Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ἐπεὶ δ ἐδόκει καιρὸν ἔχειν ὁ Δανδάριος , τὸν μὲν ἵππον ἔξω τοῦ χάρακος ἐκέλευσε προαγαγεῖν τοὺς παῖδας , αὐτὸς δὲ μεσημβρίας οὔσης καί τῶν στρατιωτῶν ἐνδιαζόντων καί ἀναπαυομένων ἐβάδιζεν ἐπὶ τήν στρατηγικὴν σκηνήν , ὡς οὐδενὸς κωλύσοντος εἰσελθεῖν ἄνδρα συνήθη καί λόγους τινὰς ἀξίους σπουδῆς τῷ στρατηγῷ κομίζειν φάσκοντα .
κ ἂν εἰσῆλθεν ἀδεῶς , εἰ μὴ ὁ πολλοὺς ἀνῃρηκὼς στρατηγοὺς ὕπνος Λούκουλλον ἔσωσεν .
ἐτύγχανε γὰρ καθεύδων καί Μενέδημος , εἷς τῶν κατευναστῶν , παρὰ ταῖς θύραις ἑστὼς οὐκ ἔφη κατὰ καιρὸν ἥκειν τὸν Ὀλθακόν , ἄρτι Λουκούλλου πρός ἀνάπαυσιν ἐκ μακρᾶς ἀγρυπνίας καί πόνων τοσούτων δεδωκότος ἑαυτόν .
ἐπεὶ δ οὐκ ἀπῄει κελεύοντος , ἀλλ ἔφη καί κωλύοντος εἰσελεύσεσθαι περὶ πράγματος ἀναγκαίου καί μεγάλου διαλεχθῆναι βουλόμενος , ἤδη πρὸς ὀργὴν ὁ Μενέδημος εἰπὼν μηδὲν ἀναγκαιότερον τοῦ σῴζεσθαι Λούκουλλον ἀπεώσατο τὸν ἄνθρωπον ἀμφοτέραις ταῖς χερσίν .
ὁ δὲ δείσας ὑπεξῆλθε τοῦ χάρακος , καί λαβὼν τὸν ἵππον ἀπήλασεν εἷς τὸ Μιθριδάτου στρατόπεδον ἄπρακτος , οὕτως ἄρα καί τοῖς πράγμασιν ὁ καιρὸς ὥσπερ τοῖς φαρμάκοις καί τήν σῴζουσαν καί τήν ἀναιροῦσαν ῥοπὴν προστίθησιν 0 .
ἐκ τούτου Σωρνάτιος μὲν ἐπὶ σίτου κομιδὴν ἐπέμφθη μετὰ δέκα σπειρῶν καὶ καταδιωχθεὶς ὑπὸ Μενάνδρου , τῶν Μιθριδάτου στρατηγῶν ἑνός , ἀντέστη καὶ συμβαλὼν φόνον ἐποίησε πολὺν καὶ τροπὴν τῶν πολεμίων , αὖθις δὲ πεμφθέντος Ἀδριανοῦ μετὰ δυνάμεως , ὅπως ἐκ περιουσίας ἔχωσιν οἱ στρατιῶται σῖτον , οὐ περιεῖδε Μιθριδάτης , ἀλλ ἀπέστειλε Μενέμαχον καὶ Μύρωνα πολλῶν μὲν ἱππέων , πολλῶν δὲ πεζῶν ἡγουμένους .
οὗτοι πάντες , ὡς λέγεται , πλὴν δυεῖν κατεκόπησαν ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων .
καὶ Μιθριδάτης μὲν ἔκρυπτε τὴν συμφοράν ὡς οὐ τοσαύτην οὖσαν , ἀλλὰ μικράν , προσκεκρουκότων ἀπειρίᾳ τῶν στρατηγῶν , Ἀδριανὸς δὲ λαμπρὸς παρημείβετο τὸ στρατόπεδον πολλὰς κατάγων ἁμάξας σίτου καὶ λαφύρων γεμούσας , ὥστε δυσθυμίαν μὲν αὐτῷ , ταραχὴν δὲ καὶ φόβον ἀμήχανον ἐμπεσεῖν τοῖς στρατιώταις 0 .
ἐδέδοκτο μὲν οὖν μηκέτι μένειν ἐπεὶ δὲ προεξέπεμπον οἱ βασιλικοὶ τὰ σφέτερα χρήματα καθ ἡσυχίαν , τοὺς δ ἄλλους ἐκώλυον , ἤδη καὶ πρὸς ὀργὴν ἐπὶ τὰς ἐξόδους ὠθούμενοι καὶ βιαζόμενοι τὰ μὲν χρήματα ἥρπαζον , αὐτοὺς δὲ ἀπέσφαττον .
ὅπου καὶ Δορύλαος ὁ στρατηγός οὐδὲν ἕτερον ἔχων ἢ τὴν πορφύραν περὶ αὑτόν ἀπώλετο διὰ ταύτην , Ἑρμαῖος δὲ ὁ θύτης κατεπατήθη περὶ τὰς πύλας 0 .
αὐτὸς δ ὁ Μιθριδάτης , οὔ τε ὀπαδοῦ τινος οὔ τε ἱπποκόμου παραμείναντος αὐτῷ , συνεξέπεσεν ἀπὸ τοῦ στρατοπέδου τοῖς πολλοῖς ἀναμεμιγμένος , οὐ δ ἵππου τῶν βασιλικῶν εὐπορήσας , ἀλλ ὀψέ που κατιδὼν αὐτόν ἐν τῷ ῥεύματι τῆς τροπῆς ἐκείνης διαφερόμενον Πτολεμαῖος ὁ εὐνοῦχος ἵππον ἔχων αὐτὸς ἀπεπήδησε καὶ παρέσχεν .
ἤδη γὰρ αὑτόν οἱ Ῥωμαῖοι κατεῖχον ἐπικείμενοι ·
καὶ τάχει μὲν οὐκ ἀπελίποντο τοῦ λαβεῖν αὐτόν , ἀλλ ἦλθον ἔγγιστα τούτου , φιλοπλουτία δὲ καὶ μικρολογία στρατιωτικὴ τὸ πολλοῖς ἀγῶσι καὶ μεγάλοις κινδύνοις διωκόμενον ἐκ μακροῦ θήραμα Ῥωμαίους ἀφείλετο καὶ Λούκουλλον ἀπεστέρησε νικῶντα τῶν ἐπάθλων .
ἦν μὲν γὰρ ἐν ἐφικτῷ τῆς διώξεως ὁ ὑπεκφέρων τὸν ἄνδρα ἵππος , ἡμιόνου δὲ τῶν τὸ χρυσίον κομιζόντων μεταξὺ τοῦ βασιλέως εἴ τ ἀπὸ τ αὐτομάτου παρεισπεσόντος , εἴ τε τοῦ βασιλέως ἐπίτηδες ἐμβαλόντος αὑτόν εἰς τοὺς διώκοντας , ἁρπάζοντες καὶ συλλέγοντες τὸ χρυσίον καὶ διαμαχόμενοι πρὸς ἀλλήλους καθυστέρησαν 0 1 .
καὶ οὐ τοῦτο μόνον αὐτῶν ἀπέλαυσε τῆς πλεονεξίας Λούκουλλος , ἀλλὰ καὶ τὸν ἐπὶ τῶν ἀπορρήτων τοῦ βασιλέως ὄντα Καλλίστρατον ὁ μὲν ἄγειν ἐκέλευσεν , οἱ δ ἄγοντες αἰσθόμενοι πεντακοσίους χρυσοῦς ὑπεζωσμένον ἀπέκτειναν .
οὐ μὴν ἀλλὰ τούτοις μὲν ἐπέτρεψε τὸν χάρακα πορθῆσαι .
τὰ δὲ Κάβειρα λαβὼν καὶ τῶν ἄλλων φρουρίων τὰ πλεῖστα θησαυρούς τε μεγάλους εὗρε καὶ δεσμωτήρια , πολλῶν μὲν Ἑλλήνων , πολλῶν δὲ συγγενῶν τοῦ βασιλέως καθειργμένων , οἷς πάλαι τεθνάναι δοκοῦσιν οὐ σωτηρίαν , ἀλλ ἀναβίωσιν καὶ δευτέραν τινὰ γέννησιν ἡ Λουκούλλου χάρις παρέσχεν .
ἑάλω δὲ καὶ ἀδελφὴ τοῦ Μιθριδάτου Νύσσα σωτήριον ἅλωσιν αἱ δ ἀπωτάτω τοῦ κινδύνου καὶ καθ ἡσυχίαν ἀποκεῖσθαι δοκοῦσαι περὶ Φαρνάκειαν ἀδελφαί καὶ γυναῖκες οἰκτρῶς ἀπώλοντο , Μιθριδάτου πέμψαντος ἐπ αὐτὰς ἐκ τῆς φυγῆς Βακχίδην εὐνοῦχον .
ἦσαν δὲ μετὰ πολλῶν ἀδελφαί τε δύο τοῦ βασιλέως , Ῥωξάνη καὶ Στάτειρα , περὶ τεσσαράκοντα ἔτη παρθενευόμεναι , καὶ γαμεταὶ δύο , γένος Ἰωνίδες , Βερενίκη μὲν ἐκ Χίου , Μονίμη δὲ Μιλησία 0 .
ταύτης ὁ πλεῖστος ἦν λόγος ἐν τοῖς Ἕλλησιν , ὅτι τοῦ βασιλέως πειρῶντος αὐτὴν καὶ μυρίους πεντακισχιλίους χρυσοῦς προσπέμψαντος ἀντέσχε , μέχρι οὗ γάμων ἐγένοντο συνθῆκαι καὶ διάδημα πέμψας αὐτῇ βασίλισσαν ἀνηγόρευσεν .
αὕτη καὶ παρὰ τὸν ἄλλον χρόνον ἀνιαρῶς εἶχε καὶ ἀπεθρήνει τὴν τοῦ σώματος εὐμορφίαν , ὡς δεσπότην μὲν ἀντ ἀνδρὸς αὐτῇ , φρουρὰν δὲ βαρβάρων ἀντὶ γάμου καὶ οἴκου προξενήσασαν , πόρρω δέ που τῆς Ἑλλάδος ἀπῳκισμένη τοῖς ἐλπισθεῖσιν ἀγαθοῖς ὄναρ σύνεστι , τῶν δ ἀληθινῶν ἐκείνων ἀπεστέρηται .
καὶ δὴ τοῦ Βακχίδου παραγενομένου καὶ προστάξαντος αὐταῖς ἀποθνῄσκειν , ὡς ἑκάστῃ δοκοίη ῥᾷστον εἶναι καὶ ἀλυπότατον , περισπάσασα τῆς κεφαλῆς τὸ διάδημα τῷ τραχήλῳ περιῆψε καὶ ἀνήρτησεν ἑαυτήν .
ταχὺ δ ἀπορραγέντος ὦ κατηραμένον , ἔφη , ῥάκος , οὐ δὲ πρὸς τοῦτό μοι χρήσιμον ἔσῃ ;
κ ἀκεῖνο μὲν ἀπέρριψε προσπτύσασα , τῷ δὲ Βακχίδῃ τὴν σφαγὴν παρέσχεν .
ἡ δὲ Βερενίκη κύλικα φαρμάκου λαβοῦσα , τῆς μητρὸς αὐτῇ παρούσης καὶ δεομένης , μετέδωκε .
καὶ συνεξέπιον μὲν ἀμφότεραι , ἤρκεσε δὲ ἡ τοῦ φαρμάκου δύναμις εἰς .
τὸ ἀσθενέστερον σῶμα , τὴν δὲ Βερενίκην οὐχ ὅσον ἔδει πιοῦσαν οὐκ ἀπήλλαξεν , ἀλλὰ δυσθανατοῦσα τοῦ Βακχίδου σπεύδοντος ἀπεπνίγη 0 .
λέγεται δὲ καὶ τῶν ἀγάμων ἀδελφῶν ἐκείνων τὴν μὲν ἐπαρωμένην πολλὰ καὶ λοιδοροῦσαν ἐκπιεῖν τὸ φάρμακον , τὴν δὲ Στάτειραν οὔ τε δύσφημόν τι φθεγξαμένην οὔ τ ἀγεννές , ἀλλ ἐπαινοῦσαν τὸν ἀδελφόν , ὅτι περὶ τοῦ σώματος κινδυνεύων οὐκ ἠμέλησεν αὐτῶν , ἀλλὰ πρ οὐνόησεν ἐλευθέρας καὶ ἀνυβρίστους ἀποθανεῖν .
ταῦτα μὲν οὖν φύσει χρηστὸν ὄντα καὶ φιλάνθρωπον ἠνία τὸν Λούκουλλον .
ἐλάσας δ ἄχρι Ταλαύρων , ἔνθεν ἡμέρᾳ τετάρτῃ πρότερον ἐφθάκει Μιθριδάτης εἰς Ἀρμενίαν πρὸς Τιγράνην πεφευγώς , ἀποτρέπεται , καταστρεψάμενος δὲ Χαλδαίους καὶ Τιβαρηνοὺς καὶ τὴν μικρὰν Ἀρμενίαν παραλαβών καὶ φρούρια καὶ πόλεις παραστησάμενος , Ἄππιον μὲν ἔπεμψε πρὸς Τιγράνην ἐξαιτῶν Μιθριδάτην , αὐτὸς δ ἧκε πρὸς Ἀμισὸν ἔτι πολιορκουμένην .
αἴτιος δ ἦν Καλλίμαχος ὁ στρατηγός ἐμπειρίᾳ μηχανικῆς παρασκευῆς καὶ δεινότητι πανουργίας , ὅσην πολιορκία δέχεται , πλεῖστα λυπήσας Ῥωμαίους ·
ὧν ὕστερον ἔδωκε δίκην .
τότε δ ὑπὸ Λουκούλλου καταστρατηγηθείς , ὑφ ἣν ἔθος εἶχεν ὥραν τῆς ἡμέρας ἀπάγειν καὶ ἀναπαύειν τούς στρατιώτας , ἐν ἐκείνῃ προσβαλόντος αἰφνιδίως καὶ κατασχόντος οὐ πολὺ μέρος τοῦ τείχους , αὐτὸς ἐκλιπὼν τὴν πόλιν ὑφῆψεν , εἴ τε φθονῶν ὠφεληθῆναι Ῥωμαίοις , εἴ τε ῥᾳστώνην φυγῆς ἑαυτῷ μηχανώμενος 0 .
οὐδεὶς γὰρ ἐφρόντιζε τῶν ἐκπλεόντων , ἀλλὰ ὡς ἡ φλὸξ ἀναδραμοῦσα πολλὴ τὰ τείχη περιέσχεν , οἱ μὲν στρατιῶται παρεσκευάζοντο πρὸς ἁρπαγήν , ὁ δὲ Λούκουλλος οἰκτείρων ἀπολλυμένην τὴν πόλιν ἔξωθεν ἐβοήθει πρὸς τὸ πῦρ καὶ σβεννύναι παρεκάλει , μηδενὸς αὐτῷ προσέχοντος , ἀλλ ἐξαιτουμένων τὰ χρήματα καὶ μετὰ βοῆς ὅπλα κρουόντων , ἕως ἐκβιασθεὶς ἐπέτρεψεν , ὡς αὐτήν γε τὴν πόλιν ἐξαιρησόμενος τοῦ πυρός .
οἱ δὲ τ οὐναντίον ἔπραξαν , πάντα γὰρ ἐξερευνῶντες ὑπὸ λαμπάδων καὶ πανταχοῦ φῶς ἐπιφέροντες αὐτοὶ τὰ πλεῖστα τῶν οἰκημάτων καθεῖλον , ὥστε τὸν Λούκουλλον εἰσελθόντα μεθ ἡμέραν καὶ δακρύσαντα πρὸς τούς φίλους εἰπεῖν , ὡς πολλάκις ἤδη Σύλλαν μακαρίσας μάλιστα τῇ σήμερον ἡμέρᾳ τὴν τ ἀνδρὸς εὐτυχίαν θαυμάσειεν , ὅτι σῶσαι βουληθεὶς ἐδυνήθη τὰς Ἀθήνας .
ἐμὲ δ , ἔφη , τούτου ζηλωτὴν γενόμενον εἰς τὴν Μομμίου δόξαν ὁ δαίμων περιέστησεν .
οὐ μὴν ἀλλ ἐκ τῶν παρόντων ἀναλαμβάνειν ἐπειρᾶτο τὴν πόλιν .
καὶ τὸ μὲν πῦρ ὄμβροι κατέσβεσαν ἔκ τινος θείας τύχης περὶ τὴν ἅλωσιν αὐτήν συμπεσόντες , τὰ δὲ πλεῖστα τῶν ἀπολωλότων αὐτὸς ἔτι παρὼν ἀνῳκοδόμησε , καὶ τούς φεύγοντας Ἀμισηνῶν ἐδέξατο , καὶ τῶν ἄλλων Ἑλλήνων κατῴκισε τούς βουλομένους , εἴκοσι καὶ ἑκατὸν σταδίων χώραν προσορίσας .
ἦν δ ἡ πόλις Ἀθηναίων ἄποικος , ἐν ἐκείνοις ἄρα τοῖς καιροῖς , ἐν οἷς ἤκμαζεν ἡ δύναμις αὐτῶν καὶ κατεῖχε τὴν θάλασσαν , οἰκισθεῖσα .
καὶ διὰ τοῦτο πολλοὶ τῶν τὴν Ἀριστίωνος τυραννίδα βουλομένων φεύγειν εἰσπλεύσαντες αὐτοῦ κατῴκουν καὶ μετεῖχον τῆς πολιτείας , οἷς συνέβη τὰ οἰκεῖα κακὰ φεύγουσιν ἀπολαῦσαι τῶν ἀλλοτρίων , ἀλλὰ τούς γε σωθέντας αὐτῶν ὁ Λούκουλλος ἀμφιέσας καλῶς καὶ διακοσίας ἑκάστῳ δραχμὰς ἐπιδοὺς ἀπέστειλε .
τότε καὶ Τυραννίων ὁ γραμματικὸς ἑάλω Μουρήνας δ αὐτὸν ἐξῃτήσατο καὶ λαβὼν ἀπηλευθέρωσεν , ἀνελευθέρως τῇ δωρεᾷ χρησάμενος .
οὐ γὰρ ἠξίου Λούκουλλος ἄνδρα διὰ παιδείαν ἐσπουδασμένον δοῦλον γενέσθαι πρότερον , εἶτ ἀπελεύθερον .
ἀφαίρεσις γὰρ ἦν τῆς ὑπαρχούσης ἡ τῆς δοκούσης ἐλευθερίας δόσις .
ἀλλὰ Μουρήνας μὲν οὐκ ἐνταῦθα μόνον ὤφθη πολὺ τῆς τοῦ στρατηγοῦ καλοκαγαθίας ἀποδέων .
λούκουλλος δὲ τρέπεται πρὸς τὰς ἐν Ἀσίᾳ πόλεις , ὅπως , τῶν πολεμικῶν ἔργων σχολάζοντος αὐτοῦ , καὶ δίκης τινὸς μετάσχῃ καὶ θεσμῶν , ὧν ἐπὶ πολὺν χρόνον ἐνδεῆ τὴν ἐπαρχίαν οὖσαν ἄρρητοι καὶ ἄπιστοι δυστυχίαι κατεῖχον , ὑπὸ τῶν τελωνῶν καὶ τῶν δανειστῶν πορθουμένην καὶ ἀνδραποδιζομένην , πιπράσκειν ἰδίᾳ μὲν υἱοὺς εὐπρεπεῖς θυγατέρας τε παρθένους , δημοσίᾳ δ ἀναθήματα , γραφάς , ἱεροὺς ἀνδριάντας ἀναγκαζομένων .
αὐτοῖς δὲ τέλος μὲν ἦν προσθέτοις γενομένοις δουλεύειν , τὰ δὲ πρὸ τούτου χαλεπώτερα , σχοινισμοὶ καὶ κιγκλίδες καὶ ἵπποι καὶ στάσεις ὕπαιθροι , καύματος μὲν ἐν ἡλίῳ , ψύχους δ εἰς πηλὸν ἐμβιβαζομένων ἢ πάγον , ὥστε τὴν δουλείαν σεισάχθειαν δοκεῖν εἶναι καὶ εἰρήνην 0 1 .
τοιαῦτα μὲν κακὰ Λούκουλλος εὑρὼν ἐν ταῖς πόλεσιν ὀλίγῳ χρόνῳ πάντων ἀπήλλαξε τοὺς ἀδικουμένους .
πρῶτον μὲν γὰρ ἑκατοστὴν ἐκέλευσε καὶ μὴ πλέον εἰς τοὺς τόκους λογίζεσθαι ·
δεύτερον δὲ τοὺς μακροτέρους τοῦ ἀρχαίου τόκους ἀπέκοψε ·
τὸ δὲ τρίτον καὶ μέγιστον , ἔταξε τῶν τοῦ χρεωφειλέτου προσόδων τὴν τετάρτην μερίδα καρποῦσθαι τὸν δανειστήν ὁ δὲ τόκον κεφαλαίῳ συνάψας ἐστέρητο τοῦ παντός ·
ὥστ ἐν ἐλάττονι χρόνῳ τετραετίας διαλυθῆναι τὰ χρέα πάντα καὶ τὰς κτήσεις ἐλευθέρας ἀποδοθῆναι τοῖς δεσπόταις 0 .
ἦν δὲ τοῦτο κοινὸν δάνειον ἐκ τῶν δισμυρίων ταλάντων , οἷς τὴν Ἀσίαν ἐξημίωσεν ὁ Σύλλας καὶ διπλοῦν ἀπεδόθη τοῖς δανείσασιν , ὑπ ἐκείνων ἀνηγμένον ἤδη τοῖς τόκοις εἰς δώδεκα μυριάδας ταλάντων .
ἐκεῖνοι μὲν οὖν ὡς δεινὰ πεπονθότες ἐν Ῥώμῃ τοῦ Λουκούλλου κατεβόων , καὶ χρήμασιν ἀνίστασαν ἐπ αὐτὸν ἐνίους τῶν δημαγωγῶν , μέγα δυνάμενοι καὶ πολλοὺς ὑπόχρεως πεποιημένοι τῶν πολιτευομένων , ὁ δὲ Λούκουλλος οὐ μόνον ὑπὸ τῶν εὖ πεπονθότων ἠγαπᾶτο δήμων , ἀλλὰ καὶ ταῖς ἄλλαις ἐπαρχίαις ποθεινὸς ἦν , εὐδαιμονιζούσαις τοὺς ἡγεμόνος τοιούτου τυχόντας .
ἄππιος δὲ Κλώδιος , ὁ πεμφθεὶς πρὸς Τιγράνην ἦν δὲ ὁ Κλώδιος ἀδελφὸς τῆς τότε Λουκούλλῳ συνοικούσης πρῶτον μὲν ὑπὸ τῶν βασιλικῶν ὁδηγῶν κύκλον τινὰ καὶ περιβολὴν ἔχουσαν οὐκ ἀναγκαίαν καὶ πολυήμερον ὁδὸν διὰ τῆς ἄνω χώρας ἀγόμενος , μηνύσαντος αὐτῷ τὴν εὐθεῖαν ὁδὸν ἀπελευθέρου Σύρου τὸ γένος , ἐκτρέπεται τῆς μακρᾶς ἐκείνης καὶ σοφιστικῆς , ἐρρῶσθαι φράσας πολλὰ τοῖς βαρβάροις ἀγωγοῖς , καὶ δι ἡμερῶν ὀλίγων τὸν Εὐφράτην περάσας εἷς Ἀντιόχειαν ἧκε τὴν ἐπὶ Δάφνης .
ἔπειτα Τιγράνην αὐτοῦ κελευσθεὶς περιμένειν ἀπῆν γὰρ ἐνίας ἔτι τῶν ἐν Φοινίκῃ πόλεων καταστρεφόμενος , πολλοὺς μὲν ᾠκειώσατο τῶν ὑπούλως ἀκροωμένων τοῦ Ἀρμενίου δυναστῶν , ὧν εἷς ἦν καὶ Ζαρβιηνὸς ὁ τῆς Γορδυηνῆς βασιλεύς , πολλαῖς δὲ κρύφα τῶν δεδουλωμένων πόλεων διαπεμπομέναις πρὸς αὑτὸν ὑπέσχετο τὴν Λουκούλλου βοήθειαν , ἐν τῷ παρόντι κελεύσας ἡσυχάζειν .
ἦν γὰρ οὐκ ἀνασχετὸς ἡ τῶν Ἀρμενίων ἀρχὴ τοῖς Ἕλλησιν , ἀλλὰ χαλεπή καὶ μάλιστα τοῦ βασιλέως αὐτοῦ τὸ φρόνημα τραγικὸν καὶ ὑπέρογκον ἐν ταῖς μεγάλαις εὐτυχίαις ἐγεγόνει , πάντων , ὅσα ζηλοῦσιν οἱ πολλοὶ καὶ θαυμάζουσιν , οὐ μόνον ὄντων περὶ αὐτόν , ἀλλὰ καὶ δι αὑτὸν γεγονέναι δοκούντων .
ἀρξάμενος γὰρ ἀπὸ μικρᾶς καὶ καταφρονουμένης ἐλπίδος ἔθνη πολλὰ κατεστρέψατο , καὶ τὴν Πάρθων , ὡς ἄλλος οὐδεὶς , δύναμιν ἐταπείνωσεν , Ἑλλήνων δὲ τὴν Μεσοποταμίαν ἐνέπλησε , πολλοὺς μὲν ἐκ Κιλικίας , πολλοὺς δ ἐκ Καππαδοκίας ἀνασπάστους κατοικίζων 0 .
ἐκίνησε δ ἐξ ἠθῶν καὶ Ἄραβας τοὺς Σκηνίτας μεταγαγὼν καὶ πλησίον ἱδρύσας , ὅπως χρῷτο δι ἐκείνων ταῖς ἐμπορίαις .
βασιλεῖς δὲ πολλοὶ μὲν ἦσαν οἱ θεραπεύοντες αὐτόν , τέσσαρες δέ , οὓς ἀεὶ περὶ αὑτὸν εἶχεν ὥσπερ ὀπαδοὺς ἢ δορυφόρους , ἱππότῃ μὲν ἐλαύνοντι πεζοὺς παραθέοντας ἐν χιτωνίσκοις , καθημένῳ δὲ καὶ χρηματίζοντι περιεστῶτας ἐπηλλαγμέναις δι ἀλλήλων ταῖς χερσίν , ὅπερ ἐδόκει μάλιστα τῶν σχημάτων ἐξομολόγησις εἶναι δουλείας , οἷον ἀποδομένων τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὸ σῶμα τῷ κυρίῳ παρεχόντων παθεῖν ἑτοιμότερον ἢ ποιῆσαι 0 .
ταύτην μέντοι τὴν τραγῳδίαν οὐχ ὑποτρέσας οὐ δ ἐκπλαγεὶς ὁ Ἄππιος , ὡς ἔτυχε λόγου πρῶτον , ἄντικρυς ἥκειν ἔφη Μιθριδάτην ἀπάξων ὀφειλόμενον τοῖς Λουκούλλου θριάμβοις ἢ καταγγελῶν Τιγράνῃ πόλεμον , ὥστε τὸν Τιγράνην , καίπερ ἐν διαχύσει τοῦ προσώπου καὶ μειδιάματι πεπλασμένῳ πειρώμενον ἀκούειν τῶν λόγων , μὴ λαθεῖν τοὺς παρόντας ἠλλοιωμένον τῇ παρρησίᾳ τοῦ νεανίσκου , φωνῆς σχεδὸν ἐλευθέρας ἀκούοντα διὰ πέντε καὶ εἴκοσιν ἐτῶν τοσαῦτα γὰρ ἐβασίλευσε , μᾶλλον δὲ ὕβρισεν .
ἀπεκρίνατο μὲν οὖν τῷ Ἀππίῳ μὴ προήσεσθαι Μιθριδάτην , καὶ Ῥωμαίους πολέμου ἄρχοντας ἀμυνεῖθαι .
λουκούλλῳ δ ὀργιζόμενος , ὅτι βασιλέα μόνον αὐτόν , οὐ βασιλέων ἐν τῇ ἐπιστολῇ προσηγόρευσεν , οὐ δ αὐτὸς ἀντιγράφων αὐτοκράτορα προσεῖπεν .
ἔπεμψε δὲ δῶρα τῷ Ἀππίῳ λαμπρά , καὶ μὴ λαβόντος ἄλλα πλείω προσέθηκεν .
ἐκ τούτων ὁ Ἄππιος οὐκ ἐθέλων δοκεῖν ἔχθρᾳ τινὶ διωθεῖσθαι φιάλην δεξάμενος μίαν ἀπέπεμψε τὰ λοιπά , καὶ διὰ ταχέων ἀπήλαυνε πρὸς τὸν αὐτοκράτορα .
τιγράνης δὲ Μιθριδάτην πρότερον μὲν οὐ δὲ ἰδεῖν ἠξίωσεν οὐ δὲ προσειπεῖν οἰκεῖον ἄνδρα βασιλείας ἐκπεπτωκότα τηλικαύτης , ἀλλ ἀτίμως καὶ ὑπερηφάνως ἀπωτάτω περιεῖδεν αὐτὸν τρόπον τινὰ φρουρούμενον ἐν χωρίοις ἑλώδεσι καὶ νοσεροῖς ·
τότε δὲ σὺν τιμῇ καὶ φιλοφροσύνῃ μετεπέμψατο αὐτὸν εἰς τὰ βασίλεια .
καὶ δὴ λόγων γενομένων ἀπορρήτων τὰς πρὸς ἀλλήλους ἐθεράπευον ὑποψίας ἐπὶ κακῷ τῶν φίλων , εἰς ἐκείνους τὰς αἰτίας τρέποντες .
ὧν ἦν καὶ Μητρόδωρος ὁ Σκήψιος , ἀνὴρ εἰπεῖν οὐκ ἀηδὴς καὶ πολυμαθής , ἀκμῇ δὲ φιλίας τοσαύτῃ χρησάμενος , ὥστε πατὴρ προσαγορεύεσθαι τοῦ βασιλέως .
τοῦτον , ὡς ἔοικεν , ὁ Τιγράνης πεμφθέντα πρεσβευτὴν ὑπὸ τοῦ Μιθριδάτου πρὸς αὐτὸν δεομένου βοηθεῖν ἐπὶ Ῥωμαίους ἤρετο ·
σὺ δ αὐτὸς , ὦ Μητρόδωρε , τί μοι περὶ τούτων παραινεῖς ;
κ ἀκεῖνος εἴ τε πρὸς τὸ Τιγράνου συμφέρον εἴ τε Μιθριδάτην σῴζεσθαι μὴ βουλόμενος , ὡς μὲν πρεσβευτὴς ἔφη κελεύειν , ὡς δὲ σύμβουλος ἀπαγορεύειν 0 1 2 .
ταῦτ ἐξήνεγκεν ὁ Τιγράνης τῷ Μιθριδάτῃ καὶ κατεῖπεν ὡς οὐδὲν ἐργασομένῳ τὸν Μητρόδωρον ἀνήκεστον .
ὁ δ εὐθὺς ἀνῄρητο ·
καὶ μετάνοια τὸν Τιγράνην εἶχεν , οὐ παντελῶς ὄντα τῷ Μητροδώρῳ τῆς συμφορᾶς αἴτιον , ἀλλὰ ῥοπήν τινα τῷ πρὸς αὐτὸν ἔχθει τοῦ Μιθριδάτου προσθέντα .
πάλαι γὰρ ὑπούλως εἶχε πρὸς τὸν ἄνδρα , καὶ τοῦτ ἐφωράθη τῶν ἀπορρήτων αὐτοῦ γραμμάτων ἁλόντων , ἐν οἷς ἦν καὶ Μητρόδωρον ἀπολέσθαι διατεταγμένον .
ἔθαψεν οὖν ὁ Τιγράνης λαμπρῶς τὸ σῶμα , μηδεμιᾶς πολυτελείας φεισάμενος εἰς νεκρὸν ὃν ζῶντα πρ οὔδωκεν .
ἐτελεύτησε δὲ παρὰ τῷ Τιγράνῃ καὶ Ἀμφικράτης ὁ ῥήτωρ , εἰ δεῖ καὶ τούτου μνήμην τινὰ γενέσθαι διὰ τὰς Ἀθήνας , λέγεται γὰρ φυγεῖν μὲν αὐτὸν εἰς Σελεύκειαν τὴν ἐπὶ Τίγριδι , δεομένων δ αὐτόθι σοφιστεύειν ὑπεριδεῖν καταλαζονευσάμενον , ὡς οὐ δὲ λεκάνη δελφῖνα χωροίη , μεταστάντα δὲ πρὸς Κλεοπάτραν τὴν Μιθριδάτου θυγατέρα , Τιγράνῃ δὲ συνοικοῦσαν ἐν διαβολῇ γενέσθαι ταχύ , καὶ τῆς πρὸς τοὺς Ἕλληνας ἐπιμιξίας εἰργόμενον ἀποκαρτερῆσαι ·
ταφῆναι δὲ καὶ τοῦτον ἐντίμως ὑπὸ τῆς Κλεοπάτρας καὶ κεῖσθαι περὶ Σαφάν , ἐκεῖ τι χωρίον οὕτω καλούμενον .
λούκουλλος δὲ τὴν Ἀσίαν πολλῆς μὲν εὐνομίας , πολλῆς δ εἰρήνης ἐμπεπληκώς οὐ δὲ τῶν πρὸς ἡδονὴν καὶ χάριν ἠμέλησεν , ἀλλὰ πομπαῖς καὶ πανηγύρεσιν ἐπινικίοις καὶ ἀγῶσιν ἀθλητῶν καὶ μονομάχων ἐν Ἐφέσῳ καθήμενος ἐδημαγώγει τὰς πόλεις , αἱ δ ἀμειβόμεναι Λουκούλλειά τε ἦγον ἐπὶ τιμῇ τοῦ ἀνδρός , καὶ τῆς τιμῆς ἡδίονα τὴν ἀληθινὴν εὔνοιαν αὐτῷ παρεῖχον .
ἐπεὶ δ Ἄππιός τε ἧκε καὶ πολεμητέον πρὸς Τιγράνην ἐφαίνετο , παρῆλθεν αὖθις εἰς Πόντον , καὶ τοὺς στρατιώτας ἀναλαβὼν ἐπολιόρκει Σινώπην , μᾶλλον δὲ τοὺς κατέχοντας αὐτὴν βασιλικοὺς Κίλικας , οἳ πολλοὺς μὲν ἀνελόντες τῶν Σινωπέων , τὴν δὲ πόλιν ἐμπρήσαντες διὰ νυκτὸς ἔφυγον 0 .
αἰσθόμενος δ ὁ Λούκουλλος καὶ παρελθὼν εἰς τὴν πόλιν ὀκτακισχιλίους αὐτῶν τοὺς ἐγκαταλειφθέντας ἀπέκτεινε , τοῖς δ ἄλλοις ἀπέδωκε τὰ οἰκεῖα καὶ τῆς πόλεως ἐπεμελήθη μάλιστα διὰ τὴν τοιαύτην ὄψιν .
ἐδόκει τινὰ κατὰ τοὺς ὕπνους εἰπεῖν παραστάντα πρόελθε , Λούκουλλε , μικρόν ἥκει γὰρ Αὐτόλυκος ἐντυχεῖν σοι βουλόμενος .
ἐξαναστὰς δὲ τὴν μὲν ὄψιν οὐκ εἶχε συμβαλεῖν εἰς ὅ τι φέροι , τὴν δὲ πόλιν εἷλε κατ ἐκείνην τὴν ἡμέραν , καὶ τοὺς ἐκπλέοντας τῶν Κιλίκων διώκων ὁρᾷ παρὰ τὸν αἰγιαλὸν ἀνδριάντα κείμενον , ὃν ἐκκομίζοντες οἱ Κίλικες οὐκ ἔφθησαν ἐμβαλέσθαι τὸ δ ἔργον ἦν Σθένιδος τῶν καλῶν , φράζει οὖν τις , ὡς Αὐτολύκου τοῦ κτίσαντος τὴν Σινώπην ὁ ἀνδριὰς εἴη .
λέγεται δ ὁ Αὐτόλυκος γενέσθαι τῶν ἐπὶ τὰς Ἀμαζόνας ἐκ Θετταλίας Ἡρακλεῖ συστρατευσάντων , Δηιμάχου παῖς ·
ἐκεῖθεν δ ἀποπλέων ἅμα Δημολέοντι καὶ Φλογίῳ τὴν μὲν ναῦν ἀπολέσαι περιπεσοῦσαν τῆς Χερρονήσου κατὰ τὸ καλούμενον Πηδάλιον , αὐτὸς δὲ σωθεὶς μετὰ τῶν ὅπλων καὶ τῶν ἑταίρων πρὸς τὴν Σινώπην ἀφελέσθαι τοὺς Σύρους τὴν πόλιν 0 ·
σύροι γὰρ αὐτὴν κατεῖχον ἀπὸ Σύρου γεγονότες τοῦ Ἀπόλλωνος , ὡς λέγεται , καὶ Σινώπης τῆς Ἀσωπίδος .
ταῦτ ἀκούων ὁ Λούκουλλος ἀνεμιμνῄσκετο τῆς Σύλλα παραινέσεως ·
παρῄνει δὲ διὰ τῶν ὑπομνημάτων ἐκεῖνος μηδὲν οὕτως ἀξιόπιστον ἡγεῖσθαι καὶ βέβαιον , ὡς ὅ τι ἂν ἀποσημανθῇ διὰ τῶν ἐνυπνίων .
πυνθανόμενος δὲ Μιθριδάτην τε καὶ Τιγράνην εἰς Λυκαονίαν καὶ Κιλικίαν ὅσον οὔπω διαβιβάζειν δύναμιν ὡς προτέρους ἐμβαλοῦντας εἰς τὴν Ἀσίαν , ἐθαύμαζε τὸν Ἀρμένιον , εἰ γνώμην ἔχων ἐπιθέσθαι Ῥωμαίοις , ἀκμάζοντι μὲν οὐκ ἐχρῆτο Μιθριδάτῃ πρὸς τὸν πόλεμον , οὐ δ ἐρρωμένοις τοῖς ἐκείνου τὰ παρ αὑτοῦ συνῆπτεν , ἀπολέσθαι δ ἐάσας καὶ συντριβῆναι νῦν ἐπὶ ψυχραῖς ἐλπίσιν ἄρχεται πολέμου τοῖς ἀναστῆναι μὴ δυναμένοις συγκαταβάλλων ἑαυτόν .
ἐπειδὴ δὲ καὶ Μαχάρης ὁ Μιθριδάτου παῖς ἔχων τὸν Βόσπορον ἔπεμψεν αὐτῷ στέφανον ἀπὸ χρυσῶν χιλίων , δεόμενος Ῥωμαίων ἀναγραφῆναι φίλος καὶ σύμμαχος , ἤδη οἰόμενος τὰ τοῦ προτέρου πολέμου πέρας ἔχειν Σωρνάτιον μὲν αὐτοῦ φύλακα τῶν Ποντικῶν ἀπέλιπε μετὰ στρατιωτῶν ἑξακισχιλίων , αὐτὸς δὲ μυρίους μὲν ἄγων καὶ δισχιλίους πεζούς , ἱππεῖς δὲ τρισχιλίων ἐλάττους , ἐπὶ τὸν δεύτερον ἐχώρει πόλεμον , ὁρμῇ τινι δοκῶν παραβόλῳ καὶ σωτήριον οὐκ ἐχούσῃ λογισμὸν ἐμβαλεῖν αὑτὸν εἰς ἔθνη μάχιμα καὶ μυριάδας ἱππέων πολλὰς καὶ ἀχανῆ χώραν , βαθέσι μὲν ποταμοῖς , ἀεὶ δὲ κατανιφομένοις ὄρεσι περιεχομένην , ὥστε τοὺς μὲν στρατιώτας οὐ δ ἄλλως ὄντας εὐτάκτους ἄκοντας ἕπεσθαι καὶ ζυγομαχοῦντας , ἐν δὲ Ῥώμῃ καταβοᾶν καὶ διαμαρτύρεσθαι τοὺς δημαγωγούς , ὡς πόλεμον ἐκ πολέμου διώκει Λούκουλλος οὐδὲν τῆς πόλεως δεομένης , ἀλλ ὑπὲρ τοῦ στρατηγῶν μηδέποτε καταθέσθαι τὰ ὅπλα μη δὲ παύσασθαι χρηματιζόμενος ἀπὸ τῶν κοινῶν κινδύνων .
οὗτοι μὲν οὖν ἐξειργάσαντο χρόνῳ τὴν αὑτῶν ὑπόθεσιν Λούκουλλος δὲ συντόνως ὁδεύσας ἐπὶ τὸν Εὐφράτην , καὶ κατιόντα πολὺν καὶ θολερὸν ὑπὸ χειμῶνος εὑρών , ἤσχαλλεν , ὡς διατριβῆς αὐτῷ καὶ πραγματείας ἐσομένης συνάγοντι πορθμεῖα καὶ πηγνυμένῳ σχεδίας , ἀρξάμενον δ ἀφ ἑσπέρας ὑποχωρεῖν τὸ ῥεῦμα καὶ μειούμενον διὰ τῆς νυκτός ἅμ ἡμέρᾳ κοῖλον παρέσχεν ὀφθῆναι τὸν ποταμόν .
οἱ δ ἐπιχώριοι νησῖδας ἐν τῷ πόρῳ μικρᾶς διαφανείσας θεασάμενοι καὶ τεναγίζοντα τὸν ῥοῦν ἐπ αὐταῖς , προσεκύνουν τὸν Λούκουλλον , ὡς ὀλιγάκις τούτου συμβεβηκότος πρότερον , ἐκείνῳ δ ἑκουσίως χειροήθη καὶ πρᾷον αὑτὸν ἐνδιδόντος τοῦ ποταμοῦ καὶ παρέχοντος ἀπράγμονα καὶ ταχεῖαν τὴν διάβασιν .
χρησάμενος οὖν τῷ καιρῷ διεβίβαζε τὴν στρατιάν ·
καὶ γίνεται σημεῖον αὐτῷ χρηστὸν ἅμα τῇ διαβάσει , βόες ἱεραὶ νέμονται Περσίας Ἀρτέμιδος , ἣν μάλιστα θεῶν οἱ πέραν Εὐφράτου βάρβαροι τιμῶσι χρῶνται δὲ ταῖς βουσὶ πρὸς θυσίαν μόνον , ἄλλως δὲ πλάζονται κατὰ τὴν χώραν ἄφετοι , χαράγματα φέρουσαι τῆς θεοῦ λαμπάδα , καὶ λαβεῖν ἐξ αὑτῶν , ὅταν δεηθῶσιν , οὐ πάνυ ῥᾴδιόν ἐστιν οὐ δὲ μικρᾶς πραγματείας .
τούτων μία , τοῦ στρατοῦ διαβάντος τὸν Εὐφράτην , ἐλθοῦσα πρός τινα πέτραν ἱερὰν τῆς θεοῦ νομιζομένην ἐπ αὐτῆς ἔστη , καὶ καταβαλοῦσα τὴν κεφαλὴν , ὥσπερ αἱ δεσμῷ κατατεινόμεναι , θῦσαι τῷ Λουκούλλῳ παρέσχεν αὑτήν , ἔθυσε δὲ καὶ τῷ Εὐφράτῃ ταῦρον διαβατήρια 0 .
κ ἀκείνην μὲν αὐτοῦ τὴν ἡμέραν ηὐλίσατο , τῇ δ ὑστεραίᾳ καὶ ταῖς ἐφεξῆς προῆγε διὰ τῆς Σωφηνῆς , οὐδὲν ἀδικῶν τοὺς ἀνθρώπους προσχωροῦντας αὐτῷ καὶ δεχομένους τὴν στρατιὰν ἀσμένους , ἀλλὰ καὶ τῶν στρατιωτῶν φρούριόν τι δοκοῦν ἔχειν χρήματα πολλὰ βουλομένων λαβεῖν ἐκεῖνο , ἔφη , μᾶλλον τὸ φρούριον ἡμῖν ἐκκοπτέον ἐστί δεῖξας τὸν Ταῦρον ἄπωθεν ὄντα , ταῦτα δ ἀπόκειται τοῖς νικῶσι .
συντείνας δὲ τὴν πορείαν καὶ τὸν Τίγριν διαβάς ἐνέβαλεν εἰς τὴν Ἀρμενίαν .
τιγράνῃ δ , ὡς ὁ πρῶτος ἀγγείλας ἥκοντα Λούκουλλον οὐκ ἐχαίρησεν , ἀλλ ἀπετέτμητο τὴν κεφαλήν , οὐδεὶς ἄλλος ἔφραζεν , ἀλλ ἀγνοῶν καθῆστο περικαιόμενος ἤδη τῷ πολεμίῳ πυρί , λόγους ἀκούων πρὸς χάριν , ὡς μέγαν ὄντα Λούκουλλον στρατηγόν , εἰ πρὸς Ἐφέσῳ Τιγράνην ὑποσταίη καὶ μὴ φεύγων εὐθὺς ἐξ Ἀσίας οἴχοιτο τὰς τοσαύτας μυριάδας ἰδών .
οὕτως οὔ τε σώματος παντός ἐστι πολὺν ἄκρατον ἐνεγκεῖν οὔ τε διανοίας τῆς τυχούσης ἐν εὐτυχήμασι μεγάλοις μὴ ἐκστῆναι τῶν λογισμῶν , πρῶτος δ αὐτῷ τῶν φίλων ἐτόλμησε Μιθροβαρζάνης φράσαι τὸ ἀληθές , οὐ δ οὗτος δὲ χρηστὸν ἠνέγκατο γέρας τῆς παρρησίας .
ἐπέμφθη γὰρ εὐθὺς ἐπὶ τὸν Λούκουλλον σὺν ἱππεῦσι τρισχιλίοις , πεζοῖς δὲ παμπόλλοις , κελευσθεὶς τὸν μὲν στρατηγὸν ἄγειν ζῶντα , τοὺς δ ἄλλους καταπατῆσαι .
λουκούλλῳ δὲ τῆς στρατιᾶς ἡ μὲν ἤδη κατεζεύγνυεν , ἡ δὲ ἔτι προσῄει .
τῶν δὲ σκοπῶν αὐτῷ φρασάντων ἐπελαύνοντα τὸν βάρβαρον , ἔδεισε μὴ χωρὶς ὄντας καὶ οὐκ ἐν τάξει προσπεσὼν ταράξῃ .
καὶ αὐτὸς μὲν καθίστατο τὴν στρατοπεδείαν , Σεξτίλιον δὲ πρεσβευτὴν ἔπεμψεν ἱππεῖς ἔχοντα χιλίους ἑξακοσίους , ὁπλίτας δὲ καὶ ψιλοὺς οὐ πολλῷ πλείονας , κελεύσας ἐγγὺς προσελθόντα τοῖς πολεμίοις μένειν , ἕως ἂν πύθηται τοὺς μετ αὐτοῦ κατεστρατοπεδευκότας .
ἐβούλετο μὲν οὖν ὁ Σεξτίλιος ταῦτα ποιεῖν , ἐβιάσθη δ ὑπὸ τοῦ Μιθροβαρζάνου θρασέως ἐπελαύνοντος εἰς χεῖρας ἐλθεῖν .
καὶ γενομένης μάχης ὁ μὲν Μιθροβαρζάνης ἔπεσεν ἀγωνιζόμενος , οἱ δ ἄλλοι φεύγοντες ἀπώλοντο πλὴν ὀλίγων ἅπαντες .
ἐκ τούτου Τιγράνης μὲν ἐκλιπὼν Τιγρανόκερτα , μεγάλην πόλιν ἐκτισμένην ὑπ αὐτοῦ , πρὸς τὸν Ταῦρον ἀνεχώρησε καὶ τὰς δυνάμεις πανταχόθεν ἐνταῦθα συνῆγε , Λούκουλλος δὲ τῇ παρασκευῇ χρόνον οὐ διδούς Μουρήναν μὲν ἐξέπεμψεν ἐνοχλήσοντα καὶ περικόψοντα τοὺς ἀθροιζομένους πρὸς τὸν Τιγράνην , Σεξτίλιον δὲ πάλιν Ἀράβων χεῖρα μεγάλην ἀνείρξοντα βασιλεῖ προσιοῦσαν 0 ·
ὁμοῦ δὲ Σεξτίλιος μὲν ἐπιπεσὼν στρατόπεδον ποιουμένοις τοῖς Ἄραψι τοὺς πλείστους διέφθειρε , Μουρήνας δ ἑπόμενος Τιγράνῃ τραχὺν αὐλῶνα καὶ στενόπορον στρατῷ μακρῷ διεκβάλλοντι καιροῦ παρασχόντος ἐπιτίθεται , καὶ φεύγει μὲν αὐτὸς Τιγράνης προέμενος τὴν ἀποσκευὴν ἅπασαν , ἀποθνῄσκουσι δὲ πολλοὶ καὶ πλείονες ἁλίσκονται τῶν Ἀρμενίων .
οὕτω δὲ τούτων προχωρούντων ἄρας ὁ Λούκουλλος ἐπορεύετο πρὸς Τιγρανόκερτα , καὶ περιστρατοπεδεύσας ἐπολιόρκει τὴν πόλιν .
ἦσαν δ ἐν αὐτῇ πολλοὶ μὲν Ἕλληνες τῶν ἀναστάτων ἐκ Κιλικίας , πολλοὶ δὲ βάρβαροι τοῖς Ἕλλησιν ὅμοια πεπονθότες , Ἀδιαβηνοὶ καὶ Ἀσσύριοι καὶ Γορδυηνοὶ καὶ Καππάδοκες , ὧν κατασκάψας τὰς πατρίδας , αὐτοὺς δὲ κομίσας ἐκεῖ κατοικεῖν ἠνάγκασεν .
ἦν δὲ καὶ χρημάτων ἡ πόλις μεστὴ καὶ ἀναθημάτων , παντὸς ἰδιώτου καὶ δυνάστου τῷ βασιλεῖ συμφιλοτιμουμένου πρὸς αὔξησιν καὶ κατασκευὴν τῆς πόλεως , διὸ καὶ συντόνως ἐπολιόρκει ὁ Λούκουλλος αὐτήν , οὐκ ἀνέξεσθαι τὸν Τιγράνην οἰόμενος , ἀλλὰ καὶ παρὰ γνώμην ὑπ ὀργῆς καταβήσεσθαι διαμαχούμενον , ὀρθῶς οἰόμενος .
πολλὰ δὲ Μιθριδάτης ἀπηγόρευσεν ἀγγέλους πέμπων καὶ γράμματα μὴ συνάπτειν μάχην , ἀλλὰ τοῖς ἱππεῦσι περικόπτειν τὴν ἀγοράν πολλὰ δὲ Ταξίλης ἥκων παρ αὐτοῦ καὶ συστρατεύων ἐδεῖτο τοῦ βασιλέως φυλάττεσθαι καὶ φεύγειν ὡς ἄμαχον πρᾶγμα τὰ Ῥωμαίων ὅπλα .
καὶ τά γε πρῶτα πρᾴως ἤκουε τούτων , ἐπεὶ δὲ πανστρατιᾷ μὲν αὐτῷ συνῆλθον Ἀρμένιοι καὶ Γορδυηνοί , πανστρατιᾷ δὲ Μήδους καὶ Ἀδιαβηνοὺς ἄγοντες οἱ βασιλεῖς παρῆσαν , ἧκον δὲ πολλοὶ μὲν ἀπὸ τῆς ἐν Βαβυλῶνι θαλάσσης Ἄραβες , πολλοὶ δὲ ἀπὸ τῆς Κασπίας Ἀλβανοὶ καὶ Ἴβηρες Ἀλβανοῖς προσοικοῦντες , οὐκ ὀλίγοι δὲ τῶν περὶ τὸν Ἀράξην νεμομένων ἀβασίλευτοι χάριτι καὶ δώροις πεισθέντες ἀπήντησαν , ἐλπίδων δὲ καὶ θράσους καὶ βαρβαρικῶν ἀπειλῶν μεστὰ μὲν ἦν τὰ συμπόσια τοῦ βασιλέως , μεστὰ δὲ τὰ συμβούλια , παρεκινδύνευσε μὲν ὁ Ταξίλης ἀποθανεῖν ὑπεναντιούμενος τῇ γνώμῃ τῆς μάχης , ἐδόκει δὲ καὶ Μιθριδάτης φθονῶν ἀποτρέπειν μεγάλου κατορθώματος .
ὅθεν οὐ δ ἀνέμεινεν αὐτὸν ὁ Τιγράνης , μὴ μετάσχοι τῆς δόξης , ἀλλ ἐχώρει παντὶ τῷ στρατῷ σφόδρα δυσφορῶν , ὡς λέγεται , πρὸς τοὺς φίλους , ὅτι πρὸς Λούκουλλον αὐτῷ μόνον , οὐ πρὸς ἅπαντας ὁ ἀγὼν ἔσοιτο τοὺς Ῥωμαίων στρατηγοὺς ἐν τ αὐτῷ γενομένους .
καὶ οὐ παντάπασιν ἦν τὸ θράσος αὐτοῦ μανιῶδες οὐ δ ἄλογον , ἔθνη τοσαῦτα καὶ βασιλεῖς ἑπομένους καὶ φάλαγγας ὁπλιτῶν καὶ μυριάδας ἱππέων ἀποβλέποντος .