Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ἔπειτα πανταχοῦ μέν ἐστιν ἀὴρ ἴσος , οὐ πανταχοῦ δὲ χειμὼν ὅμοιος οὐ δὲ ψῦχος 0 .
ἀλλὰ ταῦτα μὲν τὰ μέρη ψυχρὰ καὶ κάθυγρα , ταῦτα δὲ ξηρὰ καὶ θερμὰ τῆς οἰκουμένης οὐ κατὰ τύχην , ἀλλὰ τῷ μίαν οὐσίαν ψυχρότητος καὶ ὑγρότητος εἶναι 0 1 .
λιβύης μὲν γὰρ ἔνθερμος πολλὴ καὶ ἄνυδρος , Σκυθίαν δὲ καὶ Θρᾴκην καὶ Πόντον οἱ πεπλανημένοι λίμνας τε μεγάλας ἔχειν καὶ ποταμοῖς διαρρεῖσθαι βαθέσι καὶ πολλοῖς ἱστοροῦσιν αὐτῶν τε τῶν ἐν μέσῳ τόπων τὰ παράλιμνα καὶ ἑλώδη ψῦχος ἔχει μάλιστα διὰ τὰς ἀπὸ τῶν ὑγρῶν ἀναθυμιάσεις Ποσειδώνιος δὲ τῆς ψυχρότητος αἰτίαν εἰπὼν τὸ πρόσφατον εἶναι τὸν ἕλειον ἀέρα καὶ νοτερὸν οὐκ ἔλυσε τὸ πιθανόν , ἀλλὰ πιθανώτερον ἐποίησεν οὐ γὰρ ἂν ἐφαίνετο τοῦ ἀέρος ὁ πρόσφατος ἀεὶ ψυχρότερος , εἰ μὴ τὸ ψυχρὸν ἐν τοῖς 0 1 .
ὑγροῖς τὴν γένεσιν εἶχε .
βέλτιον οὖν Ὅμηρος εἰπὼν αὔρη δ ἐκ ποταμοῦ ψυχρὴ πνέει ἠῶθι πρό , τὴν πηγὴν τῆς ψυχρότητος ἔδειξεν .
ἔτι τοίνυν ἡ μὲν αἴσθησις πολλάκις ἡμᾶς ἐξαπατᾷ , ὅταν ἱματίων ἢ ἐρίων ψυχρῶν θιγγάνωμεν , οἰομένους ὑγρῶν θιγγάνειν διὰ τὸ κοινὴν ἀμφοτέροις οὐσίαν ὑπάρχειν καὶ τὰς φύσεις σύνεγγυς εἶναι καὶ οἰκείας .
ἐν δὲ τοῖς δυσχειμέροις κλίμασι πολλὰ ῥηγνύει τὸ ψῦχος ἀγγεῖα καὶ χαλκᾶ καὶ κεραμεᾶ ·
κενὸν δ οὐδὲν ἀλλὰ πάντα πλήρη , βιαζομένου τῇ ψυχρότητι τοῦ ὕδατος 0 .
καίτοι φησὶ Θεόφραστος τὸν ἀέρα ῥηγνύειν τὰ ἀγγεῖα τῷ ὑγρῷ καθάπερ ἥλῳ χρώμενον 0 ·
ὅρα δὲ μὴ τοῦτο κομψῶς μᾶλλον ἢ ἀληθῶς εἰρημένον ἐστίν ·
ἔδει γὰρ τὰ πίττης γέμοντα μᾶλλον ῥήγνυσθαι ὑπὸ τοῦ ἀέρος καὶ τὰ γάλακτος . .
ἀλλ ἔοικε τὸ ὕδωρ ἐξ ἑαυτοῦ ψυχρὸν εἶναι καὶ πρώτως ·
ἀντίκειται γὰρ τῇ ψυχρότητι πρὸς τὴν θερμότητα τοῦ πυρός , ὥσπερ τῇ ὑγρότητι πρὸς τὴν ξηρότητα καὶ τῇ βαρύτητι πρὸς τὴν κουφότητα 0 1 .
καὶ ὅλως τὸ μὲν πῦρ διαστατικόν ἐστι ·
καὶ διαιρετικόν , τὸ δ ὕδωρ κολλητικὸν καὶ σχετικόν , τῇ ὑγρότητι συνέχον καὶ πῆττον 0 ·
ᾗ καὶ παρέσχεν Ἐμπεδοκλῆς ὑπόνοιαν , ὡς τὸ μὲν πῦρ νεῖκος οὐλόμενον σχεδύνην δὲ φιλότητα τὸ ὑγρὸν ἑκάστοτε προσαγορεύων ἐπεὶ , τροφὴ μὲν 0 ·
πυρὸς τὸ μεταβάλλον εἰς πῦρ , μεταβάλλει δὲ τὸ συγγενὲς 0 ;
καὶ οἰκεῖον , τὸ δ ἐναντίον δυσμετάβλητον , ὡς τὸ ὕδωρ καὶ αὐτὸ μὲν ὡς ἔπος εἰπεῖν ἄκαυστόν ἐστιν , ὕλην δὲ καὶ πόαν νοτερὰν καὶ ξύλα βεβρεγμένα δυσκαῆ παρέχει , καὶ φλόγα ζοφερὰν καὶ ἀμβλεῖαν ὑπὸ χλωρότητος ἀναδίδωσι τῷ ψυχρῷ μαχόμενον πρὸς τὸ θερμὸν ὡς φύσει πολέμιον 0 1 .
σκόπει δὲ καὶ ταῦτα παραβάλλων ἐκείνοις ἐπεὶ δὲ καὶ Χρύσιππος οἰόμενος τὸν ἀέρα πρώτως ψυχρὸν εἶναι , διότι καὶ σκοτεινόν , ἐμνήσθη μόνον τῶν πλέον ἀφεστάναι τὸ ὕδωρ τοῦ αἰθέρος ἢ τὸν ἀέρα λεγόντων , καὶ πρὸς αὐτούς τι βουλόμενος εἰπεῖν οὕτω μὲν ἄν ἔφη καὶ τὴν γῆν ψυχρὰν εἶναι πρώτως λέγοιμεν , ὅτι τοῦ αἰθέρος ἀφέστηκε πλεῖστον ,  ὡς ἀδόκιμόν τινα παντελῶς τοῦτον καὶ 0 1 2 .
ἄτοπον ἀπορρίψας τὸν λόγον ἐγώ μοι δοκῶ μη δὲ τὴν γῆν ἄμοιρον εἰκότων καὶ πιθανῶν ἀποφαίνειν , ποιησάμενος ἀρχὴν ᾧ μάλιστα Χρύσιππος ὑπὲρ τοῦ ἀέρος κέχρηται .
τί δὲ τοῦτ ἐστί ;
τὸ σκοτεινὸν ὄντα πρώτως εἶναι καὶ ψυχρὸν πρώτως 0 .
εἰ γὰρ δύο λαβὼν οὗτος ἀντιθέσεις δυνάμεων οἴεται τῇ ἑτέρᾳ καὶ τὴν ἑτέραν ἐξ ἀνάγκης 0 ;
ἕπεσθαι , μυρίαι δήπουθὲν εἰσιν ἀντιτάξεις καὶ ἀντιπάθειαι πρὸς τὸν αἰθέρα τῆς γῆς , ·
αἷς καὶ ταύτην ἄν τις ἀκολουθεῖν ἀξιώσειεν .
οὐ γὰρ ὡς βαρεῖα πρὸς κοῦφον καὶ καταρρεπὴς πρὸς ἀνωφερὲς ἀντίκειται μόνον , οὐ δ ὡς πυκνὴ πρὸς ἀραιὸν οὐ δ ὡς βραδεῖα καὶ στάσιμος πρὸς ὀξύρροπον καὶ κινητικόν , ἀλλ ὡς βαρυτάτη 0 1 2 .
πρὸς κουφότατον καὶ πυκνοτάτη πρὸς ἀραιότατον , καὶ τέλος ὡς ἀκίνητος ἐξ ἑαυτῆς πρὸς αὐτοκίνητον καὶ τὴν μέσην χώραν ἐπέχουσα πρὸς 0 1 2 ·
ἀεὶ κυκλοφορούμενον 0 .
οὐκ ἄτοπον οὖν τηλικαύταις καὶ τοσαύταις ἀντιτάξεσι καὶ τὴν τῆς ψυχρότητος καὶ θερμότητος ἕπεσθαι 0 .
ναί , ἀλλὰ τὸ πῦρ καὶ λαμπρόν ἐστιν .
οὔτι μὴν σκοτεινὸν ἡ γῆ 0 ;
σκοτεινότατον μὲν οὖν ἁπάντων καὶ ἀφεγγέστατον 0 .
ἀέρι μέν τοι μετοχὴ φωτός ἐστι πρώτῳ , καὶ τάχιστα τρέπεται καὶ ἀναπλησθεὶς διανέμει πανταχοῦ τὴν λαμπρότητα , σῶμα παρέχων τῆς αὐγῆς ἑαυτόν ·
ὁ γὰρ ἥλιος ἀνίσχων , ὥς τις εἶπε τῶν διθυραμβοποιῶν , εὐθὺς ἀνέπλησεν ἀεροβατᾶν μέγαν οἶκον ἀνέμων ·
ἐκ τούτου δὲ καὶ λίμνῃ καὶ θαλάττῃ μοῖραν αὐγῆς κατιὼν ἐνίησι καὶ βυθοὶ ποταμῶν διαγελῶσιν , ὅσον ἀέρος ἐξικνεῖται πρὸς αὐτούς .
μόνη δ ἡ γῆ τῶν σωμάτων ἀεὶ ἀφώτιστός ἐστι καὶ ἄτρωτος ὑφ ἡλίου καὶ σελήνης τῷ φωτίζοντι , θάλπεται δ ὑπ αὐτῶν καὶ παρέχει χλιαίνειν ἐπ ὀλίγον βάθος ἐνδυομένῳ τῷ θερμῷ ·
τὸ δὲ λαμπρὸν οὐ παρίησιν ὑπὸ στερεότητος ἀλλ ἐπιπολῆς περιφωτίζεται ;
τὰ δ ἐντὸς ὄρφνη καὶ χάος καὶ Ἅιδης ὀνομάζεται καὶ τὸ ἔρεβος τοῦτ ἦν ἄρα ,  τὸ χθόνιον καὶ ἔγγαιον σκότος .
τὴν δὲ νύκτα ποιηταὶ μὲν ἐκ γῆς γεγονέναι μυθολογοῦσι , μαθηματικοὶ δὲ γῆς σκιὰν οὖσαν ἀποδεικνύουσιν , ἀντιφραττούσης πρὸς τὸν ἥλιον ·
ὁ γὰρ ἀὴρ ἀναπίμπλαται σκότους ὑπὸ γῆς ὡς φωτὸς ὑφ ἡλίου 0 ·
καὶ τὸ ἀφώτιστον αὐτοῦ μῆκός ἐστι νυκτός , ὅσον ἡ σκιὰ τῆς γῆς ἐπινέμεται .
διὸ τῷ μὲν ἐκτὸς ἀέρι καὶ νυκτὸς οὔσης ἄνθρωποί τε χρῶνται καὶ θηρία πολλὰ νομὰς ποιούμενα διὰ σκότους , ἁμωσγέπως ἴχνη φωτὸς καὶ ἀπορροὰς αὐγῆς ἐνδιεσπαρμένας ·
ἔχοντος ὁ δ οἰκουρὸς 0 ;
καὶ ὑπωρόφιος , ἅτε δὴ τῆς γῆς πανταχόθεν περιεχούσης , κομιδῇ τυφλός ἐστι καὶ ἀφώτιστος .
ἀλλὰ μὴν καὶ δέρματα καὶ κέρατα ζῴων ὅλα μὲν οὐ διίησιν αὐγὴν ὑπὸ στερεότητος , ὅταν δὲ πρισθῇ καὶ καταξεσθῇ , γίγνεται διαφανῆ , παραμιχθέντος αὐτοῖς τοῦ ἀέρος .
οἶμαι δὲ καὶ μέλαιναν ἑκάστοτε τὴν γῆν ὑπὸ τῶν ποιητῶν καλεῖσθαι διὰ τὸ σκοτῶδες καὶ τὸ ἀφώτιστον ὥστε καὶ τὴν πολυτίμητον ἀντίθεσιν τοῦ σκοτεινοῦ πρὸς τὸ λαμπρὸν ἐπὶ τῆς γῆς μᾶλλον ἢ τοῦ ἀέρος ὑπάρχειν 0 1 2 .
ἀλλ αὕτη μὲν ἀπήρτηται τοῦ ζητουμένου πολλὰ γὰρ δέδεικται ψυχρὰ τῶν λαμπρῶν ὄντα καὶ θερμὰ τῶν ἀμαυρῶν καὶ σκοτεινῶν .
ἐκεῖναι δὲ συγγενέστεραι δυνάμεις ψυχρότητός εἰσι , τὸ ἐμβριθὲς τὸ πυκνὸν τὸ μόνιμον τὸ ἀμετάβλητον ὧν ἀέρι μὲν οὐδεμιᾶς , γῇ δὲ μᾶλλον ἢ ὕδατι πασῶν μέτεστι 0 .
καὶ μὴν ἐν τοῖς μάλιστα τὸ ψυχρὸν αἰσθητῶς σκληρόν ἐστι καὶ σκληροποιὸν .
καὶ ἀντίτυπον 0 .
ἰχθῦς μὲν γὰρ ἱστορεῖ Θεόφραστος ὑπὸ ῥίγους πεπηγότας , ἂν ἀφεθῶσιν ἐπὶ τὴν γῆν , κατάγνυσθαι καὶ συντρίβεσθαι δίκην ὑελῶν ἢ κεραμεῶν σωμάτων .
, ἐν δὲ Δελφοῖς αὐτὸς ἢκουες ὅτι τῶν εἰς τὸν Παρνασὸν ἀναβάντων βοηθῆσαι ταῖς Θυιάσιν , ἀπειλημμέναις ὑπὸ πνεύματος χαλεποῦ καὶ χιόνος , οὕτως ἐγένοντο διὰ τὸν πάγον σκληραὶ καὶ ξυλώδεις αἱ χλαμύδες , ὡς καὶ θραύεσθαι διατεινομένας καὶ ῥήγνυσθαι .
ποιεῖ δὲ καὶ νεῦρα δυσκαμπῆ καὶ γλῶτταν ἄναυδον ἀκινησίᾳ καὶ σκληρότητι τὸ ἄγαν ψῦχος , ἐκπηγνύον τὰ καὶ μαλακὰ τοῦ σώματος .
ὧν βλεπομένων , σκόπει τὸ γιγνόμενον οὕτω .
πᾶσα δήπου δύναμις , ἂν περιγένηται , πέφυκε μεταβάλλειν καὶ τρέπειν εἰς ἑαυτὴν τὸ νικώμενον τὸ μὲν γὰρ ὑπὸ θερμοῦ κρατηθὲν ἐκπυροῦται , τὸ ὑπὸ πνεύματος ἐξαεροῦται , τὸ δ εἰς ὕδωρ ἐμπεσόν , ἂν μὴ διαφύγῃ ,  καθυγραίνεται , συνδιαχεόμενον .
ἀνάγκη δὴ καὶ τὰ ψυχόμενα κομιδῇ μεταβάλλειν εἰς τὸ πρώτως ψυχρόν ἔστι δ ὑπερβολὴ ψύξεως πῆξις , πῆξις δ εἰς ἀγνωσίαν τελευτᾷ καὶ λίθωσιν , ὅταν , παντάπασι τοῦ ψυχροῦ κρατήσαντος , ἐκπαγῇ μὲν τὸ ὑγρὸν ἐκθλιβῇ δὲ τὸ θερμόν .
ὅθεν ἡ μὲν ἐν βάθει γῆ πάγος ἐστὶν ὡς εἰπεῖν καὶ κρύσταλλος ἅπασα τὸ γὰρ ψυχρὸν ἄκρατον οἰκουρεῖ καὶ ἀμάλακτον ἀπεωσμένον ἐκεῖ τοῦ αἰθέρος ἀπωτάτω ταυτὶ δὲ 0 ·
τὰ ἐμφανῆ , κρημνοὺς καὶ σκοπέλους καὶ πέτρας , Ἐμπεδοκλῆς μὲν ὑπὸ τοῦ πυρὸς οἴεται τοῦ ἐν βάθει τῆς γῆς ἑστάναι καὶ ἀνέχεσθαι διερειδόμενα φλεγμαίνοντος ·
ἐμφαίνεται δὲ μᾶλλον , ὅσων τὸ θερμὸν ἐξεθλίβη καὶ διέπτατο , πάντα ταῦτα παντάπασιν ὑπὸ τῆς ψυχρότητος παγῆναι διὸ καὶ πάγοι καλοῦνται .
καὶ τὰ ἄκρα πολλῶν ἐπιμελανθέντων , τὸ θερμὸν ἐξέπεσε , πυρικαύστοις ἰδεῖν προσέοικε πήγνυσι γὰρ τὸ ψυχρὸν τὰ μὲν μᾶλλον τὰ δ ἧττον , μάλιστα δ οἷς πρώτως ἐνυπάρχειν πέφυκεν 0 .
ὥσπερ γάρ , εἰ θερμοῦ τὸ κουφίζειν , θερμότατόν ἐστι τὸ κουφότατον 0 1 ·
εἰ δ ὑγροῦ τὸ μαλάσσειν , ὑγρότατον τὸ μαλακώτατον 0 1 ·
οὕτως , εἰ ψυχροῦ τὸ πηγνύειν , ἀνάγκη ψυχρότατον εἶναι τὸ μάλιστα πεπηγός , οἷον ἡ γῆ τὸ δὲ ψυχρότατον φύσει δήπου καὶ πρώτως ψυχρὸν ὥστε φύσει καὶ 0 1 ·
πρώτως ψυχρὸν ἡ γῆ 0 .
τοῦτο δ ἀμέλει καὶ τῇ αἰσθήσει δῆλόν ἐστι καὶ γὰρ πηλὸς ὕδατοσψυχρότερος καὶ τὸ πῦρ γῆν ἐπιφοροῦντες ἀφανίζουσιν οἱ 0 ·
δὲ χαλκεῖς τῷ πυρουμένῳ καὶ ἀνατηκομένῳ σιδήρῳ μάρμαρον καὶ λατύπην παραπάσσουσι , τὴν πολλὴν ῥύσιν ἐφιστάντες καὶ καταψύχοντες ·
ψύχει δὲ καὶ τὰ τῶν ἀθλητῶν κόνις σώματα καὶ κατασβέννυσι τοὺς ἱδρῶτας .
ἡ δὲ καθ ἕκαστον ἐνιαυτὸν ἡμᾶς μετάγουσα καὶ μετοικίζουσα χρεία τί βούλεται , χειμῶνος μὲν ἀπωτάτω φεύγουσα τῆς γῆς εἰς τὰ μετέωρα καὶ ἀπόγεια , θέρους δὲ πάλιν ἀντεχομένη τῶν κάτω καὶ ὑποδυομένη καὶ διώκουσα προσφόρους καταφυγάς , τιθεμένη τὴν δίαιταν ἐν ἀγκάλαις γῆς ἀγαπητῶς ;
ἆρ οὐχὶ ταῦτα ποιοῦμεν ἐπὶ τὴν γῆν ὑπὸ ψυχρότητος ὁδηγούμενοι τῇ αἰσθήσει καὶ τὸ πρώτως φύσει ψυχρὸν ἐπιγινώσκοντες ;
αἱ γοῦν παράλιοι χειμῶνος δίαιται τρόπον τινὰ γῆς φυγαί εἰσιν , ὡς ἀνυστὸν ἀπολειπόντων διὰ κρύος αὐτήν , τὸν δ ἔναλον ἀέρα καὶ πελάγιον θερμὸν ὄντα περιβαλλομένων εἶτ αὖθις ἐν θέρει τὸν γηγενῆ καὶ χερσαῖον ὑπὸ καύματος ποθοῦμεν , οὐκ αὐτὸν ὄντα ψυχρὸν ἀλλὰ τοῦ φύσει ψυχροῦ καὶ πρώτως ἀποβλαστάνοντα καὶ βεβαμμένον ὑπὸ τῆς ἐν γῇ δυνάμεως ὥσπερ βαφῇ σίδηρον 0 .
καὶ γὰρ 0 .
τῶν ῥυτῶν ὑδάτων τὰ πετραῖα καὶ ὀρεινὰ ψυχρότατα καὶ τῶν φρεατιαίων τὰ κοιλότατα 0 1 ·
τούτοις μὲν γὰρ οὐκέτι μίγνυται διὰ βάθους ἔξωθεν ὁ ἀήρ , ἐκεῖνα δ ἐκπίπτει διὰ τῆς γῆς ἀμίκτου καὶ καθαρᾶς , ὡς τὸ περὶ Ταίναρον , ὃ δὴ Στυγὸς ὕδωρ καλοῦσιν , ἐκ πέτρας γλίσχρως συλλειβόμενον οὕτω ψυχρόν ἐστιν , ὥστε μηδὲν ἀγγεῖον ἄλλο μόνην δ ὁπλὴν ὄνου στέγειν ·
τὰ δ ἄλλα διακόπτει καὶ ῥήγνυσιν .
ἔτι γε μὴν τῶν ἰατρῶν ἀκούομεν , ὡς πᾶσα γῆ τῷ γένει στύφειν καὶ ψύχειν πέφυκε καὶ πολλὰ τῶν μεταλλευομένων καταριθμοῦσι στυπτικὴν αὐτοῖς παρέχοντα καὶ σχετικὴν εἰς τὰς φαρμακείας δύναμιν ·
καὶ γὰρ τὸ στοιχεῖον αὐτῆς 0 ;
οὐ τμητικὸν οὐ δὲ κινητικὸν οὐ δὲ λεῖπον οὐ δ ἔχον ὀξύτητας οὐ δὲ μαλθακὸν οὐ δ εὐπερίχυτον γέγονεν , ἀλλ ἑδραῖον ὡς ὁ κύβος καὶ συνερειστικόν , ὅθεν αὐτή τε βρῖθος ἔσχε , 0 1 2 ·
καὶ τὸ ψυχρόν , ὅπερ ἦν δύναμις αὐτῆς , τῷ πυκνοῦν καὶ συνωθεῖν καὶ ἀποθλίβειν τὰ ὑγρὰ φρίκας καὶ τρόμους διὰ τὴν ἀνωμαλίαν ἐνεργάζεται τοῖς σώμασιν ·
ἂν δ ἐπικρατήσῃ παντάπασι , τοῦ θερμοῦ φυγόντος ἢ σβεσθέντος , ἔστησε τὴν ἕξιν ἐκπαγεῖσαν καὶ νεκρωθεῖσαν .
ὅθεν οὐ δὲ κάεται γῆ τὸ παράπαν ἢ κάεται γλίσχρως καὶ μόγις .
ἀὴρ μὲν γὰρ ἐξ ἑαυτοῦ πολλάκις φλόγας ἀναδίδωσι καὶ ῥεῖ καὶ διαστράπτει πυρούμενος ·
τῷ δ ὑγρῷ τροφῇ χρῆται τὸ θερμόν ·
οὐ γὰρ τὸ στερεὸν ἀλλὰ τὸ νοτερὸν τοῦ ξύλου καυστόν ἐστιν ·
ἐξικμασθέντος δὲ τούτου , τὸ στερεὸν καὶ ξηρὸν ἀπολείπεται τέφρα γενόμενον .
οἱ δὲ καὶ τοῦτο φιλοτιμούμενοι μεταβάλλον ἀποδεῖξαι καὶ καταναλισκόμενον ἀναδεύοντες πολλάκις ἐλαίῳ καὶ στέατι φύροντες οὐδὲν περαίνουσιν , ἀλλ ὅταν ἐκκαῇ τὸ λιπαρόν , περίεστι πάντως καὶ διαμένει τὸ γεῶδες ·
ὅθεν οὐ κατὰ χώραν μόνον ἐξ ἕδρας ἀκίνητον οὖσαν αὐτὴν ἀλλὰ καὶ κατ οὐσίαν ἀμετάβλητον , Ἑστίαν , ἅτε δὴ μένουσαν ἐν θεῶν οἴκῳ , κλίτα προσηγόρευσαν οἱ παλαιοί , διὰ τὴν στάσιν καὶ πῆξιν ·
ἧς ἡ ψυχρότης δεσμός ἐστιν , ὡς Ἀρχέλαος ὁ φυσικὸς εἶπεν , οὐδενὸς χαλῶντος αὐτὴν οὐ δὲ μαλάττοντος , ἅτε θερομένην καὶ ἀλεαινομένην οὖσαν .
οἱ δὲ πνεύματος μὲν αἰσθάνεσθαι ψυχροῦ καὶ ὕδατος , γῆς δ ἧττον οἰόμενοι , τὴν ἔγγιστα γῆν ὁρῶσιν ἀέρων καὶ ὑδάτων καὶ ἡλίου καὶ θερμότητος ἀνάπλεων σύμμιγμα καὶ συμφόρημα γεγενημένην ·
καὶ οὐδὲν διαφέρουσι τῶν μὴ τὸν αἰθέρα φύσει καὶ πρώτως θερμὸν ἀλλὰ τὸ ζέον ὕδωρ ἢ τὸν διάπυρον σίδηρον ἀποφαινομένων , ὅτι τούτων μὲν ἅπτονται καὶ προσθιγγάνουσι , τοῦ δὲ πρώτου καθαροῦ καὶ οὐρανίου πυρὸς αἴσθησιν δι ἁφῆς οὐ λαμβάνουσιν , ὥσπερ οὐ δ οὗτοι τῆς ἐν βάθει γῆς , ἣν μάλιστα γῆν ἄν τις νοήσειεν αὐτὴν καθ αὑτὴν ἀποκεκριμένην τῶν ἄλλων 0 1 2 .
δεῖγμα δ αὐτῆς ἐστι κ ἀνταῦθα περὶ τὰς πέτρας ·
πολὺ γὰρ ἐκ βάθους καὶ οὐ ῥᾴδιον ἀνασχέσθαι προσβάλλουσι κρύος ; .
οἱ δὲ ψυχροτέρου ποτοῦ δεόμενοι χάλικας ἐμβάλλουσιν εἰς τὸ ὕδωρ ·
γίγνεται γὰρ οὐλότερον καὶ στομοῦται παρὰ τὴν ἀπὸ τῶν λίθων ψυχρότητα , πρόσφατον καὶ ἄκρατον ἀναφερομένην .
τοὺς οὖν πάλαι σοφοὺς καὶ λογίους ἄμικτα θέσθαι τὰ ἐπίγεια καὶ τὰ οὐράνια χρὴ νομίζειν , οὐ τοῖς τόποις ὥσπερ ἐπὶ ζυγοῦ πρὸς τὰ κάτω καὶ ἄνω βλέποντας , ἀλλὰ τῇ διαφορᾷ τῶν δυνάμεων τὰ μὲν θερμὰ καὶ λαμπρὰ καὶ ταχέα καὶ κοῦφα τῇ θείᾳ καὶ ἀιδίῳ φύσει προσνέμοντας , τὰ δὲ σκοτεινὰ καὶ ψυχρὰ καὶ βραδέα φθιτῶν καὶ ἐνέρων οὐκ εὐδαίμονα κλῆρον ἀποφαίνοντας 0 .
ἐπεὶ καὶ τὸ σῶμα τοῦ ζῴου , μέχρι μὲν ἔμπνουν ἐστὶ καὶ θαλερόν , ὡς οἱ ποιηταὶ λέγουσι , θερμότητι χρῆται καὶ ζωῇ ·
γενόμενον δὲ τούτων ἔρημον καὶ ἀπολειφθὲν ἐν μόνῃ τῇ τῆς γῆς μοίρᾳ ψυχρότης εὐθὺς ἴσχει καὶ κρύος , ὡς ἐν παντὶ μᾶλλον ἢ τῷ γεώδει κατὰ φύσιν θερμότητος ἐνυπαρχούσης ταῦτ , ὦ Φαβωρῖνε , τοῖς εἰρημένοις ὑφ ἑτέρων παράβαλλε 0 ·
κ ἂν μή τε λείπηται τῇ πιθανότητι μή τε ὑπερέχῃ πολύ , χαίρειν ἔα τὰς δόξας , τὸ ἐπέχειν ἐν τοῖς ἀδήλοις τοῦ συγκατατίθεσθαι φιλοσοφώτερον ἡγούμενος .
ἀριστον μὲν ὔδωρ ὁ δὲ χρυσὸς αἰθόμενον πῦρ φησιν ὁ Πίνδαρος 0 1 ·
ὥσθ οὗτος μὲν δευτέραν ἄντικρυς τῷ πυρὶ χώραν ἔδωκε ·
συμφωνεῖ δὲ καὶ Ἡσίοδος εἰπών ἤτοι μὲν πρώτιστα χάος γένετο ·
τοῖς πλείστοις γὰρ ὠνομακέναι δοκεῖ τὸ ὕδωρ τοῦτον τὸν τρόπον παρὰ τὴν χύσιν .
ἀλλὰ τὸ μὲν τῶν μαρτύρων ἑκατέροις ἴσον 0 ·
ἐπεὶ καὶ τὸ πῦρ εἰσιν οἱ τοῦ παντὸς ἀρχὴν ἀποφαινόμενοι , καὶ οἷον σπέρμα τοῦτ ἐξ ἑαυτοῦ τε πάντα ποιεῖν καὶ εἰς ἑαυτὸ ἐκλαμβάνειν κατὰ τὴν ἐκπύρωσιν 0 .
ἀφέμενοι δὲ τῶν ἀνδρῶν , σκεψώμεθα τοὺς εἰς ἑκάτερον λόγους πῇ μᾶλλον ἄγουσιν ἡμᾶς .
ἆρ οὖν οὐ χρησιμώτερον ἐκεῖνο , οὗ πὰντοτε καὶ διηνεκῶς δεόμεθα καὶ πλείστου , καθάπερ ἐργαλεῖον καὶ ὄργανον , καὶ νὴ Δία φίλος ὁ πάσης ὥρας καὶ παντὸς καιροῦ παρὼν ἕτοιμος 0 1 ;
καὶ μὴν τὸ μὲν πῦρ οὐ πάντοτε χρήσιμον , ἔστι δ ὅτε καὶ βαρυνόμεθα καὶ ἀποσπώμεθα 0 ·
τοῦ δ ὕδατος χρεία καὶ χειμῶνος καὶ θέρους καὶ νοσοῦσι καὶ ὑγιαίνουσι , νυκτὸς καὶ μεθ ἡμέραν καὶ οὐκ ἔστιν ὅτε ἄνθρωπος οὐ δεῖται 0 ·
ἀμέλει τοὺς ἀποθανόντας ἀλίβαντας καλοῦσιν ὡς ἐνδεεῖς λιβάδος τουτ έστιν ὑγρότητος , καὶ παρὰ τοῦτο τοὺς στερουμένους τοῦ ζῆν 0 .
καὶ ἄνευ μὲν πυρὸς ἦν πολλά , ὕδατος δ οὐδέποτ ἄνθρωπος .
ἔτι δὲ τὸ ἐξ ἀρχῆς καὶ ἅμα τῇ πρώτῃ καταβολῇ τῶν ἀνθρώπων χρησιμώτερον τοῦ ὕστερον εὑρεθέντος 0 1 ·
δῆλον γὰρ ὡς τὸ μὲν ὅντως ἀναγκαῖον ἡ φύσις ἔδωκε 0 ·
τὸ δὲ περιουσίᾳ τῆς χρήσεως τέχνη καὶ μηχανή τις εὗρεν .
ὕδωρ μὲν οὖν οὐκ ἔστιν εἰπεῖν ὅτ οὐκ ἦν ἀνθρώποις οὐδέ τις εὑρετὴς λέγεται θεῶν ἢ ἡρώων σχεδὸν γὰρ γενομένων εὐθὺς ὑπῆρχε καὶ τὸ γεγενῆσθαι παρεῖχεν .
ἡ δὲ πυρὸς χρῆσις ἐχθές φασι καὶ πρῴην ὑπὸ Προμηθέως · 0 ·
βίος πυρός , οὐκ ἄνευ δ ὕδατος ἦν .
καὶ τὸ μὲν πλάσμα τοῦτο μὴ εἶναι ποιητικὸν ἀποδείκνυσιν ὁ καθ ἡμᾶς βίος ·
ἔστι γὰρ ἀνθρώπων γένη τινὰ χωρὶς πυρὸς ποιούμενα τὴν δίαιταν , ἄοικα καὶ ἀνέστια καὶ ὑπαίθρια ·
καὶ Διογένης δ ὁ κύων ἣκιστα προσεχρῆτο πυρί , ὥστε καὶ πολύποδα καταπιὼν ὠμόν οὕτως ὑπὲρ ὑμῶν εἶπεν ὦ ἄνδρες , παραβάλλομαι .
χωρὶς δ ὕδατος οὔ τε καλόν τις ἐνόμισε ζῆν οὔ τε δυνατόν 0 .
καὶ τί μικρολογοῦμαι τὴν τῶν ἀνθρώπων ἐπερχόμενος φύσιν ;
πολλῶν γὰρ ὄντων , μᾶλλον δ ἀπείρων γενῶν , τὸ τῶν ἀνθρώπων σχεδὸν μόνον οἶδε πυρὸς χρῆσιν , τὰ δὲ λοιπὰ ἀπύροις χρῆται διαίταις καὶ τροφαῖς , καὶ βίος αὐτοῖς 0 ·
νεμομένοις , ἱπταμένοις , ἕρπουσιν , ἀπὸ ῥιζῶν καὶ καρπῶν καὶ σαρκῶν ἄνευ πυρός ·
ὕδατος δὲ χωρὶς οὐκ ἔναλον οὐ δὲ χερσαῖον οὐκ αἰθέριον καὶ γὰρ τὰ σαρκο βόρα τῶν ζῴων , ὧν ἔνιά φησι μὴ πίνειν Ἀριστοτέλης , τῷ γ ἐντὸς ὑγρῷ χρώμενα διαζῇ 0 1 .
τοῦτ οὖν χρησιμώτερον , οὗ μηδεμία ζωῆς φύσις ἄνευ ἵσταται καὶ διαμένει 0 .
μετίωμεν ἀπὸ τῶν χρωμένων ἐπὶ ταῦθ οἷς χρώμεθα , φυτὰ καὶ καρπούς .
τούτων ἃ μὲν οὐ δ ὅλως θερμοῦ μετείληφεν , ἃ δ ἣκιστα καὶ ἀδήλως 0 1 ·
ἡ δ ὑγρὰ φύσις βλαστάνοντα πάντα παρέχεται , αὐξανόμενα καὶ καρποφοροῦντα καὶ τί δεῖ καταριθμεῖσθαι με καὶ οἶνον καὶ ἔλαιον καὶ τὰ λοιπὰ πάνθ ὅσα τρυγῶμεν καὶ ἀμέλγομεν καὶ βλίττομεν ἐν φανερῷ κείμενα , ὅπου γε καὶ ὁ πυρός , δοκῶν εἶναι τῆς ξηρᾶς τροφῆς , μεταβολῇ καὶ σήψει καὶ διαχύσει τοῦ ὑγροῦ γίγνεται ;
καὶ μὴν καὶ χρησιμώτερον ὃ μηδέποτε βλάπτει 0 .
πῦρ μὲν οὖν ῥέον ὀλεθριώτατον , ἡ δ ὕδατος φύσις οὐδέποτε βλαβερά 0 .
καὶ μὴν δυεῖν ὠφελιμώτερον τὸ εὐτελέστερον καὶ χωρίς τινος παρασκευῆς τὴν ἐξ αὑτοῦ παρέχον ὠφέλειαν ἡ μὲν οὖν ἀπὸ τοῦ πυρὸς χορηγίας δεῖται καὶ ὕλης 0 1 ·
διὰ τοῦτο μετέχουσιν αὐτοῦ πλέον πλούσιοι πενήτων , βασιλεῖς ἰδιωτῶν τὸ δ ὕδωρ καὶ τοῦτ ἔχει φιλάνθρωπον , τὴν ἰσότητα , τὸ ὅμοιον ·
οὐ δεῖται γὰρ ὀργάνων οὐ δ ἐργαλείων , ἀπροσδεές , αὐτοτελὲς ἀγαθόν .
ἔτι μήν , ὃ πολλαπλασιαζόμενον τὴν ὠφέλειαν ἀπόλλυσιν , ἀχρηστότερον τοιοῦτον δὲ τὸ πῦρ , οἷον θηρίον παμφάγον καὶ δάπανον τῶν παρακειμένων , καὶ μεθόδῳ καὶ τέχνῃ μᾶλλον καὶ μετριότητι ἢ τῇ αὑτοῦ φύσει ὠφέλιμον 0 1 ·
τὸ δ ὕδωρ οὐδέποτε φοβερόν 0 .
καὶ μὴν δυεῖν τὸ μετὰ τοῦ ἑτέρου χρησιμώτερον πῦρ μὲν οὖν οὐκ ἐπιδέχεται τὸ ὑγρὸν οὐ δὲ τῇ δι αὐτοῦ κοινωνίᾳ χρήσιμον , ὕδωρ δ ἐστὶ μετὰ πυρὸς 0 ;
ὠφέλιμον τὰ γοῦν θερμὰ τῶν ὑδάτων ἀκέσιμα καὶ πρὸς θεραπείαν εὐαίσθητα 0 .
καὶ πῦρ μὲν ὑγρὸν οὐκ ἄν τις εὕροι , ὕδωρ , δ ὡς ψυχρὸν οὕτω καὶ θερμὸν ὠφέλιμον ἀνθρώπῳ 0 1 .
καὶ μήν , τεττάρων ὄντων τῶν στοιχείων , τὸ ὕδωρ ἐξ ἑαυτοῦ πέμπτον , ὡς ἄν τις εἴποι , πεποίηκε στοιχεῖον τὴν θάλασσαν , οὐδὲν ἧττον ἐκείνων ὠφέλιμον τῶν τ ἄλλων ἕνεκεν καὶ μάλιστα τῆς ἐπιμιξίας ·
ἄγριον οὖν ἡμῶν ὄντα καὶ ἀσύμβολον τὸν βίον τοῦτο τὸ στοιχεῖον συνῆψε καὶ τέλειον ἐποίησε , διορθούμενον ταῖς παρ ἀλλήλων ἐπικουρίαις καὶ ἀντιδόσεσι , κοινωνίαν δ ἐργαζόμενον καὶ φιλίαν .
ἡράκλειτος μὲν οὖν εἰ μὴ ἥλιος φησὶν ἦν , εὐφρόνη ἂν ἦν ἔστι δ εἰπεῖν , ὡς , εἰ μὴ θάλαττα ἦν , πάντων ἂν ἀγριώτατον ζῷον κ ἀνδεέστατον ὁ ἄνθρωπος ἦν .
νυνὶ δὲ τοῦτο μὲν παρ Ἰνδῶν ἄμπελον τοῖς Ἕλλησιν , ἐκ δὲ τῆς Ἑλλάδος καρπῶν χρῆσιν τοῖς ἐπέκεινα τῆς θαλάσσης ἔδωκεν , ἐκ Φοινίκης δὲ γράμματα μνημόσυνα λήθης ἐκόμισεν , ἄοινον δὲ καὶ ἄκαρπον καὶ ἀπαίδευτον ἐκώλυσεν εἶναι τὸ πλεῖστον ἀνθρώπων γένος .
πῶς οὖν οὐ χρησιμώτερον ὕδωρ στοιχείῳ περιττεῦον 0 ;
ἢ πρὸς τ οὐναντίον ἄν τις ἐντεῦθεν ἔχων λέγοι ;
διότι τέτταρα μὲν στοιχεῖα θεῷ καθάπερ τεχνίτῃ πρὸς τὴν τῶν ὅλων ἐργασίαν ὑποκείμενα , τούτων δ αὖ πάλιν ἀλλήλοις διαφορά , πλὴν γῆ μὲν καὶ ὕδωρ ὑποβέβληται δίκην ὕλης ποιούμενα καὶ πλαττόμενα καὶ μετέχοντα κόσμου καὶ τάξεως καὶ τοῦ φύειν γε , φασί , καὶ γεννᾶν , ὅσον ἂν μεταλάβῃ παρ ἑτέρων , πνεῦμά μὲν καὶ πῦρ ποιούντων καὶ δημιουργούντων καὶ κείμενα νεκρὰ τέως ἐπὶ τὴν γένεσιν ἀνιστάντων τῶν δὲ δυεῖν τούτων αὖθις τὸ πῦρ ἄρχει καὶ ἡγεμονεύει 0 1 2 .
δῆλον δ ἐκ τῆς ἐπαγωγῆς 0 ·
γῆ τε γὰρ ἄνευ θερμῆς οὐσίας ἄγονος καὶ ἄκαρπος 0 ·
τὸ δὲ πῦρ ἐκραὸς καὶ διαχέαν παρίστησιν εἰς τὴν γένεσιν ὀργῶντα οὐδεμίαν γὰρ αἰτίαν εὕροι τις ἄν , δι ἣν ἄγονοι πέτραι καὶ τὰ κατεσκληκότα τῶν ὀρῶν πᾶσιν ἢ ὅτι πυρὸς οὐ δ ὅλως ἢ ὀλίγον μετέσχηκε 0 1 .
τὸ δ ὅλον τοσοῦτον ἀπέχει πρὸς σωτηρίαν ἢ ἑτέρων γένεσιν τὸ ὔδωρ αὐτοτελὲς εἶναι , ὥστε καὶ αὐτῷ φθορὰ πυρὸς ἔνδεια 0 ·
συνέχει γὰρ ἡ θερμότης ἕκαστον ἐν τῷ εἶναι καὶ ἐπὶ τῆς ἰδίας οὐσίας φυλάττει καθάπερ καὶ τ ἄλλα καὶ τὸ ὕδωρ 0 ·
ἀπέχοντος δὲ καὶ ἐνδεήσαντος , σήπεται καὶ θάνατος ὕδατι καὶ ὄλεθρος ἐπίλειψις θερμότητος .
ἀμέλει τὰ λιμναῖα καὶ ὅσα στάσιμα τῶν ὑδάτων καί τινα ἐν ἀδιεξόδοις ἐγκαθήμενα κοιλότησι μοχθηρά , καὶ τελευτῶντα σήπεται τῷ κινήσεως ἥκιστα μετέχειν , ἣ τὸ θερμὸν ἐν ἑκάστοις ῥιπίζουσα τηρεῖ περὶ τὰ μάλιστα φερόμενα καὶ ῥέοντα τῶν ὑδάτων , διὰ τὴν κίνησιν συνεχομένης τῆς θερμότητος , οὕτω καὶ προσαγορεύομεν , ζῆν λέγοντες 0 .
πῶς τοίνυν δυεῖν οὐκ ὠφελιμώτερον , ὃ τῷ ἑτέρῳ τὴν αἰτίαν τοῦ εἶναι παρέσχηκε , καθάπερ τὸ πῦρ τῷ ὕδατι 0 1 ;
καὶ μήν , οὗ παντάπασιν ἀπαλλαγέντος φθείρεται τὸ ζῷον , τοῦτ ὠφελιμώτερον δῆλον γὰρ ὡς τὸ οὗ στερούμενον οὐκ ἔστιν εἶναι , τοῦτο καὶ τὴν αἰτίαν παρέσχηκεν , ὅτ ἦν 0 .
ὑγρότης μὲν οὖν καὶ τοῖς τεθνηκόσι πάρεστι καὶ οὐκ ἐξῄρηται παντάπασιν ἐπεὶ οὐκ ἂν ἐσήπετο τὰ νεκρὰ τῶν σωμάτων , τῆς σήψεως εἰς ὑγρὸν οὔσης ἐκ ξηροῦ μεταβολῆς , μᾶλλον δ ὑγρῶν ἐν σαρκὶ φθορᾶς 0 .
θάνατος δ οὐκ ἄλλο τι πλὴν ἔκλειψις θερμοῦ παντελής 0 1 ·
ψυχρότατοι τοίνυν οἱ νεκροί 0 ·
καὶ τὰς ἀκμάς , εἴ τις ἐπιχειροίη , τῶν ξυρῶν ἀπαμβλύνουσι δι ὑπερβολὴν ψυχρότητος .
καὶ ἐν αὐτῷ δὲ τῷ ζῴῳ τὰ ἥκιστα μετέχοντα πυρὸς ἀναισθητότατα , καθάπερ ὀστᾶ καὶ τρίχες καὶ τὰ πόρρωθεν ἀφεστῶτα τῆς καρδίας σχεδὸν γὰρ ἡ πρὸς τὰ ἐκ τῆς ἀπουσίας μείζων τῶν ἐκ τῆς τοῦ πυρὸς γίγνεται παρουσίας διαφορά 0 .
φυτὰ μὲν γὰρ καὶ καρποὺς οὐχ ἡ ὑγρότης ἀναδίδωσιν ἀλλ ἡ θερμὴ ὑγρότης ·
ἀμέλει τὰ ψυχρὰ τῶν ὑδάτων ἧττον ἢ οὐ δ ὅλως γόνιμα 0 .
καίτοι γ εἰ τῇ αὑτοῦ φύσει τὸ ὕδωρ καρποφόρον , δεῖ πάντοτε καὶ καθ αὑτὸ ἀναφέρειν καρπούς 0 ·
τὸ δὲ τ οὐναντίον καὶ βλαβερόν ἐστιν .
ἀπ ἄλλης ἀρχῆς .
πρὸς μὲν τὴν πυρὸς ὡς πυρὸς χρῆσιν ὕδατος οὐ προσδεόμεθα , ἀλλὰ τ οὐναντίον ἐμποδὼν γίγνεται κατασβέννυσι γὰρ καὶ διαφθείρει .
ὕδατος δὲ τοῖς πλείστοις χρῆσις οὐκ ἔστιν ἄνευ πυρός ·
θερμανθὲν γὰρ ὡφελιμώτερον , οὕτω δὲ βλαβερόν 0 1 .
ὥστε δυεῖν ἄμεινον ὃ ἀφ ἑαυτοῦ παρέχεται χρείαν , τοῦ ἑτέρου μὴ προσδεόμενον 0 .
ἔτι ὕδωρ μὲν μοναχῶς ὠφέλιμον κατὰ θίξιν λουσαμένοις ἢ νιψαμένοις , τὸ δὲ πῦρ διὰ πάσης αἰσθήσεως 0 1 ·
καὶ γὰρ διὰ τῆς ἁφῆς καὶ πόρρωθεν ὁρώμενον , ὥστε προσεῖναι τοῖς ἄλλοις τῆς χρείας αὐτοῦ καὶ τὴν πολυτέλειαν 0 .
τὸ γὰρ λέγειν ὡς ἔστι ποτὲ ὁ ἄνθρωπος ἄνευ πυρὸς οὐ δ ὅλως δύναται γενέσθαι ὁ ἄνθρωπος .
διαφοραὶ δ εἰσὶν ἐν γένει καθάπερ καὶ ἐν ἄλλοις 0 .
καὶ τὴν θάλατταν ἡ θερμότης ὠφελιμωτέραν ἐποίησεν , ὡς μᾶλλον καταθερῆ τῶν ὑδάτων , ἐπεὶ κατ αὑτό γε τῶν λοιπῶν οὐδὲν διέφερε .
καὶ οἱ μὴ προσδεόμενοι δὲ τοῦ ἔξωθεν πυρὸς οὐχ ὡς ἀπροσδεεῖς τοῦτο πάσχουσιν , ἀλλὰ περιουσίᾳ καὶ πλεονασμῷ τοῦ ἐν αὑτοῖς θερμοῦ ·
ὥστε καὶ κατὰ τοῦθ ὑπερέχειν τὴν τοῦ πυρὸς χρείαν , ὡς εἰκός 0 .
τὸ μὲν ὕδωρ οὐδέποτε τοιοῦτον , ὥστε μὴ δεῖσθαι τῶν ἐκτός , τὸ δὲ πῦρ ὑπ ἀρετῆς πολλῆς καὶ αὔταρκες , ὡς οὖν στρατηγὸς ἀμείνων ὁ παρασκευάσας τὴν πόλιν μὴ δεῖσθαι τῶν ἔξωθεν συμμάχων , οὕτω καὶ στοιχεῖον τὸ τῆς ἔξωθεν ἐπικουρίας παρέχον πολλάκις μὴ δεόμενον ὑπερέχον 0 1 .
τοῦτο ῥητέον καὶ περὶ τῶν ἄλλων ζῴων , ὅσα μὴ πυρὸς δεῖται .
καίτοι γ εἰς τ οὐναντίον λάβοι τις ἄν , τὸ χρησιμώτερον εἶναι τοῦτο , ᾧ χρώμεθα μόνοι οἱ καὶ μάλιστα τὸ βέλτιον ἐκ λογισμοῦ λαβεῖν δυνάμενοι ·
ἐπεὶ τί λόγου χρησιμώτερον ἢ μᾶλλον ἀνθρώποις λυσιτελέστερον 0 1 ;
ἀλλ οὐ πάρεστι τοῖς ἀλόγοις .
διὰ τοῦθ ἧττον ὠφέλιμον ἐκ τῆς προνοίας τοῦ βελτίονος εὑρεθέν 0 ;
ἐπεὶ δὲ κατὰ τοῦτο τοῦ λόγου γεγόναμεν , τί τέχνης τῷ βίῳ λυσιτελέστερον 0 ;
τέχνης δὲ πάσας καὶ ἀνεῦρε τὸ πῦρ καὶ σῴζει διὸ καὶ τὸν Ἥφαιστον ἀρχηγὸν αὐτῶν ποιοῦσι .
καὶ μὴν ὀλίγου χρόνου καὶ βίου τοῖς ἀνθρώποις δεδομένου , ὁ μὲν Ἀρίστων φησὶν ὅτι ὁ ὕπνος οἷον τελώνης τὸ ἣμισυ ἀφαιρεῖ τούτου 0 ·
ἐγὼ δ ἂν εἴποιμι διόπερ σκότος ἐγρήγορεν ἀεὶ διὰ νυκτός , ἀλλ οὐδὲν ὄφελος ἀπὸ τῆς ἐγρηγόρσεως , εἰ μὴ τὸ πῦρ τὰ τῆς ἡμέρας ἡμῖν παρεῖχεν ἀγαθά , καὶ τὴν ἡμέρας καὶ νυκτὸς ἐξῄρει διαφοράν 0 .
εἰ τοίνυν τοῦ ζῆν οὐδὲν ἀνθρώποις λυσιτελέστερον καὶ τοῦτο πολλαπλασιάζει τὸ πῦρ , πῶς οὐκ καὶ εἴη πάντων ὠφελιμώτατον 0 ;
καὶ μήν , οὗ πλείστου κρᾶσις τῆς τῶν αἰσθήσεων μετείληφεν , οὐκ ἂν εἴη λυσιτελέστατον ;
οὐχ ὁρᾷς οὖν , ὡς τῇ μὲν ὑγρᾷ φύσει οὐδεμία τῶν αἰσθήσεων κατ αὑτὴν προσχρῆται χωρὶς πνεύματος ἢ πυρὸς ἐγκεκραμένου , τοῦ δὲ πυρὸς ἅπασα μὲν αἴσθησις , οἷον τὸ ζωτικὸν ἐνεργαζομένου , μετείληφεν , ἐξαιρέτως δ ἡ ὄψις , ἣτις ὀξυτάτη τῶν διὰ σώματός ἐστιν αἰσθήσεων , πυρὸς ἔξαμμα οὖσα καὶ ὅτι θεῶν πίστιν παρέσχηκεν ἔτι τε , Πλάτων φησί , δυνάμεθα κατασχηματίζειν πρὸς τὰς τῶν ἐν οὐρανῷ κινήσεις τὴν ψυχὴν διὰ τῆς ὄψεως 0 1 2 ;
τὸν Τυρταῖον ὁ Λεωνίδας ἐρωτηθεὶς ποῖόν τινα νομίζοι , ἀγαθόν ποιητήν ἔφη νέων ψυχὰς κακκονῆν ὡς τοῖς νέοις διὰ τῶν ἐπῶν ὁρμὴν ἐμποιοῦντα μετὰ θυμοῦ καὶ φιλοτιμίας , ἐν ταῖς μάχαις ἀφειδοῦσιν αὑτῶν .
δέδια δή , ὦ φίλοι , μὴ καὶ τὸ τῆς κυνηγεσίας 0 ;
ἐγκώμιον ἐχθὲς ἀνεγνωσμένον ἐπάρῃ τοῦ μετρίου πέρα τοὺς φιλοθήρους ἡμῖν νεανίσκους , ὥστε τ ἄλλα πάρεργα καὶ τὸ μηδὲν ἡγεῖσθαι , πρὸς τοῦτο παντάπασι ῥυέντας ·
ὅπου δοκῶ μοι καὶ αὐτὸς ἐκ νέας αὖθις ἀρχῆς παρ ἡλικίαν ἐμπαθέστερος γεγονέναι καὶ ποθεῖν , ὥσπερ ἡ Εὐριπίδου Φαίδρα , κυσὶ θωΰξαι βαλιαῖς ἐλάφοις ἐγχριμπτόμενος 0 ·
οὕτως ἔθιγέ μου πυκνὰ καὶ πιθανὰ τῶν ἐπιχειρημάτων ἐπάγων ὁ λόγος .
σΩκλΑΡΟσ 0 .
ἀληθῆ λέγεις , ὦ Αὐτόβουλε ·
καὶ γὰρ ἐκεῖνος ἔδοξέ μοι τὸ ῥητορικὸν ἐγεῖραι διὰ χρόνου , χαριζόμενος καὶ συνεαρίζων τοῖς μειρακίοις ·
μάλιστα δ ἣσθην τοὺς μονομάχους αὐτοῦ παραθέντος , ὡς οὐχ ἥκιστα τὴν θηρευτικὴν ἄξιον ἐπαινεῖν , ὅτι τοῦ πεφυκότος ἐν ἡμῖν ἢ μεμαθηκότος χαίρειν μάχαις ἀνδρῶν πρὸς ἀλλήλους διὰ σιδήρου τὸ πολὺ δεῦρο τρέψασα καθαρὰν παρέχει θέαν , ἅμα τέχνης καὶ τόλμης νοῦν ἐχούσης πρὸς ἀνόητον ἰσχὺν καὶ βίαν ἀντιταττομένης καὶ ἐπαινούσης τὸ Εὐριπίδειον ἦ βραχύ τοι σθένος ἀνέρος 0 .
ΑΥΤΟΒΟΥΛΟΣ . .
καὶ μὴν ἐκεῖθεν , ὦ φίλε Σώκλαρε , φασὶν ἥκειν ἐπ ἀνθρώπους τὴν ἀπάθειαν καὶ τὴν ἀγριότητα γευσαμένην φόνου καὶ προεθισθεῖσαν ἐν ταῖς ἄγραις καὶ τοῖς κυνηγεσίοις αἷμα καὶ τραύματα ζῴων μὴ δυσχεραίνειν ἀλλὰ χαίρειν σφαττομένοις καὶ ἀποθνήσκουσιν .
εἶθ ὥσπερ ἐν Ἀθήναις πρῶτός τις ὑπὸ τῶν τριάκοντα συκοφάντης ἀποθανὼν ἐπιτήδειος ἐλέχθη , καὶ δεύτερος ὁμοίως καὶ τρίτος 0 ·
ἐκ τούτου δὲ κατὰ μικρὸν ἢδη προϊόντες ἥπτοντο τῶν ἐπιεικῶν καὶ τέλος οὐ δὲ τῶν ἀρίστων ἀπέσχοντο πολιτῶν ·
οὕτως ὁ πρῶτος ἄρκτον ἀνελὼν ἢ λύκον εὐδοκίμησε 1 καὶ βοῦς τις ἢ σῦς αἰτίαν ἔσχε προκειμένων ἱερῶν γευσάμενος ἐπιτήδειος ἀποθανεῖν ἔλαφοι δὲ τ οὐντεῦθεν ἤδη καὶ λαγωοὶ καὶ δορκάδες ἐσθιόμενοι προβάτων καὶ κυνῶν ἐνιαχοῦ καὶ ἵππων κρέα προυξένησαν ·