaliyan manungsa
Ugi sira ingkang mriksani ingkang gadhah manah, mirengaken sadaya ingkang bakal lepat saking punapa-punapa ila-ilanipun
Sedaya sami pitadhos wicanten sejati
tanpa ndarbèni para abdi, saged boten mawa satunggiling tiyang wadon, pitung..
Ing warsa Saka 1371 (1449/1450 Masehi).
Prasasti Singhasari 1351 Prasasti Singhasari, ingkang saking taun 1351, dipunpanggihi wonten Singasari, kabupatèn Malang, Jawa Timur kaliyan sapunika dipunsimpen wonten Museum Gajah, Jakarta
Prasasti punika dipunserat kanggé pepenget gedhong sawijining "caitya" utawa candhi pakuburan kang dipunpandhegani déning Mahapatih Gajah Mada
Sepalih pisanan ing prasasti punika sawijining pananggalan ingkang rinci, wonten ugi katrangan samubarang ing langit
Sepalih salajengipun njelasaken prasasti punika kanggo punapa
Inggih punika, kanggé pariwara dedamelan sawijinipun caitya
1Bisa uga kang dimaksud ya iku sawijining priyayi kanti jeneng iku.
Bathara Guru Bathara Guru iku ratuning para déwa kang ngratoni tribawana (triloka), ya iku jagad luhur, jagad madya, lan jagad andhap
Tegesé jagad luhur ya iku papan keraméyané para sukma (ruh) lan para déwa, jagad madya papan karameyane badhan wadhag (para manungsa), jagad andhap papan karaméyané para jin, sétan, dhedemit, brekasakan, lan sapanunggalané
Kanthi mangkono, Bathara Guru kalebu gedhé panguwasané, wenang mangrèh makluk kang wujud badhan alus apa déné badhan wadhag
Kahyangané Bathara Guru aran Jonggringsaloka
Mapan ing sapucuking Gunung Tenggur
Papan iki asring sinebut Suralaya, kang surasane padunungane para déwa
Tembunge liya: Surapada, Suraloka, Kahyangan, kadewatan, kadhang ditembungaké kaswargan
Tebahane Suralaya utawi jonggringsaloka iku jembar banget
Perangan-perangané ana kang diarani: Uttarasegara (kahyangané Bathara wisnu), Argadahana/Duksinageni (Kahyangané Bathara Brama), Bendharata/Indraloka (kahyangané bathara Indra), Suwelagringging (kahyangané bathara Sambu), Ekacakra (kahyangan sang Hyang Surya), Argadumilah (kahyangané Bathara Yamadipati),Cakrakembang (kahyangané Bathara Kamajaya),Sebaluri (kahyangané Bathara Antag/Sang Hyang Puguh, Tejamaya (kahyangané bathara Ismaya),Selomangumpeng (kahyangané Bathara Kala), lan isih akèh manèh
Garwané Bathara Guru ana loro, yaiku: Bathara Guru utawa Bathara Manikmaya iku isih saduluran karo Bathara Tejamaya lan Bathara Ismaya
Bathara guru iku putrané Sang Hyang Tunggal lan Dèwi Wirandi, putrine Prabu yuyut, ratu jin ing nagara Keling
Miturut carita pedhalangan, Bathara Guru dumadi saka antiga (endhog)
Critané mangkéné: Dewi Wirandi (garwane Sang Hyang Tunggal) kang mapan ing kahyangan Alang-alang Kumitir, babaran wujud endhog mawa cahya
Endhog mau bakal dipecah déning Sang Hyang Tunggal, nanging nalika arep dibanting, endhog mau mumbul mabur dhuwur
Sang Hyang Tunggal gagé mbujung aburé endhog
Kacarita mlesaté endhog mawa cahya tumuju ing kahyangan Ondar-Andhir Bawana, kahyangané Sang Hyang Wenang (ramane sang Hyang Tunggal)
Déning Sang Hyang Wenang, endhog mau dicandhak banjur dimantrani satemah dadi bayi cacah telu, kabèh bagus rupané
kang dumadi saka kulite endhog diparingi tetenger Sang Hyang Antaga (ing tembé dadi Togog), putihané endhog dadi Sanghyang Ismaya (tembé mburi dadi Semar Badranaya), lan kuningané diparingi tetenger Bathara Manikmaya (Bathara Guru)
Dasanamané Bathara Guru miturut padhalangan ya iku : Sang Hyang Manikmaya, Sang hyang Pramesthi, Sang Hyang jagad Nata, Sang Hyang Girinata, sang Hyang Caturbuja (tegesé bahuné cacah papat, Sang Hyang Nilakantha ( amarga duwé cacat belang biru ing tenggaké), Sang Hyang Lengis (duwé cacat apus ampéyané kang sisih kiwa), Sang Hyang Radduwakdha/Randhuwandha (awit cacat duwé siyung), Sang Hyang Hutipati, Sang Hyang Samba (amarga bagus
Hutipati, Sang Hyang Samba (amarga bagus citrané), Sang Hyang Jagad Pratingkah, Sang Hyang Lauthawalhujwa, Sang Hyang Trinetra (awit gadhah netra telu kang sajuga mapan ana larapane,lan Sang Hyang Syiwa
Mula Bukané Duwé Bahu/Tangan Papat
Mula bukané Bathara Guru darbé tangan lan bahu papat iku mengkéné
Bathara guru nggarwa Dewi Uma
Nalika arep dipondhong ing tilam sari, Uma lumayu awit dhèwèké isin duwé cacat "bagapuru" (ora duwé pawadhonan alias bunthet)
Dewi Uma banjur dipotha-potha
Saka kumrangsaning panggalih, Bathara Guru nyuwun pitulung marang ingkang éyang Sang Hyang Wenang supaya bisaa tangane tambah loro manèh
Panuwune dikabulake, satemah tangane Bathara Guru imbuh dadi papat, kinarya ngadhangi playuné Dewi Uma
Suwéning-suwé Dewi uma pasrah, nuli kapondhong ing tilamsari
Nalika Bathara Guru arep nandhukake asmara,priksa yèn Dewi Uma ora duwé pawadhonan, banjur disranani kanthi digepyok nganggo godhong kluwih kang wis dimantrani.