Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
τοξότας μὲν γὰρ καὶ σφενδονήτας δισμυρίους ἦγεν , ἱππεῖς δὲ πεντακισμυρίους καὶ πεντακισχιλίους , ὧν ἑπτακισχίλιοι καὶ μύριοι κατάφρακτοι ἦσαν , ὡς Λούκουλλος ἔγραψε πρὸς τὴν σύγκλητον , ὁπλιτῶν δέ , τῶν μὲν εἰς σπείρας , τῶν δ εἰς φάλαγγας συντεταγμένων , πεντεκαίδεκα μυριάδας , ὁδοποιοὺς δὲ καὶ γεφυρωτὰς καὶ καθαρτὰς ποταμῶν καὶ ὑλοτόμους καὶ τῶν ἄλλων χρειῶν ὑπηρέτας τρισμυρίους καὶ πεντακισχιλίους , οἳ τοῖς μαχομένοις ἐπιτεταγμένοι κατόπιν ὄψιν ἅμα καὶ ῥώμην παρεῖχον 0 1 .
ὡς δ ὑπερβαλὼν τὸν Ταῦρον ἄθρους κατεφάνη καὶ κατεῖδε πρὸς τοῖς Τιγρανοκέρτοις ἐπικαθήμενον τὸ στράτευμα τῶν Ῥωμαίων , ὁ μὲν ἐν τῇ πόλει βάρβαρος ὅμιλος ὀλολυγῇ καὶ κρότῳ τὴν ὄψιν ἐδέξατο , καὶ τοῖς Ῥωμαίοις ἀπὸ τῶν τειχῶν ἀπειλοῦντες ἐδείκνυσαν τοὺς Ἀρμενίους ·
λουκούλλῳ δὲ σκοποῦντι περὶ τῆς μάχης οἱ μὲν ἄγειν ἐπὶ Τιγράνην ἐάσαντα τὴν πολιορκίαν συνεβούλευον , οἱ δὲ μὴ καταλιπεῖν ὀπίσω πολεμίους τοσούτους μη δ ἀνεῖναι τὴν πολιορκίαν 0 .
ὁ δ εἰπὼν ἑκατέρους μὲν οὐκ ὀρθῶς , ἀμφοτέρους δὲ καλῶς παραινεῖν διεῖλε τὴν στρατιάν .
καὶ Μουρήναν μὲν ἑξακισχιλίους ἔχοντα πεζοὺς ἐπὶ τῆς πολιορκίας ἀπέλιπεν , αὐτὸς δὲ τέσσσαρας καὶ εἴκοσι σπείρας ἀναλαβών , ἐν αἷς οὐ πλείονες ἦσαν μυρίων ὁπλιτῶν , καὶ τοὺς ἱππεῖς ἅπαντας καὶ σφενδονήτας καὶ τοξότας περὶ χιλίους , ἐχώρει .
καὶ παρὰ τὸν ποταμὸν ἐν πεδίῳ μεγάλῳ καταστρατοπεδεύσας παντάπασι μικρὸς ἐφάνη Τιγράνῃ , καὶ τοῖς κολακεύουσιν αὐτὸν διατριβὴν παρεῖχεν .
οἱ μὲν γὰρ ἔσκωπτον , οἱ δ ὑπὲρ τῶν λαφύρων ἐν παιδιᾷ διεβάλλοντο κλῆρον τῶν δὲ στρατηγῶν καὶ βασιλέων ἕκαστος ᾐτεῖτο προσιὼν αὐτοῦ μόνου γενέσθαι τὸ ἔργον , ἐκεῖνον δὲ καθέζεσθαι θεατήν .
βουλόμενος δέ τι καὶ αὐτὸς ὁ Τιγράνης χαρίεις εἶναι καὶ σκωπτικός εἶπε τὸ θρυλούμενον ·
εἰ μὲν ὡς πρεσβευταί , πολλοὶ πάρεισιν εἰ δ ὡς στρατιῶται , ὀλίγοι 0 1 2 .
καὶ τότε μὲν οὕτως εἰρωνευόμενοι καὶ παίζοντες διετέλεσαν , ἅμα δ ἡμέρᾳ Λούκουλλος ὡπλισμένην τὴν δύναμιν ἐξῆγε .
καὶ πρὸς ἕω μὲν ἦν τοῦ ποταμοῦ τὸ βαρβαρικὸν στράτευμα ·
τοῦ δὲ ῥεύματος ἀποστροφὴν λαμβάνοντος ἐπὶ τὰς δύσεις , ᾗ μάλιστα περάσιμον ἦν , ἀντιπαρεξάγων τὴν δύναμιν καὶ σπεύδων ἔδοξεν ἀποχωρεῖν τῷ Τιγράνῃ .
καὶ καλέσας τὸν Ταξίλην ἅμα γέλωτι τοὺς ἀμάχους , ἔφη , Ῥωμαίων ὁπλίτας οὐχ ὁρᾷς φεύγοντας ;
καὶ ὁ Ταξίλης βουλοίμην ἄν , εἶπεν , ὦ βασιλεῦ , γενέσθαι τι τῷ σῷ δαίμονι τῶν παραλόγων , ἀλλ οὔ τ ἐσθῆτα λαμπρὰν οἱ ἄνδρες λαμβάνουσιν ὁδοιποροῦντες οὔ τε θυρεοῖς ἐκκεκαθαρμένοις χρῶνται καὶ κράνεσι γυμνοῖς , ὥσπερ νῦν τὰ σκύτινα τῶν ὅπλων σκεπάσματα περισπάσαντες , ἀλλὰ μαχουμένων ἐστὶν ἡ λαμπρότης αὕτη καὶ βαδιζόντων ἤδη πρὸς τοὺς πολεμίους 0 ·
ταῦτα λέγοντος ἔτι τοῦ Ταξίλου καταφανὴς ἦν πρῶτος ἀετὸς ἐπιστρέφοντος τοῦ Λουκούλλου καὶ τάξιν αἱ σπεῖραι κατὰ λόχους λαμβάνουσαι πρὸς τὴν διάβασιν καὶ μόλις ὥσπερ ἐκ μέθης τινὸς ἀναφέρων ὁ Τιγράνης δὶς ἢ τρὶς ἐξέκραγεν 0 ·
ἐφ ἡμᾶς οἱ ἄνδρες ;
ὥστε θορύβῳ πολλῷ τὸ πλῆθος εἰς τάξιν καθίστασθαι , βασιλέως μὲν αὐτοῦ τὸ μέσον ἔχοντος , τῶν δὲ κεράτων τὸ μὲν ἀριστερὸν τῷ Ἀδιαβηνῷ , τὸ δὲ δεξιὸν τῷ Μήδῳ παραδόντος , ἐφ οὗ καὶ τῶν καταφράκτων ἐν προτάγματι τὸ πλεῖστον ἦν .
λουκούλλῳ δὲ μέλλοντι διαβαίνειν τὸν ποταμὸν ἔνιοι τῶν ἡγεμόνων παρῄνουν φυλάττεσθαι τὴν ἡμέραν μίαν οὖσαν τῶν ἀποφράδων , ἃς μελαίνας καλοῦσιν ·
ἐν ἐκείνῃ γὰρ τῇ ἡμέρᾳ ἡ μετὰ Καιπίωνος ἀπώλετο στρατιὰ συμβαλοῦσα Κίμβροις .
ὁ δ ἀπεκρίνατο τὴν μνημονευομένην φωνήν .
ἐγὼ γάρ , ἔφη , καὶ ταύτην εὐτυχῆ ποιήσω Ῥωμαίοις τὴν ἡμέραν .
ᾖν δὲ πρὸ μιᾶς νωνῶν Ὀκτωβρίων .
ταῦτα δ εἰπὼν καὶ θαρρεῖν κελεύσας τόν τε ποταμὸν διέβαινε καὶ πρῶτος ἐπὶ τοὺς πολεμίους ἡγεῖτο , θώρακα μὲν ἔχων σιδηροῦν φολιδωτὸν ἀποστίλβοντα , κροσσωτὴν δὲ ἐφεστρίδα , τὸ δὲ ξίφος αὐτόθεν ὑποφαίνων γυμνόν , ὡς εὐθὺς εἰς χεῖρας ἵεσθαι δέον ἑκηβόλοις ἀνδράσι καὶ συναιρεῖν τὴν διατοξεύσιμον χώραν τῷ τάχει τῆς ἐπαγωγῆς .
ἐπεὶ δὲ τὴν κατάφρακτον ἵππον , ἧς πλεῖστος ἦν λόγος , κατεῖδε κατατεταγμένην ὑπὸ λόφῳ τινὶ τὴν ἄνω χώραν ἐπίπεδον καὶ πλατεῖαν ἔχοντι , πρόσβασιν δὲ τεττάρων σταδίων οὐ παντάπασι χαλεπὴν οὐ δ ἀποκεκομμένην , Θρᾷκας μὲν ἱππεῖς καὶ Γαλάτας , οὓς εἶχεν , ἐκέλευσεν ἐκ πλαγίου προσφερομένους παρακρούεσθαι ταῖς μαχαίραις τοὺς κοντούς .
μία γὰρ ἀλκὴ τῶν καταφράκτων κοντός 0 ·
ἄλλο δ οὐδὲν οὔ θ ἑαυτοῖς οὔ τε τοῖς πολεμίοις χρῆσθαι δύνανται διὰ βάρος καὶ σκληρότητα τῆς σκευῆς , ἀλλ ἐγκατῳκοδομημένοις ἐοίκασιν .
αὐτὸς δὲ δύο σπείρας ἀναλαβὼν ἡμιλλᾶτο πρὸς τόν λόφον , ἐρρωμένως ἑπομένων τῶν στρατιωτῶν διὰ τὸ κ ἀκεῖνον ἐν τοῖς ὅπλοις ὁρᾶν πρῶτον κακοπαθοῦντα πεζὸν καὶ προσβιαζόμενον .
γενόμενος δ ἄνω καὶ στὰς ἐν τῷ περιφανεῖ τοῦ χωρίου μέγα βοήσας 0 ·
νενικήκαμεν , ἔφη , νενικήκαμεν , ὦ συστρατιῶται .
καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐπῆγε τοῖς καταφράκτοις , κελεύσας μηδὲν ἔτι χρῆσθαι τοῖς ὑσσοῖς , ἀλλ ἐκ χειρὸς ἕκαστον διαλαβόντα παίειν τῶν πολεμίων κνήμας τε καὶ μηρούς , ἃ μόνα γυμνὰ τῶν καταφράκτων ἐστίν , οὐ μὴν ἐδέησέ τι ταύτης τῆς μάχης οὐ γὰρ ἐδέξαντο τοὺς Ῥωμαίους , ἀλλ ἀλαλάξαντες καὶ φεύγοντες αἴσχιστα πάντων ἐνέωσαν ἑαυτούς τε καὶ τοὺς ἵππους βαρεῖς ὄντας εἰς τὰ τῶν πεζῶν ὅπλα πρὶν ἄρξασθαί τινος ἐκείνους μάχης , ὥστε μή τε τραύματος γενομένου μή θ αἵματος ὀφθέντος ἡττᾶσθαι τὰς τοσαύτας μυριάδας .
ὁ δὲ πολὺς φόνος ἤδη φευγόντων ἐγίνετο , μᾶλλον δὲ βουλομένων φεύγειν οὐ γὰρ ἐδύναντο πυκνότητι καὶ βάθει τῶν τάξεων ὑφ αὑτῶν ἐμποδιζόμενοι .
τιγράνης δ ἐξελάσας ἐν ἀρχῇ μετ ὀλίγων ἔφευγε ·
καὶ τόν υἱὸν ὁρῶν κοινωνοῦντα τῆς αὐτῆς τύχης περιεσπάσατο τὸ διάδημα τῆς κεφαλῆς κ ἀκείνῳ δακρύσας παρέδωκε , σῴζειν ἑαυτὸν , ὅπως δύναται , καθ ἑτέρας ὁδοὺς κελεύσας .
ὁ δὲ νεανίας ἀναδήσασθαι μὲν οὐκ ἐτόλμησε , τῶν δὲ παίδων τῷ πιστοτάτῳ φυλάττειν ἔδωκεν .
οὗτος ἁλοὺς κατὰ τύχην ἀνήχθη πρὸς Λούκουλλον , ὥστε μετὰ τῶν ἄλλων αἰχμάλωτον καὶ τὸ διάδημα γενέσθαι τοῦ Τιγράνου .
λέγεται δὲ τῶν μὲν πεζῶν ὑπὲρ δέκα μυριάδας διαφθαρῆναι , τῶν δ ἱππέων ὀλίγους παντάπασι διαφυγεῖν .
ῥωμαίων δ ἑκατὸν ἐτρώθησαν , ἔπεσον δὲ πέντε .
ταύτης τῆς μάχης Ἀντίοχος ὁ φιλόσοφος ἐν τῇ Περὶ θεῶν γραφῇ μνησθεὶς οὔ φησιν ἄλλην ἐφεωρακέναι τοιαύτην τόν ἥλιον .
στράβων δ , ἕτερος φιλόσοφος , ἐν τοῖς ἱστορικοῖς ὑπομνήμασιν αὐτοὺς λέγει τοὺς Ῥωμαίους αἰσχύνεσθαι καὶ καταγελᾶν ἑαυτῶν ἐπ ἀνδράποδα τοιαῦτα δεηθέντας ὅπλων .
λίουϊος δ εἴρηκεν , ὡς οὐδέποτε Ῥωμαῖοι πολεμίοις ἀποδέοντες τοσούτῳ πλήθει παρετάξαντο ·
σχεδὸν γὰρ οὐ δ εἰκοστόν , ἀλλ ἔλαττον ἐγένοντο μέρος οἱ νικῶντες τῶν ἡσσημένων .
ῥωμαίων δ οἱ δεινότατοι στρατηγοὶ καὶ πλεῖστα πολέμοις ὡμιληκότες ἐπῄνουν μάλιστα τοῦ Λουκούλλου τὸ δύο βασιλεῖς τοὺς ἐπιφανεστάτους καὶ μεγίστους δυσὶ τοῖς ἐναντιωτάτοις , τάχει καὶ βραδυτῆτι , καταστρατηγῆσαι .
μιθριδάτην μὲν γὰρ ἀκμάζοντα χρόνῳ καὶ τριβῇ κατανάλωσε , Τιγράνην δὲ τῷ σπεῦσαι συνέτριψεν , ἐν ὀλίγοις τῶν πώποτε ἡγεμόνων τῇ μελλήσει μὲν ἔργῳ , τῇ τόλμῃ δ ὑπὲρ ἀσφαλείας χρησάμενος .
διὸ καὶ Μιθριδάτης οὐ συνέτεινεν ἐπὶ τὴν μάχην , τῇ συνήθει τὸν Λούκουλλον εὐλαβείᾳ καὶ παραγωγῇ πολεμήσειν οἰόμενος , ἀλλὰ καθ ἡσυχίαν ἐπορεύετο πρὸς τὸν Τιγράνην .
καὶ πρῶτον μὲν ὀλίγοις τῶν Ἀρμενίων ἐντυχὼν καθ ὁδὸν ἐπτοιημένοις καὶ περιφόβοις ἀπιοῦσιν εἴκασε τὸ πάθος , εἶτ ἤδη πλειόνων γυμνῶν καὶ τετρωμένων ἀπαντώντων πυθόμενος τὴν ἧτταν ἐζήτει τὸν Τιγράνην .
εὑρὼν δὲ πάντων ἔρημον καὶ ταπεινόν οὐκ ἀνθύβρισεν , ἀλλὰ καταβὰς καὶ συνδακρύσας τὰ κοινὰ πάθη θεραπείαν τε τὴν ἑπομένην αὐτῷ βασιλικὴν ἔδωκε καὶ κατεθάρρυνε πρὸς τὸ μέλλον , οὗτοι μὲν οὖν αὖθις ἑτέρας δυνάμεις συνῆγον .
ἐν δὲ τῇ πόλει τοῖς Τιγρανοκέρτοις τῶν Ἑλλήνων πρὸς τοὺς βαρβάρους στασιασάντων καὶ τῷ Λουκούλλῳ τὴν πόλιν ἐνδιδόντων προσβαλὼν εἷλε ·
καὶ τοὺς μὲν ἐν τῇ πόλει θησαυροὺς παρελάμβανε , τὴν δὲ πόλιν διαρπάσαι παρέδωκε τοῖς στρατιώταις , μετὰ τῶν ἄλλων χρημάτων ὀκτακισχίλια τάλαντα νομίσματος ἔχουσαν .
χωρὶς δὲ τούτων ὀκτακοσίας δραχμὰς κατ ἄνδρα διένειμεν ἀπὸ τῶν λαφύρων .
πυνθανόμενος δὲ πολλοὺς ἐν τῇ πόλει κατειλῆφθαι τῶν περὶ τὸν Διόνυσον τεχνιτῶν , οὓς ὁ Τιγράνης πανταχόθεν ἠθροίκει μέλλων ἀποδεικνύναι τὸ κατεσκευασμένον ὑπ αὑτοῦ θέατρον , ἐχρήσατο τούτοις πρὸς τοὺς ἀγῶνας καὶ τὰς θέας τῶν ἐπινικίων .
τοὺς δ Ἕλληνας εἰς τὰς αὑτῶν πατρίδας ἔπεμψε προσθεὶς ἐφόδια , καὶ τῶν βαρβάρων ὁμοίως τοὺς ἠναγκασμένους κατοικεῖν , ὥστε συνέβη μιᾶς πόλεως διαλυθείσης πολλὰς ἀνοικίζεσθαι πάλιν κομιζομένας τοὺς αὑτῶν οἰκήτορας , ὑφ ὧν ὡς εὐεργέτης ὁ Λούκουλλος καὶ κτίστης ἠγαπᾶτο 0 .
πρ οὐχώρει δὲ καὶ τ ἆλλα κατ ἀξίαν τ ἀνδρί τῶν ἀπὸ δικαιοσύνης καὶ φιλανθρωπίας ἐπαίνων ὀρεγομένῳ μᾶλλον ἢ τῶν ἐπὶ τοῖς πολεμικοῖς κατορθώμασιν 0 .
ἐκείνων μὲν γὰρ οὐκ ὀλίγον ἡ στρατιὰ καὶ πλεῖστον ἡ τύχη μετεῖχε , ταῦτα δ ἦν ἡμέρου ψυχῆς καὶ πεπαιδευμένης ἐπίδειξις , οἷς ὁ Λούκουλλος τότε χωρὶς ὅπλων ἐχειροῦτο τοὺς βαρβάρους , καὶ γὰρ Ἀράβων βασιλεῖς ἧκον πρὸς αὐτὸν ἐγχειρίζοντες τὰ σφέτερα , καὶ τὸ Σωφηνῶν ἔθνος προσεχώρει ·
τὸ δὲ Γορδυηνῶν οὕτω διέθηκεν , ὥστε βούλεσθαι τὰς πόλεις ἐκλιπόντας ἀκολουθεῖν ἐκείνῳ μετὰ παίδων καὶ γυναικῶν ἐθελοντὰς ἐξ αἰτίας τοιᾶσδε .
ζαρβιηνὸς γὰρ ὁ τῶν Γορδυηνῶν βασιλεὺς , ὥσπερ εἴρηται , δι Ἀππίου κρύφα Λουκούλλῳ διείλεκτο περὶ συμμαχίας τὴν Τιγράνου τυραννίδα βαρυνόμενος ·
μηνυθεὶς δ ἀπεσφάγη , καὶ παῖδες αὑτοῦ καὶ γυνὴ συναπώλοντο πρὶν ἢ Ῥωμαίους εἰς Ἀρμενίαν ἐμβαλεῖν .
τούτων οὐκ ἠμνημόνησεν ὁ Λούκουλλος , ἀλλὰ παρελθὼν εἰς τὴν Γορδυηνῶν ταφὰς πρ οὔθετο τοῦ Ζαρβιηνοῦ , καὶ πυρὰν ἐσθῆτι καὶ χρυσῷ βασιλικῷ καὶ τοῖς ἀπὸ Τιγράνου κοσμήσας λαφύροις αὐτὸς παρὼν ὑφῆψε , καὶ χοὰς ἐπήνεγκε μετὰ φίλων καὶ οἰκείων τοῦ ἀνδρός , ἑταῖρον ἑαυτοῦ καὶ Ῥωμαίων σύμμαχον ἀνακαλούμενος .
ἐκέλευσε δὲ καὶ μνημεῖον ἀπὸ χρημάτων συχνῶν αὐτῷ γενέσθαι ·
πάμπολλα γὰρ εὑρέθη , καὶ χρυσὸς καὶ ἄργυρος ἐν τοῖς τοῦ Ζαρβιηνοῦ βασιλείοις , σίτου δ ἀπέκειντο μυριάδες τριακόσιαι μεδίμνων , ὥστε καὶ τοὺς στρατιώτας ὠφελεῖσθαι καὶ τὸν Λούκουλλον θαυμάζεσθαι , ὅτι δραχμὴν μίαν ἐκ τοῦ δημοσίου ταμιείου μὴ λαβὼν αὐτὸν ἐξ αὑτοῦ διῴκει τὸν πόλεμον .
ἐνταῦθα καὶ παρὰ τοῦ Πάρθων βασιλέως ἧκε πρεσβεία παρ αὐτόν εἰς φιλίαν προκαλουμένου καὶ συμμαχίαν .
ἦν δ ἀσμένῳ ταῦτα τῷ Λουκούλλῳ ·
καὶ πάλιν ἀντέπεμψε παρ ἑαυτοῦ πρεσβείαν πρὸς τὸν Πάρθον , οἳ κατεφώρασαν αὐτόν ἐπαμφοτερίζοντα τῇ γνώμῃ καὶ μισθὸν αἰτοῦντα κρύφα τοῦ συμμαχῆσαι τῷ Τιγράνῃ τὴν Μεσοποταμίαν .
ὡς οὖν ταῦθ ὁ Λούκουλλος ᾔσθετο , Τιγράνην μὲν ἔγνω καὶ Μιθριδάτην παρελθεῖν ὥσπερ ἀνταγωνιστὰς ἀπειρηκότας , ἀποπειρᾶσθαι δὲ τῆς Πάρθων δυνάμεως καὶ στρατεύειν ἐπ αὐτούς , καλὸν ἡγούμενος μιᾷ ῥύμῃ πολέμου τρεῖς ἐφεξῆς ὥσπερ ἀθλητὴς βασιλεῖς καταπαλαῖσαι καὶ διὰ τριῶν τῶν ὑπὸ τὸν ἥλιον μεγίστων ἡγεμονιῶν ἀήττητος καὶ νικῶν διεξελθεῖν 0 .
ἔπεμψεν οὖν εἰς Πόντον τοῖς περὶ Σωρνάτιον ἡγεμόσιν ἐπιστείλας ἄγειν τὴν ἐκεῖ στρατιὰν πρὸς αὐτόν , ὡς ἐκ τῆς Γορδυηνῆς ἀναβησόμενος .
οἱ δὲ καὶ πρότερον χαλεποῖς χρώμενοι καὶ δυσπειθέσι τοῖς στρατιώταις τότε παντελῶς ἀπεκάλυψαν αὐτῶν τὴν ἀκολασίαν , οὐδενὶ τρόπῳ πειθοῦς οὐ δ ἀνάγκης εὑρόμενοι προσαγαγέσθαι μαρτυρομένους καὶ βοῶντας , ὡς οὐ δ αὐτόθι μενοῦσιν , ἀλλ οἰχήσονται τὸν Πόντον ἔρημον ἀπολιπόντες .
ταῦτα πρὸς Λούκουλλον ἀπαγγελθέντα καὶ τοὺς ἐκεῖ προσδιέφθειρε στρατιώτας , ἤδη μὲν ὑπὸ πλούτου καὶ τρυφῆς βαρεῖς γεγονότας πρὸς τὴν στρατείαν καὶ σχολῆς δεομένους , ὡς δὲ τὴν ἐκείνων ἐπύθοντο παρρησίαν , ἄνδρας αὐτοὺς ἀπεκάλουν καὶ μιμητέον αὐτοὺς ἔφασαν εἶναι ·
πολλὰ γὰρ αὐτοῖς ἄξια σωτηρίας καὶ ἀναπαύσεως κατειργάσθαι 0 .
τοιούτων δὲ καὶ πονηροτέρων ἔτι λόγων αἰσθόμενος ὁ Λούκουλλος τὴν ἐπὶ Πάρθους στρατείαν ἀφῆκεν , αὖθις δ ἐπὶ τὸν Τιγράνην ἐβάδιζε θέρους ἀκμάζοντος , καὶ τὸν Ταῦρον ὑπερβαλὼν ἠθύμησε χλωρῶν τῶν πεδίων ἐκφανέντων τοσοῦτον αἱ ὧραι διὰ τὴν ψυχρότητα τοῦ ἀέρος ὑστερίζουσιν .
οὐ μὴν ἀλλὰ καταβὰς καὶ δὶς ἢ τρὶς ἀνατολμήσαντας ἐπ αὐτὸν τοὺς Ἀρμενίους τρεψάμενος ἀδεῶς ἐπόρθει τὰς κώμας , καὶ τὸν παρεσκευασμένον τῷ Τιγράνῃ σῖτον ἐξαιρῶν ἣν αὐτὸς ἐφοβεῖτο τοῖς πολεμίοις περιέστησεν ἀπορίαν .
ἐπεὶ δὲ προκαλούμενος εἰς μάχην αὐτούς περιταφρεύων τὸν χάρακα καὶ πορθῶν ἐν ὄψει τὴν χώραν οὐκ ἐκίνει πεπληγότας πολλάκις , ἀναστὰς ἐβάδιζεν ἐπ Ἀρτάξατα τὸ Τιγράνου βασίλειον , ὅπου καὶ παῖδες αὐτῷ νήπιοι καὶ γαμεταὶ γυναῖκες ἦσαν , οὐκ ἂν οἰόμενος ἀμαχεὶ ταῦτα προήσεσθαι τὸν Τιγράνην .
λέγεται δ Ἀννίβαν τὸν Καρχηδόνιον , Ἀντιόχου καταπολεμηθέντος ὑπὸ Ῥωμαίων , μεταβάντα πρὸς Ἀρτάξαν τὸν Ἀρμένιον ἄλλων τε πολλῶν εἰσηγητὴν καὶ διδάσκαλον αὐτῷ γενέσθαι χρησίμων , καὶ τῆς χώρας καταμαθόντα τόπον εὐφυέστατον καὶ ἥδιστον ἀργοῦντα καὶ παρορώμενον σχῆμα πόλεως ἐν αὐτῷ προϋπογράψασθαι , καὶ τὸν Ἀρτάξαν ἐπαγαγόντα δεῖξαι καὶ παρορμῆσαι πρὸς τὸν οἰκισμόν .
ἡσθέντος δὲ τοῦ βασιλέως καὶ δεηθέντος , ὅπως αὐτὸς ἐπιστατήσῃ τοῦ ἔργου , μέγα τι καὶ πάγκαλον χρῆμα πόλεως ἀναστῆναι , καὶ γενομένην ἐπώνυμον τοῦ βασιλέως μητρόπολιν ἀποδειχθῆναι τῆς Ἀρμενίας .
ἐπὶ ταύτην τοῦ Λουκούλλου βαδίζοντος οὐκ ἠνέσχετο Τιγράνης , ἀλλὰ τὴν δύναμιν ἀναλαβὼν ἡμέρᾳ τετάρτῃ παρεστρατοπέδευσε τοῖς Ῥωμαίοις , ἐν μέσῳ λαβὼν τὸν Ἀρσανίαν ποταμόν , ὃν ἐξ ἀνάγκης διαβατέον ἦν τοῖς Ῥωμαίοις τὴν ἐπ Ἀρταξάτων πορευομένοις .
θύσας δὲ τοῖς θεοῖς Λούκουλλος , ὡς ἐν χερσὶν οὔσης τῆς νίκης , διεβίβαζε τὸν στρατὸν ἐν δώδεκα σπείραις προτεταγμέναις , ταῖς δ ἄλλαις ἐπιτεταγμέναις πρὸς τὰς κυκλώσεις τῶν πολεμίων .
πολλοὶ γὰρ ἦσαν ἱππεῖς καὶ λογάδες ἀντιπαρατεταγμένοι , πρὸ δ αὐτῶν ἱπποτοξόται Μάρδοι καὶ λογχοφόροι Ἴβηρες , οἷς μάλιστα τῶν ξένων ὁ Τιγράνης ἐπίστευεν ὡς μαχιμωτάτοις 0 .
οὐ μὴν ἐπράχθη τι λαμπρὸν ἀπ αὐτῶν , μικρὰ δὲ τοῖς ἱππεῦσι τῶν Ῥωμαίων διαπληκτισάμενοι τοὺς πεζοὺς ἐπιόντας οὐχ ὑπέμειναν , ἀλλ ἑκατέρωσε τῆς φυγῆς σχισθέντες ἐπεσπάσαντο τοὺς ἱππεῖς πρὸς τὴν δίωξιν .
ἅμα δὲ τῷ τούτους διασπαρῆναι τῶν περὶ τὸν Τιγράνην ἐξιππασαμένων ἰδὼν τὴν λαμπρότητα καὶ τὸ πλῆθος ὁ Λούκουλλος ἔδεισε .
καὶ τοὺς μὲν ἱππεῖς ἀπὸ τῆς διώξεως ἀνεκαλεῖτο , πρῶτος δ αὐτὸς ἀντέστη τοῖς Ἀτροπατηνοῖς κατ αὐτὸν οὖσι μετὰ τῶν ἀρίστων , καὶ πρὶν εἰς χεῖρας ἐλθεῖν φοβήσας ἐτρέψατο .
τριῶν δ ὁμοῦ παρατεταγμένων βασιλέων αἴσχιστα δοκεῖ φυγεῖν ὁ Ποντικὸς Μιθριδάτης , οὐ δὲ τὴν κραυγὴν τῶν Ῥωμαίων ἀνασχόμενος .
γενομένης δὲ τῆς διώξεως μακρᾶς καὶ δι ὅλης νυκτός , οὐ μόνον κτείνοντες αὐτούς , ἀλλὰ καὶ ζωγροῦντες καὶ χρήματα καὶ λείαν ἄγοντες καὶ φέροντες ἀπεῖπον οἱ Ῥωμαῖοι .
φησὶ δὲ ὁ Λίουϊος ἐν μὲν τῇ προτέρᾳ μάχῃ πλείονας , ἐν δὲ ταύτῃ γνωριμωτέρους πεσεῖν καὶ ληφθῆναι τῶν πολεμίων .
ἐκ τούτου Λούκουλλος μὲν ἐπηρμένος καὶ τεθαρρηκὼς ἄνω προάγειν διενοεῖτο καὶ καταστρέφεσθαι τὴν βάρβαρον ὥρᾳ δ ἰσημερίας φθινοπωρινῆς οὐκ ἂν ἐλπίσαντι χειμῶνες ἐπέπεσον βαρεῖς , τὰ μὲν πλεῖστα κατανίφοντες , ἐν δὲ ταῖς αἰθρίαις πάχνην ἐπιφέροντες καὶ πάγον , ὑφ οὗ χαλεποὶ μὲν ἦσαν οἱ ποταμοὶ τοῖς ἵπποις πίνεσθαι διὰ ψυχρότητος ὑπερβολήν , χαλεπαὶ δ αὐτῶν αἱ διαβάσεις ἐκρηγνυμένου τοῦ κρυστάλλου καὶ διακόπτοντος τὰ νεῦρα τῶν ἵππων τῇ τραχύτητι 0 .
τῆς δὲ χώρας ἡ πολλὴ συνηρεφὴς οὖσα καὶ στενόπορος καὶ ἑλώδης ἀεὶ καθύγραινεν αὐτούς , χιόνος ἀναπιμπλαμένους ἐν ταῖς ὁδοιπορίαις καὶ κακῶς ἐν τόποις νοτεροῖς νυκτερεύοντας , οὐ πολλὰς οὖν ἡμέρας ἀκολουθήσαντες τῷ Λουκούλλῳ μετὰ τὴν μάχην ἠναντιοῦντο , .
πρῶτον δεόμενοι καὶ τοὺς χιλιάρχους προσπέμποντες , ἔπειτα θορυβωδέστερον συνιστάμενοι καὶ κατὰ σκηνὰς νυκτὸς ἀλαλάζοντες , ὅπερ εἶναι δοκεῖ σύμβολον ἀποστατικῶς ἐχούσης στρατιᾶς .
καίτοι πολλὰ προσελιπάρει Λούκουλλος ἀξιῶν αὐτοὺς μακροθυμίαν ἐμβαλέσθαι ταῖς ψυχαῖς , ἄχρι οὗ τὴν ἐν Ἀρμενίοις Καρχηδόνα λαβόντες ἀνδρὸς ἐχθίστου , τὸν Ἀννίβαν λέγων , ἔργον ἀνατρέψωσιν .
ὡς δ οὐκ ἔπειθεν , ἀπῆγεν αὐτοὺς ὀπίσω καὶ κατ ἄλλας ὑπερβολὰς διελθὼν τὸν Ταῦρον εἰς τὴν λεγομένην Μυγδονικὴν κατέβαινε , χώραν παμφόρον καὶ ἀλεεινὴν καὶ πόλιν ἐν αὑτῇ μεγάλην καὶ πολυάνθρωπον ἔχουσαν , ἣν οἱ μὲν βάρβαροι Νίσιβιν , οἱ δ Ἕλληνες Ἀντιόχειαν Μυγδονικὴν προσηγόρευον 0 .
ταύτην εἶχεν ἀξιώματι μὲν ἀδελφὸς Τιγράνου Γούρας , ἐμπειρίᾳ δὲ καὶ δεινότητι μηχανικῇ Καλλίμαχος ὁ καὶ περὶ Ἀμισὸν πλεῖστα πράγματα Λουκούλλῳ παρασχών , βαλόμενος δὲ στρατόπεδον καὶ πᾶσαν ἰδέαν πολιορκίας ἐπαγαγών ὀλίγῳ χρόνῳ κατὰ κράτος λαμβάνει τὴν πόλιν .
καὶ Γούρᾳ μὲν ἑαυτὸν ἐγχειρίσαντι φιλανθρώπως ἐχρήσατο , Καλλιμάχῳ δ ὑπισχνουμένῳ θήκας ἀπορρήτους μεγάλων χρημάτων ἀνακαλύψειν οὐ προσέσχεν , ἀλλ ἐκέλευσεν ἐν πέδαις κομίζεσθαι δίκην ὑφέξοντα τοῦ πυρὸς , ᾧ τὴν Ἀμισηνῶν διαλυμηνάμενος πόλιν ἀφείλετο φιλοτιμίαν αὐτοῦ καὶ χρηστότητος ἐπίδειξιν πρὸς τοὺς Ἕλληνας .
μέχρι τοῦδε φαίη τις ἂν Λουκούλλῳ τὴν τύχην ἑπομένην συστρατηγεῖν .
ἐντεῦθεν δ ὥσπερ πνεύματος ἐπιλιπόντος προσβιαζόμενος πάντα καὶ παντάπασιν ἀντικρούων ἀρετὴν μὲν ἐπεδείκνυτο καὶ μακροθυμίαν ἡγεμόνος ἀγαθοῦ , δόξαν δὲ καὶ χάριν οὐδεμίαν αἱ πράξεις ἔσχον , ἀλλὰ καὶ τὴν προϋπάρχουσαν ἐγγὺς ἦλθε δυσπραγῶν καὶ διαφερόμενος μάτην ἀποβαλεῖν .
τῶν δ αἰτιῶν αὐτὸς οὐχὶ τὴν ἐλαχίστην εἰς τοῦτο παρέσχεν , οὐκ ὢν θεραπευτικὸς πλήθους στρατιωτικοῦ , καὶ πᾶν τὸ πρὸς ἡδονὴν τοῦ ἀρχομένου γινόμενον ἀρχῆς ἀτιμίαν καὶ κατάλυσιν ἡγούμενος ·
τὸ δὲ μέγιστον , οὐ δὲ τοῖς δυνατοῖς καὶ ἰσοτίμοις εὐάρμοστος εἶναι πεφυκώς , ἀλλὰ πάντων καταφρονῶν καὶ μηδενὸς ἀξίους πρὸς αὑτὸν ἡγούμενος 0 .
ταῦτα γὰρ ὑπάρξαι Λουκούλλῳ κακὰ λέγουσιν ἐν πᾶσι τοῖς ἄλλοις ἀγαθοῖς ·
καὶ γὰρ μέγας καὶ καλὸς καὶ δεινὸς εἰπεῖν καὶ φρόνιμος ὁμαλῶς ἐν ἀγορᾷ καὶ στρατοπέδῳ δοκεῖ γενέσθαι .
σαλούστιος μὲν οὖν φησι χαλεπῶς διατεθῆναι τοὺς στρατιώτας πρὸς αὑτὸν εὐθὺς ἐν ἀρχῇ τοῦ πολέμου πρὸς Κυζίκῳ καὶ πάλιν πρὸς Ἀμισῷ , δύο χειμῶνας ἑξῆς ἐν χάρακι διαγαγεῖν ἀναγκασθέντας .
ἠνίων δ αὐτοὺς καὶ οἱ λοιποὶ χειμῶνες , ἢ γὰρ ἐν τῇ πολεμίᾳ διεχείμαζον ἢ παρὰ τοῖς συμμάχοις ὕπαιθροι σκηνοῦντες , εἰς δὲ πόλιν Ἑλληνίδα καὶ φίλην οὐ δ ἅπαξ εἰσῆλθε μετὰ στρατοπέδου Λούκουλλος , οὕτω δὲ διακειμένοις αὐτοῖς τὰς μεγίστας ἐνέδωκαν ἀπὸ τῆς Ῥώμης οἱ δημαγωγοὶ προφάσεις , φθόνῳ τοῦ Λουκούλλου κατηγοροῦντες ὡς ὑπὸ φιλαρχίας καὶ φιλοπλουτίας ἕλκοντος τὸν πόλεμον καὶ μονονοὺ κατέχοντος ἐν τ αὐτῷ Κιλικίαν , Ἀσίαν , Βιθυνίαν , Παφλαγονίαν , Γαλατίαν , Πόντον , Ἀρμενίαν , τὰ μέχρι Φάσιδος , νυνὶ δὲ καὶ τὰ Τιγράνου βασίλεια πεπορθηκότος , ὥσπερ ἐκδῦσαι τοὺς βασιλεῖς , οὐ καταπολεμῆσαι πεμφθέντος .
τοῦτο γὰρ εἰπεῖν φασιν ἕνα τῶν στρατηγῶν Λεύκιον Κόϊντον , ὑφ οὗ μάλιστα πεισθέντες ἐψηφίσαντο πέμπειν διαδόχους τῷ Λουκούλλῳ τῆς ἐπαρχίας , ἐψηφίσαντο δὲ καὶ τῶν ὑπ αὐτῷ στρατευομένων πολλοὺς ἀφεῖσθαι στρατείας .
τούτοις δὲ τηλικούτοις οὖσι προσγίνεται τὸ μάλιστα Λουκούλλῳ διειργασμένον τὰς πράξεις , Πόπλιος Κλώδιος , ἀνὴρ ὑβριστὴς καὶ μεστὸς ὀλιγωρίας ἁπάσης καὶ θρασύτητος .
ἦν δὲ τῆς Λουκούλλου γυναικὸς ἀδελφός , ἣν καὶ διαφθείρειν ἔσχεν αἰτίαν ἀκολαστοτάτην οὖσαν .
τότε δὲ τῷ Λουκούλλῳ συστρατεύων οὐχ ὅσης αὑτὸν ἠξίου τιμῆς ἐτύγχανεν ἠξίου δὲ πρῶτος εἶναι , καὶ πολλῶν ἀπολειπόμενος διὰ τὸν τρόπον ὑποικούρει τὴν Φιμβριανὴν στρατιὰν καὶ παρώξυνε κατὰ τοῦ Λουκούλλου , λόγους χρηστοὺς εἰς οὐκ ἄκοντας οὐ δ ἀήθεις τοῦ δημαγωγεῖσθαι διαδιδούς .
οὗτοι γὰρ ἦσαν , οὓς καὶ πρότερον ἀνέπεισε Φιμβρίας ἀποκτείναντας τὸν ὕπατον Φλάκκον αὑτὸν ἑλέσθαι στρατηγόν .
διὸ καὶ τὸν Κλώδιον ἡδέως ἐδέχοντο καὶ φιλοστρατιώτην προσηγόρευον , ἀγανακτεῖν προσποιούμενον ὑπὲρ αὐτῶν , εἰ πέρας οὐδὲν ἔσται πολέμων τοσούτων καὶ πόνων , ἀλλὰ παντὶ μὲν ἔθνει μαχόμενοι , πᾶσαν δὲ γῆν πλανώμενοι κατατρίψουσι τὸν βίον οὐδὲν ἄξιον ἐκ τηλικαύτης φερόμενοι στρατείας , ἀλλὰ τὰς Λουκούλλου παραπέμποντες ἁμάξας καὶ καμήλους ἐκπωμάτων χρυσῶν καὶ διαλίθων γεμούσας , οἱ δὲ Πομπηίου στρατιῶται δῆμος ὄντες ἤδη που μετὰ γυναικῶν καὶ τέκνων κάθηνται γῆν εὐδαίμονα καὶ πόλεις ἔχοντες , οὐ Μιθριδάτην καὶ Τιγράνην εἰς τὰς ἀοικήτους ἐμβαλόντες ἐρημίας , οὐ δὲ τῆς Ἀσίας τὰ βασίλεια καταρρίψαντες , ἀλλὰ φυγάσιν ἀνθρώποις ἐν Ἰβηρίᾳ καὶ δραπέταις ἐν Ἰταλίᾳ πολεμήσαντες .
τί οὖν , εἰ δεῖ μηδέποτε παύσασθαι στρατευομένους , οὐχὶ τοιούτῳ στρατηγῷ καὶ σώματα τὰ λοιπὰ καὶ ψυχὰς φυλάσσομεν , ᾧ κάλλιστος εἶναι δοκεῖ κόσμος ὁ τῶν στρατευομένων πλοῦτος ;
τοιαύταις αἰτίαις τὸ Λουκούλλου στράτευμα διαφθαρέν οὔ τ ἐπὶ Τιγράνην ἠκολούθησεν οὔ τ ἐπὶ Μιθριδάτην αὖθις ἐξ Ἀρμενίας εἰς Πόντον ἐμβαλόντα καὶ τὴν ἀρχὴν ἀναλαμβάνοντα , πρόφασιν δὲ τὸν χειμῶνα ποιούμενοι περὶ τὴν Γορδυηνὴν διέτριβον , ὅσον οὔπω Πομπήϊον ἤ τιν ἄλλον τῶν ἡγεμόνων Λουκούλλῳ διάδοχον ἀφίξεσθαι προσδοκῶντες .
ἐπεὶ δὲ Μιθριδάτης ἤγγελτο Φάβιον νενικηκὼς ἐπὶ Σωρνάτιον καὶ Τριάριον βαδίζειν , αἰσχυνθέντες εἵποντο τῷ Λουκούλλῳ .
τριάριος δ ὡς ἕτοιμον ἁρπάσαι τὸ νίκημα , πρὶν ἐπελθεῖν Λούκουλλον ἐγγὺς ὄντα , φιλοτιμούμενος ἡττᾶται μάχῃ μεγάλῃ , λέγονται γὰρ ὑπὲρ ἑπτακισχιλίους Ῥωμαίων ἀποθανεῖν , ἐν οἷς ἑκατόνταρχοι μὲν ἑκατὸν πεντήκοντα , χιλίαρχοι δ εἴκοσι καὶ τέσσαρες 0 1 ·
τὸ δὲ στρατόπεδον εἷλε Μιθριδάτης .
ἐπελθὼν δὲ Λούκουλλος ὀλίγαις ὕστερον ἡμέραις Τριάριον μὲν ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν ζητούμενον πρὸς ὀργὴν ἐξέκλεψε , Μιθριδάτου δὲ μὴ θέλοντος μάχεσθαι , ἀλλὰ Τιγράνην περιμένοντος ἤδη καταβαίνοντα μετὰ πολλῆς δυνάμεως , ἔγνω πρὶν ἀμφοτέρους συνελθεῖν πάλιν ἀπαντῆσαι καὶ διαγωνίσασθαι πρὸς τὸν Τιγράνην .
πορευομένῳ δ αὐτῷ καθ ὁδὸν οἱ Φιμβριανοὶ στασιάσαντες ἀπέλιπον τὰς τάξεις , ὡς ἀφειμένοι δόγματι τῆς στρατείας καὶ μηκέτι τῷ Λουκούλλῳ προσῆκον ἄρχειν , ἑτέροις ἀποδεδειγμένων τῶν ἐπαρχιῶν .
οὐδὲν οὖν ἐστιν ὅ τι τῶν παρ ἀξίαν ὁ Λούκουλλος οὐχ ὑπέμεινεν , ἀντιβολῶν καθ ἕνα καὶ κατὰ σκηνὰς περιιὼν ταπεινὸς καὶ δεδακρυμένος , ἔστι δ ὧν καὶ χειρὸς ἁπτόμενος .
οἱ δ ἀπετρίβοντο τὰς δεξιώσεις καὶ κενὰ προσερρίπτουν βαλάντια , καὶ μόνον μάχεσθαι τοῖς πολεμίοις ἐκέλευον , ἀφ ὧν μόνος ἠπίστατο πλουτεῖν .
οὐ μὴν ἀλλὰ τῶν ἄλλων στρατιωτῶν δεομένων ἐκβιασθέντες οἱ Φιμβριανοὶ συνέθεντο παραμεῖναι τὸ θέρος ·
ἐὰν δὲ μηδεὶς ἐν τῷ χρόνῳ τούτῳ κατίῃ πρὸς αὐτοὺς ἀγωνιούμενος , ἀπηλλάχθαι .
ταῦτ ἔδει στέργειν ἐξ ἀνάγκης τὸν Λούκουλλον , ἢ προέσθαι τοῖς βαρβάροις τὴν χώραν ἀπολειφθέντα .
συνεῖχεν οὖν αὐτοὺς οὐκέτι προσβιαζόμενος οὐ δὲ προάγων πρὸς μάχην , ἀλλ εἰ παραμένοιεν ἀγαπῶν , καὶ περιορῶν πορθουμένην ὑπὸ τοῦ Τιγράνου τὴν Καππαδοκίαν καὶ πάλιν ὑβρίζοντα Μιθριδάτην , ὃν αὐτὸς ἐπεστάλκει τῇ συγκλήτῳ γράφων καταπεπολεμῆσθαι ·
καὶ οἱ πρέσβεις παρῆσαν αὐτῷ πρὸς τὴν διάθεσιν τῶν ἐν Πόντῳ πραγμάτων , ὡς δὴ βεβαίως ἐχομένων .
καὶ δὴ παρόντες ἑώρων οὐ δ αὑτοῦ κύριον , ἀλλὰ παροινούμενον καὶ προπηλακιζόμενον ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν , οἷς γε τοσοῦτο περιῆν τῆς εἰς τὸν στρατηγὸν ἀσελγείας , ὥστε τοῦ θέρους λήγοντος ἐνδύντες τὰ ὅπλα καὶ σπασάμενοι τὰς μαχαίρας προεκαλοῦντο τοὺς μηδαμοῦ παρόντας , ἀλλ ἀπηρκότας ἤδη πολεμίους , ἀλαλάξαντες δὲ καὶ σκιαμαχήσαντες ἀπεχώρησαν ἐκ τοῦ χάρακος , ἐπιμαρτυράμενοι πεπληρῶσθαι τὸν χρόνον , ὃν ὡμολόγησαν τῷ Λουκούλλῳ παραμενεῖν .
τοὺς δ ἄλλους ἐκάλει διὰ γραμμάτων Πομπήιος ·
ἤδη γὰρ ἀποδέδεικτο τοῦ πρὸς Μιθριδάτην καὶ Τιγράνην πολέμου στρατηγὸς χάριτι τοῦ δήμου καὶ κολακείᾳ τῶν δημαγωγῶν , ἐπεὶ τῇ γε βουλῇ καὶ τοῖς ἀρίστοις ἄδικα πάσχειν ἐδόκει Λούκουλλος οὐ πολέμου διαδόχους , ἀλλὰ θριάμβου λαμβάνων , οὐ δὲ τῆς στρατηγίας ἀναγκαζόμενος , ἀλλὰ τῶν ἐπάθλων τῆς στρατηγίας ἐξίστασθαι καὶ παραχωρεῖν ἑτέροις .
ἔτι δὲ μᾶλλον ἐφάνη τὸ γινόμενον τοῖς ἐκεῖ παροῦσι νεμεσητόν .
οὔ τε γὰρ τιμῆς ὁ Λούκουλλος οὔ τε τιμωρίας τῶν ἐν πολέμῳ κύριος ὑπῆρχεν , οὐ δ εἴα τινὰ Πομπήιος βαδίζειν πρὸς αὐτὸν οὐ δὲ προσέχειν οἷς ἐκεῖνος ἔγραφε καὶ διένεμε μετὰ τῶν δέκα πρέσβεων , ἀλλ ἐκώλυεν ἐκτιθεὶς διαγράμματα καὶ φοβερὸς παρὼν ἀπὸ μείζονος δυνάμεως .
ὅμως δὲ ἔδοξε τοῖς φίλοις συναγαγεῖν αὐτούς καὶ συνῆλθον ἐν κώμῃ τινὶ τῆς Γαλατίας καὶ προσεῖπον ἀλλήλους φιλοφρόνως καὶ συνήσθησαν ἐπὶ τοῖς κατωρθωμένοις ἑκατέρῳ , πρεσβύτερος μὲν ὢν ὁ Λούκουλλος , ἀξίωμα δ ἦν τὸ Πομπηΐου μεῖζον ἀπὸ πλειόνων στρατηγιῶν καὶ δυεῖν θριάμβων .
ῥάβδοι δ ἀμφοτέρων προηγοῦντο δαφνηφόροι διὰ τὰς νίκας .
καὶ τοῦ γε Πομπηίου μακρὰν ὁδὸν διὰ τόπων ἀνύδρων καὶ αὐχμηρῶν ὁδεύσαντος τὰς δάφνας ξηρὰς περικειμένας ταῖς ῥάβδοις ἰδόντες οἱ τοῦ Λουκούλλον ῥαβδοφόροι φιλοφρονούμενοι τοῖς ἐκείνου μετέδωκαν ἐκ τῶν ἰδίων , προσφάτους καὶ θαλερὰς ἔχοντες , καὶ τὸ γινόμενον εἰς οἰωνὸν ἐτίθεντο χρηστὸν οἱ Πομπηίου φίλοι ·
τῷ γὰρ ὄντι τὴν ἐκείνου στρατηγίαν αἱ τούτου πράξεις ἐκόσμησαν .
ἐκ δὲ τῶν λόγων πρὸς οὐδὲν ἐπιεικὲς συνέβησαν , ἀλλ ἔτι μᾶλλον ἀλλοτριωθέντες πρὸς ἀλλήλους ἀπῆλθον καὶ τὰς ὑπὸ τοῦ Λουκούλλου γενομένας διατάξεις ἠκύρωσεν ὁ Πομπήιος , στρατιώτας δὲ τοὺς ἄλλους ἀπαγαγών μόνους αὐτῷ χιλίους ἑξακοσίους ἀπέλιπε συνθριαμβεύσοντας , οὐ δὲ τούτους μάλα προθύμως ἑπομένους .
οὕτω τις ἦν ἀφυὴς ἢ δυστυχὴς ὁ Λούκουλλος πρὸς τὸ πάντων ἐν ἡγεμονία πρῶτον καὶ μέγιστον ὡς , εἰ τοῦτο μετὰ τῶν ἄλλων ὑπῆρξεν αὐτῷ , τηλικούτων ὄντων καὶ τοσούτων , μετ ἀνδρείας , ἐπιμελείας , συνέσεως , δικαιοσύνης , οὐκ ἂν εἶχεν ἡ Ῥωμαίων ἡγεμονία τὸν Εὐφράτην τῆς Ἀσίας ὅρον , ἀλλὰ τὰ ἔσχατα καὶ τὴν Ὑρκανίαν θάλατταν , τῶν μὲν ἄλλων ἐθνῶν Τιγράνῃ προηττημένων , τῆς δὲ Πάρθων δυνάμεως οὐχ ὅση κατὰ Κράσσον ἐξεφάνη τοσαύτης καὶ κατὰ Λούκουλλον οὔσης οὐ δ ὁμοίως συνεστώσης , ἀλλ ὑπ ἐμφυλίων καὶ προσοίκων πολέμων οὐ δ Ἀρμενίους ὑβρίζοντας ἐρρωμένης ἀμύνεσθαι .
νῦν δέ μοι δοκεῖ Λούκουλλος ὧν ὠφέλησε δι αὑτοῦ τὴν πατρίδα βλάψαι μείζονα δι ἑτέρων ·
τὰ γὰρ ἐν Ἀρμενίᾳ τρόπαια Πάρθων πλησίον ἑστῶτα καὶ Τιγρανόκερτα καὶ Νίσιβις καὶ πλοῦτος ἐκ τούτων πολὺς εἰς Ῥώμην κομισθεὶς καὶ τὸ Τιγράνου διάδημα πομπευθὲν αἰχμάλωτον ἐπῆρε Κράσσον ἐπὶ τὴν Ἀσίαν , ὡς λάφυρα καὶ λείαν τοὺς βαρβάρους , ἄλλο δ οὐδὲν ὄντας 0 .
ταχὺ μέντοι τοῖς Πάρθων τοξεύμασιν ἐντυχών ἀπέδειξε τὸν Λούκουλλον οὐκ ἀφροσύνῃ καὶ μαλακίᾳ τῶν πολεμίων , αὑτοῦ δὲ τόλμῃ καὶ δεινότητι περιγενόμενον .