Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
Οἴμοι , οἴμοι , ἀποθανοῦμαι ·
εἶδον γὰρ ἄγγελον θεοῦ .
λέγει αὐτῷ ὁ ἄγγελος ·
Εἰρήνη σοι , μὴ φοβοῦ 0 .
καὶ ᾠκοδόμησέ φησι Γεδεὼν θυσιαστήριον καὶ ἐκάλεσεν αὐτὸ εἰρήνη θεοῦ .
ὥσπερ οὖν ὁ βωμὸς ἢ τὸ θυσιαστήριον οὐκ αὐτὸ εἰρήνην εἶχεν , ἀλλὰ τῆς γενομένης καὶ δοθείσης εἰρήνης ἦν σύμβολον , καὶ ὥσπερ τὸ ὕδωρ οὐκ εἶχεν ἀντιλογίαν , ἀλλὰ διὰ τὴν ἐπ αὐτῷ γενομένην ὑπόθεσιν οὕτως ἐκλήθη , οὕτω καὶ τὸ ξύλον οὐ γνῶσιν εἶχεν , ἀλλ ἐπειδὴ πᾶς ὁ ἁμαρτάνων εἰς γνῶσιν ἔρχεται ὧν ἁμαρτάνει .
Οἷόν τι λέγω , πάλιν ἐν ὑποδείγματι 0 ·
ἐνίοτε παρερχόμεθα ὁδεύοντες διὰ τόπων λῃστευομένων καὶ ἔθος τοῖς ἀνθρώποις λέγειν 0 ·
Οἱ τόποι δὴ οὗτοι φοβεροί εἰσιν .
ἆρα ὁ τόπος ἔχει φόβον ;
ἢ διὰ τοὺς λῃστὰς λέγουσι τοὺς σχολάζοντας ἐν ἐκείνῳ τῷ τόπῳ ;
Οὕτω καὶ τὸ δένδρον ἐκεῖνο οὐ φύσιν εἶχε θανατοποιοῦ γνώσεως ἐργαστικήν , ἀλλ ἀπὸ τῆς περὶ αὐτὸ γενομένης τῷ Ἀδὰμ τραγῳδίας ἔλαβε τὸ ὄνομα .
λύω δὲ τὸ πρᾶγμα συντόμως ·
οὐ γὰρ ἀπορεῖ ἡ θεία γραφή .
σήμερον ἔχομεν θυσιαστήριον , οὗ μετέχουσιν οἱ πιστοί .
ἆρα αὐτὸ τὸ δῶρον φυσικὴν ἔχει σωτηρίαν ἢ διὰ τὴν ἐπικαλουμένην δόξαν ἔχεις ἐνέχυρον ἀπὸ τῶν παρόντων , μὴ ἀμφιβάλλῃς περὶ τῶν προλαβόντων ;
ἐκεῖ βρῶμα θανατοποιόν , ὧδε βρῶμα ζωοποιόν 0 .
Εἰ τοῦτο τὸ βρῶμα σώζει φύσει καὶ οὐ χάριτι , κ ἀκεῖνο τῇ φύσει ἀναιρεῖ καὶ οὐ παραβάσει .
δείξω σοι ἄλλο βρῶμα ἔξω τοῦ παραδείσου θανατοποιόν , τὴν εἰδωλολατρείαν λέγω .
διὰ τί γὰρ παρῃτήσαντο οἱ μάρτυρες φαγεῖν κρέα ;
διὰ τί ἐφοβοῦντο φαγεῖν ;
ἆρα , εἰ ἔφαγον , ἀπέθνησκον ;
ἀλλ ἐπειδὴ ἐπωνόμαστο τῶν εἰδώλων ἡ μνήμη , ἔφυγον , οὐ τὴν βρῶσιν , ἀλλὰ τὴν τῶν μιαρῶν ἐπίκλησιν .
Οὕτω γνωστὸν ἦν κακοῦ καὶ ἀγαθοῦ τὸ δένδρον , οὐ γνῶσιν παρ έχον , ἀλλ ἀπὸ τῆς παραβάσεως διδάσκον αὐτόν .
ἀεὶ γὰρ ἡ πεῖρα διδάσκει τὸν ἀνόητον , ὅτι κακὸν τὸ παραβῆναι 0 .
πάλιν ἑτέρᾳ ὁδῷ λυθήσεται τὸ ζητούμενον , οὐχ ὡς τῶν πρώτων ἀτονούντων , ἀλλ ὡς τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ πλουσίας οὔσης .
μὴ γάρ τις νομιζέτω τὴν ἐπαγωγὴν τῶν πολλῶν νοημάτων δι ἀσθένειαν γίνεσθαι τῶν προλαβόντων .
ἡ τοῦ θεοῦ γὰρ χάρις πλουσία οὖσα ἐκ τῶν ἑαυτῆς θησαυρῶν παρέχει ἡμῖν , ἐὰν ὦμεν ἄξιοι .
Οἱ μάρτυρες παρῃτήσαντο βρῶσιν εἰδωλοθύτων ὄντως φεύγοντες φαγεῖν , ὡς εἰ ἔφυγεν Ἀδὰμ τὸ δένδρον , ἐσώθη ἂν .
ὅτι δὲ οὐ τὸ εἰδέναι ἀγαθὸν καὶ κακόν , τοῦτο μισητόν , ἡ ἀλήθεια λάμπει 0 .
ἐρωτῶν γὰρ ὁ θεὸς καὶ μὴ πράττων οἶδεν αὐτὸ ἢ οὔ 0 ;
τίς τολμᾷ εἰπεῖν , ὅτι οὐκ οἶδεν ;
Οὐ γάρ ἐστιν ἡ γνῶσις πρᾶξις .
ἆρα φεύγετε τὴν πορνείαν οὐκ ᾔδει , τί ἦν ἡ πορνεία ;
ὁ φεύγων μοιχείαν οὐκ ᾔδει , τί ἦν ἡ μοιχεία ;
ἀλλ οὐ κατέκρινεν αὐτὸν ἡ γνῶσις .
ἐκ τῆς καρδίας ἐξέρχονται λογισμοὶ πονηροί , φόνοι , μοιχεῖαι , ἐπιορκίαι , ἀσέλγειαι , φθόνοι , πλεονεξίαι .
ταῦτα ἐστι τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον .
ταῦτα ἀγνοῶν λέγει ἢ εἰδὼς ὁ θεὸς καὶ ὁ ἀπόστολος ;
Οὐχ ὑβρίζει οὖν ἡ γνῶσις τὸν Ἀδάμ .
ἔβλαψεν οὐχ ἡ γνῶσις , ἀλλ ἡ παράβασις .
θέλω δὲ ἐρωτῆσαι αὐτόν , ποῖον ἔμαθε παρὰ τοῦ ξύλου καλὸν ἢ κακόν ;
μετὰ τὴν βρῶσιν ἔγνω , τί ἐστι φόνος ;
Οὐδεὶς οὐδέπω ἦν ὁ κολάζων ·
οὐ μοιχεία ἐγινώσκετο ·
οὐδέπω γὰρ ἦσαν γάμοι , οὐ πορνεῖαι , οὐχ ἁρπαγὴ ἦν ·
οὐδέπω γὰρ ἦν πλούσιος καὶ πένης , οὐ συκοφαντίαι καὶ ψευδομαρτυρίαι .
ποῖον οὖν ἔγνω κακὸν ἢ τοῦτο μόνον , ὅτι καλὸν ἦν τὸ ὑπακοῦσαι θεῷ , κακὸν δὲ τὸ παρακοῦσαι θεοῦ 0 1 ;
λέγω δὲ κοινὸν καὶ περιφερόμενον ῥῆμα , καὶ μή τις αὐτοῦ ὡς τολμηροῦ καταγνῷ .
Εἰώθαμεν λέγειν τοῖς ἁμαρτάνουσιν ἀπειλοῦντες αὐτοῖς ἐπιστροφήν ·
ποιῶ σε μαθεῖν ἐπιστροφήν .
ἆρα γνῶσιν λέγει τὴν μάθησιν ;
τὸ οὖν γνωστὸν ἀπὸ τῆς πείρας τῶν συμφορῶν 0 .
ἐπαίδευσεν αὐτὸν γνῶναι , πόσοις καλοῖς συνεζεύχθη παραβάς .
πρόσεχε τοίνυν μετὰ ἀκριβείας .
Εἰ γὰρ καὶ εἴρηται πρῴην , ἀλλ ἡ ὑπόθεσις ἕλκει τὸν λόγον .
ὁ δεδωκὼς τὰ πάντα θεὸς ἀόρατος ἦν , ὁ λαβὼν παρὰ τοῦ θεοῦ τὰ πάντα ὁρώμενος ἦν .
ὁ λαβὼν ἐφαίνετο , ὁ δεδωκὼς οὐκ ἐφαίνετο .
μόνος ἦν ὁ ἄνθρωπος ·
τὰ ἄλογα περὶ αὐτόν 0 .
κατὰ κεφαλῆς οὐδένα εἶχεν .
ἔθηκεν αὐτῷ ὁ θεὸς νόμον , τὸ δένδρον εἰς ὑπόμνησιν ἐν μέσῳ , ἵνα μὴ λάθῃ λαβὼν τὴν δεσποτείαν .
Οἷον , περιῄρει τρυγῶν τοὺς καρποὺς μετὰ τῆς γυναικός .
ἐπλησίαζε τῷ δένδρῳ ·
ἔλεγε μὴ ἁψώμεθα τοῦ δένδρου τούτου ·
περὶ γὰρ αὐτοῦ παρήγγειλεν ὁ θεός .
καὶ ἦν τὸ ὁρώμενον ὑπόμνησις τοῦ ἀοράτου ·
οἷα γίνεται καὶ νῦν .
ἐννόησον , πόσοι εἰσὶν ἄρχοντες ἀνὰ πᾶσαν τὴν γῆν .
καὶ ἐπειδὴ βασιλεὺς πᾶσιν οὐ πάρεστι , δεῖ παραστῆναι τὸν χαρακτῆρα τοῦ βασιλέως ἐν δικαστηρίοις , ἐν ἀγοραῖς , ἐν συλλόγοις , ἐν θεάτροις .
ἐν παντὶ οὖν τόπῳ , ἐν ᾧ πράττει ἄρχων , δεῖ παρεῖναι , ἵνα βεβαιῶται τὰ γινόμενα .
ὁ βασιλεὺς μὲν οὖν παρεῖναι πανταχοῦ , ὡς ἄνθρωπος οὐ δύναται , Θεὸν δὲ πάλιν φαίνεσθαι ὡς θεόν ἀνθρώποις ἀδύνατον 0 1 .
δέδωκε τὸ δένδρον χαρακτῆρα τῆς βασιλείας , ὑπόμνησιν φέρον τῷ Ἀδὰμ , ὅτι πάντων ἔλαβε τὴν δεσποτείαν .
γνῶθι τὸν δεδωκότα τὴν ἐξουσίαν .
καὶ ἵνα μάθῃς , πῶς ὑπεμίμνησκεν αὐτοὺς τὸ δένδρον ·
ὅτε ὁ ὄφις ἠθέλησεν ἀπατῆσαι τὴν γυναῖκα , εἶπεν αὐτῇ ·
διὰ τί εἶπεν ὁ θεὸς μὴ φαγεῖν ὑμᾶς ἀπὸ παντὸς ξύλου ;
ἡ γυνὴ οὐκ ἐπελανθάνετο τοῦ νόμου , ἀλλὰ καὶ διορθοῦται τὴν ἄγνοιαν καί φησιν ·
Οὐκ εἶπεν ὁ θεὸς οὕτως , ἀλλ ἀπὸ παντὸς ξύλου φαγώμεθα ·
ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τούτου , εἶπεν ὁ θεὸς μὴ φάγητε ἀπ αὐτοῦ , μη δὲ ἅψασθε αὐτοῦ .
βλέπε τὴν ἀκρίβειαν .
ὁ θεὸς οὐκ εἶπε ·
μὴ ἅψησθε .
Οὐδὲ γὰρ ἔφερε κίνδυνον τὸ ἅψασθαι ·
ἀλλ ἐκεῖνοι σύνεσιν ἔχοντες θεικήν τῶν λοιπῶν ἀπολαύοντες ὥρισαν παρ ἑαυτοῖς ·
Εἶπεν ὁ θεὸς μὴ γεύσησθε τοῦ δένδρου , ἡμεῖς δὲ μη δὲ ἁψόμεθα .
τοσοῦτον ἔμελε τῇ γυναικὶ τηρῆσαι τοῦ θεοῦ τὴν ἐντολήν .
ἦν οὖν τὸ δένδρον ἐν μέσῳ κείμενον , εἰς ὃ ἠπάτησεν αὐτούς .
ξένον ἄκουε πρᾶγμα .
ἐχρήσατο ὀργάνῳ πρὸς τὴν ἀπάτην πράγματι ἐμπεφυτευμένῳ τῷ ἀνθρώπῳ .
ὁ γὰρ θεὸς πλάττων τὸν ἄνθρωπον μετὰ τῆς ἄλλης γνώσεως ἐνέθηκεν αὐτῷ καὶ πόθον θεοῦ .
ἐπεὶ οὖν εἶδεν ἐν αὐτοῖς τὸν πυρσὸν τοῦ πόθου , λέγει ·
γενήσεσθε ὡς θεοί .
νῦν , ὡς ἄνθρωποι , οὐ δύνασθε εἶναι πάντοτε μετὰ θεοῦ .
ἐὰν γένησθε ὡς θεοί , πάντοτε μέλλετε εἶναι μετ αὐτοῦ .
Οὐ γὰρ εἶπεν αὐτοῖς ·
ἐὰν φάγητε , γίνεσθε πολέμιοι τοῦ θεοῦ .
ἐπιθυμία οὖν τῆς ἰσοθεΐας ἀπατᾷ τὴν γυναῖκα , κ ἀκείνη τὸν ἄνδρα οὐκ ἀπατᾷ , ἀλλὰ πείθει .
ἀδὰμ οὐκ ἠπατήθη .
καὶ διὰ τί κατεκρίθη ;
ὅρα τὸ δεινόν .
ἡ γυνὴ ἀπατηθεῖσα ἔφαγε ·
πείθει μετὰ τὸ φαγεῖν καὶ τὸν ἄνδρα , ἵνα μὴ μόνη διατραπῇ ·
καὶ ἔπεισεν , οὐκ ἠπάτησεν ·
οἷον γίνεται καὶ νῦν πολλάκις .
Οἶδεν ἄνθρωπος τὴν πίστιν , ἀγαπᾷ τὸν νόμον , ζηλοῖ τὴν ὀρθοδοξίαν καὶ πείθεται τῇ γυναικὶ μὴ δεῖξαι τὸν ζῆλον , οὐκ ἀγνοῶν τὴν ἀλήθειαν , ἀλλὰ πειθόμενος τῇ συμβίῳ .
πολλοὶ γὰρ ἐνόμισαν , ὅτι ἀγνοῶν ὁ Ἀδὰμ ἔλαβε παρὰ τῆς γυναικός , οὐκ εἰδὼς πόθεν ἤγαγε τὸν καρπόν .
ἀλλ οὐκ ἔχει ἀπολογίαν ·
ὅτι ἤκουσας τῆς φωνῆς τῆς γυναικός σου 0 .
καὶ οὐκ εἶπεν ἐπειδὴ ἔλαβες παρὰ τῆς γυναικός σου καὶ μὴν ἠδύνατο εἰπεῖν ἠγνόουν , οὐκ ᾔδειν , πόθεν ἤνεγκε τὸν καρπόν .
τὸ ἔγκλημα τοῦ ἀνδρὸς οὐχ , ὅτι ἠπατήθη , ἀλλ ὅτι ἐδελεάσθη 0 .
ἔλθωμεν λοιπὸν ἐπὶ τὸ δικαστήριον ·
ἴδωμεν τὰ ὑπομνήματα τὰ πρῶτα τὰ ἐπὶ τῆς ἁγίας ἐκείνης καὶ ἀδεκάστου δίκης καὶ φιλανθρώπου γινόμενα , τὰ γραφέντα γράμμασιν ἀθανάτοις , ὧν τὴν μνήμην καὶ τὴν ὄψιν καὶ τὴν φαιδρότητα οὐ δὲ πᾶς ὁ αἰὼν λῦσαι δύναται .
ἤκουσέ φησιν ὁ Ἀδὰμ τῆς φωνῆς κυρίου περιπατοῦντος τὸ δειλινὸν ἐν τῷ παραδείσῳ .
ἀπὸ τοῦ ψόφου ᾔσθετο καὶ ἀπὸ τῆς συνηθείας .
καὶ ἀπὸ τοῦ κτύπου εἶχε θεὸς φαίνεσθαι ;
ἐφαίνετο οὐχ ὡς ἦν , ἀλλ ὡς ἠβούλετο .
Εὐλογητὸς ὁ θεὸς τῶν ἁγίων , ὅτι τὸ δειλινὸν τότε τὸν Ἀδὰμ ἐπεσκέψατο καὶ νῦν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ τὸ δειλινόν 0 .
καὶ γὰρ κατ ἐκείνας τὰς ὥρας ὑπέμεινεν ὁ σωτὴρ τὸ πάθος , καθ ἃς διετέλεσεν ὁ Ἀδὰμ ἀπὸ τοῦ φαγεῖν ἕως τῆς παραβάσεως καὶ τῆς κρίσεως , ἀπὸ ἕκτης ὥρας ἕως ἐνάτης .
ἕκτῃ ὥρᾳ ἔφαγε ·
κανὼν γὰρ φύσεως 0 ·
μετὰ τὴν ἕκτην ἀπεκρύβη .
τὸ δειλινὸν ἦλθε πρὸς αὐτὸν ὁ θεός .
ἐπεθύμησεν Ἀδὰμ γενέσθαι θεός , ἀδυνάτων δὲ ἐπεθύμησεν ·
ἔλυσεν αὐτοῦ ὁ Χριστὸς τὴν ἐπιθυμίαν .
ἐπεθύμησας σὺ γενέσθαι , ὃ οὐκ ἠδύνω ·
ἐπιθυμῶ ἐγὼ γενέσθαι ἄνθρωπος , ὃ δύναμαι ·
ἀντεσήκωσε γὰρ αὐτοῦ ὁ θεὸς τῇ ἀπάτῃ .
ἐπεθύμησας τῶν ὑπὲρ σέ , λαμβάνω τὰ ὑπ ἐμέ .
ἰσοθεΐας ἐπεθύμησας ἰσάνθρωπος γίνομαι .
καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος 0 .
ἐπεθύμησας γενέσθαι θεὸς καὶ οὐκ ἠγανάκτησα διὰ τοῦτο ·
θέλω γάρ σε ἰσοθεΐαν ποθεῖν ·
ἀλλ ἡ ἀγανάκτησις , ὅτι παρὰ γνώμην τοῦ δεσπότου ἠθέλησας ἁρπάσαι τὸ ἀξίωμα .
ἐπεθύμησας γενέσθαι θεὸς καὶ οὐκ ἠδυνήθης , γίνομαι ἄνθρωπος καὶ τὸ ἀδύνατον δυνατὸν ποιῶ .
ὅτι δὲ ἐπιθυμῶν ἦλθε πρὸς τοῦτο , μαρτυρεῖ αὐτὸς λέγων , ὅτε τὸ πάσχα ἤσθιεν ὁ τρέφων μετὰ τῶν τρεφομένων καὶ τράπεζα προέκειτο τῷ τρέφοντι πᾶσαν τὴν ὑπ οὐρανόν .
ἐπιθυμίᾳ ἐπεθύμησα φαγεῖν τὸ πάσχα τοῦτο μεθ ὑμῶν .
μὴ γὰρ ἐβάσκηνά σου τῇ ἰσοθεΐᾳ ;
σὺ τὰ ἐμὰ ἠθέλησας ἁρπάσαι μὴ δυνάμενος , ἐγὼ τὰ σὰ λαμβάνω δυνάμενος .
κατῆλθε τὸ δειλινὸν καὶ λέγει ·
ἀδὰμ , ποῦ εἶ ;
ἀδελφὰ ἐκεῖνα καὶ ταῦτα 0 ·
ἑνὸς γὰρ θεοῦ κ ἀκεῖνα καὶ ταῦτα 0 .
μὴ γὰρ ἄλλος ἦλθεν ἐπὶ τὸ πάθος , ἀλλ ὁ κατελθὼν ἐν τῷ παραδείσῳ 0 ;
ἐκρύβη , ᾔσθετο μετὰ τὸ φαγεῖν .
διηνοίχθησαν γὰρ αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί φησι καὶ ἔγνωσαν ὅτι γυμνοὶ ἦσαν .
ἐπειδὴ ὁ διάβολος εἶπεν ᾗ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε , διανοιχθήσονται ὑμῶν οἱ ὀφθαλμοί , ἴδε , φησίν , ἠλήθευσεν ὁ σατανᾶς .
Οὐ γὰρ αὐτοῦ τὰ νοήματα ἀγνοοῦμεν .
Οἴδασιν οἱ ἅγιοι τὰς μηχανὰς τοῦ διαβόλου .
ὅρα κακίαν .
πόθεν ᾔδει ὁ διάβολος , ὅτι μετὰ τὸ φαγεῖν ἀνοίγονται αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί ;
μὴ γὰρ τυφλοὶ ἦσαν ;
λέγει ἡ γραφὴ πρὶν φαγεῖν αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ δένδρου Εἶδέ φησιν ἡ γυνὴ τὸ δένδρον .
Οὐκοῦν οὐκ ἦν τυφλή .
Εἶδέ φησιν ἡ γυνὴ τὸ δένδρον , ὅτι ὡραῖον εἰς ὅρασιν 0 .
πρῶτον εἶδε καὶ τότε ἔφαγε .
πῶς οὖν ἠνοίχθησαν αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί ;
ἐνταῦθά ἐστι τὸ ζητούμενον .
ὁ διάβολος ἀπὸ ἐκπτώσεως ἦν , τουτέστι , ἀπὸ παραβάσεως ·
καὶ ᾔδει , τί ἔπαθεν ὁ παραβὰς καὶ τί πάσχουσιν οἱ παραβαίνοντες .
κοινὸν δὲ ἐστι τὸ πάθος πάντων .
καὶ γὰρ σήμερον , ὅταν ἁμαρτάνωμεν , ὡς τυφλοὶ ἁμαρτάνομεν 0 ·
καὶ ὅταν ἁμαρτήσωμεν , τότε ὁρῶμεν , τί ἐποιήσαμεν .
Οἷον , ὥσπερ εἴ τις ἐγκαλεῖται διὰ τί τόδε ἐποίησας 0 ;
προφασίζεται ἀνάγκην ·
ἀληθῶς οὐκ ἔβλεπον , τί ἐποίουν ·
οὐχ ὡς τυφλὸς ὤν , ἀλλ ἐπειδὴ ἐν τῇ ἁμαρτίᾳ ὁ λογισμὸς πηροῦται , ὅλος γινόμενος τοῦ πρᾶξαι καὶ τυφλοῦται ἐν τῷ πράττειν .
βλέπει μετὰ ταῦτα τῇ συνειδήσει , τί πεποίηκε .
λέγω δὲ ὡς ἐν ὑποθέσει 0 ·
εἰσέρχεταί τις λῃστεῦσαι ἐπὶ οἰκίας καὶ εἰσέρχεται ὡς τυφλός ·
οὐ λογίζεται τὸν ἀπαντῶντα , τὸν κρατοῦντα , τὸν φόβον τῶν δικαστῶν , τὸν ἐπηρτημένον κίνδυνον ·
τετύφλωται γὰρ ὑπὸ τῆς νόσου .
ὅταν εἰσέλθῃ , ὅταν λάβῃ , ὅταν κλέψας ἐξέλθῃ , μηδενὸς παρόντος , φόβου πληροῦται , αἰσθάνεται , τί ἐποίησε καὶ λογίζεται , ὅτι , ἐὰν ζητηθῇ , νοοῦσι τὸ πρᾶγμα τίνος ἐστὶν ἔργον .
καὶ ἃ μὴ ἐλογίσατο πράττων , λογίζεται μετὰ τὸ πρᾶξαι .
Οἷον ὁ μοιχεύων καὶ ἐπιρρίπτων ἑαυτὸν ἀλλοτρίῳ πυρί , εἰσέρχεται καὶ οὐ λογίζεται , ὅτι νόμοι εἰσί , δικαστήρια , κατηγορίαι , ξίφη ἠκονημένα ·
ἀλλ ὅταν πράξῃ , δειλιᾷ , ὑποπτεύει παῖδα , παιδίσκην , γείτονα , συγγενῆ ·
καὶ ἃ μὴ ἔβλεπεν ἐν τῷ πράττειν , βλέπει μετὰ τὸ πρᾶξαι .
πάλιν παραινεῖ τις τινὶ ἀπέχεσθαι κακῶν .
Κ ἄν ἀπειθὴς ᾖ , ἡ συνήθεια τούτῳ λέγει ·
πολλάκις αὐτῷ εἶπον καὶ οὐκ ἤκουσεν ·
οὐχ ὅτι οὐκ ἤκουσεν 0 .
ἔπειτα ἐπαγαγὼν αὐτῷ πληγὰς λέγει ·
διδάσκω σε ἀκούειν , οὐχ ὅτι ἀκοὴν αὐτῷ δίδωσιν , ἀλλ ὅτι ἡ πληγὴ διορθοῦται τὴν πρόληψιν καὶ εἰς σύνεσιν αὐτὸν φέρει .
ἡ παιδεία κυρίου ἀνοίγει μου τὰ ὦτα .
ἐπεὶ οὖν ἐξέπεσεν ὁ διάβολος  Οὐ γὰρ ἐπιλέλησμαι τῆς ὑποθέσεως  , ᾔδει ποῦ ἦν μετὰ τὸ ἐκπεσεῖν καὶ τότε εἰς αἴσθησιν ἦλθεν , ὧν ἐποίησεν .
ἔμαθεν οὖν ἐξ ὧν ἔπαθε καὶ λέγει ·
ἐὰν φάγητε , ἀνοίγονται ὑμῶν οἱ ὀφθαλμοί , τουτ έστιν , ὡς καὶ οἱ ἐμοί 0 .
Οἶδα , ἀφ οὗ παρέβην , τί ἔπαθον ·
ἔγνων τί ἔπαθον ·
ἔγνων τίνος ἀπέτυχον .
Εἶτα ἔφαγον καὶ διηνοίχθησαν αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοὶ , καὶ εἶδον ὅτι γυμνοὶ ἦσαν .
πρὸ γὰρ τούτου ἦσαν γυμνοὶ καὶ οὐκ ᾐσχύνοντο .
ἀπεδύσαντο τὴν ἀθανασίαν , περιῃρέθη ἡ στολὴ τῆς δόξης , ἐγυμνώθη τὸ σῶμα , καὶ ἦν πηλὸς λοιπόν .
Εὐθέως βρύει ἡ ἐπίνοια τῶν τεχνῶν .
πρώτη τέχνη τοῦ Ἀδὰμ ῥαπτική 0 .
πρὸ πάσης τέχνης ἔλαβε τὰ φύλλα τῆς συκῆς καὶ ἔρραψε .
τίς ὁ διδάξας 0 ;
τίς ὁ παιδεύσας 0 ;
ἔλαβεν ἅπαξ παρὰ θεοῦ σύνεσιν , εἰκὼν ἦν θεοῦ , καὶ ἀμφιβάλλεις περὶ τὴν γνῶσιν ;
ὅταν ἐννοήσῃς κατὰ σεαυτόν , πόθεν ἄνθρωπος ἄροτρον πρῶτον ἐποίησε , τίς ὑπέδειξε ποιῆσαι ξύλον καὶ μεσολαβῆσαι σίδηρον καὶ σφίγξαι καὶ ζεύγλην ἐπιθεῖναι τοῖς βουσί .
πόθεν γυνὴ εὗρε τέχνην ἱστουργίας , λαβεῖν πόκον , πλῦναι , ξᾶναι , νῆσαι , τὸ συνημμένον λεπτῦναι καὶ πάλιν σχισθὲν συνάψαι ;
τίς ἐδίδαξε τοὺς ποικιλτὰς τὴν ποικιλτικήν ;
ἔστηκεν ἱστός , ἓν τὸ παραπεμπόμενον , οὐ χεὶρ ἐργαζομένη , ἀλλ ὁ λόγος ἐργάζεται , λόγος μορφὰς ἀποτελεῖ .
Οὐκ ἐπιβάλλει χεῖρας ὁ τεχνίτης καὶ ὁ λόγος τῆς τέχνης μορφοῖ τὸ ἱμάτιον καὶ ἐν ὁρωμένοις σχήμασιν ἐγείρεται τὸ βούλημα τοῦ τεχνίτου .
Εἶτα ὁ ποικιλτὴς οὐ κινεῖ χεῖρα καὶ ἐγείρει μορφάς .
καὶ ἐὰν ἀκούσῃς , ὅτι θεὸς ἐργάζεται , νομίζεις , ὅτι χεῖρα κινῶν ἐργάζεται ;
καὶ ἐὰν ζητήσῃς πᾶσαν τέχνην καὶ πᾶσαν ἐπίνοιαν καὶ εἴπῃς πῶς ἐνόησαν τόδε ἢ τόδε 0 ;
, μνημονεύσας τῆς πρώτης φωνῆς τῆς λεγούσης ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ εἰκόνα ἡμετέραν , ἔσχες τῆς ἀπορίας τὴν λύσιν .
Εἰκὼν θεοῦ καὶ οὐ νοεῖ ;
Εἰκὼν θεοῦ καὶ οὐ μιμεῖται τὸν δεσπότην 0 ;
ἔρραψε φύλλα συκῆς .
Αἰσχυνέσθωσαν οἱ ἀλληγοροῦντες , ὅτι ὁ παράδεισος ἐν οὐρανῷ ἐστι καὶ πνευματικός ἐστιν .
ἐν οὐρανῷ συκῆ τί ποιεῖ ;
ἀλλ ἔστω ὁ παράδεισος ἐν οὐρανῷ .
Οἱ ποταμοὶ πόθεν ἐξέρχονται ;
οὐκ ἀπὸ γῆς 0 ;
Εἰ ὁ παράδεισος ἄνω , δῆλον ὅτι καὶ οἱ ποταμοὶ ἄνωθεν ῥέουσι 0 1 .
μὴ γὰρ εἶπεν ἡ γραφή ·
ποταμὸς κατέρχεται ἐξ Ἐδέμ ;
ἀλλὰ τὸ σόφισμα 0 .
γελῶσιν ἡμᾶς οἱ ἀλληγορηταί .
ἐνέδυσε γὰρ αὐτοὺς ὁ θεός φησι χιτῶνας δερματίνους .
ἆρα μὴ βόας ἢ πρόβατα ἔθυσε καὶ βυρσεῖον ἤνοιξε καὶ τέχνην βυρσέως ἀπετέλεσε ;
λέγομεν ἡμεῖς ὅλον τὸ ζῷον παρήγαγεν ἄνευ συμπλοκῆς , ἄνευ συζυγίας .
τὸ μὴ ὂν ἐποίησε καὶ μέρος τοῦ ὄντος ποιεῖν οὐκ ἠδύνατο ;
λοιπὸν φιλοτιμοῦνται .
ἀλλ οὐδέποτε θεὸς ποιεῖ μέρος ζῴου , οὐδὲν ἀτελὲς ποιεῖ ὁ θεός .
ἀκούει δέρμα καὶ ζητεῖ πόθεν .
Οὐκοῦν ἀκούω κ ἀγὼ αἷμα ἐν Αἰγύπτῳ καὶ ζητῶ πόθεν μετέβαλε τὸν Νεῖλον εἰς αἷμα , ποῖα ἔθυσε ζῷα .
ὁ ποταμὸς γέγονεν αἷμα καὶ οὐδὲν ἐτύθη ζῷον .
δέρματα δύο γέγονε καὶ ζητεῖ ἀπὸ ποίων ζῴων ἐγένετο .
ἀλλὰ κ ἀκεῖ ἐκτὸς ζῴου δέρμα .
πρόσεχε τῇ ἀκολουθίᾳ , εἰ καὶ ἡ φωνὴ ἔκαμε καὶ ὑμεῖς .
ἀλλ ἵνα μὴ ἀκρωτηριασθῇ ὁ λόγος , ὀλίγα ἠρέμα εἰρηκὼς καταπαύσω τὸν λόγον .
Εἴθε ταύτην τὴν τέχνην ἔμαθον αἱρετικοί .
ἀδὰμ παραβὰς ῥάπτειν ἔμαθεν , αἱρετικοὶ ἐκτραπέντες σχίζειν ἔμαθον .
ἀδὰμ παραβὰς ἔρραψεν , ἵνα σκεπάσῃ τὸ ἄσχημον , αἱρετικοὶ πιστεύσαντες σχίζουσιν , ἵνα γυμνώσωσι τὰ ἅγια .
πολλάκις ἀκούομεν τὰ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ καὶ θαυμάζομεν , ὅτι στρατιῶται ἔλαβον τοῦ Χριστοῦ τὰ ἱμάτια καὶ ἐμερίσαντο , καὶ εὐθέως ἡμῶν ἡ διάνοια λέγει ·
πολλὴ ἡ τοῦ θεοῦ μακροθυμία , μὴ κατελθεῖν κεραυνόν , μὴ κατελθεῖν ῥομφαίαν 0 .
ἀλλ ὑβρίζετο ὁ ἅγιος καὶ αἱ βέβηλοι χεῖρες οὐκ ἐκόπησαν ;
θαυμάζεις , ὅτι ἐτόλμησαν ἐκεῖνοι οἱ στρατιῶται μερίσασθαι τὰ ἱμάτια ;
θαύμασον , ὅτι οὗτοι διέρρηξαν τὸ ἱμάτιον τῆς ἐκκλησίας .
Οἱ στρατιῶται εἶδον τὸν χιτῶνα τοῦ Χριστοῦ ἄρραφον ἐκ τῶν ἄνω ὑφαντὸν δι ὅλου καὶ ἐφείσαντο τοῦ ἱματίου .
Αἱρετικοὶ δὲ τὴν ἐσθῆτα τοῦ Χριστοῦ , τὴν στολὴν τῆς ἐκκλησίας ἔσχισαν , ἐμερίσαντο , κατέτεμον .
ἤκουσαν τοῦ θεοῦ περιπατοῦντος , ὡς ἔνι ἀκοῦσαι ·
ἤκουσαν καὶ ἐκρύβησαν .
Εὐγνώμων ἡ φύσις 0 ·
Κ ἂν μυριάκις ὦμεν ἁμαρτωλοί , συνείδησις ἡμῶν ἐλευθέρα ἐστίν .
ἐνίοτε τὸ πρόσωπον ἀναισχυντεῖ καὶ ἡ συνείδησις ἐλέγχει , ἐνίοτε ἡ γλῶττα 0 ·
τί γὰρ ἥμαρτον ;
καὶ συνείδησις ἐλέγχει ἔσωθεν .
ἁπλούστατοι ἦσαν καὶ ἀκέραιοι οἱ περὶ τὸν Ἀδάμ , ὡμολόγουν μετὰ ἐλευθερίας .
ὁ θεός φησι ·
πολλοὶ εὐσεβῶς ἐθεώρησαν .
δεῖ δὲ προσέχειν τῇ ἀκριβείᾳ .
καὶ γὰρ καὶ τὰ ἐκείνων δέχομαι , ἐπειδὴ εὐσεβῆ , καὶ ταῦτα λέγω , ἐπειδὴ ἀληθῆ 0 .
πόθεν 0 ;
ποῦ κατῆλθες ;
ἀπὸ ποίας δόξης ἐξέπεσες ;
ἀληθῶς δέχομαι τὴν ἔννοιαν ὡς εὐσεβῆ .
ἔχει γὰρ καὶ τὸ εὐπρόσωπον καὶ τὸ συμπαθές .
ἀλλὰ ζητῶ τὴν ἀκολουθίαν .
ᾔδει , ὡς πλάστης , τοῦ πλάσματος τὴν φύσιν , ὅτι πᾶς ὁ ἁμαρτήσας ἀπαρρησίαστος καὶ ὅτι τοῖς ἁμαρτάνουσι ῥάπτεται τὰ στόματα 0 .
προσέσχεν , ὅτι διὰ τὸ μὴ ἔχειν παρρησίαν ἔφυγε .
δοῦλος τότε μάλιστα ἀγωνιᾷ , ὅταν αἴσθηται , ὅτι ἔμαθεν ὁ δεσπότης αὐτοῦ τὸ γενόμενον .
ἕως δὲ ἀγνοεῖ ὁ δεσπότης , ἑαυτὸν παραμυθεῖται ὡς δυνάμενος λαθεῖν .
ὁ Ἀδὰμ ἔφυγεν ὡς γνωσθείς ·
ὁ θεὸς προσεποιεῖτο ἄγνοιαν , ἵνα τὸν φόβον αὐτοῦ καταλύσῃ , ὡς λέγομεν ἡμεῖς περὶ φίλου ·
ἐποίησα ἐμαυτὸν εἰς τὸν μὴ εἰδότα , ἵνα μὴ λυπήσω αὐτόν .
πολλάκις γὰρ γίνεται παρ ἡμῖν ταῦτα .
Εἰ δὲ παρ ἡμῖν τοιαῦτα γίνεται , πολλῷ μᾶλλον παρὰ θεῷ τῷ φιλανθρώπῳ 0 .
ἀντὶ τοῦ οὐκ οἶδα .
Εἶτα τοῦ θεοῦ προσποιουμένου ἄγνοιαν ἡ εὐγνώμων καὶ ἐλευθέρα ψυχὴ οὐκ ἔκρυψε .
τῆς φωνῆς σου ἤκουσα καὶ ἐφοβήθην , ὅτι γυμνός εἰμι , καὶ ἐκρύβην .
διὰ τί ἐφοβήθης ;
διὰ τί ἐκρύβης ;
ἐφοβήθην διὰ τὴν παράβασιν , ἐκρύβην διὰ τὴν γύμνωσιν .
ἀληθῶς ἔστι κλαῦσαι ἐπὶ τῇ φωνῇ τοῦ παραβάντος .
τῆς φωνῆς σου ἤκουσα , ἐκείνης τῆς ποθουμένης , ἐκείνης τῆς πάντα μοι χαρισαμένης , ἐκείνης τῆς ἀγαθά μοι χαρισαμένης καὶ πραγματευσαμένης .
ἤκουσα τῆς φωνῆς σου .
ἐνενόησα ποίας φωνῆς κατέπτυσα , ποίας φωνῆς κατεφρόνησα .
καὶ ἐφοβήθην τοιούτου δεσπότου ἐντολὴν παραβάς ·
καὶ ἐκρύβην , ὅτι γυμνός εἰμι .
Εἶτα ὁ θεὸς ἐπιμένει τῇ προτροπῇ ·
τίς σοι εἶπεν , ὅτι γυμνὸς εἶ , εἰ μὴ ἀπὸ τοῦ ξύλου , οὗ ἐνετειλάμην σοι τούτου μόνου μὴ φαγεῖν , ἀπ αὐτοῦ ἔφαγες ;
, ἀντὶ τοῦ εἰ μὴ πάντως ἐκεῖνο ἐποίησας , ὃ ἐκώλυσα 0 .
ὅρα , πῶς ἐρωτᾷ ὡς ἀγνοῶν ·
Εἰ μὴ ἐξ ἐκείνου τοῦ δένδρου , οὗ ἐνετειλάμην σοι μὴ φαγεῖν , ἔφαγες 0 .
καὶ βλέπε τοῦ θεοῦ τὸ φιλάνθρωπον .
τίς σοι εἶπε ;
διὰ τοῦτο μακρύνει τὴν ὁμιλίαν , ἵνα λύσῃ τὸν φόβον καὶ ἐγείρῃ παρρησίαν .
ἐνενόει γὰρ ὁ Ἀδὰμ πῶς οὐδὲν σκληρόν , οὐδὲν ἀπότομον , οὐχ ὕβρις , οὐ πληγαί 0 .
ἔχεις διδάσκαλον τὴν συνήθειαν .
δοῦλος ἁμαρτήσας ἐὰν προσέλθῃ τῷ δεσπότῃ , ἀπὸ τῆς πρώτης φωνῆς ἢ θάρσος ἢ φόβον λαμβάνει .
ἐὰν ἄρξηται ἀγανακτεῖν καὶ κλέπτην καὶ δόλιον ὀνομάζειν καὶ μυρίων θανάτων ἄξιον , παραλύεται , ἐὰν ἀκούσῃ αὐτοῦ ὀνειδίζοντος ἄθλιε , τί ἐγένετό σοι τοῦτο ;
διὰ τί ἥμαρτες ;
, εὐθέως ἐφοδιάζεται καὶ θαρρεῖ τέως .
Οὐ γὰρ ὡς δεσπότης κολάζει , ἀλλ ὡς διδάσκαλος νουθετεῖ .
τίς σοι εἶπεν , ὅτι γυμνὸς εἶ , εἰ μὴ ἀπὸ τοῦ ξύλου οὗ ἐνετειλάμην σοι μὴ φαγεῖν , ἀπ αὐτοῦ ἔφαγες ; .
μὴ γὰρ πολλὰ ἐκώλυσα ;
ἓν μόνον ἐκώλυσα , καὶ τοῦτο οὐ μισῶν , ἀλλὰ προνοῶν .
τίς σοι εἶπεν , ὅτι γυμνὸς εἶ ;
Οὐδὲν ἀναίσχυντον εἶπεν οὐκ ᾔδειν .
ἡ γυνὴ , ἣν ἔδωκάς μοι , αὕτη μοι ἔδωκε , καὶ ἔφαγον , ἀντὶ τοῦ Ἡ δοθεῖσά μοι πρὸς βοήθειαν 0 .
ἤκουσα γὰρ ὅτε ἐπλάσθην ἐγώ , ἐκείνη δὲ οὐδέπω , λέγοντος 0 ·
ἣν ἔδωκάς μοι , αὕτη μοι ἔδωκεν .
Οὐκ εἶπεν ἠπάτησεν , οὐκ ἐψεύσατο ·
Αὕτη μοι ἔδωκε καὶ ἔφαγον .
Εἶτά φησιν ὁ θεός ·
καὶ ἐχρῆν σε γυναικὶ πιστεῦσαι καὶ μὴ ἐμοί ;
καὶ ἀξιοπιστοτέρα ἡ γυνὴ ὑπὲρ ἐμέ 0 ;
ἐγὼ τὰ ἀγαθὰ δέδωκα , πράγμασί σε ἐτίμησα , ἐκείνη ῥήμασιν ἐδελέασε .
καὶ βλέπε ·
ὥσπερ δικαστὴς ἐὰν δέξηται ἀπολογίαν τοῦ δικαζομένου καὶ μηκέτι ἐξετάσῃ αὐτόν , ἀλλὰ μεταβῇ ἐπὶ τὸν ἄλλον , εὐθέως θαρρεῖ καὶ λέγει τέως ἐγὼ ἐξητάσθην , οὕτω καὶ ὁ θεὸς μεταβαίνει ἀπὸ τοῦ Ἀδὰμ , ἵνα λύσῃ αὐτοῦ τὸν φόβον καὶ λέγει τῇ γυναικί ·
λέγει ἐκείνη ·
ὁ ὄφις ἠπάτησέ με καὶ ἔφαγον .
ἐπειδὴ ὅλως ἀληθῆ εἶπεν , οὐχ ὑβρίζει τῆς ἀληθείας τὴν ἀπολογίαν , ἀλλὰ καταλιμπάνει αὐτὴν ἀνεξέταστον .
καὶ ἐπιστεύθη ἐκεῖνος , ἤγουν ὁ ὄφις , ὑπὲρ ἐμέ ;
ἐπηγγείλατο ἰσοθεΐαν καὶ προεξένησε θάνατον .
ἀλλ οὐ κρίνει εὐθέως , ἀλλὰ μᾶλλον ὡς ἀσθενεστέρου σκεύους ἐφείσατο , καὶ χωρεῖ ἐπὶ τὸν ὄφιν , ἵνα πείσῃ κ ἀκεῖνον κ ἀκείνην , ὅτι ἐπὶ τὸν αἴτιον χωρεῖ , καί φησι ·
ὅτι τοῦτο ἐποίησας 0 .
Εἶδες θαυμαστὸν κριτήν ;
τοὺς ἀπατηθέντας ἐρωτᾷ , τὸν ἀπατήσαντα οὐκ ἐρωτᾷ .
Οὐ λέγει αὐτῷ τί ἐποίησας ;
, ἀλλ  ἐπειδὴ τοῦτο ἐποίησας 0 .
κατὰ ταύτην τὴν εἰκόνα Δαυὶδ λέγει ·
Οὐκ ἀναστήσονται ἀσεβεῖς ἐν κρίσει .
οὐχ ὅτι οὐκ ἐγείρονται , ἀλλ ὅτι οὐκ ἐξετάζονται 0 .
ἐπειδὴ τοῦτο ἐποίησας .
ἡ πρὸς τὸν ὄφιν ἀπειλὴ ἐκούφισε τὰς πληγὰς τῶν ἀπατηθέντων .
Εἰ μὴ , φησίν , ἐκείνῳ ὁ θεὸς ἐπέγραψεν ὅλα , οὐκ ἂν ἀνεξετάστως αὐτὸν ἔκρινεν .
ἐπειδὴ τοῦτο ἐποίησας , ἐπικατάρατος σὺ ἀπὸ πάντων τῶν θηρίων τῆς γῆς .
ἐπὶ τῷ στήθει καὶ τῇ κοιλίᾳ πο ρεύσῃ .
ἐπειδὴ τοῦτο ἐποίησας , ἐπειδὴ καρδίαν ἠπάτησας καὶ τὴν κοιλίαν ἔπεισας βρώματος ἅψασθαι ἐπὶ τῷ στήθει καὶ τῇ κοιλίᾳ πορεύσῃ .
Οὐχ ὡς ποσὶ κεχρημένου τὸ πρότερον , νῦν ἀποφαίνεται θεὸς τὸν ἐπὶ τῆς κοιλίας περίπατον , ἀλλ ἐπειδὴ ὀρθὸς ἑστηκὼς τῇ γυναικί διελέγετο .
Οὐ γὰρ ἦν ἄλλως αὐτὸν τὴν πρὸς τὴν Εὔαν ποιεῖσθαι διάλεξιν .
Αὐτὸ τὸ τῆς διαλέξεως σχῆμα , μεθ οὗ Εὔαν ἠπάτησε , τῷ κατὰ τῷ στήθει περιπάτῳ κολάζει καὶ τῆς ἀνατεταγμένης ἐκβάλλει βαδίσεως .
Εἰ γὰρ καὶ ἄπους ἐξ ἀρχῆς διεπέπλαστο , ἀλλὰ κύκλοις γοργῶν τινων κάτωθεν ἑλιγμῶν ἀνορθούμενος , τεταμένοις τοῖς στήθεσιν ἵππευε .
διὸ καὶ νῦν ὁ ὄφις πολλάκις θυμούμενος ἀνίστησιν ἑαυτὸν καὶ κυκλικῶς ἑλισσόμενος τρέχει ·
προβὰς δὲ ὅσον δεῖξαι τοῦ παλαιοῦ βαδίσματος τὴν μνήμην , πάλιν τῷ τῆς ἀποφάσεως καταβάλλεται νόμῳ 0 .
καὶ γῆν φαγῇ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου .
ἔχθραν θήσω ἀνὰ μέσον σοῦ καὶ τῆς γυναικός .
τί ἐστι τὸ γῆν φαγῇ ;
ὃ προεξένησας γενέσθαι τῷ Ἀδὰμ , τοῦτο ἔσθιε .
μέλλει γὰρ οὗτος ἀκούειν ·
γῆ εἶ , καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ .
ἐπεὶ ὡς φίλον ἠπάτησας , ὡς ἐχθρὸς ἐκβάλλῃ 0 .
ἐκεῖνος ὁ λόγος νόμος ἐγένετο .
γῆν φαγῇ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου .
ὅρα .
Οὐ τοῦτο περὶ τοῦ ὄφεως λέγει , ὅτι ἔσται σοι σιτίον ἡ γῆ , οὐ δὲ γὰρ ἀεὶ τοῖς ὄφεσι τὸ ἐσθιόμενον γῆ , ἀλλὰ καὶ κρέασι τρέφονται καὶ καρποῖς εὐωχοῦνται καὶ σπερμάτων ἐφάπτονται καὶ βοτάνας θηρῶσιν 0 .
ἀλλὰ διὰ τοῦ εἰπεῖν γῆν φαγῇ τοῦτο λέγει ·
δαπανήσεις , φησί , τὴν γῆν , ἐπ αὐτὴν ἐντριβόμενος .
ἀλλὰ λέγουσί τινες ·
Εἰ ὁ διάβολος ἠπάτησε , διὰ τί ὁ ὄφις τὴν κατάραν ἐδέξατο ;
τὸν ἀόρατον δαίμονα ἀοράτῳ μαστίζει πληγῇ ·
τὸ ὁρώμενον ὄργανον ὁρωμένῃ ὑποβάλλει τιμωρίᾳ .
ὥσπερ ἀόρατος ὢν ὁ θεὸς ἔδωκεν ὁρώμενον ὑπόμνημα τὸ δένδρον , οὕτως ἀόρατος ὢν ὁ διάβολος ἀνθρώποις λέγει διὰ τοῦ ὄφεως .
ὑποβάλλει τοίνυν ὁ θεὸς τὸν ὄφιν κατάρᾳ , ἵνα κ ἂν τὸν διάβολόν τίς τι ἔπαθε , τὸν ὄφιν ἀεὶ βλέπων συρόμενον τόν ποτε διανεστηκότα , εἰς ὑπόμνησιν λάβῃ , ὅτι εἰ ὁ ὑπουργὸς τῆς κακίας οὕτω κολάζεται , ὁ αὐτουργὸς πόσον 0 ;
τούτου ἀδελφὰ εὑρίσκεις ἐν τῷ εὐαγγελίῳ .
ὥσπερ γὰρ ἐν τῷ ὁρωμένῳ ὄφει τὸν λαλοῦντα κατέκρινε μετὰ τοῦ ὁρωμένου , οὕτω καὶ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ , ὅτε οἱ δαίμονες ἠξίουν τὸν Χριστὸν μὴ πεμφθῆναι εἰς τὴν ἄβυσσον , ἔλεγον ·
ἐπίτρεψον ἡμῖν εἰσελθεῖν εἰς τοὺς χοίρους , ἐπέτρεψεν εἰσελθεῖν , ἵνα τοὺς ἀοράτους σὺν τοῖς ὁρωμένοις σώμασι καταποντίσῃ .
γῆν φαγῇ .
τὴν φιλίαν εἰς ἔχθραν μετέστησε καὶ νόμος ἐγένετο ὁ λόγος .
καὶ τὰ μὲν ἄλλα θηρία σπεύδουσιν οἱ ἄνθρωποι ἡμερῶσαι , ὄφιν δὲ ἐάν τις ἴδῃ , σφαδάζει .
μένει γὰρ ὁ ὅρος ·
ἔχθραν θήσω ἀνὰ μέσον σοῦ .
Κ ἂν ἐν οἰκίᾳ ἴδῃ , φονεῦσαι θέλει , κ ἂν ἐν ὁδῷ ἴδῃ , μαίνεται φονεῦσαι .
νύσσει γὰρ αὐτὸν ὁ ἀρχαῖος λόγος .
μυρίας ἐὰν δῷ πληγὰς τῷ ὄφει , ἐὰν ἴδῃ τὴν κεφαλὴν μὴ τρωθεῖσαν , εὐθέως παρεγγυᾶται τῷ ἐφεστῶτι ·
τὴν κεφαλὴν οὐκ ἔπληξας τοῦ ὄφεως , κατὰ τῆς κεφαλῆς κροῦσον , ἐπειδὴ ὁ θεὸς εἶπεν αὐτός σου τηρήσει κεφαλὴν καὶ σὺ τηρήσεις αὐτοῦ πτέρναν .
τί δὲ τοῦτό ἐστιν ;
Οὐ λέγει , ὅτι ποιήσω τὸν ἄνθρωπον κατὰ τῶν ἄλλων τοῦ σώματός σου μελῶν μὴ καταχρῆσθαι πληγῇ , μόνην δὲ κολάζειν τὴν κεφαλήν .
κέχρηται γὰρ ὁ ἄνθρωπος καὶ ταῖς κατὰ πάντων τῶν μελῶν ἐπὶ τὸν ὄφιν πληγαῖς , ὡς ὅθεν ἂν πλήξῃ , τὸ πᾶν τιμωρούμενος .
καὶ τὸ πρὸς τὸν ὄφιν δὲ παρὰ τοῦ δεσπότου ῥηθέν , ὅτι σὺ αὐτοῦ τηρήσεις πτέρναν , οὐ τοῦτο κηρύττει τὸ κατὰ τῆς πτέρνης δεδόσθαι τοῖς ὄφεσιν ἔφοδον ·
ἐπέρχεται γὰρ ἔσθ ὅτε καὶ καθεύδουσιν , ἐπιλαμβάνεται γαστρὸς πολλάκις , ἐνίησιν ἰὸν καὶ χερσὶ προσάγει καὶ τοῖς λοιποῖς μέλεσι δήγματα ·
καὶ ὅλως οὐδὲν αὐτῶν τῶν ἀνθρωπίνων μελῶν ἐμπεσὸν ἀχείρωτον μένει .
ἀλλ ἡ τῆς ἀποφάσεως διάνοια τοιαύτη ·
Οὐκέτι , φησί , πρὸς ἐπιβουλὴν ἀνθρώπου ὁ ὄφις παρρησιάσεται , ἀλλ εἴσω μένων , τοσοῦτον ἕξεις τῶν ἀνθρώπων τὸν φόβον , ὥστε φωλεοῖς ἐγκατακρύπτειν σαυτὸν καὶ μόλις ἐξ ὀπῶν μετὰ φόβου προκύπτειν , τὰς τῶν ἀνθρώπων παρόδους μόνον τηροῦντα πρὸς ἀκίνδυνον πρόοδον .
ὁ δὲ ἄνθρωπος , φησίν , ἐν ἀδείᾳ περιπατήσει , τῆς σαυτοῦ κεφαλῆς ἐν φωλεοῖς τηρουμένης , ὡς ἐχθροῦ κρυπτομένου , οὐ φθεγγομένης πρὸς αὐτόν , ὡς πρὸς αὐτόν , ὡς πρὸς φίλον 0 .
ἀλλ  ἐπειδὴ ὁ καιρὸς ἐπείγει , πληρώσωμεν καὶ ἡμεῖς τὸν λόγον .
ἠρώτησε τὴν ἀπατηθεῖσαν , μεταβαίνει ἐπὶ τὸν ἀπατήσαντα .
ἡ ἀπόφασις λοιπὸν ἀπὸ τῆς ῥίζης ἤρξατο τοῦ ἀπατήσαντος .
Εἶτα ἦλθεν ἐπὶ τὴν ἀπατηθεῖσαν καὶ ἀπειλεῖ .
ἡ πρώτη φωνὴ πρὸς τὸν ὄφιν ἐπικατάρατος 0 .
καὶ εἶπεν ὁ θεὸς τῇ γυναικί ·
πληθύνων πληθυνῶ τὰς λύπας σου καὶ τοὺς στεναγμούς σου .
Οὐ καταρᾶται , ἵνα μὴ τίκτῃ , ἐπειδὴ προφθάσας εὐλόγησεν .
ὅτε γὰρ ἔπλασεν αὐτούς , λέγει ·
καὶ εὐλόγησεν αὐτοὺς ὁ θεὸς λέγων ·
Αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε , καὶ πληρώσατε τὴν γῆν .
ἀμεταμέλητα τὰ χαρίσματα τοῦ θεοῦ 0 .
Οὐ καταρᾶται οὖν οὓς εὐλόγησεν .
ξένον φάρμακον προσάγει τῷ τραύματι , λύπας καὶ στεναγμόν .
σχῆμα ἐστιν ἀποφάσεως πληττούσης , λύσιν δὲ τοῦ πταίσματος ἐπαγγελλόμενον .
πληθύνων φησὶ πληθυνῶ τὰς λύπας σου καὶ τὸν στεναγμόν σου .
φάρμακα μετανοίας .
ὥσπερ οἱ ἰατροὶ ἐν τῷ αὐτῷ φαρμάκῳ καὶ στύφουσι καὶ θεραπεύουσι , ἡ αὐτὴ τομὴ καὶ τὸ αὐτὸ σιδήριον καὶ ἡ αὐτὴ ὀδύνη μετὰ τῆς τομῆς σωτηρίαν γεννᾷ , οὕτως ὁ θεὸς δίδωσι δύο ἐφόδια μετανοίας τῇ ἁμαρτησάσῃ , λύπην καὶ στεναγμόν .
τί ὠφελεῖ λύπη ;
ἡ γὰρ κατὰ θεὸν λύπη μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν ἀμεταμέλητον κατεργάζεται .
καὶ τί ἐργάζεται στεναγμός ;
πληθύνων πληθυνῶ τὰς λύπας σου καὶ τὸν στεναγμόν σου .
ἡ λύπη ἀμορφοῖ τὸ ἔξω πρόσωπον καὶ στυγνὸν ποιεῖ .