Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
πλὴν ἄκουε πρὸς ἡμῶν " οὐκ ἄλλον σοι θεὸν καὶ ἄλλον εἰρήκαμεν , καθάπερ ὁ ἀσεβὴς ἐβλασφήμησεν ἴΑρειος , ἕνα θεὸν ἄκτιστον καὶ ἄλλον κτιστὸν εἰρηκὼς καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ ὁμοίως κτιστὸν κεκηρυχώς  μὴ γένοιτο  , ἀλλὰ μίαν θεότητα νοεῖσθαι καὶ πιστεύεσθαι εἰρήκαμεν , μίαν οὐσίαν , κυριότητά τε καὶ βουλὴν μίαν τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος , εἶναί τε τὰς τῆς ἁγίας τριάδος ὑποστάσεις οὐ διεζευγμένας οὐ δὲ τοπικάς , ἀλλὰ πίστει μόνῃ μίαν θεότητα νοεῖσθαι καὶ πιστεύεσθαι , καθὰ καὶ πολλάκις εἰρήκαμεν , τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου καὶ προσκυνητῆς τριάδος .
ἰδοὺ διὰ πάντων ἔδειξεν ἡ ἀληθὴς πίστις μὴ δεῖν ἐπὶ τῆς ἁγίας τριάδος νοεῖν διαφοράν .
ὧδε δὲ μικρόν σου τὸν νοῦν δοῦναι ἡμῖν θέλησον καὶ πιστωθήσῃ ἐπὶ πλεῖον , δεχό μενος ὑπὸ τοῦ ἁγίου πνεύματος δι ἡμῶν σωτηριώδεις ὑποθήκας , ἵνα γνῷς τῆς ἁγίας τριάδος μίαν θεότητα ἀεὶ οὖσαν καὶ ὑφεστῶσαν , τριάδα ἀληθῶς τριάδα καὶ μηδὲν ἐν αὐτῇ προὐπάρχον ποτέ , ἀλλὰ ἀεὶ καὶ ὡσαύτως οὖσαν ἀδιαίρετον καὶ ὁμοούσιον τριάδα .
μή με οἴεσθε ἀποστρέφεσθαι τὰ τῆς ἀληθείας δόγματα  ἦ γὰρ ἂν ἐκ πρώτης καταρχῆς τῶν λόγων παρωσάμην ὑμῶν τοὺς λόγους  , ἀλλὰ διὰ τοῦτο διερευνῶ τὰς τῶν νοημάτων ὑμῶν σημασίας , ἵνα σαφεστέρα μοι καὶ διευκρινὴς γένηται ἡ τῶν λεγομένων παρ ὑμῶν ὑπόθεσις .
ἀπόκρισις τῶν ἁγίων πατέρων ὑποθετικὴ πρὸς τὸν φιλόσοφον περὶ πυρὸς καὶ ἀπαυγάσματος καὶ φωτὸς διὰ τοῦ αὐτοῦ Λεοντίου ἐπισκόπου 0 ·
ἄκουε δὴ καὶ νῦν , ἄκουε , ὦ φιλόσοφε .
ἤδη προὐπεθέμεθά σου τῇ διανοίᾳ διὰ πλείστων ὅσων τῶν ἐκ τῶν θείων γραφῶν , ὅτι ἡ θεότης ἁπλῆ τίς ἐστι καὶ ἀσύνθετος , ὡς καὶ αὐτὸς καθωμολόyncas ἐν ἀρχῇ σου τῶν προτάσεων , καὶ ὅτι πῦρ ἀθάνατόν τε καὶ ἀίδιον καὶ ἄκτιστον οὖσα τῇ φύσει φῶς τε ἀχώρητον καὶ ἀκατάληπτον καὶ οὐκ ἐν ἑνὶ προσώπῳ κατὰ τὸ δοκοῦν Ἰουδαίοις νοουμένη , ἀλλ ἐν τριάδι ἀεὶ ἀχωρίστοις οὖσι προσώποις παρὰ πᾶσι Χριστιανοῖς πεπίστευται καὶ κηρύττεται ἡ ἀχώριστος τριὰς τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος , καθάπερ ἀποδέδεικται 0 .
μάνθανε δὲ καὶ νῦν , ὦ φιλόσοφε  εἰ καὶ τολμηρὸν ποιοῦμεν , ἀλλὰ ἵλεως ἡμῖν ἡ θεία μεγαλειότης 0 ·
ὑπὲρ γὰρ τῆς σῆς καὶ τῶν λοιπῶν σωτηρίας ὁ πόνος ἡμῖν διανύεται  , μάνθανε τοίνυν ἐκ τῶν αἰσθητῶν περὶ τῶν νοητῶν καὶ ἐκ τῶν κατὰ νοῦν περὶ τῶν ὑπὲρ νοῦν καὶ ἐκ τῶν λεγομένων περὶ τῶν ὑπὲρ λόγον , εἰ καὶ ἀσύγκριτα πάντα τά τε ὁρώμενα τά τε νοούμενα τῶν τε ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων κτισμάτων πρὸς τὴν ἄκτιστον ἐκείνην καὶ ἀκατάληπτον καὶ ἀθάνατον τοῦ θεοῦ οὐσίαν 0 1 .
πλὴν τὸ ἐμπεσὸν ὑπόδειγμα οὐ μέτριον πρὸς ὠφέλειαν τοῖς πιστῶς δεχομένοις , ἀλλ ἱκανὴν εἰκόνα παρέχον τῆς εὐσεβείας τοῖς εὐσεβῶς ἐθέλουσι νοεῖν λέξωμεν .
τὸ αἰσθητὸν τοῦτο πῦρ φύσις μία ὃν ἤτοι οὐσία τριάς ἐστι , κατὰ τ αὐτὸ πῦρ ἀπαύγασμα φῶς , καὶ οὐδὲν τούτων προὐπάρχον τοῦ θατέρου εὑρίσκεται , ἀλλ ἔστιν ἀχωρίστως ἀλλήλων τὰ τρία , τὸ πῦρ , τὸ ἐξ αὐτοῦ ἀπαύγασμα καὶ τὸ φῶς 0 .
διαχώρισον τοίνυν , εἰ δύνῃ , ὦ φιλόσοφε , τὰ τρία καὶ δεῖξον ἡμῖν θάτερον τοῦ θατέρου προὐπάρχον ·
ἢ τοῦ ἀπαυγάσματος τὸ πῦρ καθ ἑαυτὸ προὐπάρχον καὶ μεταγενέστερον μετὰ χρόνους τινὰς τοῦ πυρὸς τὸ ἀπαύγασμα , ἢ μεταγενέστερον πάλιν ἢ μεταχρόνιον τοῦ πυρὸς καὶ τοῦ ἀπαυγάσματος τὸ φῶς ἢ προχρόνιον 0 1 .
δεῖξον ἡμῖν , εἰ δύνῃ , διαχωρίσας ἀπ ἀλλήλων τὰ τρία καὶ μὴ οὐχὶ ὡσαύτως ὃν πῦρ ἀπαύγασμα φῶς , μιᾶς οὔσης τῆς τοῦ πυρὸς φύσεως 0 .
ταῦτα κατὰ νοῦν λαβὼν τὰ αἰσθητὰ καὶ κτιστά , εἰ καὶ ἀσύγκριτα , ὡς ἀρτίως εἰρήκαμεν , πρὸς τὴν ἀίδιον καὶ ἄστεκτον τοῦ θεοῦ οὐσίαν , πλὴν δέχου ἐκ τούτων ἀφορμὰς σωτηρίους καὶ πτερώσας τῇ πίστει τὸ τῆς διανοίας σου ὄμμα ἀνάβηθι ἐπὶ τὴν ὑψηλὴν τοῦ θεοῦ ἐπίγνωσιν , καὶ ἀπαντήσει σοι , ὥς γε εὐχόμεθα καὶ πιστεύομεν , ἐναστράπτουσά σοι ἡ χάρις ἡ τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος , δεικνύουσά σοι μίαν θεότητα , πῦρ οὖσαν ἀθάνατον καὶ ἀπαύγασμα καὶ φῶς , ἁπλῆν καὶ ἀσύνθετον , ἀχώριστον , ἀδιαίρετον , ἀπερινόητον καὶ ἀνέκφραστον , τριάδα ἀληθῶς ὁμοούσιον τὴν τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος 0 .
ὅπου πιστεύει ὁ φιλόσοφος εἰς τὴν ἁγίαν τριάδα 0 .
ταῦτα ἀκούσας ὁ φιλόσοφος καὶ ὡς ἐν ἐκστάσει γενόμενος ἀπηνεώθη ἐπὶ πλεῖστον ὅσον καὶ οἱ διαλογισμοὶ αὐτοῦ συνετάρασσον αὐτόν , φόβος τε πολὺς ἐπέπεσεν ἐπ αὐτόν .
εἶτα εἰς ἑαυτὸν ἐλθὼν ἀνεκραύγασε μέγα εἰπών δόξα σοι , ὁ θεὸς ὁ ἐμπνεύσας τούτοις τοῖς ἁγίοις σου τὸ ὑπὲρ πάντα νοῦν μυστήριον τῆς ἀχράντου καὶ ἀχωρίστου καὶ ἀκτίστου θεότητος .
ἀλλὰ δέομαί σου , Χριστέ , ὡς παναγάθου πατρὸς πανάγαθος υἱὸς πάρες ἅπερ εἰς σὲ ὑπαχθεὶς ταῖς ἀσεβέσι παρὰ τοῦ Ἀρείου δόξαις ἥμαρτον , καὶ μὴ εἰσπραχθήσομαι δίκας παρὰ σοὶ τῷ δικαίῳ κριτῇ ὑπὲρ τῶν ἀσεβῶν ῥημάτων ἐκείνων ὧν κατὰ σοῦ ἀπέφηνα ὁ τάλας .
οὐαὶ Ἀρείῳ καὶ τῇ συμμορίᾳ αὐτοῦ τῇ ἀσεβεῖ , βλασφημήσασιν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ , λέγουσιν ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν καὶ ὅτι κτίσμα καὶ ποίημα καὶ ἐξ ἑτέρας οὐσίας ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον , καὶ μὴ τῆς αὐτῆς οὐσίας ἧς ὁ πατὴρ εἰρηκόσι τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον 0 1 2 .
ἀναθεματίζω νῦν καὶ πάντοτε Ἄρειον καὶ τὰς ἀσεβεῖς αὐτοῦ δόξας καὶ τοὺς τὰ αὐτοῦ φρονοῦντας πάντας καὶ τοὺς βλασφημοῦν τας κατά τε τοῦ πατρὸς κατά τε τοῦ υἱοῦ καὶ κατὰ τοῦ ἁγίου πνεύματος .
ὁ γὰρ τὸν υἱὸν μὴ ἔχων οὐ δὲ τὸν πατέρα ἔχει , καὶ ὁ εἰς τὸν υἱὸν καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον βλασφημήσας εἰς τὸν πατέρα ἐβλασφήμησε .
καθικετεύω τὴν ὑμετέραν ἱερὰν γερουσίαν , βοηθήσατέ μοι διὰ τῶν ὑπὲρ ἐμοῦ πρὸς τὸν Χριστὸν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ ἱκεσιῶν ὑμῶν , ἀκολουθοῦντι μάλιστα τοῖς δι ὑμῶν ὑπὸ τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐκτεθεῖσι καὶ ὁριζομένοις .
καὶ ὁμολογῶ ταῦτα ἀληθῆ εἶναι καὶ βέβαια .
τοῦτο γὰρ πιστεύω εἶναι ὅπερ ὁ ἱεροφάντης εἶπε Παῦλος ·
τὸ μυστήριον τὸ ἀποκεκρυμμένον ἀπὸ τῶν αἰώνων καὶ ἀπὸ τῶν γενεῶν , ὃ νῦν ἀπεκαλύφθη , καθὼς εἴρηται , τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ ἀποστόλοις καὶ προφήταις καὶ ὑμῖν ἐν πνεύματι , ἀεὶ ὄντα καὶ συνυπάρχοντα καὶ συνδιαμένοντα τῷ θεῷ καὶ πατρὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ καὶ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ τὸ ἁγιον 0 .
προσθέντες οἱ ἅγιοι πατέρες εἶπον πρὸς τὸν φιλόσοφον περὶ πηγῆς καὶ ποταμοῦ καὶ ὕδατος διὰ τοῦ ἐπισκόπου Λεοντίου ·
κ ἀκεῖνο δὲ νοητέον , ὦ φίλε λοιπὸν τῆς ἀληθείας φιλόσοφε .
πηγὴν νοήσωμεν γεννῶσαν ποταμὸν ὕδατος .
πᾶς γὰρ ποταμός , ὡς οἶσθα , πηγὴν ἔχει γεννήτορα .
εἶτα προέρχεται μὲν ὁ ποταμὸς ἐκ τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος , ἀλλ οὐδεὶς καλεῖ τὸν ποταμὸν πηγὴν ἢ τὴν πηγὴν ποταμόν , ἀλλ ἡ πηγὴ πηγὴ καλεῖται καὶ ὁ ποταμὸς ποταμὸς καὶ ἀμφότερα ἕν ὕδωρ 0 1 .
ἐπὰν δέ τις ἐθέλοι ἀρύσασθαι ἐκ τοῦ ποταμοῦ ἢ τῆς πηγῆς ὕδωρ , μεταβάλλει τὴν προσηγορίαν .
οὐκ ἐρεῖ γάρ ·
ἄπελθε , πορευθεὶς ἄντλησον καὶ φέρε μοι τὴν πηγὴν ἢ τὸν ποταμόν , ἀλλ ὕδωρ .
καὶ μία μὲν φύσις , τρία δὲ πρόσωπα λεκτέα , πηγὴ ποταμὸς ὕδωρ 0 1 .
ἀλλὰ καὶ ἡ θεία γραφὴ ταῦτα φράζουσα δείκνυται ·
οὐ γὰρ ἀλλότρια ταύτης ἡμεῖς σοι φθεγγόμεθα , γνήσιον λοιπὸν τέκνον τῆς χάριτος , εἰ καὶ ὡς ἐν ὑποδείγμασι καὶ τύποις καὶ εἰκόσι τῆς ἀληθείας τὸν λόγον εἰσηγησάμεθα .
λέγει οὖν περὶ τοῦ υἱοῦ ἡ θεία γραφή ·
κλινεῖ , φησίν , ἐπ  αὐτοὺς ὡς ποταμὸς εἰρήνης , ἐκπορευόμενος δηλονότι ἐκ τῆς ἀληθοῦς πηγῆς τῆς ζωῆς , τῆς τοῦ πατρὸς θεότητος , καθά φησιν αὐτὸς ὁ κύριος ἐν εὐαγγελίοις βοῶν  ἐγὼ ἐκ τοῦ πατρὸς ἐξῆλθον καὶ ἥκω  , κ ἀκεῖνο δὲ ὅπερ ἔφη λευκότατα ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ἕν ἐσμεν καὶ ἐγὼ ἐν τῷ πατρὶ καὶ ὁ πατὴρ ἐν ἐμοί 0 .
καὶ τὸ πνεῦμα δὲ τὸ ἅγιον ὅτι ἐξ αὐτοῦ λαμβάνομεν ἅπαντες οἱ πιστοί , τῆς αὐτῆς ὃν οὐσίας ἧς ὁ πατὴρ καὶ ὁ υἱός , ἐκπορευόμενον μὲν ἐκ τοῦ πατρός , ἴδιον δὲ ὃν τοῦ υἱοῦ , καθάπερ ἀνωτέρω ἀπεδείξαμεν , ὅτι δὲ ἐξ αὐτοῦ ἡμῖν ἀναβλύζον ἐστί , σαφέστατα ἐν εὐαγγελίοις ἐδίδαξεν αὐτὸς ὁ κύριος εἰπών 0 ·
ἐάν τις διψᾷ , ἐρχέσθω πρός με καὶ πινέτω ·
ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ , καθὼς εἶπεν ἡ γραφή , ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος , οἷς ὁ εὐαγγελιστὴς θεόθεν ἐμπνευσθεὶς τὸ ῥηθὲν ἑρμηνεύων ἐπιφέρει λέγων ·
τοῦτο δὲ ἔλεγε περὶ τοῦ πνεύματος οὗ ἤμελλον λαμβάνειν οἱ πιστεύοντες εἰς αὐτόνᾳ .
καὶ ὁ προφήτης δὲ Δαυὶδ ὅρα τί περὶ ταύτης τῆς πηγῆς τῆς ὄντως ζωῆς τῆς ἁγίας τριάδος βοᾷ ὅτι παρὰ σοὶ πηγὴ ζωῆς , ἐν τῷ φωτί σου ὀψόμεθα φῶς , πηγὴν ζωῆς τὸν θεὸν καὶ πατέρα καλῶν , πρὸς τὸν υἱὸν λέγων , ἐπείπερ ὁ πατὴρ ἐν τῷ υἱῷ καὶ ὁ υἱὸς ἐν τῷ πατρί , φῶς δὲ τὸν υἱὸν προσαγορεύει , ἐν ᾧ φωτὶ λέγει ὄψεσθαι φῶς , τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον 0 1 .
ἐν γὰρ τῷ φωτί σου φησίν ὀψόμεθα φῶς .
πηγὴ γὰρ ὄντως τῆς ζωῆς καὶ φωτὸς ὁ πατήρ , φῶς καὶ ὁ υἱὸς ἐκ φωτὸς τοῦ πατρός , φῶς καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐξ αὐτοῦ τοῦ φωτός , ἐπείπερ , ὡς πολλάκις ἡμῖν λεκτέον , μία θεότης τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος , καθὰ αὐτὸς βοᾷ διὰ τῶν προφητικῶν λόγων ἐγώ εἰμι θεός , καὶ οὐκ ἔστιν ἄλλος καὶ ἐγὼ θεὸς πρῶτος καὶ ἐγὼ μετὰ ταῦτα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα ἐγώ εἰμι καὶ πάλιν ἐγώ εἰμι καὶ οὐκ ἠλλοίωμαι καὶ τὰ ἑξῆς καὶ κατὰ τὰ προαποδειχθέντα 0 1 2 .
ἀναγκαῖον γὰρ οἶμαι ἐπαναλαβεῖν τὰς ῥήσεις , εἰ καὶ μὴ πάσας διὰ τὸ πλῆθος , ἀλλ οὖν τὰς σαφεστέpas πρὸς τὸ βεβαιοτέραν τὴν σύστασιν ἔχειν τὰ εἰρημένα 0 .
τὰ οὖν ἐκ στόματος Ἰερεμίου τοῦ προφήτου παραθήσομεν ·
ὁ κατασκευάσας φησί τὴν γῆν εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον ἐνέπλησεν αὐτὴν κτηνῶν τετραπόδων ·
ὁ ἀποστέλλων τὸ φῶς καὶ πορεύεται ·
ἔλαμψαν μετ εὐφροσύνης τῷ ποιή σαντι αὐτούς .
οὗτος ὁ θεὸς ἡμῶν , οὐ λογισθήσεται ἕτερος πρὸς αὐτόν καὶ τὰ ἑξῆς 0 .
ἀναγκαῖον οὖν , θεοφιλέστατε φιλόσοφε , ἐπιστῆσαι ὧδε τὸν νοῦν καὶ ἀναπτύξαι τῆς γραφῆς τὴν διάνοιαν 0 .
ἔδειξε γάρ , καθὰ καὶ αὐτὸς συνωμολόγησας , ὅτι περὶ τοῦ υἱοῦ ταῦτα προείρηται .
μετὰ ταῦτα γάρ φησιν ἐπὶ τῆς γῆς ὦφθη καὶ τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη .
εἰ οὖν κατὰ τὴν ἀσεβῆ μοχθηρίαν Ἀρείου ἄλλη τις οὐσία κτιστή ἐστι τοῦ υἱοῦ καὶ μεταγενέστερος τοῦ πατρὸς θεός , λέγει δὲ περὶ αὐτοῦ ἡ γραφή ·
οὗτος ὁ θεὸς ἡμῶν , οὐ λογισθήσεται ἕτερος πρὸς αὐτόν , οὐ θεὸς ὁ πατὴρ κατὰ τὴν Ἀρείου ἀσέβειαν , ἐπείπερ λέγει περὶ τοῦ υἱοῦ οὐ λογισθήσεται ἕτερος πρὸς αὐτόν , καὶ ἐλέγχονται οἱ ἀσεβεῖς Ἀρειομανῖται σὺν τῷ τῆς βλασφημίας αὐτῶν αὐθέντῃ πρὸ τῆς τοῦ υἱοῦ ἀρνήσεως αὐτὸν τὸν πατέρα ἐκβαλόντες τῆς θεότητος , καὶ ἄθεοι παντελῶς εὑρίσκονται οἱ τῆς ἀληθείας πολέμιοι ὁ γὰρ τὸν υἱὸν μὴ ἔχων , καθά φησιν ἐν καθολικαῖς , οὐ δὲ τὸν πατέρα ἔχει 0 .
ἡ δὲ καθολικὴ πίστις μίαν θεότητα οἶδε καὶ ταύτην πρεσβεύει τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος , παρ ἣν οὐ λογισθήσεται ἑτέρα .
τὸ δὲ μυστήριον τοῦτο τῆς ἁγίας καὶ προσκυνητῆς καὶ ὁμοουσίου τριάδος ἀπερινόητον καὶ ἀνέκφραστον καὶ πάντῃ ἀκατάληπτον ὑπάρχει πίστει μόνῃ νοεῖσθαι δυνάμενον .
ὁ φιλόσοφος " θεῖα ὡς ἀληθῶς καὶ φωτὸς ἔμπλεα τὰ παρὰ τοῦ ἁγίου πνεύματος δι ὑμῶν ἐκφωνηθέντα 0 .
δέομαι δὲ ὑμῶν , ἐρασμίων μοι ὄντων τῶν ἱερῶν τῆς διδασκαλίας ὑμῶν λόγων , ὑπόσχετέ μοι τὰς εὐαγεῖς ὑμῶν ἀκοὰς καὶ πρὸς ἃ ἐπερωτῶ διδάξατε , ἵνα πληρεστάτην λήψεσθε παρὰ τοῦ θεοῦ τὴν ὑπὲρ τῆς ἐμῆς σωτηρίας ἀμοιβήν .
ἀπόκρισις τῶν ἁγίων πατέρων διὰ τοῦ αὐτοῦ ἐπισκόπου Λεοντίου 0 ·
εἰπὲ ὃ βούλει .
ἐπιθυμητὸν γὰρ ἡμῖν πληροφορῆσαί σε , ἐν πᾶσιν εὐμαρῶς δυναμένου σου νῦν μάλιστα δέχεσθαι τὰς ἀποδείξεις τῶν ῥήσεων , ἐλλαμφθέντος σου ὑπὸ τοῦ ἁγίου πνεύματος 0 .
Εὐχαριστία τοῦ φιλοσόφου καὶ ἐπερώτησις περὶ τῆς τοῦ κυρίου ἐνανθρωπήσεως " χάρις ὑμῶν τῇ ἱερᾷ κεφαλῇ 0 .
φατὲ δέ μοι , ὦ ἱερώτατοι , πῶς νοητέον τὸ τὸν θεὸν λόγον , τὸν τοῦ θεοῦ υἱόν , ἐπὶ τῆς γῆς ὦφθαι καὶ τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφθαι ἀθέατον ὄντα πάσῃ κτιστῇ φύσει ὁρωμένῃ τε καὶ νοουμένῃ , καὶ τίς ἡ αἰτία , δι ἣν ταῦτα ἐπραγματεύσατο , διδάξατε , παρακαλῶ .
ἀπόκρισις τῶν ἁγίων πατέρων πρὸς τὸν φιλόσοφον διὰ τοῦ ἐπισκόπου Λεοντίου 0 ·
ἡ μὲν αἰτία τῆς αὐτοῦ παρουσίας φκονομήθη ὑπ αὐτοῦ διὰ τὴν ἐν τῷ παραδείσῳ τῶν πρωτοκτίστων ἀνθρώπων τοῦ τε Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας γεγενημένην ἀπόπτωσιν , ἥτις ἅπαν τὸ αὐτῶν ἐπενέμετο γένος .
ἐπεὶ οὖν παραβάντες τὴν ἐντολὴν τοῦ θείου χαρίσματος ἐγυμνώθησαν , τοῦτο ἀποδοῦναι ἠθέλησεν ὁ δημιουργὸς τῷ τῶν ἀνθρώπων γένει .
καὶ νοητέον ἐνταῦθα , ὅτι , ὥσπερ εἶπεν ὁ θεός 0 ·
ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ ὁμοίωσιν , καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν ἄνθρωπον κατὰ τὰς προρρηθείσας ἀποδείξεις , ὁ αὐτὸς πάλιν εἶπε ·
σώσωμεν τὸν ἀπολωλότα ἄνθρωπον , ὃν κατ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ ὁμοίωσιν ἐποιήσαμενακ .
καὶ ὥσπερ ὁ θεὸς καὶ πατὴρ εἶπε τὸ ποιήσωμεν καὶ ὁ υἱὸς ἐδημιούργησε , θεὸς ὧν ἐκ θεοῦ , ὁ αὐτὸς πάλιν βουλῆ πατρικῇ ἀνασῶσαι ἐν ἑαυτῷ ἠβουλήθη τὸν ἄνθρωπον .
ἐπερώτησις τοῦ φιλοσόφου περὶ τοῦ αὐτοῦ 0 ·
καὶ πῶς ἐπὶ τῆς γῆς ὤφθη καὶ συνανεστράφη ὡς ἄνθρωπος τοῖς ἀνθρώποις θεὸς ὧν ἀναλλοίωτος 0 ;
ἀπόκρισις τῶν ἁγίων πατέρων διὰ Μακαρίου ἐπισκόπου Ἰεροσολύμων 0 ·
κατὰ τὴν φωνὴν τοῦ θεσπεσίου Παύλου μέγα ἐστὶ τὸ τῆς εὐσεβείας μυστήριον ·
ὃς ἐφανερώθη ἐν σαρκί , τουτ έστιν ὁ τοῦ θεοῦ υἱός , τότε αὐτὸς ώφθη καὶ ἀγγέλοις ·
οὐ δὲ γὰρ ἀγγέλοις ἢ ἀρχαγγέλοις ἤ τισι τῶν ἐπουρανίων δυνάμεων θεατὸς ὁ μονογενής , ἐπείπερ θεὸν οὐδεὶς ἑώρακε πώποτε 0 .
οὗπερ τὴν ἐξ οὐρανῶν καταφοίτησιν ἀκούων μὴ τοπικὴν μετάστασιν τῆς ἀχωρήτου αὐτοῦ ὑποπτεύσῃς θεότητος , οἰκονομί αν δὲ νόει τὸ ὅλον τοῦτο τὸ μέγα ὡς ἀληθῶς τῆς εὐσεβείας μυστήριον , ἐν ᾧ ἀνεκαινίσθημεν .
ἀνακαίνισις γὰρ γέγονε καινότητος ἐπανάληψις .
διὰ δὴ τοῦτο ἀποδιδοὺς ἡμῖν τὴν πρὸς ἑαυτὸν ὁμοίωσιν ὁ αὐτὸς τοῦ θεοῦ λόγος εἰς ὁμοίωσιν ἡμῶν κατῆλθεν .
ἀδύνατον δὲ ἦν θεὸν ὁμοιωθῆναι ἡμῖν μὴ σαρκωθέντα  οὐ γὰρ ἀσώματον εἶδος αὐτῷ ἀσωμάτου οὐσίας προσεγίνετο , ὅπερ ἦν αὐτός , ἀλλὰ τὸ σωματικόν  , σωματικὴ δὲ οὐσία ἄνευ προσλήψεως οὐκ ἐγίνετο .
διὰ τοῦτο σῶμα ἀληθῶς προσέλαβεν , ἵνα οἱ τῆς ἐξ ἀρχῆς ἀδελφότητος ἐκπεσόντες διὰ τὴν τοῦ ἀσωμάτου εἴδους ἀλλαγήν , τουτέστι τῆς τοῦ πνεύματος χάριτος , ἧς διὰ τῶν πρώτων ἀνθρώπων τοῦ τε Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας ἀπωλέσαμεν , εἰς ἀδελφότητα εἰσαχθῶμεν διὰ τῆς σωματικῆς προσλήψεως καὶ πάλιν τὸ ἀσώματον εἶδος τὸ θεῖον ἀπολάβωμεν .
λαμβάνει δὲ σάρκα ἐκ γυναικός ·
οὕτως γὰρ καὶ ὁμογενὴς ἡμῖν καθίσταται , ἵνα καὶ ὡς ὁμογενέσιν ἡμῖν μεταδῷ τῆς δόξης τῆς ἑαυτοῦ , ἵνα καὶ τὴν γυναῖκα διὰ τῆς γεννήσεως ἀνασώσῃ .
ἀνασωθήσεται γάρ φησιν , ἡ γυνὴ διὰ τῆς τεκνογονίας .
σὰρξ δὲ προσείληπτο τὸ κατὰ φύσιν ἔχουσα ζωτικόν ·
οὐδεμία γὰρ σὰρξ ἄνευ τοῦ ζωοποιοῦ , ὃ καὶ ψυχὴν ἰδίως ἡ γραφὴ καλεῖ 0 .
τίς οὐκ ἂν ἐκπλαγῇ ἐπὶ τοῖς μεγαλείοις τοῦ θεοῦ τούτοις , ὡς ἔφατε ;
πλὴν πῶς λαμβάνει σάρκα ἐκ γυναικός , καθὼς ἀρτίως εἰρήκατε ;
ἀπόκρισις τῶν ἁγίων πατέρων διὰ τοῦ αὐτοῦ Μακαρίου ἐπισκόπου Ἰεροσολύμων 0 ·
ἤδη εἰρήκαμέν σοι , ὦ βέλτιστε , μηδαμῶς ἐπὶ τῶν τοῦ θεοῦ μυστηρίων λέγειν τὸ ὅπως ἀπόρρητα γάρ εἰσι καὶ ἀνεπιλόγιστα .
ὡς δὲ ἐκ τῶν ἱερῶν λόγων ἐδιδάχθημεν , ἐροῦμεν ὅσον ὁ λόγος παραστῆσαι δυνήσεται .
τὸ γὰρ παντελῶς καταληπτὸν τοῦ μυστηρίου ἐκείνου τῆς τοῦ κυρίου ἐνσάρκου οἰκονομίας , πῶς γέγονεν , οἶδεν ἀνθρώπων οὐ δὲ ἀγγέλων οὐδείς , οὐ δὲ αὐτὸς Γαβριὴλ ὁ διακονησάμενος τῷ μυστηρίῳ ἐκείνῳ οὐ δὲ ἡ πάναγνος καὶ καθαρὰ καὶ ἁγία παρθένος Μαρία παραστῆσαι δυνήσεται τὴν ὅλην τῆς αὐτῆς τοῦ θεοῦ λόγου σαρκώσεως κατάληψιν ·
αὐτὸς γὰρ μόνος ὁ μονογενὴς τοῦ θεοῦ υἱὸς τὸ ἀκριβὲς οἶδε τῆς ἑαυτοῦ δι ἡμᾶς ἐνανθρωπήσεως .
εἰ γὰρ καὶ παρέδοσαν ἡμῖν οἱ ἀπ ἀρχῆς αὐτόπται καὶ ὑπηρέται γενόμενοι τοῦ λόγου , καθά φησιν ὁ Λουκᾶς , περὶ τῆς ἐνσάρκου αὐτοῦ οἰκονομίας , ὅτι ἐκ σπέρματος Δαυὶδ καὶ Ἀβραὰμ τὸ κατὰ σάρκα καὶ τὸ ἐξ ἧς ἐγεννήθη Ἰησοῦς , τουτ έστιν ἐκ τῆς παρθένου , ὁ λεγόμενος Χριστὸς καὶ ὅτι ὧν οἱ πατέρες καὶ ἐξ ὧν ὁ Χριστὸς τὸ κατὰ σάρκα καὶ ὅτι οὐκ ἀγγέλων , ἀλλὰ σπέρματος Ἀβραὰμ ἐπελάβετο καὶ ὅτι κατὰ πάντα ὡμοιώθη ἡμῖν πλὴν τῆς ἁμαρτίας , ταῦτα ἴσμεν 0 1 2 .
ὁ δὲ τρόπος , πῶς ταῦτα γεγένηται , πάσης λογικῆς φύσεως ὑπερβαίνει διάνοιαν .
λέγει γὰρ καὶ περὶ τούτου Ἰερεμίας ὁ προφήτης .
καὶ ἄνθρωπός ἐστι , καὶ τίς γνώσεται αὐτόν ; .
θαυμάζοντος δὲ τοῦ φιλοσόφου καὶ παντὸς τοῦ συναθροισθέντος πλήθους εἰς τὴν ἀκρόασιν προσθέντες οἱ ἅγιοι πατέρες διὰ Μακαρίου ἐπισκόπου Ἰεροσολύμων εἶπον ·
ἤδη διὰ πλείστων ὅσων ἀπεδείξαμεν , ὅτι θεὸς ὧν ὁ μονογενὴς υἱὸς τοῦ θεοῦ γέγονεν ἄνθρωπος διὰ φιλανθρωπίαν , σαρκωθεὶς καὶ γεννηθεὶς ἐκ τῆς παρθένου Μαρίας ἀπορρήτῳ γεννήσει .
ἐπειδὴ γὰρ ἠβουλήθη , ὡς προαπέδειξεν ὁ λόγος , ἀνακαινίσαι τὰ διὰ τὴν ἀπόπτωσιν τῶν πρωτοπλάστων λυθέντα , γέγονεν ἐν τοῖς ἡμετέροις , ἵνα ἡμᾶς ποιήσῃ ἐν τοῖς ἑαυτοῦ , συγκαταβὰς ὡς ἰατρὸς ἄριστος τῇ ἀσθενείᾳ ἡμῶν .
πάλιν ἐροῦμεν τὸ συγκαταβῆναι καὶ τὸ κατελθεῖν καὶ τὸ ἀπεστάλθαι κατὰ τὸν τῆς ἐνανθρωπήσεως αὐτοῦ τρόπον διαληπτέον , ὡς προαπεδείξαμεν .
τῇ γὰρ θεότητι αὐτοῦ τὰ πάντα σὺν τῷ πατρὶ πληροῖ ἀεὶ κατὰ τὰς προαποδοθείσας ἐννοίας .
ἄκουε τοίνυν ·
γεννώμεθα ἐκ γυναικός , ἦλθε διὰ φιλανθρωπίαν εἰς τοῦτο , ἀλλ ἡμεῖς μὲν ἐξ ἡδονῆς ὕπνου καὶ σπέρματος ἀνδρός , αὐτὸς δὲ μόνος ἐκ πνεύματος ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς παρθένου 0 .
γαλακτοτροφούμεθα , ἦλθε καὶ εἰς τοῦτο σαρκὶ ὁ τῇ θεότητι αὐτοῦ διδοὺς τροφὴν πάσῃ σαρκί .
γινόμεθα εἰς προκοπὴν καὶ αὔξησιν ἡλικίας , οὐκ ἀπηξίωσε γενέσθαι καὶ αὐτὸς τοῦτο σωματικῶς , καθὼς γέγραπται ὅτι Ἰησοῦς προέκοπτε σοφίᾳ καὶ ἡλικίᾳ καὶ χάριτι παρὰ θεῷ καὶ ἀνθρώποις .
καὶ ἕως τριακοστοετοῦς χρόνου διανύσας , ἵνα πᾶσαν ἡλικίαν εὐλογήσῃ , τότε ἐπὶ τὸ βάπτισμα ἔρχεται κηρύσσοντος Ἰωάννου υἱοῦ Ζαχαρίου τῷ λαῷ βάπτισμα μετανοίας , οὐκ ἀφέσεως ἁμαρτιῶν οὔ τε υἱοθεσίας δῶρον διδόντος ·
οὐ γὰρ ἦν Ἰωάννου ταῦτα δοῦναι , ἀλλ οὔ τε ἀγγέλου , ἀλλ αὐτοῦ τοῦ σαρκωθέντος καὶ ἐνανθρωπήσαντος θεοῦ λόγου .
καὶ ἀνέχεται τὸ ὑπὲρ ἡμῶν βάπτισμα καὶ θεὸς ὧν ἀναμάρτητος ἐβαπτίσθη σωματικῶς ὡς ἄνθρωπος , οὐκ αὐτὸς δεόμενος βαπτίσματος , ἀλλ ἵνα τὸ ἡμέτερον βάπτισμα δοξάσῃ , ἵνα πιστεύσωμεν , ὅτι , ὥσπερ ἐπ αὐτὸν κατῆλθε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον , οὕτως καὶ ἐφ ἡμᾶς τοὺς εἰς αὐτὸν βαπτιζομένους 0 .
εἶτα συναναστραφεὶς τοῖς ἀνθρώποις τάς τε τῶν θείων αὐτοῦ ἐντολῶν παραδοὺς ἐκδόσεις τάς τε τῶν σημείων ἐργασάμενος θαυματουργίας ἐπὶ τριετῆ χρόνον καὶ τετάρτου ἀρξάμενος , οὕτως ἐπὶ τὸ ὑπὲρ ἡμῶν ἑκούσιον αὐτοῦ σωματικὸν ἔρχεται πάθος ·
ἡμῖν γὰρ κεχρεώστητο τιμωρία σταυροῦ , ἀλλ εἰ καὶ πάντες ἐσταυρώθημεν , οὔ τε ἑαυτοὺς ἐκ τοῦ θανάτου ἁρπάσαι ἰσχύσαμεν .
ἐβασίλευσε γὰρ  ὁ θάνατος ἀπὸ Ἀδὰμ μέχρι Μωσέως καὶ ἐπὶ τοὺς μὴ ἁμαρτήσαντας  .
πολλοὶ ἅγιοι , πολλοὶ προφῆται , πολλοὶ δίκαιοι , καὶ οὐδεὶς αὐτῶν τῆς τοῦ θανάτου ἐξουσίας ἑαυτὸν ἠδυνήθη λυτρώσασθαι , ἀλλὰ ἦλθεν αὐτὸς ὁ τῶν πάντων σωτὴρ καὶ τὰς ἡμῖν χρεωστουμένας τιμωρίας εἰς τὴν ἐξ ἡμῶν ἀνθ ἡμῶν ὑπὲρ ἡμῶν ἀναμάρτητον αὐτοῦ ὑπεδέξατο σάρκα .
καταφερόμεθα μετὰ τὸν θάνατον εἰς τὸν Ἅιδην , ἀνεδέξατο καὶ τοῦτο καὶ κατῆλθεν ἑκουσίως εἰς αὐτόν .
οὐ κατηνέχθη καθάπερ ἡμεῖς , ἀλλὰ κατῆλθεν 0 ·
οὐ γὰρ ἦν ὑποκείμενος τῷ θανάτῳ , ἀλλ ἐξουσιαστὴς τοῦ θανάτου , καὶ μόνος κατελθὼν μετὰ πλήθους ἀνελήλυθεν .
αὐτὸς γὰρ ἦν ὁ νοερὸς κόκκος τοῦ σίτου ὁ ὑπὲρ ἡμῶν πεσὼν εἰς τὴν γῆν καὶ ἀποθανὼν σαρκί , ὃς τῇ τῆς θεότητος αὐτοῦ δυνάμει ἀνέστησε τὸν σωματικὸν αὐτοῦ ναὸν κατὰ τὰς γραφὰς καρποφορήσαντα τὴν τοῦ παντὸς ἀνθρωπείου γένους ἀνάστασιν .
καὶ ἐμφανίσας τοῖς μαθηταῖς μετὰ τὴν τριήμερον ταφὴν καὶ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀναβίωσιν ἐπέδειξεν αὐτοῖς τὰ ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ σώματος αὐτοῦ πάθη εἰπών ·
ψηλαφήσατέ με καὶ ἴδετε , ὅτι αὐτὸς ἐγώ εἰμι ὁ θαυματουργῶν , ὁ καὶ τὰ ὑπὲρ τοῦ ὑμετέρου γένους ἐν τῇ σαρκί μου καταδεξάμενος πάθη .
εἶτα ἐπὶ τεσσαράκοντα ἡμέρας συναλιζόμενος αὐτοῖς δούς τε αὐτοῖς σωτηρίων ἐντολῶν ὑποθήκας ἀνελήλυθεν εἰς τοὺς οὐρανοὺς βλεπόντων αὐτῶν , ἐν δεξιᾷ τε τοῦ πατρὸς κεκαθικέναι αὐτὸν οἱ ἱεροὶ ἐδίδαξαν λόγοι .
ὃν καὶ ἥξειν προσδοκῶμεν ἐπὶ συντελείᾳ τοῦ αἰῶνος κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς , ἀιδίως καὶ ἀεὶ συμβασιλεύοντα τῷ πατρὶ εἰς τοὺς ἀπείρους αἰῶνας .
αὕτη ἡ τῆς ἐκκλησίας ἀποστολικὴ καὶ ἀμώμητος πίστις , ἥντινα ἄνωθεν παρ αὐτοῦ τοῦ κυρίου διὰ τῶν ἀποστόλων ἐκ προγόνων εἰς ἐγγόνους παραδοθεῖσαν ἡ ἐκκλησία πρεσβεύει καὶ ἄχρι καὶ νῦν καὶ εἰς ἀεὶ ταύτην κρατεῖ εἰπόντος τοῦ κυρίου τοῖς μαθηταῖς ·
πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη , βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος .
τούτων οὕτως ὑπὸ τοῦ ἁγίου πνεύματος διὰ τῶν ἁγίων ἡμῶν πατέρων τῶν ἐν ἐκείνῃ τῇ ἁγίᾳ συνόδῳ συνειλεγμένων ἐκφωνηθέντων ἐμεγάλυνε τὸν θεὸν ἅπαν τὸ πλῆθος ἐκεῖνο τὸ εἰς τὴν ἀκρόασιν ἐκείνην συνελθόν .
ἐπηκροᾶτο δὲ καὶ αὐτὸς ὁ θεοφιλέστατος βασιλεὺς συμπαρὼν καὶ αὐτὸς τὰ πλεῖστα τῇ συνόδῳ καὶ ὑπεραγασθεὶς ἐδόξαζε τὸν θεὸν τοιούτων ἐπακού σας θείων δογμάτων .
χαίρων δῆτα ἐπὶ τῇ τῶν ἡμετέρων ἐπισκόπων συμφωνίᾳ ἠγαλλιᾶτο τῷ πνεύματι ·
ἔσπευδε γὰρ μηδένα , μὴ μέγαν μὴ μικρόν , διαφωνῆσαι ταύτης τῆς σωτηρίου ὁμολογίας .
μετὰ γοῦν τὴν πολλὴν ταύτην καὶ χρονίαν τῆς προσκυνητῆς σκέψεως ἐκπλήρωσιν ἔδοξε πᾶσιν ὁμοῦ τοῖς ἡμετέροις τὸ ὁμοούσιον δεῖν ὁρίσασθαι ἐπὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς πίστεως , ὃν τρόπον καὶ οἱ μετὰ τοὺς ἀποστόλους ἅγιοι ἡμῶν πατέρες ταύτην παρέδοσαν τὴν πίστιν , τουτέστι τῆς αὐτῆς οὐσίας τῆς τοῦ πατρὸς ὁμολογεῖν τὸν υἱὸν καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον .
ἥντινα πίστιν πάντες οἱ ἐν τῇ Νικαέων συναθροισθέντες ἅγιοι ἐπίσκοποι ἐβεβαίωσαν , τό τε τῶν ἱερατικῶν καὶ ὁμολογητῶν ἁγίων ἀνδρῶν πλῆθος αὐτός τε ὁ πανεύφημος καὶ θεοφιλέστατος βασιλεὺς καὶ ἅπαν τὸ ἐκεῖσε τῶν πιστῶν συνεληλυθὸς πλῆθος χαίροντες ἀπεδέξαντο τὴν ὁμολογίαν τῆς πίστεως παρεκτὸς ἑπτακαίδεκα ἐπισκόπων τὸν ἀριθμόν , περὶ ὧν καὶ ἀνωτέρω εἰρήκαμεν , οἷς ὁ Ἄρειος ἐπιτέρπεσθαι δοκῶν σὺν αὐτοῖς ἑάλω συμφώνοις αὐτοῦ οὖσι , λεγόντων αὐτῶν σὺν αὐτῷ ἔξωθεν τὸν υἱὸν δεδημιουργῆσθαι τῷ θεῷ ἐκ μὴ ὄντων τινῶν ὑποστάσεων καὶ οὐκ ἀπ αὐτῆς τῆς τοῦ πατρὸς θεότητος γεννηθέντα .
διὸ ἐκκηρύκτους αὐτοὺς καὶ αὖθις γενέσθαι σὺν Ἀρείῳ τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας παμψηφὶ πάντες οἱ ἅγιοι ἡμῶν πατέρες ὡρίσαντο , ἀναθεματίσαντες αὐτούς τε καὶ τὴν ἀσεβῆ αὐτῶν δόξαν καὶ τὰ ῥήματα καὶ τὰ νοήματα αὐτῶν τὰ βλάσφημα , οἷς ἐκέχρηντο κατὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ λέγοντες ἐξ οὐκ ὄντων αὐτὸν εἶναι καὶ ὅτι ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν , καὶ αὐτεξουσιότητι κακίας καὶ ἀρετῆς δεκτικὸν αὐτὸν εἶναι τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ , κτίσμα λέγοντες αὐτὸν εἶναι καὶ ποίημα .
ἀνεθεμάτισεν ἅπαντα ταῦτα καὶ αὐτοὺς ἡ ἁγία σύνοδος οὐ δὲ ὅσον ἀκοῦσαι τῆς ἀσεβοῦς δόξης αὐτῶν καὶ ἀπονοίας καὶ τῶν βλασφήμων αὐτῶν ῥημάτων ἀνασχομένη .
ἀλλὰ καὶ τὸ πιττάκιον δὲ αὐτῶν , ὅπερ γέμον τῆς ἀσεβείας αὐτῶν ἐπιδοῦναι ἐτόλμησαν , παραχρῆμα διέρρηξαν .
καὶ τὰ μὲν κατ ἐκείνους τοιοῦτον εἴληφε παρὰ τῆς ἁγίας συνόδου τέλος .
τὰ δὲ περὶ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως συμφώνως ἅπαντες οἱ ἐπίσκοποι , ἐν ὀλίγοις ῥήμασι διὰ τὴν τοῦ πιστοῦ πλήθους τῶν λαῶν ἁπλότητα τὸ ὅλον περιλαβόντες , ὧδέ πως ἐγγράφως ἐκτίθενται τὸ τῆς καθολικῆς πίστεως σύμβολον ·
ἔκθεσις τῆς καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς πίστεως ἐκτεθείσης ὑπὸ τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου ἐπὶ τοῦ θεοφιλεστάτου βασιλέως Κωνσταντίνου ἐν ὑπατείᾳ Παυλίνου καὶ Ἰουλιανοῦ τῶν λαμπρῶν ἔτους ἀπὸ Ἀλεξάνδρου χλς΄ ἐν μηνὶ Δεσίῳ ιθ΄ τῇ πρὸ δεκατριῶν Καλανδῶν Ἰουλίου ἰνδ 0 .
ιγ΄ ἐν Νικαίᾳ μητροπόλει τῆς Βιθυνίας  Πιστεύομεν εἰς ἕνα θεὸν πατέρα παντοκράτορα , ὁρατῶν τε πάντων καὶ ἀοράτων ποιητήν , καὶ εἰς ἕνα κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ , γεννηθέντα ἐκ τοῦ πατρὸς μονογενῆ , τουτ έστιν ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ πατρός , θεὸν ἐκ θεοῦ , φῶς ἐκ φωτός , θεὸν ἀληθινὸν ἐκ θεοῦ ἀληθινοῦ , γεννηθέντα οὐ ποιηθέντα , ὁμοούσιον τῷ πατρί , δι οὗ τὰ πάντα ἐγένετο τὰ ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ τὰ ἐν τῇ γῇ , τὸν δι ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν κατελθόντα καὶ σαρκωθέντα καὶ ἐνανθρωπήσαντα , παθόντα , ταφέντα καὶ ἀναστάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ καὶ ἀνελθόντα εἰς τοὺς οὐρανοὺς καὶ καθεζόμενον ἐν δεξιᾷ τοῦ πατρὸς καὶ πάλιν ἐρχόμενον κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς , καὶ εἰς τὸ ἅγιον αὐτοῦ πνεῦμα .
τοὺς δὲ λέγοντας ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν καὶ πρὶν γεννηθῆναι οὐκ ἦν καὶ ὅτι ἐξ οὐκ ὄντων ἐγένετο ἢ ἐξ ἑτέρας ὑποστάσεως ἢ οὐσίας φάσκοντας εἶναι ἢ κτιστὸν ἢ τρεπτὸν ἢ ἀλλοιωτὸν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ , τοὺς τοιούτους ἀναθεματίζει ἡ καθολικὴ καὶ ἀποστολικὴ ἐκκλησία .
Αὕτη ἐστὶν ἡ πίστις , ἣν ἐξέθεντο οἱ ἐν Νικαίᾳ ἅγιοι ἡμῶν πατέρες οἱ ὀρθόδοξοι ἐπίσκοποι πρῶτον μὲν κατὰ Ἀρείου βλασφημοῦντος καὶ λέγοντος κτίσμα τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ , καὶ κατὰ Σαβελλίου τε καὶ Φωτεινοῦ καὶ Παύλου τοῦ Σαμοσατέως καὶ Μανιχαίου καὶ Οὐαλεντίνου καὶ Μαρκίωνος καὶ κατὰ πάσης δὲ αἱρέσεως , ἥτις ἐπανέστη τῇ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ ἐκκλησίᾳ .
οὺς κατέκρινεν ἡ ἐν τῇ Νικαέων πόλει συνηγμένη τῶν ἁγίων ὀρθοδόξων σύνοδος , ὧν τὰ ὀνόματα καὶ τῶν ἐπαρχιῶν αὐτῶν ἐστιν ὑποτεταγμένα .
ἀναφέρεται τοίνυν ἐπὶ τὸν εὐσεβῆ καὶ πανεύφημον βασιλέα τὰ ὑπὸ τῆς συνόδου κεκριμένα ἥ τε κατὰ τῶν θεομάχων ἀπόφασις καὶ ἡ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως ἔκθεσις , ἣν ὡς θεόθεν προενεχθεῖσαν ἀσμένως προσεδέξατο μετὰ πλείστης ὅσης σεβασμιότητος .
τοὺς δὲ ταύτης πολεμίους ὡς ἅτε θεῷ ἐναντιουμένους ἐξορίαν ὑποστῆναι ψηφίζεται .
ἐξ τοίνυν ἐκ τῶν μετὰ Ἀρείου ἐπισκόπων σὺν αὐτῷ Ἀρείῳ καὶ τοῖς περὶ αὐτὸν συναπωσθῆναι ἠνέσχοντο .
οἱ δὲ γὰρ ἕνδεκα δείσαντες τοῦ τε θεοφιλοῦς βασιλέως τὴν παρουσίαν καὶ τῆς συνόδου τῶν ἐπισκόπων τὸ πλῆθος , μὴ ἐξοστρακισθεῖεν , ὑποκρινάμενοι ὑπογράφουσιν εἰς τὸ ὁμοούσιον χειρί , οὐ προθέσει .
ταύτης τῆς ὑπουλίας ἔξαρχος ἦν ὁ Νικομηδείας Εὐσέβιος , ὃς καὶ μέχρι τέλους δείκνυται τῇ ἐφ ἑκάτερα κεχρημένος γνώμῃ , καθὰ Εὐστάθιός τε ὁ τῆς Ἀντιοχέων καὶ Εὐσέβιος ὁ Παμφίλου Ἀθανάσιός τε ὁ μέγας καὶ πάντες οἱ τὰ τῆς συνόδου συγγραψάμενοι διηγοῦνται τῇ τε πρὸς ἡμᾶς δι ὑποκρίσεως τὸν ἄνδρα τοῦ δοκεῖν εἶναι καὶ τῆς τῶν ἐναντίων συμμορίας γενναίως ὑπερμαχοῦντα .
ὅσιος ἐπίσκοπος πόλεως Κουρδούβης ταῖς κατὰ Ρώμην καὶ Σπανίαν καὶ Ἰταλίαν πᾶσαν καὶ ταῖς ἐν τοῖς λοιποῖς ἔθνεσι τοῖς ἐπέκεινα κατ ἐμὲ οὖσιν ἕως τοῦ Ὠκεανοῦ ἁγίαις τοῦ θεοῦ ἐκκλησίαις διὰ τῶν σὺν αὐτῷ πρεσβυτέρων Ρώμης Βίτωνος καὶ Βικεντίου 0 .