EuroBench/eurobench-wiki-ga-topics huggingface dataset:
Planda ilbhliantúil a fhaightear ar fud an leathsféir thuaidh, fiú sna réigiúin Artacha, go minic i gcoilíneachtaí móra. Na bláthanna le 5-9 teascán iombhlátha, bán, buí, bándearg nó gorm. Léiríonn hibridí raon níos leithne dathanna. Bíonn fáinne duilleog beag roinnte ar ghas na mbláthanna dhá thrian den airde suas. Tagann na príomhduilleoga bunata amach níos déanaí.

Catagóir: Plandaí
Abhainn Bheara (banna ceoil): banna ceoil as Béal Feirste Abhainn Bheara, Contae Aontroma: abhainn i gContae Aontroma Abhainn Bheara, Contae Dhún na nGall: abhainn i gContae Dhún na nGall

Catagóir: Tíreolaíocht na hÉireann
Ceann de dhá shaghas préacháin, ceann atá dúchasach don Eoraip is an Áise, agus an ceann eile d'iarthar Mheiriceá Thuaidh. Áitríonn sé foraoisí buaircíneacha, agus itheann feithidí, síolta is éin bheaga.

Catagóir: Éin
Íbis atá dúchasach don Afraic ó dheas ón Sahára, deisceart na hAráibe is ''Oileáin Aldabra'' (agus an Éigipt, tráth) is ea an íbis bheannaithe (Threskiornis aethiopicus).

Catagóir: Éin
Is ball de ghné plandaí adhmadacha dreaptha atá dúchasach do na réigiúin mheasartha é cleimeatas (géineas Clematis). Na gais ramhar, cosúil le liana uaireanta. Na duilleoga cleiteach, taobh thíos an ghais íogair, ag feidhmiú mar theannóg, agus ag lúbadh thart ar thacaí nuair a dhéanann tadhall leo. Na bláthanna le 4 pheiteal/ iombhláth-theascán; na stíleanna fada clúmhach ag cabhrú i scaipeadh na síolta ag an ngaoth, ag cur cuma bhán liath ar na síolchinn. Bíonn bláthanna gealdaite ag an-chuid de na foirmeacha a shaothraítear i ngairdíní.

Catagóir: Plandaí
Is éan í an luachairín. Tá cúig speiceas ann a chuimsíonn an géineas Junco: Junco hyemalis — luachairín shúildubh Junco insularis — luachairín Ghuadalúip Junco phaeonotus — luachairín shúilbhuí Junco bairdi — luachairín Baird Junco vulcani — luachairín bholcáin

Catagóir: Éin
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Conach Réidh air: Conach Réidh, Contae Mhaigh Eo (Dún Fhíne): baile fearainn i gContae Mhaigh Eo Conach Réidh, Contae Mhaigh Eo (Leacain): baile fearainn i gContae Mhaigh Eo

Catagóir: Tíreolaíocht na hÉireann
Is é bódhearc (Vaccinium vitis-idaea) an t-ainm a thugtar ar chineál tor atá coitianta i dTuaisceart na hEorpa, agus an-ghaol aige leis an bhfraochán. Tugann an bhódhearc caora inite cosúil leis an bhfraochán, ach tá blas i bhfad níos géire iontu ná i gcaora an fhraocháin, agus ní thaithníonn siad le cách. Is é an t-aigéad beansóch a fhágann an blas géar i gcaora na bódheirce, ó tá sé le fáil iontu go nádúrtha. Tá caor na bódheirce cosúil le caor an fhraocháin, ach amháin go bhfuil sí dearg.

Catagóir: Plandaí
Réabhlóidí Éireannach, ceannasaí poblachtach agus scríobhneoir clúiteach ab ea Earnán Ó Máille nó Ernie O’Malley (26 Bealtaine 1897 - 25 Márta 1957). In éadan a thola, toghadh é mar Theachta Dála ar son Shinn Féin i 1923, agus é ina chime, ach sheachain sé cúrsaí polaitíochta ar fad. Gabhadh é le linn troda i nDroichead na Dothra ar 4 Samhain 1922 i gcoinne fhoirní an tSaorstáit. Le linn a chuid beatha ag troid chun Éire a shaoradh, lámhachadh é an iomad ócáid agus d'fhulaing sé cruatan coirp dá bharr sin. Scríobh Ó Máille dhá leabhar fhiúntacha fá dtaobh de ar tháinig air nuair a bhí sé ina óglach poblachtach.

Catagóir: Polaiteoirí na hÉireann
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Ceathrú an Uisce air: Ceathrú an Uisce (Muraisc): ionad daonra agus baile fearainn i gContae Mhaigh Eo Ceathrú an Uisce (Tír Amhlaidh): baile fearainn i gContae Mhaigh Eo

Catagóir: Tíreolaíocht na hÉireann
Is scannán oll-laochra Meiriceánach ón mbliain 1978 é Spider-Man Strikes Back. Tá sé bunaithe ar an gcarachtar de chuid Marvel Comics den ainm chéanna, agus an tsraith teilifíse The Amazing Spider-Man. Ba é Ron Satlof an stiúrthóir, agus ba iad Robert Janes na scríbhneoirí. Lean na seicheamháin Spider-Man: The Dragon's Challenge .

Catagóir: Scannáin Mheiriceánacha
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Cnoc an tSamhraidh air: Cnoc an tSamhraidh, Contae an Dúin: ionad daonra i gContae an Dúin Cnoc an tSamhraidh, Contae Dhún na nGall: baile fearainn i gContae Dhún na nGall Cnoc an tSamhraidh, Contae Fhear Manach: baile fearainn i gContae Fhear Manach Cnoc an tSamhraidh, Contae na Gaillimhe: baile fearainn i gContae na Gaillimhe Cnoc an tSamhraidh, Contae Thiobraid Árann (Coill na Manach Uachtarach): baile fearainn i gContae Thiobraid Árann Cnoc an tSamhraidh, Contae Thiobraid Árann (Uíbh Eoghain): baile fearainn i gContae Thiobraid Árann Cnoc an tSamhraidh, Contae Thiobraid Árann (Uí Chairín): baile fearainn i gContae Thiobraid Árann

Catagóir: Tíreolaíocht na hÉireann
Planda ilbhliantúil a dhéanann mata, le cnotaí duilleog céasla-chruthach maolfhiaclach. Na bláthanna i gcraobhacha ar ghais ingearacha a fhásann 30 cm ar airde, bán go scoth-bhándearg le spotaí dearga. Hibrid is ea é, ach ní heol a bhunús. Fástar go forleathan i ngairdíní é.

Catagóir: Plandaí
Is scannán Laurel and Hardy é A-Haunting We Will Go a d’eisigh 20th Century Fox sa bhliain 1942 agus a stiúir Alfred L. Werkeru. Lou Breslow agus Stanley Rauh a scríobh an scéal.

Catagóir: Scannáin Mheiriceánacha
Scríbhneoir agus iriseoir Éireannach a bhí i bProinsias Xavier Deasún Breatnach a tháinig chun saoil i Ráth Maonais ar an 2 Nollaig 1921 agus a d'éag ar an 3 Deireadh Fómhair 2007. Ba iad Caoimhín Breatnach agus Gertrude Ní Aindriasa a thuismitheoirí. Iníon le hiar-Phreispitéireach a chuaigh le Caitliceachas a bhí in Gertrude, agus dlíodóir ab ea an t-athair. Bhí traidisiún an náisiúnachais dhlíthiúil i ndúchas an athar, nó bhí a athair féin, Séamus, ag tacú le Charles Stewart Parnell lena linn féin, agus Caoimhín féin chaith sé blianta an Chéad Chogadh Domhanda i dtrinsí an chathéadain thiar, ag tabhairt airde ar impí Sheáin Réamainn buille a bhualadh ar son shaoirse na náisiún beag leis an Rialtas Dúchais a bhaint amach d'Éirinn. Fuair Caoimhín bás go tobann nuair nach raibh Deasún Breatnach ach dhá bhliain déag d'aois, rud a tharraing bochtanas agus anró anuas ar an teaghlach. Bhí Deasún Breatnach ag freastal ar Choláiste Belvedere go bás a athar, ach ina dhiaidh sin b'éigean dó aistriú go scoil eile. Scoil chónaithe a bhí sa scoil nua, agus í suite sa Droichead Nua. Chaith Deasún seal san Fhórsa Chosanta Áitiúil roimh an Dara Cogadh Domhanda, agus nuair a thosaigh an Cogadh, nó Ré na Práinne, in Éirinn, chuaigh gairm shlógtha ar óglaigh den chineál sin, agus rinneadh dlúthchuid den Arm díobh. Mar sin, chuaigh Deasún sna saighdiúirí chomh maith le duine, agus chaith sé blianta Ré na Práinne ar fiannas. Bhain sé amach céim an Leifteanant sa deireadh. Bhí sé ag tosú ar an iriseoireacht agus ar an scríbhneoireacht san am seo freisin. Bhí sé sna saighdiúirí i gcónaí nuair a chuaigh gné-alt leis faoi sheasamh neodrach na hÉireann sa chogadh i gcló ar an Herald Tribune i Nua-Eabhrac. Faoi ainm cleite a foilsíodh an ceann sin le nach dtarraingeofaí seantithe anuas air san Arm. Scríobh sé léirmheasanna d'Aiséirí, iris na heagraíochta úd Ailtirí na hAiséirí, sa bhliain 1945. I ndiaidh an chogaidh shocraigh sé síos sa Spáinn agus thosaigh sé ar an iriseoireacht i ndáiríre.

Catagóir: Scríbhneoirí Éireannacha
Ba file Éireannach agus láithreoir teilifíse é Pat Ingoldsby (25 Lúnasa 1942 - 1 Márta 2025) Rugadh i Mullach Íde, Baile Átha Cliath é. Sna 1980í, bhí sé ina óstach ar chláracha teilifíse do pháistí, scríobh sé drámaí don stáitse agus don raidió, d’fhoilsigh sé leabhair ghearrscéalta agus bhí sé ina cholúnaí nuachtáin. Ó lár na 1990idí, d’éirigh sé as na meáin chumarsáide agus is mó aithne air as a chuid bailiúcháin filíochta, agus iad á ndíol ar shráideanna Bhaile Átha Cliath (ar Sráid Westmoreland nó Faiche an Choláiste de ghnáth). I mí an Mhárta 2022, d’óstáil Ard-Mhúsaem Litríocht Éireann (MoLI) taispeántas físe chun eisiúint an díolama is déanaí de chuid Ingoldsby, In Dublin They Really Tell You Things — Pat Ingoldsby, Selected Poems 1986 – 2021, a cheiliúradh.

Catagóir: Scríbhneoirí Éireannacha
Is scríbhneoir agus léachtóir é Seán Ó Coileáin MA (N.U.I.) AM (Harv) PhD (Harv) ó Bheanntraí, Co. Chorcaí. Bhain sé a chéim B.A. agus a chéim M.A. amach i gColáiste na hOllscoile i gCorcaigh agus a chéim dochtúireacht i Ollscoil Harvard sna Stáit Aontaithe. Ghnóthaigh Scoláireacht Chiste Theach an Ard-Mhéara (1966) agus Staidéaracht Taistil Ollscoil na hÉireann (1967). Thug tréimhse na Staidéarachta in Ollscoil Harvard mar a raibh sé ina mhac léinn ag John Kelleher agus ag Albert Lord. Is ann a bronnadh an dochtúireacht air sa bhliain 1972; b'é ábhar an tráchtais aige The Guaire cycle: a study in Irish tradition. Seal ina léachtóir le Nua-Ghaeilge i gCorcaigh ina dhiaidh sin; seal eile ina ollamh le Léann na hÉireann i Harvard; é ina ollamh i gCorcaigh ó shin. Ollamh na Nua Ghaeilge ab ea é i gColáiste na hOllscoile le blianta go dtí gur éirigh sé as sa bhliain 2006. Plé aige le gnéithe éagsúla de thraidisiún léinn agus liteartha na Gaeilge; spéis fé leith sa litríocht bhéil aige, go háirithe sa chaointeoireacht. Mhol an Institiúid Chultúrtha Ghael-Mheiriceánach príomhdhuais liteartha na bliana 1984 a thabhairt dó as an leabhar "Seán Ó Ríordáin: beatha agus saothar". Suim á chur le fada aige i litríocht an Bhlascaoid; as san a tháinig an cóiriú nua atá déanta ar An tOileánach aige (2002).

Catagóir: Scríbhneoirí Éireannacha
Éan beag de chlann na meantán, le heireaball fada, dúchasach don Eoraip agus an Áise is ea an meantán earrfhada. Dubh, bán is bándearg. An cholainn níos giorra ná an t-eireaball. Áitríonn sé scrobarnach is coillearnach, agus itheann síolta, bachlóga is feithidí.

Catagóir: Éin
Éin atá dúchasach do Chríocha Mheiriceá iad na dordéin agus cuimsíonn siad an fhine bhitheolaíoch Trochilidae. Le thart ar 360 speiceas, faightear iad ó hAlasca go Tierra del Fuego, ach tá formhór mór na speiceas le fáil sna trópaicí. Is éin bheaga iad, le fad 7.5–13 cm. Is é an speiceas dordéin is lú atá ar marthain ná an dordéan beachach (Mellisuga helenae) ag 5 cm, a bhfuil meáchan níos lú ná 2.0 g aige. Is é an speiceas is mó ag 23 cm, agus meáchan 18–24 gram na an fáthach Patagónach (Patagona gigas). Tá siad sainfheidhmeach chun beathú ar neachtar bláthanna, ach itheann gach speiceas feithidí eitilte nó damháin alla .

Catagóir: Éin
Is éan dreapadóireachta é an cnagaire. Ball d'fhine na Picidae. Tochlaíonn sé isteach i gcrainn le gob géar, ag baint feithidí le teanga greamaithe. Eireaball dealgach air a chabhraíonn sa dreapadóireacht. Is sainiúil rithim a chnagtha ar stoc crainn. Suas le 198 speiceas a aítríonn coillte.

Catagóir: Éin
Ball de ghné magairlíní, ar eipifítí iad, atá dúchasach d'fhoraoisí na hÁise is na hAstráile. Saothraítear go forleathan iad mar gheall ar a spící bláthanna móra feiceálacha, a úsáidtear go minic i mbláthadóireacht is trádáil na mbláthanna gearrtha.

Catagóir: Plandaí
Scríbhneoir mór as Árainn ba ea Liam Ó Flaithearta, nó Liam O'Flaherty (28 Lúnasa 1896 - 7 Meán Fómhair 1984). Ba é an cainteoir dúchais Gaeilge é is mó a ndeachaigh a chuid leabhar Béarla i gcion ar mhuintir an domhain. I mBéarla a scríobh sé formhór a shaothair, ach d'fhoilsigh sé leabhar gearrscéalta, Dúil, agus scríobh sé dánta Gaeilge ó am go chéile. Ba scríbhneoir freisin é Tom O'Flaherty, deartháir leis.

Catagóir: Scríbhneoirí Éireannacha
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Baile Raghnaill air: Baile Raghnaill, Contae Aontroma: baile fearainn agus baile i gContae Aontroma Baile Raghnaill, Baile Átha Cliath: baile fearainn i gContae Bhaile Átha Cliath Baile Raghnaill, Contae Lú: baile fearainn i gContae Lú

Catagóir: Tíreolaíocht na hÉireann
In Éirinn, tugtar Lá an Dreoilín ar an 26 Nollaig, nó Lá Fhéile Stiofáin, is é sin fiach an dreoilín. Tá sé de nós ag lucht an dreoilín - agus / nó na cleamairí - dul amach ag fiach chun an dreoilín bocht a mharú Lá Fhéile Stiofáin. Sean-traidisiún atá i Lá an Dreoilín agus tá baint ag an Lá le miotaseolaíocht na gCeilteach agus na nGréagach.

Catagóir: Éin
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Béal an Átha air: Béal an Átha, Contae an Longfoirt: baile fearainn i gContae an Longfoirt Béal an Átha, Contae Chorcaí: baile fearainn i gContae Chorcaí Béal an Átha, Contae Dhún na nGall: baile fearainn i gContae Dhún na nGall Béal an Átha, Contae Laoise: baile fearainn i gContae Laoise Béal an Átha, Contae Loch Garman (An Bealach Caoin Theas): baile fearainn i gContae Loch Garman Béal an Átha, Contae Loch Garman (An Scrín): baile fearainn i gContae Loch Garman Béal an Átha, Contae Loch Garman (Ard Cholaim): baile fearainn i gContae Loch Garman Béal an Átha, Contae Luimnigh: baile agus toghroinn i gContae Luimnigh Béal an Átha, Contae Mhaigh Eo (Cill Mheáin): baile fearainn i gContae Mhaigh Eo Béal an Átha, Contae Mhaigh Eo (Iorras): baile fearainn i gContae Mhaigh Eo Béal an Átha, Contae Mhaigh Eo (Tír Amhlaidh): baile fearainn, toghroinn, agus baile i gContae Mhaigh Eo Béal an Átha, Contae na Gaillimhe: fo-bhaile i gContae na Gaillimhe Béal an Átha, Contae na hIarmhí: ionad daonra agus baile fearainn i gContae na hIarmhí Béal an Átha, Contae Phort Láirge (Cois Abha Móire agus Cois Bhríde): baile fearainn i gContae Phort Láirge Béal an Átha, Contae Phort Láirge (Na Déise): baile fearainn i gContae Phort Láirge Béal an Átha, Contae Thiobraid Árann: baile fearainn agus baile i gContae Thiobraid Árann Béal an Átha, Contae Uíbh Fhailí: baile fearainn i gContae Uíbh Fhailí

Catagóir: Tíreolaíocht na hÉireann
Scríbhneoir Gaeilge ab ea Cú Uladh, nó Peadar Toner Mac Fhionnlaoich. Rugadh é ar an 5 Deireadh Fómhair 1857 in Alt an Iarainn, Gleann tSúilí, Co. Dhún na nGall agus cailleadh ar an 1 Iúil 1942 é. Nuair a bhí sé seacht mbliana déag d’aistrigh sé go Baile Átha Cliath. D'fhreastail sé ar an Ard-Scoil i nGlas Naíon ar feadh bliana, agus ina dhiaidh sin chaith sé dhá bhliain ag foghlaim léinn i gColáiste na Carraige Duibhe. Phós sé Sibéal Ní Uadhaigh (Elizabeth Woods) sa bhliain 1895 agus bhí dáréag clainne acu. Chuaigh an chuid is mó dá chlann mhac ar Scoil Éanna, a bhí á rith ag Pádraig Mac Piarais. Fuair sé post mar Oifigeach Chustaim agus Máil sa státseirbhís agus chaith sé naoi mbliana déag i Sasana leis an bpost sin. Ó bhí an post sin aige, chaithfeadh Cú Uladh féin agus a chlann aistriú ó áit go háit go minic. Bhí sé lonnaithe tamall i nDún na nGall, i mBéal Feirste, in Yorkshire, sa Bhreatain Bheag, i nGlaschú, i gCúil an tSúdaire agus i mBaile Átha Cliath. Bhí sé ina fhile, ina scríbhneoir, ina sheanchaí, ina dhrámadóir, ina bhall de Chonradh na Gaeilge agus ina Sheanadóir, tamaill éagsúla dá shaol. Bhí baint an-mhór ag Cú Uladh le Conradh na Gaeilge riamh. Sa bhliain 1895 bhí an chéad chruinniú ag Craobh Chonradh na Gaeilge i mBéal Feirste i dteach Chú Uladh, 32 Bóthar Beersbridge. Bhí Cú Uladh ina Uachtarán ar Chonradh na Gaeilge sna blianta 1922 go 1925 agus arís sna tríochaidí. Bhí sé ar an gCoiste Gnó ar feadh breis is daichead bliain agus bhí an-bhaint aige leis an gConradh i rith na mblianta sin. Sa bhliain 1938 rinne Éamon de Valera, a bhí ina Thaoiseach san am, Seanadóir de, agus bhí sé ina Sheanadóir go lá a bháis ar an chéad lá de Mhí Iúil 1942. Ní labhraíodh sé ach Gaeilge sa Seanad nuair ab fhearr leis an gcuid is mó de na seanadóirí eile cloí leis an mBéarla. Scríobh sé díolaim ghearrscéalta i gcanúint Uladh faoin teideal Ciall na Seanráite, agus sna blianta 1935-36, d'fhoilsigh sé sraith aistí ar An tÉireannach faoi Éirí Amach na Cásca. Tháinig n

Catagóir: Scríbhneoirí Éireannacha
Is éard atá i gceist leis an bhfalcóg mhór ná speiceas éin a chuaigh in éag faoi lár na naoú haoise déag. Is é an t-ainm eolaíoch atá air ná Pinguinus impennis. Cé go bhfuil an fhalcóg mhór cosúil leis na piongainí, níl sí gaolmhar leo - fuair siad a n-ainm uaithi, áfach, nó is é pen gwyn ainm Breatnaise na falcóige móire, agus chuaigh sé in úsáid i dteangacha eile fosta. Ceann de na hAlcidae í an fhalcóg mhór, is é sin, bhí dlúthghaol aici leis an bhforacha (an t-éan aille) Uria aalge agus leis an gcrosán Alca torda. Bhí an fhalcóg mhór 75-85 ceintiméadair ar airde agus timpeall ar chúig cileagraim ar meáchan. Ní chuireadh an fhalcóg mhór ach aon ubh amháin in aghaidh aon séasúr goir amháin, rud a chiallaigh go raibh líon na n-éanacha seo sách mall ag dul i méadaíocht fiú faoi na himthosca ab fhabhraí. Ní raibh siad in ann eitilt ar bith a dhéanamh, agus nuair a thagadh na foghlaeirí, bhíodh na falcóga móra sách mall ag teitheadh uathu. Bhí an-mheas ag na mairnéalaigh ar fheoil na falcóige móire, agus fuarthas a cuid cleití úsáideach chomh maith. Mar sin, ní ábhar iontais é i ndiaidh an iomláin an dóigh a ndeachaigh an t-éan seo in éag. Roimh dhíothú an speicis bhí an fhalcóg mhór le feiceáil ar feadh an Atlantaigh Thuaidh san Oileán Úr agus san Eoraip araon, agus í ag marú iasc. Dealraíonn sé áfach nach raibh ach fiche áit ag an bhfalcóg mhór ar fud an domhain le neadacha a thógáil agus an ubh aonair a ghoradh. Bhí aillte arda agus fargáin ag teastáil ón bhfalcóg mhór le haghaidh na neide, agus ní raibh an timpeallacht oiriúnach ar fáil di ach i mbeagán áiteanna. An lánúin dheireanach a bhí ag goradh uibhe, maraíodh í in Eldey, oileán beag in aice leis an Íoslainn, sa bhliain 1844. Cuireadh sonrú san éan deireanach den speiceas i dTalamh an Éisc sa bhliain 1852. Ar na saolta deireanacha seo táthar ag caint ar athbheochan an speicis trí úsáid a bhaint as pé iarsmaí ADN atá fágtha de sna iarsmalanna staire nádúrtha, go háirithe sna héanacha a ndearnadh seitheadóirea

Catagóir: Éin
Is gé atá dúchasach don leathsféar thuaidh é an cadhan (Branta bernicla). Síolraíonn sé san Artach ard, agus déanann imirce do chóstaí measartha ó thuaidh sa gheimhreadh. Itheann sé an féar mara, an mhiléarach, den chuid is mó. Is annamh a neadaíonn sé i mbraighdeanas, ní hionann agus an chuid is mó de na géanna eile.

Catagóir: Éin
Is speiceas éan ceoil é Malacocincla perspicillata nó an plubaireoir dú-mhalach, san fhine Pellorneidae. Tá an speiceas eindéimeach do Bhoirneo. Ní raibh ach eiseamal amháin, a bailíodh sa naoú haois déag ar eolas, go dtí gur thángthas ar an éan i mBoirneo le linn 2020.

Catagóir: Éin
Scríbhneoir Angla-Éireannach, státaire, fealsamh agus parlaiminteoir Sasanach ab ea Edmund Burke nó Éamonn de Búrca, a rugadh sa bhliain 1729 i mBaile Átha Cliath. Fear ildánach sa chiall chlasaiceach agus smaointeoir de dhlúth ba ea an Búrcach. Ó 1766 go dtí 1794 bhí sé ina Bhall Parlaminte i dTeach na dTeachtaí sa Bhreatain Mhór leis na Fuigeanna. Chreid an Búrcach gur dlúth an ceangal idir suáilcí agus béasa sa tsochaí, agus tábhacht na n-insititiúdí creidimh ar mhaithe le seasmhacht mhorálta agus do leas an stáit, faoinar scríobh sé sa leabhar Cosaint na Sochaí Nádúrtha (1756). Cháin sé gníomhartha Rialtas na Breataine i dtaca leis na gcoilíneachtaí Meiriceánacha; a bearta cánach san áireamh. Mhaígh an Búrcach gur cheart go mbeadh cead ag lucht na gcóilíneachtaí dul i gcoinne údarás an Rialtais i Londain, cé nár thacaigh sé riamh leo siúd a rinne iarracht neamhspleáchas a bhaint amach. Cuimhnítear air mar dhuine a thug tacaíocht d'fhuascailt na gcaitliceach, do tháinseamh Warren Hastings as Comhlacht na nIndiacha Thoir, agus a fhrithbheart diongbháilte in éadan Réabhlóid na Fraince. Ina leabhar Smaointe ar an Réabhlóid sa Fhrainc a scríobh an Búrcach sa bhliain 1790, mhínigh sé gurb í an réabhlóid ba chúis leis an scrios a rabhthas ag déanamh ar an tsochaí agus ar institiúidí an stáit, agus lochtaigh sé géarleanúint na hEaglaise Caitlicí a d'eascair aisti. An toradh a bhí air sin go ndearnadh duine mór le rá sna Fuigeanna agus go háirithe ar an taobh coimeádach den pháirtí polaitíochta sin, murab ionann agus na Fuigeanna Nua a bhí á stiúradh ag Cathail Séamas Mac an tSionnaigh (Charles James Fox) a bhí i bhfách le Réabhlóid na Fraince. Sa 19ú haois, mhol idir choimeádaigh agus liobrálaigh an Búrcach. Dá éis sin, le linn an 20ú haois, chreidtí gurb é an Búrcach bunaitheoir fhealsúnacht an choimeádachais go háirithe sna Stáit Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe.

Catagóir: Scríbhneoirí Éireannacha
Ba dhrámadóir, tábhairneoir agus scríbhneoir as Ciarraí é John B. Keane (rugadh é ar an 21 Iúil 1928 agus d'éag ar an 30 Bealtaine 2002). Fear grinn den chéad scoth a bhí ann. Carachtar é a gcuirfeá dúil ann mar gheall ar a rógaireacht agus bhí sé lán d'aer an tsaoil. Ina chuid scríbhneoireachta, bhí a fhios aige go raibh an-chumhacht ann sa mhaolaisnéis. Ar chúrsaí reatha, níor sheachain sé an chonspóid riamh.

Catagóir: Scríbhneoirí Éireannacha
Is planda í cíb na bpaidríní (Carex pilulifera) a fhásann i móintigh, coillte agus talaimh fhéaraigh in iarthar na hEorpa. Fásann sí go 30 cm (12 orlach) ar airde, le 2–4 spíce baineann agus 1 spíce fireann i ngach bláthú de chuid an phlanda. Cromann na gais seo de réir mar a aibíonn na síolta. Ansin bailíonn agus scaipeann seangáin den speiceas Myrmica ruginodis na síolta.

Catagóir: Plandaí
Scannán de chuid Blue Sky Studios is ea Ice Age: The Meltdown a seoladh (sna pictiúrlanna) sa bhliain 2006. Leanann sé ar aghaidh le scéal Ice Age. Ghlac Ray Romano, John Leguizamo, Denis Leary, agus Queen Latifah páirt ann. Ba é Carlos Saldanha an stiúrthóir.

Catagóir: Scannáin Mheiriceánacha
Drámadóir clúiteach de chuid na hÉireann ab ea Brian Friel (nó Brian Ó Froighil) (rugadh 9 Eanáir, 1929 ins an Ómaigh, Tír Eoghain, Tuaisceart na hÉireann, fuair bás 2 Deireadh Fómhair 2016 ).

Catagóir: Scríbhneoirí Éireannacha
Is géineas plandaí é Aciphylla a chuimsíonn thart ar 40 speiceas san fhine Apiaceae a bhaineann leis an Nua-Shéalainn agus leis an Astráil. Fásann siad go ginearálta mar spící arda timpeallaithe ag duilleoga righne bioracha. Tugtar Spaniard Grass ar roinnt speiceas i mBéarla.

Catagóir: Plandaí
Éan ó Mheiriceá Láir a áitríonn foraoisí sléibhtiúla is ea an ceatsal. Itheann sé torthaí, feithidí, froig, laghairteanna is seilidí. An fireannach le páirteanna íochtaracha dearga, ceann is droim glas, eireaball an-fhada reatha. Tugtar an ceatsal lonrach air freisin. Bhíodh urraim ag na hAstacaigh is na Máighigh dó. Éan náisiúnta Ghuatamala is ea é, ach tá a lion laghdaithe go tubaisteach faoi seo.

Catagóir: Éin
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Béal Leice air: Béal Leice, Contae Ard Mhacha: sráidbhaile agus baile fearainn i gContae Ard Mhacha Béal Leice, Contae Fhear Manach: sráidbhaile agus paróiste dlí i gContae Fhear Manach Béal Leice, Contae Mhaigh Eo: baile fearainn i gContae Mhaigh Eo Béal Leice, Contae na Gaillimhe: baile fearainn i gContae na Gaillimhe

Catagóir: Tíreolaíocht na hÉireann
Seabhac a fhaightear ar fud an tSeandomhain is ea an cromán móna (Béarla: marsh harrier). An cholainn donn, an ceann níos mílíthí, an t-eireaball liath. Áitríonn sé riasca (talamh féaraigh san Astraláise, uaireanta). Itheann sé froig is ainmhithe beaga eile, agus neadaíonn i measc na ngiolcach. Go dtí le gairid, níor aithníodh ach dhá speiceas: an cromán móna iartharach (Circus aeruginosus) agus an cromán móna Afracach (C. ranivorus). Anois, roinntear iad i suas le sé cinn de speicis: an cromán móna iartharach (Circus aeruginosus), an cromán móna oirthearach (C. spilonotus), an cromán móna Papuach (C. spilonotus spilothorax nó C. spilothorax), an cromán móna seascainn (C. approximans), cromán móna Réunion (C. maillardi maillardi nó C. maillardi) agus cromán móna Madagascar (C. maillardi macrosceles nó C. macrosceles). Is é seo sé cinn as na 16 speiceas sa ghéineas Circus, agus dá bharr sin, ní grúpa tacsanomaíochta iad na cromáin mhóna.

Catagóir: Éin
Scannán is ea Star Wars Episode IV: Return of the Jedi (1983). Is é Richard Marquand stiúrthóir agus George Lucas scríbhneoir na scannán. Is é an tríú cheann de naoi scannáin Star Wars.

Catagóir: Scannáin Mheiriceánacha
Ba shaighdiúir Sasanach Sir William Pelham agus é ina Thiarna Breitheamh ar Éirinn, (c. 1528 - 1587), post a bhí míleata agus polaitiúil seachas dlíthiúil.

Catagóir: Polaiteoirí na hÉireann
Polaiteoir Éireannach ab ea Daniel McMenamin (1 Márta 1882 - 13 Feabhra 1964). Bhí sé ina bhall de Pháirtí Parlaiminteach na hÉireann ar dtús agus ansin Cumann na nGaedheal agus Fine Gael ar dheireadh.

Catagóir: Polaiteoirí na hÉireann