Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ὡς οὐκ ἐφείσατο κακῶς ἀγορεῦσαι ὃν πάντων μᾶλλον ἐπαινεῖν αὐτὸν ἐχρῆν ὁμόδοξον αὐτῷ καὶ ὁμογνώμονα γεγονότα , οὐχ ἡγησάμην ἀντιπαρελθεῖν σιγῇ τὸν λόγον , παραδοῦναι δὲ καὶ τούτου ἔλεγχον τῷ παρόντι γράμματι .
τὸ μὲν γὰρ τοὺς τοῦ θεοῦ λειτουργοὺς πρὸς αὐτοῦ διαβεβλῆσθαι εἰ καὶ αὐτῷ μὲν ψόγον τοῖς δ ἐλευθερουμένοις τῆς πρὸς αὐτὸν κοινωνίας εὐδοξίαν ἐπήγαγεν , ὅμως εἴχετό τινος εἰκότος τὸ δοκεῖν τὰ μὴ αὐτῷ φίλα φαυλίζειν ·
τὸ δὲ λαθεῖν κόπτοντα αὑτὸν διὰ τῆς τοῦ ὁμογνώμονος δυσφημίας ἀναιδείας ἔμοιγε δοκεῖ ἅμα καὶ ἀναισθησίας ὑπάρχειν .
ὅτι δὲ ταῦθ οὕτως ἔχει , γένοιτ ἂν ἔλεγχος αὐτὸς ἑαυτοῦ , υἱοπάτορα τὸν θεὸν κατὰ τὸν Σαβέλλιον , εἰ καὶ μὴ γυμνῷ τῷ λόγῳ , τῇ γοῦν ἀληθείᾳ εἰσάγων , τῷ τὴν ὑπόστασιν ἀναιρεῖν τοῦ υἱοῦ , ἕνα δὲ θεὸν ὁρίζεσθαι 0 .
καὶ τοῦτον ἑαυτοῦ πατέρα καὶ αὖ πάλιν υἱὸν ἀποκαλεῖν ἑαυτοῦ 0 .
λόγον γὰρ εἶναι δοὺς τὸν ἐν τῷ θεῷ , ἕν τε καὶ τ αὐτὸν ὄντα αὐτῷ τοῦτον ὁρισάμενος , πατέρα τούτου χρηματίζειν αὐτὸν ἔφη ·
τόν τε λόγον υἱὸν εἶναι αὐτοῦ , οὐκ ἀληθῶς ὄντα υἱὸν ἐν οὐσίας ὑποστάσει , κυρίως δὲ καὶ ἀληθῶς ὄντα λόγον .
ἐπισημαίνεται γοῦν ὅτι μὴ καταχρηστικῶς λόγον 0 .
ἀλλὰ κυρίως καὶ ἀληθῶς ὄντα λόγον , καὶ μηδὲν ἕτερον ἢ λόγον 0 1 .
εἰ δὲ μηδὲν ἕτερον , δῆλον ὡς οὐ δὲ υἱὸς ἦν κυρίως καὶ ἀληθῶς , μέχρι δὲ φωνῆς καὶ ὀνόματος καταχρηστικῶς ὠνομασμένος 0 1 .
ἕν τε εἶναι λέγων καὶ τ αὐτὸν τῷ θεῶ τὸν λόγον , τὸν σαρκωθέντα καὶ ἐκ τῆς παρθένου τεχθέντα , θεὸν αὐτὸν ἀπέφηνεν .
ὃ δὴ πάλαι καὶ πρόπαλαι τὸν Σαβέλλιον φθεγξάμενον ἀπεδοκίμασεν ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ , τοῖς ἀθέοις αὐτὸν αἱρεσιώταις ἐγ καταλέξασα .
τὸ μὲν γὰρ θεὸν ὁμολογεῖν ἕνα πρὸς ἀντιδιαστολὴν τῆς Ἑλλήνων πολυθέου πλάνης πρῶτοι παρειλήφασιν Ἰουδαίων παῖδες .
τὸ δὲ καὶ πατέρα τὸν αὐτὸν υἱοῦ μονογενοῦς γνωρίζειν ἐξαίρετον γέρας ἡ χάρις ἡ σωτήριος τῆ ἔκκλησίᾳ δεδώρηται .
υἱὸν δε Ἰησοῦν Χριστὸν μόνον οἶδεν καὶ οὐδένα ἕτερον , οὐ κατὰ τὴν τῆς σαρκὸς ἣν ἀνείληφεν γένεσιν  ταύτην γὰρ δούλου μορφὴν καὶ υἱὸν ἀνθρώπου καλεῖν δεδίδακται  , κατὰ δὲ τὴν ἐξ αὐτοῦ τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς πρὸ πάντων αἰώνων ἄγνωστον τοῖς πᾶσιν 0 ·
καθ ἣν τὸ πλήρωμα τῆς πατρικῆς θεότητος καὶ αὐτὸν υἱὸν θεὸν ὑπεστήσατο , οὐκ ἰδιόκτητον καὶ τοῦ πατρὸς ἀφωρισμένην οὐ δ ἄναρχόν τινα καὶ ἀγέννητον οὐ δὲ ἄλλοθέν ποθεν ξένην καὶ τοῦ πατρὸς ἀλλοτρίαν ἐφελκόμενον θεότητα , ἐξ αὐτῆς δὲ τῆς πατρικῆς μετουσίας ὥσπερ ἀπὸ πηγῆς ἐπ αὐτὸν προχεομένης πληρούμενον .
μόνῳ γὰρ ἐν αὐτῷ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς πατρικῆς ἐνοικεῖν θεότητος ὁ μέγας ἐπαίδευσεν ἀπόστολος .
διὸ δὴ εἷς θεὸς τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ κηρύττεται , καὶ οὐκ ἔστιν ἕτερος πλὴν αὐτοὺ ·
εἷς δὲ καὶ μονογενὴς τοῦ θεοῦ υἱός , εἰκὼν τῆς πατρικῆς θεότητος , καὶ διὰ τοῦτο θεός 0 .
ἣν δὴ θεολογίαν οἱ πολλοὶ νοεῖν οὐ χωρήσαντες , ποικίλας ἀτραποὺς ἐπενόησαν πλάνης ·
α ′ οἱ μὲν θεὸν δόντες τὸν υἱόν , τὸν δ ἄνθρωπον ὃν ἀνείληφεν ἀρνησάμενοι , β ′ οἱ δὲ ψιλὸν ἄνθρωπον ὑποθέμενοι 0 1 .
τὸν δ ἐν αὐτῷ θεὸν ἀγνοήσασντες , γ ′ οἱ δὲ φόβῳ τοῦ δοκεῖν δεύτερον εἰσηγεῖσθαι θεὸν τὸν αὐτὸν εἶναι πατέρα καὶ υἱὸν ὁρισάμενοι 0 .
οὓς ἐκτραπεῖσα ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ τῷ τῆς ἀληθείας εὐαγγελικῷ κηρύγματι σεμνύνεται , ἕνα μὲν τὸν ἐπὶ πάντων θεὸν ἔχειν αὐχοῦσα , ἕνα δὲ καὶ υἱὸν μονογενῆ θεὸν ἐκ θεοῦ Ἰησοῦν Χριστὸν ἐπιγραφομένη , σωτῆρα τὸν αὐτὸν καὶ υἱὸν ἀνθρώπου γινόμενον ὁμολογοῦσα , ὄντα μὲν υἱὸν θεοῦ πρὶν ἢ καὶ ἀνθρώπου γενέσθαι , καὶ τοῦτο δὲ γενόμενον ὅπερ οὐκ ἦν δι ἄφατον ὑπερβολὴν τῆς τοῦ πατρὸς φιλανθρωπίας .
ὁ μὲν δὴ τῆς ἀληθείας λόγος ταῦτ ἐκ προσώπου βοᾷ τῆς ἐκκλησίας ·
οἱ δὲ τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ ἀρνούμενοι , ἕνα δὲ θεὸν εἶναι φάσκοντες καὶ οὐδὲν ἕτερον , τί καὶ παρενοχλοῦσιν μάτην τῇ ἐκκλησίᾳ , ταῖς Ἰουδαίων προσομιλεῖν συναγωγαῖς δέον ;
τί δὲ καὶ βλασφήμοις σφὰς αὐτοὺς περιπείρουσιν λόγοις , τὸν ἕνα θεὸν συκοφαντοῦντες διτταῖς ἐπηγορίαις , εἰ δὴ τὸν αὐτὸν πατέρα καὶ τὸν αὐτὸν υἱὸν ὑποτίθενται ;
καὶ τίνος γάρ ἐστιν πατήρ , μηδενὸς ὑφεστῶτος υἱοῦ ;
τίνος δὲ υἱὸς ἔσται , μὴ προϋπάρχοντος τοῦ γεγεννηκότος ;
εἷς δὲ ὢν πάντως που αὐτὸς ἔσται ὁ σαρκωθεὶς καὶ παθὼν καὶ τὸν ἐν ἀνθρώποις διανύσας θνητὸν βίον .
ἀλλὰ ταῦτα λέγοντα Σαβέλλιον ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ , ὡς ἄθεα καὶ δυσσεβῆ τολμῶντα , μακρὰν ἤλασεν ·
ταῦτα δὲ Μάρκελλος ἀνανε οῦσθαι πειρᾶται , προκαλύμματι χρώμενος οὐ πιθανῷ λόγῳ .
θεὸν γὰρ ἕνα ὀρθῶς ὁριζόμενος τοῦτον αὐτὸν λόγον ἔχειν ἐν ἑαυτῷ ἡνωμένον καὶ συνημμένον αὐτῷ φησίν ·
κ ἄπειτα τοῦ ἑνὸς θεοῦ τὸ μέν τι πατέρα καλεῖ , τὸ δὲ υἱόν , ὡς διπλῆν τινα καὶ σύνθετον οὐσίαν ἐν αὐτῷ εἶναι 0 .
καὶ πόσῳ τούτου κρείττων , ἐν κακῶν ἐκλογῇ , ὁ μὴ διαιρῶν μὲν τὴν ἄναρχον καὶ ἀγέννητον καὶ θεϊκὴν δύναμιν τὸν αὐτὸν δ εἶναι ὁμολογῶν γυμνῷ τῷ λόγῳ , πόσῳ δὲ ἑκατέρων βελτίων ὁ Ἰουδαῖος , τὸν ἕνα θεὸν οὐ διαιρῶν εἰς πατέρα καὶ υἱὸν Μαρκέλλῳ παραπλησίως οὐ δὲ τὸν αὐτὸν υἱοπάτορα κατὰ τὸν Σαβέλλιον εἰσάγων , ἀλλὰ σέβων μὲν τὸν θεὸν γνωρίζων δὲ καὶ προσδοκῶν τὸν Χριστὸν αὐτοῦ τὸν διὰ τῶν προφητῶν ἥξειν κηρυττόμενον , ὃν ἐλθόντα ἐπεὶ μὴ παρεδέξαντο , δίκην τῆς εἰς αὐτὸν ἀπιστίας ὑπέσχον τε καὶ ὑφέξουσιν 0 1 2 .
οἱ δὲ πιστεύειν εἰς τὸν ἀφικόμενον δι εὐχῆς ἔχοντες τρία ταῦτα γνωριοῦσιν ·
τὸν ἐκ σπέρματος Δαυὶδ καὶ τῆς αὐτῆς ἁγίας παρθένου καὶ τὸν ἐνοικήσαντα τούτῳ υἱὸν τοῦ θεοῦ προόντα καὶ οὐσιωδῶς ὑφεστῶτα καὶ τὸν τούτου πατέρα θεόν , ὑφ οὗ καὶ αὐτὸς ἀπεστάλθαι συνεχῶς ὁμολογεῖ 0 .
ἡμῖν τοίνυν εἷς θεὸς ὁ πατήρ , ἐξ οὗ τὰ πάντα κατὰ τὸν ἀπόστολον καὶ εἷς κύριος Ἰησοῦς Χριστός , δι οὗ τὰ πάντα , ὁ προὼν τοῦ θεοῦ μονογενὴς υἱός , καὶ τρίτος ὁ κατὰ σάρκα υἱὸς ἀνθρώπου , ὃν δι ἡμᾶς ἀνείληφεν ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ 0 1 2 .
ἀλλ  οὔ τε ὃ ἀνείληφεν σῶμα τ αὐτὸν ἦν τῷ ἀνειληφότι υἱῷ τοῦ θεοῦ , οὔ τε αὐτὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ἂν νομισθείη τῷ γεγεννηκότι .
τριῶν δὴ τούτων ὑποκειμένων , οἱ δύο διδόντες τὸ τρίτον δ ἐκποδὼν ποιούμενοι τῆς ἐκκλησίας εἶεν ἂν ἀπόβλητοι .
τὴν μὲν δὴ σάρκα τοῦ σωτῆρος ἄθεοί τινες τῶν ἑτεροδόξων παραιτησάμενοι , δόξῃ δέ τινι φαντασίας ὦφθαι αὐτὸν ἐπὶ τῆς γῆς εἰρηκότες , πρῶτοι τοῦ τῆς ἀληθείας σκοποῦ διημαρτήκασιν .
οἱ δὲ τὴν ἔνσαρκον οἰκονομίαν παραδεδεγιμένοι , τὸν δὲ προόντα τοῦ θεοῦ υἱὸν ἀρνησάμενοι , ποικίλας ὡς ἔφην ἑαυτοῖς ἀνοδίας ἐπενόησαν ·
οἱ μὲν ψιλὸν ἄνθρωπον τῆς κοινῆς ἁπάντων φύσεως κατ οὐδὲν κρείττονα ἢ ὅσον ἀρετῆς προτερήμασιν γεγονέναι αὐτὸν εἰρηκότες , οἱ δ αὐτὸν ἐνοικῆσαι τὸν τῶν ὅλων θεὸν τῷ σώματι δογματίσαντες υἱόν τε αὐτὸν ἑαυτοῦ χρηματίσαι φάντες δι ἣν ὑπέμεινεν κατὰ ἄνθρωπον οἰκονομίαν 0 1 .
δύο διδόντες οὗτοι , θεὸν καὶ ἄνθρωπον , τοῦ τρίτου σφὰς αὐτοὺς ἐστέρησαν , αὐτὸν τὸν σωτῆρα τὸν μονογενῆ τοῦ θεοῦ υἱὸν ἀρνησάμενοι .
τούτων πάλαι μὲν Σαβέλλιος νυνὶ δὲ Μάρκελλος τῇ γνώμῃ συναπαχθέντες τὸν μὲν ἐπὶ πάντων θεὸν Ἰουδαίων τοῖς ἀπίστοις ὁμοίως εὖ μάλα εἰδέναι διισχυρίζοντο , καὶ τὸ δεύτερον , τὴν σάρκα τὴν ἐκ τῆς ἁγίας παρθένου , συνωμολογήκασιν ·
τὸ δὲ τρίτον , αὐτὸ τὸ κεφάλαιον τῆς ἁπάντων ἡμῶν σωτηρίας , τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ παραγκωνισάμενοι , φῶς ὄντα καὶ ἀλήθειαν , ὁμοῦ τῇ ἀρνήσει τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ τῆς ἀληθείας φωτὸς ἐκπεπτώκασιν .
ἔνθεν ἕνα μὲν θεὸν ὁμολογούντων αὐτῶν ἀκούσει καὶ τὴν σάρκα δὲ τοῦ σωτῆρος τιμώντων 0 ·
τὸν δ ἐνοικήσαντα τῇ σαρκὶ θεοῦ υἱὸν φωνῇ μὲν καὶ χείλεσιν παραδεχομένων , ἔργῳ δὲ παραιτουμένων 0 .
υἱὸν γὰρ θεοῦ χρῆν ζητεῖν , ἀληθῶς ζῶντα καὶ ὑφεστῶτα , οὔ τε τὸν αὐτὸν ᾧ ἀνείληφεν ὄντα σώματι , οὔ τε τὸν αὐτὸν ὄντα τῷ θεῷ καὶ πατρί .
οὔ τε γὰρ τὸν ἐπέκεινα τῶν ὅλων θεὸν υἱὸν ἄν τις εἰπὼν εὐσεβήσειεν  τίνος γὰρ ἔσται υἱὸς ὁ τὴν ἄναρχον καὶ ἀγέννητον θεότητα περιβεβλημένος ;
, οὔ τε τὸν μονογενῆ τοῦ θεοῦ υἱὸν αὐτὸν εἶναι τὸν πατέρα τις εἰπὼν δια δράσεται τὴν κατὰ τῶν δυσφήμων δίκην .
διὸ δὴ τὴν εὐθεῖαν καὶ βασιλικὴν ὁδὸν ὀρθοτομοῦσα ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ τὰς μὲν ἄλλας παρεκτροπὰς ἀπεδοκίμασεν .
τοῖς δ αὐτῆς θρέμμασιν τῆς ἐνθέου χάριτος παραδίδωσιν τὴν γνῶσιν , κατ αὐτὸ τὸ τῆς παλιγγενεσίας μυστήριον ὁμολογεῖν διδάσκουσα πιστεύειν εἰς ἕνα θεόν , πατέρα παντοκράτορα , τελείαν καὶ ἀκριβῆ καὶ ὁλόκληρον ταύτην εἰδέναι παρέχουσα τὴν θεολογίαν , ἣ θεὸν μὲν ἕνα παραδίδωσιν ἀφορίζουσα τῆς Ἑλληνικῆς καὶ πολυθέου πλάνης , πατέρα δὲ αὐτὸν οἶδεν τῆς Ἰουδαϊκῆς χωρίζουσα διδασκαλίας , παντοκράτορα δὲ αὐτὸν ὁμολογεῖ τῆς τῶν ἀθέων ἑτεροδόξων ἀποστρεφομένη τὴν δυσσέβειαν .
οὐδεὶς γοῦν τῶν ἑτεροδόξων εἴποι ἂν τὸν πατέρα τοῦ Χριστοῦ αὐτὸν εἶναι τὸν θεὸν τὸν παντοκράτορα .
ὡς οὐ δὲ Ἰουδαίων ὁμολογήσειεν ἄν τις τὸν θεὸν πατέρα εἶναι τὸν μονογενῆ υἱὸν μὴ εἰδώς , οὐδέ γε Ἕλλην ἕνα μόνον φήσειεν ἂν εἰδέναι θεόν .
διὸ δὴ τούτων ἀπάντων ἀποκαθαίρουσα τὴν πλάνην ἡ ἐκκλησία τὸν ἕνα θεὸν κηρύττει , αὐτὸν εἶναι καὶ πατέρα καὶ παντοκράτορα διδάσκουσα , πατέρα μὲν ἑνὸς τοῦ Χριστοῦ μόνου , τῶν δὲ λοιπῶν ἁπάντων θεὸν καὶ κτίστην καὶ κύριον .
οὕτω καὶ υἱὸν θεοῦ μονογενῆ Ἰησοῦν Χριστὸν παραδίδωσιν , τὸν πρὸ πάντων αἰώνων ἐκ τοῦ πατρὸς γεγεννημένον , οὐ τὸν αὐτὸν ὄντα τῷ πατρί , καθ ἑαυτὸν δὲ ὄντα καὶ ζῶντα καὶ ἀληθῶς υἱὸν συνόντα , θεὸν ἐκ θεοῦ καὶ φῶς ἐκ φωτὸς καὶ ζωὴν ἐκ ζωῆς , ἀλέκτοις καὶ ἀρρήτοις καὶ παντάπασιν ἀγνώστοις ἡμῖν καὶ ἀκαταλήπτοις λόγοις ἐκ τοῦ πατρὸς ἐπὶ σωτηρίᾳ τῶν ὅλων γεγεννημένον , καὶ οὐχ ὁμοίως μὲν τοῖς λοιποῖς γεννητοῖς ὑποστάντα οὐ δὲ ζωὴν ἐμφερῆ τοῖς δι αὐτοῦ γεγεννημένοις ζῶντα , μόνον δὲ ἐξ αὐτοῦ τοῦ πατρὸς ἀποτεχθέντα καὶ αὐτοζωὴν ὄντα .
καὶ ἔπρεπεν γὰρ τῷ ἐπὶ πάντων θεῷ πρὸ παντὸς γενητοῦ καὶ πρὸ πάντων αἰώνων τὸ μονογενὲς τοῦτο προβαλέσθαι γέννημα , ὥσπερ τινὰ κρηπίδα καὶ θεμέλιον ἀρραγῆ τῶν μελλόντων δι αὐτοῦ γενήσεσθαι .
διὸ δὴ πρὸ πάντων τῶν μελλόντων ἔσεσθαι τὸν υἱὸν ἐγέννα ὥσπερ τινὸς φωτὸς ἀκτῖνα καὶ ζωῆς πηγὴν καὶ θησαυρὸν ἀγαθῶν , ἐν ᾧ πάντες εἰσὶν οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως ἀπόκρυφοι κατὰ τὸν θεῖον ἀπόστολον .
τοσούτων ἀγαθῶν ὁ μόνος ἀγαθὸς πατὴρ τὸν υἱὸν ὑφίστη , αὐτοζωὴν ὄντα ζωοποιὸν τῶν ὅλων , καὶ αὐτοφῶς τὸ ἀληθινὸν καὶ πάσης νοερᾶς καὶ λογικῆς οὐσίας φωτιστικόν , καὶ αὐτολόγον καὶ αὐτο σοφίαν σοφῶς τὰ πάντα καὶ λογικῶς ὑφιστάμενόν τε καὶ διοικοῦντα , ὧν δὴ χάριν μονογενὴς υἱὸς τοῦ θεοῦ μόνος αὐτὸς καὶ οὐδεὶς ἄλλος ἀνηγόρευταί τε καὶ ἔστιν .
ὅθεν εἰκότως ἄν τις μέμψαιτο τοῖς κτίσμα αὐτὸν φάναι τετολμηκόσιν , ἐξ οὐκ ὄντων ὁμοίως τοῖς λοιποῖς κτίσμασιν γενόμενον .
καὶ πῶς γὰρ ἔτι ἔσται υἱός ;
πῶς δὲ μονογενὴς τοῦ θεοῦ ὁ τὴν αὐτὴν τοῖς λοιποῖς κτίσμασιν ἐπιγραφόμενος φύσιν 0 ;
ταύτῃ γὰρ ἀδελφὸς ἂν τούτων γένοιτο μᾶλλον , οὐχὶ δὲ υἱὸς τοῦ θεοῦ , τῶν τε πολλῶν γενητῶν ἔσται εἷς , ἅτε τῆς ἐξ οὐκ ὄντων κτίσεως ὁμοίως αὐτοῖς μετασχὼν κοινωνίας .
ἀλλ  οὐχ ὧδε τὰ θεῖα περὶ αὐτοῦ παιδεύει λόγια .
ἀλλ ὅτε μὲν τῆς τῶν γενητῶν ὑπάρξεως τὴν διδασκαλίαν ποιεῖται , ἀθρόως τὰ πάντα μαρτυρεῖ δι αὐτοῦ γεγονέναι ·
πάντα γὰρ δι αὐτοῦ ἐγένετο , καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐ δὲ ἕν καὶ ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τὰ πάντα τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς , εἴ τε ὁρατὰ εἴ τε ἀόρατα καὶ τὰ πάντα δι αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν ἔκτισται 0 1 ·
καὶ αὐτός ἐστιν πρὸ πάντων καὶ τὰ πάντα ἐν αὐτῷ συνέστηκεν κατὰ τὰς ἀποστολικὰς διδασκαλίας .
ὅτε δὲ τὴν περὶ αὐτοῦ θεολογίαν εἰσάγει , τῶν μὲν λοιπῶν ἀπάντων αὐτὸν ἀφορίζει , κύριον δὲ αὐτὸν καὶ δεσπότην καὶ δημιουργὸν καὶ θεὸν καὶ σωτῆρα τῶν ὅλων οἶδεν , μονογενῆ τε υἱὸν θεοῦ μόνον αὐτὸν καὶ οὐδένα ἄλλον ἀποφαίνει , σοφίαν τε καὶ λόγον καὶ ζωὴν καὶ φῶς μόνον αὐτὸν ἀποκαλεῖ , εἰκόνας τε τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου καὶ ἀπαύγασμα φωτὸς ἀιδίου , ἕτερά τε μύρια τούτοις ἀδελφὰ περὶ αὐτοῦ δοξάζειν διδάσκει , ὧδέ πη τῆς πατρικῆς θεότητος τὴν πρὸς μόνον αὐτὸν ὡσανεὶ πρὸς υἱὸν μονογενῆ ἰδιάζουσαν σχέσιν ἐπιδεικνύμενα .
διὸ καὶ υἱὸν ἀγαπητὸν ἀνεκήρυττεν μόνον αὐτὸν ἀμφὶ τὰ Ἰορδάνου ῥεῖθρα ἡ πατρικὴ φωνὴ μεγάλῃ μαρτυροῦσα βοῇ οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός , ἐν ᾧ ηὐδόκησα .
καὶ δευτεροῖ γε τὴν μαρτυρίαν καὶ ἐπὶ τῆς ἐν τῷ ὄρει μεταμορφώσεως τὸν αὐτὸν ἐπισφραγιζομένη λόγον 0 .
αὐτοῦ τοιγαροῦν τοῦ τῶν ὅλων θεοῦ ταύτην αὐτῷ τὴν μαρτυρίαν παρασχομένου , τοῦ τε εὐαγγελιστοῦ διαρρήδην αὐτὸν υἱὸν μονογενῆ εἶναι διδάσκοντος δι ὧν ἔφη θεὸν οὐδεὶς ἑώρακεν πώποτε ·
ὁ μονογενὴς υἱὸς  ἢ μονογενὴς θεὸς  ὁ ὢν εἰς τὸν κόλπον τοῦ πατρός , ἐκεῖνος ἐξηγήσατο ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ σωτῆρος ἐν ταῖς περὶ αὐτοῦ διδασκαλίαις ταῦτ ἐπισφραγιζομένου , δι ὧν ἔλεγεν οὕτως γὰρ ἠγάπησεν ὁ θεὸς τὸν κόσμον , ὥστε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν , ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον , ὁ μετὰ ταύτας τὰς φωνὰς γενητὸν ἐξ οὐκ ὄντων καὶ κτίσμα προηγμένον ἐκ τοῦ μὴ ὄντος τὸν υἱὸν ὁριζόμενος λέληθεν τ οὔνομα μὲν αὐτῷ μόνον χαριζόμενος .
τὸ δ ἀληθῶς υἱὸν εἶναι ἀρνούμενος 0 .
ὁ γὰρ ἐξ οὐκ ὄντων γεγονὼς οὐκ ἂν ἀληθῶς γένοιτ ἂν υἱὸς θεοῦ , ὅτι μη δὲ ἄλλο τι τῶν γεννητῶν 0 .
ὁ δ ἀληθῶς υἱὸς τοῦ θεοῦ , ἐξ αὐτοῦ ἅτε δὴ ἐκ πατρὸς ἀποεχθείς , εἰκότως καὶ μονογενὴς καὶ ἀγαπητὸς χρηματίσειεν ἂν τοῦ πατρός ·
οὕτω δὲ καὶ θεὸς ἂν εἴη .
τί γὰρ ἂν γένοιτο θεοῦ γέννημα ἢ τὸ τῷ γεγεννηκότι ἀφωμοιωμένον 0 ;
κτίζει μὲν οὖν βασιλεὺς πόλιν ἀλλ οὐ γεννιᾷ πόλιν , γεννᾶν δὲ υἱὸν ἀλλ οὐ κτίζειν λέγεται ·
καὶ ὁτεχνίτης δημιουργὸς ἀλλ οὐχὶ πατὴρ γένοιτ ἂν τοῦ πρὸς αὐτοῦ δημιουργουμένου , τοῦ δ ἐξ αὐτοῦ φύντος υἱοῦ οὐκ ἢν δημιουργὸς λεχθείη .
καὶ δὴ καὶ ὁ τῶν ὅλων θεὸς τοῦ μὲν υἱοῦ πατήρ , τοῦ δὲ κόσμου κτίστης ἂν εἰκότως καὶ ποιητὴς λέγοιτο .
εἰ δ ἅπαξ που τῆς γραφῆς εὑρίσκοι τις εἰρημένον κύριος ἔκτισέν με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ , τὸν νοῦν ἐπισκοπεῖν χρὴ τοῦ λόγου , ὃν μικρὸν ὕστερον ἐκθήσομαι , ἀλλὰ μὴ κατὰ Μάρκελλον ἐκ μιᾶς λέξεως τὸ κυριώτατον τῆς ἐκκλησίας παρασαλεύειν δόγμα .
κ ἀκεῖνος γὰρ ἅπαξ ἀκούσας λόγον εἶναι τὸν υἱόν , ἐπὶ τὸν ἄνθρωπον καταπεσὼν τὴν ὕπαρξιν ἠθέτει αὐτοῦ .
ὃν δὴ καὶ πρὸς αὐτοῦ καὶ πρὸς τοῦ πατρὸς μαρτυρούμενον εἶναι υἱὸν πῶς τοῖς λοιποῖς γενητοῖς παραβάλλειν ὅσιον 0 ;
πῶς δ ἔσται μονογενὴς τῷ πλήθει τῶν γεγονότων συναριθμούμενος ;
καὶ μὴν ἐξ αὐτῆς τῆς προσηγορίας ὁ υἱὸς τὴν πρὸς τὸν πατέρα φυσικὴν σχέσιν παρίστησιν , ὡς αὖ πάλιν τὸ μονογενὲς ὄνομα καὶ τοῦ γένους ἐφάπτεται καὶ τῆς γενέσεως αὐτῆς καὶ τοῦ μόνον εἶναι καὶ μηδέτερον αὐτῷ τῆς υἱότητος κοινωνεῖν .
ἀλλ ἐοίκασιν τ αὐτὸν Μαρκέλλῳ πάθος πεπονθέναι καὶ οὗτοι .
ὁ μὲν γὰρ δέει τοῦ μὴ δύο θεοὺς εἰπεῖν τὴν ἄρνησιν τοῦ υἱοῦ πρ οὐβάλλετο , τὴν ὑπόστασιν ἀθετῶν αὐτοῦ .
οἱ δὲ δύο δόντες ὑποστάσεις , τὴν μὲν ἀγένητον τὴν δ ἐξ οὐκ ὄντων κτισθεῖσαν , ἕνα μὲν θεὸν ὑφίστανται ·
ὁ δὲ υἱὸς οὐκέτ αὐτοῖς οὕτε ὁ μονογενὴς ἔσται οὔ τε μὴν κύριος , οὕτε θεός , μηδὲν μὲν ἐπικοινωνῶν τῇ τοῦ πατρὸς θεότητι , τοῖς δὲ λοιποῖς κτίσμασιν , καθ ὃ ἐξ οὐκ ὄντων ὑπέστη , παραβαλλόμενος .
ἀλλ οὐχ οὕτως ἡ ἐκκλησία 0 ·
τὸν δ υἱὸν τοῦ θεοῦ θεὸν καὶ κύριον ἀνακηρύττει , καὶ ἀληθῶς υἱὸν εἶναι καὶ θεὸν διδάσκει ·
οὐ κατὰ τοὺς πολλοὺς τοὺς ἐπίκλην ὀνομασθέντας υἱούς τε καὶ θεούς , περὶ ὧν εἴρηται ἐγὼ εἶπα θεοί ἐστε καὶ υἱοὶ ὑψίστου πάντες , καθ ὃ δὲ μόνος αὐτὸς ὁ ἐξ αὐτοῦ γεννηθεὶς τοῦ πατρὸς ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπῆρχεν , εἰκών τ  ἦν τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου καὶ πρωτότοκος ἀπάσης κτίσεως .
διὸ καὶ τιμᾶν καὶ σέβειν καὶ προσκυνεῖν μόνον αὐτόν , οἷα κύριον καὶ σωτῆρα καὶ θεὸν ἑαυτῆς , μεμάθηκεν 0 .
εἰ δὲ φόβον αὐτοῖς ἐμποιεῖ , μή πη ἄρα δύο θεοὺς ἀναγορεύειν δόξαιεν , ἴστωσαν ὡς καὶ τοῦ υἱοῦ πρὸς ἡμῶν ὁμολογουμένου θεοῦ εἷς ἂν γένοιτο θεὸς μόνος ἐκεῖνος , ὁ μόνος ἄναρχος καὶ ἀγέννητος , ὁ τὴν θεότητα οἰκείαν κεκτημένος , αὐτῷ τε τῷ υἱῷ τοῦ εἶναι καὶ τοῦ τοιῷδε εἶναι γεγονὼς αἴτιος ·
δι ὃν καὶ αὐτὸς ὁ υἱὸς ὁμολογεῖ ζῆν , ἄντικρυς λέγων καθὼς ἀπέστειλέν με ὁ ζῶν πατὴρ κ ἀγὼ ζῶ διὰ τὸν πατέρα καὶ ὥσπερ γὰρ ὁ πατὴρ ζωὴν ἔχει ἐν ἑαυτῷ , οὕτως καὶ τῷ υἱῷ ἔδωκεν ζωὴν ἔχειν ἐν ἑαυτῷ .
διὸ καὶ ἡμῶν καὶ ἑαυτοῦ θεὸν εἶναι διδάσκει τὸν πατέρα , ἐν οἷς φησιν ἀνέρχομαι πρὸς τὸν πατέρα μου καὶ πατέρα ὑμῶν καὶ θεόν μου καὶ θεὸν ὑμῶν .
καὶ κεφαλὴν δὲ αὐτοῦ μὲν τοῦ υἱοῦ τὸν θεόν , τῆς δ ἐκ κλησίας τὸν υἱὸν ὁ μέγας ἀπόστολος διδάσκει , πῆ μὲν λέγων κεφαλὴ δὲ τοῦ Χριστοῦ ὁ θεός , πῆ δὲ περὶ τοῦ υἱοῦ φάσκων καὶ αὐτὸν ἔδωκεν κεφαλὴν ὑπὲρ πάντα τῇ ἐκκλησίᾳ , ἥτις ἐστὶν τὸ σῶμα αὐτοῦ 0 1 2 .
οὐκοῦν τῆς μὲν ἐκκλησίας αὐτὸς ἀρχηγὸς ἂν εἴη καὶ κεφαλή , κεφαλὴ δὲ αὐτοῦ ὁ πατήρ 0 ·
οὕτως εἷς θεὸς ὁ τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ πατήρ , καὶ μία ἡ καὶ αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ κεφαλή 0 1 .
μιᾶς δὲ οὔσης ἀρχῆς τε καὶ κεφαλῆς , πῶς ἂν γένοιντο θεοὶ δύο , οὐχὶ δὲ εἷς ἐκεῖνος μόνος ὁ μηδένα ἀνώτερον μη δὲ ἑαυτοῦ αἴτιον ἕτερον ἐπιγραφόμενος , οἰκείαν δὲ καὶ ἄναρχον καὶ ἀγέννητον τῆς μοναρχικῆς ἐξουσίας τὴν θεότητα κεκτημένος καὶ τῷ υἱῷ τῆς ἑαυτοῦ θεότητός τε καὶ ζωῆς μεταδούς ὁ δι αὐτοῦ τὰ σύμπαντα ὑποστησάμενος , ὁ ἀποστέλλων αὐτόν , ὁ προστάττων αὐτῷ , ὁ ἐντελλόμενος , ὁ διδάσκων , ὁ πάντα αὐτῷ παραδιδούς , ὁ δοξάζων αὐτόν , ὁ ὑπερυψῶν , ὁ ἀναδείξας βασιλέα τῶν ὅλων , ὁ πᾶσαν αὐτῷ τὴν κρίσιν παραδιδούς , ὁ καὶ ἡμᾶς αὐτῷ πείθεσθαι βουλόμενος , ὁ τὸν ἐν δεξιᾷ τῆς μεγαλοπρεπείας αὐτοῦ κατέχειν θρόνον ἐγκελευόμενος ἐν τῷ προσφωνεῖν αὐτῷ καὶ λέγειν κάθου ἐκ δεξιῶν μου , ὁ διὰ ταῦτα πάντα καὶ αὐτοῦ ὑπάρχων τοῦ υἱοῦ θεός , ᾧ πειθόμενος ὁ μονογενὴς αὐτοῦ παῖς ἐκένωσεν ἑαυτόν , ἐταπείνωσεν ἑαυτόν , μορφὴν δούλου ἀνείληφεν , ὑπήκοος μέχρι θανάτου γέγονεν , ᾧ καὶ προσεύχεται , ᾧ καὶ κελεύοντι πείθεται , ιὧ καὶ εὐχαριστεῖ , ὃν καὶ μόνον ἀληθινὸν θεὸν ἡγεῖσθαι ἡμᾶς διδάσκει , μείζονά τε εἶναι ἑαυτοῦ ὁμολογεῖ , ὃν ἐπὶ πᾶσι τούτοις καὶ θεὸν ἑαυτοῦ εἶναι πάντας ἡμᾶς εἰδέναι βούλεται .
ὃν οὕτω δοξάζοντα τὸν ἑαυτοῦ πατέρα ἀμοιβαίως ἀντιδοξάζων ὁ πατὴρ καὶ κύριον καὶ σωτῆρα καὶ θεὸν τῶν ὅλων καὶ σύνθρονον τῆς αὐτοῦ βασιλείας ἀνέδειξεν .
ἃ δὴ πεπαιδευμένη ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ ἑαυτῆς μὲν καὶ θεὸν καὶ κύριον καὶ σωτῆρα τοῦ δ ἐπὶ πάντων θεοῦ υἱὸν μονογενῆ αὐτὸν γινώσκειν καὶ οὐδένα μὲν ἄλλον τῶν γενητῶν ἀναγορεύειν θεὸν ἀξιοῖ , μόνον δὲ τοῦτον οἶδεν θεόν , ὃν μόνον ὁ πατὴρ ἐξ ἑαυτοῦ ἐγέννα , ὥσπερ οὖν αὐτὸς διὰ Σολομῶνος παρίστη λέγων πρὸ τοῦ ὄρη ἑδρασθῆναι , πρὸ δὲ πάντων βουνῶν γεννᾷ με , ὧδέ πη ὄρη καὶ βουνοὺς τὰς θείας καὶ ὑπερκοσμίους δυνάμεις αἰνιττόμενος .
εἰ δὲ δὴ περιεργάζοιτό τις καὶ πῶς ἂν γεννήσειεν ὁ θεός , πῶς δ ἔσται πατὴρ ὁἐπέκεινα τῶν ὅλων , τὸ τολμηρὸν τοῦ πύσ μάτος κατασιγάσει ὁ φήσας βαθύτερά σου μὴ ζήτει , καὶ ὑψηλότερά σου μὴ ἐξέταζε .
ἃ προσετάγη σοι , ταῦτα διανοοῦ ·
οὐ γάρ ἐστίν σοι χρεία τῶν κρυπτῶν .
καὶ ὁ Παῦλος δὲ εἰπὼν ὦ βάθος πλούτου καὶ σοφίας καὶ γνώσεως θεοῦ 0 ·
ὡς ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοὺ τὸν περαιτέρω χωρεῖν τολμῶντα μὴ ἀνεφίκτοις ἐπιχειρεῖν πειθέτω 0 .
ἢ λεγέτω πρότερον αὐτός , ἃ δή φησιν ἐξ οὐκ ὄντων γεγονέναι , πῶς καὶ τίνα τρόπον ὑπέστη , μηδαμῆ μηδαμῶς ὄντα πρότερον .
οὐ γὰρ δὴ κατὰ τοὺς παρ ἡμῖν τεχνίτας ὕλην προϋποκειμένην λαβὼν ταῖς χερσὶν τὸ πᾶν ἐτεκτήνατο .
ὥσπερ δὲ τὸ τῇ φύσει ἀμήχανον ὅσον ἐπ ἀνθρώποις  λέγω δὲ τὸ μηδαμῶς ὑπάρχον ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι προαγαγεῖν  αὐτῷ δυνατὸν κατέστη , καὶ γέγονεν τῶν ὅλων ποιητὴς οὐ κατὰ ἄνθρωπον , ἀρρήτοις δὲ καὶ ἀφράστοις ἡμῖν λόγοις , οὕτω καὶ πολὺ πλέον ἡ τοῦ μονογενοῦς αὐτοῦ γέννησις ἀνεξερεύνητος καὶ ἀνεξιχνίαστος ἂν εἴη , οὐχ ἡμῖν ὡς ἂν φαίη τις μόνοις , ἀλλὰ καὶ πάσαις ταῖς κρείττοσιν ἢ καθ ἡμᾶς δυνάμεσιν 0 1 .
τὰ γὰρ μακρῷ τὴν φύσιν ὑποβεβηκότα , κάτω τε καὶ πορρωτάτω τῆς ἀρρήτου καὶ θεικῆς καθεστῶτα οὐσίας , πῶς ἂν ἐφίκοιτο τῆς ἐπέκεινα καὶ ἀνωτάτω καταλήψεως ;
πῶς δ ἂν τὰ μὴ ὄντα πρότερον , δι αὐτοῦ δ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι προαχθέντα , τοῦ προαγαγόντος αἰτίου τε αὐτοῖς τῆς ὑπάρξεως γενομένου σχοίη ἄν τῆς πρώτης γενέσεως τὴν γνῶσιν ;
ἢ πού γε ἡμεῖς οἱ χθιζοί , δέρμα καὶ κρέας ἐνδεδυμένοι , ὀστέοις καὶ νεύροις ἐνειρμένοι , καὶ μη δὲ τὰ καθ ἡμᾶς εἰδότες , τὴν περὶ τῶν ἀρρήτων ἀκίνδυνον ποιησόμεθα ζήτησιν , πῶς ἐγέννα τὸν υἱὸν ὁ πατὴρ πολυπραγμονοῦντες ;
ὅτι δὲ καὶ τῶν παρὰ πόδας μυρία τὴν ἡμετέραν διαδιδράσκει γνῶσιν , δῆλον ἂν εἴη ἐνθένδε .
τίς γὰρ ἂν εἰπεῖν ἔχοι , πῶς καθεῖρκται τῷ σώματι ἡ ψυχή , πῶς ἔξεισιν , πῶς δὲ τὴν ἀρχὴν εἰσεκρίθη , ὁποῖον δὲ αὐτῆς τὸ εἶδος , τί τὸ σχῆμα , τίς ἡ μορφή , τίς ἡ οὐσία 0 1 2 ;
οὕπω μοι τὸν περὶ δαιμόνων πολυπραγμονεῖν , οὐ τὸν περὶ οὐσίας ἀγγέλων , οὐ τὸν περὶ ἀρχῶν καὶ θρόνων καὶ κυριοτήτων , οὐ τὸν περὶ ἐξουσιῶν καὶ κοσμοκρατόρων 0 .
εἰ δ ἐν τούτοις ἄποσιν ἀμηχανοῦμεν , τί δεῖ τὴν περὶ τῆς ἀνάρχου καὶ ἀγενήτου θεότητος γνῶσιν διερευνᾶσθαι ;
τί τὰ ἀνέφικτα ἐρωτᾶν , πῶς υἱοῦ μονογενοῦς ὁ θεὸς ὑπέστη πατήρ , ὡς μὴ ἀπαρκούσης ἡμῖν τῆς πατρικῆς φωνῆς πρὸς μαρτυρίαν τοῦ ἀγαπητοῦ , ὃν ἀνεκήρυξεν εἰπὼν οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός , ἐν ᾧ ηὐδόκησα , αὐτοῦ ἀκούετε 0 ;
εἰ δὴ ἀκούειν αὐτοῦ ἐγκελεύεται , βασιλικῷ νόμῳ πειθαρχοῦντες ἀκούσωμεν τοῦ ἀγαπητοῦ υἱοῦ .
τί δὲ οὑτος περὶ ἑαυτοῦ βούλεται ἡμᾶς εἰδέναι , παραστήσει λέγων οὕτως γὰρ ἠγάπησεν ὁ θεὸς τὸν κόσμον , ὥστε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν , ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον .
πιστευτέον δῆτα αὐτῷ , ὡς ἂν τῆς αἰωνίου τύχοιμεν ζωῆς , ὁ γὰρ πιστεύων φησὶν εἰς αὐτὸν ἔχει ζωὴν αἰώνιον ·
οὐχ ὁ γινώσκων ὅπως ἐκ τοῦ πατρὸς γεγέννηται , οὐ γὰρ ἄν τινι μετῆν ζωῆς αἰωνίου , εἰ δὴ τοῦτ εἴρηται ὅτι μηδεὶς ἔγνω τὸν πατέρα εἰ μὴ ὁ υἱός , μη δὲ τὸν υἱόν τις ἔγνω εἰ μὴ μόνος ὁ γεννήσας αὐτὸν πατήρ 0 1 .
ἀπαρκεῖ τοιγαροῦν ἡμῖν ἡ πίστις πρὸς σωτηρίαν , ἡ θεὸν πατέρα παντοκράτορα παρέχουσα γινώσκειν , καὶ τὸν μονογενῆ αὐτοῦ υἱὸν ἐπιγράφεσθαι σωτῆρα , ὃς δὴ πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ ταῦθ ὧδε παρεδίδου λέγων τὸ γεγεννημένον ἐκ τῆς σαρκὸς σάρξ ἐστιν , καὶ τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ πνεύματος πνεῦμά ἐστιν .
πνεῦμα δὲ ὁ θεός 0 .
διὸ ἕπεται νοεῖν , ὡς καὶ τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ θεοῦ θεὸς ἂν εἴη .
ὅσῳ δὲ τῆς γεώδους σαρκὸς ὁ ἐπέκεινα τῶν ὅλων θεὸς ἀπηλλοτρίωται καὶ ἀπεσχοίνισται τῇ φύσει , τοσούτῳ χρὴ νοεῖν καὶ τῆς τῶν σαρκῶν γενέσεως ἀπηλλοτριῶσθαι τὸν τρόπον , καθ ὃν ὁ πατὴρ ἐγέννα τὸν υἱόν .
οὐ γάρ τι προϊεμένος οὐ δ ἀλλοιούμενος οὐδέ γε παθητικῶς κινούμενος οὐ δ ὅλως τι τῶν ἡμῖν συνεγνωσμένων ὑπομένων , ὑφίστη αὐτόν .
οὐ δὲ γὰρ σῶμα ἦν , ὡς ἀπόρροιαν ἢ μείωσιν ἢ ἔκτασιν ἢ μεταβολὴν ἢ τροπὴν ἢ ῥοὴν ἢ μέρος ἢ πάθος ἐπ αὐτῷ λογίσασθαι .
τούτων δ ἐκτὸς ἁπάντων , ἄρρητον ἡμῖν καὶ ἀνεπιλόγιστον , μᾶλλον δὲ πάσῃ γενητῇ φύσει ἀνεξερεύνητον καὶ ἀνεξιχνίαστον τὴν γενεσιουργίαν ὑφίστη .
γεννᾶ μὲν οὖν καὶ ἥλιος τὴν αὐγήν , λέγεται δὲ καὶ ὁ υἱὸς ἀπαύγασμα φωτὸς ἀιδίου καὶ ἀπαύγασμα τῆς δόξης , οὐ μὴν κατὰ τὴν αἰσθητὴν τοῦ φωτὸς εἰκόνα 0 ·
ἐπέκεινα γὰρ παντὸς παραδείγματος ἀρρήτοις αὐτὸν καὶ ἀκαταλήπτοις λόγοις ὑφίστη , καὶ τοῦτον ἕνα καὶ μονογενῆ 0 .
δυσσεβῶν δὲ καὶ ἀθέων ἀνδρῶν τῶν τὴν πολύθεον πλάνην νενοσηκότων ἀποπεφράχθω πᾶν στόμα , οἳ τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ τὴν ἐξαίρετον καὶ ἰδιάζουσαν γέννησιν εἰς πλῆθος καταβαλόντες πατέρα ἀνδρῶν τε θεῶν τε ἀνειρήκασιν , ὁμοῦ μὲν ἄνδρας μίξαντες θεοῖς .
ὁμοῦ δὲ τούτοις ὁμοφυᾶ καὶ τὸν αὐτὸν εἰσηγούμενοι πατέρα 0 .
ἀλλ οἵδε μὲν ἐνεργείᾳ δαιμονικῇ τὸ δυσσεβὲς τουτὶ καὶ ἄθεον προήκαντο ῥῆμα , τῷ θνητῷ καὶ παθητικῷ καὶ ἁμαρτητικῷ γένει τῶν ἀνθρώπων ὁμοφυεῖς καὶ ὁμοπαθεῖς θεοὺς καὶ τὸν τούτων κοινὸν ὑποθέμενοι πατέρα πάντως που τοῖς παισὶν παρωμοιωμένον ·
ὁ δ ἐκκλησιαστικὸς κῆρυξ ἑνὸς θεοῦ ἕνα μονογενῆ υἱὸν τοῖς πᾶσιν ἀνακηρύττει , ὃν ὑπὲρ τῆς τῶν γενητῶν ἁπάντων σωτηρίας τε καὶ προνοίας ὑφίστη .
ἐπειδὴ γὰρ ἡ τῶν γεγονότων φύσις , ἐν σώμασιν καὶ ἀσωμάτοις ἐμψύχοις τε καὶ ἀψύχοις λογικοῖς τε καὶ ἀλόγοις θνητοῖς τε καὶ ἀθανάτοις τὸ διάφορον κεκτημένη , τῷ ὑπὲρ πάντων καὶ ἐπὶ πάντων θεῷ πελάζειν καὶ τῶν τῆς αὐτοῦ θεότητος μαρμαρυγῶν οὐχ οἵα τε ἦν μετέχειν δι ὑπερβολὴν τῆς ἀπὸ τοῦ κρείττονος ἐλλείψεως , μακρὰν δὲ καὶ πορρωτάτω φύσεως ἀσθενείᾳ διώλισθεν ἄν .
εἰ μὴ θεοῦ σωτῆρος ἔτυχεν βοηθοῦ , εἰκότως ἡ πατρικὴ φιλανθρωπία τὸν αὐτοῦ μονογενῆ παῖδα ἐπὶ πᾶσιν καθίστη , καὶ διὰ πάντων χωροῦντα καὶ τοῖς πᾶσιν ἐπιστατοῦντα καὶ τὰς ἐξ αὐτοῦ χορηγίας ἐπάρδοντα .
πάντων γὰρ ἀθρόως τῶν τε κατ οὐρανὸν καὶ τῶν ἐπὶ γῆς ποιμένα καὶ σωτῆρα κηδεμόνα τε καὶ φύλακα καὶ ἰατρὸν καὶ κυβερνήτην μόνον αὐτὸν ὁ γεννήσας ἀνέδειξεν πατήρ , τῆς τῶν ὅλων συστάσεώς τε καὶ διοικήσεως μόνῳ τοὺς οἴακας ἐγχειρίσας , ὃ διδάσκει λέγων αὐτὸς πάντα μοι παρεδόθη ὑπὸ τοῦ πατρός μου καὶ αὖθις ὁ γὰρ πατὴρ φιλεῖ τὸν υἱόν , καὶ πάντα δέδωκεν ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ .
ὁ δ οἷα σοφὸς κυβερνήτης τὸν κλῆρον παρὰ τοῦ πατρὸς ὑποδεδεγμένος , ἐπιβὰς τοῦ σύμπαντος κόσμου ἄνω τε πρὸς τὸν αὐτοῦ πατέρα βλέπων , ἄγει καὶ φέρει πηδαλιουχῶν τὸ πᾶν , οὐ δὲ τὸ σμικρότατον τῶν δεομένων τῆς ἐξ αὐτοῦ χορηγίας παρορῶν οὐ δ ὑπερφρονῶν τῶν βραχυτάτων ·
διὸ δὴ τοῖς πᾶσιν ἐπιπάρεστιν , ἑκάστῳ νέμων τὰ πρόσφορα , τῇ τε τῶν ὅλων θεραπείᾳ δίκην ἰατροῦ τὰ ἁρμόδια πρὸς σωτηρίαν ἐπαρκῶν .
ὅθεν εἰκότως οὐ δὲ τοῦ κατὰ ἄνθρωπον ὑπερεφρόνησεν βίου , ἀλλὰ καὶ πάλαι πρότερον τοῖς ἐξ αἰῶνος φιλοθέοις ἀνδράσιν τὴν ἐξ αὐτοῦ παρεῖχεν ἐπικουρίαν , ὧδε μὲν ἐν ἀνθρωπείῳ σχήματι τοῖς Ἑβραίων προπάτορσιν ἐπιφαινόμενος ὧδε δὲ τοῖς τούτων ἀπογόνοις ἁρμοδίους διαταττόμενος νόμους , ἤδη δὲ καὶ τοῖς μετέπειτα διὰ προφητῶν μελλούσης αὐτοῦ θεοφανείας ἅπασιν ἐκλάμψειν ἀνθρώποις ἐξεδίδου θεσπίσματα .
ὡς δὲ ὁ τούτων παρήλαυνε χρόνος , ἔργοις ἐπλήρου παλαιῶν χρησμῶν ἀποτελέσματα , καὶ δὴ παρῆν λοιπὸν ἀναμὶξ τῷ θνητῷ βίῳ συναγελαζόμενος , αὐτός τε ἦν ὁ τοῦ θεοῦ μονογενὴς υἱὸς ὡς ἐν ἀγάλματι θείῳ , τῷ τοῦ σώματος ὀργάνῳ , τῷ τῶν ἀνθρώπων καθομιλῶν γένει διδασκαλίαις , θεραπείαις , ἐνθέου σοφίας ἀπορρήτοις παιδεύμασιν .
ἤδη δὲ αὐτῶν μέχρι θανάτου πυλῶν ἤλαυνεν πατρικοῦ νεύματος ὑπερβαλλούσῃ φιλανθρωπίᾳ , ὡς ἂν καὶ τοὺς τῇδε τῆς ἑαυτοῦ καταξιώσειεν χάριτος , ἐπὶ τὴν παρ αὐτῷ ζωὴν ἀνελκύσας .
οὕτω θεὸς ἦν ἐν Χριστῷ κόσμον καταλλάσσων ἑαυτῷ ·
καὶ τὴν ἔνσαρκον ὑπέμεινεν οἰκονομίαν , προὼν μὲν αὐτῆς καὶ προϋπάρχων , θεότητι πατρικῆς δόξης τετιμημένος ·