EuroBench/eurobench-wiki-ga-topics huggingface dataset:
Scannán de chuid Blue Sky Studios is ea Ice Age: Dawn of the Dinosaurs a seoladh (sna pictiúrlanna) sa bhliain 2009. Leanann sé ar aghaidh le scéal Ice Age agus Ice Age: The Meltdown. Ghlac Ray Romano, John Leguizamo, Denis Leary, agus Queen Latifah páirt ann. B'iad Carlos Saldanha stiúrthóirí na scannán.

Catagóir: Scannáin Mheiriceánacha
Is éan de chuid an fhofhine Tetraonini í an chearc shailí, nó cearc fhraoigh na sailí (Lagopus lagopus). Fospeiceas dá chuid is ea í an chearc fhraoigh féin.

Catagóir: Éin
Crann nó tom síorghlas a fhásann 10 m ar airde, dúchasach do réigiún na Meánmhara. Na duilleoga le 2-5 péire duilleoigín leathrúil ubhchruthach. Na bláthanna gan pheitil, iompartha ar bhláthraí gearra, cosúil le caitíní. Na cochaill suas le 20 cm ar fhad, crochta, vialait/donn nuair a bhíonn siad aibí. Tugtar an crann lócaiste air freisin. Fástar le haghaidh foráiste é, mar go gcuimsíonn sé na cochaill laíon ina bhfuil cuid mhaith próitéine. Deirtear gurb iad na síolta ann (pónairí) na caratmheáchain bhuntúsacha a bhíodh in úsáid ag órcheardaithe.

Catagóir: Plandaí
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Cill Chomáin air: Cill Chomáin, Contae Chiarraí: baile fearainn i gContae Chiarraí Cill Chomáin, Contae Chill Mhantáin (An tInbhear Mór): paróiste dlí i gContae Chill Mhantáin Cill Chomáin, Contae Chill Mhantáin (Baile na Corra Theas): paróiste dlí i gContae Chill Mhantáin Cill Chomáin, Contae Chill Mhantáin: baile fearainn i gContae Chill Mhantáin Cill Chomáin, Contae Chorcaí: baile fearainn i gContae Chorcaí Cill Chomáin, Contae Mhaigh Eo (Cill Mheáin): baile fearainn, paróiste dlí, agus toghroinn i gContae Mhaigh Eo Cill Chomáin, Contae Mhaigh Eo (Iorras): baile fearainn agus paróiste dlí i gContae Mhaigh Eo Cill Chomáin, Contae Thiobraid Árann: toghroinn i gContae Thiobraid Árann

Catagóir: Tíreolaíocht na hÉireann
Is Gimnispeirm thrópaiceach nó fhothrópaiceach í Cíocáid, cosúil le pailm. De ghnáth, bíonn stoc gan ghéaga air, armúrtha le seanbhunanna duilleog nó hiarmhair cosúil le coilm, le coróin duilleog crua cleiteach air. Iompraítear na bláthanna ar chóin scoite fhireanna is bhaineanna, agus bíonn na cóin bhaineanna an-mhór. Tuigtear gurb iad na gimnispeirmeacha na plandaí síl beo is ársa atá ann, a tháinig chun cinn go déanach sa ré Phailéasóch. Meastar go bhfuil gaol acu le raithneach síl, grúpa plandaí iontaisithe a bhí ceannasach sa tréimhse Thriasach. Fásann na stoic go mall, agus bíonn smúsach mór stáirseach ina gcroíleacáin a tháirgeann ság i gcuid de na speicis.

Catagóir: Plandaí
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm An Mhaigh air: An Mhaigh, Contae an Dúin: ionad daonra agus baile fearainn i gContae an Dúin An Mhaigh, Contae Ard Mhacha: baile fearainn i gContae Ard Mhacha An Mhaigh, Contae Chorcaí: baile fearainn i gContae Chorcaí An Mhaigh, Contae Mhuineacháin (An Triúcha): baile fearainn i gContae Mhuineacháin An Mhaigh, Contae Mhuineacháin (Críoch Mhúrn): baile fearainn i gContae Mhuineacháin An Mhaigh, Contae na Gaillimhe: baile fearainn i gContae na Gaillimhe

Catagóir: Tíreolaíocht na hÉireann
Crann nó tom duillsilteach leathach atá dúchasach don Eoraip. Na duilleoga ubhchruthach, beagán liopach nó fiaclach, a thaobh íochtarach bán lomrach. Na bláthanna bán ina gcrobhaingí, na caora dearg. Baintear feidhm as saghsanna saorga, saothraithe le caora bánbhreactha is craobhóga corcra, mar chrainn maisiú sráide.

Catagóir: Plandaí
Scannán ón bhliain 2005 is ea Brokeback Mountain. Is scannán é Brokeback Mountain atá bunaithe ar ghearrscéal de chuid Annie Proulx a bhfuil an t-ainm céanna air. B'é Ang Lee stiúrthóir an scannáin, agus Jake Gyllenhaal agus Heath Ledger sna príomhpháirteanna.

Catagóir: Scannáin Mheiriceánacha
Bhí Dáibhí Ó Bruadair (c. 1625 - 1698) ar dhuine de na filí Gaeilge ba shuntasaí de chuid an 17ú haois. Scríobh sé dánta pearsanta agus dánta eile a chuir síos ar staid na tíre lena linn. Tá siad siúd ina bhfoinse tábhachtach eolais ar Éirinn ó aimsir Cromail amach, go háirithe i rith na tréimhse 1682 - 1691. Tá fianaise ann (i lámhscríbhinn dar dáta 1793) gurbh ó Chnoc Rátha i mBarrachaibh Móra in oirthear Chorcaí dó, cé gur ar an gClaonghlais i gContae Luimnigh is mó a bhí cónaí air. Is dócha go raibh a mhuintir ina suí go te agus gur tugadh scolaíocht mhaith dó. Bhí Laidin aige agus is minic a scríobhadh sé míniúchán Béarla le hais a dhánta. Bhí an-spéis i gcúrsaí ginealaigh agus staire aige. Lena gceantar féin a bhaineann na dánta is túisce atá againn uaidh, agus is cosúil gur timpeall na bliana 1660 a bhain sé Luimneach amach den chéad uair. Théadh sé ar ais go Corcaigh ó am go chéile, agus sa chontae sin is mó a rinneadh cóipeanna dá shaothar. Bhí cuid d'uaisle Chorcaí, Chiarraí agus Luinmigh ina bpátrúin aige, agus chum sé dánta do Ghearaltaigh agus do Bhúrcaigh Luimnigh go háirithe. Tháinig bochtanas air timpeall na bliana 1674. Ba í sin tús na tréimhse inar chum sé an chuid is fearr dá shaothar, ag cur síos ar a dhoch-chás féin agus ar an dímheas a bhí ar lucht léinn sa saol nua.

Catagóir: Scríbhneoirí Éireannacha
Is grúpa plandaí talún (Embryophyta) iad na brífítí, a gcaitear leo uaireanta mar fhíleam tacsanomaíoch, a bhfuil trí ghrúpa plandaí talún neamhshoithíocha (suthfhítí) iontu: na haelusanna, na cornlaigh, agus na caonaigh. Sa chiall is cruinne, is éard atá san fhíleam Bryophyta ná na caonaigh amháin. Is gnách go mbíonn brífítí teoranta ó thaobh méide a agus is fearr leo gnáthóga taise. cé gur féidir le roinnt speiceas maireachtáil i dtimpeallachtaí ní ba thirime. Roinn plandaí neamhfheadánacha a bheireann spóir, a chuimsíonn os cionn 25,000 speiceas, ina measc caonach, aelus is cornlach. Cealla seoltacha acu gan aon fhíorfhíochán feadánach. Riosóidigh acu, fiafháis cosúil le snáithí, a cheanglaíonn an planda síos is a sheolann uisce don phlanda, ach nach fréamhacha iad. Má bhíonn duilleoga orthu ní bhíonn iontu ach tiús cille amháin, agus tiús beagán níos mó sa dual lárnach. Is í an phríomhghlúin ná an ghaiméitifít, tallas nó planda beag duilleogach. Táirgtear gaiméití fireanna (antairidiamaí) is baineanna (arcagóiniamaí), agus iompraítear iad go díreach ar dhromchla an phlanda nó strúchtúir choimpléascacha ingearacha ar ghais mhaothanacha. Is é a bhíonn sa ghlúin spóraifíteach ghearrthéarmach ná spórchochall fadghasach a fhásann díreach suas ón arcagóiniam toirchithe. Tarlaíonn atáirgeadh neamhghnéasach freisin trí gheimí, filiméid ilcheallacha a tháirgtear i gcupáin ar leith ar fhoircinn duilleog nó gais ar leith, agus is féidir leo seo fás ina phlanda nua neamhspleách, díreach mar a dhéanann bleibeanna ó phlandaí bláfara. Plandaí tíre den chuid is mó is ea na brífítí, go minic eipifíteach (ag fás ar phlanda eile, cé nach seadán é). Bíonn siad an-íogair don triomú, agus is gá uisce chun na gaiméití a chur le chéile san atáirgeadh gnéasach, agus mar sin, bíonn siad teorannaithe do ghnáthóga taise nó fliucha. Glactar leis go forleathan gur plandaí tábhachtacha táscaire iad maidir le truailliú aeir, uisce is talún.

Catagóir: Plandaí
Crann síorghlas buaircíneach is ea camhraí (Béarla: kauri), dúchasach d'iardheisceart na hÁise is an Astraláise. Foinse thábhachtach roisín is adhmaid. Speiceas amháin de, is crann suntasach foraoise é sa Nua-Shéalainn.

Catagóir: Plandaí
Is éan é an bonnán. Is iad na bonnáin na speicis éin atá ina mbaill den fhine úd Ardeidae. Aithnítear roinnt speiceas. Is éin réisc iad. Itheann siad reiptílí, feithidí, éisc, crústaigh, froganna, torbáin, agus mamaigh bheaga. Tá siad le fail i Meiriceá Thuaidh agus Theas, san Áise, san Afraic, san Astráil, sa Nua-Shéalainn agus san Eoraip. Is éin imircigh iad an chuid is mó díobh. Beireann siad 1-7 ubh.

Catagóir: Éin
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm An Coillín air: An Coillín, Contae an Chláir (An Ráth): baile fearainn i gContae an Chláir An Coillín, Contae an Chláir (Bun Raite Íochtarach): baile fearainn i gContae an Chláir An Coillín, Contae an Chláir (Cill Chaoide): baile fearainn i gContae an Chláir An Coillín, Contae an Chláir (Na hOileáin): baile fearainn i gContae an Chláir An Coillín, Contae an Longfoirt (An Longfort): baile fearainn i gContae an Longfoirt An Coillín, Contae an Longfoirt (Gránard): baile fearainn i gContae an Longfoirt An Coillín, Contae Chorcaí: baile fearainn i gContae Chorcaí An Coillín, Contae Dhún na nGall: baile fearainn i gContae Dhún na nGall An Coillín, Contae Laoise: baile fearainn i gContae Laoise An Coillín, Contae Loch Garman (Fotharta): baile fearainn i gContae Loch Garman An Coillín, Contae Loch Garman (Síol Maoluír Thoir): baile fearainn i gContae Loch Garman An Coillín, Contae Mhaigh Eo: baile fearainn i gContae Mhaigh Eo An Coillín, Contae na Gaillimhe (An Carraigín): baile fearainn i gContae na Gaillimhe An Coillín, Contae na Gaillimhe (Iorras Aithneach): baile fearainn i gContae na Gaillimhe An Coillín, Contae na Gaillimhe (Béal Chláir): baile fearainn i gContae na Gaillimhe An Coillín, Contae na Gaillimhe (Clann Mhac nEoghain): baile fearainn i gContae na Gaillimhe An Coillín, Contae na Gaillimhe (Liatroim): baile fearainn i gContae na Gaillimhe An Coillín, Contae Shligigh: baile fearainn i gContae Shligigh An Coillín, Contae Thiobraid Árann (Baile Locha Caoin): baile fearainn i gContae Thiobraid Árann An Coillín, Contae Thiobraid Árann (Buiríos Uí Chéin): baile fearainn i gContae Thiobraid Árann An Coillín, Contae Thiobraid Árann (Cill Chomnaid): baile fearainn i gContae Thiobraid Árann An Coillín, Contae Thiobraid Árann (Cill Ó Scolaí): baile fearainn i gContae Thiobraid Árann An Coillín, Contae Thiobraid Árann (Dura): baile fearainn i gContae Thiobraid Árann An Coillín, Contae Uíbh Fhailí (Baile an Chúlaígh): 

Catagóir: Tíreolaíocht na hÉireann
Is scannán rómánsúil agus stairiúil é "Ryan's Daughter" (1970) a stiúir David Lean. Tá sé suite in iarthar na hÉireann i ndiaidh Éirí Amach na Cásca, timpeall na bliana 1916–1917. Ghnóthaigh an scannán ocht n-ainmniúchán Oscar agus thug sé dhá cheann leis, ceann don stiúrthóir, agus (níos tábhachtaí don turasóireacht) ceann don chineamatagrafaíocht.

Catagóir: Scannáin Mheiriceánacha
Is iad na plandaí na heocaróit a chruthaíonn an ríocht Plantae; tá siad fótaisintéiseach den chuid is mó. Ciallaíonn sé seo go bhfaigheann siad a gcuid fuinnimh ó sholas na gréine, ag baint úsáide as clóraplastaí a dhíorthaítear ó insiombóis le cianabaictéir chun siúcraí a tháirgeadh ó dhé-ocsaíd charbóin agus uisce, ag baint úsáide as an lí ghlas clóraifill. Is eisceachtaí iad plandaí seadánacha a chaill na géinte le haghaidh clóraifille agus fótaisintéise, agus a bhfaigheann a gcuid fuinnimh ó phlandaí nó ó fhungais eile. Go stairiúil, mar a tharla i mbitheolaíocht Arastatail, chuimsigh ríocht na bplandaí gach rud beo nach raibh ina n-ainmhithe, agus chuimsigh sí algaí agus fungais freisin. Tá sainmhínithe cúngaithe ó shin i leith; fágtar na fungais agus cuid de na halgaí as an áireamh sna sainmhínithe reatha. De réir an tsainmhínithe a úsáidtear san airteagal seo, is éard atá i bplandaí ná an clád Viridiplantae (plandaí glasa), atá comhdhéanta de na halgaí glasa agus na suthfhítí nó plandaí talún (cornlaigh, aelusanna, caonaigh, lícifítí, raithní, buaircínigh agus gimnispeirmí eile, agus plandaí bláthanna). Áirítear le sainmhíniú atá bunaithe ar ghéanóim na Viridiplantae, mar aon leis na halgaí dearga agus na glaucophytes, sa chlada Archaeplastida. Tá thart ar 320,000 speiceas plandaí ar eolas, agus táirgeann a bhformhór, thart ar 260,000 díobh, síolta. Bíonn go leor méideanna éagsúla acu, ó aoncheallach go dtí na crainn is airde. Soláthraíonn plandaí glasa sciar suntasach d'ocsaigin mhóilíneach an domhain; soláthraíonn na siúcraí a chruthaíonn siad an fuinneamh don chuid is mó d'éiceachórais an Domhain; itheann orgánaigh eile, lena n-áirítear ainmhithe, plandaí go díreach nó braitheann siad ar orgánaigh a dhéanann amhlaidh. Is bianna bunúsacha daonna iad grán, torthaí, agus glasraí agus ceansaíodh iad ar feadh na mílaoiseanna. Úsáideann daoine plandaí chun críocha go leor, mar shampla ábhair thógála, ornáidí, ábhair scríbhneoireachta, agus do raon leathan cógas.

Catagóir: Plandaí
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm An Clochar air: An Clochar, Contae an Chláir (An Tulach Uachtarach): baile fearainn i gContae an Chláir An Clochar, Contae an Chláir (Corca Mrua): baile fearainn i gContae an Chláir An Clochar, Contae an Longfoirt: baile fearainn i gContae an Longfoirt An Clochar, Contae Aontroma: baile fearainn i gContae Aontroma An Clochar, Contae Chorcaí (Béarra): baile fearainn i gContae Chorcaí An Clochar, Contae Chorcaí (Cairbrigh Thiar): baile fearainn i gContae Chorcaí An Clochar, Contae Chorcaí (Cairbrigh Thoir): baile fearainn i gContae Chorcaí An Clochar, Contae Chorcaí (Mainistir Fhear Maí): baile fearainn i gContae Chorcaí An Clochar, Contae Dhún na nGall: baile fearainn agus toghroinn i gContae Dhún na nGall An Clochar, Contae Liatroma (Carraig Álainn): baile fearainn i gContae Liatroma An Clochar, Contae Liatroma (Liatroim): baile fearainn i gContae Liatroma An Clochar, Contae Luimnigh: baile fearainn i gContae Luimnigh An Clochar, Contae Mhaigh Eo (Buiríos Ceara): baile fearainn, ionad daonra, agus toghroinn i gContae Mhaigh Eo An Clochar, Contae Mhaigh Eo (Buiríos Umhaill): baile fearainn, ionad daonra, agus toghroinn i gContae Mhaigh Eo An Clochar, Contae Mhaigh Eo (Cill Mheáin): baile fearainn i gContae Mhaigh Eo An Clochar, Contae Mhaigh Eo (Iorras): baile fearainn agus ionad daonra i gContae Mhaigh Eo An Clochar, Contae Mhaigh Eo (Turlach): baile fearainn i gContae Mhaigh Eo An Clochar, Contae Mhuineacháin: baile fearainn i gContae Mhuineacháin An Clochar, Contae na Gaillimhe (An Ros): baile fearainn i gContae na Gaillimhe An Clochar, Contae na Gaillimhe (Cill Chonaill): baile fearainn agus toghroinn i gContae na Gaillimhe An Clochar, Contae Ros Comáin: baile fearainn i gContae Ros Comáin An Clochar, Contae Shligigh: baile fearainn i gContae Shligigh An Clochar, Contae Thiobraid Árann (Coill na Manach Íochtarach): baile fearainn, paróiste dlí, agus toghroinn i gContae Thiobraid Árann An Clochar, Contae Thiobr

Catagóir: Tíreolaíocht na hÉireann
Sa luibheolaíocht, orgánach mósáice, planda de ghnáth, comhdhéanta as fíocháin dhá shaghas dhifriúla ó thaobh géinitice de, nó cumtha as cealla de shaghsanna difriúla ó thaobh géinitice de. Cruthaítear é trí shóchán a chuireann isteach ar shaghas na cille, nó beangú saorga codanna de phlandaí difriúla.

Catagóir: Plandaí
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Béal an Átha Fada air: Béal an Átha Fada, Contae Mhaigh Eo: baile fearainn i gContae Mhaigh Eo Béal an Átha Fada, Contae na Gaillimhe: baile fearainn agus ionad daonra i gContae na Gaillimhe Béal an Átha Fada, Contae Shligigh: baile fearainn agus ionad daonra i gContae Shligigh

Catagóir: Tíreolaíocht na hÉireann
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Cluain Mór air: Cluain Mór, Contae an Chláir: baile fearainn i gContae an Chláir Cluain Mór, Contae an Longfoirt: baile fearainn i gContae an Longfoirt Cluain Mór, Contae Chiarraí (Cill Cholmáin): baile fearainn i gContae Chiarraí Cluain Mór, Contae Chiarraí (Ráth Teas): baile fearainn i gContae Chiarraí Cluain Mór, Contae Chorcaí: baile fearainn i gContae Chorcaí Cluain Mór, Contae Laoise (Clann Donncha): baile fearainn agus toghroinn i gContae Laoise Cluain Mór, Contae Laoise (Sliabh Mairge): baile fearainn i gContae Laoise Cluain Mór, Contae Loch Garman (Cluain Mór): baile fearainn i gContae Loch Garman Cluain Mór, Contae Loch Garman (Scairbh Bhailis): baile fearainn i gContae Loch Garman Cluain Mór, Contae Loch Garman (Síol Maoluír Thiar): paróiste dlí i gContae Loch Garman Cluain Mór, Contae Mhaigh Eo (Clann Mhuiris): baile fearainn i gContae Mhaigh Eo Cluain Mór, Contae Mhaigh Eo (Coistealaigh): baile fearainn agus toghroinn i gContae Mhaigh Eo Cluain Mór, Contae Mhuineacháin: baile fearainn i gContae Mhuineacháin Cluain Mór, Contae na Gaillimhe (Béal Átha Mó): baile fearainn i gContae na Gaillimhe Cluain Mór, Contae na Gaillimhe (Béal Chláir): baile fearainn i gContae na Gaillimhe Cluain Mór, Contae na Gaillimhe (Maigh Cuilinn): baile fearainn i gContae na Gaillimhe Cluain Mór, Contae na Gaillimhe (Tuaim): baile fearainn i gContae na Gaillimhe Cluain Mór, Contae na hIarmhí (Maigh Asail): baile fearainn i gContae na hIarmhí Cluain Mór, Contae na hIarmhí (Uí Mhac gCuais): baile fearainn i gContae na hIarmhí Cluain Mór, Contae Phort Láirge: baile fearainn i gContae Phort Láirge Cluain Mór, Contae Ros Comáin: baile fearainn i gContae Ros Comáin Cluain Mór, Contae Thiobraid Árann (An Doladh): baile fearainn i gContae Thiobraid Árann Cluain Mór, Contae Thiobraid Árann (Baile Uí Mhacaí): baile fearainn i gContae Thiobraid Árann Cluain Mór, Contae Thiobraid Árann (Éile Uí Fhógarta): baile fearainn i gContae Thiobr

Catagóir: Tíreolaíocht na hÉireann
Seabhac seilge mór leathaneiteach atá dúchasach do dheisceart na Stát Aontaithe is Meiriceá Theas. Áitríonn sé talamh oscailte suas go dtí airdí móra. Itheann sé cuid mhaith saghsanna ainmhithe is splíonach. Goideann sé ó éin chreiche eile.

Catagóir: Éin
Iriseoir, craoltóir agus colúnaí le Tuairisc.ie, le Unity (nuachtlitir Chumannach) agus An Páipéar is ea Eoin Ó Murchú. Sa bhliain 2022, ceapadh an Murchúch ina chathaoirleach ar Pháirtí Cumannach Éireann.

Catagóir: Polaiteoirí na hÉireann
Eitleoir Éireannach ab ea Mary, An Bhantiarna Heath (10 Samhain 1896 – 9 Bealtaine 1939). Sophie Catherine Theresa Mary Peirce-Evans a thugtar uirthi nuair a rugadh í, gar do Chaisleán Nua Thiar, i gCnoc an Doire, Contae Luimnigh. Ba í Mary duine de na mná is mó cáil sa domhan ar feadh cúig bliana i lár na 1920idí.

Catagóir: Scríbhneoirí Éireannacha
Is fine éan iad na cruidíní, ar a dtugtar na hAlcedinidae san ord Coraciiformes. Éin bheaga nó mheánmhéide iad a bhfuil dathanna geala orthu. Tá dáileadh cosmapolaiteach acu, an chuid is mó de na speicis le fáil i réigiúin trópaiceacha na hAfraice, na hÁise, agus na hAigéine, cé go bhfaightear iad san Eoraip freisin. Bíonn siad le feiceáil i bhforaoisí doimhne in aice le linnte ciúine agus aibhneacha beaga. Tá 116 speiceas san fhine, i dtrí fhofhine agus 19 géineas. Cloigne móra, goba fada bioracha, cosa gearra, agus eireabaill giortacha. Bíonn clúmh feiceálach ar fhormhór na speiceas, gan ach difríochtaí beaga idir na hinscní. De ghnáth, is é an “cruidín coitianta”, Alcedo atthis (ar a dtugtar an “murlach mara” freisin), atá i gceist nuair a úsáidtear an téarma “cruidín” i nGaeilge.

Catagóir: Éin
Is scannán beochana Meiriceánach é Nimona de chuid Annapurna Pictures ón bhliain 2023. Tá sé bunaithe ar an úrscéal grafach Nimona a scríobh ND Stevenson in 2015. Scannán scigaithris is ea é, ag déanamh ceap magaidh ar scannáin shíscéal eile, agus téamaí LADT chun tosaigh. Eisíodh an scannán Nimona ar 30 Meitheamh 2023 ar Netflix.

Catagóir: Scannáin Mheiriceánacha
Bhí Seán Mistéal (Béarla: John Mitchel); 3 Samhain, 1815 - 20 Márta, 1875) ina náisiúnaí gníomhaíoch Éireannach, aturnae, agus iriseoir polaitiúla. Rugadh i gCamnish, in aice le Dún Geimhin, Contae Dhoire é. Bhí sé ina chomhalta tosaigh sna heagraíochtaí Éire Óg (Young Ireland i mBéarla) agus an Chónaidhm Éireannach (Béarla: The Irish Confederation). Bhí sé le bheith ina ghuth poiblí do dhearcadh Thaobh na Cónaidhme, sna 1850í agus 1860í. Chreid sé gur rud riachtanach í sclábhaíocht agus chosain sé cearta na stát sclábhaíocht a roghnú nó a mhalairt. Toghadh mar fheisire é do Theach na gComóntach, Westminster, Sasana; ach é a bheith dícháilithe de bharr gur ciontaíodh mar fheileon é. Tá a dhialann, an 'Jail Journal', ar cheann de na téacsanna is cáiliúla don phobal náisiúnach.

Catagóir: Polaiteoirí na hÉireann
Géineas plandaí bláthanna ilbhliantúla san fhine Rosaceae is ea Agrimonia (ón nGréigis ἀργεμώνη), ar a dtugtar go coitianta marbhdhraighean nó airgeadán. Tá idir 12 agus 15 speiceas sa ghéineas, dúchasach do na réigiúin mheasartha sa Leathsféar Thuaidh, le speiceas amháin san Afraic. Fásann na plandaí seo idir 0.5m agus 2m ar airde. Duilleoga cleiteacha idirbhriste, agus bláthanna beaga buí ar dhias amháin (gan craobhacha de ghnáth).

Catagóir: Plandaí
Polaiteoir Éireannach ab ea Bridget Redmond (née Mallick; 1905 – 3 Bealtaine 1952). Bhí sí ina ball de Chumann na nGaedheal ar dtús agus ansin Fine Gael. Ba é John Redmond athair a céile.

Catagóir: Polaiteoirí na hÉireann
Is scannán oll-laochra Meiriceánach ón mbliain 2002 é Spider-Man. Tá sé bunaithe ar an gcarachtar de chuid Marvel Comics den ainm chéanna. Ba é Sam Raimi an stiúrthóir, agus ba iad David Koepp na scríbhneoirí. Lean na seicheamháin Spider-Man 2 agus Spider-Man: No Way Home.

Catagóir: Scannáin Mheiriceánacha
Is éan í an charóg liath. Is baill d'fhine na Corvidae iad. Cónaíonn sé timpeall na hEorpa, go háirithe in Éirinn. Tá sé cosúil leis an gcaróg dhubh i nósanna.

Catagóir: Éin
Is scannán beochana Meiriceánach é SpongeBob an Scannán: Cá bhfuil SquarePants? a rinneadh in 2025. Eisíodh i nGaeilge sna pictiúrlanna i rith Sheachtain na Gaeilge 2026. Is i gcomhar le TG4 a rinne Paramount Pictures Ireland an beart seo. Macalla Teoranta a rinne an dubáil, le Ciara Pollock mar stiúrthóir agus léiritheoir . I measc an chliar, bhí Marcus Lamb mar Spongebob, Brían Ó Súilleabháin mar Patrick, Liam Heffernan mar Mr. Krabs, Brian Thunder mar Squidward, agus David Collins mar An Dúitseach Fáin.

Catagóir: Scannáin Mheiriceánacha
Is éan é an cacapó (Strigops habroptila, Maorais: kākāpō). Is de bhunús na Nua-Shéalainne iad. Éin oíchí iad, agus is ionann an t-ainm "cacapó" agus "péaróid na hoíche" in Maorais. Tá saintréithe faoi leith ag an gcacapó, atá uathúil ó gach éin eile ar domhain. Is é an cacapó an t-aon phéaróid ar domhain nach féidir eitilt, agus is iad na paréidí is troime dá bhfuil ann. Tá an speiceas seo i mbaol - níl ach 149 acu ann, agus tá ainmneacha tugtha do bheagnach gach ceann acu.

Catagóir: Éin
Is éan beag pasaireach é an deargéadan beag, Carduelis cabaret (Béarla: lesser redpoll). Is baill den ghéineas Carduelis (na deargéadain) iad i bhfine na nglasán, Fringillidae. Is é seo an ceann is lú, is doinne agus is stríocaí de na deargéagain. Is minic a rangaítear é mar fhospeiceas den deargéadan coiteann, Carduelis flammea, ach scoilt roinnt údarás – Aontas na nÉaneolaithe Briotanach (British Ornithologists’ Union) ina measc - ón speiceas sin é. Is minic a bheadh Dearéadan (Coiteann) ar an éan seo sa Ghaeilge ar aon chaoi, is dócha. Is éan dúchasach don Eoraip é an Deargéadan Beag agus tugadh isteach go dtí an Nua-Shéalainn é. Déanann a lán de na héin seo imirce go háiteanna níos faide ó dheas le linn an gheimhridh, ach mar gheall ar an gclíoma cineálta, faightear iad ó cheann ceann na bliana sa chuid is mó dá raon gnáthaithe. Ina theannta sin, faightear é in éineacht leis an dá speiceas eile de dheargéadain sa gheimhreadh.

Catagóir: Éin
Is é Artemis Fowl an chéad úrscéal i sraith leabhar fantaisíochta agus ficsean eolaíochta le haghaidh déagóirí, arna scríobh ag an scríbhneoir Éireannach Eoin Colfer. Máire Nic Mhaoláin a d'aistrigh go Gaeilge é.

Catagóir: Scannáin Mheiriceánacha
Scríbhneoir agus gníomhaí ar son na Gaeilge ab ea Liam Ó Beirn nó An Beirneach (c.1869–1949). Saolaíodh sé i gCeathrú na Gaoithe, Contae na Gaillimhe sa dara leath den naoú haois déag. Bhí suim aige sa Ghaeilge. Scríobh sé leabhair faoi ainm cleite An Beirneach.

Catagóir: Scríbhneoirí Éireannacha
Tá níos mó ná áit amháin a bhfuil an t-ainm An Caladh air ann: An Caladh, Contae Chiarraí: ionad daonra, baile fearainn, agus toghroinn i gContae Chiarraí An Caladh, Contae Chorcaí (Cairbrigh Thiar): baile fearainn i gContae Chorcaí An Caladh, Contae Chorcaí (Múscraí): baile fearainn i gContae Chorcaí An Caladh, Contae Mhaigh Eo (Gaileanga): ionad daonra, baile fearainn, agus toghroinn i gContae Mhaigh Eo An Caladh, Contae Mhaigh Eo (Muraisc): baile fearainn i gContae Mhaigh Eo An Caladh, Contae na Gaillimhe (Árainn): mionghné i gContae na Gaillimhe An Caladh, Contae na Gaillimhe (Baile na hInse): baile fearainn i gContae na Gaillimhe An Caladh, Contae na Gaillimhe (Cill Chonaill): baile fearainn i gContae na Gaillimhe An Caladh, Contae Ros Comáin: ionad daonra agus baile fearainn i gContae Ros Comáin

Catagóir: Tíreolaíocht na hÉireann