Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
συμφώνου δὲ τῆς ψαλμῳδίας γενομένης οἱ στρατιῶται τέως ἡσύχαζον , ὡς οὐκ εὔκαιρον ὂν ἐπιθέσθαι τότε .
ἐν τούτῳ δὲ διαδὺς ὑπὸ τοὺς ψάλλοντας ἔλαθεν ἐξελθὼν καὶ εἰς τὴν Ῥώμην ἀνήχθη .
γρηγόριος δὲ τὸν Ἀλεξανδρέων κατέσχε θρόνον ·
ὁ δὲ λαὸς χαλεπήνας τὴν ἐπώνυμον Διονυσίου τοῦ τῇδε ἐπισκοπήσαντος ἐκκλησίαν ἐνέπρησαν .
ὧδε μὲν τοῖς ἀπὸ τῆς ἐναντίας αἱρέσεως τὰ βεβουλευμένα κατώρθωτο καθῃρημένων τῶν σπουδῇ προϊσταμένων ἀνὰ τὴν ἕω τοῦ ἐν Νικαίᾳ βεβαιωθέντος δόγματος .
προκατειλημμένων τε τῶν ἐπισημοτάτων θρόνων , Ἀλεξανδρείας τῆς κατ Αἴγυπτον καὶ Ἀντιοχείας τῆς ἐν Συρίᾳ καὶ τῆς παρὰ τὸν Ἑλλήσποντον βασιλίδος πόλεως , πειθομένους εἶχον τοὺς ἀνὰ τόδε τὸ ὑπήκοον ἐπισκόπους .
ὁ δὲ τὴν Ῥωμαίων ἐκκλησίαν ἐπιτροπεύων καὶ οἱ ἀνὰ τὴν δύσιν ἱερεῖς ὕβριν οἰκείαν ταῦτα ἡγοῦντο .
ἐφ ἅπασι γὰρ τῶν ἐν Νικαίᾳ συνεληλυθότων ἐξ ἀρχῆς τὴν ψῆφον ἐπαινέσαντες εἰσέτι νῦν οὐ διέλιπον ὧδε φρονοῦντες ·
ἀφικόμενόν τε ὡς αὐτοὺς Ἀθανάσιον φιλοφρόνως ἐδέξαντο καὶ πρὸς αὑτοὺς τὴν κατ αὐτὸν εἷλκον δίκην .
ἐπὶ τούτοις δὲ χαλεπῶς φέρων Εὐσέβιος ἔγραψεν Ἰουλίῳ , ὥστε αὐτὸν γενέσθαι κριτὴν τῶν ἐπὶ Ἀθανασίῳ δοξάντων ἐν Τύρῳ .
ἀλλ ὁ μέν , πρὶν μαθεῖν τὴν Ἰουλίου γνώμην , οὐ πολλῷ ὕστερον τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ γενομένης συνόδου ἐτελεύτησεν .
οἱ δὲ ἐν Κωνσταντινουπόλει τὴν ἐκτεθεῖσαν ἐν Νικαίᾳ δόξαν ζηλώσαντες εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἤγαγον Παῦλον .
ἐν τῷ αὐτῷ δὲ συλλαμβανομένων τῶν ἀπὸ τοῦ ἐναντίου πλήθους ἐν ἑτέρᾳ ἐκκλησίᾳ συνελθόντες οἱ ἀμφὶ Θεόγνιον τὸν Νικαίας ἐπίσκοπον καὶ Θεόδωρον τὸν Ἡρακλείας , ἕτεροί τε οἱ τὰ τούτων φρονοῦντες , οἳ ἔτυχον ἐνδημοῦντες , Μακεδόνιον ἐχειροτόνησαν Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπον .
ἐντεῦθέν τε συχναὶ κατὰ τὴν πόλιν ἐγίνοντο στάσεις πολέμοις ἐμφερεῖς ·
εἰς ἑαυτὸ γὰρ ἑκατέρωθεν τοῦ πλήθους συμπίπτοντος πλεῖστοι διώλλυντο .
καὶ ταραχῆς ἡ πόλις ἀνάπλεως ἦν , ὡς καὶ βασιλέα τότε ἐν Ἀντιοχείᾳ ὄντα τάδε μαθεῖν καὶ πρὸς ὀργὴν κινηθέντα προστάξαι πάλιν ἀπελαύνεσθαι Παῦλον .
διηκονεῖτο δὲ τοῖς βασιλέως προστάγμασιν Ἑρμογένης ὁ τὴν ἱππικὴν δύναμιν ἐπιτετραμμένος στρατηγός , ὃς ἐπὶ Θρᾴκην τότε ἀποσταλείς , παριὼν διὰ Κωνσταντινουπόλεως , ἐβιάζετο Παῦλον διὰ στρατιωτῶν ἐξελάσαι τῆς ἐκκλησίας .
ἐπεὶ δὲ τὸ πλῆθος οὐ συνεχώρει , πῇ δὲ καὶ ἠμύνετο , βιαιότερόν τε ἐπεχείρουν οἱ στρατιῶται ἐπιτελεῖν τὸ προσταχθέν , καταλαβόντες τὴν Ἑρμογένους οἰκίαν οἱ στασιῶται ἐνέπρησαν καὶ αὐτὸν ἀναιροῦσι , καὶ σχοινίον ἐξάψαντες εἷλκον διὰ τῆς πόλεως .
ἀκούσας δὲ ὁ βασιλεὺς ἱππεὺς ἐλάσας ἧκεν εἰς Κωνσταντινούπολιν ὡς κακῶς δράσων τὸ πλῆθος .
ἀλλὰ τῶν μὲν ἐφείσατο , δεδακρυμένους αὐτῷ ἰδὼν ὑπαντωμένους καὶ ἀντιβολοῦντας , ἀμφὶ δὲ τὸ ἥμισυ τοῦ σίτου τὴν πόλιν ἀφείλετο , ὃν ὁ πατὴρ αὐτοῦ Κωνσταντῖνος ἑκάστου ἔτους ἀπὸ τοῦ δημοσίου τοῖς πολίταις ἐδωρήσατο ἐκ τῶν Αἰγυπτίων φόρων , ὑπολαβὼν ἴσως ὑπὸ τρυφῆς καὶ ῥᾳστώνης τοὺς πολλοὺς ἀργοῦντας ἑτοίμους εἰς στάσεις εἶναι .
τρέπει δὲ τὴν ὀργὴν ἐπὶ Παῦλον καὶ τῆς πόλεως ἀπελαθῆναι προσέταξεν αὐτόν .
οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ πρὸς Μακεδόνιον ἐχαλέπαινεν ὡς τῆς ἀναιρέσεως τοῦ στρατηγοῦ καὶ ἄλλων πολλῶν αἴτιον , καὶ ὅτι , πρὶν αὐτὸν ἐπιτρέψαι , ἐχειροτονήθη .
οὔ τε δὲ ἐπιψηφισάμενος τῇ αὐτοῦ χειροτονίᾳ οὔ τε ἀποχειροτονήσας καταλιπὼν οὕτως ἀνέστρεψεν εἰς Ἀντιόχειαν .
ἐν τούτῳ δὲ οἱ τῆς Ἀρείου δόξης σπουδασταὶ μετέστησαν Γρηγόριον ὡς ἀμελῆ πρὸς σύστασιν τοῦ οἰκείου δόγματος καὶ Ἀλεξανδρεῦσιν ἀκαταθύμιον διὰ τὰ συμβάντα τῇ πόλει χαλεπὰ περὶ τὴν αὐτοῦ εἴσοδον καὶ τὸν ἐμπρησμὸν τῆς ἐκκλησίας .
ἀντὶ δὲ τούτου πέμπεται Γεώργιος , ὃς τὸ μὲν γένος ἦν Καππαδόκης , ὡς δραστήριος δὲ ἐθαυμάζετο καὶ περὶ τοῦτο τὸ δόγμα σπουδαῖος .
ἀθανάσιος δὲ φεύγων ἐκ τῆς Ἀλεξανδρείας εἰς Ῥώμην ἀφίκετο .
κατ αὐτὸ δὲ συνέβη καὶ Παῦλον τὸν Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπον συνδραμεῖν καὶ Μάρκελλον τὸν Ἀγκύρας καὶ Ἀσκληπᾶν τὸν Γάζης , ὃς ἐναντίος ὢν τοῖς Ἀρείου γραφὴν ὑπομείνας πρὸς ἑτεροδόξων τινῶν ὡς θυσιαστήριον ἀνατρέψας καθῃρέθη .
ἀλλ ἀντὶ τούτου μὲν ἐπιτρέπεται τὴν Γαζαίων ἐκκλησίαν Κυντιανός .
καὶ Λούκιος δὲ ὁ Ἀδριανουπόλεως ἐπίσκοπος ἐπ ἄλλῳ κατηγορηθεὶς καὶ τῆς ὑπ αὐτὸν ἐκκλησίας ἀφαιρεθεὶς ἐν Ῥώμῃ διῆγε .
μαθὼν δὲ ὁ Ῥωμαίων ἐπίσκοπος τὰ ἑκάστου ἐγκλήματα , ἐπειδὴ πάντας ὁμονοοῦντας εὗρε περὶ τὸ δόγμα τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου , ὡς ὁμοδόξους αὐτοὺς εἰς κοινωνίαν προσήκατο .
οἷα δὲ τῆς πάντων κηδεμονίας αὐτῷ προσηκούσης διὰ τὴν ἀξίαν τοῦ θρόνου , ἑκάστῳ τὴν ἰδίαν ἐκκλησίαν ἀπέδωκε .
καὶ τοῖς ἀνὰ τὴν ἕω ἐπισκόποις ἔγραψε μεμφόμενος ὡς οὐκ ὀρθῶς βουλευσαμένοις περὶ τοὺς ἄνδρας καὶ τὰς ἐκκλησίας ταράττουσι τῷ μὴ ἐμμένειν τοῖς ἐν Νικαίᾳ δόξασιν .
ὀλίγους δὲ ἐκ πάντων εἰς ῥητὴν ἡμέραν παρεῖναι ἐκέλευσε διελέγξοντας δικαίαν ἐπ αὐτοῖς ἐνηνοχέναι τὴν ψῆφον ·
ἢ τοῦ λοιποῦ οὐκ ἀνέξεσθαι ἠπείλησεν , εἰ μὴ παύσοιντο νεωτερίζοντες .
καὶ ὁ μὲν τάδε ἔγραψεν .
οἱ δὲ ἀμφὶ τὸν Ἀθανάσιον καὶ Παῦλον ἕκαστος τὸν ἑαυτοῦ κατείληφε θρόνον καὶ τὰς Ἰουλίου ἐπιστολὰς διεπέμψαντο τοῖς ἀνὰ τὴν ἕω ἐπισκόποις .
οἱ δὲ ἐπὶ ταύταις χαλεπῶς ἤνεγκαν ·
καὶ συλλεγέντες ἐν Ἀντιοχείᾳ ἀντέγραψαν Ἰουλίῳ κεκαλλιεπημένην τινὰ καὶ δικανικῶς συντεταγμένην ἐπιστολήν , εἰρωνείας τε πολλῆς ἀνάπλεων καὶ ἀπειλῆς οὐκ ἀμοιροῦσαν δεινοτάτης .
φέρειν μὲν γὰρ πᾶσι φιλοτιμίαν τὴν Ῥωμαίων ἐκκλησίαν ἐν τοῖς γράμμασιν ὡμολόγουν , ὡς ἀποστόλων φροντιστήριον καὶ εὐσεβείας μητρόπολιν ἐξ ἀρχῆς γεγενημένην , εἰ καὶ ἐκ τῆς ἕω ἐνεδήμησαν αὐτῇ οἱ τοῦ δόγματος εἰσηγηταί .
οὐ παρὰ τοῦτο δὲ τὰ δευτερεῖα φέρειν ἠξίουν , ὅτι μὴ μεγέθει ἢ πλήθει ἐκκλησίας πλεονεκτοῦσιν , ὡς ἀρετῇ καὶ προαιρέσει νικῶντες .
εἰς ἐγκλήματα δὲ προφέροντες Ἰουλίῳ τὸ κοινωνῆσαι τοῖς ἀμφὶ τὸν Ἀθανάσιον ἐχαλέπαινον ὡς ὑβρισμένης αὐτῶν τῆς συνόδου καὶ τῆς ἀποφάσεως ἀναιρεθείσης ·
καὶ τὸ γενόμενον ὡς ἄδικον καὶ ἐκκλησιαστικοῦ θεσμοῦ ἀπᾷδον διέβαλλον 0 .
ἐπὶ τούτοις δὲ ὡδίπως μεμψάμενοι καὶ δεινὰ πεπονθέναι μαρτυράμενοι , δεχομένῳ μὲν Ἰουλίῳ τὴν καθαίρεσιν τῶν πρὸς αὐτῶν ἐληλαμένων καὶ τὴν κατάστασιν τῶν ἀντ αὐτῶν χειροτονηθέντων εἰρήνην καὶ κοινωνίαν ἐπηγγέλλοντο , ἀνθισταμένῳ δὲ τοῖς δεδογμένοις τ ἀναντία προηγόρευσαν ·
ἐπεὶ καὶ τοὺς πρὸ αὐτῶν ἀνὰ τὴν ἕω ἱερέας οὐδὲν ἀντειπεῖν ἰσχυρίζοντο , ἡνίκα Ναυάτος τῆς Ῥωμαίων ἐκκλησίας ἠλάθη .
περὶ δὲ τῶν πεπραγμένων παρὰ τὰ δόξαντα τοῖς ἐν Νικαίᾳ συνελθοῦσιν οὐδὲν αὐτῷ ἀντέγραψαν , πολλὰς μὲν αἰτίας ἔχειν εἰς παραίτησιν ἀναγκαίαν τῶν γεγενημένων δηλώσαντες , ἀπολογεῖσθαι δὲ νῦν ὑπὲρ τούτων περιττὸν εἰπόντες ὡς ἅπαξ ὁμοῦ ἐπὶ πᾶσιν ἀδικεῖν ὑπονοηθέντες .
ἰουλίῳ μὲν οὖν τοιάδε ἔγραψαν .
πρὸς δὲ βασιλέα Κωνστάντιον διέβαλλον αὖθις τοὺς πρὸς αὐτῶν καθῃρημένους .
ὁ δὲ ἐν Ἀντιοχείᾳ τότε διατρίβων γράφει Φιλίππῳ τῷ ὑπάρχῳ ἐν Κωνσταντινουπόλει ὄντι , πάλιν Μακεδονίῳ τὴν ἐκκλησίαν ἀποδοῦναι , Παῦλον δὲ ἐξελάσαι τῆς πόλεως .
δείσας δὲ τὴν τοῦ πλήθους κίνησιν ὁ ὕπαρχος , πρὶν ἔκπυστον γενέσθαι τὴν βασιλέως πρόσταξιν , προσελθὼν εἰς δημόσιον λουτρὸν ᾧ ὄνομα Ζεύξιππος  περιφανὲς δὲ τοῦτο καὶ μέγιστον  ὡς περὶ κοινῶν πραγμάτων κοινωσόμενος μετεκαλέσατο Παῦλον 0 .
παραγενομένῳ δὲ εὐθὺς τοῦ βασιλέως ἐπέδειξε τὸ γράμμα ·
λάθρα τε διὰ τῶν βασιλείων τῷ λουτρῷ παρακειμένων ἐπὶ θάλασσαν αὐτὸν ἀχθῆναι προστάξας εἰς πλοῖον ἐπεβίβασε καὶ εἰς Θεσσαλονίκην ἔπεμψεν , ὅθεν καὶ τοὺς προγόνους ἔχειν ἐλέγετο .
παντελῶς τε τὴν κατὰ τὴν ἕω ἀρχομένην φεύγειν κατεδίκασεν αὐτόν , Ἰλλυριῶν δὲ καὶ τῆς ἐπέκεινα γῆς ἐπιβαίνειν οὐκ ἐκώλυσεν .
ἐξελθὼν δὲ ἐκ τοῦ δικαστηρίου , συνοχούμενον αὐτῷ Μακεδόνιον ἔχων , ἐπὶ τὴν ἐκκλησίαν ᾔει .
τὸ δὲ πλῆθος  ἤδη γὰρ τούτων γενομένων ἄφατοι συνελέγησαν  εὐθὺς τὴν ἐκκλησίαν ἐπλήρωσαν ·
ἕκαστοι γὰρ αὐτήν , οἵ τε ἀπὸ τῆς Ἀρείου αἱρέσεως οἵ τε Παῦλον ἐπαινοῦντες , προκαταλαβεῖν ἐσπούδασαν 0 .
ἐπεὶ δὲ πρὸς ταῖς θύραις τῆς ἐκκλησίας ἐγένετο ὁ ὕπαρχος , σὺν αὐτῷ δὲ καὶ Μακεδόνιος , τὸ δὲ πλῆθος , ὅπως αὐτοῖς πάροδος γένηται πρὸς τῶν στρατιωτῶν ὠθούμενον , ὑποχωρεῖν οὐκ ἠδύνατο , τοῦ πρόσω σεσαγμένου , ὑπολαβόντες οἱ στρατιῶται ἑκοντὶ μὴ εἴκειν τὸν ὄχλον πολλοὺς τοῖς ξίφεσι διεχειρίσαντο , πολλοὶ δὲ καὶ ὑπ ἀλλήλων πατούμενοι διεφθάρησαν .
τὸ δὲ βασιλεῖ δόξαν οὕτως ἐγένετο , καὶ τὰς ἐκκλησίας παρέλαβε Μακεδόνιος .
ὁ μὲν δὴ Παῦλος ἀδοκήτως ὧδε τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐκκλησίας ἀφῃρέθη .
ἀθανάσιος δὲ φεύγων ἀφανὴς ἦν , δείσας τὴν Κωνσταντίου τοῦ βασιλέως ἀπειλήν ·
θανάτῳ γὰρ αὐτὸν ζημιοῦν ἠπείλησεν , αἰτιωμένων τῶν ἑτεροδόξων , ὡς στάσεις ἐργάζοιτο καὶ εἰσιόντος αὐτοῦ πολλοὶ τεθνήκασι ·
τὸ δὲ μάλιστα πρὸς ὀργὴν τὸν βασιλέα κινῆσαν ἦν , ὅτι καὶ σιτηρέσιον ἔλεγον αὐτὸν πωλοῦντα ἀποκερδαίνειν , ὃ ὁ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος τοῖς ἐν Ἀλεξανδρείᾳ πτωχοῖς ἐδωρήσατο .
τῶν δὲ ἐξ Αἰγύπτου ἐπισκόπων ψευδῆ ταῦτα εἶναι γραψάντων μαθὼν Ἰούλιος , ὡς οὐκ ἀσφαλὲς Ἀθανασίῳ τέως ἐν Αἰγύπτῳ διάγειν , τὸν μὲν πρὸς αὑτὸν μετεκαλέσατο , τοῖς δὲ ἐν Ἀντιοχείᾳ συνελθοῦσιν  ἔτυχε γὰρ τηνικαῦτα τὴν τούτων δεξάμενος ἐπιστολήν  ἔγραψεν ἐγκαλῶν , ὡς λάθρα περὶ τὸ δόγμα τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου νεωτερίζουσι καὶ παρὰ τοὺς νόμους τῆς ἐκκλησίας αὐτὸν εἰς τὴν σύνοδον οὐ κεκλήκασιν ·
εἶναι γὰρ νόμον ἱερατικόν , ὃς ἄκυρα ἀποφαίνει τὰ παρὰ γνώμην πραττόμενα τοῦ Ῥωμαίων ἐπισκόπου .
τὰ δὲ ἐν Τύρῳ καὶ ἐν τῷ Μαρεώτῃ μὴ ἐν δίκῃ πεπρᾶχθαι κατὰ Ἀθανασίου 0 ·
κατηγόρει δὲ τῶν μὲν τὴν κατὰ Ἀρσένιον συκοφαντίαν , τῶν δὲ ἐν τῷ Μαρεώτῃ τὴν Ἀθανασίου ἀπουσίαν , ἐφ ἅπασι δὲ τὸ αὔθαδες τῶν γραμμάτων ἐμέμφετο 0 .
καὶ ἐκ τούτων δὲ καὶ ἐκ πάντων ἀνελογίζετο χρῆναι βοηθεῖν Ἀθανασίῳ καὶ Παύλῳ ·
μετ οὐ πολὺ γὰρ καὶ αὐτὸς εἰς Ἰταλίαν παραγενόμενος τὰ κατ αὐτὸν ἀπωδύρετο .
ἐπεὶ δὲ ἐξ ὧν ἔγραφε περὶ αὐτῶν τοῖς ἀνὰ τὴν ἕω ἱερεῦσιν οὐδὲν ἤνυε , δῆλα τὰ κατ αὐτοὺς ἐποίησε Κώνσταντι τῷ βασιλεῖ .
ὁ δὲ Κωνσταντίῳ τῷ βασιλεῖ καὶ ἀδελφῷ ἔγραψε πέμψαι τινὰς τῶν ἀπὸ τῆς ἕω ἐπισκόπων ἀπολογησομένους περὶ τῆς αὐτῶν καθαιρέσεως .
καὶ αἱροῦνται ἐπὶ τούτῳ τρεῖς , Νάρκισσος ὁ Εἰρηνοπόλεως τῆς Κιλικίας ἐπίσκοπος καὶ Θεόδωρος ὁ Ἡρακλείας τῆς Θρᾴκης καὶ Μᾶρκος ὁ Ἀρεθούσης τῆς Συρίας .
καὶ παραγενόμενοι εἰς Ἰταλίαν τοῖς ὑπ αὐτῶν πεπραγμένοις ἰσχυρίζοντο καὶ τὸν βασιλέα πείθειν ἐπειρῶντο δικαίαν εἶναι τῆς ἀνατολικῆς συνόδου τὴν κρίσιν .
ἀπαιτούμενοι δὲ λέγειν , ὅπως πιστεύσωσι , τὴν μὲν ἐκτεθεῖσαν παρ αὐτῶν ἐν Ἀντιοχείᾳ ἀπεκρύψαντο , ἑτέραν δὲ ἔγγραφον ὁμολογίαν ἐκδεδώκασι , καὶ οὕτως ἀπᾴδουσαν τῆς ἐν Νικαίᾳ δοκιμασθείσης .
συνιδὼν δὲ Κώνστας , ὡς ἀδίκως ἐπεβούλευσαν τοῖς ἀνδράσιν , οὐκ ἐγκλημάτων ἕνεκεν οὐ δὲ βίου ἀποστρεφόμενοι τὴν πρὸς αὐτοὺς κοινωνίαν , ὡς αἱ καθαιρέσεις εἶχον , ἀλλὰ τῆς περὶ τὸ δόγμα διαφωνίας , ἀπέπεμψε τούτους μὴ πείσαντας περὶ ὧν ἐληλύθεσαν .
τριῶν δὲ ἤδη διαγενομένων ἐνιαυτῶν πάλιν οἱ ἀπὸ τῆς ἕω ἐπίσκοποι τοῖς ἀνὰ τὴν δύσιν ἑτέραν διεπέμψαντο γραφήν , ἣν μακρόστιχον ἔκθεσιν ὀνομάζουσιν , ὡς διὰ πλειόνων ῥημάτων τε καὶ νοημάτων παρὰ τὰς προτέρας συγκειμένην .
καὶ οὐσίας μὲν ἐν ταύτῃ θεοῦ μνήμην οὐκ ἐποιήσαντο , τοὺς δὲ λέγοντας ἐξ οὐκ ὄντων τὸν υἱὸν ἢ ἐξ ἑτέρας ὑποστάσεως καὶ μὴ ἐκ θεοῦ , καὶ ὅτι ἦν ποτε χρόνος ἢ αἰὼν ὅτε οὐκ ἦν , ἀπεκήρυττον 0 .
Εὐδοξίου δέ , ὃς ἔτι Γερμανικείας ἐπίσκοπος ἦν , Μαρτυρίου τε καὶ Μακεδονίου διακομισάντων ταύτην τὴν γραφὴν οὐ προσεδέξαντο οἱ ἀνὰ τὴν δύσιν ἱερεῖς ·
ἀρκεῖσθαι γὰρ ἔφασαν τοῖς ἐν Νικαίᾳ δόξασι , καὶ περὶ ταῦτα πολυπραγμονεῖν οὐδὲν λοιπὸν ᾤοντο δεῖν .
ἐπεὶ δὲ Κώνστας ὁ βασιλεὺς ᾔτει χάριν τὸν ἀδελφόν , ὥστε τοὺς ἀμφὶ τὸν Ἀθανάσιον τοὺς οἰκείους ἀπολαβεῖν θρόνους , καὶ γράφων οὐδὲν ἤνυεν ἀντιπραττόντων τῶν ἀπὸ τῆς ἐναντίας αἱρέσεως , οἱ δὲ περὶ τὸν Ἀθανάσιον καὶ Παῦλον προσιόντες αὐτῷ γενέσθαι σύνοδον ἐζήτουν ὡς ἐπὶ καθαιρέσει τῶν ὀρθῶν δογμάτων ἐπιβουλευθέντες , ἔδοξε γνώμῃ τῶν βασιλέων τοὺς ἀφ  ἑκατέρας ἀρχομένης ἐπισκόπους εἰς ῥητὴν ἡμέραν καταλαβεῖν τὴν Σαρδώ  πόλις δὲ αὕτη Ἰλλυριῶν  .
συνελθόντες δὲ πρῶτον εἰς Φιλιππούπολιν τῆς Θρᾴκης οἱ ἀπὸ τῆς ἕω γράφουσι τοῖς ἀπὸ τῆς δύσεως ἤδη ἐν Σαρδικῇ συνεληλυθόσιν , ἀπώσασθαι τοῦ συνεδρίου καὶ τῆς κοινωνίας τοὺς ἀμφὶ τὸν Ἀθανάσιον ὡς καθῃρημένους ·
ἄλλως δὲ μὴ συνιέναι ἔφασαν .
μετὰ δὲ ταῦτα καὶ εἰς Σαρδικὴν παραγενόμενοι ἰσχυρίζοντο μὴ ἐμβαλεῖν τῇ ἐκκλησίᾳ συνιόντων τῶν πρὸς αὐτῶν καθῃρημένων .
πρὸς ταῦτα δὲ οἱ ἀπὸ τῆς δύσεως ἀντέγραψαν , ὡς οὐδέποτε τῆς πρὸς αὐτοὺς κοινωνίας ἀπέστησαν οὔ τε νῦν ταύτης ἀναχωρήσουσι , καὶ μάλιστα Ἰουλίου τοῦ Ῥωμαίων ἐπισκόπου τὰ κατ αὐτοὺς ἐξετάσαντος καὶ μὴ καταγνόντος ·
παρεῖναι δὲ αὐτοὺς καὶ ἑτοίμως ἔχειν δικάζεσθαι καὶ αὖθις ἀπελέγξειν τὰς ἐπαχθείσας αὐτοῖς αἰτίας .
ὡς δὲ παρὰ σφᾶς τοιαῦτα δηλοῦντες οὐδὲν ἤνυον , ἤδη καὶ ὑπερημέρου τῆς κυρίας γενομένης , ἐν ᾗ κρίνειν ἔδει περὶ ὧν συνεληλύθεσαν , τὸ τελευταῖον τοιαῦτα ἔγραψαν ἀλλήλοις , ἐξ ὧν εἰς μείζονα τῆς προτέρας δυσμένειαν κατέστησαν .
καὶ καθ ἑαυτοὺς συνελθόντες ψήφους ἐναντίας ἤνεγκαν .
οἱ μὲν γὰρ ἀπὸ τῆς ἀνατολῆς τὰ ἤδη αὐτοῖς δόξαντα ἐπὶ Ἀθανασίῳ καὶ Παύλῳ καὶ Μαρκέλλῳ καὶ Ἀσκληπᾷ κυρώσαντες καθεῖλον Ἰούλιον τὸν Ῥώμης ἐπίσκοπον ὡς ἄρξαντα τῆς πρὸς αὐτοὺς κοινωνίας , Ὅσιόν τε τὸν ὁμολογητὴν καὶ διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν καὶ ὅτι φίλος ἐγένετο Παυλίνῳ καὶ Εὐσταθίῳ τοῖς ἡγησαμένοις τῆς Ἀντιοχέων ἐκκλησίας , καὶ Μαξιμῖνον τὸν Τριβέρεως ὡς πρῶτον Παύλῳ κοινωνήσαντα καὶ αἴτιον αὐτῷ γενόμενον τῆς εἰς Κωνσταντινούπολιν καθόδου καὶ τοὺς εἰς Γαλλίαν ἀπὸ τῆς ἕω παραγενομένους ἐπισκόπους ἀποκηρύξαντα .
ἐπὶ τούτοις καθεῖλον καὶ Πρωτογένην τὸν Σαρδικῆς ἐπίσκοπον καὶ Γαυδέντιον , τὸν μὲν ὡς Μαρκέλλου ὑπερμαχοῦντα πρότερον αὐτοῦ καταψηφισάμενον , τὸν δὲ Γαυδέντιον ὡς ἐναντία σπουδάζοντα Κυριακῷ , ὃν διεδέξατο , καὶ περὶ πολλοῦ ποιούμενον τοὺς πρὸς αὐτῶν καθῃρημένους 0 .
ταῦτα ψηφισάμενοι τοῖς πανταχῇ ἐπισκόποις δῆλα ἐποίησαν , ὥστε μή τε προσίεσθαι εἰς κοινωνίαν μή τε γράφειν αὐτοῖς μή τε τὰ παρ αὐτῶν γραφόμενα δέχεσθαι .
περὶ δὲ τοῦ θεοῦ δοξάζειν ἐκέλευον , ὃν τρόπον ὑφηγεῖτο ἡ τῇ αὐτῶν ἐπιστολῇ ὑποτεταγμένη γραφή , ὁμοουσίου μὲν μνήμην μὴ ποιουμένη , ἀποκηρύττουσα δὲ τοὺς λέγοντας τρεῖς εἶναι θεούς , ἢ τὸν Χριστὸν μὴ εἶναι θεόν , ἢ τὸν αὐτὸν εἶναι πατέρα καὶ υἱὸν καὶ ἅγιον πνεῦμα , ἢ ἀγέννητον τὸν υἱόν , ἢ ὅτι ἦν ποτε χρόνος ἢ αἰὼν ὅτε μὴ ἦν .
ἐν μέρει τε καὶ οἱ ἀμφὶ τὸν Ὅσιον συνελθόντες ἀθῴους ἀπέφηναν Ἀθανάσιον μὲν ὡς ἀδίκως ἐπιβουλευθέντα παρὰ τῶν ἐν Τύρῳ συνελθόντων , Μάρκελλον δὲ ὡς μὴ τάδε φρονεῖν ὁμολογήσαντα ἃ διεβάλλετο , Ἀσκληπᾶν δὲ ὡς Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου καὶ πολλῶν ἄλλων δικαστῶν ψήφῳ τὴν ἐπισκοπὴν ἀπολαβόντα καί , ὅτι τάδε ἀληθῆ εἴη , ὑπόμνημα τῆς δίκης ἐπιδείξαντα , Λούκιον δὲ ὡς τῶν αὐτοῦ κατηγόρων φυγόντων 0 .
καὶ πρὸς τὴν ἑκάστου παροικίαν ἔγραψαν αὐτοὺς ἔχειν ἐπισκόπους καὶ προσδοκᾶν , Γρηγόριον δὲ τὸν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ καὶ Βασίλειον τὸν ἐν Ἀγκύρᾳ καὶ Κυντιανὸν τὸν ἐν Γάζῃ μη δὲ ἐπισκόπους ὀνομάζειν μη δὲ κοινωνίαν τινὰ πρὸς αὐτοὺς ἔχειν μη δὲ Χριστιανοὺς ἡγεῖσθαι .
καθεῖλον δὲ τῆς ἐπισκοπῆς Θεόδωρον τὸν Θρᾷκα καὶ Νάρκισσον τὸν Εἰρηνοπόλεως ἐπίσκοπον καὶ Ἀκάκιον τὸν Καισαρείας τῆς Παλαιστίνης καὶ Μηνόφαντον τὸν Ἐφέσου καὶ Οὐρσάκιον τὸν Σιγγιδώνου τῆς Μυσίας καὶ Οὐάλεντα τὸν Μουρσῶν τῆς Παννονίας καὶ Γεώργιον τὸν Λαοδικείας , εἰ καὶ μὴ τῇ συνόδῳ ταύτῃ παρεγένετο σὺν τοῖς ἀπὸ τῆς ἕω ἐπισκόποις .
ἀφείλοντο δὲ τούτους τῆς ἱερωσύνης καὶ τῆς κοινωνίας ὡς τὸν υἱὸν χωρίζοντας τῆς τοῦ πατρὸς οὐσίας καὶ τοὺς πάλαι καθαιρεθέντας διὰ τὴν Ἀρείου αἵρεσιν δεξαμένους καὶ εἰς ἀξιώματα μείζω λειτουργίας θεοῦ προαγαγόντας .
διὰ ταῦτά τε αὐτοὺς ἀποκηρύξαντες καὶ τῆς καθόλου ἐκκλησίας ἀλλοτρίους ψηφισάμενοι ἔγραψαν τοῖς πανταχῇ ἐπισκόποις ἐπιψηφίσασθαι τοῖς παρ αὐτῶν κεκριμένοις καὶ ὁμοφρονεῖν αὐτοῖς περὶ τὸ δόγμα .
ἐξέθεντο δὲ καὶ αὐτοὶ τηνικαῦτα πίστεως γραφὴν ἑτέραν , πλατυτέραν μὲν τῆς ἐν Νικαίᾳ , φυλάττουσαν δὲ τὴν αὐτὴν διάνοιαν καὶ οὐ παρὰ πολὺ διαλλάττουσαν τῶν ἐκείνης ῥημάτων .
ἀμέλει Ὅσιος καὶ Πρωτογένης , οἳ τότε ὑπῆρχον ἄρχοντες τῶν ἀπὸ τῆς δύσεως ἐν Σαρδικῇ συνεληλυθότων , δείσαντες ἴσως , μὴ νομισθεῖέν τισι καινοτομεῖν τὰ δόξαντα τοῖς ἐν Νικαίᾳ , ἔγραψαν Ἰουλίῳ καὶ ἐμαρτύραντο κύρια τάδε ἡγεῖσθαι , κατὰ χρείαν δὲ σαφηνείας τὴν αὐτὴν διάνοιαν πλατῦναι , ὥστε μὴ ἐγγενέσθαι τοῖς τὰ Ἀρείου φρονοῦσιν ἀποκεχρημένοις τῇ συντομίᾳ τῆς γραφῆς εἰς ἄτοπον ἕλκειν τοὺς ἀπείρους διαλέξεως .
ταῦτα πράξαντες ἑκάτεροι διέλυσαν τὸν σύλλογον καὶ εἰς τὰ οἰκεῖα ἕκαστος ἐπανῆλθε .
συνέστη δὲ αὕτη ἡ σύνοδος Ῥουφίνου καὶ Εὐσεβίου ὑπατευόντων ·
ἑνδέκατον δὲ τοῦτο ἔτος ἦν ἀπὸ τῆς Κωνσταντίνου τελευτῆς .
συνῆλθον δὲ ἐκ μὲν τῶν πρὸς δύσιν πόλεων ἀμφὶ τριακόσιοι ἐπίσκοποι , ἐκ δὲ τῆς ἕω ἓξ καὶ ἑβδομήκοντα 0 ·
σὺν τούτοις δὲ καὶ Ἰσχυρίων , ἐπιτραπεὶς τὴν τοῦ Μαρεώτου ἐπισκοπὴν πρὸς τῶν Ἀθανασίῳ ἀπεχθανομένων 0 .
μετὰ ταύτην δὲ τὴν σύνοδον οὐκέτι ἀλλήλοις ὡς ὁμοδόξοις ἐπεμίγνυντο οὐ δὲ ἐκοινώνουν , οἱ μὲν ἀνὰ τὴν δύσιν μέχρι Θρᾳκῶν σφᾶς χωρίσαντες , οἱ δὲ ἀνὰ τὴν ἕω μέχρις Ἰλλυριῶν 0 1 ·
τὰ δὲ τῶν ἐκκλησιῶν ὡς εἰκὸς ἐν διχονοίαις συγκέχυτο καὶ ἐν διαβολαῖς ἦν .
εἰ γὰρ καὶ πρότερον περὶ τὸ δόγμα διεφέροντο , ἀλλ οὖν ἀλλήλοις συγκοινωνοῦντες οὐ μέγα τὸ κακὸν ἐποίουν καὶ παραπλησίως φρονεῖν ἐνομίζοντο ·
ὡς ἐπίπαν γὰρ ἡ μὲν ἀνὰ πᾶσαν τὴν δύσιν ἐκκλησία καθαρῶς διὰ τῶν πατρίων ἰθυνομένη δογμάτων ἔριδός τε καὶ τῆς περὶ ταῦτα τερθρείας ἀπήλλακτο .
εἰ γὰρ καὶ τὸ τῇδε ὑπήκοον πρὸς τὴν Ἀρείου δόξαν μετάγειν ἐσπούδαζον Αὐξέντιος ὁ Μεδιολάνου ἐπίσκοπος γενόμενος καὶ Οὐάλης καὶ Οὐρσάκιος οἱ ἐκ Παννονίων , οὐ δή που κατὰ γνώμην αὐτοῖς ἡ σπουδὴ πρ οὐχώρει , τοῦ προϊσταμένου τοῦ Ῥωμαίων θρόνου καὶ τῶν ἄλλων ἱερέων ἐπιμελῶς φθανόντων καὶ τὰς βλάστας ἐκκοπτόντων τῆς τοιαύτης αἱρέσεως .
τὸ δὲ ἑῷον , εἰ καὶ ἐστασίαζε μετὰ τὴν ἐν Ἀντιοχείᾳ σύνοδον καὶ πρὸς τὴν ἐν Νικαίᾳ πίστιν περιφανῶς ἤδη διεφέρετο , τὸ μὲν ἀληθές , οἶμαι , κατὰ τὴν τῶν πλειόνων γνώμην εἰς τὴν αὐτὴν συνέτρεχε διάνοιαν καὶ ἐκ τῆς τοῦ πατρὸς οὐσίας τὸν υἱὸν συνωμολόγει , ἐριστικῶς δὲ πρὸς τὴν ὁμοούσιον λέξιν τινὲς ἀπεμάχοντο .
οἱ μὲν γὰρ τὴν ἀρχὴν τῷ ὀνόματι ἐναντιωθέντες , ὡς συμβάλλω , τοῦτο δὴ τὸ πολλοῖς συμβαῖνον , αἰσχύνην ἡγοῦντο δόξαι νενικῆσθαι .
οἱ δὲ καὶ ὑπὸ ἕξεως τῶν περὶ ταῦτα συχνῶν διαλέξεων ἐπὶ τὸ ὧδε δοξάζειν περὶ θεοῦ τραπέντες ἀμεταθέτως λοιπὸν εἶχον .
οἱ δέ , εἰδότες ὡς οὐ δέον φιλονικοῦσι , πρὸς τὸ κεχαρισμένον ἑκατέροις ὑπεκλίνοντο διὰ δύναμιν ἢ οἰκειότητα ἢ ἄλλας αἰτίας , ὑφ ὧν ἄνθρωποι προάγονται τὰ μὴ προσήκοντα χαρίζεσθαι ἢ παρρησίαν μὴ ἄγειν ἐφ οἷς χρὴ διελέγχειν .
πολλοὶ δὲ λῆρον ἡγοῦντο τρίβεσθαι περὶ τὰς τοιαύτας ἔριδας τῶν λόγων , ἡσυχῇ δὲ τῆς γνώμης εἴχοντο τῶν ἐν Νικαίᾳ συνελθόντων .
ἐῴκεσαν δὲ παρὰ πάντας τοὺς ἀνὰ τὴν ἕω εἰς τὸ φανερὸν ἀπρὶξ ἔχεσθαι τῶν ἐν Νικαίᾳ δοξάντων Παῦλος ὁ Κωνσταντινουπόλεως ἐπίσκοπος καὶ Ἀθανάσιος ὁ Ἀλεξανδρείας καὶ σύμπαν τὸ μοναχικὸν πλῆθος , Ἀντώνιός τε ὁ μέγας ἔτι περιὼν καὶ οἱ συγγενόμενοι αὐτῷ καὶ ἄλλοι πλεῖστοι ἀνὰ τὴν Αἴγυπτον καὶ ἀλλαχῇ τῆς Ῥωμαίων γῆς .
τούτων δὲ ἐπείπερ ἐπεμνήσθην , ὅσους περιφανεῖς κατ αὐτὴν τὴν ἡγεμονίαν παρείληφα ἐπιδραμοῦμαι τῷ λόγῳ .
ἄρξομαι δὲ ἐξ Αἰγύπτου καὶ Μακαρίων τῶν δύο , τῶν ἀοιδιμωτάτων ἡγεμόνων τῆς Σκήτεως καὶ τοῦ τῇδε ὄρους .
τούτοιν δὲ ὁ μὲν Αἰγύπτιος , ὁ δὲ πολιτικὸς ὡς ἀστὸς ὠνομάζετο 0 1 2 ·
ἦν γὰρ τῷ γένει Ἀλεξανδρεύς .
ἄμφω δὲ ὅτι μάλιστα θεσπεσίω ἐγενέσθην καὶ θείαν πρόγνωσιν καὶ φιλοσοφίαν , καὶ δαίμοσι φοβερὼ πολλῶν τε καὶ παραδόξων πραγμάτων καὶ ἰαμάτων δημιουργώ .
τὸν δὲ Αἰγύπτιον λόγος , ὡς καὶ νεκρὸν ζῆν ἐποίησεν , ἵν ἑτερόδοξον πείσῃ νεκρῶν ἀνάστασιν ἔσεσθαι 0 .
διεβίω δὲ ἀμφὶ τὰ ἐνενήκοντα ἔτη , ἑξήκοντα δὲ ἐκ τούτων ἐν ταῖς ἐρήμοις διέτριβεν .
αὐτίκα τε φιλοσοφεῖν ἀρχόμενος ἔτι νέος ὢν διέπρεπεν , ὡς παιδαριογέροντα παρὰ τῶν μοναχῶν ὀνομάζεσθαι καὶ τεσσαράκοντα ἔτη γεγονότα χειροτονηθῆναι πρεσβύτερον .
ὁ δὲ ἕτερος χρόνῳ μὲν ὕστερον πρεσβύτερος ἐγένετο , παντοδαπῆς δὲ σχεδὸν ἀσκήσεως ἐπειράθη , τὰ μὲν αὐτὸς περινοῶν , ἃ δὲ παρ ἄλλοις ἤκουεν ἐκ παντὸς τρόπου κατορθῶν , ὡς ὑπὸ τοῦ ἄγαν κατεσκληκέναι μὴ φύειν τοῦ γενείου τὰς τρίχας .
ἐν τούτῳ δὲ περὶ τὸν αὐτὸν χῶρον ἐφιλοσόφουν Παμβώ τε καὶ Ἡρακλείδης καὶ Κρόνιος καὶ Παφνούτιος καὶ Πουτουβάστης καὶ Ἀρσίσιος καὶ Σεραπίων ὁ μέγας καὶ Πιτυρίων , ὃς παρὰ Θηβαίοις τὴν διατριβὴν εἶχε , καὶ Παχώμιος , ὃς ἀρχηγὸς ἐγένετο τῶν καλουμένων Ταβεννησιωτῶν .
σχῆμα δὲ τούτοις ἦν καὶ πολιτεία ἔν τισι παρηλλαγμένη τῆς ἄλλης μοναχικῆς , πρὸς ἀρετὴν μέντοι ὁρῶσα καὶ τὴν ψυχὴν προσεθίζουσα τῶν ἐπὶ γῆς καταφρονεῖν , ἄνω δὲ ὁρᾶν , ἵν εὐμαρῶς ἐπὶ τὰ οὐράνια χωροίη , ἡνίκα τοῦ σώματος ἀπαλλαγείη ·
διφθέρας δὲ ἀμφιέννυσθαι κατὰ μίμησιν Ἠλίου τοῦ Θεσβίτου , ἐμοὶ δοκεῖν , ὥστε ἐκ τοῦ περικειμένου δέρματος εἰς ἀνάμνησιν ἀεὶ λαμβάνοντας τὴν ἀρετὴν τοῦ προφήτου , ἀνδρείως πρὸς τὰς ἐπιθυμίας τῶν ἀφροδισίων συντετάχθαι καὶ ζήλῳ τῷ πρὸς αὐτὸν καὶ ἐλπίδι ὁμοίων ἀμοιβῶν προθυμότερον σωφρονεῖν 0 .
λόγος δὲ καὶ τὰ ἄλλα ἐνδύματα τῶν ἐν Αἰγύπτῳ μοναχῶν συλλαμβάνεσθαι εἰς ὑπόδειγμα φιλοσοφίας τινός , μη δὲ ὡς ἔτυχε παραλλάσσειν τῶν ἄλλων .
καὶ τοὺς μὲν χιτῶνας ἀχειριδώτους ἐνδιδύσκεσθαι , παιδεύοντας μὴ ἑτοίμους ἔχειν τὰς χεῖρας εἰς ὕβριν , τὸ δὲ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς σκέπασμα , ὃ κουκούλλιον καλοῦσιν , ὥστε ἐπίσης ἀκεραίως καὶ καθαρῶς βιοῦν τοῖς γάλακτι τρεφομένοις παισίν , οἷς αἱ τοιαῦται τιᾶραι ἐπίκεινται τὸ ἡγεμονικὸν σκέπουσαί τε καὶ περιθάλπουσαι 0 .
ζώνη δὲ καὶ ἀναβολεύς , ἡ μὲν τὴν ὀσφὺν περισφίγγουσα , ὁ δὲ τοὺς ὤμους καὶ τοὺς βραχίονας ἀνέχων , ἑτοίμους εἶναι εἰς διακονίαν θεοῦ καὶ ἐργασίαν ὧν δεῖ παρακελεύεται .
οὐκ ἀγνοῶ δὲ ὡς περὶ τούτων ἄλλοι ἀλλοίους ἀποδεδώκασι λόγους ·
ἐμοὶ δὲ ἀπόχρη τοσοῦτον εἰπεῖν .
τόν γε μὴν Παχώμιόν φασι μόνον ἐν σπηλαίῳ τὰ πρῶτα φιλοσοφῆσαι .
προφανέντα δὲ αὐτῷ θεῖον ἄγγελον παρακελεύσασθαι νέους ἀθροῖσαι μοναχοὺς καὶ συνεῖναι αὐτοῖς ·
εὖ γὰρ τὰ κατ αὐτὸν ἐν φιλοσοφίᾳ κατωρθωκέναι καὶ χρῆναι συνοικιῶν ἡγούμενον ὠφελεῖν πολλούς , ἄγειν δὲ αὐτοὺς νόμοις οἷς ἂν δοίη 0 ·
δεδωκέναι δὲ αὐτῷ δέλτον , ἣν ἔτι φυλάττουσιν .
ἡ ἐνοῦσα δὲ ταύτῃ γραφὴ προσέταττε συγχωρεῖν ἑκάστῳ , ὡς ἂν οἷός τε ᾖ , φαγεῖν καὶ πιεῖν καὶ ἐργάζεσθαι , νηστεύειν τε καὶ μή , τοῖς μέντοι ῥωμαλεωτέροις καὶ ἐσθίουσι τὰ ἐπιπονώτερα τῶν ἔργων ἐπιτρέπειν , τὰ δὲ εὐχερῆ τοῖς ἀσκουμένοις 0 .
οἰκήματα δὲ μικρὰ κατασκευάσαι πολλά , καὶ καθ ἕκαστον οἴκημα τρεῖς καταμένειν 0 ·
ὑπὸ ἕνα δὲ οἶκον πάντας τροφῆς μεταλαμβάνειν 0 ·
σιγῇ τε ἐσθίειν , καὶ καθῆσθαι παρὰ τὰς τραπέζας ἐπικεκαλυμμένους τὰ πρόσωπα , ὡς μή τε ἀλλήλους ὁρᾶν μή τε ἄλλο τι πλὴν τῆς τραπέζης καὶ τῶν προκειμένων 0 .
ξένον δὲ μὴ συνεσθίειν αὐτοῖς , μόνον εἰ μὴ παροδεύων ἐπιξενωθείη 0 ·
τὸν δὲ συνοικεῖν αὐτοῖς βουλόμενον πρότερον ἐπὶ τριετίαν τὰ χαλεπώτερα τῶν ἔργων πονεῖν καὶ οὕτως μετέχειν τῆς αὐτῶν συνοικίας .
διφθέρας δὲ ἀμφιέννυσθαι καὶ τιάραις ἐρίναις τὰς κεφαλὰς σκέπεσθαι , κατασημαίνεσθαι δὲ ταύτας τὰς τιάρας οἱονεὶ κέντροις πορφυροῖς προσέταξε .
χιτῶσι δὲ λινοῖς καὶ ζώναις κεχρῆσθαι καὶ ἐζωσμένους σὺν τοῖς χιτωνίοις καὶ ταῖς διφθέραις καθεύδειν , καθημένους ἐν οἰκοδομητοῖς θρόνοις ἑκατέρωθεν περιπεφραγμένοις , ὥστε τὴν ἑκάστου συνέχειν στρωμνήν .
τῇ δὲ πρώτῃ καὶ τελευταίᾳ ἡμέρᾳ τῆς ἑβδομάδος ἐπὶ κοινωνίᾳ τῶν θείων μυστηρίων τῷ θυσιαστηρίῳ προσιόντας τὰς ζώνας λύειν καὶ τὰς διφθέρας ἀποτίθεσθαι ·
δωδέκατον δὲ πάσης τῆς ἡμέρας εὔχεσθαι καὶ πρὸς ἑσπέραν ὁμοίως , τοσαυτάκις δὲ καὶ νύκτωρ , ἐννάτῃ δὲ ὥρᾳ τρίτον 0 1 2 .
ἡνίκα δὲ μέλλοιεν ἐσθίειν , ἑκάστης εὐχῆς προᾴδειν ψαλμόν .
πᾶσαν δὲ τὴν συνοικίαν εἰς εἰκοσιτέσσαρα τάγματα διελεῖν καὶ ἐπονομάσαι ταῦτα τοῖς Ἑλλήνων στοιχείοις , καὶ ὅπως ἔχοι βίου καὶ ἤθους ἑκάστῳ τάγματι τὴν προσηγορίαν ἐφαρμόσαι , οἷον ἁπλουστέρους μὲν ἰῶτα ἀποκαλοῦντας , σκολιοὺς δὲ ξ καὶ ἄλλους ἄλλως , καθὼς ἐκλαμβάνειν εὐστόχως ἔστι πρὸς τὸ σχῆμα τοῦ γράμματος τὴν προαίρεσιν τοῦ τάγματος 0 .
κατὰ τούτους τοὺς νόμους τοὺς ἰδίους μαθητὰς ἦγεν ὁ Παχώμιος , ἀνὴρ τὰ μάλιστα φιλάνθρωπος καὶ θεοφιλὴς εἰσάγαν , ὡς προειδέναι τὰ ἐσόμενα καὶ θείοις ἀγγέλοις ὁμιλεῖν πολλάκις .
διέτριβε δὲ ἐν Ταβεννήσῳ τῆς Θηβαΐδος , ὅθεν Ταβεννησιῶται εἰσέτι νῦν ὀνομάζονται .
ὑπὸ δὲ τούτους τοὺς νόμους πολιτευόμενοι ὀνομαστότατοι ἐγένοντο καὶ εἰς πλῆθος τῷ χρόνῳ ἐπέδοσαν , ὡς εἰς ἑπτακισχιλίους ἄνδρας συντελεῖν .
ἡ μὲν γὰρ ἐν Ταβεννήσῳ συνοικία , μεθ ὧν αὐτὸς Παχώμιος διέτριβεν , ἀμφὶ τοὺς χιλίους καὶ τριακοσίους εἶχεν ·
οἱ δὲ κατὰ τὴν Θηβαΐδα καὶ τὴν ἄλλην Αἴγυπτον οἰκοῦσι .
μία δὲ καὶ ἡ αὐτὴ ἀγωγὴ πᾶσι , καὶ κοινὰ τὰ πανταχῇ πάντων 0 1 ·
καθάπερ δὲ μητέρα τὴν ἐν Ταβεννήσῳ συνοικίαν ἡγοῦνται , πατέρας δὲ καὶ ἄρχοντας τοὺς ἐνθάδε ἡγουμένους 0 1 .
κατὰ τοῦτον δὲ τὸν χρόνον καὶ Ἀπολλώνιος ἐπὶ μοναχικῇ φιλοσοφίᾳ διέπρεπεν , ὅν φασι δέκα καὶ πέντε ἐτῶν ὄντα φιλοσοφῆσαι ἐν ταῖς ἐρήμοις ·
εἰς ἔτη δὲ τεσσαράκοντα γεγονὼς κατὰ θείαν πρόσταξιν εἰς τοὺς οἰκουμένους ἦλθε τόπους .
εἶχε δὲ καὶ αὐτὸς ἐν Θηβαΐδι τὴν συνοικίαν .
ἐγένετο δὲ θεοφιλὴς εἰσάγαν καὶ παραδόξων ἰάσεων καὶ σημείων δημιουργὸς καὶ πρακτικὸς ὧν δεῖ καὶ τῶν εἰς φιλοσοφίαν ἡκόντων διδάσκαλος ἀγαθὸς καὶ χαρίεις καὶ ἐπὶ τοσοῦτον ἐν ταῖς εὐχαῖς εὐήκοος , ὡς μηδὲν ἀνήνυτον γενέσθαι ὧν παρὰ θεοῦ ἐζήτησε ·
πάντως γὰρ σοφὸς ὢν σοφῶς τὰς αἰτήσεις ἐποιεῖτο , αἷς ἑτοίμως τὸ θεῖον ἐπινεύειν πέφυκε .
κατὰ τούτους εἰκάζω γενέσθαι καὶ Ἀνοὺφ τὸν θεσπέσιον ·
ὃν ἐπυθόμην , ἀφ  οὗ πρῶτον ἐν τοῖς διωγμοῖς ὑπὲρ τοῦ δόγματος ὡμολόγησε , μή τε ψεῦδος εἰπεῖν μή τε ἐπιθυμῆσαί τινος τῶν ἐπὶ γῆς .
ἐπιτυχεῖν δὲ πάντων ὧνπερ τοῦ θεοῦ ἐδεήθη , καὶ ὑπὸ θείῳ ἀγγέλῳ διδασκάλῳ πᾶσαν ἀρετὴν παιδευθῆναι 0 .
ἀλλὰ περὶ μὲν τῶν ἐν Αἰγύπτῳ μοναχῶν τοσάδε τέως ἡμῖν εἰρήσθω .
ἤδη δὲ καὶ Παλαιστίνη τὸν ἴσον τρόπον φιλοσοφεῖν ἤρχετο παρ Αἰγυπτίων μαθοῦσα ·
διέπρεπε δὲ ἐνθάδε τότε Ἱλαρίων ὁ θεσπέσιος .