Exqrch/javanese-Komodo-pixelgpt huggingface dataset:
Kaim mau isih dadi pasulayan miturut sawatara sumber, nanging sanadyan mangkono, sing mratélakaké yèn Ferdinand Verbiest, anggota saka Misi Jesuit ing nagara Cina, minangka wong sepisanan sing nggawé 'montor' watara taun 1672
Cugnot lair ing Void-Vacon, Lorraine, (saiki "departement" Meuse), Prancis
Dhèwèké sekolah ing babagan zeni militèr
Cugnot biyasa nyambutgawé ing babagan modhèl kendharaan sing nganggo tenaga mesin uwab kanggo militèr Prancis, dimaksudaké kanggo ngangkud mriem wiwit taun 1765.
Mesin diesel Mesin diesel iku sajinis mesin pambakaran jero; luwih spesifik manèh, siji mesin pemicu komprèsi, sing bahan bakaré diurupaké déning suhu dhuwur/panas gas sing dikomprèsi, lan dudu nganggo piranti liya kaya déné busi)
Mesin iki tinemu ing taun 1892 déning Rudolf Diesel, sing nampa patèn ing tanggal 23 Fèbruari 1893
Diesel péngin gawé mesin sing bisa dipigunakaké nganggo manéka warna bahan bakar kalebu awu batu bara
Dhèwèké mamèraké ing Exposition Universelle (Pameran Donya) taun 1900 kanthi nganggo lenga kacang (pirsani biodiesel)
Sabanjuré didandani lan disampurnakaké déning Charles F
Shinkansen Shinkansen (新幹線, uga kerep sinebut "kréta pélor") iku jalur Sepur rikat Jepang sing dioperasèkaké déning papat parusahan ing grup Japan Railways
Shinkansen minangka sarana utama kanggo angkudan antar kutha ing Jepang, saliyané montor mabur
Kacepetan paling dhuwur bisa ngancik 300 km/jam
Jeneng Shinkansen kerep dipigunakaké déning wong-wong ing sajabaning Jepang kanggo tegesé sepuré, nanging tembung iki sajeroning basa Jepang sajatiné tegesé jeneng jalur sepur mau.
Kayu putih Kayu putih ("Melaleuca leucadendra") wis dikenal ning masarakat désa atawa kutha kanggo ngurangi abuh lan nyeri
Lenga kayu putih, kasil saka kayu putih iku uga wis dadi salah sawijining produk kahutanan kang kondhang Kabèh saka bagiané kayu putih bisa dimanfaatké, saka kulitkayuné,godhong, epang lan uwohé bisa dimanfaatké dadi obat
kayu putih bisa digunakaké kanthi cara diremes lan ditempelaké marang awak kang lara, atawa diombè banyu godhoganné
Lenga Kayu Putih iku lenga atsiri kang disuling godhongé lan epang saka tuwuhan kayu putih (Melaleuca leucadendron)
Tuwuhan iki ana ing laladan Indonésia Wétan lan Australia Lor, lan ning laladan liya kang duwé mangsa katiga kang jelas
Minyak kayu putih gampang ngabar Morfologis Tuwuhan Kayu Putih
Ciri-ciriné tuwuhan kayu putih ya iku: Kandhungané Kayu Putih
Kayu putih duwé kandhutan :
Maglev MagLev iku tembung cekakan saka "Magnètically LEVitated trains" sing tegesé sepur sing ngambang kanthi magnètis
Kerep uga karan sepur magnèt
Kaya kacetha ing jenengé, prinsip sepur iki ya iku manfaataké gaya angkat magnètik ing rèlé saéngga kaangkat sethithik mendhuwur, banjur gaya surung diasilaké déning motor indhuksi
Sepur iki bisa lumayu kanthi kacepetan nganti 650 km/jam (404 mpj) luwih rikat tinimbang sepur biyasa
Sawetara nagara sing wis migunakaké sepur jinis iki ya iku Jepang, Prancis, Amérika, lan Jerman
Ana telung jinis tèknologi maglev:
Train à Grande Vitesse Train à Grande Vitesse (dicekak TGV) iku sepur rikat Prancis (basa Prancis: "train à grande vitesse", kang tegesé sepur rikat)
Dikembangaké déning Alstom lan SNCF, lan dioperasèkaké déning SNCF, Parusahan rel Nasional Prancis
Sepur iki ngubungaké kutha-kutha ingi Prancis mligi Paris, lan uga nagara-nagara tangga, kaya Bèlgi, Jerman, lan Switserlan
TGV utawa sepur kang dhedhasar TGV uga operasi ing Walanda, Koréa Kidul, Spanyol, lan Britania Raya lan Amérika Sarékat
Sepur TGV diprodhuksi déning Alstom.
Gajih Gajih utawa "lipid" uga bisa diarani lenga hewani ing suhu ruwang, ucul saka awujud kang kenthel lan cuèr
Ing jero awak, gajèh bisa kanggo sumber ènèrgi kang èfisièn
Miturut "Bloor", gajih bisa diperang dadi telung warna: Miturut sipat kimia (dhedhasar réaksi karo basa kuwat) Miturut "tingkat kejenuhan" 1
Asam lemak jenuh 2
Asam lemak ora jenuh Kagunan
Stari Most Stari Most (Jawa: "Kreteg Lawas") iku siji kreteg saka jaman Ottoman abad kaping 16 sing dumunung ing kutha Mostar, Bosnia-Herzegovina lan ngretegi Kali Neretva saha nyambung rong pérangan kutha
Kreteg lawas iki madeg 427 taun nganti dijeblugaké ing 9 November 1993 nalika Perang Kroasia-Bosnia
Sawisé iku kreteg iki diyasa manèh lan diresmèkaké ing tanggal 23 Juli 2004.
Jaka Tarub Jaka Tarub ya iku tokoh kang dadi leluhuré raja-raja ana ing Mataram, anaké Jaka Tarub jenengé Retno Nawangsih
Nalika tuwa Jaka Tarub Oléh jejuluk Ki Ageng Tarub
Ana ing sakwijining dina, Jaka Tarub ing laladan Gunung Keramat
Ing gunung iku ana tlaga panggonan adusé pitu widadari
Jaka Tarub jupuk sléndang salah sijiné widadari
Sawisé 7 widadari adus, enem saka pitu widadari iku mbalik ing kahyangan, nanging sing sijiné bingung nggoleki seléndangé sing ilang
Widadari mau jenengé Dewi Nawang Wulan
Jaka Tarub teka lan nulung Dewi Nawang Wulan
Dewi Nawang Wulan diajak bali ing omahé jaka Tarub
Pungkasané Jaka Tarub lan Dewi Nawang Wulan nikah lan duwé anak sing jenengé Dewi Nawangsih
Nalika omah-omah karo jaka Tarub, Dewi Nawang Wulan nggunakaké kasekténé
Ana ing sawijining dina Jaka Tarub nglanggar larangan Nawang wulan supaya aja mbuka tutup sing dienggo adang sega
Akibaté kesaktian Dewi Nawang Wulan ilang
Sangsaya suwé berasé rikat enték
Nalika berasé kari sithik, Nawang Wulan nemu sléndangé
Nawangwulan ngamuk-ngamuk ngerti yèn bojoné iku sing jupuk sléndangé
Nawang Wulan mbalik ing kahyangan
Jaka Tarub dadi wong wigati ing désa jejuluk Ki Ageng Tarub, lan kekancan raket karo Brawijaya raja Majapahit
Sawijining dina Brawijaya ngirimké keris pusaka Kyai Mahesa Nular supaya dirawat déning Ki Ageng Tarub
Utusan Brawijaya kang ngawa keris mau jenengé Ki Buyut Masahar lan Bondan Kejawan, anak angkaté
Sawisé Jaka Tarub mati, Lembu Peteng utawa Bondan Kejawan ngantikaké dadi Ki Ageng Tarub sing anyar
Nawangwulan nglairké anak, sawisé gedhé jenengé Ki Getas Pandawa
Ki Ageng Getas Pandawa banjur duwé putra kang duwé gelar Ki Ageng Sela, kang sebeneré buyuté Panembahan Senapati, pendiri Kesultanan Mataram.
Pratélaning punthuk magnèt Punthuk magnèt "(en:Magnetic hill)" uga diarani "Gravity hill" ya iku papan panggonan (lumrahé ana ing igir-igir) sing miring sethithik nanging sawangan pinggirané kaya ta tetuwuhan, lemah lan watu-watu karang uga miring kewalikané
Kaanan iki marekaké "tipuan mata" "(en:optical illusion)", mangka dalan sing sajatiné mudhun bisa ketok munggah
Mobil utawa kendaraan ketok bisa laju dhéwé (kaya kesedhot magnét) munggah dalan sing nanjak (padahal iki namung tipuan mata) sabeneré dalané iku mudhun
Nang seluruh donya akèh panggonan sing duwé fenomena iki kaya ta:
Setatsiyun Gambir Setatsiyun Gambir (GMR) iku setatsiyun sepur gedhé dhéwé ing Daerah Khusus Ibukota Jakarta, Indonésia lan dumunung ing Gambir, Gambir, Jakarta Pusat
Setatsiyun iki diyasa ing dasawarsa 1930-an lan di rénovasi gedhèn-gedhènan ing taun 1990-an
Setatsiyun Gambir nglayani transportasi sepur kanthi tujuan-tujuan utama ing Pulo Jawa
Ing setatsiyun iki, sumadya uga bis DAMRI tumuju Papan Anggegana Soekarno Hatta
Setatsiyun iki dumunung ing Daerah Operasi I Jakarta
Setatsiyun Gambir (GMR) iku setatsiyun sepur kelas gedhé jinis A sing ana ing Gambir, Gambir, Kutha Jakarta Pusat
Setatsiyun sing dumunung ing dhuwur +4 meter iki kalebu ing Daérah Operasi I Jakarta
Awale, setatsiyun niki jenenge "Station Weltevreden" trus diganti jenenge dadi "Station Batavia Koningsplein" bar direnovasi ndek dasawarsa 1930-an
Pas dasawarsa 1950-an jeneng setatsiyun iki diubah maneh, saiki dadi Setatsiyun Gambir trus direnovasi gedhen-gedhenan dadi setatsiyun jalur layang pas taun 1990-an
Setatsiyun niki nglayani transportasi sepur kelas eksekutif lan sebagian cilik kelas campuran (Argo Parahyangan, Argo Cheribon, dan Pangandaran) saking lan menyang kutha-kutha penting lan utama ning Pulo Jawa
Setatsiyun iki ora diandegi KRL Jabotabek kelas ékonomi ysig uga nglayani rute Jakarta
Pamandegan sing paling cedhak ya iku Gondangdia sing dunungé cedhak Dalan Jaksa, papan wisata wong manca ing Jakarta; sing swasanané mèmper karo swasana dalan ing Bali
Setatsiyun iki luwih ramé lan kurang karawat tinimbang setatsiyun Gambir, mligi yèn mangsa Lebaran, lan akèh wong mudik liwat setatsiyun iki
Setatsiyun iki dumadi saka telung tingkat
Aula utama, lokèt, sawatara rèstoran lan toko, sarta mesin ATM ana ing tingkat siji
Tingkat loro wujud ruwang tunggu kanthi sawatara rèstoran rikat saji lan kafetaria, déné peron ana ing tingkat katelu
Ing sor iki jadwal sepur panumpang sing mandheg ning Setatsiyun Gambir per 1 April 2021 (Gapeka 2021).
Gambir, Gambir, Jakarta Pusat Gambir iku kalurahan ing kacamatan Gambir, Jakarta Pusat, Jakarta, Indonésia
Kalurahan iki nduwèni kodhe pos ..
lan kodhe wewengkon ..
Pratélan Présidhèn Aljazair Présidhèn Aljazair iku kepala papréntahan kapilih uga kepala nagara ing Républik Démokratik Rakyat Aljazair
Présidhèn Aljazair minangka uga Komandhan Paling Dhuwur sajeroning Angkatan Bersenjata Aljazair
Posisi iki, saiki dijabat Présidhèn Abdelaziz Bouteflika
Kaca iki nampilké pratélan présidhèn lan kepala nagara Aljazair wiwit taun 1962.
Cépot Cépot ya iku salah siji paraga kang misuwur ana ing wayang golèk saka Jawa Kulon
Jeneng liya saka Cépot ya iku Sastra Jingga utawa Astrajingga
Jeneng sastra jingga olèh amarga sifatè Cépot kang nakal nanging uga bijaksana (Sastra Jingga kurang lewih bisa ditegesi Biji abang)
Cépot utawa Astrajingga ya iku anak angkat saka Sanghyang Ismaya utawa semar
Cépot racaké metu ana ing wayah dagelan
Ana ing wayang golèk sunda, Cépot racaké metu bareng karo dawala
Guyonan saka Cépot lan dawala adhinè racaké wujud petuah, pepèling lan kritikan kanggo masarakat
Kesenenganè Cépot kang senengé ngabodor utawa nglawak ndadèkaké Cépot ikon wayang ana ing tanah Sunda.
Punthuk magnèt Punthuk magnèt (cara Inggris: "magnetic hill" utawa "gravity hill") papan panggonan (lumrahé ana ing igir-igir) sing miring sethithik nanging sawangan pinggirané kaya ta tetuwuhan, lemah lan watu-watu karang uga miring kewalikané
Mobil utawa kendaraan ketok bisa laju dhéwé (kaya kesedhot magnét) munggah dalan sing nanjak (padahal iki namung tipuan mata) sabeneré dalané iku mudhun.
Putu Sutawijaya Putu Sutawijaya (#ALIH) iku pelukis ing Indonésia
Karyané Putu Sutawijaya akèh kang awujud 3 dimènsi
Dhèwèké asring nggunakaké awak minangka objèk kanggo gawé karyané
Saka gambaran awak kang ditata, digawé katon obah nganggo formasi tinentu, nanging luwih akèh acak dhèwèké tetep makarya nggawé karya seni kang wujud patung.
Deddy Mizwar Deddy Mizwar (#ALIH) ya iku aktor senior, prodhuser lan sutradara Indonesia
Saliyané iku Deddy Mizwar uga dikenal aktif gawé filem sing nuansané dakwah sing ana pesen agamané nanging uga gawé guyu amarga ana leluconé
Aktor senior pamenang 4 piala citra (kanggo filem) lan 2 piala vidya kanggo sinétron iki wis pengalaman gawé sinétron sing ngusung tema dakwah kaya ta serial Pengembara, Mat Angin, Demi Masa, Kiamat Sudah Dekat lan Para Pencari Tuhan
Kesenengan aktor asli Betawi karo babagan seni pancen wis ora usah ditakokaké manèh
Sawisé sekolah dhèwèké wis tau dadi punggawa nagari ana ing Dinas Keséhatan DKI Jakarta, nanging bapak rong anak iki luwih gandrung maen teater, dhèwèké kagabung ana ing Teater Remaja Jakarta (1973)
Saka teater iki dalan uripé dhèwèké malih, dhèwèké tau kepilih dadi aktor paling apik ing Festival Teater Remaja kang mapan ana Taman Ismail Marzuki
Taun 1976 dhèwèké wiwit maen filem, filem pertama ya iku Cinta Abadi sing disutradarai déning Wahyu Sihombing, Dedy langsung dadi pemeran utama ana ing filem iku
Puncake ya iku liwat filem Naga Bonar, kapinterane akting ngasilaké patang piala citra ing FFI 1986 lan 1987 ya iku: aktor terbaik FFI ing Arie Hanggara (1986), Pemeran Pembantu terbaik FFI ing Opera Jakarta (1986), aktor terbaik FFI ing Naga Bonar (1987) lan pemeran pembantu terbaik FFI ing Kuberikan Segalanya (1987)
Awal taun 90an karir Deddy Mizwar tekan puncaké liwat aktinge sing gawé wong kesengsem
Nanging Deddy Mizwar isih ngrasa kurang, dhèwèké kepengen swasana sing religius
Awit saka iku dhèwèké banjur gawé filem lan sinétron religius
Dhèwèké ngadekake PT Gisela Citra Sinema taun 1996, tekade wis mantep sanajan akèh alangan
Biyèn sinétron religius isih dadi barag kang langka mulane kurang bisa ditrima déning pihak tv nanging kanthi keseriusane Deddy mizwar bisa ndadèkaké sinétron religius akèh ratinge
Deddy Mizwar iku anak kaping pisan saka nem sadulur, bapake H.Adrian Andres (Walanda-Bugis) lan ibune Sun'ah (Bugis-Betawi) kang nikah taun 1948
Delima Delima ("punica granatum") ya iku woh-wohan sing bisa urip nganti 5-8 m
Umumè delima bisa urip ana ing warna-warna mangsa, nanging supaya bisa ngasilakè woh kang kwalitasè apik namung bisa dipanen ing mangsa katiga
Delima ana ing basa Arab duwè jeneng ar-rumman
Delima asalé saka laladan Wétan Tengah kang kasebar ana ing laladan subtropik nganti tekan laladan tropik, ana ing dataran kang sakngisoré 1.000 m sakndhuwure banyu sagara
Wit iki urip ana ing lemah gembur kang ora keleb banyu
Wit delima wujud wit cilik kang dhuwure sakiwa-tengené 2–52-5 m
Kandungan sing ana ing delima iki migunani kanggo ngedunkè kolesterol
Sakliyanè iku kandhutan delima uga bisa kanggo ningkatkè aliran getih marang jantungjantung
Delima sing wis digawè jusjus uga èfèktif kanggo njaga jantung supaya tetep séhatséhat lan ngedunkè resiko lara jantung lan stroke
Delima jinisǐ ana warna-warna, ya iku delima putih, delima abang, lan delima wungu
Pome utawa delima racaké ditandur kanggo "tanaman hias", tetannduran usada, utawa amarga wohè bisa dipangan
Delima bisa dipangan langsung, kanggo campuran rujak ,uga bisa dijus
Delima duwé pigunan kang warna-warna
Cara kang tradhisional, delima racaké digunakakè kanggo ngrèsiki kulitkulit lan ngurangi peradanganperadangan ing kulit
Jus delima uga bisa kanggo ngurangi lelara radang tenggorokantenggorokan
Miturut panalitèn kang wis dilakokakè déning "American Journal of Clinical Nutrition", delima duwé kandhutan "antioksidan" kang bisa kanggo nyegah "oksidasi" lan "kolesterol" ing salebeting salira.
Sabun Sabun iku salah siji senyawa kimia tuwa dhéwé kang tau dikenal
Sabun iku ora kanthi aktual tinemu, nanging saka usaha ngembangaké campuran "senyawa" alkali lan lemak utawa lenga
Sabun iku surfaktan kang umbah-umbah utawa ngresiki lan digunakaké kanthi pitulungan banyu
Sabun iku diasilaké saka prosès saponifikasi, ya iku prosès hidrolis lemak dadi "asem lemak" lan gliserol ing kaanan "basa"
Bahan kang lumrahé digunakaké ya iku NaOH "("natrium/sodium hidroksida")" lan KOH"("kalium/potasium hidroksida")"
Asam lemak kang sesambungan karo natrium utawa kalium iki kang dijenengaké sabun
Jinis-jinis sabun ya iku: Tujuan Nggunakaké Sabun
Ana pirang-pirang prakara kang dikarepaké bisa ditangani kanthi nggunakaké sabun, kaya ta ngangkat sél-sél kulit mati, sisa keringet, lebu, sarta lenga kang nutup kulit Nanging ing jaman kang saya maju iki, tujuan nggunakaké sabun ora mung mandheg ing bab iku
Supaya nambah kawigatén, mangka ditambahake bahan-bahan tartamtu kaya ta wewangén, warna, lan bahan-bahan liya kang bisa kanggo "terapi" lelara
Saliyané manfaat kang ditawakaké, sabun uga duwé bab-bab kang prelu digatekaké supaya sabun ora dadi racun kanggo awak
Kuwi amarga sabun akèh migunakaké bahan=bahan kimia
Kanggo ngatasi prakara iku mangka saiki dikembangaké sabun alami
Bahan baku sabun alami bisa saka bumbon crakèn, janganan, lan woh-wohan kaya ta pang, lan gegodhongan kang ana ing alam sakiteré, kang utama bisa dimupangatake kang utawa wit pari utawa kanthi jeneng merang,
Lokomontip uwab Lokomontip uwab iku lokomontip sing tenagané nganggo uwab diasilaké saka mesin uwab
Sumber tenaga lokomontip iki wujud bahan-bahan sing gampang kobong kaya ta kayu bakar, batu bara utawa lenga
Lokomontip uwab wiwitan digawé déning Richard Trevithick surya 21 Pèbruari 1804, rong taun sabaré lokomontip ril digawé taun 1802 utawa lokomontip dalan digawé dhèwèké taun 1801
Kawitané, lokomontip uwab dirembakakaké ing Britania Raya sajeroning abad angka 19 uga wahana ril dadi tetumpakan sing paling akèh dienggo nganti tengahing abad angka 20
Kawit purwaning taun 1900an, lokomontip iki alon-alon kaganti déning lokomontip listrik lan disel
Sepur ing Indonésia kawit taun 1867 ing Semarang wis nganggo lokomontip uwab sing akèh-akèhé gawéan Jerman, sanadyan ana uga sing gawéan Inggris, Amérikah Sarékat lan Walanda.
Lokomotif diesel Lokomotif diesel iku jinis lokomotif sing mawa mesin diesel lan lumrahé migunakaké bahan bakar mesin saka solar
Ana rong jinis utama lokomotif diesel iki, ya iku sepur diesel hidraulik lan lokomotif diesel elektrik Modhèl-modhèl saka lokomotif diesel
Sepur rèl listrik Sepur rèl listrik, (basa Indonésia: Kereta rel listrik) dicekak KRL, iku sepur sing lumaku kanthi tenaga sistem propulsi motor listrik
Ing Indonésia, sepur rèl listrik mligi tinemu ing kawasan Jabotabek, lan minangka sepur sing nglayani para komuter ("pirsani" KRL Jabotabek)
Sepur rèl listrik karo lokomotif listrik.
Franky Sahilatua Franky Hubert Sahilatua (#ALIH) ya iku penyanyi balada saka Surabaya, Indonésia
Franky duwé adi loro ya iku Jane Sahilatua lan Johnny Sahilatua
Jenenge kawentar ing taun 70-an nalika nyanyi duet bareng adhine Jane Sahilatua ngetokna album Franky & Jane
Duet iki wis nganti ngetokan limalas album sing kabèh direkam Jackson Record.
Abdelaziz Bouteflika Abdelaziz Bouteflika (basa Arab: ‎, "Abdul Aziz Butafliqah") (#ALIH) iku présidhèn Aljazair wiwit 27 April 1999
Dhèwèké iku kawentar amarga bisa mungkasi Perang Sipil Aljazair ing taun 2002
Saliyané iku dhèwèké uga mungkasi Kaanan Gawat Dharurat ing taun 2011.
Kolesterol Kolésterol yaiku molekul lemak ing jero sél kang dipérang dadi LDL, HDL, total kolésterol lan triglisérida
Sejatiné kolésterol iku komponén lemak
Kaya kang wis dimangerténi déning masarakat yèn lemak iku zat gizi kang diperlokaké awak saliyané karbohidrat, kalsium, lsp
Lemak iku sumber énergi kang ménéhi kalori paling dhuwur
Kolésterol iki sajatiné zat kang wigati kanggo awak, nanging nalika cacahé wis kakéhan bisa marakake lelara
Kakéhan kolésterol iku mau bisa marakaké "aterosklerosis", yaiku saya ciuté "pembuluh" getih utawa marakaké saya atos pembuluh getih
Yèn wis kaya mangkonobakalé dadi cikal bakal lelara jantung lan "stroke"
Ana 7 prakara kang marakaké kolésterol ing awak saya mundhak
Keluwihan kolésterol iku ora becik kanggo awak,kaya ta
Patokan Ukuran Kadar Kolésterol Normal
Kadar kolésterol kang normal iku ana patokane kaya ing ngisor iki
Ana warna-warna cara kanggo ngatasi utawa ngendalékaké kolesterol, kaya ta: 5 Jinis Panganan Kanggo Ngatasi Kolésterol
Ana 5 jinis panganan kang apik yèn ditambahaké ing "menu diét" kolésterol
Wayang golèk Wayang golèk sawijining jinis wayang Indonésia kang ngrembaka ing tanah Sundha
Cerita wayang golèk nyritakake lakon Mahabharata lan Ramayana
Ana sawenèh versi kang nduduhaké dumadiné wayang golèk, ing antarané, miturut kitab Sanghyang Siksa Kandang Karesian (1518), carita babagan Ramayana lan Adiparwa wis wiwit ing kawitan abad 16
Cerita Ramayana lan Adiparwa iki di caritakaké déning memen (sebutan liya kanggo dhalang)
Nanging ing kitab iku ora sinebutaké jeneng wayang
Miturut ahli pewayangan M
Salmun, Wayang golèk cinipta déning Sunan Kudus ing abad 15-16
Wayang golèk minangka kréasi sunan Kudus dhedhasar wayang kulit (1583)
"Versi liya" kang manut ahli wayang Wiryanapura nuduhaké yèn wayang golèk olèh prabawa utawa prabawa saka tanah Jawa (Jawa Tengah)
Ing wiwitan abad 19 panguwasa wewengkon Bandhung ngundhang seniman wayang kulit saka Tegal
Ki Dipaguna Permana ditimbali déning Adipati Wiranatakoesoema II utawa Dalem Kaum (1794-1829), Wayang Kulit kang dipentasake Ki Dipaguna nganggo pelantaran basa Jawa dhialèk Tegal
Abad 19 tengahan wayang kang nganggo dhialèk Tegal ngrembaga saubengé tlatah sundha pérangan tengah, lor, lan kulon
Ki Dipaguna uga mundhut murid saka Sunda kang digladhi bab wayangan
Sawisé Adipati Wiranatakoesoema II lèngsèr, panguwasa Kabupatèn Bandhung sabanjuré Adipati Wiranatakoesoema III nimbali para dhalang saka Tegal liyané
Ki Darman (ahli yasa wayang), Ki Rumiang (dhalang), lan Ki Surasungging (ahli gendhing)
Panjenengané Bupati Bandung ngersakaké Ki Darman kanggo yasa wayang kang digawé saka kayu, wujud wayang gagrak anyar iki béda saka wayang kulit kejaba iku carita lan wanda apa déné prawakan tetep jèbles lan miturut babon Ramayana lan Mahabarata
Déné Ki Rumiang dadi dhalang ing kabupatèn Bandung
Murid saka Ki Rumiang, Anting dadi dhalang Sundha sepisanan kang ngabdi marang Adipati Wiranatakoesoema IV utawa Dalem Bintang (1846-1874)
Lakon wayang golèk padha karo lakon wayang kulit, amarga kanthi dhedhasar babon Ramayana lan Mahabharata
Nanging, bédané ana ing basa kang digunakaké nganggo basa kawi Sundha
Lakon wayang golèk uga ana gagrag kanthi dhedhasar dhialèk sundha ciri iringan gendhing yaiku, Ing Cirebon ana carita wayang mirunggan kang ora tinemokaké ing wewengkon pasundhan liyané yaiku wayang golèk cepak utawa wayang golèk ménak utawa wayang bendo, kang caritané: Lakon kang asring dipentasake ing Wayang Golèk antarané: Kaanan
Kadosta padatane alur carita pewayangan, wayang golèk uga duwé lakon satriya lan lakon carangan
Alure carita bisa dijupuk saka carita rakyat kaya sumebare agama Islam déning Walangsungsang lan Rara Santang utawa saka epik kang sumbere saka carita Ramayana lan Mahabarata kang dialihbasa dadi basa Sunda diiringi gamelan Sunda (salendro), saron loro, peking, selentem, saperangkat boning, saperangkat boning rincik, saperangkat kenong, sapasang gong (kempul lan gong), ditambah saperangkat kendang (kendang Indung lan kulanter telu), gambang lan rebab
Ana ing gelaran wayang golèk, lakon kang racaké tampil iku lakon carangan kadang-kadang nyaritakaké galur
Pola pengadegan wayang golèk yaiku; 1) Tatalu, dhalang lan sinden munggah panggung, gending jejer/kawit, murwa, nyandra, suluk/kakawen, lan biantara; 2) Babak unjal, paseban, lan bebegalan; 3) Nagara sejen; 4) Patepah; 5) Perang gagal; 6) Panakawan/goro-goro; 7) Perang kembang; 8) Perang raket; lan 9) Tutug
Gunane wayang iki ning masarakat iku kanggo ngaruat, kang racaké diruwat iku: 1) "Wunggal" (anak siji-sijiné); 2) "Nanggung Bugang" (adhi kang ditinggal mati kangmase); 3) "Suramba" (anak lanang kang gunggunge papat); 4) "Surambi" (anak wadon kang gunggunge papat); 5) "Pandawa" (anak lanang kang gunggunge lima); 6) "Pandawi" (anak wadon kang gunggunge lima); 7) "Talaga Tanggal Kausak" (anak lanang kang diampit anak wadon); 8) "Samodra
kang diampit anak wadon); 8) "Samodra hapit sindang" (anak wadon kang diampit anak lanang), lsp Saiki wayang golèk dadi pagelaran seni rakyat, gunané ora namung ngruwat nanging uga kanggo kabutuhan masarakat, kabutuhan spiritual utawa kabutuhan "material"
Kaya acara karaméan hajatan ("pista kenduri") khitanan, balakrama lan hajatan liyané.
Saiki wayang golèk ora namung dadi pagelaran seni rakyat, kerajinan wayang golèk uga didadikake olèh-olèh déning para wisata
Lakon wayang kang padatane digawa dadi olèh-olèh iku Rama karo Shinta, Arjuna, Srikandi, lan Krishna, Bahan Wayang Golèk
Wayang Golèk kagawé saka kayu albasia, dawané 15–30 cm
Bagiyan rai diukir lan dikelir nganggo cat, déné pérangan awak diwènèhi kain kang wis dijait lan direrengga
Wanda ing wayang golèk kapérang dadi papat miturut Katie Foley, yaiku "Redefined" (paraga tama), "strong" (paraga keras), "special" (paraga tambahan), lan "ogre" (buta)
Kang lumebu ing kategori iki yaiku kabèh karakter kang nduwene sipat lungguh, ladak, satriya putri lan déwa
Kang kalebu ing kategori iki yaiku paraga kaya punggawa utawa paraga kang gampang nesu
Punggawa kaya Gatotkaca, lan Rahwana minangka paraga kang gampang nesu
Kang kalebu paraga iki kaya déné Panakawan yaiku Semar, Cepot, Dawala, lan Gareng Ogre utawa Buta yaiku paraga kang dadi memungsuhane para satriya, déné pawakane gedhé, matane amba, irung gedhé, lan untune kang rangah-rangah
Wayang Golek dipentasake 7-8 jam ing wektu wengi, déné panggonan dhalang kang ginawe saka dhebog gedhang sinebut jagat
Wayang Golek dipentasake kanggo acara-acara hajatan upamané nikahan, tetakan, khaul lan sapiturute
Dhalang wayang golèk kang kaloka antarané; Rujukan
Kemis Putih Kemis Putih iku Kemis sadurungé Paskah, ing Dina Riyaya Minggu Suci iki umat Kristen mèngeti Bujana wengi akir kang dibawahi Yesus
Dina iki wujud salah siji dina paling wigati sajeroning kalèndher Gréja