Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Sawisé iku banjur di wénèhi bumbu rujak
Jeruk Jeruk iku tetuwuhan perdu tropis lan subtropis sing ngasilaké woh sing jenengé padha
Woh jeruk iku bunder
Kulité ana sing ijo, ana sing kuning
Rasané ana sing kecut, ana sing legi
Jeruk iku kalebu pala gumantung, yaiku wit-witan kang gumandhul ana ing dhuwur wit
Jeruk keprok bisa dadi tonik kanggo jantung
Jeruk keprok nduwé senyawa kang bisa ngurangi tumpukan lemak kang bisa njalari serangan jantung
Jeruk keprok bisa dadi ombénan kang seger banget
Jeruk keprok bisa digawé jus lan wedang jeruk
Ora mung seger, nanging jeruk keprok uga bisa kanggo nyegah serangan jantung kang mbebayani
Salah sijining panalitèn kang jenenge Daily Mail njléntréhaké yèn woh jeruk keprok utawa "Citrus reticulata" uga bisa ncegah lelara liyané, kaya ta diabétes, stroke lan kanggo penderita obésitas
Jeruk keprok uga bisa nglunturaké lemak
Jeruk keprok ngandhut nobiletin, yaiku pigmén utawa zat warna kang tinemu ing kulit jeruk keprok
Jeruk iki uga duwé tangeritin, yaiku senyawa antikanker
Tangeritin kalebu senyawa methoxyflavone kang nduwé poténsi agén antikanker
Peneliti saka University of Western Ontario, Kanada, njléntréhaké yèn tikus kang diwénéhi nobiletin bisa njaga awaké saka obesitas
Panelitén Dr Huff's nemu flavonoid, naringenin, ing jeruk bali kang uga bisa nyegah obesitas lan sindrom metabolik
Nanging flavonoid jeruk keprok luwih akèh tinimbang kang ana ing jeruk bali
Jeruk Keprok utawa "Citrus Nobilis Lour" urip ing laladan tropis lan subtropis
Jeruk iki populer ing masarakat
Yèn wis mateng rasané legi, sak liyané énak dipangan, kulit jeruk keprok uga bisa nyegah kanker
Zat Kimia kang ana ing jeruk keprok: -alkoida (godhong lan kulit buah) -polifenol (odhong lan kulit buah) -flavonoida (oyot) -lenga atsiri (godhong lan woh) -saponin akar Gizi: -vitamin c -mineral zat besi -kalsium -gula -asem setrat Khasiat: Kanggo njaga daya tahan awak, nyegah kanker, obat infeksi firal, obat kolésterol lan hiperténsi, nguatke lan bisa kanggo gizi paru-paru, njaga limfa, tamba watuk lan ngetokaké riak
Jeruk Purut duwé jeneng latin "Citrus hystrix D.C." utawa "C
Jeruk purut kalebu familia "rutaceae"
Jeruk purut akèh urip ing pekarangan omah utawa ing kebon
Godhongé kalebu godhong majemuk kang nyirip lan duwé anakan godhong siji.
Wujud godhongé bulat telur nganti lonjong, pangkal godhongé bunder utawa tumpul, pucuk godhongé lincip lan beringgit, dawané 8-15 cm, ambané 2-6 cm, godhongé lunyu lan ana bintil-bintil cilik kang wernané bening
Godhong pérangan ndhuwur wernané ijo tuwa rada keling-keling, déné godhong pérangan ngisor wernané ijo nom utawa ijo rada kuning, burem
Yèn diremes godhongé ambuné wangi
Kembangé duwé wujud kaya bintang, wernané putih rada abang utawa putih rada kuning
Jeruk purut dhapuré bulat telur, kulité ijo ana kerut-kerutane, lan mrenthel-mrenthel
Jeruk purut rasané kecut rada pait, lumrahé kanggo masak, nggawé jajanan utawa manisan
Cangkok lan wiji dadi cara paling apik kanggo nangkaraké jeruk purut
Sumatera: unte mukur, u
pangir (Batak), lemau purut, l
sarakan Lampung), lemao puruik (Minangkabau), dema kafalo (Nias)
Jawa: limau purut, jeruk wangi, jeruk purut (Sunda, Jawa)
Bali: jeruk linglang, jeruk purut.Flores: mude matang busur, mude nelu
Sulawesi: ahusi lepea (Seram), lemo puru (Bragi.s)
Maluku: Munte kereng (Alf'uru), usi ela (Amhoh), lemo jobatai, wama faleela (Halmahera)
NAMA ASING Kaffir lime leaf and zest (I), bai magrut (T), Kabuyao, percupin orange, citron combara
NAMA SIMPLISIA "Citri hystricis Folium" (daun jeruk purut), "Citri hystricis Pericaipium" (kulit buah jeruk purut)
Jeruk bali akèh manfaate tumrap kasehatan
Jeruk bali ngandhut pektin luwih akèh tinimbang jeruk liyané.Pektin iki bisa ngurangi kolésterol lan uga bisa ngurangi risiko lelara jantung
Rasane kecut legi lan wujudé bunder, ukurané luwih gedhé tinimbang jeruk liyané
Kulit jeruk bali lumrahé kanggo nggawé dolanan mobil-mobilan
Nanging dolanan iki lumrahé mung kanggo bocah sing urip ing désa
Daging jeruk bali ambune seger Lan ngandhut akèh banyu
Jeruk iki bisa dipangan langsung sawisé dionceki utawa kanggo campuran salad lan rujak
Daging putih kang ana ing antarané kulit njaba lan woh kang ana banyuné, bisa digawé manisan
Daging putih iki duwé klanjer lenga
Ing Vietnam kembang jeruk bali kang wangi dienggo nggawe farfum
Kayu jeruk bali uga kanggo nggawe piranti dapur
Para panaliti saka Universitas Jagiellonian Polen njléntréhaké yèn jeruk bali ngandhut antibaktéri lan antioksidan kang bisa nenangaké sistem getah weteng
Dr Thomas Brzozowski ketuwa panaliti nyaranaké supaya wong kang nandang lelara tukak lambung mangan jeruk bali sajeroning diet
Jeruk bali uga bisa kanggo kaséhatan jantung lan lambung
Jeruk bali duwé kadar vitamin C kang akèh
Saéngga apik kanggo kaséhatan gusi
Para panaliti ing Universitas Friedrich Schiller, Jerman duwé panemu yèn ana korélasi antarané kaséhatan gusi karo mangan jeruk bali
Jeruk bali bisa nambani diabétés
Naringenin, antioksidan kang dadi sumber rasa pait ing jeruk bali bisa dadi obat kanggo nambani diabetes tipe 2
Penyakit diabetes disebabaké amarga awak ora bisa nggawé hormon insulin kang cukup kanggo ngatur gula darah
Naringenin mbiyantu ngundhakaké produksi insulin ing awak
Saliyané iku, naringenin uga mbiyantu ncegah lelara obésitas
Jeruk bisa diolah dadi sirup jeruk, sari buah kang dhapuré serbuk, kanggo nggawé sambel kaya ta jeruk limau (Citrus amblycarpa)kang akèh dibudidayakake ing laladan Majalengka, Jawa Barat
Jeruk uga bisa digawé puding jeruk, jus jeruk, lan kulit jeruk bali bisa digawé manisan kang legi rasané.
Asmaradana Asmaradana utawa Asmarandana iku siji jinis tembang macapat
Tembang Asmarandana lumrahé kanggo wong sing lagi gandrung kapirangu
Yèn dideleng wantah, Asmarandana dijupuk saka "asmara" kang artiné "tresna", lan "dahana" kang artiné "geni"
Mula saka iku, Asmarandana isiné wuyung lan samubarang kang magepokan karo tresna
Pupuh bisa 'asmaradana' digandhèngaké karo "Smaradahana"
Asmarandana diracik saben pada (bait) ana 7 gatra (larik)
Gegaraning wong akrami Dudu bandha dudu rupa Amung ati pawitané Luput pisan kena pisan Lamun gampang luwih gampang Lamun angèl, angèl kalangkung Tan kena tinumbas arta Aja turu soré kaki Ana Déwa nganglang jagad Nyangking bokor kencanané Isiné donga tetulak Sandhang kelawan pangan Ya iku bagéyanipun wong melek sabar narima
Basa Pali Basa Pali (पाळि "Pāḷi") iku basa suciné agama Buda, mligi aliran Theravada
Statusé basa iki bisa dipadhakaké basa Sangskreta
Basa Pali iku mèmper basa Sangskreta nanging luwih anyar utawa mutakir
Conthoné tembung "darma" iku ing basa Sansekerta ""dharma", nanging ing basa Pali "dhamma""
Basa Pali bisa diarani sawijning Basa Prakreta
Basa Pali akèh digunakaké ing Sri Langka minangka basa liturgis
Manopubbangamā dhammā, manosetthā manomayā; Manasā ce padutthena, bhāsati vā karoti vā, Tato nam dukkhamanveti, cakkam'va vahato padam
"Manah iku pelopor," "Manah iku pamimpin, manah iku pangripta;" "Manawa wong celathu utawa nglakoni mawa manah ala, mula kasangsaran bakal ngiloni" "Lir cakraning wahana ngiloni langkah sikil sapi kang nggèrèt iku." Dhammapada pada 1.
Asia Asia punika bawana ingkang paling ageng sadonya
Ing tanah Asia punika padunungipun kinten-kinten tigang milyar utawi 60% sing ndunungi total donya
Tanah Asia punika kapérang dados kathah laladan ingkang langkung alit: Asia Kilèn
Asia Kilèn punika umum kasebat Timur Tengah utawi sapérangan wewengkon Timur Tengah
Wewengkon tinamtu ing Asia Kilèn ugi asring kasebat wewengkon Lempongan.
Angka Jawa Étungan nganggo panyebutan angka sajeroning Basa Jawa kaya mau ing ngisor iki
Panyebutan angka sajeroning Basa Jawa (ngoko)
Kutha Madiun Kutha Madiyun (Carakan: ꦑꦸꦛꦩꦢꦶꦪꦸꦤ꧀, Pegon: ), inggih punika salah siji kutha kang dumunung ing Jawa Wétan, jembaripun sawatawis 65.68 km pasagi
Letak Wilayah: 111°BT-112°BT lan 7°LS-8°LS Bates Wilayah: sisi "Lor" berbatesan karo Kecamatan Madiun, sisi kidul berbatesan karo Kecamatan Geger, sisi wetan berbatesan karo Kecamatan Wungu lan sisi kulon berbatesan karo Kecamatan Jiwan
Kutha Madiun ketata sajeroning 3 kacamatan, 21 kalurahan lan désa
Kacamatan-Kacamatan ing kutha Madiun yaiku: Ékonomi & Sosial
Ing Madiyun akèh pabrik gula: Rejo Agung, Sudono, Rejosari, Pagotan, lan liya-liyané
Lor Lor iku pedoman arah
Ing péta, arah lor iku racaké ana ing sisih dhuwur
Adate, arah lor dadi panunjuk arah kompas
Jarum kompas mesthi nunjukake arah lor amarga nganggo magnet
Magnet wis mesthi baé bakal ketarik magnet utama Bumi sing ana ing kutub utara
Lawan arah lor iku arah Kidul.
Gambuh Gambuh iku sajinising sekar madya
Gambuh punika ateges jumbuhaken (nggambuhi ateges nglarasaken) tegesipun ing gesang bebrayan kita kedah jumbuhaken ing kaanan, lan kawontenan ugi empan papan kalawau
Tembang Gambuh punika rinakit lima gatra (larik) saben pada (bait) Tuladha tembang gambuh
Sekar gambuh ping catur Kang cinatur polah kang kalantur Tanpa tutur katula-tula katali kadalu warsa katutuh Katutuh pan dadi awon Tembang Gambuh mbok manawa pancèn kebak ing pitutur
Pitutur kang nggiring manungsa supaya éling marang tumindak-tumindaké
Manungsa dielingaké yènta kabèh tingkah polah manungsa iku ana akibaté
Adigang, adigung, adiguna, bakal nyilakaké urip manungsa sing duwé patrap kaya mangkono iku.
Basa walikan Ngayogyakarta Basa Jawa walikan Yogya iku basa prokem sing asring dipigunaake dadi basa pasrawungan déning para mudha ing kutha Ngayogyakarta Hadiningrat
Basa iki muncul sakiwa-tengené akir taun 1990-an
Sing nganggo basa iki, sapisan kudu apal "ha na ca ra ka"
Yèn ora, bakal nemoni kangelan
Ha Da Pa Ma 2
Na Ta Dha Ga 3
Ca Sa Ja Ba 4
Ra Wa Ya Tha 5
Ka La Nya Nga Tembung: Ora Walikane dadi: Poya Keterangan: o ing Jawa kuna ana ing kolom I no.1 (ha), mlumpati da dadi po ra ing Jawa kuna ana ing kolom IV no.1, mlumpati wa dadi ya
Tambung: Mas walikane dadi Dab
Duwit walikane dadi mothig Mas, ora ana duit = Dab, poya padha mothig
Islam Islam (Arab: , Carakan: ꦆꦱ꧀ꦭꦩ꧀) iku agama kang paling akèh kang ngugemi ing Tanah Jawa
Olèhé Islam sumebar kondhang nalika ing mangsa Walisanga, yaiku wali agama kang cacahé sanga
Tembung "wali" tegesé 'wakil'
Ing bab iki, tegesé wakilé Allah
Undhaké Islam laras karo sudané Indhu ing Jawa
Mangkonoa, agama Indhu isih akèh kang ngugemi ing Pulo Bali
Salah siji karaton Islam ing Tanah Jawa kang kasil ngetrapke ajaran-ajaran Islam yaiku kraton Demak Bintara
Ing basa Arab, Islam duwé arti "pasrah awak" lan uga sawijining "Din" (agama) kang tegesé "pranatan" utawa "sistem" (QS 3:83)
Yèn dirunut asal-usule, tembung iki katedhak saka tembung kang padha karo "salãm" kang tegesé "santosa" (damai) lan asring dienggo ing panyapan bebrayan
Wong kang sinebut muslim (wong kang ngenut agama Islam) iku wiwitane kudu percaya marang rong prakara, yaiku: nyeksèni yèn ora ana sesembahan kang bener kajaba Allah lan percaya yèn Muhammad dadi caraka (utusan) Allah ing bumi kang pungkasan
Pranyatan iki kanthi nyebut kalimat sahadat yaiku "asyhadu an laa ilaha illa-llahu wa asyhadu anna muhammada-r-rasulu-llahi" ( ) kang tegesé "aku nyeksèni yèn ora ana sesembahan kang bener kajaba Allah lan Nabi Muhammmad iku utusane Allah"
Kabèh wong Islam kudu mangerteni lan netepi apa kang dikandut ana ing kalimat sahadat kang wis di ucapake mau
Para ulama ngukuhaké yèn saben muslim kudu ngugemi 5 azas kang sinebut rukun Islam: 6 Rukun Iman
Muslim uga kudu percaya marang 6 prakara kang sinebut "6 Rukun Iman" Doktrin
Tembung tauhid iku asalé saka basa arab ateges nyawijèkaké
Ana ing bab aqidah Islam tauhid duwé teges nyawijèkaké Allah ana ing sak kabehe lelaku ngibadah
Para Ulama mbagi tauhid dadi telung warna yaiku: tauhid rububiyah, tauhid uluhiyah, lan tauhid asma wa sipat
Muslim kudu percaya yèn Kuran iku pucuk lan panutup wahyu Allah kanggo manungsa
Ajaran iki didunake marang Muhammad kanthi caraka Malaékat Jibril
Yèn dirunut saka ngèlmu basa, Kuran iku tegesé "wewacan" utawa "kang diwaca bola-bali." Ukara iki saka qara'a kang tegesé "maca"
Penganggo ukara iki bisa disumurupi ing ayat 17 lan 18 Surat Al-Qiyaamah
Wektu iki dikira-kira ana watara 1.250 yuta nganti 1,4 milyar umat Muslim kang kasebar ing saindhenging donya
Saka gunggung iku watara 18% urip ing nagara-nagara Arab, 20% ing Afrika, 20% ing Asia Kidul-Wétan, 30% ing Asia Kidul yaiku Pakistan, India lan Bangladesh.
Populasi Muslim gedhé dhéwé ing sawijing nagara antarané ing Indonésia
Populasi Muslim uga bisa tinemu kanthi gunggung kang signifikan yaiku ing Tiongkok, Amérika Sarékat, Éropa, Asia Tengah, lan Ruslan
Tuwuhing wong Muslim diprecaya nganti 2,9% per taun, déné tuwuhing kang ndunungi donya mung ngancik 2,3%
Angka iki ndadèkaké Islam minangka agama kanthi patuwuhan panganut kang kagolong rikat ing donya.
Sawetara panemu ngubungaké tuwuhing Islam iki karo dhuwuring angka klairan ing racaké nagara Islam (enem saka sepuluh nagara ing donya kanhi angka klairan paling dhuwur ing donya yaiku nagara kanthi mayoritas kang ndunungi Muslim
Nanging durung suwé iki, sawijining studi demografi wis nyatakaké yèn angka klairan nagara Muslim mudhun nganti tingkat padha karo nagara Kulon
Pananggalan Jawa Pananggalan Jawa utawa Kaléndher Jawa iku diétung miturut saka peredharané mbulan, kaya pananggalan Islam
Pananggalan liya ana kang dhasaré saka lakuné srengéngé
Miturut sajarah, sadurungé bangsa Hindhu teka ing Tanah Jawa, wong Jawa wis duwé pananggalan dhéwé kang diarani Pranata mangsa, kang dadi paugerané para among tani
Pranata mangsa iki dhedhasar perédharané rembulan (Komariah)
Wiwitané pranata mangsa mung dumadi saka 10 mangsa, lan sawisé tanggal 10 April yaiku pungkasané mangsa kasapuluh banjur nunggu mangsa pisanan (Kasa utawa Kartka) yaiku ing tanggal 22 Juni
Mangsa nunggu mau kesuwèn saéngga dikukuhaké mangsa ka sewelas (Destha utawa Padrawana)) lan karolas (Sadha utawa Asaji) saéngga genep dadi rolas sasi
Pananggalan Saka diwiwiti tanggal 15 Maret taun 78 Masèhi
Taun Saka padha karo Taun Masèhi yaiku didhasaraké saka perédharan srengéngé (Syamsiah)
Pananggalan Saka uga mérang sataun dadi 12 sasi padha karo pananggalan Pranata mangsa lan pananggalan Masèhi
Wiwit dina Jemuwah Legi tanggal 1 Sura taun Alip 1555, trep karo tanggal 1 Muharam taun 1043 Hijriyah utawa tanggal 8 Juli 1633, pananggalan Pranata Mangsa diowahi déning Sultan Agung lan dijumbuhaké karo pananggalan Hijriyah (Pananggalan Islam)
Dina ing pananggalan Jawa
Cacahing dina ing pananggalan Jawa (Saptawara) uga ana pitu kaya déné ing pananggalan Masèhi lan Hijriyah, mung pocapan lan cara panulisé waé kang rada béda, yaiku Ngaat, Senèn, Selasa, Rebo, Kemis, Jemuwah lan Setu
Sajeroning petungan Jawa, saben dina duwé sipat utawa watek dhéwé-dhéwé
Dina Ngaat, wateké samudhana, tegesé seneng imba-imba, dina Senèn wateké samuwa, tegesé kudu apik kabèh pakaryan, dina Selasa wateké sujana, tegesé sarwa ora percaya, dina Rebo wateké sembada, tegesé sarwa kuwat lan manteb, dina Kemis wateké surasa, tegesé seneng mikir jero, dina Jemuwah wateké suci, tegesé resik tingkahlakuné, déné dina Setu wateké kasumbung, tegesé seneng pamèr
Arané dina ana ing pananggalan Jawa lan padhanané ing basa Jawa kuna, basa Indonésia lan basa Arab kaya mau ing tabel ngisor iki: Dina mulya
Kabudayan Jawa ngurmati dina-dina kang dianggep mulya utawa wigati
Ing dina-dina iki sawatara masarakat Jawa isih mèngeti kanthi manembah marang Gusti kang gawé urip.
Dina mulya cacahé ana lima, yaiku: Pasaran
Saliyané dina, ing pananggalan Jawa ana pétungan pasaran (pancawara) kang cacahé ana lima yaiku Pahing, Pon, Wagé, Kliwon lan Legi
Miturut pétungan Jawa, saben dina pasaran duwé watek dhéwé-dhéwé, yaiku Pahing wateké mélikan tegesé seneng marang barang kang katon, Pon wateké pamèr, tegesé seneng mamèraké kang didarbèni, Wagé wateké kedher utawa kaku atiné, Kliwon wateké micara yaiku seneng nggubah basa, lan Legi wateké komat utawa sanggup nampa warna-warna kaanan
Kanggo cethané jeneng pasaran, makna lan parapé kagambaraké tabel ing ngisor iki: Jeneng Wulan
Cacahing wulan ana ing pananggalan Jawa iku ana 12, nanging jeneng lan puterané ora padha karo pananggalan Masèhi, amarga diitung miturut perédharanné bulan
Yèn dipadhakaké karo pananggalan Masehi, saben taun ana gèsèh watara 11 dina
Umur saben sasi (wulan) ing pananggalan Jawa béda-béda, yaiku ana kang umur 29 dina lan ana kang umur 30 dina
Golongan kasiji dumadi saka taun kapisan (Alip), katelu (Jimawal), kaenenm (Bé) lan kapitu (Wawu), golongan kaloro dumadi saka taun kaloro (Éhé), kapapat (Jé) lan kawolu (Jimakir), déné golongan katelu dumadi saka taun kalima (Dal)
Kanggo luwih cethané pirsani tabel ing ngisor iki: Jeneng Taun
Taun Jawa cacahé ana wolu lan ditata sajeroning siklus wolung taunan kang ingaran windu
Siklus wolung taunan kang diarani windu iki ana patang golongan, yaiku: windu Adi, windu Kuntara, windu Sengara lan windu Sancaya
Ana sawatara ciri wigati sajeroning pranatan taun Jawa, yaiku: Nguri-uri kabudayan asli Jawa kaya déné pawukon kanggo tandha pranatan wektu (klairan lan sapanunggalané), sarta Primbon lan pétungan Jawa liyané.
Bisa nglestarèkaké kabudayan Hindhu kang sugih bab kasusastran lan kagunan lan atusan taun ngrenggani kabudayan Jawa, uga nyelaraské karo pétungan Arab kaya déné pananggalan Hijriyah kanggo nggampangaké mèngeti dina-dina riyaya lan ngibadah Islam
Jeneng taun kang luwih spèsifik yaiku yèn tanggal 1 Sura tiba ing dina Jemuwah, dijenengaké taun Sukraminangkara (taun urang), wateké: sithik udan
Yèn tiba dina Setu, dijenengaké taun Tumpak-maenda (taun wedhus), wateké: sithik udan
Jeneng lan umuré taun Jawa kaya kang mau ing ngisor iki: Kurup
Kurup iku wektu kang lawasé 120 taun
Saben satus rongpuluh taun genti kurup
Jeneng kurup antarané: Tuladha
Miturut pétungan pananggalan Jawa, tanggal 15 Fèbruari 2010 iku tiba dina Senèn Wagé, tanggal 1 Mulud 1943 taun Dal
Kurup: Asapon (1936-2052), windu: Kuntara, lambang windu: Kulawu, lambang taun: Sukra Mangkara Kumarané rupa Mina Wiranggas, paarasan: Lakuning geni, pancasuda: Sagara Wasèsa, kamarokan: Satriya Pinayungan, watek sasi:Anggara kasih, watak dina: Bangas Padéwan
Mangsa: Kawolu (VIII Wisaka)(3-29 Fèbruari), wuku: Dhukut, lintang:Arab, padangon: Wogan, padéwan: Éndra, dina:Soma, paringkelan: Mawulu, pasaran: Wagé, lambang dina: jaran
Sengkalan Candrasangkala (aksara Jawa: ꦕꦤ꧀ꦢꦿꦲꦼꦁꦏꦭ) utawa Sengkalan (aksara Jawa: ꦱꦼꦁꦏꦭꦤ꧀) iku cara nulis taun kang disandhi nganggo ukara
Sengkalan punika kadadosan saking tembung saka+kala+an, lajeng mungel sangkalan; wusananipun luluh dados sengkalan
Panulisan titi mangsa iki asring kagunakaké ing Sastra Jawa Kuna lan Tengahan
Cara macané kanthi diwalik
Tuladha: "Sirna ilang krětaning bumi", yèn diterjemahaké dadi angka 0, 0, 4, 1
Diwalik banjur dadi 1400
Tembung “sengkalan”, asalé saka tembung “saka” lan “kala”
Saka utawa çaka iku jenengé bangsa Indhu, kala utawa kala ateges wektu
Sakakala yaiku kalané ana ratu golongan çaka kang jumeneng nata ing tanah Indhu sisih kidul, lan wektu iku wiwitané taun saka, yaiku taun 1 utawa taun 78 Masèhi
Mungguh kang dikarepaké “sengkalan”, yaiku unèn-unèn kang duwé teges angkaning taun
Ing jaman biyèn kang kanggo pétungan ing Tanah Jawa iku taun Saka
Nanging saiki ana kang migunakaké taun rembulan utawa taun candra, yaiku pétungan kang sasiné manut lakuning rembulan, diarani: “Candrasengkala”
Sengkala kang dhedhasar taun srengéngé, banjur diarani: gong lumakutinabuh Werna-warna sengkalan
Miturut wujudé, sengkalan iku ana rong warna yaiku: Miturut jinisé
Miturut jinisé sengkalan dipérang dadi telu, yaiku: Tembung lan watek wantuné
Tembung kang duwé watek 1 yaiku: 2
Tembung kang duwé watek 2 yaiku: 3
Tembung kang duwé watek 3 yaiku; 4
Tembung kang duwé watek 4 yaiku: 5
Tembung kang duwé watek 5 yaiku; 6
Tembung kang duwé watek 6 yaiku: 7
Tembung kang duwé watek 7 yaiku: 8
Tembung kang duwé watek 8 yaiku: 9
Tembung kang duwé watek 9 yaiku: 0
Tembung kang duwé watek 0 yaiku: Carané Gawe Sengkalan
Yèn arep gawé ukara sengkalan: Carané Maca Sengkalan
Maca sengkalan padha karo maca ukara racaké, nanging angka kang kinandhut ing ukara sengkalan mau diwaca saka mburi mengarep utawa saka tengen mangiwa kaya maca tulisan Arab
Tegesé, angka saka ukara kang keri saka sengkalan mau dadi angka taun kang ngarep dhéwé, kosok baline angka kang kinandhut ing tembung sapisan, umpamané saka sengkalan nalika yasane Buta Cakil kang unine: tangan taksa satataning tanma.
Jarwane Tangan: 2, Yaksa: 5, Satataning: 5, lan janma: 1, dadi diwaca taun 1552 Jawa utawa taun 1670 Masehi
Sengkalan lumrahé digunakaké kanggo awxh katrangan tahun panulisan ing wiwitan utawa pungkasan buku/babad
Kasisipaké ing larikan tembang macapat mula pilihan uniné sengkalan uga kalarasaké karo guru gatra-guru wilangané tembang
Conto sengkalan saka babad ing museum Reksapustaka Pura Mangkunegaran Surakarta : Déné sengkalan memet bisa rupa gambar utawa barang kang ngemu sengkalan, umpané ing Bangsal Kamandhungan Kraton Surakarta ana tetenger rupa "lulang sapi siji" ngemu sengkalan taun 1708.
Tembang dolanan Tembang dolanan ya iku jinis tembang reripta gagrak anyar kang ora nganggo paugeran gatra, guru lagu, guru wilangan, lan dhong dhing
Nanging, biyasa ditembangaké déning bocah-bocah cilik, mligi ing padésan, sinambi dolanan bebarengan karo kanca-kancané lan bisa dibarengi wiramaning gendhing jawa
Kadhangkala tembang dolanan uga ditembangaké déning waranggana sajeroning swasana tinamtu ing pagelaran wayang kulit
Iki kaca kanggo ngumpulake syair tembang dolanan utawa tembang kang kerep diunekke bocah-bocah.
Gundhul Pacul Gundhul Pacul awujud aké tembang bocah-bocah kang populèr wonten ing Jawa Tengah
Tembang punika kalebet tembang lelucon
Surasané tembang mau, koyo kang tinulis ing ngisor iki: Gundhul gundhul pacul cul, gembèlengan nyunggi nyunggi wakul kul, gembèlengan wakul ngglimpang, segané dadi sak ratan wakul ngglimpang, segané dadi sak ratan
Lir-ilir Sekar Lir-ilir punika tembang dolanan laré-laré alit jaman kawuri lan miturut cariyosipun simbah-simbah ingkang nganggit inggih punika kanjeng Sunan Bonang
Sekar punika ngandhut falsafah agami ingkang lebet, ingkang maringi pepadhang dhumateng bebrayan agung ing tanah Jawi kala samanten, amrih sageda ngugemi dhawuhipun Gusti ingkang Maha Welas Asih marang sedanten umatipun
Maknanipun pada satunggal inggih punika: Minangka tiyang Islam sampun ngantos kesèd anggènipun nuwuhaken iman dhumateng Allah ingkang kagambaraken kanthi tetuwuhan ingkang tuwuh saé
Tiyang Islam punika kedah nuwuhaken tetuwuhan kala wau ngantos ageng satemah pikantuk karaharjan saha saged minulya kados raharjaning penganten énggal.
Pitik Tukung Pitik Tukung (Aksara Jawa: ꦥꦶꦠꦶꦏ꧀ꦠꦸꦏꦸꦁ ꧈ ꦥꦶꦠꦶꦏ꧀ ꦠꦸꦏꦸꦁ ) iku jeneng Tembang Dolanan
Aku duwé pitik, pitik tukung saben dina, tak pakani jagung petok gogok petok gogok petok petok ngendhog siji, tak teteske, ..
kabèh trondhol, dhol, tanpa wulu megal megol, gol, gawé guyu
Gajah gajah Gajah-gajah iku tembang dolanan, ya iku jinis tembang kang prasaja, biasa ditembangaké déning bocah-bocah cilik, mligi ing padésan, sinambi dolanan bebarengan karo kanca-kancané
Surasa tembang Gajah gajah kaya tinulis ing ngisor iki: Gajah, gajah, mréné tak kandhani jah mripat kaya laron, siung loro, kuping gedhé kathik nganggo tlalé buntut cilik, tansah kopat-kapit sikil kaya bumbung mung mlakumu mégal mègol
Ménthog-Ménthog Tèks tembang Menthog Menthog: Menthok, menthok, tak kandhani mung rupamu, angisin-isini mbok yo ojo ngetok, ana kandhang waé énak-énak ngorok, ora nyambut gawé menthok, menthok ..
mung lakukumu megal megol gawé guyu
Beksan Jawa Seni Jogèd Jawa iku awujud seni jogèd kang adi luhung, sakral lan relijius
Jogèd Jawa akèh jinisé, ing antarané Srimpi, Bedhaya, Gambyong, Wireng, Prawirayuda, Wayang-Purwa Mahabarata-Ramayana
Mligi ing Mangkunagaran mau Jogèd Langendriyan, kang njupuk saka carita Damarwulan
Jogèd kang kawentar ing Kraton Sala antawisipun Bedhaya Ketawang lan Srimpi
Miturut Kitab Wredhapradhangga kang dianggep pangripta jogèd Bedhaya Ketawang iku panjenengané Sultan Agung (1613-1645) ratu kapisan krajan Mataram
Jogèd Bedhaya Ketawang ora mung ditampilaké nalika jumenengan nata anyarananging uga saben taun sapisan ing dina jumenengan utawa Tingalan Dalem Jumenengan
Kaistiméwan Jogèd Bedhaya Ketawang: Rakitan penari
Sajeroning mbeksa mesthi waé urutané ora tetep nanging owah-owah miturut adegané, nanging ana ing panutup jogèd banjur lungguh manèh jèjèr telu-telu
Sawisé iku iring-iringan lumebu menyang Dalem Ageng, uga kanthi ngiteri sakiwané Sinuhun
"Artikel utama: Srimpi" Srimpi