Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Sawisé digoleki sadina muput, banjur soréné nembé ketemu wis arep mati amarga kecebur rawa kang akèh lintahé
Sekujur awaké kebak lintah, mula kang asalé kulité kuning dadi ireng
Kedadèan iku gawé gègèr kang duwé kebo saha para warga ing kana banjur nggembor "kebo ireng...! kebo ireng...!"
Wiwit iku, dukuh panggon ilangé kebo mau dikenal kanti jeneng dukuh kebo ireng
Nanging amarga ilaté wong jawa dukuh punika jenengé dados dukuh tebu ireng
Pesantren Tebu Ireng diadegké déning Kyai Hasyim Asy'ari nalika taun 1899 M
Nalika iku ing taun 1899 Kyai Hasyim nembé kundur saking ngibadah haji ning Makkah, Kyai Hasyim mundhut tanahé dhalang ing dukuh Tebu Ireng kang dohé kira-kira 200mèter saka pabrik gula cukir
Ing dukuh iku Kyai Hasyim Asy'ari gawé omah saha gawé pondok kanggo para santriné
Pérangan ngarep digawé saka gedhèg, ruwang iku digawé kanggo panggon mulang para santri saha salat jama'ah
Banjur ingkang pérangan mburi digawé omah
Nalika pisanan, jumlah santriné mung wolu, saha telung sasi mengarep santriné tambah dadi wolulikur
Wektu iki, Pesantrèn Tebu Ireng wus gedhé lan wus dadi pilihan para warga NU kanggo nyekolahaké anak-anaké
Lumantar lakuné wektu, santri ing Pesantrèn Tebu Ireng sangsaya akèh lan sangsaya manéka warna rupa budayanè
Kepara nyata pesantrèn Tebu Ireng wus akèh ngrubah sistem pandhidhikané
Kaya ta contoné biyèn kang ana mung Pandhidhikan bab Agama Islam lan Basa Arab, saiki wis ana pandhidhikan umum utawa pandhidhikan formal
Nanging sanajan wis akèh nrubah sistem pandhidhikané, Pesantrèn Tebu Ireng isih tetep nerapaké sistem kang lawas
Dadi santri lulusan Pesantrén Tebu Ireng ora mung bisa lan paham babagan agama nanging uga paham babagan ngèlmu umum kang modhèren
Tebu Ireng pancèn pesantrèn tradisonal, nanging kaya déné pesantrèn-pesantrèn modhèren kang ana Indonésia, Tebu ireng uga duwé unit pandhidhikan umum
Ing Pesantrèn Tebu Ireng duwèni unit pandhidhikan cacahé lima ya iku: Pratélan Pengasuh.
Ing lakuné sajarah, nganti saiki Pesantrèn Tebuireng wis ganti pengasuh nganti kaping 7 periode
Periodisasi pengasuh pesantrèn Tebuireng:
Vitamin C Vitamin C iku salah siji vitamin sing "larut" sajeroning banyu
Vitamin C diperlokaké awak kanggo nggawé "kolagén" ing jero|jéro balung, balung rawan, otot, pembuluh gètih lan ngréwangi nyerep zat wesi
Saliyané iku, vitamin C uga bisa ngrewangi nggawé lan ngrumati zat "perekat" sing nyambungake sel-sel ing jaringan ing jero awak
Vitamin kang uga duwé jejuluk "asem askorbat" iki duwé wujud kristal putih
Vitamin C bakal luwih awèt kandhungané nalika dhapuré padhèt, yèn ing wujud larutan vitamin C bakal rikat rusak amarga "oksidasi" hawa lan "oksigèn"
Vitamin C kang duwé akèh mumpangat kerep|kèrép diceluk dadi rajané vitamin
Ing ngisor iki ana pirang-pirang bab kang dadi mumpangaté vitamin C
Kakurangan vitamin C bisa marakake awak ngalami defisiensi vitamin C, anemia, radang busi ,lan "pendarahan" kulit
"Gejalane lumrahé bisa dingeti telung sasi wiwit kekurangan vitamin C
Segitiga Bermuda Segitiga Bermuda (basa Inggris: "Bermuda Triangle") utawa kang misuwur kanthi sesebutan Segitiga Sétan ("Devils Triangle") yaiku panggonan kang ana ing Samodra Atlantik kang minangka garis segitiga antara Bermuda, wewengkon teritorial Karajan Manunggal minanga titik ing laladan lor, Puerto Riko, tèritorial Amérikah Sarékat minangka titik ing laladan kidul lan Miami, praja Florida, Amérikah Sarékat minangka titik ing laladan kulon
Panggonan iki ambané 1,5 juta mil² atau 4 juta km²
Segitiga bermuda dianggep "misterius" banget
Ana isu paranormal kang ngandharaké kenapa akèh kapal lan pesawat kang ilang
Ana sing carita yèn iku pancèn tandha-tandha alam, mula ora èntuk léwat kana
Ana uga kang carita yèn iku amarga makhluk akasa jaba
Nalika ngulandara ing laladan Bermuda taun 1492, Christopher Columbus nyathet kabèh kaanan kang ana ing laladan iku
Nalika iku kompas bola-bali owah, ora ngerti apa sebabé
Kamangka nalika iku cuaca ya cerah-cerah waé
Saliyané iku, nalika wengi awak kapalé weruh bal-bal geni kang tiba menyang sagara
Dhéwekè uga weruh sinar kang cumlorot saka dhuwur kaya meteor lan ora suwé banjur ilang
Columbus uga nyathet piranti navigasi kerep ujug-ujug mati dhéwé
Pirang-pirang prastawa ilang ing panggonan iku pisanan di"dokumentasi" déning E.V.W
Jones saka kalawarta Associated Press ing taun 1951
Jones nulis artikel babagan ilange prastawa ilang kanthi misterius kang dialami déning montor mabur lan sagara ing panggonan iku lan ngarani panggonan iku kanthi sesebutan ‘Segitiga Setan’
Kaya mangkono iku kang dicaritakake manèh déning Fate Magazine kanthi artikel kang digawé déning George X
Vincent Geddis ngarani panggonan iku kanthi sesebutan ‘"Segitiga Bermuda yang mematikan"’
Segitiga bermuda minangka panggonan kang ana ing ngisor sagara, ing kana ana piramida gedhé kang ukurane luwih gedhé tinimbang piramida kang ana ing Kairo, Mesir
Piramida iku adohe saka pucuk piramida lan lumah sagara kira-kira 500 m, ing pucuk piramida iku ana rong bolongan kang luwih amba
Akèh prastawa kadadéan ing segitiga bermuda kang asipat misterius
5 Dhésèmber 1945 awan, lima pesawat pembom torpédho Avenger lunga saka Naval Air Station ing Fort Lauderdale, Florida, karo Letnan Charles Taylor minangka komandan lan 13 murid juru anggegana
Nalika kartengah jam mabur, kanthi radhio Taylor carita yèn kompas iku ora obah, nanging dhèwèké ngira-ira yèn dhèwèké ana ing panggonan ing Florida
Létnan kang nrima sinyal radhio iku mréntah Taylor mabur menyang lor Miami
Nalika iku, dhéwékè yakin yèn dhéwékè ana ing dhuwur Florida
Sanadyan dhéwékè juru anggegana kang "berpengalaman", Taylor èntuk kanyatan kang medeni lan dhéwékè ngupaya metu saka Florida
Taylor lan anak buwahé metu saya adoh menyang laut.
Nalika wengi, ujug-ujug sinyal radhio dadi èlèk, nganti pungkasané ilang
Angkatan laut Amérika nylidhiki lan nglaporaké yèn bingungé Taylor kang ndadékaké bencana, nanging ibuné ngyakinaké Angkatan laut Amérika ngowahi lapuran resmi yèn pesawat iku tiba kanthi sebab kang ora dingertèni
Pesawat Cessna lunga saka Fort Lauderdale tanggal 31 Maret 1984, kanthi rute menyang Pulau Bimini ing Bahama, nanging ora tau bisa
Ing tengah dalan, pesawat dialonaké kanthi "kecepatan" kang signifikan
Nanging ora ana sinyal radhio kang digawé saka pesawat kang ngatonaké tekanan
Makbedunduk, pesawat tiba saka akasa ing banyu, bener-bener ilang saka radar
Ana wong wadon ing Pulau Bimini sumpah dhéwékè weruh pesawat kang tiba ing sagara adohé kira-kira samil saka pasisir, nanging ora ana kang bisa nemu reruntuhan pesawat
Nalika isih panas-panasé Perang Dunia I, Amérika uga mèlu perang
USS Cyclops, dipréntahaké déning Létnan GW Worley, kang tinggal ing Pasisir Timur Amérikah Sarékat nganti taun 1918 nalika dhéwékè dikirim menyang Brazil kanggo ngisi bahan bakar kapal-kapal Sakuthu
kanthi 309 wong ing jero pesawat, kapal lunga saka Rio de Janeiro ing sasi Fèbruari lan tekan Barbados ing sasi Maret
Sawisé iku, Cyclops ora tau keprungu manèh
Angkatan Laut ngandharaké ing tetélan resmi, “Ilangé kapal iku wis dadi salah siji misteri kang paling mbingungaké sajeroning sajarah Angkatan Laut
Ora ana mungsuh kapal selem ing Atlantik Kulon nalika iku, lan ing Dhésèmber 1918 akèh upaya kang dilakokaké kanggo ngèntukaké sumber-sumber Jerman informasi ngenani ilangé kapal
Dhèwèké dadi misuwur déné perané ing filem "Hobo with a Shotgun", minangka paraga "Abby" karo Rutger Hauer
Dhèwèké iku anaké John Dunsworth, sawijiné aktor Kanada.
Gandos Gandos iku panganan kagawé saka deplokan beras ketan kang ora alus lan dicampuri parutan klapa enom banjur digoreng
Ana ing tlatah Jawa panganan gandos biyasa kanggo sesajen ing sedekah bumi.
"Papréntahan Sipil Hindhia Walanda") ya iku bala sekuthu kang duwé tugas ngontrol laladan jajahan Hindhia-Walanda sawisé Jepang nyerah tanpa syarat marang Sakuthu nalika Perang Donya II ing tanggal 14 Agustus 1945
Laladan Hindhia-Walanda saiki ana ing nagara Indonésia
NICA numpang Sakuthu nalika teka ing Indonésia sawisé rampung Perang Donya II
Sawisé kasil ngalahaké Jepang, Komando sekuthu Asia Kidul-Wétan ing Singapura ngutus pitu perwira Inggris pimpinan mayor A.G
Greenhalgh lunga menyang Indonésia
Para perwira mau teka ing ing Indonésia tanggal 8 September 1945 kanthi tugas nyinaoni lan nglapuraké kaanan ing Indonésia ngadhepi pandharatan rombongan Sakuthu
Ing tanggal 16 September 1945 rombongan perwakilan Sakuthu ndharat ing plabuhan Tanjung Priok Jakarta nganggo kapal Cumberland
Rombongan iki kabawah Laksamana Muda W.R
sajeroning rombongan iki mèlu uga C.H.O
Van Der Plas makili Dr
Van Mook, Kepala Nica
Sakuthu nugasaké komando mligi kanggo ngurus Indonésia kanthi jeneng Allied Forces Neherlands East Indies (AFNEI)
Komando mligi kang dibawahi Letnan jenderal Sir Philip Christison iki duwé tugas: AFNEI wiwit ndharataké pasukané ing Jakarta tanggal 29 September 1945
Pasukan iki mung ing Sumatra lan Jawa, déné ing laladan Indonésia liyané dipasrahaké marang angkatan perang Australia
Tekané sekuthu ing Indonésia sakawit olèh atur sapala apik saka rakyat Indonésia, kaya déné tekané Jepang biyèn
Aanging sawisé diweruhi yèn tekané dikanthèni wong-wong NICA, sikap rakyat Indonésia owah dadi curiga lan malah memungsuhan
Bangsa Indonésia meruhi yèn NICA niyat arep ngadegaké manèh kakuwasané
Situasi owah dadi luwih kisruh nalika NICA maringi gaman marang tilas anggota Koninklijk Nederlands Indies Leger (KNIL)
Ékan – ékan KNIL kang wis dibébasaké déning Jepang banjur gabung karo bala NICA
Ing sawatara laladan, NICA lan KNIL kang dijurung Inggris/Sakuthu nglancaraké provokasi lan téror marang para pemimpin nasional saéngga pecah pertempuran ing laladan-laladan kaya Surabaya, Sukabumi, Medan, Ambarawa, Menado lan Bandung.
East India Company East India Company iku sawijining PT awal Inggris
Badan usaha iki sajatiné diadegaké kanggo dagang karo Hindia, nanging pungkasané malah dagang karo India lan Tiongkok
Badan usaha iki digawé déning Ratu Elizabeth I tanggal 31 Dhésèmber 1600.
Meulaboh Meulaboh inggih punika kitha krajan Kabupatèn Acèh Kilèn, Acèh, Indonésia
Kutha punika mapan wonten ing antawis 175 km arah wétan-kidul kitha Banda Acèh, pulo Sumatra
Laladan meulaboh nunut wonten lebetipun Kacamatan Johan Pahlawan,sapérangan laladan Kaway XVI kaliyan Kacamatan Meureubo.Meulaboh inggih punika kondhang kanthi sebatan Kitha Pahlawan, awit kathah pahlawan-pahawan laladan Acèh ingkang asalipun saking kitha punika
Meulaboh minangka kitha ingkang paling ageng wonten ing pesisir kidul-kilèn, ugi salah satunggaling laladan ingkang paling parah nalika katerjang tsunami.
Samin Surosentiko Samin Surosentiko (Blora, 1859-Padang, 1914) utawa kang asring karan Samin, duwé jeneng asli Raden Kohar, iku pelopor Ajaran Samin (Saminisme)
Samin Surosentiko lair taun 1859 kanthi jeneng Raden Kohar, ing Ploso Kedhiren, Randublatung, Blora Jawa Tengah
Bapaké Raden Surowijaya utawa kang asring diarani Samin Sepuh
Dhèwèké ngganti jeneng dadi Samin Surosentiko amarga Samin iku jenenge wong ndesa utawa wong cilik
Samin Surosentiko isih kagolong keturunan Kyai Keti ing Rajegwesi, Bojonegoro lan Pangeran Kusumoningayu kang kuwasa ing Kabupatèn Sumoroto (saiki dadi laladan cilik ing Kabupatén Tulungagung) nalika 1802-1826
Samin Surosentika iku sing ngadekake Ajaran Samin kang asring karan Saminisme.
Lemak Lemak kalebu bahan kimia kang duwé susunan senyawa kang béda
Lemak duwé wujud ketok (visible) lan ora tampak (invisible)
Lemak kang ketok tuladhané mentega, lenga goreng, lan sakpadane
lemak kang ora ketok tuladhané daging, kacang lemah, susu, endhog, lan sakpadhane
Loro saka lemak bisa:
Obesitas kang racaké gawé masalah saka lemak, amarga bisa ndadeake weteng gedhé lan lemak-lemak akèh kang numpuk eneng ing weteng
miturut Lopez-Jimenez kanda para peneliti ngramalke piyé keséhatan masarakat amarga 25%-70% wong kang duwé lemak luwih ing wetengé resiko mati.
Kalsiyum Kalsium ("calcium" (Ca)), iku unsur élemèn kimia, salah sawijiné logam alkalin bumi saka golongan 2 (IIa) ing tabel periodik
Kalsium iku unsur logam kang akèh dhéwé sajeroning awak manungsa lan élemèn kalima kang akèh dhéwé ing kerak Bumi
Kalsium yaiku nutrisi kanggo balung
Kira-kira 99% kalsium ana ing njero jaringan keras yaiku balung lan untu
1% kalsium ana ing getih, lan jaringan lunak
tanpa kalsium kang 1% iki, otot ngalami gangguan kontraksi, getih angèl mbeku, tranmisi saraf ana masalah, lan sapituruté
kanggé njangkepi 1% kabetahan iki, awak njupuk panganan kang dipangan saka balung
Upama panganan kang dipangan ora cukup, mangka dijupuk saka balung
saé ngga balung bisa diarani cadangan kalsium
Upama kadadéan iki selang wektuné suwé, mangka balung bakal ngalami keropos balung
Kalsium zat kang dibutuhaké saka bayi nganti tuwa
Cacahé kabutuhan kalsium dibedakaké miturut jinis kelamin lan umur
Miturut dhokter gizi, kabutuhan wong-wong Indonésia iku antarané 500-800 mg/ dina
Wektu wong kang wis tuwa lan wadon ménopause disaranke ngombé asupan kalsium 1000 mg /dina.
Gurita Gurita utawa sotong kréta yaiku kéwan moluska saka kelas Kapalapada (sikil kéwan ana ing endhas), ordho Asthapada ("Octopoda")
Kéwan iki habitaté ya iku ing trumbu karang ing samodra
Gurita iku ana 289 spésies (sapratelon saka total spésies kelas Kapalapada)
Gurita ing basa Inggris jenengé "octopus"
Tembung iki dijupuk saka basa Yunani: Ὀκτάπους, kang tegesé sikil wolu
Gurita duwé wolung lengen (dudu téntakel) karo piranti nyedhot kang wujud bunder-bunder nyengkuwung kang ana ing lengen kang obah ing dhasar sagara lan nangkep mangsa
Lengen gurita iku struktur "hidrostat muskulèr" kang mèh kabèh saka lapisan otot ora balungé
Ora kaya kéwan Kapalapada liyané, akèh-akèh gurita saka subordho "Incirrata" duwé awak saka otot lan ora duwé balung njero
Gurita ora duwé thothok kang bisa nglindungi kaya déné "Nautilus" lan ora duwé thothok njero utawa balung kaya ta sotong lan nus
Pérangan kang atos saka gurita ya iku cucuk kang digunakaké gawé uwang kanggo matèni mangsa lan nyokot dadi cilik-cilik
Awaké kang lentur banget nggawé gurita bisa nyesepaké awak ing celah watu-watu kang ciyut ing dhasar sagara, mligi nalika lumayu saka iwak pamangsa kaya welut laut pelus
Gurita kang kurang dikenal wong ya iku saka subordho "Cirrata" kang duwé sirip loro lan thothok njero
Gurita duwé umur kang rélatif singkat lan ana uga spésies kang mung urip nem wulan
Spèsiès kang luwih gedhé kaya ta gurita raseksa pasifik lor kang boboté tekan 40 kilogram bisa urip tekan limang taun ing kondhisi lingkungan kang cocog
Gurita iku kéwan kang paling pinter dibandhingna invertebrata liyané
Kapinteran gurita asring gawé dhébat para ahli biyologi
Kasil pacoban nggolèk dalan ing njero reruwedan (labirin, "maze") lan mecahaké prakara nuduhake yèn gurita duwé daya éling kang suwé lan sadhéla
Nanging urip gurita kang sadhéla nggawé ngèlmu kang disinaoni saka gurita ora bisa akèh
Gurita duwé sistem sarap kang komplèk
Rong pratelon saka sèl sarap ana ing tali sarap kang ana ing wolung lengené, lengen gurita bisa obah-obah rèflèk kang rumit
Gurita asring dicekel digawé pakan, diingu ing akuwariyum dadi sepèsimèn tumrap dedelengan, utawa gawé kéwan ingon.
Cèkèr pitik (tanduran) 0 1655592 2023-11-25T03:24:56Z Muhammad Anas Sidik 1664922 wikitext text/x-wiki Cèkèr pitik iku ing basa Madurané kondhang mawa jeneng rumput solo utawa cemara kipas gunung
Cèkèr pitik, dikenal bisa ngresiki getih, antipiretik (mudhunaké panas), antiracun, antikanker, lan nemostatik (ngendhegaké pendarahan), lan antiabuh
Pérangan tuwuhan kang digunakaké iku kabèh tetandurané, ing kaanan seger utawa garing
Cèkèr pitik duwé jeneng lokal kaya ta: Kandhutan
Kandungan kimia kang dikandhut ing tetuwuhan iki kaya ta : Paédah
Minangka obat herbal kanggo lelara kaya ta:
Mahkota dewa Wit Makutha Déwa utawa ing basa latiné ("Phaleria macrocarpa") wisuwur kanthi mumpangat kanggo salah sijiné tuwuhan obat ing tlatah Indonésia
Wit makutha déwa asal-usulé saka tlatah Papua/Irian Jaya Woh makutha déwa ngandut awerna jat kaya ta: Dasa nama
Makutha Déwa kedadeyan saka:
Laurentia Pasaribu Lauren utawi Mama Lauren, (#ALIH)
Piyambakipun dados piatu dipuntilar kaliyan ibu (Anna Breche) nalika yuswa tigang wulan, nuli diboyong ramanipun (Lau Van Hooff) ingkang sadèrèngipun wonten Bèlgi maring Walanda amarga pekerjaan ramanipun ingkang dados arsitek , nanging piyambakipun ugi dipuntilar ramanipun amargi kacilakaan
Mama Lauren angsal kalimpatan saged mangertosi bab ingkang sajatosipun ghaib nalika yuswa 7 taun (1939)
Yuswa 12 taun, Mama Lauren sampun mangertosi bab indra kaenem ingkang piyambakipun gadhah
Mama Lauren kalebu kaum gypsy ingkang gadhah bakat mirunggan kanggé mangertosi bab ingkang dèrèng dipun-sumerepi
Nalika lulus saking sekolah menengah, Mama Lauren dipunanggep anak kaliyan provesor parapsikologi saking Universitas Leuven, provesor Van der Berg ngendikan manawa Lauren ingkang taksih remaja punika gadhah kamampuan ingkang ageng, nanging Lauren boten saged ngasah kamampuan mau
Kapisan dhateng Indonésia amarga boten sengaja kepanggih kaliyan Natakusuma, mahasiswa saking kutha Bandung, Indonésia ingkang mendhet pakuliyahan jurusan arsitèktur wonten Universitas Leuven, sesarengan kaliyan Mama Lauren
Nalika yuswa 20 taun (1953), Mama Lauren dipunboyong kaliyan ingkang garwa (Natakusuma) maring Indonésia
Kamampuan mama Lauren ingkang kados punika, dipundukung kaliyan ibu besanipun (ibu saking Mario Lorens Natakusuma), kanggo ngasah bakatipun, Mama Lauren dipuntepangaken kaliyan paranormal ingkang konhang nalika semana, yapunika Pak Rahim
Putra Lauren ingkang kapisan dipunparingi nama Mario Lorens Natakusuma, dipunlahiraken wonten RS Xaverius, Tanjung Karang
23 Fèbruari 1973, Lauren dipuntilar donya garwanipun nalika Nata taksih nggambar
Sasampunipun ditilar kaliyan garwa, pabrik ingkang dipungadhahi Nata nunten bangkrut, ugi ninggal utang ingkang boten sakedhik
Kangge nyekapi kaperluan, Lauren dagang kopi
Kamampuan ingkang piyambakipun gadhah, sajatosipun boten badhé dipun"komersil"aken, nanging amarga putra ingkang kapisan kedah sekolah wonten ASRI, Yogyakarta
Lauren mutusaken manawi ngagem cara kados punika kanggé madosi nafkah
29 Mèi 1982, Lauren dipunpendhet garwa kaliyan Hendrik Pasaribu
04 Oktober 1985, Putra samata wayang Lauren (Mario) kacilakaan,nuli ninggal dunya.
Denis Diderot Denis Diderot (lair 5 Oktober 1713 ing Langres - tilar donya ing 31 Juli 1784 ing Paris, Prancis) iku sawijining panulis, filsuf lan ngèlmuwan Prancis
Dhèwèké sing kapisan nulis "Encyclopédie" modèrn.
Peté Peté utawa mlanding nduwéni jeneng latin "Parkia speciosa"
Peté kalebu tuwuhan taunan tropika saka suku polong-polongan utawa "Fabaceae"
Peté iki saka anan suku petai-petaian kang jeneng latiné "Mimosoidae"
Tuwuhan iki urip kasebar ing Indonésia wewengkon kulon utawa "barat"
Wijiné kang diarani peté lumrahé dipangan nalika isih anom
Peté bisa dipangan nalika isih seger lan uga dimasak
Yèn dipangan nalika isih seger lumrahé kanggo lalapan nganggo sambel
Wit peté urip taunan
Dené dhuwuré bisa nganti tekan 20 mèter
Godhongé kalebu godhong majemuk, kang susunané sajajar ing bonggol
Kembangé thukul ing cedhaké pucuk pang
Wohé gedhé, dhapuré dawa, kaya woh polong-polongan
Woh peté lumrahé ombyokan
Saben sakombyok bisa isi nganti welasan woh peté
Saben sapeté kang dawa ana kurang luwih 20 wiji ing njero polong peté kang dawa
Wiji peté wernané ijo nalika isih nom lan ana selaput rada kandel kang mbungkus wiji peté
Selaput iki wernané coklat padhang
Woh peté bakal garing yèn wis mateng lan wijiné padha ucul
Wiji peté ambuné khas lan rada mirib jéngkol utawa jering
Peté bisa dipangan nalika isih seger lan bisa uga dicampur ing masakan
Kaya ta sambel goréng ati kang katon tambah sedhep yèn ditambah peté
Saliyané iku peté uga bisa kanggo campuran sego goréng, lumrahé diarani sego goréng peté
Ana uga kang diarani sambel peté, ya iku peté kang diosèng karo sambel
Yèn wis tuwa kulit peté malih dadi ireng
Wiji peté racaké didol ombyokan karo polongé
Nanging, peté uga ana kang dibungkus kanthi "modhèren" ya iku nganggo plastik utawa stirofoam kang dibungkus plastik kang kedhap udara
Nadyan ambuné kurang énak nanging peté nduwéni khasiat kanggo kaséhatan
Peté bisa nguwataké "pinggang".
Peté uga kena kanggo obat lara boyok utawa bangkékan
Kanggo wong kang nduwéni lara ing bangkékan bisa mangan peté saben dina kanggo tamba
Kanggo wong kang durung kena lara bangkékan lan kepéngin nyegah lara bangkékan uga kena mangan peté kanthi dimasak utawa diolah dadi panganan kaya iwak teri yèn dimasak pedhes
Masakan iki diarani balado teri Peté
Peté kang lumrahé mung kanggo lalapan utawa kanggo ngancani sambel uga bisa diolah dadi tablèt multivitamin lan suplemen multiguna
Peté ngandhut antioksidan kang bisa diolah lan dadi investasi ing tablét multivitamin kang bahan dhasaré saka peté
Tablét multivitamin kang bahané saka peté iki bisa diombé sapa waé kalebu wong kang ora seneng ambuné peté, awit tablét iki ora mambu kaya peté nalika durung diolah
Peté bisa kaolah dadi warna-warna masakan.
Pethèt Pethèt uga diarani lamtoro, mandingan/kemlandingan utawa "petai cina"
Pethet duwé jeneng latin "Leucaena leucocephala"
Déné pethèt iki kalebu famili "Mimesaceae"
Ing Indonésia tuwuhan pethèt kalebu akèh cacahé
Godhong tuwuhan pethet kerep kanggo ramban pakan kéwan, déné wijiné kang isih ijo lumrahé kanggo masakan upamané campuran buntil utawa bothok
Pupus godhonge uga kena kanggo campuran pecel
Kajaba iku kayu pethèt kang atos uga kena kanggo kayu obong utawa kanggo olah-olah ing pawon
Ing laladan tartamtu ana kang ngunakaké godhong pethèt kang isih nom (pupuse) dadi tamba tatu anyaran
Pethèt kalebu tuwuhan kang duwé kayu kang atos, sanajan ukurané ora pati gedhé
Pethet duwé godhong majemuk kang manggon ing "tangkai" kang duwé bilah ganda
Kembangé kaya jambul, wernané putih
Kembang pethèt diarani cengkaruk.Woh pethèt amèh padha kaya woh peté kang jeneng latiné "Parkia speciosa", nanging ukurané luwih cilik
Pethet uga duwé woh kang kulité luwih tipis tinimbang peté
Pohon utawa perdu, dhuwure nganti 20m; sanadyan akèh-akèhé mung kira-kira 10m
"Percabangan" sithik, akèh, kanthi pepagan kecoklatan utawa rada klawu, "berbintil-bintil" lan "berlentisel"
Ranting-ranting bulat torak, dengan ujung yang berambut rapat
Daun majemuk menyirip rangkap, sirip 3—10 pasang, kebanyakan dengan klanjer pada poros daun tepat sebelum pangkal sirip terbawah; daun penumpu kecil, segitiga
Anak daun tiap sirip 5—20 pasang, berhadapan, wujud garis memanjang, 6—16(—21) mm × 1—2(—5) mm, dengan ujung runcing dan pangkal miring (tidak sama), permukaannya berambut alus dan tepinya berjumbai
Bunga majemuk berupa bongkol bertangkai panjang yang berkumpul dalam malai berisi 2-6 bongkol; tiap-tiap bongkol tersusun dari 100-180 kuntum bunga, membentuk bola berwarna putih atau kekuningan berdiameter 12–21 mm, di atas tangkai sepanjang 2—5 cm
Bunga kecil-kecil, berbilangan—5; tabung kelopak wujud lonceng bergigi pendek, lk 3 mm; makutha wujud solet, lk
Benangsari 10 helai, lk 1 cm, lepas-lepas
Buah polong wujud pita lurus, pipih dan tipis, 14–26 cm × 1.5–2 cm, dengan sekat-sekat di antara biji, hijau dan akhirnya coklat kering jika masak, memecah sendiri sepanjang kampuhnya
Berisi 15—30 biji yang terletak melintang dalam polongan, bundar telur terbalik, coklat tuwa mengkilap, 6–10 mm × 3—4.5 mm
Pethèt kalebu tuwuhan polong kang duwé isi cilik-cilik kang cacahé lumayan akèh
Pethèt kerep didadèkaké pager tumrap para wong tani kang manggon ing padésan
Carané tuwuhan pethèt ditandur ngubengi sawah utawa tegalan
Pethèt uga kena kanggo rabuk
Pethèt cocog urip ing dhataran cendhèk nganti panggonan kang dhuwuré 1500 mèter ing sandhuwuré lumahing sagara
Ing Indonésia pethèt mèh waé cures sawisé kaserang ama wereng
Pethèt bisa ditangkaraké nganggo wiji kang wis tuwa lan garing
Cara liyané kanggo nangkaraké ya iku kanthi stèk pang
Kajaba iku pethèt uga kena ditangkaraké kanthi turus utawa kayu pethèt kang dicublekaké ing lemah
Jeneng Lokal: Petai cina (Indonésia), Mandingan, Kemlandingan, Lamtoro (Jawa); Palanding, Peuteuy selong (Sunda), Kalandingan (Madura)
Jeneng liyané pethèt ya iku "Leucaena glauca", "Benth"
Pethèt bisa nambani warna-warna lelara
Contoné ya iku Diabétes melitus, Cacingen, ngundhakaké Gairah seks, tatu anyaran, aboh, Tluseben utawa kasura
Saben 100 gram wiji polong pethèt utawa "Leucaena leucocephala" kang wis tuwa ngandhut zat kimia kang akèh jinisé
Déné godhong pethèt ngandhut zat aktif kang diarani alkaloid, saponin, flavonoid, lan tanin
Asal-usul, anak jinis dan persebaran