Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ὅτε γὰρ τὸ ἐπιστατοῦν καὶ κηδόμενον ἀμφοῖν τ αὐτόν , καὶ τὰ ἐπιτροπευόμενα κατ ἀναγκαῖον εὐθύς ἐστιν ἰσότιμα 0 .
μήποτε δὲ καὶ ἐπιδαψιλεύεται τὰ τῶν δωρεῶν ·
τοῦ μὲν γὰρ αἰσθητοῦ κόσμου δεσπότης καὶ εὐεργέτης ἀνείρηται διὰ τοῦ κύριος καὶ θεός , τοῦ δὲ νοητοῦ ἀγαθοῦ σωτὴρ καὶ εὐεργέτης αὐτὸ μόνον , οὐχὶ δεσπότης ἢ κύριος 0 1 ·
φίλον γὰρ τὸ σοφὸν θεῷ μᾶλλον ἢ δοῦλον 0 1 .
παρὸ καὶ σαφῶς ἐπὶ Ἀβραὰμ φάσκει ·
„ μὴ ἐπικαλύψω ἐγὼ ἀπὸ Ἀβραὰμ τοῦ φίλου μου “  Gen .
ὁ δὲ ἔχων τὸν κλῆρον τοῦτον πέραν ὅρων ἀνθρωπίνης εὐδαιμονίας προελήλυθε ·
μόνος γὰρ εὐγενὴς ἅτε θεὸν ἐπιγεγραμμένος πατέρα καὶ γεγονὼς εἰσποιητὸς αὐτῷ μόνος υἱός 0 ·
οὐ πλούσιος , ἀλλὰ πάμπλουτος , ἐν ἀφθόνοις καὶ γνησίοις , οὐ χρόνῳ παλαιουμένοις , καινουμένοις δὲ καὶ ἡβῶσιν ἀεὶ τρυφῶν ἀγαθοῖς μόνοις 0 ·
οὐκ ἔνδοξος , ἀλλ εὐκλεής , τὸν μὴ κολακείᾳ νοθούμενον , ἀλλὰ βεβαιούμενον ἀληθείᾳ καρπούμενος ἔπαινον 0 ·
μόνος βασιλεύς , παρὰ τοῦ πανηγεμόνος λαβὼν τῆς ἐφ ἅπασιν ἀρχῆς τὸ κράτος ἀνανταγώνιστον 0 ·
μόνος ἐλεύθερος , ἀφειμένος ἀργαλεωτάτης δεσποίνης , κενῆς δόξης , ἣν ὑπέραυχον οὖσαν ἀπὸ τῆς ἀκροπόλεως ἄνωθεν ὁ ἐλευθεροποιὸς καθεῖλε θεός .
τούτῳ δὴ τῷ τοσούτων καὶ οὕτως ὑπερβαλλόντων καὶ ἀθρόων ἀξιωθέντι ἀγαθῶν τί προσήκει ποιεῖν ἢ λόγοις καὶ ᾠδαῖς καὶ ὕμνοις τὸν εὐεργέτην ἀμείβεσθαι ;
τοῦτ ἔσθ  , ὡς ἔοικεν , ὃ αἰνίττεται διὰ τοῦ „ εὐλογημένος κύριος ὁ θεὸς Σήμ “ , ἐπειδὴ τῷ τὸν θεὸν ἔχοντι κλῆρον εὐλογεῖν καὶ ἐπαινεῖν αὐτὸν ἁρμόττει μόνον τοῦτ ἀντιπαρασχεῖν δυναμένῳ , τὰ δ ἄλλα ἀνὰ κράτος πάνθ ἁπλῶς ἀδυνατοῦντι 0 .
τῷ μὲν δὴ Σὴμ εὔχεται ταῦτα ·
τῷ δ Ἰάφεθ ὁποῖα , θεασώμεθα 0 ·
„ πλατύναι “ φησίν „ ὁ θεὸς τῷ Ἰάφεθ , καὶ κατοικησάτω ἐν τοῖς οἴκοις τοῦ Σήμ , καὶ γενέσθω Χαναὰν δοῦλος αὐτοῖς „  Gen .
τοῦ ἀγαθὸν ἡγουμένου τὸ καλὸν μόνον ἔσταλται καὶ συνῆκται τὸ τέλος  ἑνὶ γὰρ μυρίων ὄντων τῶν περὶ ἡμᾶς τῷ ἡγεμόνι νῷ συνέζευκται  , τοῦ δὲ τρισὶν ἐφαρμόζοντος αὐτὸ γένεσιν , τῷ περὶ ψυχήν , τῷ περὶ σῶμα , τῷ περὶ τὰ ἐκτός , ἅτ εἰς πολλὰ καὶ ἀνόμοια κατακερματιζόμενον εὐρύνεται .
διόπερ οἰκείως εὔχεται τούτῳ προσγενέσθαι πλάτος , ὅπως καὶ ταῖς περὶ ψυχὴν ἀρεταῖς , φρονήσει καὶ σωφροσύνῃ καὶ ἑκάστῃ τῶν ἄλλων , χρῆσθαι δύναιτο καὶ ταῖς σώματος , ὑγείᾳ κὶ εὐαισθησίᾳ δυνάμει τε καὶ ῥώμῃ καὶ ταῖς τούτων συrίενέσιν , ἔτι μέντοι καὶ τοῖς ἐκτὸς πλεονεκτήμασιν , ὅσα εἰς πλοῦτον καὶ δόξαν ἀπόλαυσίν τε καὶ χρῆσιν τῶν ἀναγκαίων ἡδονῶν ἄγεται .
περὶ μὲν τοῦ πλάτους ταύτα 0 .
τίνα δὲ ἐν τοῖς οἴκοις εὔχεται τοῦ Σὴμ κατοικήσαι , σκεπτέον ·
σαφῶς γὰρ οὐ μεμήνυκεν .
ἔνεστι μὲν δὴ φάναι , ὅτι τὸν ἡγεμόν τοῦ παντός 0 .
τίς γὰρ οἶκος παρὰ γενέσει δύναιτ ἂν ἀξιοπρεπέστερος εὑρεθῆναι θεῷ πλὴν ψυχῆς τελείως κεκαθαρμένης καὶ μόνον τὸ καλὸν ἡγουμένης ἀγαθόν , τὰ δὲ ἅγλα ὅσα νενόμισται ἐν δορυφόρων καὶ ὑπηκόων λόί̀ῳ ταττούσης ;
κτοικεῖν δὲ ἐν οἴκῳ λέγεται ὁ θεὸς οὐχ ὡς ἐν τόπῳ  περιέχει γὰρ τὰ πάντα πρὸς μηδενὸς περιεχόμενος  , ἀλλ ὡς πρόνοιαν καὶ ἐπιμέλειαν ἐκείνου τοῦ χωρίου διαφερόντως ποιούμενος ·
παντὶ γὰρ τῷ δεσπόζοντι οἰκίας ἡ ταύτης κατὰ τὸ ἀναγκαῖον ἀνῆπιαι φρονιίς 0 .
εὐχέσθω δὴ πᾶς θεῷ , ὅτῳ τὸ θεοφὲς ὤμβρησεν ἀγαθόν , οἰκήτορος λαχεῖν τοῦ πανηγεμόνος , ὃς τὸ βραχὺ τοῦτο οἰκοδόμημα , τὸν νοῦν , ἐξαίρων εἰς ὕψος ἀπὸ ἧς τοῖς οὐρανοῦ συνάψει πέρασι .
καὶ τὸ ῥητὸν μέντοι συνᾴδειν ἔοικεν ·
ὁ γὰρ Σὴμ ὡσανεὶ ῥίζα κλλοκἀγαθίας ὑποβέβληται , δένδρον δ  ἡμροτοκοῦν ἐκ ταύτης ὁ σοφὸς Ἀβραὰμ ἀνέδραμεν , οὗ τὸ αὐτήκοον καὶ αὐτομαθὲς γένος , Ἰσαάκ , ὁ καρπὸς ἦν , ἀφ οὗ πάλιν αἱ διὰ πόνων ἀρεταὶ κατασπείρονται , ὧν ἀθλητῆής ἐστιν ὁ τὴν πρὸς πάθη πάλην γεγυμνασμένος Ἰακώβ , ἀγγέλοις ἀλείπταις , λόγοις , χρώμενος .
οὗτος τῶν δώσεκα κατάρχει φυλῶν , ἅς οἱ χρησμοὶ „ βασίλειον καὶ ἱεράτευμα θεοῦ "  Exod 0 .
19 , 6  φασιν εἶναι κατὰ τὴν πρὸς τὸν πρῶτον Σὴμ εὐλογίαν , οὗ τοῖς οἴκοις ἦν εὐχὴ τὸν θεὸν ἐν οικῆσαι ·
βασίλειον γὰρ ὁ βασιλέως δήπουθεν οἶκος , ἱερὸς ὄντως καὶ μόνος ἄσυλος 0 .
ἴσως μέντοι τὰ τῆς εὐχῆς καὶ ἐπὶ τὸν  1άφεθ ἀναφέρεται , ὅπως ἐν τοῖς οἴκοις τοῦ Σὴμ ποιῆται τὰς διατριβάς ·
τῷ γὰρ καὶ τὰ σώματος καὶ τὰ ἐκτὸς πλεονεκτήματα ἀγαθὰ ἡγουμένῳ καλὸν εὔξασθαι πρὸς μόνον τὸ ψυχῆς ἀναδραμεῖν καὶ μὴ μέχρι τοῦ παντὸς αἰῶνος ἀληθοῦς δόξης διαμαρτεῖν , ἃ κοινὰ καὶ τῶν ἐπαρατοτάτων καὶ κακίστων ἐστίν , ὑγίειαν ἢ πολυχρηματίαν ἢ ὅσα ὁμοιότροπα , νομίσαντα εἶναι ἀγαθά , τῆς ἀψευδοῦς τῶν ἀγαθῶν μερίδος οὐδενὶ φαύλῳ συνταττομένης 0 ·
ἀκοινώνητον γὰρ φύσει κακῷ τὸ ἀγαθόν 0 .
διὰ τοῦτ ἐν ψυχὴ μόνῃ τεθησαύρισται , ἧς τοῦ κάλλους οὐδενὶ μέτεστι τῶν ἀφρόνων ·
τοῦτο ὅ γε προ φητικὸς λόγος τὸν σπουδαῖον ἔγραψεν εὐχεσθαί τινι τῶν ἑαυτοῦ γνωρίμων λέγοντα „ πρὸς μὲ ἀνάστρεψον “  Gen .
49 , 22  , ἵνα ἐπὶ τὴν αὐτοῦ γνώμην ἐπανελθών , τὸ καλὸν ὡς ἀγαθὸν μόνον δεξιωσάμενος , τὰς τῶν ἑπροδόξων παραδράμῃ περὶ τ ἀγαθοῦ φήμας .
ἐν οὖν τοῖς οἴκοις τῆς ψυχῆς τοῦ λέγοντος μόνον εἶναι τὸ καλὸν ἀγαθὸν κατοικησάτω , παροικήσας ἐν τοῖς τῶν ἑτέρων , οἷς καὶ τὰ σωματικὰ καὶ τὰ ἐκτὸς τετίμηται .
εἰκότως μέντοι καὶ δοῦλον τὸν ἄφρονα τῶν ἀρετῆς μεταποιουμένων ἀνέγραψεν , ἵν  ἢ κρείττονος ἐπιστασίας ἀξιωθεὶς ἀμείνονι βίῳ χρήσητι ἢ ἐπιμένων τῷ ἀδικεῖν μετ εὐμαρείας αὐτοκράτορι ἡγεμόνων ἀρχῇ τῶν δεσποτῶν κολάζηται .
περὶ μὲν δὴ τούτων ἀρκέσει τὰ εἰρημένα .
σκεπτέον δὲ ἑξῆς οὐ παρέργως , ἃ περὶ τῆς τῶν διαλέκτων συγχύσεως φιλοσοφεῖ ·
„ καὶ ἦν πᾶσα ἡ γῆ χεῖλος ἕν , καὶ φωνὴ μία πᾶσι .
καὶ ἐγένετο ἐν τῷ κινῆσαι αὐτοὺς ἀπὸ ἀνατολῶν , εὗρον πεδίον ἐν τῇ γῇ Σεναὰρ καὶ κατῴκησαν ἐκεῖ .
καὶ εἶπεν ἄνθρωπος τῷ πλησίον ·
δεῦτε πλινθεύσωμεν πλίνθους καὶ ὀπτήσωμεν αὐτὰς πυρί .
δεῦτε οἰκοδομήσωμεν ἑαυτοῖς πόλιν καὶ πύργον , οὗ ἡ κεφαλὴ ἔσται ἕως τοῦ οὐρανοῦ , καὶ ποιήσωμεν ἑαυτῶν ὄνομα πρὸ τοῦ διασπαρῆναι ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς .
καὶ κατέβη κύριος ἰδεῖν τὴν πόλιν καὶ τὸν πύργον ὃν ᾠκοδόμησαν οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων .
καὶ εἶπε κύριος ·
ἰδοὺ γένος ἓν καὶ χεῖλος ἓν πάντων 0 ·
καὶ τοῦτο ἤρξαντο ποιῆσαι , καὶ νῦν οὐκ ἐκλείψει ἐξ αὐτῶν πάντα ὅσα ἂν ἐπιθῶνται ποιεῖν ·
διὰ τοῦτο ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ σύγχυσις , ὅτι ἐκεῖ συνέχεε κύριος τὰ χείλη πάσης τῆς γῆς , καὶ ἐκεῖθεν διέσπειρεν αὐτοὺς κύριος ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς “  Gen .
οἱ μὲν δυσχεραίνοντες τῇ πατρίῳ πολιτείᾳ , ψόγον καὶ κατηγορίαν αἰεὶ τῶν νόμων μελετῶντες , τούτοις καὶ τοῖς παραπλησίοις ὡς ἂν ἐπιβάθραις τῆς ἀθεότητος αὐτῶν , οἱ δυσσεβεῖς , χρῶνται φάσκοντες 0 ·
ἔτι νῦν σεμνηγορεῖτε περὶ τῶν διατεταγμένων ὡς τοὺς ἀληθείας κανόνας αὐτῆς περιεχόντων ;
ἰδοὺ γὰρ αἱ ἱεραὶ λεγόμεναι βίβλοι παρ ὑμῖν καὶ μύθους περιέχουσιν , ἐφ  οἷς εἰώθατε γελᾶν , ὅταν ἄλλων διεξιόντων ἀκούητε .
καίτοι τί δεῖ τοὺς πολλαχόθι τῆς νομοθεσίας ἐσπαρμένους ἀναλέγεσθαι ὥσπερ σχολὴν ἄγοντας καὶ ἐνευκαιροῦντας διαβολαῖς , ἀλλ οὐ μόνον τῶν ἐν χερσὶ καὶ παρὰ πόδας ὑπομιμνῄσκειν ;
εἷς μὲν οὖν ἐστιν ὁ ἐοικὼς τῷ συντεθέντι ἐπὶ τῶν Ἀλωειδῶν , οὓς ὁ μέγιστος καὶ δοκιμώτατος τῶν ποιητῶν Ὅμηρος διανοηθῆναί φησι τρία τὰ περιμήκιστα τῶν ὀρῶν ἐπιφορῆσαι καὶ ἐπιχῶσαι ἐλπίσαντας τὴν εἰς οὐρανὸν ὁδὸν τοῖς ἀνέρχεσθαι βουλομένοις εὐμαρῆ διὰ τούτων ἔσεσθαι πρὸς αἰθέριον ὕψος ἀρθέντων ·
ἔστι δὲ τὰ περὶ τούτων ἔπη τοιαῦτα ·
ὄσσαν ἐπ Οὐλύμπῳ μέμασαν θέμεν , αὐτὰρ ἐπ Ὄσσῃ Πήλιον εἰνοσίφυλλον , ἵν οὐρανὸς ἀμβατὸς εἴη , Ὄλυμπος δὲ καὶ Ὄσσα καὶ Πήλιον ὀρῶν ὀνόματα 0 1 .
πύργον δὲ ὁ νομοθέτης ἀντὶ τούτων εἰσάγει πρὸς τῶν τότε ἀνθρώπων κατασκευαζόμενον θελησάντων ὑπ ἀνοίας ἅμα καὶ μεγαλαυχίας οὐρανοῦ ψαῦσαι .
πῶς γὰρ οὐ φρενοβλάβεια δεινή 0 ;
καὶ γὰρ εἰ τὰ τῆς συμπάσης μέρη γῆς ἐποικοδομηθείη προκαταβληθέντι βραχεῖ θεμελίῳ καὶ ἀνεγερθείη τρόπον κίονος ἑνός , μυρίοις τῆς αἰθερίου σφαίρας ἀπολειφθήσεται διαστήμασι , καὶ μάλιστα κατὰ τοὺς ζητητικοὺς τῶν φιλοσόφων , οἳ τοῦ παντὸς κέντρον εἶναι τὴν γῆν ἀνωμολόγησαν .
ἕτερος δέ τις συγγενὴς τούτῳ περὶ τῆς τῶν ζῴων ὁμοφωνίας πρὸς μυθοπλαστῶν ἀναγράφεται ·
λέγεται γάρ , ὡς ἄρα πάνθ ὅσα ζῷα χερσαῖα καὶ ἔνυδρα καὶ πτηνὰ τὸ παλαιὸν ὁμόφωνα ἦν , καὶ ὅνπερ τρόπον ἀνθρώπων Ἕλληνες μὲν Ἕλλησι , βαρβάροις δὲ βάρβαροι νῦν οἱ ὁμόγλωττοι διαλέγονται , τοῦτον τὸν τρόπον καὶ πάντα πᾶσι περὶ ὧν ἢ δρᾶν ἢ πάσχειν τι συνέβαινεν ὡμίλει , ὡς καὶ ἐπὶ ταῖς κακοπραγίαις συνάχθεσθαι κ ἄν , εἴ πού τι λυσιτελὲς ἀπαντῴη , συνευφραίνεσθαι 0 .
τάς τε γὰρ ἡδονὰς καὶ ἀηδίας ἀλλήλοις ἀναφέροντα διὰ τοῦ ὁμοφώνου συνήδετο καὶ συναηδίζετο , κ ἀκ τούτου τὸ ὁμοιότροπον καὶ ὁμοιοπαθὲς εὑρίσκετο , μέχριπερ κορεσθέντα τῆς τῶν παρόντων ἀγαθῶν ἀφθονίας , ὃ πολλάκις γίνεσθαι φιλεῖ , πρὸς τὸν τῶν ἀνεφίκτων ἔρωτα ἐξώκειλε καὶ περὶ ἀθανασίας ἐπρεσβεύετο γήρως ἔκλυσιν καὶ τὴν εἰς αἰεὶ νεότητος ἀκμὴν αἰτούμενα , φάσκοντα καὶ τῶν παρ αὐτοῖς ἓν ἤδη ζῴων τὸ ἑρπετόν , ὄφιν , τετυχηκέναι ταύτης τῆς δωρεᾶς ·
ἀποδυόμενον γὰρ τὸ γῆρας πάλιν ἐξ ὑπαρχῆς ἀνηβᾶν ·
ἄτοπον δ εἶναι ἢ τὰ κρείττω τοῦ χείρονος ἢ ἑνὸς τὰ πάντα λειφθῆναι 0 .
δίκην μέντοι τοῦ τολμήματος ἔδωκε τὴν προσήκουσαν ·
ἑτερόγλωττα γὰρ εὐθὺς ἐγένετο , ὡς ἐξ ἐκείνου μηκέτ  ἀλλήλων ἐπακοῦσαι δυνηθῆναι χάριν τῆς ἐν ταῖς διαλέκτοις , εἰς ἃς ἡ μία καὶ κοινὴ πάντων ἐτμήθη , διαφορᾶς .
ὁ δ ἐγγυτέρω τ ἀληθοῦς προσάγων τὸν λόγον τὰ ἄλογα τῶν λογικῶν διέζευξεν , ὡς ἀνθρώποις μόνοις μαρτυρῆσαι τὸ ὁμόφωνον .
ἔστι δέ , ὥς γέ φασι , καὶ τοῦτο μυθῶδες .
καὶ μὴν τήν γε φωνῆς εἰς μυρίας διαλέκτων ἰδέας τομήν , ἣν καλεῖ γλώττης σύγχυσιν , ἐπὶ θεραπείᾳ λέγουσιν ἁμαρτημάτων συμβῆναι , ὡς μηκέτ ἀλλήλων ἀκροώμενοι κοινῇ συναδικῶσιν , ἀλλὰ τρόπον τινὰ  ἄλλοι  ἀλλήλοις κεκωφωμένοι * * * κατὰ συμπράξεις ἐγχειρῶσι τοῖς αὐτοῖς .
τὸ δὲ οὐκ ἐπ ὠφελείᾳ φαίνεται συμβῆναι ·
καὶ γὰρ αὖθις οὐδὲν ἧττον κατὰ ἔθνη διῳκισμένων καὶ μὴ μιᾷ διαλέκτῳ χρωμένων γῆ καὶ θάλαττα πολλάκις ἀμυθήτων κακῶν ἐπληρώθη .
οὐ γὰρ αἱ φωναί , ἀλλὰ αἱ ὁμότροποι τῆς ψυχῆς πρὸς τὸ ἁμαρτάνειν ζηλώσεις τοῦ συναδικεῖν αἴτιαι 0 ·
καὶ γὰρ οἱ ἐκτετμημένοι γλῶτταν νεύμασι καὶ βλέμμασι καὶ ταῖς ἄλλαις τοῦ σώματος σχέσεσι καὶ κινήσεσιν οὐχ ἧττον τῆς διὰ λόγων προφορᾶς ἃ ἂν θελήσωσιν ὑποσημαίνουσι ·
χωρὶς τοῦ καὶ ἔθνος ἓν πολλάκις οὐχ ὁμόφωνον μόνον ἀλλὰ καὶ ὁμόνομον καὶ ὁμοδίαιτον τοσοῦτον ἐπιβῆναι κακίας , ὥστε τοῖς ἀνθρώπων ἁπάντων ἁμαρτήμασιν ἰσοστάσια δύνασθαι πλημμελεῖν 0 ·
ἀπειρίᾳ τε διαλέκτων μυρίοι πρὸς τῶν ἐπιτιθεμένων οὐ προϊδόμενοι τὸ μέλλον προκατελήφθησαν , ὡς ἔμπαλιν ἐπιστήμῃ τοὺς ἐπικρεμασθέντας ἴσχυσαν φόβους τε καὶ κινδύνους ἀπώσασθαι ·
ὥστε λυσιτελὲς μᾶλλον ἢ βλαβερὸν εἶναι τὴν ἐν διαλέκτοις κοινωνίαν , ἐπεὶ καὶ μέχρι νῦν οἱ καθ ἑκάστην χώραν , καὶ μάλιστα τῶν αὐτοχθόνων , δι οὐδὲν οὕτως ὡς διὰ τὸ ὁμόγλωσσον ἀπαθεῖς κακῶν διατελοῦσι 0 1 .
κ ἂν εἰ μέντοι τις ἀνὴρ πλείους ἀναμάθοι διαλέκτους , εὐδόκιμος εὐθὺς παρὰ τοῖς ἐπισταμένοις ἐστὶν ὡς ἤδη φίλιος ὤν , οὐ βραχὺ γνώρισμα κοινωνίας ἐπιφερόμενος τὴν ἐν τοῖς ὀνόμασι συνήθειαν , ἀφ  ἧς τὸ ἀδεὲς εἰς τὸ μηδὲν ἀνήκεστον παθεῖν ἔοικε πεπορίσθαι .
τί οὖν ὡς κακῶν αἴτιον τὸ ὁμόγλωττον ἐξ ἀνθρώπων ἠφάνιζε , δέον ὡς ὠφελιμώτατον ἱδρῦσθαι 0 ;
τοὺς δὴ ταῦτα συντιθέντας καὶ κακοτεχνοῦντας ἰδίᾳ μὲν διελέγξουσιν οἱ τὰς προχείρους ἀποδόσεις τῶν ἀεὶ ζητουμένων ἐκ τῆς φανερᾶς τῶν νόμων γραφῆς ἀφιλονείκως ταμιευόμενοι , οὐκ ἀντισοφιζόμενοί ποθεν , ἀλλ ἑπόμενοι τῷ τῆς ἀκολουθίας εἱρμῷ προσπταίειν οὐκ ἐῶντι , ἀλλὰ κ ἄν , εἴ τινα ἐμποδὼν εἴη , ῥᾳδίως ἀναστέλλοντι , ὅπως αἱ τῶν λόγων διέξοδοι γίνωνται ἄπταιστοι .
φαμὲν τοίνυν ἐκ τοῦ „ τὴν γῆν εἶναι πᾶσαν χεῖλος ἓν καὶ φωνὴν μίαν „ κακῶν ἀμυθήτων καὶ μεγάλων συμφωνίαν δηλοῦσθαι , ὅσα τε πόλεις πόλεσι καὶ ἔθνεσιν ἔθνη καὶ χώραις χῶραι ἀντεπιφέρουσι , καὶ ὅσα μὴ μόνον εἰς ἑαυτοὺς ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ θεῖον ἀσεβοῦσιν ἄνθρωποι ·
καίτοι ταῦτα πληθῶν ἐστιν ἀδικήματα .
σκεπτόμεθα δ  ἡμεῖς καὶ ἐφ ἑνὸς ἀνδρὸς τὸ ἀδιεξήγητον τῶν κακῶν πλῆθος , καὶ μάλισθ  ὅταν τὴν ἀνάρμοστον καὶ ἐκμελῆ καὶ ἄμουσον ἴσχῃ συμφωνίαν .
τὰ μὲν δὴ τυχηρὰ τίς οὐκ οἶδεν , ὅταν πενία καὶ ἀδοξία σώματος νόσοις ἢ πηρώσεσι συνενεχθῶσι .
καὶ πάλιν ταῦτα ψυχῆς ἀρρωστήμασιν ἔκφρονος ὑπὸ μελαγχολίας ἢ μακροῦ γήρως ἤ τινος βαρείας ἄλλης κακοδαιμονίας γεγενημένης ἀνακραθῶσι ;
καὶ γὰρ ἓν μόνον τῶν εἰρημένων βιαίως ἀντιστατῆσαν ἱκανὸν ἀνατρέψαι καὶ καταβαλεῖν καὶ τὸν λίαν ὑπέρογκόν ἐστιν ·
ὅταν δὲ ἀθρόα ὥσπερ προστάξει μιᾷ κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον ἑνὶ πάντα σωρηδὸν ἐπιθῆται τὰ σώματος , τὰ ψυχῆς , τὰ ἐκτός , τίνα οὐχ ὑπερβάλλει σχετλιότητα ;
πεσόντων γὰρ δορυφόρων ἀνάγκη καὶ τὸ δορυφορούμενον πίπτειν 0 .
δορυφόροι μὲν οὖν σώματος πλοῦτος , εὐδοξία , τιμαί , ὀρθοῦντες αὐτὸ καὶ εἰς ὕψος αἴροντες καὶ γαῦρον ἀποδεικνύντες , ὡς τ ἀναντία , ἀτιμία , ἀδοξία , πενία , πολεμίων τρόπον καταράττουσι .
πάλιν τε δορυφόροι ψυχῆς ἀκοαὶ καὶ ὄψεις ὄσφρησίς τε καὶ γεῦσις καὶ ξύμπαν τὸ αἰσθήσεως στῖφος , ἔτι μέντοι ὑγίεια καὶ ἰσχὺς δύναμίς τε καὶ ῥώμη 0 1 ·
τούτοις γὰρ ὥσπερ ἑστῶσι καὶ κραταιῶς ἐρηρεισμένοις εὐερκέσιν οἴκοις ὁ νοῦς ἐμπεριπατῶν καὶ ἐν διαιτώμενος ἀγάλλεται πρὸς μηδενὸς ταῖς ἰδίαις ὁρμαῖς χρῆσθαι κωλυόμενος , ἀλλ εὐμαρεῖς καὶ λεωφόρους ἀναπεπταμένας ἔχων τὰς διὰ πάντων ὁδούς .
τὰ δὲ τοῖς δορυφόροις τούτοις ἐχθρὰ ἀντικάθηται , πήρωσις αἰσθητηρίων καὶ νόσος , ὡς ἔφην , οἷς ἡ διάνοια συγκατακρημνισθῆναι πολλάκις ἐμέλλησε .
καὶ τὰ μὲν τυχηρὰ ταῦτα ἀργαλέα σφόδρα καὶ σχέτλια ἐξ ἑαυτῶν , πρὸς δὲ τὴν τῶν ἐκ προνοίας σύγκρισιν κουφότερα πολλῷ 0 1 .
τίς οὖν ἡ τῶν ἑκουσίων κακῶν συμφωνία , πάλιν ἐν μέρει σκοπῶμεν 0 ·
τριμεροῦς ἡμῶν τῆς ψυχῆς ὑπαρχούσης τὸ μὲν νοῦς καὶ λόγος , τὸ δὲ θυμός , τὸ δὲ ἐπιθυμία κεκληρῶσθαι λέγεται 0 1 2 .
κηραίνει δὲ καθ αὑτό τε ἕκαστον ἰδίᾳ καὶ πρὸς ἄλληλα πάντα κοινῇ , ἐπειδὰν ὁ μὲν νοῦς ὅσα ἀφροσύναι καὶ δειλίαι ἀκολασίαι τε καὶ ἀδικίαι σπείρουσι θερίσῃ , ὁ δὲ θυμὸς τὰς ἐκμανεῖς καὶ παραφόρους λύττας καὶ ὅσα ἄλλα ὠδίνει κακὰ τέκῃ , ἡ δὲ ἐπιθυμία τοὺς ὑπὸ νηπιότητος ἀεὶ κούφους ἔρωτας καὶ τοῖς ἐπιτυχοῦσι σώμασί τε καὶ πράγμασι προσιπταμένους ἐπιπέμψῃ πανταχόσε ·
τότε γὰρ ὥσπερ ἐν σκάφει ναυτῶν , ἐπιβατῶν , κυβερνητῶν κατά τινα φρενοβλάβειαν ἐπ ἀπωλείᾳ τούτου συμφρονησάντων καὶ οἱ ἐπιβουλεύσαντες αὐτῇ νηὶ οὐχ ἥκιστα συναπώλοντο 0 .
βαρύτατον γὰρ κακῶν καὶ σχεδὸν ἀνίατον μόνον ἡ πάντων τῶν ψυχῆς μερῶν πρὸς τὸ ἁμαρτάνειν συνεργία , μηδενὸς οἷα ἐν πανδήμῳ συμφορᾷ δυνηθέντος ὑγιαίνειν , ἵνα τοὺς πάσχοντας ἰᾶται , ἀλλὰ καὶ τῶν ἰατρῶν ἅμα τοῖς ἰδιώταις καμνόντων , οὓς ἡ λοιμώδης νόσος ἐφ ὁμολογουμένῃ συμφορᾷ πιέσασα κατέχει 0 1 .
τοῦ παθήματος τούτου σύμβολον ὁ μέγας ἀναγραφεὶς παρὰ τῷ νομοθέτῃ κατακλυσμός ἐστι , τῶν τε ἀπ οὐρανοῦ καταρρακτῶν τοὺς κακίας αὐτῆς λάβρῳ φορᾷ χειμάρρους ἐπομβρούντων καὶ τῶν ἀπὸ γῆς , λέγω δὲ τοῦ σώματος , πηγῶν ἀναχεουσῶν τὰ πάθους ἑκάστου ῥεύματα πολλὰ ὄντα καὶ μεγάλα , ἅπερ εἰς τ αὐτὸν τοῖς προτέροις συνιόντα καὶ ἀναμιγνύμενα κυκᾶταί τε καὶ τὸ δεδεγμένον ἅπαν τῆς ψυχῆς στροβεῖ χωρίον δίναις ἐπαλλήλοις .
„ ἰδὼν „ γάρ φησι „ κύριος ὁ θεός , ὅτι ἐπληθύνθησαν αἱ κακίαι τῶν ἀνθρώπων ἐπὶ τῆς γῆς , καὶ πᾶς τις διανοεῖται ἐν τῇ καρδίᾳ ἐπιμελῶς τὰ πονηρὰ πάσας τὰς ἡμέρας „ ἔγνω τὸν ἄνθρωπον , λέγω δὲ τὸν νοῦν , μετὰ τῶν περὶ αὐτὸν ἑρπετῶν τε καὶ πτηνῶν καὶ τῆς ἄλλης ἀλόγου τῶν ἀτιθάσων θηρίων πληθύος ἐφ οἷς ἀνίατα ἠδικήκει τίσασθαι  Gen .
ἡ δὲ τιμωρία κατακλυσμός 0 .
ἦν γὰρ ἔφεσις ἁμαρτημάτων καὶ πολλὴ τοῦ ἀδικεῖν μηδενὸς κωλύοντος φορά , ἀλλὰ προσαναρρηγνυμένων ἀδεῶς ἁπάντων εἰς χορηγίας ἀφθόνους τοῖς πρὸς τὰς ἀπολαύσεις ἑτοιμοτάτοις , καὶ μήποτ εἰκότως ·
οὐ γὰρ ἕν τι μέρος διέφθαρτο τῆς ψυχῆς , ἵνα τοῖς ἄλλοις ὑγιαίνουσι σῴζεσθαι δύναιτο , ἀλλ οὐδὲν ἄνοσον οὐ δὲ ἀδιάφθαρτον αὐτῆς κατελείπετο ·
ἰδὼν γὰρ ὅτι πᾶς τις , φησί , διανοεῖται  πᾶς  λογισμός , οὐχὶ μόνος εἷς , τὴν ἁρμόττουσαν ὁ ἀδέκαστος δικαστὴς ἐπήγαγε τιμωρίαν .
οὗτοί εἰσιν οἱ ἐπὶ τῆς ἁλμυρᾶς φάραγγος ὁμαιχμίαν πρὸς ἀλλήλους θέμενοι .
κοῖλον γὰρ καὶ τραχὺ καὶ φαραγγῶδες τὸ κακιῶν καὶ παθῶν χωρίον , ἁλμυρὸν τῷ ὄντι καὶ πικρὰς φέρον ὠδῖνας , ὧν ὁ σοφὸς Ἀβραὰμ τὸ ἐνώμοτον καὶ ἔνσπονδον οὔ θ ὅρκων οὔ τε σπονδῶν ἐπάξιον εἰδὼς καθαιρεῖ 0 ·
λέγεται γὰρ ὅτι „ πάντες οὗτοι συνεφώνησαν ἐπὶ τὴν φάραγγα τὴν ἁλυκήν ·
αὕτη ἡ θάλασσα τῶν ἁλῶν „  Gen 0 .
ἢ οὐχ ὁρᾷς τοὺς ἐστειρωμένους σοφίαν καὶ τυφλοὺς διάνοιαν , ἣν ὀξυδερκεῖν εἰκὸς ἦν , Σοδομίτας κατὰ γλῶτταν , ἀπὸ νεανίσκου ἕως πρεσβυτέρου πάνθ ὁμοῦ τὸν λεὼν ἐν κύκλῳ τὴν οἰκίαν τῆς ψυχῆς περιθέοντας , ἵνα τοὺς ξενωθέντας ἱεροὺς καὶ ὁσίους λόγους αὐτῇ , φρουροὺς καὶ φύλακας ὄντας , αἰσχύνωσι καὶ διαφθείρωσι , καὶ μηδένα τὸ παράπαν μή τε τοῖς ἀδικοῦσιν ἐναντιοῦσθαι μή τε τοῦ τι ποιεῖν ἄδικον ἀποδιδράσκειν ἐγνωκότα ;
οὐ γὰρ οἱ μέν , οἱ δ οὔ , „ πᾶς δ  " , ὥς φησιν , „ ὁ λαὸς περιεκύκλωσαν ἅμα τὴν οἰκίαν , νέοι τε καὶ πρεσβῦται „  Gen 0 1 .
19 , 4  κατὰ τῶν θείων καὶ ἱερῶν λόγων συνομοσάμενοι , οὓς καλεῖν ἔθος ἀγγέλους 0 .
ἀλλ ὅ γε θεοπρόπος Μωυσῆς θράσει πολλῷ ῥέοντας αὐτοὺς ὑπαντιάσας ἐφέξει , κ ἂν τὸν θρασύτατον καὶ δεινότατον εἰπεῖν ἐν ἑαυτοῖς βασιλέα λόγον προστησάμενοι μιᾷ ῥύμῃ κατατρέχωσι , συναύξοντες τὰ οἰκεῖα καὶ ποταμοῦ τρόπον πλημμύροντες ·
„ ἰδοὺ „ γάρ φησιν „ ὁ τῆς Αἰγύπτου βασιλεὺς ἐπὶ τὸ ὕδωρ ἀφικνεῖται .
σὺ δὲ στήσῃ συναντῶν αὐτῷ ἐπὶ τὸ χεῖλος τοῦ ποταμοῦ „  Exod .
οὐκοῦν ὁ μὲν φαῦλος ἔξεισιν ἐπὶ τὴν τῶν ἀδικημάτων καὶ παθῶν ἀθρόων φοράν , ἅπερ ὕδατι ἀπεικάζεται ·
ὁ δὲ σοφὸς πρῶτον μὲν κτᾶται γέρας παρὰ τοῦ ἑστῶτος ἀεὶ θεοῦ συγγενὲς αὐτοῦ τῇ ἀκλινεῖ καὶ ἀρρεπεῖ πρὸς πάντα δυνάμει λαβών ·
εἴρηται γὰρ „ σὺ δὲ αὐτοῦ στῆθι μετ ἐμοῦ „  Deut .
5 , 31  , ἵνα ἐνδοιασμὸν καὶ ἐπαμφοτερισμόν , ἀβεβαίου ψυχῆς διαθέσεις , ἀποδυσάμενος τὴν ὀχυρωτάτην καὶ βεβαιοτάτην διάθεσιν , πίστιν , ἐνδύσηται .
ἔπειτα δὲ ἑστώς , τὸ παραδοξότατον , ὑπαντᾷ ·
„ στήσῃ „ γάρ φησιν „ ὑπαντιάζων „ ·
καίτοι τὸ μὲν ὑπαντᾶν ἐν κινήσει , κατὰ δ ἠρεμίαν τὸ ἵστασθαι θεωρεῖται 0 .
λέγει δὲ οὐ τὰ μαχόμενα , τὰ δὲ τῇ φύσει μάλιστα ἀκολουθοῦντα ·
ὅτῳ γὰρ ἠρεμεῖν πέφυκεν ἡ γνώμη καὶ ἀρρεπῶς ἱδρῦσθαι , συμβαίνει πᾶσιν ἀνθίστασθαι τοῖς σάλῳ καὶ κλύδωνι χαίρουσι καὶ τὸν γαληνιάσαι δυνάμενον χειροποιήτῳ χειμῶνι κυμαίνουσιν .
εὖ μέντοι γε ἔχει παρὰ τὸ χεῖλος τοῦ ποταμοῦ τὴν ἐναντίωσιν συνίστασθαι ·
χείλη δὲ στόματος μέν ἐστι πέρατα , φραγμὸς δέ τις γλώττης , δι ὧν φέρεται τὸ τοῦ λόγου ῥεῦμα , ὅταν ἄρξηται κατέρχεσθαι 0 .
λόγῳ δὲ καὶ οἱ μισάρετοι καὶ φιλοπαθεῖς συμμάχῳ χρῶνται πρὸς τὴν τῶν ἀδοκίμων δογμάτων εἰσήγησιν καὶ πάλιν οἱ σπουδαῖοι πρός τε τὴν τούτων ἀναίρεσιν καὶ πρὸς τὸ τῶν ἀμεινόνων καὶ ἀψευδῶς ἀγαθῶν κράτος ἀνανταγώνιστον 0 .
ὅταν μέντοι πάντα κάλων ἀνασείσαντες ἐριστικῶν δογμάτων ὑπ ἐναντίας ῥύμης λόγων ἀνατραπέντες ἀπόλωνται , τὸ ἐπινίκιον δικαίως καὶ προσηκόντως ὁ σοφὸς ᾆσμα χορὸν ἱερώτατον στησάμενος ἐμμελῶς ᾄσεται ·
„ εἶδε " γάρ φησιν „ Ἰσραὴλ τοὺς Αἰγυπτίους „ οὐχ ἑτέρωθι „ τεθνεῶτας „ ἀλλὰ παρὰ „ τὸ χεῖλος τοῦ ποταμοῦ „  Exod .
14 , 30  , θάνατον λέγων οὐ τὴν ἀπὸ σώματος ψυχῆς διάκρισιν , ἀλλὰ τὴν ἀνοσίων δογμάτων καὶ λόγων φθοράν , οἷς ἐχρῶντο διὰ στόματος καὶ γλώττης καὶ τῶν ἄλλων φωνητηρίων ὀργάνων .
λόγου δὲ θάνατός ἐστιν ἡσυχία , οὐχ ἣν οἱ ἐπιεικέστεροι ποιούμενοι σύμβολον αἰδοῦς μετέρχονται  δύναμις γὰρ καὶ ἥδε ἐστὶν ἀδελφὴ τῆς ἐν τῷ λέγειν ταμιευομένη μέχρι καιροῦ τὰ λεκτέα  , ἀλλ ἣν οἱ ἐξησθενηκότες καὶ ἀπειρηκότες διὰ τὴν τῶν ἐναντίων ἰσχὺν ὑπομένουσιν ἄκοντες λαβὴν οὐδεμίαν ἔθ εὑρίσκοντες .
ὧν τε γὰρ ἂν ἐφάψωνται , διαρρεῖ , καὶ οἷς ἂν ἐπιβῶσιν , οὐχ ὑπομένει , ὡς πρὶν ἢ στῆναι πίπτειν ἀναγκάζεσθαι , ὥσπερ ἡ ἕλιξ , τὸ ὑδρηρὸν ὄργανον , ἔχει ·
κατὰ γὰρ μέσον αὐτὸ γεγόνασι βαθμοί τινες , ὧν ὁ γεωπόνος , ὅταν ἐθελήσῃ ποτίσαι τὰς ἀρούρας , ἐπιβαίνει μέν , περιολισθαίνει δ ἀναγκαίως ·
ὑπὲρ δὴ τοῦ μὴ πίπτειν συνεχῶς πλησίον ἐχυροῦ τινος ταῖς χερσὶ περιδράττεται , οὗ ἐνειλημμένος τὸ ὅλον σῶμα ἀπῃώρηκεν αὐτοῦ ·
ὥστε ἀντὶ μὲν ποδῶν χερσίν , ἀντὶ δὲ χειρῶν ποσὶ χρῆσθαι 0 1 ·
ἵσταται μὲν γὰρ ἐπὶ χειρῶν , δι  ὧν εἰσιν αἱ πράξεις , πράττει δ ἐν ποσίν , ἐφ ὧν εἰκὸς ἵστασθαι 0 .
πολλοὶ δ οὐ δυνάμενοι τὰς πιθανὰς τῶν σοφιστῶν εὑρέσεις ἀνὰ κράτος ἑλεῖν τῷ μὴ σφόδρα περὶ λόγους διὰ τὴν ἐν τοῖς ἔργοις συνεχῆ μελέτην γεγυμνάσθαι κατέφυγον ἐπὶ τὴν τοῦ μόνου σοφοῦ συμμαχίαν καὶ βοηθὸν αὐτὸν ἱκέτευσαν γενέσθαι ·
καθὰ καὶ τῶν Μωυσέως γνωρίμων τις ἐν ὕμνοις εὐχόμενος εἶπεν ·
„ ἄλαλα γενέσθω τὰ χείλη τὰ δόλια „  Psalm .
πῶς δ ἂν ἡσυχάσαι , εἰ μὴ πρὸς μόνου τοῦ καὶ τὸν λόγον αὐτὸν ἔχοντος ὑπήκοον ἐπιστομισθείη ;
τὰς μὲν οὖν εἰς τὸ ἁμαρτάνειν συνόδους ἀμεταστρεπτὶ φευκτέον , τὸ δὲ ἔνσπονδον πρὸς τοὺς φρονήσεως καὶ ἐπιστήμης ἑταίρους βεβαιωτέον .
παρὸ καὶ τοὺς λέγοντας „ πάντες ἐσμὲν υἱοὶ ἑνὸς ἀνθρώπου , εἰρηνικοί ἐσμεν „  Gen .
42 , 11  τεθαύμακα τῆς εὐαρμόστου συμφωνίας ·
ἐπεὶ καὶ πῶς οὐκ ἐμέλλετε , φήσαιμ  ἄν , ὦ γενναῖοι , πολέμῳ μὲν δυσχεραίνειν , εἰρήνην δὲ ἀγαπᾶν , ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἐπιγεγραμμένοι πατέρα οὐ θνητὸν ἀλλ ἀθάνατον , ἄνθρωπον θεοῦ , ὃς τοῦ ἀιδίου λόγος ὢν ἐξ ἀνάγκης καὶ αὐτός ἐστιν ἄφθαρτος ;
οἱ μὲν γὰρ πολλὰς ἀρχὰς τοῦ κατὰ ψυχὴν γένους συστησάμενοι , τῷ πολυθέῳ λεγομένῳ κακῷ προσνείμαντες ἑαυτούς , ἄλλοι πρὸς ἄλλων τιμὰς τραπόμενοι ταραχὰς καὶ στάσεις ἐμφυλίους τε καὶ ξενικὰς ἐδημιούργησαν τὸν ἀπ ἀρχῆς γενέσεως ἄχρι τελευτῆς βίον πολέμων ἀκηρύκτων καταπλήσαντες .
οἱ δὲ ἑνὶ γένει χαίροντες καὶ ἕνα πατέρα τὸν ὀρθὸν τιμῶντες λόγον , τὴν εὐάρμοστον καὶ πάμμουσον συμφωνίαν ἀρετῶν τεθαυμακότες , εὔδιον καὶ γαληνὸν βίον ζῶσιν , οὐ μὴν ἀργὸν καὶ ἀγενῆ τινα , ὡς ἔνιοι νομίζουσιν , ἀλλὰ σφόδρα ἀνδρεῖον καὶ λίαν ἠκονημένον κατὰ τῶν σπονδὰς λύειν ἐπιχειρούντων καὶ σύγχυσιν ὁρκίων αἰεὶ μελετώντων ·
τοὺς γὰρ εἰρηναίους φύσει πολεμικοὺς εἶναι συμβέβηκεν ἀντικαθημένους καὶ ἀνθεστῶτας τοῖς τὸ εὐσταθὲς τῆς ψυχῆς ἀνατρέπουσι .
μαρτυρεῖ δέ μου τῷ λόγῳ πρῶτον μὲν ἡ ἑκάστου τῶν φιλαρέτων διάνοια διακειμένη τὸν τρόπον τοῦτον , ἔπειτα δὲ καὶ τοῦ προφητικοῦ θιασώτης χοροῦ , ὃς καταπνευσθεὶς ἐνθουσιῶν ἀνεφθέγξατο ·
„ ὦ μῆτερ , ἡλίκον με ἔτεκες , ἄνθρωπον μάχης καὶ ἄνθρωπον ἀηδίας πάσης τῆς γῆς 0 ;
οὐκ ὠφείλησα , οὐ δὲ ὠφείλησάν μοι , οὐ δὲ ἡ ἰσχύς μου ἐξέλιπεν ἀπὸ καταρῶν αὐτῶν „  Ier .
ἀλλ  οὐ πᾶς σοφὸς πᾶσι φαύλοις ἐχθρός ἐστιν ἄσπονδος , οὐ τριηρῶν ἢ μηχανημάτων ἢ ὅπλων ἢ στρατιωτῶν παρασκευῇ πρὸς ἄμυναν χρώμενος , ἀλλὰ λογισμοῖς ;
ὅταν γὰρ τὸν ἐν τῇ ἀπολέμῳ εἰρήνῃ συνεχῆ καὶ ἐπάλληλον ἀνθρώπων ἁπάντων ἴδιον καὶ κοινόν , μὴ κατὰ ἔθνη καὶ χώρας ἢ πόλεις καὶ κώμας αὐτὸ μόνον , ἀλλὰ καὶ κατ οἰκίαν καὶ ἕνα ἕκαστον τῶν ἐν μέρει συγκροτούμενον πόλεμον θεάσηται , τίς ἐστιν ὅ γε μὴ παραινῶν , κακίζων , νουθετῶν , σωφρονίζων , οὐ μεθ ἡμέραν μόνον ἀλλὰ καὶ νύκτωρ , τῆς ψυχῆς αὐτῷ ἠρεμεῖν μὴ δυναμένης διὰ τὸ μισοπόνηρον φύσει ;
πάντα γὰρ ὅσα ἐν πολέμῳ δρᾶται κατ εἰρήνην 0 ·
συλῶσιν , ἁρπάζουσιν , ἀνδραποδίζονται , λεηλατοῦσι , πορθοῦσιν , ὑβρίζουσιν , αἰκίζονται , φθείρουσιν , αἰσχύνουσι , δολοφονοῦσιν , ἄντικρυς , ἢν ὦσι δυνατώτεροι , κτείνουσι .
πλοῦτον γὰρ ἢ δόξαν ἕκαστος αὐτῶν σκοπὸν προτεθειμένος ἐπὶ τοῦτον ὥσπερ βέλη τὰς τοῦ βίου πράξεις ἁπάσας ἀφιεὶς ἰσότητος ἀλογεῖ , τὸ ἄνισον διώκει , κοινωνίαν ἀποστρέφεται , μόνος τὰ πάντων ἔχειν ἀθρόα ἐσπούδακε , μισάνθρωπος καὶ μισάλληλός ἐστιν , ὑποκρινόμενος εὔνοιαν , κολακείας νόθης ἑταῖρος ὤν , φιλίας γνησίου πολέμιος , ἀληθείας ἐχθρός , ὑπέρμαχος ψεύδους , βραδὺς ὠφελῆσαι , ταχὺς βλάψαι , διαβαλεῖν προχειρότατος , ὑπερασπίσαι μελλητής , δεινὸς φενακίσαι , ψευδορκότατος , ἀπιστότατος , δοῦλος ὀργῆς , εἴκων ἡδονῇ , φύλαξ κακῶν , φθορεὺς ἀγαθῶν 0 .
ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα τῆς ᾀδομένης καὶ θαυμαζομένης εἰρήνης περιμάχητα κειμήλια , ἅπερ ἡ ἑκάστου τῶν ἀφρόνων ἀγαλματοφοροῦσα διάνοια τέθηπε καὶ προσκυνεῖ 0 .
ἐφ οἷς εἰκότως καὶ πᾶς σοφὸς ἄχθεται , καὶ πρός γε τὴν μητέρα καὶ τιθήνην ἑαυτοῦ , σοφίαν , εἴωθε λέγειν ·
„ ὦ μῆτερ , ἡλίκον με ἔτεκες „ , οὐ δυνάμει σώματος , ἀλλὰ τῇ πρὸς τὸ μισοπόνηρον ἀλκῇ , ἄνθρωπον ἀηδίας καὶ μάχης , φύσει μὲν εἰρηνικόν , διὰ δὲ τοῦτο καὶ πολεμικὸν κατὰ τῶν αἰσχυνόντων τὸ περιμάχητον κάλλος εἰρήνης .
„ οὐκ ὠφείλησα , οὐ δὲ ὠφείλησάν μοι " ·
οὔ τε γὰρ αὐτοὶ τοῖς ἐμοῖς ἀγαθοῖς ποτε ἐχρήσαντο , οὔ τε ἐγὼ τοῖς ἐκείνων κακοῖς , ἀλλὰ κατὰ τὸ Μωυσέως γράμμα „ ἐπιθύμημα οὐδενὸς αὐτῶν ἔλαβον "  Num .
16 , 15  , σύμπαν τὸ τῆς ἐπιθυμίας αὐτῶν γένος θησαυρισαμένων παρ ἑαυτοῖς ὡς μέγιστον ὄφελος ὑπερβάλλον βλάβος 0 .
, οὐ δὲ ἡ ἰσχύς μου ἐξέλιπεν ἀπὸ τῶν ἀρῶν ἃς ἐτίθεντό μοι „ , δυνάμει δὲ κραταιοτάτῃ τῶν θείων ἐνειλημμένος δογμάτων οὔ τε κακούμενος ἐκάμφθην , ἀλλὰ ἐρρωμένως ὠνείδισα τοῖς ἐξ ἑαυτῶν μὴ καθαιρομένοις ·
„ ἔθετο γὰρ ἡμᾶς ὁ θεὸς εἰς ἀντιλογίαν τοῖς γείτοσιν ἡμῶν „ , ὡς καὶ ἐν ὕμνοις που λέλεκται  Psalm .
79 , 7  , πάντας τοὺς ὀρθῆς γνώμης ἐφιεμένους 0 .
ἀλλ οὐκ ἀντιλογικοὶ φύσει γεγόνασιν , ὅσοι τὸν ἐπιστήμης καὶ ἀρετῆς ζῆλον ἔσχον ἀεί , τοῖς γείτοσι ψυχῆς ἀντιφιλονεικοῦντες , ἐλέγχοντες μὲν τὰς συνοίκους ἡδονάς , ἐλέγχοντες δὲ τὰς ὁμοδιαίτους ἐπιθυμίας , δειλίας τε καὶ φόβους , τὸ παθῶν καὶ κακιῶν στῖφος δυσωποῦντες , ἐλέγχοντες μέντοι καὶ πᾶσαν αἴσθησιν , περὶ μὲν ὧν εἶδον ὀφθαλμούς , περὶ ὧν δὲ ἤκουσαν ἀκοάς , ὀσμάς τε περὶ ἀτμῶν καὶ γεύσεις περὶ χυμῶν , ἔτι δὲ ἁφὰς περὶ τῶν κατὰ τὰς προσπιπτούσας τῶν ἐν τοῖς σώμασι δυνάμεων ἰδιότητας , καὶ μὲν δὴ τὸν προφορικὸν λόγον περὶ ὧν διεξελθεῖν ἔδοξε ;
τίνα γὰρ ἢ πῶς ἢ διὰ τί ἡ αἴσθησις ᾔσθετο ἢ ὁ λόγος διηρμήνευσεν ἢ τὸ πάθος διέθηκεν , ἄξιον ἐρευνᾶν μὴ παρέργως καὶ τῶν σφαλμάτων διελέγχειν ἕκαστον 0 .
ὁ δὲ μηδενὶ τούτων ἀντιλέγων , ἅπασι δὲ ἑξῆς συνεπινεύων ἑαυτὸν λέληθεν ἀπατῶν καὶ ἐπιτειχίζων ψυχῇ βαρεῖς γείτονας , οἷς ἄμεινον ὑπηκόοις ἢ ἄρχουσι χρῆσθαι 0 ·
ἡγεμονεύοντες μὲν γὰρ πολλὰ πημανοῦσι καὶ μεγάλα βασιλευούσης παρ αὐτοῖς ἀνοίας , ὑπακούοντες δὲ τὰ δέονθ ὑπηρετήσουσι πειθηνίως οὐκέθ ὁμοίως ἀπαυχενίζοντες .