Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ὀφθαλμοὶ δὲ ἀπὸ γῆς ἐν ἀκαρεῖ φθάνουσιν εἰς οὐρανὸν καὶ τὰ πέρατα τοῦ παντός , ἐπ  ἀνατολὰς ὁμοῦ καὶ δύσεις ἄρκτον τε καὶ μεσημβρίαν , καὶ ἀφικνούμενοι πρὸς τὸ θεωρεῖν ἕλκουσιν ἐπὶ τὰ φανέντα τὴν διάνοιαν .
ἡ δὲ τὸ παραπλήσιον ἐνδεξαμένη πάθος οὐκ ἠρεμεῖ , ἀλλ ἅτε ἀκοίμητος καὶ ἀεικίνητος οὖσα , παρὰ τῆς ὄψεως τοῦ δύνασθαι τὰ νοητὰ θεωρεῖν τὰς ἀφορμὰς λαβοῦσα , εἰς σκέψιν ἦλθε , πότερον τὰ φανέντα ταῦτ ἐστὶν ἀγένητα ἢ γενέσεως ἔλαβεν ἀρχὴν καὶ πότερον ἄπειρα ἢ πεπερασμένα καὶ πότερον εἷς ἢ πλείονές εἰσι κόσμοι καὶ πότερον τὰ τέτταρα στοιχεῖα τῶν ἁπάντων ἐστὶν ἢ φύσιν ἐξαίρετον οὐρανὸς καὶ τὰ ἐν αὐτῷ κεκλήρωται θειοτέρας καὶ οὐχὶ τοῖς ἄλλοις τῆς αὐτῆς οὐσίας ἐπιλαχόντα 0 ·
εἰ δὲ δὴ καὶ γέγονεν ὁ κόσμος , ὑπὸ τίνος γέγονε καὶ τίς ὁ δημιουργὸς κατ οὐσίαν ἢ ποιότητα καὶ τί διανοηθεὶς ἐποίει καὶ τί νῦν πράττει καὶ τίς αὐτῷ διαγωγὴ καὶ βίος καὶ ὅσα ἄλλα περιττὸς νοῦς φρονήσει συμβιῶν εἴωθε διερευνᾶσθαι 0 .
ταῦτα δὲ καὶ τὰ τοιαῦτα ἀνάκειται τῷ φιλοσοφεῖν ·
ἐξ οὗ δῆλόν ἐστιν , ὅτι σοφία καὶ φιλοσοφία τὴν ἀρχὴν ἀπ  οὐδενὸς εἴληφεν ἑτέρου τῶν ἐν ἡμῖν ἢ τῆς ἡγεμονίδος τῶν αἰσθήσεων ὁράσεως , ἣν καὶ μόνην ἐκ τῆς σωματικῆς χώρας διέσωσεν ὁ θεὸς τὰς τέσσαρας φθείρας , ὅτι αἱ μὲν σαρκὶ καὶ τοῖς σαρκὸς πάθεσιν ἐδούλευσαν , ἡ δὲ ἴσχυσεν ἀνατεῖναι τὸν αὐχένα καὶ βλέψαι καὶ τέρψεις ἑτέρας ἀνευρεῖν πολὺ βελτίους τῶν σωματικῶν ἡδονῶν ἐκ τῆς περὶ τὸν κόσμον θεωρίας καὶ τῶν ἐν αὐτῷ .
μίαν οὖν ὥσπερ ἐκ πενταπόλεως τῶν πέντε αἰσθήσεων τὴν ὅρασιν ἐξαιρέτου γέρως τυχεῖν ἁρμόττον ἦν καὶ φθειρομένων τῶν ἄλλων διαμένειν , ὅτι οὐ περὶ τὰ θνητὰ εἱλεῖται μόνον ὡς ἐκεῖναι , μετανίστασθαι δὲ πρὸς τὰς ἀφθάρτους φύσεις ἀξιοῖ χαίρουσα τῇ θέᾳ τούτων 0 .
διὸ καὶ παγκάλως „ μικράν “ τε καὶ „ οὐ μικρὰν “  cf 0 .
19 , 20  τὴν πόλιν ταύτην οἱ χρησμοὶ διασυνιστᾶσιν αἰνιττόμενοι τὴν ὅρασιν ·
μικρὰ μὲν γὰρ λέγεται εἶναι , διότι βραχὺ μέρος τῶν ἐν ἡμῖν ἐστι , μεγάλη δέ , διότι μεγάλων ἐφίεται τὸν σύμπαντα οὐρανὸν καὶ κόσμον γλιχομένη καταθεάσασθαι 0 .
περὶ μὲν οὖν τῆς ἐπιφανείσης ὄψεως καὶ τῶν ἀοιδίμων καὶ παγκάλων ξενίων , ἐν οἷς δοκῶν ἑστιᾶν ὁ ξενοδόχος εἱστιᾶτο , καθ ὅσον ἐφικτὸν ἦν , ἀκριβοῦσιν ἡμῖν τὰ περὶ τὸν τόπον δεδήλωται .
μεγίστην δὲ πρᾶξιν ἀξίαν ἀκοῆς οὐχ ἡσυχαστέον ·
ὀλίγου γὰρ δέω φάναι πάσας ὅσαι θεοφιλεῖς ὑπερβάλλει .
λεκτέον δὲ τὰ καίρια περὶ αὐτῆς .
υἱὸς ἐκ τῆς γαμετῆς γίνεται τῷ σοφῷ γνήσιος , ἀγαπητὸς καὶ μόνος , τό τε σῶμα κάλλιστος καὶ τὴν ψυχὴν ἄριστος ·
ἤδη γὰρ τελειοτέρας τῆς ἡλικίας ἐξέφαινεν ἀρετάς , ὡς τὸν πατέρα μὴ πάθει μόνον εὐνοίας φυσικῆς ἀλλὰ καὶ γνώμῃ καθάπερ ἠθῶν δικαστὴν ἰσχυρᾷ τινι κεχρῆσθαι φιλοστοργίᾳ 0 .
διακειμένῳ δ οὕτως ἐξαπιναίως θεσπίζεται λόγιον οὔποτ ἐλπισθέν , σφαγιάσαι τὸν υἱὸν ἐπί τινος ὑψηλοτάτου κολωνοῦ πορρωτάτω πόλεως ἀποστάντα τριῶν ὁδὸν ἡμερῶν .
ὁ δὲ καίτοι ἀλέκτῳ πόθῳ τοῦ παιδὸς ἐκκρεμάμενος οὔ τε τὴν χρόαν μετέβαλεν οὔ τε τὴν ψυχὴν ἐγνάμφθη , γνώμῃ δ ἀνενδότῳ καὶ ἀρρεπεῖ διέμεινεν ἀκλινής , οἷος καὶ πρόσθεν ἦν ·
ἔρωτι δὲ θείῳ δεδαμασμένος ἀνὰ κράτος ἐνίκα πάντα ὅσα συγγενείας ὀνόματα καὶ φίλτρα καὶ μηδενὶ τῶν ἔνδον ἐξειπὼν τὸ λόγιον , ἐκ πολυανθρώπου θεραπείας οἰκετῶν δύο μόνους τοὺς πρεσβυτάτους καὶ μάλιστα φιλοδεσπότους παραλαβών , ὡς ἕνεκά τινος ἱερουργίας τῶν ἐν ἔθει τέταρτος ἐξῄει σὺν τῷ παιδί 0 .
τὸν δὲ προσταχθέντα χῶρον ὥσπερ ἀπὸ σκοπιᾶς ἰδὼν ἐκ μακροῦ τοῖς μὲν θεράπουσι κελεύει καταμένειν , τῷ δὲ παιδὶ πῦρ καὶ ξύλα δίδωσι κομίζειν , αὐτὸ δικαιώσας τὸ ἱερεῖον τὰ πρὸς τὴν θυσίαν ἐπηχθίσθαι , κουφότατον βάρος 0 ·
οὐδὲν γὰρ εὐσεβείας ἀπονώτερον 0 .
βαδίζοντες δ ἰσοταχῶς οὐ τοῖς σώμασι μᾶλλον ἢ ταῖς διανοίαις ὁδὸν τὴν ἐπίτομον , ἧς ὁσιότης τὸ τέλος , ἐπὶ τὸν προσταχθέντα τόπον ἀφικνοῦνται 0 .
κ ἄπειθ  ὁ μὲν πατὴρ συνεκόμιζε λίθους , ἵνα δείμαιτο βωμόν , ὁ δὲ υἱὸς τὰ μὲν ἄλλα ὁρῶν ὅσα πρὸς ἱερουργίαν εὐτρεπῆ , ζῷον δὲ μηδέν , ἀπιδὼν εἰς τὸν πατέρα „ ἰδοὺ τὸ πῦρ “ ἔφη „ καὶ τὰ ξύλα , πάτερ , ποῦ τὸ ἱερεῖον “ 0 ;
ἕτερος μὲν οὖν ἃ δρᾶν ἔμελλεν εἰδὼς καὶ τῇ ψυχῇ συσκιάζων ὑπὸ τοῦ λεχθέντος κ ἂν συνεχύθη καὶ δακρύων πληρωθεὶς ἔμφασιν τοῦ γενησομένου παρέσχεν ἐκ τῆς περιπαθήσεως ἡσυχάζων .
ὁ δ οὐδεμίαν ἐνδεξάμενος τροπὴν οὔ τε κατὰ τὸ σῶμα οὔ τε κατὰ τὴν διάνοιαν σταθερῷ μὲν τῷ βλέμματι σταθερῷ δὲ τῷ λογισμῷ φησι πρὸς τὴν πεῦσιν ἀποκρινόμενος ·
„ ὦ τέκνον , ὁ θεὸς ὄψεται ἱερεῖον ἑαυτῷ καὶ ἐν ἐρημίᾳ πολλῇ , δι ἣν ἴσως ἀπογινώσκεις εὑρεθήσεσθαι ·
πάντα δ ἴσθι θεῷ δυνατὰ καὶ ὅσα ἐν ἀμηχάνῳ καὶ ἀπόρῳ κεῖται παρ ἀνθρώποις “ .
καὶ ταῦθ ἅμα λέγων ᾗ τάχιστα τὸν υἱὸν ἐξαρπάσας ἐπιτίθησι τῷ βωμῷ καὶ σπασάμενος τῇ δεξιᾷ τὸ ξίφος ἐπέφερεν ὡς ἀναιρήσων ·
φθάνει δ ὁ σωτὴρ θεὸς ἀπ ἀέρος φωνῇ μεσολαβήσας τὸ ἔργον , ᾗ προσέταττεν ἀνέχειν καὶ μὴ ψαῦσαι τοῦ παιδός , ὀνομαστὶ καλέσας δὶς τὸν πατέρα , ἵν ἐπιστρέψας καὶ ἀντισπάσας διακωλύσῃ τὴν σφαγὴν ἐργάσασθαι .
καὶ ὁ μὲν διασῴζεται , τὸ δῶρον ἀντιχαρισαμένου τοῦ θεοῦ καὶ τὸν φέροντα ἐν οἷς εὐσεβεῖτο ἀντιτιμήσαντος ·
τῷ δ ἤδη καὶ ἡ πρᾶξις , εἰ καὶ μὴ τὸ τέλος ἐπηκολούθησεν , ὁλόκληρος καὶ παντελὴς οὐ μόνον ἐν ταῖς ἱεραῖς βίβλοις ἀλλὰ καὶ ἐν ταῖς τῶν ἀναγινωσκόντων διανοίαις ἀνάγραπτος ἐστηλίτευται .
ἀλλὰ τοῖς φιλαπεχθήμοσι καὶ πάντα διαβάλλουσιν , οἳ ψόγον πρὸ ἐπαίνου τιμᾶν ἐθίζονται , τὸ πραχθὲν ἔργον οὐ δοκεῖ μέγα καὶ θαυμαστόν , ὡς ἡμεῖς ὑπολαμβάνομεν εἶναι .
πολλοὺς γὰρ καὶ ἄλλους φασὶ τῶν πάνυ φιλοικείων καὶ φιλοτέκνων ἐπιδοῦναι τοὺς ἑαυτῶν παῖδας , τοὺς μὲν ὑπὲρ πατρίδων σφαγιασθησομένους , λυτήρια ἢ πολέμων ἢ αὐχμῶν ἢ ἐπομβρίας ἢ νοσημάτων λοιμικῶν γενησομένους , τοὺς δ ὑπὲρ νενομισμένης εὐσεβείας , εἰ καὶ μὴ πρὸς ἀλήθειαν οὔσης 0 1 ·
ἑλλήνων μέν γε τοὺς δοκιμωτάτους , οὐκ ἰδιώτας μόνον ἀλλὰ καὶ βασιλεῖς , ὀλίγα φροντίσαντας ὧν ἐγέννησαν διὰ τῆς τούτων ἀναιρέσεως δυνάμεις στρατευμάτων μεγάλας καὶ πολυανθρώπους ἐν μὲν τῇ συμμαχίᾳ τεταγμένας διασῶσαι , ἐν δὲ τῇ μερίδι τῶν ἐχθρῶν αὐτοβοεὶ διαφθεῖραι 0 ·
βαρβαρικὰ δὲ ἔθνη μέχρι πολλοῦ παιδοκτονίαν ὡς ὅσιον ἔργον καὶ θεοφιλὲς προσέσθαι , ὧν μεμνῆσθαι τοῦ ἄγους καὶ τὸν ἱερώτατον Μωυσῆν 0 ·
αἰτιώμενος γὰρ αὐτοὺς τοῦ μιάσματος φάσκει , ὅτι " τοὺς υἱοὺς αὐτῶν καὶ τὰς θυγατέρας κατακαίουσι τοῖς θεοῖς αὐτῶν “  Deut .
ἰνδῶν δὲ τοὺς γυμνοσοφιστὰς ἄχρι νῦν , ἐπειδὰν ἄρχηται καταλαμβάνειν ἡ μακρὰ καὶ ἀνίατος νόσος , τὸ γῆρας , πρὶν βεβαίως κρατηθῆναι , πυρὰν νήσαντας ἑαυτοὺς ἐμπιπράναι , δυναμένους ἔτι πρὸς πολυετίαν ἴσως ἀντισχεῖν ·
ἤδη δὲ καὶ γύναια προαποθανόντων ἀνδρῶν ὁρμῆσαι γεγηθότα πρὸς τὴν αὐτὴν πυρὰν καὶ ζῶντα τοῖς ἐκείνων σώμασιν ὑπομεῖναι συγκαταφλεχθῆναι ·
ταῦτα μὲν εἰκότως ἄν τις τῆς εὐτολμίας θαυμάσειεν ἐκ πολλοῦ τοῦ περιόντος καταφρονητικῶς ἔχοντα θανάτου καὶ ὡς ἐπ ἀθανασίαν αὐτὸν ἱέμενα καὶ ἀπνευστὶ θέοντα ·
τὸν δὲ τί προσῆκεν ἐπαινεῖν ὡς ἐγχειρητὴν κεκαινουργημένης πράξεως , ἣν καὶ ἰδιῶται καὶ βασιλεῖς καὶ ὅλα ἔθνη δρῶσιν ἐν καιροῖς ;
ἐγὼ δὲ πρὸς τὴν τούτων βασκανίαν καὶ πικρίαν ἐκεῖνα λέξω ·
τῶν καταθυόντων παῖδας οἱ μὲν ἔθει τοῦτο δρῶσιν , ὥσπερ ἐνίους ἔφασκον τῶν βαρβάρων , οἱ δὲ δι ἀβουλήτους καὶ μεγάλας ὑποθέσεις πόλεών τε καὶ χωρῶν ἑτέρως κατορθοῦσθαι μὴ δυναμένων , ὧν οἱ μὲν ἀνάγκῃ τοὺς αὑτῶν ἐπιδιδόασιν ὑπὸ δυνατωτέρων βιασθέντες , οἱ δὲ δόξης καὶ τιμῆς ἐφιέμενοι καὶ εὐκλείας μὲν τῆς ἐν τῷ παρόντι , εὐφημίας δὲ τῆς εἰς ὕστερον 0 1 .
οἱ μὲν οὖν ἔθει σφαγιάζοντες οὐδὲν ὡς ἔοικε μέγα δρῶσιν ·
ἐγχρονίζον γὰρ ἔθος ἐξισοῦται φύσει πολλάκις , ὡς καὶ τὰ δυσυπομόνητα καὶ δυσκαρτέρητα ῥᾳδίως ἐπελαφρίζειν , τὰς ὑπερβολὰς τῶν φοβερῶν ἐξευμαρίζον .
τῶν δ ἕνεκα δέους ἐπιδιδόντων ἔπαινος οὐδείς 0 ·
ὁ γὰρ ἔπαινος ἐν ἑκουσίοις κατορθώμασι γράφεται , τὰ δ ἀβούλητα ἑτέροις ἀνάκειται πράγμασιν , ἢ καιροῖς ἢ τύχαις ἢ ταῖς ἀπ ἀνθρώπων ἀνάγκαις .
εἰ δέ τις δόξης ὀρεγόμενος υἱὸν ἢ θυγατέρα προΐεται , ψέγοιτ  ἂν ἐνδίκως μᾶλλον ἢ ἐπαινοῖτο , θανάτῳ τῶν φιλτάτων ὠνούμενος τιμήν , ἣν καὶ κεκτημένος ὤφειλεν ὑπὲρ σωτηρίας τῶν τέκνων ἀπορρίπτειν .
ἐρευνητέον οὖν , εἰ ὑπό τινος τῶν λεχθέντων ἡττηθεὶς ἐκεῖνος ἔμελλε σφαγιάζειν τὸν υἱόν , ἔθους ἢ τιμῆς ἢ δέους .
ἔθος μὲν οὖν τὸ ἐπὶ παιδοκτονίᾳ Βαβυλὼν καὶ Μεσοποταμία καὶ τὸ Χαλδαίων ἔθνος οὐ παραδέχεται , ἐν οἷς ἐτράφη καὶ ἐπεβίωσε τὸν πλείονα χρόνον , ὡς τῇ συνεχείᾳ τῶν δρωμένων ἀμβλυτέραις ταῖς τῶν δεινῶν φαντασίαις κεκρατῆσθαι δοκεῖν .
καὶ μὴν οὐ δὲ φόβος τις ἦν ἀπ ἀνθρώπων  οὐ δὲ γὰρ τὸ χρησθὲν αὐτῷ μόνῳ λόγιον ᾔδει τις  , οὐδέ τις συμφορὰ κοινὴ κατείληφεν , ἧς ἔδει τὴν θεραπείαν ἀναιρέσει γενέσθαι τοῦ δοκιμωτάτου παιδός .
ἀλλὰ θηρώμενος ἔπαινον τῶν πολλῶν ἐπὶ τὴν πρᾶξιν ὥρμησε ;
καὶ τίς ἔπαινος ἐν ἐρημίᾳ , μηδενὸς τοῦ μέλλοντος ἐπευφημήσειν παρόντος , ἀλλὰ καὶ τῶν δυεῖν οἰκετῶν μακρὰν ἐπίτηδες ἀπολειφθέντων , ἵνα μὴ ἐγκαλλωπίζεσθαι καὶ ἐνεπιδείκνυσθαι δοκῇ μάρτυρας ἐπαγόμενος ὧν εὐσέβει 0 ;
στόμασιν οὖν ἀχαλίνοις καὶ κακηγόροις θύρας ἐπιθέντες μετριαζέτωσαν τὸν ἐν αὑτοῖς μισόκαλον φθόνον καὶ ἀρετὰς ἀνδρῶν εὖ βεβιωκότων μὴ σινέσθωσαν , ἃς ἁρμόττον ἦν εὐφημίᾳ συνεπικοσμεῖν .
ὅτι δὲ τῷ ὄντι ἐπαινετὴ καὶ ἀξιέραστος ἡ πρᾶξις , ἐκ πολλῶν εὐμαρὲς ἰδεῖν 0 .
πρῶτον μὲν τοίνυν τὸ πείθεσθαι θεῷ παρὰ πᾶσι τοῖς εὖ φρονοῦσι σεμνὸν καὶ περιμάχητον εἶναι νομιζόμενον ἐν τοῖς μάλιστα ἐπετήδευεν , ὡς μηδενὸς πώποτε τῶν προστεταγμένων ἀλογῆσαι , ἄνευ δυσκολίας καὶ ἀηδίας , κ ἂν πόνων τε καὶ ἀλγηδόνων μεστὸν ᾖ ·
παρὸ καὶ τὸ χρησθὲν ἐπὶ τῷ υἱῷ γενναιότατα καὶ στερρότατα ἤνεγκεν .
ἔπειτ  οὐκ ὄντος ἔθους ἐν τῇ χώρᾳ , καθάπερ ἴσως παρ ἐνίοις ἐστίν , ἀνθρωποθυτεῖν , ὃ τῇ συνεχείᾳ τὰς τῶν δεινῶν φαντασίας εἴωθεν ἐκλύειν , αὐτὸς ἔμελλε πρῶτος ἄρχεσθαι καινοτάτου καὶ παρηλλαγμένου πράγματος , ὅ μοι δοκεῖ μηδεὶς ἂν ὑπομεῖναι , καὶ εἰ σιδήρου τὴν ψυχὴν ἢ ἀδάμαντος κατεσκεύαστο ·
„ φύσει “ γὰρ ὡς εἶπέ τις „ ἔργον μάχεσθαι 0 .
“ γνήσιόν τε υἱὸν πεποιημένος μόνον τοῦτον εὐθὺς εἶχε καὶ τὸ πάθος ἐπ αὐτῷ τῆς εὐνοίας γνήσιον , ὑπερβάλλον τοὺς σώφρονας ἔρωτας καὶ τὰς φιλίας , ὅσαι δι ὀνόματος γεγόνασι .
προσῆν δέ τι καὶ βιαστικώτατον φίλτρον , τὸ μὴ καθ ἡλικίαν ἀλλ ἐν γήρᾳ γεγεννηκέναι τὸν παῖδα ·
τοῖς γὰρ ὀψιγόνοις ἐπιμεμήνασί πως οἱ τοκεῖς , ἢ τῷ μακρὸν ἐπιποθῆσαι χρόνον τὴν γένεσιν αὐτῶν ἢ τῷ μηκέθ  ἑτέρους ἐλπίζειν ἔσεσθαι , τῆς φύσεως ἐνταῦθα ἱσταμένης ὡς ἐπὶ τελευταῖον καὶ ὕστατον ὅρον 0 .
ἐκ πολυπαιδίας μὲν οὖν ἕνα προέσθαι θεῷ καθάπερ ἀπαρχήν τινα τέκνων παράδοξον οὐδέν , ἔχοντα τὰς ἐπὶ τοῖς ζῶσιν ἡδονὰς οὐ μικρὰ παραμύθια καὶ μειλίγματα τῆς ἐπὶ τῷ σφαγιασθέντι λύπης 0 ·
ὃν δὲ μόνον τις ἔσχεν ἀγαπητὸν διδοὺς λόγου παντὸς μεῖζον ἔργον διαπράττεται , μηδὲν οἰκειότητι χαριζόμενος , ἀλλ ὅλῃ τῇ ῥοπῇ πρὸς τὸ θεοφιλὲς ταλαντεύων .
ἐκεῖνο μὲν δὴ ἐξαίρετον καὶ μόνῳ σχεδόν τι τούτῳ πεπραγμένον 0 ·
οἱ μὲν γὰρ ἄλλοι , κ ἂν ὑπὲρ σωτηρίας πατρίδων ἢ στρατευμάτων ἐπιδιδῶσι σφαγιασθησομένους τοὺς ἑαυτῶν , ἢ οἴκοι καταμένουσιν ἢ μακρὰν ἀφίστανται τῶν βωμῶν ἤ , κ ἂν παρατυγχάνωσι , τὰς ὄψεις ἀποστρέφονται θεάσασθαι μὴ ὑπομένοντες , ἄλλων ἀναιρούντων ·
ὁ δ ὥσπερ ἱερεὺς αὐτὸς κατήρχετο τῆς ἱερουργίας , ἐφ υἱῷ τὰ πάντα ἀρίστῳ φιλοστοργότατος πατήρ 0 ·
ἐμέλισε δ ἂν ἴσως καὶ νόμῳ τῶν ὁλοκαυτωμάτων  cf .
κατὰ μέλη τὸν υἱὸν ἱερουργῶν 0 .
οὕτως οὐ τὸ μέν τι μέρος ἀπέκλινε πρὸς τὸν παῖδα , τὸ δέ τι πρὸς εὐσέβειαν , ἀλλ ὅλην τὴν ψυχὴν δι ὅλων ὁσιότητι προσεκλήρωσεν ὀλίγα φροντίσας συγγενικοῦ αἵματος 0 .
τί δὴ τῶν εἰρημένων πρὸς ἑτέρους κοινόν 0 ;
τί δ οὐκ ἐξαίρετον καὶ παντὸς λόγου κρεῖττον 0 ;
ὡς τόν γε μὴ φύσει βάσκανον καὶ φιλοπόνηρον καταπλαγῆναι καὶ θαυμάσαι τῆς περιττῆς ἄγαν εὐσεβείας , οὐχ ἅπαντα ὅσα εἶπον ἀθρόα εἰς νοῦν βαλλόμενον , ἀλλὰ κ ἂν ἕν τι τῶν πάντων 0 ·
ἱκανὴ γὰρ καὶ ἡ ἑνὸς φαντασία τύπῳ τινὶ βραχεῖ  βραχὺ δ οὐδὲν ἔργον σοφοῦ  μέγεθος ψυχῆς καὶ ὕψος ἐμφῆναι 0 .
ἀλλὰ γὰρ οὐκ ἐπὶ τῆς ῥητῆς καὶ φανερᾶς ἀποδόσεως ἵσταται τὰ λεχθέντα , φύσιν δὲ τοῖς πολλοῖς ἀδηλοτέραν ἔοικε παρεμφαίνειν , ἣν οἱ τὰ νοητὰ πρὸ τῶν αἰσθητῶν ἀποδεχόμενοι καὶ ὁρᾶν δυνάμενοι γνωρίζουσιν .
ἔστι δὲ τοιάδε ·
ὁ μελλήσας σφαγιάζεσθαι καλεῖται Χαλδαϊστὶ μὲν Ἰσαάκ , Ἑλληνιστὶ δὲ μεταληφθέντος τοῦ ὀνόματος „ γέλως “ 0 ·
γέλως δ οὐχ ὁ κατὰ παιδιὰν ἐγγινόμενος σώματι παραλαμβάνεται τὰ νῦν , ἀλλ ἡ κατὰ διάνοιαν εὐπάθεια καὶ χαρά .
ταύτην ὁ σοφὸς ἱερουργεῖν λέγεται δεόντως θεῷ διὰ συμβόλου παριστάς , ὅτι τὸ χαίρειν μόνῳ θεῷ οἰκειότατόν ἐστιν ·
ἐπίλυπον μὲν γὰρ τὸ ἀνθρώπινον γένος καὶ περιδεές , ἢ παρόντων κακῶν ἢ προσδοκωμένων , ὡς ἢ ἐπὶ τοῖς ἐν χερσὶν ἀβουλήτοις ἀνιᾶσθαι ἢ ἐπὶ τοῖς μέλλουσι ταραχῇ καὶ φόβῳ κραδαίνεσθαι 0 1 ·
ἄλυπος δὲ καὶ ἄφοβος καὶ παντὸς πάθους ἀμέτοχος ἡ τοῦ θεοῦ φύσις εὐδαιμονίας καὶ μακαριότητος παντελοῦς μόνη μετέχουσα 0 .
τῷ δὴ τὴν ἀληθῆ ταύτην ὁμολογίαν ὡμολογηκότι τρόπῳ χρηστὸς ὢν καὶ φιλάνθρωπος ὁ θεός , φθόνον ἐληλακὼς ἀφ  ἑαυτοῦ , προσηκόντως ἀντιχαρίζεται τὸ δῶρον , καθ ὅσον ἔχει δυνάμεως ὁ ληψόμενος , καὶ μόνον οὐ ταῦτα θεσπίζει λέγων ·
„ τὸ μὲν τῆς χαρᾶς γένος καὶ τὸ χαίρειν ὅτι οὐκ ἔστιν ἑτέρου πλὴν ἐμοῦ τοῦ πατρὸς τῶν ὅλων κτῆμα , σαφῶς οἶδα , κεκτημένος δ ὅμως οὐ φθονῶ τοῖς ἀξίοις χρῆσθαι ·
ἄξιος δὲ τίς ἂν εἴη , πλὴν εἴ τις ἐμοὶ καὶ τοῖς ἐμοῖς βουλήμασιν ἕποιτο ;
τούτῳ γὰρ ἥκιστα μὲν ἀνιᾶσθαι ἥκιστα δὲ φοβεῖσθαι συμβήσεται πορευομένῳ ταύτην τὴν ὁδόν , ἣ πάθεσι μὲν καὶ κακίαις ἐστὶν ἄβατος , εὐπαθείαις δὲ καὶ ἀρεταῖς ἐμπεριπατεῖται .
“ μηδεὶς δ ὑπολαβέτω τὴν ἄκρατον καὶ ἀμιγῆ λύπης χαρὰν ἀπ οὐρανοῦ καταβαίνειν ἐπὶ τὴν γῆν , ἀλλὰ κέκραται ἐξ ἀμφοῖν , περιττεύοντος τοῦ κρείττονος ·
ὅνπερ τρόπον καὶ τὸ φῶς ἐν οὐρανῷ μὲν ἄκρατον καὶ ἀμιγὲς σκότους ἐστίν , ἐν δὲ τοῖς ὑπὸ σελήνην ἀέρι ζοφερῷ κεκραμένον φαίνεται .
ταύτης ἕνεκα τῆς αἰτίας δοκεῖ μοι καὶ πρότερον γελάσασα ἡ ἀρετῆς ἐπώνυμος Σάρρα πρὸς τὸν πυνθανόμενον ἀρνήσασθαι τὸν γέλωτα  Gen .
18 , 15  , καταδείσασα μή ποτε ἄρα τὸ χαίρειν οὐδενὸς ὂν γενητοῦ , μόνου δὲ τοῦ θεοῦ , σφετερίζηται ·
διόπερ θαρσύνων αὐτὴν ὁ ἱερὸς λόγος φησί ·
μηδὲν εὐλαβηθῇς , ὄντως ἐγέλασας καὶ μέτεστί σοι χαρᾶς .
οὐ γὰρ εἴασεν ὁ πατὴρ τῶν ἀνθρώπων τὸ γένος λύπαις καὶ ὀδύναις καὶ ἄχθεσιν ἀνιάτοις ἐμφέρεσθαι , παρέμιξε δὲ καὶ τῆς ἀμείνονος φύσεως , εὐδιάσαι καὶ γαληνιάσαι ποτὲ τὴν ψυχὴν δικαιώσας ·
τὴν δὲ τῶν σοφῶν καὶ τὸν πλείω χρόνον τοῦ βίου γήθειν καὶ εὐφραίνεσθαι τοῖς τοῦ κόσμου θεωρήμασιν ἐβουλήθη .
τοσαῦτα μὲν περὶ τῆς τοῦ ἀνδρὸς εὐσεβείας , εἰ καὶ πολλῶν ἄλλων ἐστὶν ἀφθονία , λελέχθω .
διερευνητέον δὲ καὶ τὴν πρὸς ἀνθρώπους αὐτοῦ δεξιότητα ·
τῆς γὰρ αὐτῆς φύσεώς ἐστιν εὐσεβῆ τε εἶναι καὶ φιλάνθρωπον , καὶ περὶ τὸν αὐτὸν ἑκάτερον , ὁσιότης μὲν πρὸς θεόν , δικαιοσύνη δὲ πρὸς ἀνθρώπους , θεωρεῖται 0 .
πάντα μὲν οὖν τὰ πεπραγμένα μακρὸν ἂν εἴη διεξιέναι , δυεῖν δὲ ἢ τριῶν οὐκ ἄτοπον ἐπιμνησθῆναι 0 .
πολυάργυρος καὶ πολύχρυσος ἐν τοῖς μάλιστα ὢν καὶ θρεμμάτων πολυζῴους ἔχων ἀγέλας καὶ τῶν ἐγχωρίων καὶ αὐτοχθόνων τοῖς ἱκανὰ κεκτημένοις ἐν τῷ περιουσιάζειν ἁμιλλώμενος καὶ πλουσιώτερος γεγονὼς ἢ κατὰ μέτοικον ὑπ οὐδενὸς ἐμέμφθη τῶν ὑποδεξαμένων , ἀλλ ὑπὸ πάντων τῶν εἰς πεῖραν ἐλθόντων ἐπαινούμενος διετέλεσεν 0 .
εἰ δὲ καί τις , οἷα φιλεῖ πολλάκις , ἐκ θεραπόντων καὶ τῶν συνδιατριβόντων ἅμιλλα καὶ διαφορὰ πρὸς ἑτέρους ἐγένετο , ταύτην ἐπειρᾶτο διαλύειν ἡσυχῇ βαρυτέρῳ ἤθει τὰ φιλόνεικα καὶ ταραχώδη καὶ στασιαστικὰ πάντα προβεβλημένος καὶ τῆς ψυχῆς ἀπεληλακώς .
καὶ θαυμαστὸν οὐδέν , εἰ πρὸς τοὺς ἀλλοτρίους τοιοῦτος ἦν , οἳ βαρυτέρᾳ καὶ δυνατωτέρᾳ χειρὶ συμφωνήσαντες ἠμύναντο ἂν ἄρχοντα χειρῶν ἀδίκων , ὁπότε καὶ πρὸς τοὺς γένει μὲν οἰκείους , γνώμῃ δ ἠλλοτριωμένους , ἐρήμους καὶ μόνους καὶ πολλῷ καταδεέστερα κεκτημένους ἐμετρίαζεν , ἐλαττούμενος ἑκὼν ἐν οἷς πλεονεκτεῖν ἐδύνατο 0 .
ἦν γὰρ ἀδελφιδοῦς αὐτῷ , τῆς πατρίδος ὅτε μετανίστατο , συνεξεληλυθώς , ἀβέβαιος , ὑπαμφίβολος , ἀντιρρέπων ὧδε κ ἀκεῖσε , τοτὲ μὲν προσσαίνων φιλικοῖς ἀσπάσμασι , τοτὲ δὲ ἀφηνιάζων καὶ ἀπαυχενίζων διὰ τὴν τῶν τρόπων ἀνωμαλίαν .
ὅθεν καὶ τὸ οἰκετικὸν αὐτῷ δύσερι καὶ ταραχῶδες ἦν σωφρονιστὴν οὐκ ἔχον καὶ μάλιστα τὸ ποιμενικὸν μακρὰν τοῦ δεσπότου διεζευγμένον ·
ἀπελευθεριάζοντες γοῦν ὑπ αὐθαδείας ἀεὶ διεφέροντο τοῖς προεστηκόσι τῶν θρεμμάτων τοῦ σοφοῦ τὰ πολλὰ εἴκουσι διὰ τὴν τοῦ δεσπότου πραϋπάθειαν ·
ὑφ οὗ πρὸς ἀπόνοιαν ἐπιδόντες καὶ θράσος ἀναίσχυντον ὤργων , μηνιῶντες ἤδη καὶ τὸ ἀκατάλλακτον ἐν αὑτοῖς ζωπυροῦντες , ἕως ἀπηνάγκασαν τοὺς ἀδικουμένους εἰς ἄμυναν ὁρμῆσαι .
μάχης δὲ ἐμβριθεστάτης γενομένης , ἀκούσας ὁ ἀστεῖος τὴν ἀντεφόρμησιν , εἰδὼς ἐπικυδεστέραν οὖσαν τὴν αὑτοῦ μερίδα πλήθει τε καὶ δυνάμει , τὴν διαφορὰν οὐκ εἴασεν ἄχρι νίκης ἐλθεῖν , ὑπὲρ τοῦ μὴ ἀνιᾶσαι τὸν ἀδελφιδοῦν ἐφ  ἥττῃ τῶν ἰδίων , ἀλλ ἐν μεθορίῳ στὰς συμβατηρίοις λόγοις τοὺς διαφερομένους κατήλλαξεν , οὐ πρὸς τὸ παρὸν μόνον ἀλλὰ καὶ τὸν μέλλοντα χρόνον .
εἰδὼς γὰρ ὅτι συνοικοῦντες μὲν καὶ ἐν τ αὐτῷ διαιτώμενοι γνωσιμαχοῦντες φιλονεικήσουσι στάσεις ἀεὶ καὶ πολέμους κατ ἀλλήλων ἐγείροντες , ἵνα μὴ τοῦτο γένοιτο , συμφέρον ὑπέλαβεν εἶναι παραιτήσασθαι τὸ ὁμοδίαιτον καὶ τὴν οἴκησιν διαζεῦξαι ·
καὶ μεταπεμψάμενος τὸν ἀδελφιδοῦν αἵρεσιν αὐτῷ δίδωσι τῆς ἀμείνονος χώρας , ἄσμενος ὁμολογῶν ἣν ἂν ἐπιλέξηται μερίδα λήψεσθαι ·
κερδανεῖν γὰρ κέρδος μέγιστον , τὴν εἰρήνην 0 .
καίτοι τίς ἂν ἕτερος ἀσθενεστέρῳ παραχωρήσειεν οὑτινοσοῦν ἰσχυρότερος ὤν ;
τίς δὲ νικᾶν δυνάμενος βούλοιτ ἂν ἡττᾶσθαι , μὴ συγχρώμενος τῷ δύνασθαι ;
μόνος δὲ οὗτος τὸ ἄριστον οὐκ ἐν ῥώμῃ καὶ πλεονεξίᾳ τιθέμενος ἀλλ ἐν ἀστασιάστῳ βίῳ καὶ τό γε ἐπ αὐτὸν ἧκον μέρος ἡσυχάζοντι πάντων ἔδοξεν εἶναι θαυμασιώτατος .
ἐπειδὴ τοίνυν ὡς ἐπ ἀνθρώπου ἡ λέξις ἐγκωμιαστικὴ λέλεκται , μηνύονται δὲ καὶ τρόποι ψυχῆς κατὰ τοὺς ἀπὸ τῶν ῥητῶν ἐπὶ τὰ νοητὰ μετιόντας , ἁρμόττον ἂν εἴη καὶ τούτους ἀνερευνῆσαι .
μυρίοι μὲν οὖν εἰσιν ἀπὸ μυρίων ἀφορμῶν κατὰ παντοδαπὰς ἰδέας πραγμάτων συνιστάμενοι , δύο δ οἱ νυνὶ μέλλοντες ἐπικρίνεσθαι τρόποι , ὧν ὁ μὲν πρεσβύτερος , ὁ δὲ νεώτερος , πρεσβύτερος μὲν ὁ τὰ πρῶτα καὶ ἡγεμονικὰ τῇ φύσει τιμῶν , νεώτερος δὲ ὁ τὰ ὑπήκοα καὶ ἐν ἐσχατιαῖς ἐξεταζόμενα 0 1 2 .
πρεσβύτερα μὲν οὖν καὶ ἡγεμονικὰ φρόνησις καὶ σωφροσύνη καὶ δικαιοσύνη καὶ ἀνδρεία καὶ πᾶν ὅ τι περὶ ἀρετὴν καὶ αἱ κατ  ἀρετὴν πράξεις 0 1 ·
νεώτερα δὲ πλοῦτος καὶ δόξα καὶ ἀρχὴ καὶ εὐγένεια , οὐχ ἡ ἀληθής , ἀλλ ἣν οἱ πολλοὶ νομίζουσι , καὶ ὅσα ἄλλα τὴν τρίτην μετὰ τὰ ψυχικὰ καὶ σωματικὰ τάξιν εἴληχεν , ἥτις εὐθύς ἐστι καὶ τελευταία 0 .
τούτων οὖν τῶν τρόπων ἑκάτερος ἔχει καθάπερ τινὰς ποίμνας καὶ ἀγέλας , ὁ μὲν τῶν ἐκτὸς ὀρεγόμενος ἄργυρον , χρυσόν , ἐσθῆτας , πάντα ὅσα τοῦ πλουτεῖν ὗλαι καὶ παρασκευαί , καὶ πάλιν ὅπλα , μηχανήματα , τριήρεις , ἱππικὴν καὶ πεζικὴν καὶ ναυτικὴν δύναμιν , τὰς πρὸς ἡγεμονίαν ἀφορμάς , ἐξ ὧν περιγίνεται τὸ βεβαίως κρατεῖν , ὁ δὲ κ αλοκἀγαθίας ἐραστὴς τὰ καθ ἑκάστην ἀρετὴν δόγματα καὶ τὰ σοφίας αὐτῆς θεωρήματα 0 1 2 .
προστάται δὲ καὶ ἐπιμεληταὶ τούτων ἑκατέρων εἰσί τινες οἷα θρεμμάτων ποιμένες , τῶν μὲν ἐκτὸς οἱ φιλοχρήματοι καὶ φιλόδοξοι καὶ στρατηγιῶντες καὶ ὅσοι τὴν ἐπὶ τοῖς πλήθεσι δυναστείαν ἀγαπῶσι , τῶν δὲ περὶ ψυχὴν ὅσοι φιλόκαλοι καὶ φιλάρετοι , μὴ τὰ νόθα πρὸ τῶν γνησίων ἀλλὰ τὰ γνήσια πρὸ τῶν νόθων ἀγαθὰ αἱρούμενοι 0 1 2 .
γίνεται οὖν φυσική τις αὐτοῖς ἡ διαμάχη μηδὲν ἐγνωκόσι τῶν αὐτῶν , ἀλλ ἀπᾴδουσι καὶ διαφερομένοις ἀεὶ περὶ πράγματος συνεκτικωτάτου τῶν ἐν βίῳ , τοῦτο δ ἐστὶν ἡ κρίσις τῶν πρὸς ἀλήθειαν ἀγαθῶν .
ἄχρι μὲν οὖν τινος ἐπολεμεῖτο ἡ ψυχὴ καὶ τὴν στάσιν ταύτην ἐχώρει μήπω κεκαθαρμένη παντελῶς , ἀλλ ἔτι τῶν παθῶν καὶ νοσημάτων παρευημερούντων τοὺς ὑγιαίνοντας λόγους ·
ἀφ οὗ δὲ ἤρξατο δυνατωτέρα γίνεσθαι καὶ ῥώμῃ κραταιοτέρᾳ τὸν ἐπιτειχισμὸν τῶν ἐναντίων δοξῶν καθαιρεῖν , πτερυξαμένη καὶ φρονήματος ὑποπλησθεῖσα τὸν τὰς ἐκτὸς ὕλας τεθαυμακότα τρόπον ἐν αὑτῇ διατειχίζει καὶ διαζεύγνυσι καὶ ὡς ἀνθρώπῳ διαλεγομένη φησίν ·
ἀμήχανον ὁμοδίαιτον εἶναί σε καὶ ὁμόσπονδον ἐραστῇ σοφίας καὶ ἀρετῆς , ἴθι δὴ καὶ μετοικισάμενος μακρὰν ἀποζεύχθητι , μηδεμίαν ἔχων κοινωνίαν , ἀλλὰ μη δὲ σχεῖν δυνάμενος ·
ὅσα γὰρ ὑπολαμβάνεις εἶναι δεξιά , ταῦτ οἴεται ἐκεῖνος εὐώνυμα , καὶ ὅσα τ οὐναντίον σκαιά , ταῦτα παρ ἐκείνῳ νενόμισται δεξιά 0 .
Οὐ τοίνυν εἰρηνικὸς καὶ φιλοδίκαιος αὐτὸ μόνον ἦν ὁ ἀστεῖος , ἀλλὰ καὶ ἀνδρεῖος καὶ πολεμικός ·
οὐχ ἕνεκα τοῦ πολεμεῖν  οὐ γὰρ δύσερις ἦν καὶ φιλόνεικος  , ἀλλ ὑπὲρ βεβαίου τῆς πρὸς τὸ μέλλον εἰρήνης , ἣν οἱ ἀντίπαλοι καθῄρουν 0 .
σαφεστάτη δὲ πίστις τὰ πραχθέντα 0 .
τὴν πρὸς ἀνατολὰς μοῖραν τῆς οἰκουμένης τέτταρες μεγάλοι βασιλεῖς εἰλήχεσαν , οἷς ὑπήκουεν ἔθνη τὰ ἑῷα , τά τε ἐκτὸς καὶ ἐντὸς Εὐφράτου .
τὰ μὲν οὖν ἄλλα διέμενεν ἀστασίαστα πειθαρχοῦντα τοῖς τῶν βασιλέων ἐπιτάγμασι καὶ τοὺς ἐτησίους δασμοὺς ἀπροφασίστως εἰσφέροντα ·
μόνη δὲ ἡ Σοδομιτῶν χώρα , πρὶν καταφλεχθῆναι , παραλύειν ἤρξατο τὴν εἰρήνην ἀπόστασιν ἐκ πολλοῦ διανοουμένη .
πάνυ γὰρ οὔσης εὐδαίμονος πέντε βασιλεῖς ἐπεκράτουν τάς τε πόλεις καὶ τὴν γῆν δασάμενοι πολλὴν μὲν οὐκ οὖσαν , εὔσταχυν δὲ καὶ εὔδενδρον καὶ καρπῶν περίπλεων ·
ὃ γὰρ ταῖς ἄλλαις τὸ μέγεθος , τοῦθ ἡ ἀρετὴ Σοδόμοις παρέσχεν , ὅθεν καὶ πλείους ἐραστὰς ἔσχεν ἡγεμόνας τὸ κάλλος αὐτῆς καταπλαγέντας 0 .
οὗτοι τὸν ἄλλον χρόνον τοὺς ἐπιταχθέντας φόρους ἀπεδίδοσαν τοῖς ἐκλογεῦσι τῶν χρημάτων , τοὺς δυνατωτέρους ὧν ἦσαν ὕπαρχοι τιμῶντες ἅμα καὶ δεδιότες ·
ἐπεὶ δὲ ἐκορέσθησαν ἀγαθῶν καί , ὅπερ φιλεῖ , κόρος ὕβριν ἐγέννησε , πλέον τῆς δυνάμεως φρονήσαντες ἀπαυχενίζουσι τὸ πρῶτον , εἶθ  οἷα κακοὶ δοῦλοι δεσπόταις τοῖς ἑαυτῶν ἐπιτίθενται στάσει πιστεύσαντες ἢ ῥώμῃ 0 .
οἱ δὲ τῆς ἑαυτῶν εὐγενείας ὑπομνησθέντες καὶ φραξάμενοι δυνατωτέρᾳ χειρὶ μάλα καταφρονητικῶς ᾔεσαν ὡς αὐτοβοεὶ περιεσόμενοι καὶ συμπλακέντες τοὺς μὲν εὐθὺς εἰς φυγὴν ἀνεσκέδασαν , τοὺς δὲ ἐπιστροφάδην κτείνοντες ἡβηδὸν διαφθείρουσιν , αἰχμαλώτων δὲ πολὺν ὄχλον ἀγαγόντες μετὰ τῆς ἄλλης λείας διενέμοντο ·
προσαπάγουσι μέντοι καὶ τοῦ σοφοῦ τὸν ἀδελφιδοῦν εἰς μίαν τῆς πενταπόλεως οὐκ ἐκ πολλοῦ μετῳκηκότα .
τοῦτο μηνυθὲν ὑπό τινος τῶν ἐκ τῆς τροπῆς διασωθέντων χαλεπῶς αὐτὸν ἠνίασε καὶ οὐκέτ ἠρέμει διὰ τοῦτο συγκεχυμένος καὶ ζῶντα πενθῶν τὸ ἀργαλεώτερον ἢ εἰ τεθνεῶτα ἐπύθετο 0 ·
τέλος μὲν γάρ , ὡς αὐτό που δηλοῖ τ οὔνομα , τῶν κατὰ τὸν βίον ἁπάντων καὶ μάλιστα κακῶν ᾔδει τὴν τελευτήν , μυρία δὲ τῶν ἀβουλήτων ἐφεδρεύοντα τοῖς ζῶσι .
διώκειν δ εὐτρεπιζόμενος ἐπὶ τῷ ῥύσασθαι τὸν ἀδελφιδοῦν ἠπόρει συμμάχων , ἅτε ξένος ὢν καὶ μέτοικος καὶ μηδενὸς τολμῶντος ἀμάχοις δυνάμεσι τοσούτων βασιλέων καὶ ἄρτι νενικηκότων ἐναντιοῦσθαι .
καινοτάτην δ ἐξεῦρε συμμαχίαν  πόρος γὰρ ἐν ἀπόροις , ὅταν δικαίων καὶ φιλανθρώπων ἔργων ἐφιῆταί τις , εὑρίσκεται  ·
συναγαγὼν γὰρ τοὺς οἰκέτας καὶ τοῖς ἀργυρωνήτοις προστάξας οἴκοι καταμένειν  ἔδεισε γὰρ ἐξ αὐτῶν αὐτομολίαν  τοὺς οἰκότριβας καταλέγει καὶ διανείμας εἰς ἑκατονταρχίας τρισὶν ἐπῄει τάξεσιν , οὐ ταύταις πεποιθώς  πολλοστὴ γὰρ ἦν μοῖρα τῶν παρὰ τοῖς βασιλεῦσιν  , ἀλλὰ τῷ ὑπερμάχῳ καὶ προαγωνιστῇ τοῦ δικαίου θεῷ .
συντείνων οὖν ἔσπευδε μηδὲν τάχους ἀνιείς , ἕως καιροφυλακήσας νυκτὸς ἐπιπίπτει τοῖς πολεμίοις δεδειπνοποιημένοις ἤδη καὶ πρὸς ὕπνον μέλλουσι τρέπεσθαι ·
καὶ τοὺς μὲν ἐν εὐναῖς ἱέρευε , τοὺς δ ἀντιταχθέντας ἄρδην ἀνῄρει , πάντων δ ἐρρωμένως ἐπεκράτει τῷ θαρραλέῳ τῆς ψυχῆς μᾶλλον ἢ ταῖς παρασκευαῖς 0 .
καὶ οὐ πρότερον ἀνῆκεν , ἕως τὴν μὲν ἀντίπαλον στρατιὰν βασιλεῦσιν αὐτοῖς ἡβηδὸν ἀνελὼν πρὸ τοῦ στρατοπέδου κατεστόρεσε , τὸν δὲ ἀδελφιδοῦν ἀνήγαγε μετὰ λαμπρᾶς καὶ ἐπιφανεστάτης νίκης ἅπασαν τὴν ἵππον καὶ τὴν τῶν ἄλλων πληθὺν ὑποζυγίων καὶ λείαν ἀφθονωτάτην προσπαραλαβών .
ὃν θεασάμενος ὁ μέγας ἱερεὺς τοῦ μεγίστου θεοῦ ἐπανιόντα καὶ τροπαιοφοροῦντα σῷον μετὰ σῴου τῆς ἰδίας δυνάμεως  οὐδένα γὰρ τῶν συνόντων ἀπέβαλε  , καταπλαγεὶς τὸ μέγεθος τῆς πράξεως καὶ ὅπερ εἰκὸς ἐννοηθείς , ὡς οὐκ ἄνευ θείας ἐπιφροσύνης καὶ συμμαχίας κατωρθώθη , τὰς χεῖρας ἀνατείνας εἰς τὸν οὐρανὸν εὐχαῖς αὐτὸν γεραίρει καὶ ἐπινίκια ἔθυε καὶ πάντας τοὺς συναραμένους τῷ ἀγῶνι λαμπρῶς εἱστία , γεγηθὼς καὶ συνηδόμενος ὡς ἐπ  οἰκείῳ κατορθώματι 0 ·
καὶ ἦν τῷ ὄντι οἰκεῖον αὐτῷ ·
„ κοινὰ “ γὰρ κατὰ τὴν παροιμίαν „ τὰ φίλων “ , πολὺ δὲ πλέον τὰ τῶν ἀγαθῶν , οἷς ἓν τέλος εὐαρεστεῖν θεῷ 0 1 .
ταῦτα μὲν οὖν αἱ ῥηταὶ γραφαὶ περιέχουσιν .
ἀσώματα δὲ ὅσοι καὶ γυμνὰ θεωρεῖν τὰ πράγματα δύνανται , οἱ ψυχῇ μᾶλλον ἢ σώματι ζῶντες , φήσουσι τῶν ἐννέα βασιλέων τοὺς μὲν τέτταρας εἶναι τὰς ἐν ἡμῖν τῶν τεττάρων παθῶν δυνάμεις , ἡδονῆς , ἐπιθυμίας , φόβου , λύπης , τοὺς δὲ πέντε τὰς ἰσαρίθμους αἰσθήσεις , ὅρασιν , ἀκοήν , γεῦσιν , ὄσφρησιν , ἁφήν 0 .
τρόπον γάρ τινα βασιλεύουσι καὶ ἄρχουσιν ἡμῶν ἀνημμέναι τὸ κράτος , ἀλλ οὐχ ὁμοίως ·
ὑπήκοοι γὰρ αἱ πέντε τῶν τεττάρων εἰσὶ καὶ φόρους αὐταῖς καὶ δασμοὺς ἀναγκαίους φέρουσιν ὑπὸ φύσεως ὁρισθέντας .
ἐξ ὧν γὰρ ἂν ἴδωμεν ἢ ἀκούσωμεν ἢ ὀσφρανθῶμεν ἢ γευσώμεθα ἢ ἁψώμεθα , λῦπαι καὶ ἡδοναὶ καὶ φόβοι καὶ ἐπιθυμίαι συνίστανται , μηδενὸς τῶν παθῶν καθ αὑτὸ σθένοντος , εἰ μὴ ἐχορηγεῖτο ταῖς διὰ τῶν αἰσθήσεων παρασκευαῖς .
αὗται γὰρ ἐκείνων δυνάμεις εἰσίν , ἢ διὰ χρωμάτων καὶ σχημάτων ἢ διὰ φωνῆς τῆς ἐν τῷ λέγειν ἢ ἀκούειν ἢ διὰ χυλῶν ἢ δι ἀτμῶν ἢ τῶν ἐν ἁπτοῖς , ἃ μαλακὰ καὶ σκληρὰ ἢ τραχέα καὶ λεῖα ἢ θερμὰ καὶ ψυχρά 0 1 ·
ταῦτα γὰρ πάντα διὰ τῶν αἰσθήσεων ἑκάστῳ τῶν παθῶν χορηγεῖται .
καὶ μέχρι μὲν οἱ λεχθέντες ἀποδίδονται φόροι , μένει τοῖς βασιλεῦσιν ἡ ὁμαιχμία , ὅταν δὲ μηκέθ ὁμοίως συντελῶνται , στάσεις εὐθὺς καὶ πόλεμοι συνίστανται ·
τοῦτο δὲ συμβαίνειν ἔοικεν , ὅταν ἀφικνῆται τὸ ἐπώδυνον γῆρας , ἐν ᾧ τῶν μὲν παθῶν ἀσθενέστερον οὐδὲν γίνεται , τάχα δὲ καὶ τῆς παλαιᾶς δυνάμεως κραταιότερον , ἀμυδραὶ δὲ ὄψεις καὶ ὦτα δυσήκοα καὶ ἑκάστη τῶν ἄλλων αἰσθήσεων ἀμβλυτέρα , μηκέθ ὁμοίως ἕκαστα ἀκριβοῦν καὶ δικάζειν δυναμένη μη δ ἴσα τῷ πλήθει ὑποτελεῖν 0 1 ·