Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ἐκράτει δὲ ὅμως μένειν , καὶ ὁ τὰ γράμματα κομίσας ἄπρακτος ἀνέστρεφε .
τῷ δὲ ἐπιγενομένῳ θέρει παραγενόμενος ἕτερος ἐκ βασιλέως σὺν τοῖς ἐν τῷ ἔθνει ἄρχουσι κατήπειγεν αὐτὸν ἐξιέναι τῆς πόλεως καὶ τὸν κλῆρον χαλεπῶς ἐπολέμησεν ·
ἀναθαρρήσαντος δὲ τοῦ λαοῦ τῆς ἐκκλησίας συντεταγμένους πρὸς πόλεμον ἰδὼν καὶ οὗτος οὐδὲν ἀνύσας ἐξεδήμησεν ἐντεῦθεν .
οὐ πολλοῦ δὲ διαγενομένου χρόνου μετακαλοῦνται ἐξ Αἰγύπτου καὶ Λιβύης στρατιαί , ἃς λεγεῶνας Ῥωμαῖοι καλοῦσι .
καὶ ἐπεὶ ἐμηνύθη κρύπτεσθαι Ἀθανάσιον κατὰ τὴν Θεωνᾶ καλουμένην ἐκκλησίαν , παραλαβὼν στρατιώτας ὁ τῶν τῇδε ταγμάτων ἡγεμὼν καὶ Ἱλάριον , ὃς ἐκ βασιλέως πάλιν ἀφῖκτο τάδε ἐπιταχύνων , ἀπροσδοκήτως ἀωρὶ κλάσας τὰς θύρας εἰς τὴν ἐκκλησίαν εἰσῆλθε , πανταχῇ τε ἐπιζητήσας οὐ κατέλαβεν ἔνδοθεν Ἀθανάσιον .
λέγεται γάρ , ὡς πολλάκις ὑπὸ θείων μηνυμάτων πολλοὺς καὶ ἄλλους κινδύνους διέφυγε , καὶ τήνδε τὴν ἔφοδον θεὸν αὐτῷ προαναφῆναι ·
αὐτίκα τε ἐξῄει , καὶ τοὺς στρατιώτας τὰς θύρας καταλαβεῖν τῆς ἐκκλησίας , ἀκαριαίῳ τινὶ χρόνῳ τῆς αὐτοῦ συλλήψεως ὑστερήσαντας .
ἔοικε δὲ μη δὲ προσήκειν ἀπιστεῖν , ὡς θεοφιλὴς ὅδε ἀνὴρ ὑπῆρχε καὶ τρανῶς προεώρα τὸ μέλλον .
θαυμαστότερα γὰρ ἢ κατὰ τὰ προειρημένα περὶ αὐτοῦ παρειλήφαμεν , ἀκριβεστάτην ἐπιμαρτυροῦντα αὐτῷ τῶν ἐσομένων εἴδησιν 0 .
οὕτω γοῦν ἡνίκα τὸ πρῶτον ἔτι Κώνσταντος περιόντος κακουργεῖν αὐτὸν ἐβεβούλευτο ὁ βασιλεύς , φυγὰς γενόμενος παρά τινι τῶν γνωρίμων ἐκρύπτετο ·
καὶ ἐπὶ πολλῷ χρόνῳ διέτριβεν ἐν μυχῷ γῆς καὶ ἀνηλίῳ οἰκήματι , ὃ ταμιεῖον τὸ πρὶν ὑδάτων ἐτύγχανε .
συνῄδει δὲ οὐδεὶς ἢ παρ οἷς ἐλάνθανε καὶ θεράπαινα τούτων πιστὴ δοκοῦσα , ὡς ἂν αὐτῷ διακονοίη .
πολλῆς δὲ οὔσης σπουδῆς τοῖς ἑτεροδόξοις ζωγρῆσαι τὸν ἄνδρα , οἷα εἰκὸς ἐπὶ δώροις ἢ ὑποσχέσεσιν ἔμελλεν αὐτὸν καταμηνύειν ἡ θεράπαινα 0 .
προαναφήναντος δὲ τοῦ θεοῦ τὴν ἐπιβουλὴν φθάσας ἑτέρωθι μετῴκησε .
καὶ ἡ θεράπαινα τιμωρίαν ἔδωκεν ὡς ψευδῆ μηνύσασα κατὰ τῶν δεσποτῶν , οἳ δὴ πεφεύγεσαν .
οὐ γὰρ τὸ τυχὸν ἐποιοῦντο ἔγκλημα οἱ τῆς ἐναντίας αἱρέσεως κατὰ τῶν ὑποδεχομένων ἢ κρυπτόντων Ἀθανάσιον , ἀλλ  ὡς ἀπειθεῖς προστάξεσι βασιλέως καὶ περὶ πολιτείαν ἁμαρτάνοντας εἰς δικαστήριον εἷλκον .
καὶ παραπλησίου δ αὖ καὶ ἄλλοτε ἐπὶ Ἀθανασίῳ συμβάντος εἰς ἀκοὴν ἦλθον .
ἐπεὶ γὰρ κατὰ τοιαύτην αἰτίαν ὡς ἐπὶ Αἴγυπτον φεύγων ἀνέπλεεν ἐπὶ τὸν Νεῖλον , μηνυσάντων τοῦτό τινων ἐδίωκον αὐτὸν οἱ συλληψόμενοι .
προμαθὼν δὲ θειόθεν τὴν δίωξιν ἐξήγγειλε τοῖς συμπλέουσι καὶ ἀναστρέφειν ἐπὶ τὴν Ἀλεξάνδρειαν ἐκέλευσεν .
ἐν δὲ τῷ καταπλεῖν ἀναπλέοντας τοὺς ἐπιβούλους παραμείψας ἐπὶ τὴν πόλιν διεσώθη καὶ ὡς ἐν ὁμίλῳ καὶ πλήθει οἰκημάτων ἀσφαλέστερον ἐλάνθανεν 0 .
ἐκ δὴ τῶν τοιούτων καὶ πολλῶν ἄλλων ὁμοίως προμηνυομένων παρ αὐτοῦ διεβάλλετο παρὰ τῶν ἐναντίων Ἑλλήνων τε καὶ ἑτεροδόξων ὡς γοητείαις ταῦτα κατορθῶν .
λόγος οὖν ποτε προϊόντος αὐτοῦ ἀνὰ τὴν πόλιν συμβὰν οὕτως ἐφιπταμένην κορώνην κρᾶξαι 0 ·
παρατυχὸν δὲ πλῆθος Ἑλλήνων οἷα εἰς γόητα ἀποσκῶπτον ἐξαιτῆσαι εἰπεῖν αὐτοῖς , ὅ τι λέγοι ἡ κορώνη 0 .
τὸν δὲ φάναι ἠρέμα ἐπιγελάσαντα ·
κρᾶς ἐστιν αὔριον τῇ Ῥωμαίων φωνῇ ·
τοῦτο τοίνυν κράζουσα ἀηδῆ τὴν αὔριον ὑμῖν ἔσεσθαι ἀγγέλλει ·
σημαίνει γὰρ ἐκ προστάγματος τοῦ Ῥωμαίων βασιλέως κωλυθήσεσθαι ὑμᾶς τὴν ἑξῆς ἑορτὴν ἄγειν .
ἡ δὲ Ἀθανασίου πρόρρησις καίπερ γελοιώδης δόξασα ἀληθὴς ἐφάνη ·
τῇ γὰρ ἐς αὔριον γράμματα τοῦ κρατοῦντος ἀπεδόθη τοῖς ἄρχουσι παρακελευόμενα μὴ συγχωρεῖν τοὺς Ἕλληνας τοῖς ναοῖς προσβάλλειν μη δὲ τὰς συνήθεις θρησκείας καὶ πανηγύρεις ἐπιτελεῖν ·
καὶ ἡ παρατυχοῦσα τότε ἑορτὴ διελύθη , σεβάσμιός τε οὖσα καὶ πολυτελὴς Ἕλλησιν .
ὡς μὲν οὖν προφητικὸς ὁ ἀνὴρ ἐγένετο , ἀπόχρη τάδε εἰπεῖν .
ἐπεὶ δέ , ὡς εἴρηται , διέφυγε τοὺς ἐπὶ συλλήψει αὐτοῦ παραγενομένους , ἐπί τινι χρόνῳ διέμεινεν ὁ ὑπ αὐτὸν κλῆρος καὶ λαὸς τὰς ἐκκλησίας κατέχοντες , εἰσότε δὴ ὁ Αἰγύπτου ὕπαρχος καὶ ὁ ἡγούμενος τῶν τῇδε στρατιῶν ἐκβαλόντες τοὺς αὐτῷ πειθομένους παρέδοσαν αὐτὰς τοῖς προσδοκῶσι Γεώργιον .
οὐκ εἰς μακρὰν δὲ αὐτὸς Γεώργιος ἀφίκετο καὶ τὰς ἐκκλησίας ὑφ ἑαυτὸν εἶχε .
βιαιότερον δὲ ἢ κατὰ πρόσχημα καὶ ἦθος ἱερέως ἐπιτηδεύων κρατεῖν καὶ πᾶσι μὲν φοβερὸς εἶναι θέλων , πρὸς δὲ τοὺς Ἀθανάσιον ἐπαινοῦντας καὶ ἀπηνής , ὡς δεσμὰ καὶ πληγὰς ἄνδρας τε καὶ γυναῖκας ὑπομεῖναι , οἷα τύραννος ἐνομίζετο 0 1 .
ὑπὸ τοιαύτης δὲ αἰτίας εἰς κοινὸν μῖσος ἐμπεσόντι κινηθεὶς εἰς ὀργὴν ὁ δῆμος ἐπέστη ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ διατρίβοντι , καὶ μικροῦ αὐτὸν διεχειρίσαντο .
καὶ ὁ μὲν ὧδε κινδυνεύσας μόλις διεσώθη καὶ πρὸς βασιλέα φεύγει .
οἱ δὲ τὰ Ἀθανασίου φρονοῦντες τὰς ἐκκλησίας κατέσχον .
ἐγένετο δὲ τοῦτο οὐκ ἐπὶ πολλῷ χρόνῳ .
παραγενόμενος γὰρ ὁ τῆς Αἰγύπτου στρατηγὸς πάλιν τοῖς Γεωργίου τὰς ἐκκλησίας παρέδωκε .
μετὰ δὲ ταῦτα ταχυγράφος βασιλικὸς ἐκ τοῦ τάγματος τῶν καλουμένων νοταρίων ἀποσταλεὶς τιμωρῆσαι πολλοὺς Ἀλεξανδρέων ἐβασάνισε καὶ ᾐκίσατο .
μετ  οὐ πολὺ δὲ καὶ αὐτὸς Γεώργιος ἐπανῆλθε φοβερώτερος ἐκ τῶν εἰρημένων ὡς εἰκὸς γεγενημένος καὶ μᾶλλον ἢ πρότερον μισούμενος , ὡς εἰς κάκωσιν πολλῶν βασιλέα κεκινηκὼς καὶ ἐπὶ δυσπιστίᾳ καὶ τύφῳ διαβαλλόμενος παρὰ τῶν ἐν Αἰγύπτῳ μοναχῶν , ὧν τῇ δόξῃ τὸ πλῆθος εἵπετο καὶ τὰς μαρτυρίας ἀληθεῖς ἡγεῖτο , καθότι ἀρετὴν ἤσκουν καὶ ἐν φιλοσοφίᾳ ὁ βίος αὐτοῖς ἦν 0 .
τάδε μὲν ὧδε ἐφεξῆς οὐ κατὰ τὸν αὐτὸν καιρὸν Ἀθανασίῳ τε καὶ τῇ Ἀλεξανδρέων ἐκκλησίᾳ συνέβη μετὰ τὴν Κώνσταντος τελευτήν .
σαφηνείας δὲ χάριν ταῦτα συλλήβδην ἐνταῦθα διηγησάμην .
ἀπράκτου δὲ διαλυθείσης τῆς ἐν Μεδιολάνῳ συνόδου τοὺς μὲν ἀντειπόντας τοῖς κατὰ Ἀθανασίου σπουδάζουσιν ἐκποδὼν ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς φυγὴν αὐτῶν καταδικάσας ·
περὶ πολλοῦ δὲ ποιούμενος πανταχοῦ τὴν ἐκκλησίαν συμφωνεῖν περὶ τὸ δόγμα καὶ τοὺς ἱερέας ὁμονοεῖν , ἐβουλεύετο πανταχόθεν ἐπισκόπους εἰς τὴν δύσιν καλεῖν .
ἐννοούμενος δὲ ὡς ἐργῶδες τοῦτο διὰ τὸ μῆκος τῆς ἐν μέσῳ γῆς καὶ θαλάσσης , ἠπόρει μὲν ὅ τι ποιήσει , παντελῶς δὲ οὐ καθυφίει 0 .
μένων δὲ ἐπὶ τῆς αὐτῆς γνώμης , πρὶν εἰς Ῥώμην ἐλθεῖν καὶ τὴν εἰωθυῖαν Ῥωμαίοις ἐπιτελεῖν πομπὴν κατὰ τῶν νενικημένων , μετακαλεσάμενος Λιβέριον τὸν Ῥώμης ἐπίσκοπον ἔπειθεν ὁμόφρονα γενέσθαι τοῖς ἀμφ αὐτὸν ἱερεῦσιν , ὧν ἦν καὶ Εὐδόξιος .
ἀνταίροντα δὲ καὶ ἰσχυριζόμενον μήποτε τοῦτο ποιήσειν προσέταξεν εἰς Βεροίην τῆς Θρᾴκης ἀπάγεσθαι .
λέγεται δὲ σὺν ταύτῃ πρόφασις εἶναι τῆς Λιβερίου φυγῆς καὶ τὸ μὴ ἑλέσθαι τὴν πρὸς Ἀθανάσιον κοινωνίαν ἀρνήσασθαι , ἀλλ ἀνδρείως περὶ τούτου ἀντειπεῖν βασιλεῖ , ἐπαιτιωμένῳ ὡς τὰς ἐκκλησίας ἠδίκησε καὶ τοῖν ἰδίοιν ἀδελφοῖν τὸν μὲν πρεσβύτερον ἀπώλεσε , Κώνσταντα δέ , ὅσον εἰς αὐτὸν ἧκεν , ἐχθρὸν αὐτῷ κατέστησε ·
προϊσχομένῳ τε τὴν κρίσιν τῶν πανταχοῦ καὶ μάλιστα ἐν Τύρῳ κατ αὐτοῦ συνεληλυθότων , τούτοις μὲν ὡς κατὰ πάντα πρὸς ἀπέχθειαν καὶ χάριν ἢ δέος ψηφισαμένοις μὴ χρῆναι τίθεσθαι ἔλεγε Λιβέριος ·
ἐζήτει δὲ τὴν μὲν ἐν Νικαίᾳ παραδοθεῖσαν πίστιν ὑπογραφαῖς τῶν πανταχοῦ ἐπισκόπων κρατύνεσθαι καὶ τοὺς διὰ τοῦτο ἐν ὑπερορίαις διατρίβοντας μετακαλεῖσθαι .
κατορθωθέντων δὲ τούτων , ὥστε μὴ ὀχληροὺς καὶ ἐπιζημίους δόξαι , δημοσίων ὀχημάτων ἢ χρημάτων μὴ μεταδοῦναί τινι , ἀλλ ἰδίᾳ δαπάνῃ πάντας εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν συνελθεῖν , ἔνθα ὁ ἠδικηκὼς καὶ οἱ ἠδικημένοι καὶ τῶν ἐγκλημάτων οἱ ἔλεγχοι καὶ ἀκριβὴς τῆς ἐπὶ τούτοις ἀληθείας βάσανος 0 .
ἐπιδεικνύς τε τὴν ἐπὶ Ἀθανασίῳ ἔγγραφον μαρτυρίαν Οὐάλεντος καὶ Οὐρσακίου , ἣν ἐπιδεδώκασιν Ἰουλίῳ τῷ πρὸ αὐτοῦ τὸν τῶν Ῥωμαίων θρόνον ἐπιτροπεύσαντι συγγνώμην αἰτοῦντες καὶ τὰ πρὸς αὐτῶν ἐν τῷ Μαρεώτῃ πεπραγμένα ψευδῆ καταμηνύοντες , ἠξίου μὴ καταδικάζειν αὐτοῦ ἀπόντος τὸν βασιλέα μη δὲ τοῖς τότε ψηφισαμένοις πείθεσθαι , ἅτε δήλης τῆς ἐπιβουλῆς οὔσης .
ἕνεκα δὲ τοῖν ἀδελφοῖν μὴ προσδοκᾶν αὐτὸν ἀμύνεσθαι διὰ ἱερατικῆς χειρός , ἣν οὐχ ἕτοιμον εἰς τοῦτο , ἀλλ εἰς ἁγιασμὸν καὶ πᾶσαν δικαίαν τε καὶ ἀγαθὴν πρᾶξιν τὸ θεῖον ἐνομοθέτησεν .
ἐπεὶ οὖν οὐ καθυφῆκεν οἷς ἐπέταττε , προσέταξεν αὐτῷ ὁ βασιλεὺς εἰς τὴν Θράκην ἀπάγεσθαι , εἰ μὴ μετάθοιτο τῆς γνώμης ἐντὸς ἡμερῶν δύο .
ἀλλ  ἐμοί , ἔφη Λιβέριος , ὦ βασιλεῦ , οὐ βουλῆς δεῖ ·
πάλαι γὰρ ταῦτα εὖ μοι βεβούλευται καὶ δέδοκται , καὶ τῆς ὁδοῦ ἐντεῦθεν ἤδη ἔχομαι .
λέγεται δὲ ἀπαγομένῳ αὐτῷ πεντακοσίους χρυσοῦς ἀποστεῖλαι , τὸν δὲ μὴ δεξάμενον εἰπεῖν τῷ κομίσαντι ·
ἄπιθι καὶ ἄγγειλον τῷ πεπομφότι τὸ χρυσίον τοῦτο δοῦναι τοῖς ἀμφ αὐτὸν κόλαξι καὶ ὑποκριταῖς , οὓς ὑπὸ ἀπληστίας διηνεκὴς ἔνδεια ὁσημέραι ὀχλοῦσα κολάζει ἀεὶ χρημάτων ἐπιθυμοῦντας , μηδέποτε δὲ κορεννυμένους ·
ἡμῖν δὲ ὁ Χριστὸς ἐν ἅπασι τῷ πατρὶ ὅμοιος τροφεὺς καὶ ταμίας ἐστὶ πάντων τῶν ἀγαθῶν .
ἐκ δὴ τοιαύτης αἰτίας καὶ Λιβέριος ἀφῃρέθη τῆς Ῥωμαίων ἐκκλησίας ·
ἐπιτρέπεται δὲ ταύτην Φίληξ διάκονος τοῦ ἐνταῦθα κλήρου .
ὃν ὁμόφρονά φασι διαμεῖναι κατὰ τὴν πίστιν τοῖς ἐν Νικαίᾳ συνεληλυθόσι καὶ παντελῶς θρησκείας ἕνεκα ἀνέγκλητον .
τουτὶ δὲ μόνον ἐγκαλεῖσθαι , ὅτι γε πρὸ χειροτονίας καὶ κοινωνίας ἑτεροδόξων ἀνδρῶν ἠνέσχετο 0 .
ὡς δὲ εἰσήλαυνεν εἰς Ῥώμην ὁ βασιλεὺς καὶ πολὺς ἦν ὁ ἐνθάδε δῆμος περὶ Λιβερίου ἐκβοῶν καὶ δεόμενος αὐτὸν ἀπολαβεῖν , βουλευσάμενος μετὰ τῶν συνόντων αὐτῷ ἐπισκόπων ἀπεκρίνατο μετακαλεῖσθαι αὐτὸν καὶ τοῖς αἰτοῦσιν ἀποδώσειν , εἰ πεισθείη τοῖς συνοῦσιν αὐτῷ ἱερεῦσιν ὁμοφρονεῖν .
περὶ δὲ τοῦτον τὸν χρόνον εἰς τὸ φανερὸν ἐδίδασκεν Ἀέτιος ἣν εἶχε περὶ θεοῦ δόξαν .
ἦν δὲ τότε διάκονος τῆς Ἀντιοχέων ἐκκλησίας , παρὰ Λεοντίου γενόμενος .
τὰ αὐτὰ δὲ Ἀρείῳ ἐδόξαζε , κτιστὸν καὶ ἐξ οὐκ ὄντων ἀνόμοιόν τε λέγων τῷ πατρὶ τὸν υἱόν .
ἐριστικὸς δέ τις εἰσάγαν ὢν καὶ τολμηρὸς ἐν τοῖς περὶ θεοῦ λόγοις , ἀσφαλῶς τε καὶ ποικίλως τοῖς συλλογισμοῖς χρώμενος , ἔδοξεν ἑτερόδοξος εἶναι οἷς ὁμοίως ἐφρόνει .
ἐκβληθείς τε τῆς αὐτῶν ἐκκλησίας ἐσκήπτετο παραιτεῖσθαι τὴν πρὸς αὐτοὺς κοινωνίαν , ὡς Ἀρείῳ κεκοινωνηκότας μὴ δέον ·
ὅτι , φησίν , ἐπιώρκησεν , ἡνίκα μεταμεληθεὶς ὀμώμοκε Κωνσταντίνῳ τῷ βασιλεῖ συνῳδὰ φρονεῖν τοῖς ἐν Νικαίᾳ συνεληλυθόσι .
καὶ τὰ μὲν ὧδε λέγεται .
ἔτι δὲ τοῦ βασιλέως ἐν τῇ πρὸς δύσιν ἀρχομένῃ διάγοντος ἀγγέλλεται τετελευτηκέναι Λεόντιος ὁ Ἀντιοχείας ἐπίσκοπος .
ὡς φυλακῆς δὲ προσδεομένης τῆς ἐνθάδε ἐκκλησίας ἐδεήθη τοῦ βασιλέως Εὐδόξιος ἐπανελθεῖν εἰς Συρίαν .
ἐπιτραπεὶς δὲ τοῦτο σπουδῇ καταλαμβάνει τὴν Ἀντιόχειαν καὶ περιποιεῖται ἑαυτῷ τὴν ἐνθάδε ἐπισκοπήν , μή τε Γεωργίου τοῦ Λαοδικείας ἐπισκόπου μή τε Μάρκου τοῦ Ἀρεθούσης , οἳ δὴ τότε τῶν ἐν Συρίᾳ ἐπισκόπων ἐπίσημοι ἦσαν , μή τε τῶν ἄλλων , οἷς ἡ χειροτονία διέφερε , συνθεμένων .
λόγος δὲ ταῦτα τὸν αὐτὸν πραγματεύσασθαι κατὰ γνώμην τοῦ κρατοῦντος , τῶν ἐν τοῖς βασιλείοις εὐνούχων συμπραξάντων , οἳ ἅμα Εὐδοξίῳ τὸ Ἀετίου δόγμα ἐπῄνουν καὶ ἀνόμοιον εἶναι τῷ πατρὶ τὸν υἱὸν ἐδόξαζον .
ὡς οὖν ἐκράτησε τῆς Ἀντιοχέων ἐκκλησίας , παρρησίας λαβόμενος περιφανῶς ἤδη προΐστατο τῆς τοιαύτης αἱρέσεως .
καὶ συνελθὼν ἐν Ἀντιοχείᾳ ἅμα τοῖς τὰ τοιαῦτα φρονοῦσιν , ὧν ἦσαν καὶ Ἀκάκιος ὁ Καισαρείας τῆς Παλαιστίνης ἐπίσκοπος καὶ Οὐράνιος ὁ Τύρου ,  ὃς  μετὰ τοῦ ὁμοουσίου καὶ τὸ ὁμοιούσιον ὄνομα ἠθέτει , πρόφασιν ποιούμενος ὡς καὶ οἱ ἀνὰ τὴν δύσιν ἐπίσκοποι ταῦτα ἐψηφίσαντο .
ὅσιος γὰρ ἅμα τισὶ τῶν ἐνθάδε ἱερέων ἐπὶ καταλύσει τῆς Οὐάλεντος καὶ Οὐρσακίου καὶ Γερμανίου φιλονικίας βιασθεὶς ἐν Σιρμίῳ , ὡς εἴρηται , συνεχώρησε μή τε ὁμοούσιον μή τε ὁμοιούσιον λέγειν , ὡς μη δὲ ταῖς ἱεραῖς γραφαῖς ἐγνωσμένων τῶν ὀνομάτων καὶ ὑπὲρ νοῦν ἀνθρώπων ὂν οὐσίαν θεοῦ πολυπραγμονεῖν .
ὡς κατωρθωκόσι δὲ περὶ τούτου τὰ Ὁσίου γράμματα πρὸς αὐτοὺς ἐπιστολὴν διεπέμψαντο , Οὐάλεντι καὶ Οὐρσακίῳ καὶ Γερμανίῳ χάριν ὁμολογοῦντες καὶ τοῦ ὀρθῶς δοξάζειν τοὺς ἐν τῇ δύσει τὰς ἀφορμὰς αὐτοῖς ἀνατιθέντες .
ἐπεὶ δὲ ὧδε ἐνεωτέριζεν Εὐδόξιος καὶ πολλοὶ τῆς Ἀντιοχέων ἐκκλησίας ἐναντιούμενοι αὐτῷ ἐξηλάθησαν , γράμματα λαβόντες Γεωργίου τοῦ Λαοδικείας ἐπισκόπου παρεγένοντο εἰς Ἄγκυραν τῆς Γαλατίας .
ἔτυχε γὰρ Βασίλειος ἐπὶ καθιερώσει ἧς ἐδείματο ἐκκλησίας συγκαλέσας πολλοὺς τῶν πλησιοχώρων ἐπισκόπων , οἷς ἀπέδωκεν τὴν Γεωργίου ἐπιστολήν ·
Κυρίοις τιμιωτάτοις Μακεδονίῳ , Βασιλείῳ , Κεκροπίῳ , Εὐγενίῳ Γεώργιος ἐν κυρίῳ χαίρειν .
τὸ Ἀετίου ναυάγιον σχεδόν που πᾶσαν κατείληφε τὴν Ἀντιοχέων .
τοὺς γὰρ παρ ὑμῖν ἀτιμαζομένους μαθητὰς τοῦ δυσωνύμου Ἀετίου πάντας καταλαβὼν Εὐδόξιος εἰς κληρικοὺς προβάλλεται , ἐν τοῖς μάλιστα τετιμημένοις ἔχων τὸν αἱρετικὸν Ἀέτιον .
καταλάβετε οὖν τὴν τηλικαύτην πόλιν , μὴ τῷ ναυαγίῳ αὐτῆς καὶ ἡ οἰκουμένη παρασυρῇ .
καὶ εἰς τ αὐτὸν γενόμενοι , ὅσους καὶ γενέσθαι ἐγχωρεῖ , παρὰ τῶν ἄλλων ἐπισκόπων ὑπογραφὰς ἀπαιτήσατε , ἵνα καὶ Ἀέτιον ἐκβάλῃ τῆς Ἀντιοχέων ἐκκλησίας Εὐδόξιος καὶ τοὺς αὐτοῦ μαθητὰς ὄντας , προχειρισθέντας εἰς κανόνα , ἐκκόψῃ .
ἢ ἐὰν ἐπιμείνῃ μετὰ Ἀετίου ἀνόμοιον καλῶν καὶ τοὺς τοῦτο τολμῶντας λέγειν τῶν μὴ λεγόντων προτιμῶν , οἴχεται ἡμῖν , ὡς φθάσας ἔφην , τέως ἡ Ἀντιοχέων .
τάδε μὲν περιεῖχεν ἡ Γεωργίου ἐπιστολή .
οἱ δὲ ἐν Ἀγκύρᾳ ἐπίσκοποι , ἐπειδὴ ἀπεδείχθη ὁ Εὐδοξίου νεωτερισμὸς ἐξ ὧν περὶ τοῦ δόγματος ἐγγράφως ἐψηφίσατο μεθ ὧν ἐν Ἀντιοχείᾳ συνῆλθε , δηλοῦσι ταῦτα τῷ βασιλεῖ ·
καὶ ἐξαιτοῦσι γενέσθαι τινὰ πρόνοιαν , ὥστε κρατεῖν τὰ ἐν Σαρδικῇ καὶ ἐν Σιρμίῳ καὶ ταῖς ἄλλαις συνόδοις κεκριμένα , ἐν αἷς συνεδόκει ὅμοιον εἶναι κατ οὐσίαν τῷ πατρὶ τὸν υἱόν .
καὶ αἱροῦνται περὶ τούτου πρεσβεύειν πρὸς βασιλέα αὐτός τε Βασίλειος ὁ Ἀγκύρας ἐπίσκοπος καὶ Εὐστάθιος ὁ Σεβαστείας καὶ Ἐλεύσιος ὁ Κυζίκου καὶ Λεόντιος πρεσβύτερος ἐκ θαλαμηπόλου βασιλικοῦ .
ὡς δὲ ἀφίκοντο εἰς τὰ βασίλεια , καταλαμβάνουσιν Ἀσφάλιόν τινα πρεσβύτερον ἐξ Ἀντιοχείας , εἰσάγαν σπουδαστὴν τῆς Ἀετίου αἱρέσεως , ἤδη πράξαντα ἐφ ᾧ παρεγένετο καὶ γράμματα παρὰ βασιλέως κομισάμενον ἐκδημεῖν μέλλοντα .
καταμηνυθείσης δὲ τῆς αἱρέσεως διὰ τῶν ἐξ Ἀγκύρας πρέσβεων καταψηφίζεται Κωνστάντιος τῶν ἀμφὶ τὸν Εὐδόξιον καὶ ἀνακομίζεται παρὰ Ἀσφαλίου τὴν ἰδίαν ἐπιστολήν ·
γράφει δὲ τάδε ·
Νικητὴς Κωνστάντιος μέγιστος Σεβαστὸς τῇ κατὰ Ἀντιόχειαν ἁγίᾳ ἐκκλησίᾳ 0 .
Εὐδόξιος οὐ παρ ἡμῶν ἧκε ·
μηδεὶς οὕτως οἰέσθω .
πόρρω τοῦ προστίθεσθαι τοῖς τοιούτοις ἐσμέν .
εἰ δὲ μετὰ τῶν ἄλλων καὶ τοῦτο σοφίζονται , εὔδηλοι δήπουθέν εἰσιν εἰς τὸ κρεῖττον κομψευόμενοι .
τίνων γὰρ ἂν ἑκόντες ἀπόσχοιντο οἱ δυναστειῶν ἕνεκεν τὰς πόλεις ἐπιόντες , ἀπ ἄλλης εἰς ἄλλην μεταπηδῶντες ὥσπερ τινὲς μετανάσται , πάντα μυχὸν πολυπραγμονοῦντες ἐπιθυμίᾳ τοῦ πλείονος 0 ;
εἶναι δὲ λόγος περὶ αὐτοὺς ἀγύρτας τινὰς καὶ σοφιστάς , οὓς οὐ δὲ ὀνομάζειν θέμις , ἐργαστήριον πονηρόν τε καὶ δυσσεβέστατον 0 .
πάντως που καὶ αὐτοὶ συνίετε τὸ σύστημα .
πάντως ἐκ τῶν λόγων τὸν αἴτιον γνωρίζετε καὶ τοὺς περὶ τὴν αἵρεσιν ταύτην ἐσχολακότας , οἷς ἓν τοῦτο μόνον ἔργον ἐστὶ τὸ διαφθείρειν τὰ πλήθη .
ἀλλ  οἱ κομψοὶ καὶ πρὸς πάντα εὔτολμοι ἤδη τι τοιοῦτον πρός τινας ἐνεανιεύσαντο , ὅτι χαίροιμεν αὐτῶν τῇ χειροτονίᾳ , ἣν ἑαυτοὺς ἐχειροτόνησαν .
ταῦτα παρ ἐκείνων μὲν ᾄδεται τῶν τὰ τοιαῦτα θρυλεῖν εἰωθότων , ἔστι δ οὐδ  ὅλως ποθὲν οὐ δ ἐγγύς .
καί μοι τῶν πρώτων ἀναμνήσθητε λόγων , ὅτε περὶ τῆς πίστεως ἐσκοποῦμεν , ἐν οἷς ὁ σωτὴρ ἡμῶν ἀπεδείκνυτο υἱὸς τοῦ θεοῦ καὶ κατ οὐσίαν ὅμοιος τῷ πατρί .
ἀλλ οἱ γενναῖοι καὶ περὶ τοῦ κρείττονος λέγοντες εὐχερῶς τὰ παριστάμενα εἰς τοσοῦτον προῆλθον ἀθεΐας , ὥστε καινά τινα παρὰ τὰ ὄντα νομίζειν καὶ τοὺς ἄλλους πειρᾶσθαι διδάσκειν .
οἷς ὅτι μὲν εἰς κεφαλὴν τρέψεται , πάνυ πεπιστεύκαμεν , ἀρκέσει δὲ τέως εἴργεσθαι συνόδων αὐτοὺς καὶ συλλόγου κοινοῦ .
καὶ γὰρ δὴ μὴ προαχθείην εἰπεῖν ἐν τῷ παρόντι , ὅσα μικρὸν ὕστερον ἐκεῖνοι πείσονται , ἢν μὴ τῆς λύσσης ταύτης ἀπόσχοιντο .
οἱ δέ  καὶ τί γὰρ οὐκ ἐπεισάγουσι τῷ κακῷ ;
τοὺς πονηροτάτους ὥσπερ ἐξ ἐντολῆς ἀγείροντες τούτους δὴ τοὺς τῶν αἱρέσεων ἀρχηγοὺς εἰς τὸν κλῆρον καταλέγουσι , σχῆμα σεμνὸν οὕτω κιβδηλεύοντας , ὥσπερ ἐξὸν αὐτοὺς ἄγειν καὶ φέρειν ἅπαντα 0 .
καίτοι τίς ἂν εἰς ζῶντας τελῶν τούτων ἀνάσχοιτο , οἳ τὰς μὲν πόλεις τοῦ δυσσεβεῖν ἐμπιπλῶσι , τὴν δὲ ὑπερορίαν μιάσμασιν ἀποκρύπτουσιν , ἓν τοῦτο μόνον ἔργον ἀγαπῶντες τὸ τοῖς καλοῖς ἀπεχθάνεσθαι διηνεκῶς .
ἔρρετ  ὦ πανούργων σύστημα ·
τί θειοτέροις θώκοις ἐνίδρυσαν ;
νῦν ὥρα τοὺς τῆς ἀληθείας τροφίμους εἰς φῶς ἥκειν καὶ μέσους , ὅσοι τῶν ἠθῶν ἐκφοιτῶντες φόβῳ κατείχοντο πάλαι 0 .
τὰ γὰρ δὴ σοφὰ τούτων ἐξελήλεγκται ·
καὶ μηχανῆς οὐδεὶς ἔσται τρόπος καινός , ὃς ἐξαιρήσεται τούτους τοῦ δυσσεβεῖν .
ἀνδρῶν ἀγαθῶν ἔργον τῇ πίστει τῶν πατέρων συζῆν καὶ ταύτην ἐπαύξειν ὁσημέραι , πέρα δὲ μὴ πολυπραγμονεῖν 0 .
παραινέσαιμι δ ἂν καὶ τοὺς ἐκ τοῦ βαράθρου ὀψέ ποτε μεταθεμένους θέσθαι ταύτῃ τῇ ψήφῳ , ἣν οἱ τὰ θεῖα σοφοὶ μετὰ τοῦ κρείττονος ἐψηφίσαντο δεόντως ἐπίσκοποι .
ἐξ ἐκείνου μὲν οὖν τοῦτον τὸν τρόπον παρ ὀλίγον ἐκινδύνευσε κρατεῖν ἡ τῶν Ἀνομοίων καλουμένη αἵρεσις .
Οὐ πολλῷ δὲ ὕστερον ἐπανελθὼν ἐκ τῆς Ῥώμης εἰς Σίρμιον ὁ βασιλεὺς πρεσβευσαμένων τῶν ἀπὸ τῆς δύσεως ἐπισκόπων μετακαλεῖται Λιβέριον ἐκ Βεροίας , παρόντων τε τῶν ἀπὸ τῆς ἕω πρέσβεων , συναγαγὼν τοὺς παρατυχόντας ἐν τῷ στρατοπέδῳ ἱερέας , ἐβιάζετο αὐτὸν ὁμολογεῖν μὴ εἶναι τῷ πατρὶ τὸν υἱὸν ὁμοούσιον .
ἐνέκειντο δὲ καὶ τὸν κρατοῦντα ἐπὶ τοῦτο ἐκίνουν πλείστην παρ αὐτῷ παρρησίαν ἄγοντες Βασίλειος καὶ Εὐστάθιος καὶ Ἐλεύσιος .
οἳ δὴ τότε εἰς μίαν γραφὴν ἀθροίσαντες τὰ δεδογμένα ἐπὶ Παύλῳ τῷ ἐκ Σαμοσάτων καὶ Φωτεινῷ τῷ ἐκ Σιρμίου καὶ τὴν ἐκτεθεῖσαν πίστιν ἐν τοῖς ἐγκαινίοις τῆς Ἀντιοχέων ἐκκλησίας , ὡς ἐπὶ προφάσει τοῦ ὁμοουσίου ἐπιχειρούντων τινῶν ἰδίᾳ συνιστᾶν τὴν αἵρεσιν , παρασκευάζουσι συναινέσαι ταύτῃ Λιβέριον , Ἀθανάσιόν τε καὶ Ἀλέξανδρον καὶ Σευηριανὸν καὶ Κρίσκεντα , οἳ ἐν Ἀφρικῇ ἱέρωντο .
ὁμοίως δὲ συνῄνουν καὶ Οὐρσάκιος καὶ Γερμάνιος ὁ Σιρμίου καὶ Οὐάλης ὁ Μουρσῶν ἐπίσκοπος καὶ ὅσοι ἐκ τῆς ἕω παρῆσαν .
ἐν μέρει δὲ καὶ ὁμολογίαν ἐκομίσαντο παρὰ Λιβερίου ἀποκηρύττουσαν τοὺς μὴ κατ οὐσίαν καὶ κατὰ πάντα ὅμοιον τῷ πατρὶ τὸν υἱὸν ἀποφαίνοντας .
ἡνίκα γὰρ τὴν Ὁσίου ἐπιστολὴν ἐδέξαντο Εὐδόξιος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ ἐν Ἀντιοχείᾳ τῇ Ἀετίου αἱρέσει σπουδάζοντες , ἐλογοποίουν ὡς καὶ Λιβέριος τὸ ὁμοούσιον ἀπεδοκίμασε καὶ ἀνόμοιον τῷ πατρὶ τὸν υἱὸν δοξάζει .
ἐπεὶ δὲ ταῦτα ὧδε κατώρθωτο τοῖς ἐκ τῆς δύσεως πρέσβεσιν , ἀπέδωκεν ὁ βασιλεὺς Λιβερίῳ τὴν ἐπὶ Ῥώμην ἐπάνοδον ·
γράφουσί τε προσδέξασθαι αὐτὸν οἱ ἐν Σιρμίῳ ἐπίσκοποι Φίληκι τῷ ἡγουμένῳ τότε τῆς Ῥωμαίων ἐκκλησίας καὶ τῷ ἐνθάδε κλήρῳ , ἄμφω δὲ τὸν ἀποστολικὸν ἐπιτροπεύειν θρόνον καὶ κοινῇ ἱερᾶσθαι μεθ ὁμονοίας , ἀμνηστίᾳ τε παραδοῦναι τὰ συμβάντα ἀνιαρὰ διὰ τὴν Φίληκος χειροτονίαν καὶ τὴν Λιβερίου ἀποδημίαν .
οἷα γὰρ τὰ ἄλλα καλὸν καὶ ἀγαθὸν τὸν Λιβέριον καὶ ἀνδρείως ὑπὲρ τοῦ δόγματος ἀντειπόντα τῷ βασιλεῖ ἠγάπα ὁ τῶν Ῥωμαίων δῆμος , ὡς καὶ μεγίστην ἀνακινηθῆναι στάσιν καὶ μέχρι φόνων χωρῆσαι .
ὀλίγον δὲ χρόνον Φίληκος ἐπιβιώσαντος μόνος Λιβέριος τῆς ἐκκλησίας προΐστατο , ταύτῃ πῃ τοῦ θεοῦ διοικήσαντος , ὥστε τὸν Πέτρου θρόνον μὴ ἀδοξεῖν ὑπὸ δύο ἡγεμόσιν ἰθυνόμενον , ὃ διχονοίας σύμβολόν ἐστι καὶ ἐκκλησιαστικοῦ θεσμοῦ ἀλλότριον .
ἐν μὲν οὖν τῷ Σιρμίῳ ταῦτα ἐγεγόνει , καὶ ἐδόκει τότε διὰ τὸν τοῦ βασιλέως φόβον ἀνατολὴ καὶ δύσις ὁμοφρονεῖν περὶ τὸ δόγμα .
περὶ δὲ τῶν ἐν Ἀντιοχείᾳ νεωτερισθέντων καὶ τῆς Ἀετίου αἱρέσεως ἔκρινεν ὁ βασιλεὺς ἐπιτελέσαι σύνοδον ἐν Νικαίᾳ .
παραιτησαμένων δὲ τῶν ἀμφὶ Βασίλειον διὰ τὸ πάλαι ἐνθάδε τὴν περὶ τοῦ δόγματος συμβῆναι ζήτησιν , ἔδοξεν ἐν Νικομηδείᾳ τῆς Βιθυνίας γενέσθαι ·
καὶ γράμμασι Κωνστάντιος κέχρηται εἰς ῥητὴν ἡμέραν μετὰ σπουδῆς φθάσαι τῶν ἀν ἕκαστον ἔθνος ἐπισκόπων , οἳ συνιέναι ἐπιτηδειότεροι ἐδόκουν καὶ νοεῖν καὶ λέγειν ἱκανοί , ὥστε ἀντὶ πάντων τῶν ἱερέων τοῦ ἔθνους μετασχεῖν αὐτοὺς τῆς συνόδου καὶ τῇ κρίσει παρεῖναι .
ἤδη δὲ καὶ τῶν πλειόνων κατὰ τὴν ὁδοιπορίαν ὄντων ἀγγέλλεται τὸ Νικομηδείας πάθος καὶ ὅτι πᾶσαν ὁ θεὸς κατέσεισεν .
ὡς ἐπὶ ἀπολομένῃ δὲ ἄρδην τῇ πόλει πανταχοῦ κρατοῦντος ἐπέσχον οἱ καθ ὁδὸν ἐπίσκοποι ·
ὡς γὰρ φιλεῖ ἡ φήμη ἐργάζεσθαι , οὐκ ἄχρι τῶν γεγονότων τὰ δεινὰ τοῖς ἄπωθεν ἤγγελλεν .
ὑπεθρυλεῖτο δὲ Νίκαιάν τε καὶ Πέρινθον καὶ τὰς πλησίον πόλεις κοινωνῆσαι τῆς συμφορᾶς , προσέτι δὲ καὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν .
οὐ μετρίως δὲ τοὺς εὖ φρονοῦντας τῶν ἐπισκόπων ἐλύπει τὸ συμβάν , καθότι καὶ ἐκκλησία μεγαλοπρεπῶς ᾠκοδομημένη κατεσείσθη , καὶ πρόφασις ἐγένετο τοῖς ἀπεχθανομένοις πρὸς τὴν θρησκείαν ἀναγγεῖλαι τῷ βασιλεῖ , ὡς ἐπισκόπων πλῆθος καὶ ἀνδρῶν καὶ παίδων καὶ γυναικῶν ἀπώλετο , προσφυγόντων τῇ ἐκκλησίᾳ ἐπ ἐλπίδι τοῦ ἐνθάδε σωθήσεσθαι .
οὐκ ἀληθῶς δὲ ταῦτα εἶχε ·
δευτέρᾳ γὰρ ὥρᾳ οὐ συναξίμου ἡμέρας ὁ σεισμὸς ἐνέσκηψεν .
ἐπισκόπων δὲ μόνος Κεκρόπιος ὁ Νικομηδείας αὐτῆς καὶ ἄλλος ἀπὸ Βοσπόρου τῆς ἐκκλησίας ἔξωθεν κατελήφθησαν .
ἐν ἀκαριαίῳ τε χρόνῳ κατασεισθείσης τῆς πόλεως οὐ δὲ ἐνεδέχετο δύνασθαι τοὺς θέλοντας ἀλλαχῇ καταφυγεῖν , ἀλλ ἐν τῇ πρώτῃ πείρᾳ τοῦ κινδύνου ὡς ἐπίπαν ὅπῃ ἔτυχεν ἕκαστος ἑστὼς ἢ ἐσώθη ἢ ἀπώλετο 0 .
λέγεται δὲ πρὶν γενέσθαι ταύτην τὴν συμφορὰν προϊδεῖν Ἀρσάκιον , ὃς τὸ μὲν γένος Πέρσης ἦν , ἀπὸ στρατιώτου δὲ θηροκόμου τῶν βασιλικῶν λεόντων , οὐκ ἄσημος τῶν ἐπὶ Λικινίου ὁμολογητὴς ἐγένετο , καὶ τὴν στρατείαν καταλιπὼν ἐν τῇ ἄκρᾳ Νικομηδείας ἐν πύργῳ τοῦ τείχους κατῴκει φιλοσοφῶν .
ἔνθα δὴ προφανεῖσα αὐτῷ θεία ὄψις ἐκέλευσεν ἐξιέναι τῆς πόλεως ὡς πεισομένης ἅπερ ὕστερον πέπονθεν .
ἐκ τούτου τε σπουδῇ καταλαβὼν τὴν ἐκκλησίαν ἐνετείλατο τοῖς κληρικοῖς ἐπιμελῶς ἱκετεῦσαι τὸν θεὸν καὶ ἱλαστηρίους ἐπιτελέσαι λιτὰς ἐπὶ λύσει τῆς ἀπειληθείσης ὀργῆς .
ὡς δὲ οὐκ ἔπεισε καὶ γελοῖος ἐδόκει ἀπροσδόκητα μηνύων πάθη , ἀνέστρεψεν ἐπὶ τὸν πύργον καὶ πρηνὴς καταπεσὼν ηὔχετο .
ἐν τούτῳ δὲ τοῦ σεισμοῦ ἐπισκήψαντος οἱ μὲν πλείους ἀπώλοντο , οἱ δὲ περιλειφθέντες εἰς τοὺς ἀγροὺς καὶ τὴν ἄκραν ἔφυγον .
ὡς γὰρ ἐν εὐδαίμονι καὶ μεγάλῃ πόλει καθ ἑκάστην οἰκίαν πῦρ ἡμμένον ἐτύγχανεν ἐν χυτροπόδοις καὶ πνιγεῦσι καὶ καμίνοις βαλανείων τε καὶ τῶν ὅσοι περὶ τὰς ἐμπύρους τέχνας πονοῦσιν ·
ἐπιρριπτομένων τε τῶν ὀρόφων περικλεισθεῖσα ταῖς ὕλαις ἡ φλόξ , ἀναμεμιγμένων ὡς εἰκὸς φρυγάνων καὶ τῶν ὅσα ἐλαιώδη ἐστὶ καὶ πρὸς τὸ καίεσθαι ῥᾳδίαν ἔχει τὴν ἐπίδοσιν , ἀφθόνως ἐτράφη , πανταχοῦ τε ἕρπουσα καὶ πρὸς ἑαυτὴν συναπτομένη μίαν ὡς εἰπεῖν πυρὰν τὴν πᾶσαν πόλιν ἐποίησε .
καὶ κατὰ τοῦτο δὲ τῶν οἴκων ἀβάτων ὄντων οἱ περισωθέντες ἐκ τοῦ σεισμοῦ ἐπὶ τὴν ἄκραν ἀνέδραμον .
ἀρσάκιος δὲ ἐν ἀσείστῳ τῷ πύργῳ εὑρέθη νεκρός , πρηνὴς κείμενος , οἷον ἑαυτὸν ἐτάνυσε τῆς εὐχῆς ἀρχόμενος .
λόγος δὲ περὶ τοῦ προτελευτῆσαι τότε αὐτὸν τὸν θεὸν ἱκετεῦσαι καὶ ἀποθανεῖν ἑλέσθαι μᾶλλον ἢ συμφορὰν θεάσασθαι πόλεως , ἐν ᾗ τὰ πρῶτα τὸν Χριστὸν ἐπέγνω καὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς φιλοσοφίας μετέσχεν 0 .
ἀλλ  ἐπεὶ φέρων ἡμᾶς ὁ λόγος εἰς τὸν ἄνδρα τοῦτον ἤγαγεν , ἰστέον ὡς ὑπὸ θεοφιλείας ἱκανὸς ἦν δαίμονας ἀπελαύνειν καὶ τοὺς ὀχλουμένους ὑπ αὐτῶν καθαίρειν .
οὕτω γοῦν δαιμονῶν τις ξίφος σπασάμενος ἀνὰ τὴν ἀγορὰν ἔθεε ·
φευγόντων δὲ πάντων καὶ θορύβου τὴν πόλιν ἔχοντος ὑπαντώμενος αὐτῷ τὸν Χριστὸν ἐπωνόμασε καὶ τῷ λόγῳ κατέβαλε ·
καὶ αὐτίκα ἐκαθάρισεν καὶ σωφρονεῖν ἐποίησε .
πεπόνητο δὲ αὐτῷ καὶ πολλὰ ἄλλα ὑπὲρ ἀνθρωπείαν δύναμιν καὶ τέχνην καὶ μέντοι καὶ τόδε .
δράκων ἦν ἢ ἕτερον ἑρπετοῦ γένος πρὸ τῆς πόλεως , ὃ τοὺς παροδίτας τῷ φυσήματι ἀπώλλυε ·
παρὰ γὰρ λεωφόρον ἐφώλευεν .
ἔνθα δὴ παραγενόμενος Ἀρσάκιος ηὔξατο , καὶ ὁ ὄφις αὐτομάτως τοῦ φωλεοῦ ἐξῆλθε καὶ δὶς τῷ ἐδάφει τὴν κεφαλὴν προσρήξας ἑαυτὸν ἀνεῖλε .
καὶ τὰ μὲν ὧδε ἀφηγήσαντο , οἳ παρὰ τῶν Ἀρσάκιον αὐτὸν θεασαμένων ἀκηκοέναι ἔφασαν .
Οἱ δὲ ἐπίσκοποι ἀνακοπέντες τῆς ἐπὶ τὴν σύνοδον ὁρμῆς διὰ τὸ Νικομηδείας πάθος , οἱ μὲν περιέμενον τὰ δόξοντα πάλιν τῷ βασιλεῖ , οἱ δὲ ἣν ἔχουσι δόξαν περὶ τῆς πίστεως διὰ γραμμάτων ἐδήλωσαν .
ἀπορῶν δὲ περὶ τοῦ πρακτέου ὁ κρατῶν γράφει Βασιλείῳ πυνθανόμενος ὅ τί ποτε χρὴ περὶ τῆς συνόδου ποιεῖν .
ὁ δὲ ὡς εἰκὸς ἐπὶ εὐσεβείᾳ δι ἐπιστολῆς ἐπαινέσας αὐτὸν καὶ ἐπὶ τῷ πάθει Νικομηδείας παραμυθησάμενος ἐξ ὑποδειγμάτων ἱερῶν ἱστοριῶν παροτρύνει ἐπιταχῦναι τὴν σύνοδον καὶ μὴ καθυφεῖναι , ὡς ὑπὲρ εὐσεβείας τῆς σπουδῆς οὔσης , μη δὲ ἀπράκτους ἀποπέμψαι τοὺς ἐπὶ τούτῳ συλλεγομένους ἱερέας , ἅπαξ ἐξεληλυθότας καὶ κατὰ τὴν ὁδοιπορίαν ὄντας 0 .
ὥρισε δὲ τῇ συνόδῳ τόπον ἀντὶ Νικομηδείας τὴν Νίκαιαν , ὥστε ἐκεῖ τὰ περὶ τῆς πίστεως διορθωθῆναι , ἔνθα καὶ ζητεῖσθαι ἤρξατο .
καὶ ὁ Βασίλειος τοιαῦτα ἀντέγραψε τεκμηράμενος ὧδέ πῃ κεχαρισμένα βασιλεῖ δηλώσειν , καθότι καὶ αὐτὸς τὴν ἀρχὴν ἐν Νικαίᾳ ἐδοκίμασε γενέσθαι τὴν σύνοδον .
δεξάμενος δὲ τὴν Βασιλείου ἐπιστολὴν τὰ μὲν πρῶτα προσέταξεν ἀρχομένου τοῦ θέρους συνελθεῖν αὐτοὺς εἰς Νίκαιαν , πλὴν εἰ μή τινες εἶεν τοῖς σώμασιν ἀσθενεῖς ·
ἐκπέμψαι δὲ τούτους ἀντὶ αὐτῶν , οὓς ἂν ἕλωνται πρεσβυτέρους ἢ διακόνους , ὥστε τὴν αὐτῶν γνώμην δηλῶσαι καὶ περὶ τῶν ἀμφιβόλων βουλεύσασθαι καὶ κοινῇ περὶ πάντων ὁμοφρονῆσαι .
δέκα δὲ ἀπὸ τῶν ἑσπερίων μερῶν καὶ τοσούτους ἀπὸ τῆς ἕω , οὓς ἂν κοινῇ γνώμῃ ἐπιλέξωνται οἱ συνιόντες , ἀφικέσθαι εἰς τὰ βασίλεια καὶ τὰ δόξαντα ἀφηγήσασθαι , ὥστε καὶ αὐτὸν συνιδεῖν , εἰ κατὰ τὰς ἱερὰς γραφὰς συνέβησαν ἀλλήλοις , καὶ περὶ τῶν πρακτέων ὅπῃ ἂν ἄριστα δοκῇ ἐπιτελέσαι 0 .
μετὰ δὲ ταῦτα βουλευσάμενος προσέταξε πάντας ἔνθα ἂν διάγωσιν ἢ ἐν ταῖς ἰδίαις ἐκκλησίαις ἐπιμεῖναι , μέχρις ἂν ὁρισθείη τῇ συνόδῳ τόπος καὶ σημανθείη εἰς τοῦτον ἀφικέσθαι .
γράφει δὲ τῷ Βασιλείῳ δι ἐπιστολῶν πυθέσθαι πάντων τῶν ἀνὰ τὴν ἕω ἐπισκόπων ὅπῃ ἐπιτελεῖν τὴν σύνοδον προσῆκεν , ὥστε ἔαρος ἀρχομένου τοῦτο πᾶσι γενέσθαι δῆλον ·
ἐν Νικαίᾳ γὰρ ὡς κεκμηκότος τοῦ τῇδε ἔθνους ὑπὸ σεισμῶν οὐ καλῶς ἔχειν ὑπέλαβε σύνοδον ποιεῖν .
ὁ δὲ Βασίλειος ἰδίας ἐπιστολῆς προτάξας τὰ βασιλέως γράμματα τοῖς κατὰ ἔθνος ἐπισκόποις ἐδήλωσε σπουδῇ διασκέψασθαι καὶ τὸν ἀρέσοντα τόπον ἐν τάχει δηλῶσαι .
Οἷα δὲ φιλεῖ ἐπὶ τοῖς τοιούτοις , οὐ τὸν αὐτὸν τόπον ἐπιλεξαμένων πάντων παραγίνεται πρὸς βασιλέα Βασίλειος ·
διέτριβε δὲ τότε ἐν Σιρμίῳ .