Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Lapisan panyaring lan lapisan kang keker uga kawuwuhaké
Proyèk kolosal iki dièloni watara wong 600 kanggo maluyakaké yasan Barabudhur lan ngentèkaké ragad kang gunggung USD 6.901.243
Sarampung rénovasi, UNESCO ngepyakaké Barabudhur minangka siji Sasana Pusaka Jagat ing 1991
Barabudhur kalebu ing golongan Budaya (i) "kanggo nuduhaké mahakarya kalantipaning manungsa", (ii) "kanggo nuduhaké sesambunganing ajining manungsa saka jaman kang béda utawa saka laladan budaya ing jagat, tumrap rembakaning tata yasan lan tèhnologi, kagunaning yasan, pangrancanging kutha utawa rancanganing lansekap", lan (vi) "kanggo kagayutaké marang acara-acara utawa upacara-upacara adat, gagasan utawa kapitayan, karya-karya kagunan lan kasusastran kang wigati tumrap wong akèh tur isih kaurip-urip
tumrap wong akèh tur isih kaurip-urip kanthi sanalika lan nyata"
Ing Dhésèmber 2017, gagasan saperlu masang "chattra" ing pucuking stupa panunggul Barabudhur rinembug manèh
Kudu ana panaliti kang jero saperlu maluyakaké pucukan kang dhapur payung iku
Ing kawitan 2018, pambudidaya maluyakaké "chattra" durung kasembadan
Sarampung kawaluyakaké gedhé-gedhèn ing 1973 kang diragadi UNESCO, Barabudhur bali manèh dadi papan pamujan lan jiyarah
Sataun pisan, nalika dina rembulan wutuh ing Mèi utawa Juni, para pandhèrèk Buddha ing Indonésia padha mangayubagya dina Wésaka kang mèngeti lair, pati, lan wayah nalika Siddhartha Gautama nggayuh kawicaksanan luhur lan ngéjawantah dadi Buddha Shakyamuni
Wésaka minangka dina préi nasional kang resmi ing Indonésia, déné upacarané kapunjer ing sasana pamujan Buddha cacah telu sarana lumaku saka Mendut banjur Pawon lan wusana Barabudhur
Yasan Barabudhur minangka paran wisata ("tourist attraction") siji-sijiné kang kerep dhéwé ditekani para wisata ing Indonésia
Ing 1974, para wisata cacah 260.000, kang 36.000-é saka mancanagara, padha nekani Barabudhur
Cacahé banjur muluk dadi 2,5 yuta wong kang wisata saben tauné (80%-né minangka wong wisata saka sajeroning nagara) ing satengahing 1990-an, sadurung nagara ngalami krisis ékonomi
Pangembanging pariwisata olèh panyruwé amarga ora ngatutaké warga enggonan kang njalari cengkah ping sawatara
Ing 2003, para warga enggonan lan kang nduwèni pagawéan-pagawéan cilik ing sakiwa-tengening Barabudhur padha ngadani sawatara parepatan lan protès sarana geguritan, kaeneraké marang rancanganing pangrèh provinsi kang nedya yasa mall tingkat telu kang tinelah "Java World"
Sawatara pangaji-aji pariwisata internasional kaganjaraké marang taman arkéologi Barabudhur, kaya ta PATA Grand Pacific Award 2004, PATA Gold Award Winner 2011, lan PATA Gold Award Winner 2012
Ing Juni 2012, Barabudhur cinathet ing "Guinness Book of World Records" minangka sasana arkéologi Buddha kang gedhé dhéwé ing sajagat
UNESCO menangi kawigatèn cacah telu gegayutan karo kaanan saiki kanggo ngawètaké (konservasi) Barabudhur: (i) pangrusak déning para wisata; (ii) amblesing lemah ing pérangan kidul-wétaning sasana; lan (iii) pambudidaya niti-priksa lan maluyakaké pérangan-pérangan kang wis ilang
Lemah alus, sawatara lindhu, lan udan deres njalari yasan Barabudhur ora pengkuh.
Lindhu minangka jalaran gedhé dhéwé kang dadi kawigatèn, amarga ora mung njalari watu-watu padha tiba lan plengkung padha ambrol, nanging uga lembah dadi katut oreg kaya alun, kang ing tembé bisa ngambrukaké yasan
Stupa kasuwur minangka kang njalari tekaning para wisata kang pérangan gedhéné saka Indonésia
Sanajan ana papan pameling supaya aja ndemok watu ing kabèh tataran, ana giyaran pameling kang bola-bali lumantar kothak kandha ("loudspeaker"), lan ana wong kang njagani, lelakon pangrusak tumrap rélièf lan reca lumrah kalakon tur dadi masalah amarga njalari rusaking yasan kang saya ndadra
Nganti 2009, durung ana pranata kanggo nyumpi cacahing para wisata kang olèh lumebu ing saben dinané utawa kang ngudokaké para wisata padha nganggo pramuwisata ("tour guide")
Ing Agustus 2014, Otoritas Konservasi Barabudhur ngandhakaké sawatara gigis (abrasi) gedhé ing undhakan watu amarga panggah kena gèsrèkan saka panganggo sikiling para wisata ("visitors' footwear")
Otoritas iku ngrancang bakal masang undhakan kayu saperlu nutupi lan ngreksa undhakan watu kang lugu, kaya déné kang katrapan ing Angkor Wat
Barabudhur katerak jebluganing Gurung Merapi ing Oktober lan Novèmber 2010
Awu gunung geni saka Merapi tumiba ing sasana pamujan iku, kang dohé watara 28 kilomèter sakidul-kuloning kawah
Lapisan awu kang ngancik 2,5 sèntimèter kandelé tumiba nalika jeblugan ing 3–5 Novèmber kang uga matèni wit-witan ing sakiwa-tengening Barabudhur
Para juru sumelang yèn awu kang ngandhut asem iku bisa ngrusak sasana sajarah iku
Sasanané banjur tinutup saka 5 tumeka 9 Novèmber saperlu kareresik saka awu
UNESCO nyumbang USD 3 yuta minangka péranganing ragad kanggo ngrumat Barabudhur kang kena jebluganing Gunung Merapi ing 2010
Pasagi watu cacah 55.000 punjul kang dadi péranganing yasan padha kacopot kanggo maluyakaké kalèn kang kabebeg awu nalika udan
Anggoné maluyakaké rampung ing Novèmber
Ing Januari 2012, juru ngawètaké watu cacah loro saka Jerman naliti Barabudhur ing dalem sapuluh dina lan mbabar pamrayoga supaya bisané lestari
Ing Juni, Jerman mupakat nyumbang USD 130.000 marang UNESCO kanggo mbacutaké pangrumat (réhabilitasi) kanthi ngerigaké juru cacah enem ing babagan ngawètaké watu, mikrobiologi, tèknik yasan, lan tèknik kimia saperlu tumandang ing Barabudhur ing dalem saminggu ing Juni, banjur manèh ing Sèptèmber utawa Oktober
Pangerig iku nedya nindakaké kagiyatan panglestari (préservasi) kang wis kaprayogakaké ing Januari sinartan nganakaké kagiyatan ngundhakaké daya-kabisaning para punggawaning pangrèh praja lan para kanoman juru ngawètaké supaya padha mundhak bisané nglestarèkaké Barabudhur
Ing 14 Fèbruari 2014, sawatara paran wisata gedhé ing Ngayogyakarta lan Jawa Tengah, kalebu Barabudhur, Prambanan, lan Ratu Baka padha tinutup amarga padha katerak awuning gunung geni saka jebluganing Gunung Kelut ing Jawa Wétan, kang kapernah watara 200 kilomèter sawétaning Ngayogyakarta
Stupa lan reca ing Barabudhur padha kakrukuban saperlu kareksa saka awuning gunung geni iku
Gunung Kelut njeblug ing 13 Fèbruari 2014 mawa swaraning jeblugan karungu saka Ngayogyakarta
Ing 21 Januari 1985, stupa cacah sanga rusak banget kajeblugan bom cacah sanga
Ing 1991, juru kutbah Muslim kang wuta aran Husein Ali Al Habsyie katrapan paukuman kunjara sajeg jumbleg (salawasing urip) karana ndhalangi sawatara pangebom ing satengahing 1980-an, kalebu pangebom ing Barabudhur
Durjana pangebom liyané cacah loro saka golongan èkstrimis Islam padha katrapan paukuman kunjara kang suwéné 20 taun ing 1986, lan durjana siji liyané katrapan paukuman kunjara kang suwéné 13 taun
Ing 27 Mèi 2006, lindhu kang gedhéné 6,2 magnitudho ngoregaké pasisir kidul Jawa iring tengah
Lindhu iku banget anggoné ngrusaki laladan kana lan njalari pepati gedhé mligi ing Ngayogyakarta, nanging Barabudhur kukuh bakuh
Ing Agustus 2014, pulisi lan wadyabala kaamanan Indonésia mikuwati kaamananing kukuban sakiwa-tengening Barabudhur kanggo nulak bebaya kang kagiyaraké ing médhia sosial déning péhak kang ngaku minangka ISIS cawang Indonésia kang kandha arep ngajuraké Barabudhur lan reca-reca liyané ing Indonésia
Anggoné ngundhakaké kaamanan kalebu ndandani lan ngimbuhi monitor CCTV lan matrapaké rondha wengi ing kukuban Barabudhur
Golongan jihadis nututi tepsiring Islam kang keket kang nganggep wewujudan pindha manungsa kaya ta reca ukiran minangka sesembahan.
Masalah bludhaging para wisata
Gedhéning cacah para wisata kang munggah ing undhakaning Barabudhur kang ciyut njalari watu-watu ing undhakan padha kendho, lumahing watu padha gigis, lan padha dadi saya rata tur alus
Barabudhur ngemu lumahing watu undhakan cacah 2.033 kang kasebar ing kéblat papaté: kulon, wétan, kidul, lan lor
Ana lumahing watu cacah 1.028, utawa watara 49,15 persèné, kang rusak banget
Kanggo ngéndhani rusaking watu-watu ing undhakan saya ndadra, kawit Novèmber 2014, pérangan undhakan Barabudhur kang baku cacah loro – iring wétan (dalan munggah) lan iring lor (dalan mudhun) – tinutupan rerangkèn kayu
Cara kang padha wis katrapaké ing Angkor Wat Kamboja lan ing Piramid Mesir
Ing Maret 2015, Punjer Konservasi Barabudhur ngusulaké saperlu nutupi undhakan mawa lapisan karèt
Ana uga kang ngusulaké supaya ana sandhal mirunggan kanggo para wisata
Kagiyatan pangedhuk arkéologis ing sajeroning pambudidaya yasa bali (rékonstruksi) nemokaké yèn para pandhèrèk Hindhu utawa kapitayan sadurung iku wis padha ngadegaké yasan gedhé ing gumuking Barabudhur sadurung papan iku diowahi para pandhèrèk Buddha
Lambaraning Barabudhur ora mèmper yasan pamujan Hindhu utawa Buddha kang lumrah, mula yasan kang dhisik dinuga yasan Jawa lugu tinimbang yasan Hindhu utawa Buddha
Barabudhur kaadegaké minangka stupa gedhé lan yèn kasawang saka dhuwur bakal katon dhapur mandala Buddha tantra kang magrong, kang negesaké kosmologi Buddha lan sipating pikiran
Lambarané kang lugu ("original foundation") iku pasagi, watara 118 mèter dawaning saben sisihé
Yasané ngemu tlundhag cacah sanga, kang enem ing pérangan ngisor wangun pasagi lan telu ing pérangan ndhuwur wangun bunder
Tlundhag-tlundhag ing ndhuwur ngemu stupa cilik cacah pitung puluh loro kang ngubengi siji stupa panunggul kang gedhé dhéwé
Saben stupané dhapur cungkupan mèmper loncèng mawa rerenggan bolong-bolong akèh
Reca-reca Buddha padha lungguh ing sajeroning cungkupan kang bolong-bolong iku
Barabudhur karancang kaya déné piramid sungsun
Sadurung iku, kabudayan prasajarah mégalitik Austronésia ing Indonésia menangi sawatara pundhungan lemah lan yasan piramid sungsun kang aran pundhèn undhakan kaya déné kang tinemu ing sasana Pangguyangan ing cedhak Cisolok lan ing Cipari cedhak Kuningan
Piramid watu kaadegaké adhedhasar kapitayan lugu yèn gunung lan papan-papan kang dhuwur minangka padununganing jiwa-jiwaning para leluhur utawa hyang
Pundhèn undhakan minangka rancanganing Barabudhur kang baku kang kapracaya minangka candhaking adat mégalitik kang luwih lawas kanthi nglebokaké gagasan-gagasan lan lambang-lambang Buddha Mahayana
Péranganing yasan kang cacah telu nglambangaké "jagat" cacah telu ing kosmologi Buddha, kang aran Kamadhatu (jagat kekarepan), Rupadhatu (jagat wewujudan) lan Arupadhatu (jagat tanpa wewujudan)
Makluk urip kang salumrahé manggon ing tataran ngisor dhéwé, ya iku ing jagat kekarepan
Makluk kang wis ngobong kabèh kekarepané kanggo nggayuh wujud sabanjuré iku ninggalaké jagat kekarepan lan manggon ing jagat wewujudan: padha bisa weruh marang wewujudan, nanging ora padha kapéncut marang iku
Wusana, para Buddha kang temen iku kang tumapak ngluwihi wewujudan lan ngalami kasunyatan kang murni ing tataran kang wigati dhéwé, ya iku ing samodraning nirwana kang tanpa wewujudan
Mardika saka rodhaning "Saṃsāra" (sangsara) kang ateges jiwa kang wis olèh pepadhang wis ora nggayut manèh karo wewujudan kadonyan nerangaké gagasan bab Śūnyatā, kaanan suwung kang temen utawa pribadi kang tanpa kaanan
Kamadhatu iku diwakili lambaraning Barabudhur, Rupadhatu iku tlundhag pasagi cacah lima (awak), lan Arupadhatu tlundhag bunder cacah telu dalah stupa panunggul ing pucuké
Tetengering tataran cacah telu iku ana béda kang métaforis
Contoné, tlundhag pasagi mawa rerenggan akèh ing Rupadhatu owah dadi tlundhag bunder kang barès (tanpa rerenggan) ing Arupadhatu kang nglambangaké owah-owahan saka jagat wewujudan—papan kang isih padha gayut marang wujud lan jeneng—dadi jagat tanpa wewujudan.
Upacara memuja ing Barabudhur katindakaké bebarengan sarana lumaku
Wong-wong kang upacara padha lumaku turut undhakan lan lurung munggah ngener tlundhag kang pucuk
Saben tlundhag makili siji tataraning pepadhang
Dalan kang diturut wong-wong kang upacara karancang supaya nglambangaké kosmologi Buddha
Ing 1889, pérangan kang katutupan ing pérangan sikil ora njarag tinemu
"Sikilan kang katutupan" iku ngemu rélièf; saka kabèh rélièf, kang cacah 160 nyaritakaké Kamadhatu kang temen
Rélièf-rélièf liyané minangka panil mawa prasasti cendhak kang katon nuduhaké pandom marang para juru ukir kang isiné nerangaké adegan-adegan kang kudu diukir
Pérangan sikil lugu ("real base") ditutupi pérangan sikil pamungkus ("encasement base") kang ancasé isih nyalawadi
Pérangan sikil lugu kudu katutup dinuga kanggo ngéndhani amblesing Barabudhur
Téyori liya ngandhakaké yèn pérangan sikil pamungkus kawuwuhaké sabab pérangan sikil lugu ora karancang kanthi pener, miturut "Wastu Sastra," pustaka Indhia kuna bab tata yasan lan tata kutha
Sanajan ora kaweruhan ancas panggawéné, pérangan sikil pamungkus kagawé mawa rerenggan kang rinci tur satiti lan nganggo lelimbangan agama sarta kaéndahan
Watara 55.000 mèter kubik watu andhesit kajupuk saka pamelikan watu ing sakiwa-tengening Barabudhur kanggo ngrakit yasan Barabudhur
Watu kakethok banjur kaangkud menyang pernahing yasan lan kadèkèk tanpa bobokan
Kenob ("knob"), legokan ("indentation"), lan anjing-anjingan ("dovetail") katrapaké minangka gegelan ("joint") ing antaraning watu
Payoning stupa, clowokan, lan gapura plengkung karakit sarana cara kondhé ("corbelling method")
Rélièf kaukir ing papan kono ("in situ") sarampung yasané karakit
Yasan kapirantèni mawa tata kalèn kang apik kanggo ngemot ilining banyu udan
Saperlu ngéndhani banyu kang megung, cucukan banyu cacah 100 kapasang ing saben pojokan, kang sabené kaukir ing wujud raseksa utawa makara
Barabudhur katitik saka rancangané kang béda saka yasan-yasan liyané kang mawa ancas kang padha
Ora kaadegaké ing palemahan rata, Barabudhur malah kaadegaké ing gumuk alam
Mangkonoa, caraning ngrakit mirib papan-papan pamujan liyané ing Jawa
Tanpa ruwangan ing sajeroné lan rancangané mèmper piramid, Barabudhur ing sakawit kasengguh minangka stupa, dudu papan pamujan
Ancasing stupa iku minangka padhépokaning Buddha
Kadhang-kala stupa kaadegaké mung minangka tandha bakti miturut agama Buddha
Ana déné, papan pamujan iku papan kanggo memuja
Rancanganing Barabudhur kang satiti awèh tetenger yèn Barabudhur iku papan pamujan, dudu stupa
Ora akèh kang kaweruhan bab Gunadharma kang kasuwur minangka kang yasa Barabudhur
Jenengé njedhul ing carita rakyat Jawa, dudu prasasti
Ékan pangukur ("unit of measurement") baku kang katrapaké nalika yasa Barabudhur iku "tala", kang dawané sarai manungsa saka watesing rambut ing bathuk tumeka pucuking janggut utawa dawané saka pucuking jempol tumeka pucuking driji panengah kang kawengakaké nganti pantog.
Mula, ékan pangukur iku béda dawané saben wong, nanging yasan Barabudhur ékan pangukuré ajeg
Panaliti kang katindakaké ing 1977 kasil nemokaké ping sawatara bebandhingan 4:6:9 ing saindenging yasan
Kang ngrancang yasan nganggo wewaton iku nalika ngrancang Barabudhur mawa alang-ujur kang patitis sarana géomètri fraktal lan sarupa dhiri ("self-similar")
Bebandhingan iku uga tinemu ing rancanganing Pawon lan Mendut kang uga minangka papan pamujan Buddha ing cedhak kana
Arkéolog ndeduga yèn bebandhingan 4:6:9 lan ékan "tala" ngemu surasa pananggalan, astronomi, lan kosmologi, kaya kang ana ing papan pamujan Angkor Wat
Yasan baku bisa kapérang dadi telu: sikil, awak, lan endhas
Pérangan sikil ambané 123 m x 123 m mawa témbok 4 mèter
Pérangan awak kapérang dadi tlundhag pasagi cacah lima kang saya dhuwur tatarané saya ciyut ambané
Lorogan (téras) kapisan kawiwitan 7 mèter lumebu saka pinggiring pérangan sikil
Saben lorogan mandhuwur kawiwitan 2 mèter saka lorogan sangisoré, kang nurahaké lurung ciyut ing saben tlundhag
Pérangan endhas kapérang dadi tlundhag bunder cacah telu kang saben tlundhagé ngemu stupa bolong-bolong kang tinata jèjèr ngubengi stupa panunggul ing tengah
Pucuking stupa panunggul iku dadi titiking yasan Barabudhur kang dhuwur dhéwé, ya iku 35 mèter saka lumahing palemahan
Undhakan ing satengahing saben sisih kang cacah papat dadi dalan kang ngener pucuk
Undhakan iku katrapan sawatara gapura plengkung mawa reca singa cacah 32
Gapura-gapurané rinenggan endhasing kala ing pérangan ndhuwuré lan makara ing sakiwa-tengené
Rerenggan kala-makara lumrah tinemu ing gapura-gapuraning papan pamujan Jawa
Dalan lumebu kang baku ana ing sisih kiwa, ya iku pernahing rélièf carita kang kapisan
Undhakan ing pèrènging gumuk uga nggayutaké yasan karo ngaré ing sangisoré
Barabudhur kaadegaké kanthi ngatonaké lorogan-lorogané, nuduhaké tata yasan kang njlimet saka lorogan-lorogan kang rinenggan rélièf-cèthèk ("bas-relief") ing pérangan ngisor tumeka lorogan-lorogan bunder aran Arupadhatu kang tanpa rerenggan
Témboking lorogan cacah papat ing pérangan ngisor macak ukiran rélièf-cèthèk
Rerenggan iku kaaranan édi-péni tur alus ing jagat Buddha kuna
Rélièf-cèthèk ing Barabudhur metha akèh sesawangan padinan ing Jawa kuna abad ka-8, saka karaton, patapan ing sajeroning alas, nganti kauripaning wong cilik ing désa
Rélièf-rélièfé uga metha papan pamujan, pasar, manéka kéwan lan tetuwuhan, uga yeyasan Jawa lugu
Wong-wong kang kapetha ing rélièf ana ratu, paramèswari, pangéran, ménak, wong praja, wadyabala, batur, wong cilik, pandhita, lan wong tapa
Rélièfé uga metha roh-roh alus ing ajaran Buddha kaya ta asura, déwa-déwi, boddhisattwa, manuk kinnara, gandharwa, lan apsara
Pepethan kang kapacak ing rélièf sok minangka jujuganing para sajarawan nalika naliti bab tata yasan, tata gaman, ékonomi, tata busana, lan tata angkudan ing abad ka-8 ing kapuloan Asia Kidul-Wétan
Salah siji pepethan kang kondhang ya iku prau mawa katir cacah loro kang tinelah Prau Barabudhur
Dinané iki, tetironing Prau Barabudhur kanthi gedhé kang satemené tur tau lelayaran saka Indonésia anjog Afrika ing 2004 pinajang ing Musiyum Raksa Samodra kang kapernah atusan mèter ing sakiduling Barabudhur
Rélièf Barabudhur uga narik kawigatèn tumrap kawruh kaéndahan Indhia, kaya ta patraping awak kang ngemu surasa mirunggan lan aji kaéndahan.
Rélièf wong ménak, ratu, utawa roh-roh kahyangan kaya ta apsara, tara, lan boddhisattwa lumrahé kapetha mawa patrap "tribhanga", ya iku patrap nekuk telu ing gulu, bangkèkan, lan dhengkul, mawa sikil siji tumumpang lan sikil siji liyané nyangga awak
Patrap iku ingaran patrap kang alus dhéwé, pindha Surasundari kang pinuju nggawa tunjung
Nalika pangedhuking Barabudhur, para arkéolog nemu pigmèn warna biru, abang, ijo, ireng, lan cuwilan grènjèng emas ("gold foil"), lan awèh dudutan yèn yasan kang katon saiki – warna klawu peteng watu gunung geni, tanpa warna liya – bokmanawa biyèné kalapisan lépa putih "warjalépa" lan linukisan mawa manéka warna kang padhang kang bokmanawa kanggo nuduhaké sunaring ajaran Buddha
Tilasing lépa "wajralépa" uga tinemu ing papan pamujan Sari, Kalasan, lan Sèwu
Dinuga rélièf-cèthèk ing Barabudhur ing sakawit iku warna-warni, sadurung kena udan tropis maabad-abad kang wusana nglèthèki pigmèn-pigmèn warnané
Barabudhur ngemu watara rélièf-cèthèk cacah 2.670 (panil carita cacah 1.560 lan panil rerenggan cacah 1.212) kang kapasang ing windu ("surface") lan keliré
Ambaning windu kang ngemu rélièf gunggung 2.500 mèter kubik lan kasebar ing pérangan sikil kang katutupan (Kamadhatu) lan tlundhag pasagi cacah lima (Rupadhatu)
Panil carita, kang nuduhaké carita Sudhana lan Manohara, katunggalaké dadi 11 pérangan carita kang ngubengi yasan kanthi gunggunging dawa 3.000 mèter
Pérangan sikil kang katutupan ngemu pérangan carita kapisan mawa panil carita cacah 160; ana déné 10 pérangan carita kang candhaké kasebar ing saindenging témbok lan kelir ing gladri cacah papat wiwit saka undhakan lumebu ing wétan banjur mangiwa
Panil carita ing témbok kawaca saka tengen mangiwa, déné kang ana ing kelir kawaca saka kiwa manengen
Kaanan iku padha karo pradaksina, ya iku upacara ngubeng déning panyarta upacara kanthi enering laku padha enering pandoming jam lan pernahing papan pamujan panggah ing tengené
Pérangan sikil kang katutupan metha lakuning wewaton karma
Rélièf ing témbok gladri kang kapisan ngemu pérangan carita cacah loro kang larikan ngisor-ndhuwur; saben larik ngemu 120 panil
Larik ndhuwur metha kauripaning Buddha; ana déné larik ngisor kang nyambung ing keliring gladri kapisan lan kapindho metha kauripaning Buddha kang sadurungé
Panil-panil liyané metha Sudhana kang leluru Kawicaksanan Sampurna lan wusana kasil digayuh
Panil cacah 160 kang katutupan ora ngemu carita kang sambung-sinambung, nanging saben panil iku nuduhaké pepethan pepak bab jalaran lan temahan ("cause and effect")
Ana pepethan bab lelaku kang tinutuh, saka ngrasani nganti matèni, sinartan paukuman-paukumané
Ana uga lelaku kang kaprayogakaké, kaya ta dedana (sidekah) lan jiyarah menyang papan kramat, sinartan ganjaran-ganjarané
Bab naraka kang nggegirisi lan swarga kang nyenengaké uga ana pepethané
Ana adegan kaanan sadina-dina, kang jinangkepan sesawangan sangsara (rodhaning lair lan pati kang ora kendhat)
Pérangan sikil pamungkus ing Barabudhur binongkar saperlu ngatonaké pérangan sikil kang katutupan, banjur rélièfé difoto Kassian Chepas ing 1890
Foto-foto iku kapajang ing Musiyum Karmawibhangga
Nalika kawaluyakaké, pérangan sikil pamungkus pinasang manèh kanggo nutupi rélièf-rélièf Karmawibhangga
Saiki, mung pérangan sikil iring kidul-wétan baé kang kawiyak lan bisa ditonton para wisata
Pangèran Siddhartha lan lairing Buddha (Lalitawistara)
Carita iku kawiwitan saka udhuning Buddha saka swarga Tushita lan kapungkas mawa sesorahé kang kapisan ing Taman Kidang ing cedhak Benarès
Rélièfé nuduhaké yèn Buddha lair minangka Pangéran Siddhartha, anak lanang saka Ratu Suddhodana lan bojoné aran Maya ing Kapilawastu (ing Népal)
Caritané didhisiki panil cacah 27 kang nuduhaké manéka tata-tata, ing swarga lan ing bumi, kanggo mangayubagya lairing janma ("incarnation") kang pungkasan saka boddhisattwa
Sadurung mudhun saka swarga Tushita, boddhisattwa ngulungaké makuthané marang panerusé, ya iku Buddha Maitréya.
Dhèwèké banjur mudhun menyang bumi sarana wujud gajah putih mawa gadhing cacah enem kang lumebu wetenging Ibu Maya ing sisih tengen
Ibu Maya ngimpi bab lelakon iku, kang katepsiraké yèn anaké lanang bakal dadi ratu utawa dadi Buddha
Nalika Ibu Maya rumasa arep nglairaké, dhèwèké metu ing Taman Lumbini ing sajabaning Kutha Kapilawastu
Dhèwèké ngadeg ing sangisoring wit plaksa, nyekel pang sarana tangané tengen, banjur nglairaké bayi lanang aran Pangéran Siddhartha
Carita ing panil-panil iku terus baé nganti pangéran iku dadi Buddha
Kauripaning Buddha kang dhisik (Jataka) lan wong-wong wigati liyané (Awadana)
Jataka iku carita-caritaning Buddha sadurung lair minangka Pangéran Siddhartha
Carita-carita iku bab kauripan-kauripaning Buddha kang dhisik ing wujud manungsa lan kéwan
Buddha ing tembé bisa ngéjawantah dadi raja, wong buwangan, déwa, gajah—nanging, ing wujud apa baé, dhèwèké nindakaké sawatara kautaman kang dadi telenging carita
Awadana mirib jataka, nanging paragané kang baku dudu boddhisattwa
Lelaku suci ing awadana ditindakaké wong-wong wigati liyané
Jataka lan awadana sok katunggalaké lan ing rélièf Barabudhur dadi nunggal pérangan carita
Panil ngisor cacah rong puluh kang kawitan ing témboking gladri kapisan metha Sudhanakumarawadana utawa lelaku sucining Sudhana
Panil ndhuwur cacah 134 kang kawitan ing keliring gladri kang padha macak carita Jatakamala cacah 34
Panil cacah 237 liyané metha carita saka sumber-sumber liya, kaya ta panil ngisor saluwihé dalah panil ing gladri kapindho
Sawatara jataka kapetha ping pindho, kaya ta carita Ratu Sibhi (buyuting Rama)
Sudhana luru kasunyatan sampurna (Gandawyuha)
Gandawyuha iku carita kang kapacak ing bab pungkasan sutra Awatamsaka bab lelananing Sudhana kang ora kendhat ngluru Kawicaksanan Sampurna Mahaluhur
Carita iku kapacak ing gladri cacah loro (gladri katelu lan kapapat) lan uga ing saparoning gladri kapindho, kang gunggunging panil cacah 460
Paraga baku ing carita, ya iku Sudhana enom, anak lanang saka wong dagang kang sugih banget, kapacak ing panil ka-16
Panil cacah 15 kang sadurungé minangka bebuka kang nyaritakaké pangéram-éram nalika Buddha semadi ing Taman Jéta ing Srawasti
Nalika lelana, Sudhana nekani ora kurang saka guru cacah telung pulih, nanging ora ana kang maremaké dhèwèké kanthi temen
Dhèwèké banjur dikon Manjusri saperlu nemoni pandhita Megasri, kang mènèhi dhèwèké ajaran kang kapisan