Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
οὐ μὴν ἀλλ ὅ γε Νικίας ἐπειρᾶτο καὶ φωνῇ καὶ προσώπῳ καὶ δεξιώσει κρείττων ὁρᾶσθαι τῶν δεινῶν .
καὶ παρὰ πᾶσάν γε τὴν πορείαν ἐφ ἡμέρας ὀκτὼ βαλλόμενος καὶ τραυματιζόμενος ὑπὸ τῶν πολεμίων ἀήττητον ἐφύλαττε τὴν σὺν αὐτῷ δύναμιν , ἄχρι οὗ Δημοσθένης ἑάλω καὶ τὸ μετ ἐκείνου στράτευμα , περὶ τὴν Πολυζήλειον αὐλὴν ἐν τῷ διαμάχεσθαι καὶ ὑπολείπεσθαι κυκλωθέν .
αὐτὸς δὲ Δημοσθένης σπασάμενος τὸ ξίφος ἔπληξε μὲν ἑαυτόν , οὐ μὴν ἀπέθανε , ταχὺ τῶν πολεμίων περισχόντων καὶ συλλαβόντων αὐτόν .
ὡς δὲ τῷ Νικίᾳ προσελάσαντες ἔφραζον οἱ Συρακούσιοι καὶ πέμψας ἱππέας ἔγνω τὴν ἐκείνου τοῦ στρατεύματος ἅλωσιν , ἠξίου σπείσασθαι πρὸς τὸν Γύλιππον , ὅπως ἀφῶσι τοὺς Ἀθηναίους ἐκ Σικελίας ὅμηρα λαβόντες ὑπὲρ τῶν χρημάτων ὅσα Συρακουσίοις ἀνάλωτο πρὸς τὸν πόλεμον .
οἱ δ οὐ προσεῖχον , ἀλλὰ πρὸς ὕβριν καὶ μετ ὀργῆς ἀπειλοῦντες καὶ λοιδοροῦντες ἔβαλλον ἤδη πάντων ἐνδεῶς ἔχοντα τῶν ἀναγκαίων .
οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τὴν νύκτα διεκαρτέρησε καὶ τὴν ἐπιοῦσαν ἡμέραν προῄει βαλλόμενος πρὸς τὸν Ἀσίναρον ποταμόν .
ἐκεῖ δὲ τοὺς μὲν οἱ πολέμιοι συνενεγκόντες ἐνέσεισαν εἰς τὸ ῥεῖθρον , οἱ δὲ φθάνοντες ὑπὸ δίψους ἔρριπτον ἑαυτούς .
καὶ πλεῖστος ἐνταῦθα μόρος ἦν καὶ ὠμότατος ἐν τῷ ποταμῷ πινόντων ἅμα καὶ σφαττομένων , ἄχρι Νικίας Γυλίππῳ προσπεσὼν εἶπεν ·
ἔλεος ὑμᾶς , ὦ Γύλιππε , λαβέτω νικῶντας , ἐμοῦ μὲν μηδείς , ὃς ἐπὶ τηλικαύταις εὐτυχίαις ὄνομα καὶ δόξαν ἔσχον , τῶν δ ἄλλων Ἀθηναίων , ἐννοηθέντας ὅτι κοιναὶ μὲν αἱ τύχαι τοῦ πολέμου , μετρίως δ αὐταῖς καὶ πρᾴως ἐχρήσαντο ἐν οἷς εὐτύχουν Ἀθηναῖοι πρὸς ὑμᾶς 0 .
τοιαῦτα τοῦ Νικίου λέγοντος ἔπαθε μέν τι καὶ πρὸς τὴν ὄψιν αὐτοῦ καὶ πρὸς τοὺς λόγους ὁ Γύλιππος ·
ᾔδει γὰρ τοὺς Λακεδαιμονίους εὖ πεπονθότας ὑπ αὐτοῦ περὶ τὰς γενομένας διαλύσεις ·
μέγα δ ἡγεῖτο πρὸς δόξαν εἰ ζῶντας ἀπαγάγοι τοὺς ἀντιστρατήγους .
διὸ τόν τε Νικίαν ἀναλαβὼν ἐθάρρυνε καὶ τοὺς ἄλλους ζωγρεῖν παρήγγειλε .
βραδέως δὲ τοῦ παραγγέλματος διϊκνουμένου πολλῷ τῶν φονευθέντων ἐλάττονες οἱ διασωθέντες ἐγένοντο ·
καίτοι πολλοὶ διεκλάπησαν ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν .
τοὺς δὲ φανερῶς ἑαλωκότας ἀθροίσαντες τὰ μὲν κάλλιστα καὶ μέγιστα δένδρα τῶν περὶ τὸν ποταμὸν ἀνέδησαν αἰχμαλώτοις πανοπλίαις , ἐστεφανωμένοι δὲ αὐτοὶ καὶ κοσμήσαντες τοὺς ἵππους διαπρεπῶς , κείραντες δὲ τοὺς τῶν πολεμίων εἰσήλαυνον εἰς τὴν πόλιν , ἀγῶνα λαμπρότατον ὧν Ἕλληνες πρὸς Ἕλληνας ἠγωνίσαντο καὶ νίκην τελεωτάτην κράτει πλείστῳ καὶ ῥώμῃ μεγίστῃ προθυμίας καὶ ἀρετῆς κατωρθωκότες .
ἐκκλησίας δὲ πανδήμου Συρακουσίων καὶ τῶν συμμάχων γενομένης , Εὐρυκλῆς ὁ δημαγωγὸς ἔγραψε πρῶτον μὲν τὴν ἡμέραν ἐν ᾗ τὸν Νικίαν ἔλαβον , ἱερὰν ἔχειν , θύοντας καὶ σχολάζοντας ἔργων , Ἀσιναρίαν τὴν ἑορτὴν ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ καλοῦντας ·
ἡμέρα δ ἦν τετρὰς φθίνοντος τοῦ Καρνείου μηνός , ὃν Ἀθηναῖοι Μεταγειτνιῶνα προσαγορεύουσι .
τῶν δ Ἀθηναίων τοὺς μὲν οἰκέτας ἀποδόσθαι καὶ τοὺς ἄλλους συμμάχους , αὐτοὺς δὲ καὶ τοὺς ἀπὸ Σικελίας φρουρεῖν ἐμβαλόντας εἰς τὰς λατομίας , πλὴν τῶν στρατηγῶν , ἐκείνους δὲ ἀποκτεῖναι 0 .
ταῦτα προσδεχομένων τῶν Συρακουσίων , Ἑρμοκράτης μὲν εἰπὼν ὅτι τοῦ νικᾶν κρεῖττόν ἐστι τὸ καλῶς χρῆσθαι τῇ νίκῃ , οὐ μετρίως ἐθορυβήθη , Γύλιππον δὲ τοὺς στρατηγοὺς τῶν Ἀθηναίων ἐξαιτούμενον ζῶντας ἀγαγεῖν Λακεδαιμονίοις ὑβρίζοντες 0 ·
ἤδη τοῖς εὐτυχήμασιν οἱ Συρακούσιοι κακῶς ἔλεγον , ἄλλως τε καὶ παρὰ τὸν πόλεμον αὐτοῦ τὴν τραχύτητα καὶ τὸ Λακωνικὸν τῆς ἐπιστασίας οὐ ῥᾳδίως ἐνηνοχότες , ὡς δὲ Τίμαιός φησι , καὶ μικρολογίαν τινὰ καὶ πλεονεξίαν κατεγνωκότες , ἀρρώστημα πατρῷον , ἐφ ᾧ καὶ Κλεανδρίδης ὁ πατὴρ αὐτοῦ δώρων ἁλοὺς ἔφυγε , καὶ οὗτος αὐτός , ἀπὸ τῶν χιλίων ταλάντων ἃ Λύσανδρος ἔπεμψεν εἰς Σπάρτην ὑφελόμενος τριάκοντα καὶ κρύψας ὑπὸ τὸν ὄροφον τῆς οἰκίας , εἶτα μηνυθείς , αἴσχιστα πάντων ἐξέπεσεν .
ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἐν τῷ Λυσάνδρου βίῳ μᾶλλον διηκρίβωται .
δημοσθένην δὲ καὶ Νικίαν ἀποθανεῖν Τίμαιος οὔ φησιν ὑπὸ Συρακουσίων κελευσθέντας , ὡς Φίλιστος ἔγραψε καὶ Θουκυδίδης , ἀλλ Ἑρμοκράτους πέμψαντος , ἔτι τῆς ἐκκλησίας συνεστώσης , καὶ δι ἑνὸς τῶν φυλάκων παρέντων αὐτοὺς δι αὑτῶν ἀποθανεῖν ·
τὰ μέντοι σώματα πρὸς ταῖς πύλαις ἐκβληθέντα κεῖσθαι φανερὰ τοῖς δεομένοις τοῦ θεάματος 0 .
πυνθάνομαι δὲ μέχρι νῦν ἐν Συρακούσαις ἀσπίδα κειμένην πρὸς ἱερῷ δείκνυσθαι , Νικίου μὲν λεγομένην , χρυσοῦ δὲ καὶ πορφύρας εὖ πως πρὸς ἄλληλα μεμιγμένων δι ὑφῆς συγκεκροτημένην .
τῶν δ Ἀθηναίων οἱ μὲν πλεῖστοι διεφθάρησαν ἐν ταῖς λατομίαις ὑπὸ νόσου καὶ διαίτης πονηρᾶς , εἰς ἡμέραν ἑκάστην κοτύλας δύο κριθῶν λαμβάνοντες καὶ μίαν ὕδατος , οὐκ ὀλίγοι δ ἐπράθησαν διακλαπέντες ἢ καὶ διαλαθόντες ὡς οἰκέται 0 .
καὶ τούτους ὡς οἰκέτας ἐπώλουν , στίζοντες ἵππον εἰς τὸ μέτωπον 0 ·
ἀλλ ἦσαν οἱ καὶ τοῦτο πρὸς τῷ δουλεύειν ὑπομένοντες .
ἐβοήθει δὲ καὶ τούτοις ἥ τ αἰδὼς καὶ τὸ κόσμιον ·
ἢ γὰρ ἠλευθεροῦντο ταχέως ἢ τιμώμενοι παρέμενον τοῖς κεκτημένοις .
ἔνιοι δὲ καὶ δι Εὐριπίδην ἐσώθησαν .
μάλιστα γάρ , ὡς ἔοικε , τῶν ἐκτὸς Ἑλλήνων ἐπόθησαν αὐτοῦ τὴν μοῦσαν οἱ περὶ Σικελίαν ·
καὶ μικρὰ τῶν ἀφικνουμένων ἑκάστοτε δείγματα καὶ γεύματα κομιζόντων ἐκμανθάνοντες ἀγαπητῶς μετεδίδοσαν ἀλλήλοις .
τότε γοῦν φασι τῶν σωθέντων οἴκαδε συχνοὺς ἀσπάσασθαι τὸν Εὐριπίδην φιλοφρόνως , καὶ διηγεῖσθαι τοὺς μέν , ὅτι δουλεύοντες ἀφείθησαν ἐκδιδάξαντες ὅσα τῶν ἐκείνου ποιημάτων ἐμέμνηντο , τοὺς δ , ὅτι πλανώμενοι μετὰ τὴν μάχην τροφῆς καὶ ὕδατος μετέλαβον τῶν μελῶν ᾄσαντες .
οὐ δεῖ δὴ θαυμάζειν ὅτι τοὺς Καυνίους φασὶ πλοίου προσφερομένου τοῖς λιμέσιν ὑπὸ λῃστρίδων διωκομένου μὴ δέχεσθαι τὸ πρῶτον , ἀλλ ἀπείργειν , εἶτα μέντοι διαπυνθανομένους εἰ γινώσκουσιν ᾄσματα τῶν Εὐριπίδου , φησάντων ἐκείνων , οὕτω παρεῖναι καὶ καταγαγεῖν τὸ πλοῖον .
ἀθηναίοις δέ φασι τὴν συμφορὰν οὐχ ἥκιστα διὰ τὸν ἄγγελον ἄπιστον γενέσθαι .
ξένος γάρ τις , ὡς ἔοικεν , ἀποβὰς εἰς Πειραιᾶ καὶ καθίσας ἐπὶ κουρεῖον , ὡς ἐγνωκότων ἤδη τῶν Ἀθηναίων λόγους ἐποιεῖτο περὶ τῶν γεγονότων .
ὁ δὲ κουρεὺς ἀκούσας , πρὶν ἄλλους πυνθάνεσθαι , δρόμῳ συντείνας εἰς τὸ ἄστυ καὶ προσβαλὼν τοῖς ἄρχουσιν εὐθὺς κατ ἀγορὰν ἐνέβαλε τὸν λόγον .
ἐκπλήξεως δὲ καὶ ταραχῆς , ὡς εἰκός , γενομένης , οἱ μὲν ἄρχοντες ἐκκλησίαν συναγαγόντες εἰσήγαγον τὸν ἄνθρωπον 0 ·
ὡς δ ἐρωτώμενος παρ οὗ πύθοιτο σαφὲς οὐδὲν εἶχε φράζειν , δόξας λογοποιὸς εἶναι καὶ ταράττειν τὴν πόλιν , εἰς τὸν τροχὸν καταδεθεὶς ἐστρεβλοῦτο πολὺν χρόνον , ἕως ἐπῆλθον οἱ τὸ πᾶν κακόν , ὡς εἶχεν , ἀπαγγέλλοντες .
οὕτω μόλις ὁ Νικίας ἐπιστεύθη παθὼν ἃ πολλάκις αὐτοῖς προεῖπεν .
μᾶρκος δὲ Κράσσος ἦν τιμητικοῦ καὶ θριαμβικοῦ πατρός , ἐτράφη δ ἐν οἰκίᾳ μικρᾷ μετὰ δυοῖν ἀδελφῶν .
καὶ τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ γυναῖκες ἦσαν ἔτι τῶν γονέων ζώντων , καὶ πάντες ἐπὶ τὴν αὐτὴν ἐφοίτων τράπεζαν , ὅθεν οὐχ ἥκιστα δοκεῖ καὶ διὰ τοῦτο σώφρων καὶ μέτριος γενέσθαι περὶ τὴν δίαιταν .
ἀποθανόντος δὲ τοῦ ἑτέρου τῶν ἀδελφῶν τῇ γυναικὶ συνῴκησε καὶ τοὺς παῖδας ἐξ ἐκείνης ἔσχεν , οὐδενὸς ἧττον καὶ περὶ ταῦτα Ῥωμαίων εὔτακτος γενόμενος .
καίτοι προϊὼν καθ ἡλικίαν αἰτίαν ἔσχε Λικιννίᾳ συνιέναι τῶν Ἑστιάδων μιᾷ παρθένων ·
καὶ δίκην ἔφυγεν ἡ Λικιννία Πλωτίου τινὸς διώκοντος .
ἦν δὲ προάστειον αὐτῇ καλόν , ὃ βουλόμενος λαβεῖν ὀλίγης τιμῆς ὁ Κράσσος καὶ διὰ τοῦτο προσκείμενος ἀεὶ τῇ γυναικὶ καὶ θεραπεύων , εἰς τὴν ὑποψίαν ἐκείνην ἐνέπεσε καὶ τρόπον τινὰ τῇ φιλοπλουτίᾳ τὴν αἰτίαν τῆς φθορᾶς ἀπολυσάμενος ὑπὸ τῶν δικαστῶν ἀφείθη , τὴν δὲ Λικιννίαν οὐκ ἀνῆκε πρότερον ἢ τοῦ κτήματος κρατῆσαι 0 .
ῥωμαῖοι μὲν οὖν λέγουσι πολλαῖς ἀρεταῖς τοῦ Κράσσου κακίαν μόνην ἐπισκοτῆσαι τὴν φιλοπλουτίαν ·
ἔοικε δὲ μία πασῶν ἐρρωμενεστέρα τῶν ἐν αὐτῷ κακιῶν γενομένη τὰς ἄλλας ἀμαυρῶσαι .
τεκμήρια δὲ τῆς φιλοπλουτίας αὑτοῦ μέγιστα ποιοῦνται τόν τε τρόπον τοῦ πορισμοῦ καὶ τῆς οὐσίας τὸ μέγεθος .
τριακοσίων γὰρ οὐ πλείω κεκτημένος ἐν ἀρχῇ ταλάντων , εἶτα παρὰ τὴν ὑπατείαν ἀποθύσας μὲν τῷ Ἡρακλεῖ τὴν δεκάτην καὶ τόν δῆμον ἑστιάσας , τρεῖς δὲ μῆνας ἑκάστῳ Ῥωμαίων σιτηρέσιον ἐκ τῶν αὑτοῦ παρασχών , ὅμως πρὸ τῆς ἐπὶ Πάρθους στρατείας αὐτὸς αὐτῷ θέμενος ἐκλογισμὸν τῆς οὐσίας εὗρεν ἑκατὸν ταλάντων τίμημα πρὸς ἑπτακισχιλίοις .
τὰ δὲ πλεῖστα τούτων , εἰ δεῖ μετὰ βλασφημίας εἰπεῖν τὸ ἀληθές , ἐκ πυρὸς συνήγαγε καὶ πολέμου , ταῖς κοιναῖς ἀτυχίαις προσόδῳ τῇ μεγίστῃ χρησάμενος .
ὅτε γὰρ Σύλλας ἑλὼν τὴν πόλιν ἐπώλει τὰς οὐσίας τῶν ἀνῃρημένων ὑπ αὐτοῦ , λάφυρα καὶ νομίζων καὶ ὀνομάζων , καὶ βουλόμενος ὅτι πλείστοις καὶ κρατίστοις προσομόρξασθαι τὸ ἄγος , οὔ τε λαμβάνων οὔ τ ὠνούμενος ἀπεῖπε 0 .
πρὸς δὲ τούτοις ὁρῶν τὰς συγγενεῖς καὶ συνοίκους τῆς Ῥώμης κῆρας ἐμπρησμοὺς καὶ συνιζήσεις διὰ βάρος καὶ πλῆθος οἰκοδομημάτων , ἐωνεῖτο δούλους ἀρχιτέκτονας καὶ οἰκοδόμους , εἶτ ἔχων τούτους ὑπὲρ πεντακοσίους ὄντας , ἐξηγόραζε τὰ καιόμενα καὶ γειτνιῶντα τοῖς καιομένοις , διὰ φόβον καὶ ἀδηλότητα τῶν δεσποτῶν ἀπ ὀλίγης τιμῆς προϊεμένων , ὥστε τῆς Ῥώμης τὸ πλεῖστον μέρος ὑπ αὐτῷ γενέσθαι .
τοσούτους δὲ κεκτημένος τεχνίτας οὐδὲν ᾠκοδόμησεν αὐτὸς ἢ τὴν ἰδίαν οἰκίαν , ἀλλ ἔλεγε τοὺς φιλοικοδόμους αὐτοὺς ὑφ ἑαυτῶν καταλύεσθαι χωρὶς ἀνταγωνιστῶν , ὄντων δ αὐτῷ παμπόλλων ἀργυρείων , πολυτιμήτου δὲ χώρας καὶ τῶν ἐργαζομένων ἐν αὐτῇ , ὅμως ἄν τις ἡγήσαιτο μηδὲν εἶναι ταῦτα πάντα πρὸς τὴν τῶν οἰκετῶν τιμήν 0 ·
τοσούτους ἐκέκτητο καὶ τοιούτους , ἀναγνώστας , ὑπογραφεῖς , ἀργυρογνώμονας , διοικητάς , τραπεζοκόμους , αὐτὸς ἐπιστατῶν μανθάνουσι καὶ προσέχων καὶ διδάσκων καὶ ὅλως νομίζων τῷ δεσπότῃ προσήκειν μάλιστα τὴν περὶ τοὺς οἰκέτας ἐπιμέλειαν ὡς ὄργανα ἔμψυχα τῆς οἰκονομικῆς 0 .
καὶ τοῦτο μὲν ὀρθῶς ὁ Κράσσος , εἴπερ , ὡς ἔλεγεν , ἡγεῖτο τὰ μὲν ἄλλα διὰ τῶν οἰκετῶν χρῆναι , τοὺς δὲ οἰκέτας δι αὑτοῦ κυβερνᾶν τὴν γὰρ οἰκονομικήν ἐν ἀψύχοις χρηματιστικὴν οὖσαν , ἐν ἀνθρώποις πολιτικὴν γιγνομένην ὁρῶμεν ἐκεῖνο δὲ οὐκ εὖ , τὸ μηδένα νομίζειν μη δὲ φάσκειν εἶναι πλούσιον , ὃς οὐ δύναται τρέφειν ἀπὸ τῆς οὐσίας στρατόπεδον  ὁ γὰρ πόλεμος οὐ τεταγμένα σιτεῖται , κατὰ τόν Ἀρχίδαμον , ὥσθ ὁ πρὸς πόλεμον πλοῦτος ἀόριστος  , καὶ πολὺ τῆς Μαρίου γνώμης ἀπηρτημένως 0 1 2 .
ἐκεῖνος γὰρ , ἐπεὶ κατ ἄνδρα νείμας ἑκάστῳ δέκα καὶ τέσσαρα πλέθρα γῆς ἔγνω πλέον ἐπιζητοῦντας , μηδείς , ἔφη , γένοιτο Ῥωμαίων ὀλίγην ἡγούμενος τὴν τρέφειν ἀρκοῦσαν .
οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ περὶ ξένους ἦν φιλότιμος ὁ Κράσσος ·
ἀνέῳκτο γὰρ ἡ οἰκία πᾶσι , καὶ τοῖς φίλοις ἐδάνειζεν ἄνευ τόκων , ἀπῄτει δ ἀποτόμως τοῦ χρόνου παρελθόντος εἰς ὃν ἐδάνεισε , καὶ τὸ προῖκα πολλῶν ἐγίνετο τόκων ἐπαχθέστερον .
ἐν δὲ τοῖς δείπνοις ἡ μὲν κλῆσις ἦν ὡς τὰ πολλὰ δημοτικὴ καὶ λαώδης , ἡ δ εὐτέλεια τὴν καθαριότητα καὶ τὴν φιλοφροσύνην ἡδίονα τοῦ πολυτελοῦς εἶχε .
παιδείας δὲ τῆς περὶ λόγον μάλιστα μὲν τὸ ῥητορικὸν καὶ χρειῶδες εἰς πολλοὺς ἤσκησε , καὶ γενόμενος δεινὸς εἰπεῖν ἐν τοῖς μάλιστα ·
ῥωμαίων ἐπιμελείᾳ καὶ πόνῳ τοὺς εὐφυεστάτους ὑπερέβαλεν .
οὐδεμίαν γὰρ οὕτω δίκην φασὶ μικράν οὐ δ εὐκαταφρόνητον γενέσθαι πρὸς ἣν ἀπαράσκευος ἦλθεν , ἀλλὰ καὶ Πομπηΐου πολλάκις ὀκνοῦντος καὶ Καίσαρος ἐξαναστῆναι καὶ Κικέρωνος , ἐκεῖνος ἀνεπλήρου τὴν συνηγορίαν .
καὶ διὰ τοῦτο μᾶλλον ἤρεσκεν ὡς ἐπιμελὴς καὶ βοηθητικός .
ἤρεσκε δὲ καὶ τὸ περὶ τὰς δεξιώσεις καὶ προσαγορεύσεις φιλάνθρωπον αὐτοῦ καὶ δημοτικόν .
οὐδενὶ γὰρ οὕτως ἀπήντησε Ῥωμαίων ἀδόξῳ καὶ ταπεινῷ Κράσσος ὃν ἀσπασάμενον οὐκ ἀντιπροσηγόρευσεν ἐξ ὀνόματος , λέγεται δὲ καὶ πολυμαθὴς καθ ἱστορίαν γενέσθαι , καί τι καὶ φιλοσοφῆσαι τοῖς Ἀριστοτέλους λόγοις προσθέμενος , ὧν διδάσκαλον εἶχεν Ἀλέξανδρον , ἄνθρωπον εὐκολίας καὶ πρᾳότητος ἀπόδειξιν διδόντα τὴν πρὸς Κράσσον συνήθειαν .
οὐ γὰρ ἦν ἀποφήνασθαι ῥᾳδίως πότερον προσῆλθεν αὐτῷ πενέστερος ἢ προσελθὼν ἐγένετο .
μόνος γοῦν ἀεὶ τῶν φίλων αὐτῷ συναποδημῶν στέγαστρον ἐλάμβανεν εἰς τὴν ὁδόν καὶ τοῦτ ἐπανελθὼν ἀπῃτεῖτο .
ἐπεὶ δὲ Κίννας καὶ Μάριος κρατήσαντες εὐθὺς ἦσαν ἔνδηλοι κατιόντες οὐκ ἐπ ἀγαθῷ τῆς πατρίδος , ἐπ ἀναιρέσει δ ἄντικρυς καὶ ὀλέθρῳ τῶν ἀρίστων , οἱ μέν ἐγκαταληφθέντες ἀπέθνῃσκον , ὧν ἦν καὶ ὁ πατὴρ Κράσσου καὶ ὁ ἀδελφός , αὐτὸς δὲ νέος ὢν παντάπασι τὸ μέν αὐτίκα δεινὸν ἐξέφυγε , πάντῃ δὲ περιβαλλόμενον ἑαυτὸν αἰσθανόμενος καὶ κυνηγετούμενον ὑπὸ τῶν τυράννων τρεῖς φίλους ἀναλαβὼν καὶ θεράποντας δέκα , τάχει δ ὑπερβάλλοντι χρησάμενος εἰς Ἰβηρίαν ἔφυγε , γεγονὼς πάλαι στρατηγοῦντος τοῦ πατρὸς αὐτόθι καὶ φίλους πεποιημένος .
εὑρὼν δὲ πάντας περιδεεῖς καὶ τὴν ὠμότητα τὴν Μαρίου καθάπερ ἐφεστῶτος αὐτοῖς τρέμοντας , οὐδενὶ γενέσθαι φανερὸς ἐθάρρησεν , ἀλλ εἰς ἀγροὺς ἐμβαλὼν παραλίους Οὐιβίου Πακιανοῦ σπήλαιον ἔχοντας εὐμέγεθες , ἔκρυψεν ἑαυτόν , πρὸς δὲ τὸν Οὐίβιον ἔπεμψεν ἕνα δοῦλον ἀποπειρώμενος , ἤδη καὶ τῶν ἐφοδίων ἐπιλιπόντων .
ὁ δὲ Οὐίβιος ἀκούσας ἥσθη τε σῳζομένῳ καὶ πυθόμενος τὸ πλῆθος τῶν σὺν αὐτῷ καὶ τὸν τόπον αὐτὸς μέν οὐκ ἦλθεν εἰς ὄψιν , τὸν δὲ τῶν χωρίων ἐπίτροπον προσαγαγὼν ἐγγὺς ἐκέλευσε καθ ἡμέραν δεῖπνον πεποιημένον κομίζειν , καὶ τιθέντα παρὰ τὴν πέτραν ἀπέρχεσθαι σιωπῇ καὶ μὴ πολυπραγμονεῖν μη δ ἐξετάζειν , προειπὼν πολυπραγμονοῦντι θάνατον , συμπράττοντι δὲ τοῦτο πιστῶς ἐλευθερίαν .
τὸ δὲ σπήλαιον οὐκ ἄπωθεν μέν ἐστι θαλάσσης , κρημνοὶ δὲ περὶ αὐτὸ συμφερόμενοι λεπτὴν καὶ ἀσαφῆ παραπέμπουσι λαύραν ἄγουσαν εἴσω , παρελθόντι δ ὕψος τε θαυμαστὸν ἀναπέπταται , καὶ κατ εὖρος ἔχει κόλπους δι ἀλλήλων ἀνοιγομένους μεγάλαις περιφερείαις .
ἀμοιρεῖ δ οὔ τε ὕδατος οὔ τε φωτός , ἀλλὰ πηγὴ μέν ἡδίστου νάματος ὑπορρεῖ παρὰ τὸν κρημνόν , αὐτοφυεῖς δὲ ῥωχμοὶ τῆς πέτρας ᾗ μάλιστα περιπίπτει τὸ φῶς ἔξωθεν ὑπολαμβάνουσι , καὶ καταλάμπεται ἡμέρας τὸ χωρίον , ὁ δ ἐντὸς ἀὴρ ἀστάλακτος καὶ καθαρός , πυκνότητι τῆς πέτρας τὸ νοτερὸν καὶ ἀποτηκόμενον εἰς τὴν πηγὴν ἐκπιεζούσης 0 1 .
ἐνταῦθα διατρίβοντι τῷ Κράσσῳ τὰ ἐπιτήδεια καθ ἡμέραν ἐφοίτα κομίζων ὁ ἄνθρωπος , αὐτὸς μὲν οὐχ ὁρῶν ἐκείνους οὐ δὲ γινώσκων , ὑπ ἐκείνων δὲ καθορώμενος εἰδότων καί παραφυλαττόντων τὸν καιρόν .
ἦν δ ἄφθονα καί πρὸς ἡδονήν , οὐ μόνον χρείαν , ποιούμενα τὰ πρὸς τὸ δεῖπνον .
ἐγνώκει γὰρ ὁ Οὐίβιος ἁπάσῃ φιλοφροσύνῃ θεραπεύειν τὸν Κράσσον , ᾧ γε καί τὸ τῆς ὥρας ἐν νῷ λαβεῖν ἐπῆλθεν , ὡς παντάπασι νεανίας εἴη καί τι καί ταῖς καθ ἡλικίαν ἡδοναῖς αὐτοῦ χαριστέον , ἐπεὶ τήν γε χρείαν ἀναγκαίως μᾶλλον ἢ προθύμως ὑπουργοῦντος εἶναι , δύο δὴ θεραπαινίδας εὐπρεπεῖς ἀναλαβὼν ἐβάδιζεν ἐπὶ τήν θάλασσαν , ὡς δ ἦλθεν ἐπὶ τὸν τόπον , δείξας τήν ἄνοδον ἐκέλευεν εἴσω πορεύεσθαι καί θαρρεῖν 0 .
οἱ δὲ περὶ τὸν Κράσσον ἰδόντες προσερχομένας ἔδεισαν μὴ καταφανὲς καὶ γνώριμον εἴη τὸ χωρίον ἀνέκρινον οὖν αὐτάς τί βούλονται καί τίνες εἰσίν .
ὡς δ ἀπεκρίναντο δεδιδαγμέναι δεσπότην ζητεῖν ἐνταῦθα κρυπτόμενον , μαθὼν ὁ Κράσσος τοῦ Οὐιβίου τήν πρὸς αὐτὸν παιδιὰν καί φιλοφροσύνην ἀνέλαβε τὰς παιδίσκας ·
καί συνῆσαν αὐτῷ τὸν λοιπὸν χρόνον , ὧν ἐδεῖτο φράζουσαι καί διαγγέλλουσαι πρὸς τὸν Οὐίβιον .
τούτων φησὶ τήν ἑτέραν ἤδη πρεσβῦτιν οὖσαν ὁ Φαινεστέλλας ἰδεῖν αὐτός , καί πολλάκις ἀκοῦσαι μεμνημένης ταῦτα καί διεξιούσης προθύμως .
ὁ δὲ Κράσσος ὀκτὼ μῆνας οὕτω διαγαγὼν καὶ διακλαπείς , ἅμα τῷ πυθέσθαι τὴν Κίννα τελευτὴν φανερὸς γενόμενος , συνδραμόντων πρὸς αὑτὸν οὐκ ὀλίγων ἀνθρώπων , ἐπιλεξάμενος δισχιλίους καὶ πεντακοσίους ἐπήρχετο τὰς πόλεις ·
καὶ μίαν γε διήρπασε Μαλάκην , ὡς πολλοὶ γεγράφασιν , αὐτὸν δέ φασιν ἀρνεῖσθαι καὶ διαμάχεσθαι πρὸς τοὺς λέγοντας .
ἐκ τούτου συναγαγὼν πλοῖα καὶ διαπεράσας εἰς Λιβύην ἀφίκετο πρὸς Μέτελλον Πίον , ἔνδοξον ἄνδρα , συνειλοχότα στρατιὰν οὐκ εὐκαταφρόνητον .
οὐ πολὺν δὲ χρόνον ἐνταῦθα παρέμεινεν , ἀλλὰ στασιάσας τῷ Μετέλλῳ πρὸς Σύλλαν ἀπῆρε , και συνὴν ἐν τοῖς μάλιστα τιμώμενος , ἐπεὶ δὲ διαβὰς εἰς Ἰταλίαν ὁ Σύλλας πάντας ἐβούλετο τοὺς σὺν αὐτῷ νέους ἔχειν ἐνεργοὺς καὶ πρὸς ἄλλην ἄλλον ἔταττε πρᾶξιν , ἀποστελλόμενος εἰς Μαρσοὺς ἐπὶ στρατιὰν ὁ Κράσσος ᾔτει φύλακας ·
ἡ γὰρ πάροδος ἦν παρὰ τοὺς πολεμίους .
εἰπόντος δὲ τοῦ Σύλλα σὺν ὀργῇ καὶ σφόδρα πρὸς αὐτόν , δίδωμί σοι φύλακας τὸν πατέρα , τὸν ἀδελφόν , τοὺς φίλους , τοὺς συγγενεῖς , ὧν παρανόμως καὶ ἀδίκως ἀναιρεθέντων ἐγὼ μετέρχομαι τοὺς φονεῖς , οὕτω παθών τι καὶ παροξυνθεὶς ὁ Κράσσος εὐθὺς ἐξῆλθε , καὶ διὰ τῶν πολεμίων ὠσάμενος εὐρώστως δύναμίν τε συχνὴν ἤθροισε καὶ πρόθυμον αὑτὸν ἐν τοῖς ἀγῶσι τῷ Σύλλᾳ παρεῖχεν .
ἀπ ἐκείνων δὲ τῶν πράξεων λέγουσιν αὐτῷ πρῶτον ἐγγενέσθαι τὴν πρὸς Πομπήιον ὑπὲρ δόξης ἅμιλλαν καὶ φιλοτιμίαν .
ὁ γὰρ Πομπήιος ἡλικίᾳ τε λειπόμενος αὐτοῦ καὶ πατρὸς γεγονὼς ἀδοξήσαντος ἐν Ῥώμῃ καὶ μισηθέντος ἔσχατον μῖσος ὑπὸ τῶν πολιτῶν , ἐν ἐκείνοις τοῖς πράγμασιν ἐξέλαμψε καὶ διεφάνη μέγας , ὥστε Σύλλαν , ἃ πρεσβυτέροις καὶ ἰσοτίμοις οὐ πάνυ πολλάκις παρεῖχεν , ὑπεξανίστασθαι προσιόντος αὐτοῦ καὶ κεφαλὴν ἀποκαλύπτεσθαι καὶ προσειπεῖν αὐτοκράτορα .
ταῦτα διέκαιε καὶ παρώξυνε τὸν Κράσσον οὐκ ἀλόγως ἐλασσούμενον .
ἐμπειρίᾳς τε γὰρ ἐνδεὴς ἦν καὶ τῶν πράξεων αὐτοῦ τὴν χάριν ἀφῄρουν αἱ συγγενεῖς κῆρες ἐπιφερόμεναι , φιλοκέρδεια καὶ μικρολογία .
καὶ γὰρ πόλιν Ὀμβρικὴν Τουδερτίαν ἑλών ἔδοξε πλεῖστα τῶν χρημάτων σφετερίσασθαι , καὶ διεβλήθη πρὸς Σύλλαν .
ἀλλ ἔν γε τῷ περὶ τὴν Ῥώμην ἀγῶνι πάντων γενομένῳ μεγίστῳ καὶ τελευταίῳ Σύλλας μὲν ἡττήθη , τῶν κατ αὑτὸν ὠσθέντων καὶ συντριβέντων , Κράσσος δὲ τὸ δεξιὸν κέρας ἔχων ἐνίκησε καὶ μέχρι νυκτὸς διώξας τοὺς πολεμίους ἔπεμψε πρὸς Σύλλαν , δεῖπνον αἰτῶν τοῖς στρατιώταις καὶ τὸ κατόρθωμα φράζων .
ἐν δὲ ταῖς προγραφαῖς καὶ δημεύσεσι πάλιν κακῶς ἤκουσεν , ὠνούμενός τε τιμῆς βραχείας μεγάλα πράγματα καὶ δωρεὰς αἰτῶν .
ἐν δὲ Βρεττίοις λέγεται καὶ προγράψαι τινὰ οὐ Σύλλα κελεύσαντος , ἀλλ ἐπὶ χρηματισμῷ , δι ὃ καὶ Σύλλαν καταγνόντα πρὸς μηθὲν ἔτι χρῆσθαι δημόσιον αὐτῷ 0 .
καίτοι δεινότατος ἦν Κράσσος πάντας ἀνθρώπους κολακείᾳ κατεργάσασθαι , πάλιν δ αὐτὸς ὑπὸ πάντων διὰ κολακείας εὐάλωτος , ἴδιον δὲ κ ἀκεῖνο περὶ αὐτοῦ λέγεται , φιλοκερδέστατον ὄντα μάλιστα μισεῖν καὶ λοιδορεῖν τοὺς ὁμοίους 0 .
ἠνία δὲ Πομπήιος αὑτὸν εὐημερῶν ἐν ἡγεμονίαις καί πρὶν ἢ βουλῆς μεταλαβεῖν θριαμβεύων καὶ Μᾶγνος , ὅπερ ἐστὶ μέγας , ὑπὸ τῶν πολιτῶν ἀναγορευθείς , καί ποτε καί φήσαντός τινος ὡς Πομπήιος Μᾶγνος πρόσεισι , γελάσας ἠρώτησεν ὀπηλίκος .
ἀπογνοὺς δὲ τοῖς πολεμικοῖς ἐξισώσασθαι πρὸς ἐκεῖνον , ὑπεδύετο τὴν πολιτείαν , σπουδαῖς καί συνηγορίαις καί δανεισμοῖς καί τῷ συμπαραγγέλλειν καί συνεξετάζεσθαι τοῖς δεομένοις τι τοῦ δήμου κτώμενος δύναμιν ἀντίπαλον καί δόξαν ᾗ Πομπήιος εἶχεν ἀπὸ πολλῶν καί μεγάλων στρατειῶν .
καί πρᾶγμα συνέβαινεν αὐτοῖς ἴδιον .
μεῖζον γὰρ ἦν ἀπόντος ὄνομα τοῦ Πομπηίου καί κράτος ἐν τῇ πόλει διὰ τὰς στρατείας ·
παρὼν δὲ πολλάκις ἠλαττοῦτο τοῦ Κράσσου , διὰ τὸν ὄγκον καί τὸ πρόσχημα τοῦ βίου φεύγων τὰ πλήθη καί ἀναδυόμενος ἐξ ἀγορᾶς , καί τῶν δεομένων ὀλίγοις καί μὴ πάνυ προθύμως βοηθῶν , ὡς ἀκμαιοτέραν ἔχοι τὴν δύναμιν ὑπὲρ αὑτοῦ χρώμενος .
ὁ δὲ Κράσσος ἐνδελεχὲς τὸ χρήσιμον ἔχων καί σπάνιος οὐκ ὢν οὐ δὲ δυσπρόσοδος , ἀλλ ἐν μέσαις ἀεὶ ταῖς σπουδαῖς ἀναστρεφόμενος , τῷ κοινῷ καί φιλανθρώπῳ περιεγίνετο τῆς ἐκείνου σεμνότητος , σώματος δὲ ἀξίωμα καί λόγου πειθὼ καί προσώπου χάριν ἀγωγὸν ἀμφοτέροις ὁμοίως προσεῖναι λέγουσιν .
οὐ μέντοι πρὸς ἔχθραν τινὰ τὸν Κράσσον ἢ κακόνοιαν ἐξήνεγκεν οὗτος ὁ ζῆλος , ἀλλὰ καί Πομπηίῳ καί Καίσαρι τιμωμένοις μὲν ὑπὲρ αὑτὸν ἤχθετο , τῇ δὲ φιλοτιμίᾳ ταύτῃ δυσμένειαν ἢ κακοήθειαν οὐ συνῆπτε ·
καίτοι Καῖσαρ ὑπὸ λῃστῶν ἁλοὺς ἐν Ἀσίᾳ καὶ φρουρούμενος ἀνεβόησεν ·
ἡλίκης , ὦ Κράσσε , χαρᾶς ἀπολαύσεις πυθόμενος τὴν ἐμὴν ἅλωσιν 0 .
ἀλλ ὕστερόν γε φιλικῶς ἀλλήλοις προσεφέροντο ·
καί ποτε τῷ Καίσαρι μέλλοντι μὲν εἰς Ἰβηρίαν ἐξιέναι στρατηγῷ , χρήματα δ οὐκ ἔχοντι τῶν δανειστῶν ἐπιπεσόντων καί τῆς παρασκευῆς ἐπιλαμβανομένων ὁ Κράσσος οὐ περιεῖδεν , ἀλλ ἀπήλλαξεν ὑποθεὶς αὑτὸν ἔγγυον τριάκοντα καί ὀκτακοσίων ταλάντων .
καθόλου δὲ τῆς Ῥώμης εἰς τρεῖς νενεμημένης δυνάμεις , τὴν Πομπηίου , τὴν Καίσαρος , τὴν Κράσσου Κάτωνος γὰρ ἡ δόξα μείζων ἦν τῆς δυνάμεως , καί τὸ θαυμαζόμενον πλέον ἴσχυεν , ἡ μὲν ἔμφρων καί καθεστῶσα μερὶς ἐν τῇ πόλει Πομπήιον ἐθεράπευε , τὸ δ ὀξὺ καί φερόμενον μετ εὐχερείας ταῖς Καίσαρος ἐλπίσιν ἐπηκολούθει , Κράσσος δὲ μέσος ὢν ἀμφοτέραις ἐχρῆτο , καί πλείστας μεταβολὰς ἐν τῇ πολιτείᾳ μεταβαλλόμενος οὔ τε φίλος ἦν βέβαιος οὔ τε ἀνήκεστος ἐχθρός , ἀλλὰ ῥᾳδίως καί χάριτος καί ὀργῆς ἐξέπιπτεν ὑπὸ τοῦ συμφέροντος , ὥστε πολλάκις μὲν ἀνθρώπων , πολλάκις δὲ νόμων ἐν ὀλίγῳ φανῆναι τῶν αὐτῶν συνήγορος καί ἀντίδικος .
ἴσχυε δὲ καί χάριτι καί φόβῳ , φόβῳ δ οὐκ ἔλαττον 0 .
ὁ γοῦν πλεῖστα πράγματα παρασχὼν τοῖς καθ αὑτὸν ἄρχουσι καί δημαγωγοῖς , Σικίννιος , πρὸς τὸν εἰπόντα τί δὴ μόνον οὐ σπαράττει τὸν Κράσσον , ἀλλὰ παρίησι , χόρτον αὑτὸν ἔχειν ἔφησεν ἐπὶ τοῦ κέρατος , εἰώθεισαν δὲ Ῥωμαῖοι τὸν κυρίττοντα τῶν βοῶν ὑπὲρ τοῦ φυλάττεσθαι τοὺς ἐντυγχάνοντας χόρτῳ περιελίσσειν τὸ κέρας .
ἡ δὲ τῶν μονομάχων ἐπανάστασις καὶ λεηλασία τῆς Ἰταλίας , ἣν οἱ πολλοὶ Σπαρτάκειον πόλεμον ὀνομάζουσιν , ἀρχὴν ἔλαβεν ἐκ τοιαύτης αἰτίας .
λέντλου τινὸς Βατιάτου μονομάχους ἐν Καπύῃ τρέφοντος , ὧν οἱ πολλοὶ Γαλάται καὶ Θρᾷκες ἦσαν , ἐξ αἰτιῶν οὐ πονηρῶν , ἀλλ ἀδικίᾳ τοῦ πριαμένου συνειρχθέντες ὑπ ἀνάγκης ἐπὶ τῷ μονομαχεῖν , ἐβουλεύσαντο μὲν διακόσιοι φεύγειν , γενομένης δὲ μηνύσεως οἱ προαισθόμενοι καὶ φθάσαντες ὀγδοήκοντα δυεῖν δέοντες ἔκ τινος ὀπτανείου κοπίδας ἀράμενοι καὶ ὀβελίσκους ἐξεπήδησαν , ἐντυχόντες δὲ κατὰ τὴν ὁδὸν ἁμάξαις ὅπλα κομιζούσαις μονομάχων εἰς ἑτέραν πόλιν ἀφήρπασαν καὶ ὡπλίσαντο ·
καὶ τόπον τινὰ καρτερὸν καταλαβόντες ἡγεμόνας εἵλοντο τρεῖς , ὧν πρῶτος ἦν Σπάρτακος , ἀνὴρ Θρᾷξ τοῦ Νομαδικοῦ γένους , οὐ μόνον φρόνημα μέγα καὶ ῥώμην ἔχων , ἀλλὰ καὶ συνέσει καὶ πρᾳότητι τῆς τύχης ἀμείνων καὶ τοῦ γένους Ἑλληνικώτερος 0 .
τούτῳ δὲ λέγουσιν , ὅτε πρῶτον εἰς Ῥώμην ὤνιος ἤχθη , δράκοντα κοιμωμένῳ περιπεπλεγμένον φανῆναι περὶ τὸ πρόσωπον , ἡ γυνὴ δ ὁμόφυλος οὖσα τοῦ Σπαρτάκου , μαντικὴ δὲ καὶ κάτοχος τοῖς περὶ τὸν Διόνυσον ὀργιασμοῖς , ἔφραζε τὸ σημεῖον εἶναι μεγάλης καὶ φοβερᾶς περὶ αὐτὸν εἰς εὐτυχὲς τέλος ἐσομένης δυνάμεως ·
ἣ καὶ τότε συνῆν αὐτῷ καὶ συνέφευγε .
καὶ πρῶτον μὲν τούς ἐκ Καπύης ἐλθόντας ὠσάμενοι καὶ πολλῶν ὅπλων ἐπιλαβόμενοι πολεμιστηρίων ἄσμενοι ταῦτα μετελάμβανον , ἀπορρίψαντες ὡς ἄτιμα καὶ βάρβαρα τὰ τῶν μονομάχων ἔπειτα Κλωδίου στρατηγοῦ μετὰ τρισχιλίων πεμφθέντος ἐκ Ῥώμης καὶ πολιορκοῦντος αὐτοὺς ἐν ὄρει μίαν ἔχοντι καὶ χαλεπὴν καὶ στενὴν ἄνοδον , ἣν ὁ Κλώδιος ἐφρούρει , τὰ δ ἄλλα κρημνοὺς ἀποτόμους καὶ λισσάδας , ἄμπελον δὲ πολλὴν ἀγρίαν ἐπιπολῆς πεφυκυῖαν , ἔτεμνον τῶν κλημάτων τὰ χρήσιμα , καὶ συμπλέκοντες ἐξ αὐτῶν κλιμακίδας εὐτόνους καὶ βαθείας , ὥστ ἄνωθεν ἀνηρτημένας παρὰ τὸ κρημνῶδες ἅπτεσθαι τῶν ἐπιπέδων , κατέβαινον ἀσφαλῶς δι αὐτῶν πλὴν ἑνός .
οὗτος δὲ τῶν ὅπλων ἕνεκα μείνας , ἐπεὶ κατέβησαν , ἠφίει κάτω τὰ ὅπλα καὶ βαλὼν ἅπαντα τελευταῖος ἀπεσῴζετο καὶ αὐτός .
ταῦτ ἠγνόουν οἱ Ῥωμαῖοι ·
διὸ καὶ περιελθόντες αὐτοὺς ἐξέπληξαν τῷ αἰφνιδίῳ , καὶ φυγῆς γενομένης ἔλαβον τὸ στρατόπεδον .
καὶ προσεγίνοντο πολλοὶ τῶν αὐτόθι βοτήρων καὶ ποιμένων αὐτοῖς , πλῆκται καὶ ποδώκεις ἄνδρες , ὧν τούς μὲν ὥπλιζον , τοῖς δὲ προδρόμοις καὶ ψιλοῖς ἐχρῶντο .
δεύτερος ἐκπέμπεται πρὸς αὐτοὺς στρατηγὸς Πούπλιος Βαρῖνος , οὗ πρῶτα μὲν ὑποστράτηγόν τινα Φούριον ἔχοντα δισχιλίους στρατιώτας ἐτρέψαντο συμβαλόντες ·
ἔπειτα σύμβουλον αὐτῷ καὶ συνάρχοντα Κοσσίνιον ἀποσταλέντα μετὰ πολλῆς δυνάμεως ἐπιτηρήσας ὁ Σπάρτακος λουόμενον περὶ Σαλίνας , μικρὸν ἐδέησε συναρπάσαι .
χαλεπῶς δὲ καὶ μόλις ἐκφυγόντος εὐθὺς μὲν ἐκράτησε τῆς ἀποσκευῆς , ἐκ ποδὸς δὲ κατέχων καὶ διώκων φόνῳ πολλῷ τὸ στρατόπεδον εἷλεν .
ἔπεσε δὲ καὶ Κοσσίνιος .
αὐτὸν δὲ τὸν στρατηγὸν ἄλλαις μάχαις πολλαῖς καταγωνισάμενος , τέλος δὲ τούς τε ῥαβδούχους καὶ τὸν ἵππον αὐτοῦ λαβὼν , ἤδη μὲν μέγας καὶ φοβερός ἦν , ἐφρόνει δὲ τὰ εἰκότα , καὶ μὴ προσδοκῶν ὑπερβαλέσθαι τὴν Ῥωμαίων δύναμιν ἦγεν ἐπὶ τὰς Ἄλπεις τὸν στρατόν , οἰόμενος δεῖν ὑπερβαλόντας αὐτὰς ἐπὶ τὰ οἰκεῖα χωρεῖν , τούς μὲν εἰς Θρᾴκην , τούς δ εἰς Γαλατίαν 0 .
οἱ δὲ πλήθει τε ὄντες ἰσχυροὶ καὶ μέγα φρονοῦντες οὐχ ὑπήκουον , ἀλλ ἐπόρθουν ἐπιπορευόμενοι τὴν Ἰταλίαν .
οὐκέτ οὖν τὸ παρ ἀξίαν καὶ τὸ αἰσχρὸν ἠνώχλει τῆς ἀποστάσεως τὴν σύγκλητον , ἀλλὰ δὴ διὰ φόβον τε καὶ κίνδυνον ὡς πρὸς ἕνα τῶν δυσκολωτάτων πολέμων καὶ μεγίστων ἀμφοτέρους ἐξέπεμπον τούς ὑπάτους .
ὧν Γέλλιος μὲν τὸ Γερμανικόν ὕβρει καὶ φρονήματι τῶν Σπαρτακείων ἀποσχισθέν ἐξαίφνης ἐμπεσὼν ἅπαν διέφθειρε , Λέντλου δὲ τὸν Σπάρτακον μεγάλοις στρατοπέδοις περιλαβόντος ὁρμήσας ὁμόσε καὶ μάχην συνάψας ἐκράτησε μὲν τῶν πρεσβευτῶν , ἔλαβε δὲ τὴν ἀποσκευὴν ἅπασαν , ὠθουμένῳ δ αὐτῷ πρὸς τὰς Ἄλπεις Κάσσιος ὁ τῆς περὶ Πάδον Γαλατίας στρατηγὸς ἔχων μυρίους ἀπήντησε ·
καὶ γενομένης μάχης κρατηθεὶς καὶ πολλοὺς ἀποβαλών μόλις αὐτὸς ἐξέφυγε .
ταῦθ ἡ βουλὴ πυθομένη τοὺς μὲν ὑπάτους πρὸς ὀργὴν ἐκέλευσεν ἡσυχίαν ἄγειν , Κράσσον δὲ τοῦ πολέμου στρατηγὸν εἵλετο καὶ πολλοὶ διὰ δόξαν αὐτῷ καὶ φιλίαν συνεστράτευον τῶν ἐπιφανῶν , αὐτὸς μὲν οὖν ὑπέμεινε πρὸ τῆς Πικηνίδος ὡς τὸν Σπάρτακον ἐκεῖ φερόμενον δεξόμενος , Μόμμιον δὲ πρεσβευτὴν ἄγοντα δύο τάγματα κύκλῳ περιέπεμψεν , ἕπεσθαι κελεύσας τοῖς πολεμίοις , συμπλέκεσθαι δὲ μὴ μη δὲ ἁψιμαχεῖν .
ὁ δ ἅμα τῷ πρῶτον ἐπ ἐλπίδος γενέσθαι μάχην θέμενος ἡττήθη ·
καὶ πολλοὶ μὲν ἔπεσον , πολλοὶ δὲ ἄνευ τῶν ὅπλων φεύγοντες ἐσώθησαν .
ὁ δὲ Κράσσος αὐτόν τε τὸν Μόμμιον ἐδέξατο τραχέως , καὶ τοὺς στρατιώτας ὁπλίζων αὖθις ἐγγυητὰς ᾔτει τῶν ὅπλων , ὅτι φυλάξουσι , πεντακοσίους δὲ τοὺς πρώτους , καὶ μάλιστα τοὺς τρέσαντας , εἰς πεντήκοντα διανείμας δεκάδας ἀφ ἑκάστης ἀπέκτεινεν ἕνα τὸν κλήρῳ λαχόντα , πάτριόν τι τοῦτο διὰ πολλῶν χρόνων κόλασμα τοῖς στρατιώταις ἐπαγαγών .
καὶ γὰρ αἰσχύνη τοῦ θανάτου τῷ τρόπῳ πρόσεστι , καὶ δρᾶται πολλὰ φρικώδη καὶ σκυθρωπὰ περὶ τὴν κόλασιν ἁπάντων θεωμένων .