Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
καὶ εἴθε μοι τῷ ὑμετέρῳ συνδιακόνῳ δαψιλὴς εὐπορία τοῦ λέγειν ἀρκέσειεν , ἵνα ἐκεῖνα ἄξια ὄντα τοῦ κηρύττεσθαι ἐγκωμιάσω , ἅπερ ὁ θεῖος σωτὴρ ὁ ἡμέτερος πάντων τε πραγμάτων φύλαξ τοῖς προοιμίοις τῆς αὐτοῦ παρουσίας , ὁπότε τῆς ἡμετέρας λυσιτελείας ἕνεκα ἁγνοῦ σώματος οἰκητήριον κατηξίωσεν ἐκ παρθένου λαβεῖν , πᾶσιν ἀνθρώποις δίδαγμα τοῦ παρ αὐτοῦ οἴκτου δηλῶν , γαληνῷ νεύματι τῆς αὐτοῦ θεότητος ἔδειξε .
τίνος ἄρξομαι ἄρα ;
ἀπὸ τῆς αὐτοῦ διδαχῆς καὶ σεμνότητος 0 ;
ἀλλὰ ἀπὸ θείων διδασκαλιῶν , ὧν αὐτὸς δι ἑαυτοῦ μηδενὸς διδάσκοντος μόνος διδάσκαλος πέφηνεν 0 ;
ἀλλ ὅπως ἀνέπνευσαν διὰ τῆς αὐτοῦ προνοίας τοσοῦτοι δῆμοι , ὅσους οὐ δὲ ἀριθμῷ περιλαβεῖν οἷόν τε , μικρᾷ τινι τροφῇ καὶ ἐλαχίστοις σιτίοις καὶ μόνοις δύο ἰχθύσι 0 1 ;
τῇ τούτου θείᾳ προνοίᾳ καὶ Λαζάρου μετὰ τὴν τελευτὴν βραχείᾳ τινὶ ῥάβδῳ ἀνάστασιν πεποίηκε καὶ εἰς τὴν τοῦ φωτὸς λαμπρότητα αὖθις ἀνήγαγε .
πῶς δ ἂν εἴποιμι τὴν ἁγνὴν αὐτοῦ θεότητα , δι ἧς γυναῖκά τινα ἀπορρητοτέρως ἀρρωστοῦσαν 0 ;
θεασάμενος καὶ τῆς ἑαυτοῦ ὁμιλίας μόνης καταξιώσας ὑγιᾶ τε αὖθις καὶ παντὸς νοσήματος ἐλευθέραν ἔδειξε ;
τίς δ ἂν κατ ἀξίαν εἴποι αὐτοῦ τὸ ἀθάνατον ἔργον , δι οὗ τις συνεχεῖ καὶ μακρᾷ νόσου τηκεδόνι ἀναλωθεὶς καὶ τῶν μελῶν αὐτοῦ χυθέντων καὶ διασπασθέντων ὅλων κείμενος ἄφνω θείῳ ἰάματι ῥωσθεὶς αὐτὸ τὸ σκιμπόδιον , ἐφ ᾧ ἔκειτο , τοῖς ὦμοις ἐπέθηκε καὶ εὐχαριστίους ἐπαίνους διαχέων διά τε τῆς πατρίδος καὶ τῆς ἐνορίας διέδραμεν ;
ἀλλὰ τὸ θεῖον αὐτοῦ καὶ σταθερὸν βάδισμα , ὡς ἐπιβαίνων τὴν ἀγρίαν θάλατταν καταπατήσας ἐπέζευσε καὶ τοῖς θείοις ἴχνεσι τῆς βαθυτάτης θαλάττῆς τὴν ὑγρότητα ἔπηξε καὶ διὰ μέσου πελάγους οὐδενὶ μέτρῳ βαθύτητος περιοριζομένου ὥσπερ διὰ γῆς τὴν πορείαν ἐποιήσατο 0 ;
ἀλλὰ τὴν ἠπίαν αὐτοῦ ἀνεξικακίαν , δι ἧς νικητὴς ὧν ἐν πᾶσι τῶν ἀνοήτων δήμων τὴν αὐθάδειαν ἐδάμασε καὶ δαμασθεῖσαν πόρρω ἀπ αὐτῶν διαχωρίζων τὴν ἀγριότητα τῷ νόμῳ ὑπέταξεν ;
ἀλλ  ἐκεῖνα τὰ ὑπέρλαμπρα καὶ μέγιστα τῆς αὐτοῦ θεότητος , οἷς ζῶμεν , οἷς εὐδοκοῦμεν , οἵτινες τῆς μελλούσης εὐδαιμονίας τὴν ἐλπίδα οὐ μόνον προσδοκῶμεν ἀλλ ὥσπερ τινὶ τρόπῳ ἤδη κατέχομεν 0 ;
τί πλέον τολμῶ λέγειν καὶ μετ αὐτῆς τῆς μικρᾶς τοῦ λόγου παρασκευῆς , εἰ μὴ μόνον τοῦτο , ὅπερ τῆς ἐμῆς καθωσιωμένης ψυχῆς συνεῖναι χρὴ τὴν καθαρότητα , ὁποῖος τοίνυν ἐστὶν ὁ παντοδύναμος θεὸς ὁ τὸν οὐρανὸν οἰκῶν καὶ περὶ πᾶν τὸ ἀνθρώπινον γένος , μάλιστα δὲ καὶ ἐξαιρέτως περὶ τὴν καλλίστην καὶ παντὸς ἐπαίνου μείζονα δικαιοσύνην , ὁπότε καὶ τοῦ ἰδίου θείου πνεύματος τὸ ἁγιώτατον κατ ἀξίαν σῶμα λαβεῖν ἐνοικεῖν τε αὐτῷ καὶ οὕτω σωτηριῶδες τοῖς ἀνθρωπίνοις σώμασιν εἶναι κατηξίωσεν 0 1 .
ἐπειδὴ οὖν περὶ τῆς οὕτω ἁγιωτάτης καὶ σωτηρίου τῆς πάντα δυναμένης θεοῦ τάξεως ἄμετρος τῶν ἐχθρῶν μανία ὥσπερ ἀχλύι τινὶ συγκεχυμένη ἐπολεθρίου σκαιότητος ἑρμηνείαν ποιεῖσθαι οὐκ ἀμφιβάλλει , διὰ βραχέων , εἰς ὅσον ἡ πίστις καὶ ἡ καθοσίωσις τῆς ψυχῆς τῆς ἐμῆς τοῦ λέγειν εὐπορίαν δαψιλεύεται , διηγήσασθαι πειράσομαι .
καὶ γὰρ αἱ τούτων ὥσπερ αἱ τῶν ἐθνῶν κακόνοιαι τοιοῦτον γένος εἰσάγουσιν ἀναισχυντίας , ὥστε ἀσεβεῖ στόματι μὴ φοβηθῆ ναι εἰπεῖν τὸν θεὸν τὸν πάντα δυνάμενον πάντα τὰ τῷ θείῳ νόμῳ δηλούμενα μή τε πεποιηκέναι μή τε ποιῆσαι βεβουλῆσθαι 0 .
ὦ τῆς τοιαύτης ἀσεβοῦς φωνῆς τῆς κατ ἀξίαν ἅπασαν ὑπερβολὴν τιμωρίας καθ ἑαυτῆς ἀπαιτούσης  ὄντως ἐμμανῶς καὶ τολμηρῶς τῆς θείας ταύτης εὐεργεσίας τὴν δόξαν τὴν μηδενὶ τῶν ἀνθρώπων περιληφθῆναι δυναμένην ἀφανῆ καταστῆσαι ἐπιθυμεῖ .
τί γὰρ μᾶλλον ἢ ἁγνότης ἄξιον τοῦ θεοῦ 0 1 ;
ἥτις ἐκ τῆς ἁγιωτάτης ὁμιλίας μετὰ τῆς πηγῆς τῆς δικαιοσύνης προελήλυθε καὶ διὰ πάσης τῆς περιόδου τῆς οἰκουμένης ἐπλήμμυρε καὶ τὰς δυνάμεις τῶν ἁγιωτάτων ἀρετῶν τοῖς ἀνθρώποις ἐπέδειξεν , ἅσπερ ἑαυτοῖς ἐχθρὰς πρῶτον νομίσαντες ἔπαθον τὰ τῶν Ἀσσυρίων , οἷς προηγουμένοις τοῦ φαύλου παραδείγματος καὶ τὰ λοιπὰ ἔθνη συνθέσθαι αὐτοῖς ἀνεπείσθη .
ἐν οἷς , ὥσπερ ἡμεῖς ἰδίᾳ θεωρίᾳ δοκιμάζομεν , τὸν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεοῦ θεῖον ὁρῶμεν συνεργεῖν οἶκτον , ὁπότε καὶ καθ ἡμέραν καὶ κατὰ χρόνους πολλοὺς ἐξ αὐτῶν πυρώδους μανίας οἴστρῳ  ἐλαυνομένους ;
ὁ αὐτὸς εἰς τὴν τοῦ σωτηριώδους ἰάματος ἀνεξικακίαν ἐκέλευσεν ἀνήκειν .
καὶ οὐ δὲ οὕτως τοῖς λοιποῖς τῆς τοιαύτης εὐεργεσίας τὸ μέγεθος δύναται πρὸς χάριν ἐλθεῖν διὰ τὴν παρὰ ἀνθρώπων ἄγνοιαν τοῦ τὴν θείαν δυναστείαν δύνασθαι πάντα λαὸν ὑψῶσαι καὶ εἰς ὕψος ἀρθέντα βεβαιώσασθαι  καὶ ;
αὖθις καθελεῖν καὶ διαλῦσαι .
ἀλλὰ μᾶλλον τοῖς ἀνθρωπίνοις πράγμασιν ἐναντίως ἂν ἀπέβη , εἰ μὴ ὁ θεὸς ὁ τὰ πάντα δυνάμενος σιωπηρῷ τῆς αὐτοῦ θεότητος νεύματι πάντα πράττειν προέθετο .
μᾶλλον γὰρ ἂν ἡ τῶν ἀνθρώπων μανία ἐγένετο συχνή , καὶ ἡ ἀνθρωπεία αὐθάδεια οὐκ ἔχουσα πέρας πάσας ἂν τὰς ψυχὰς ἐπόρθησεν , οὐ δὲ ἂν τὰ ἄλλα πλεῖστα ὄντα , ἅπερ ἐν τῇ τοῦ κόσμου ἀναστροφῇ τὴν ἰδίαν λειτουργεῖ τάξιν , ἀναφανῆναι δεδύνητο ·
ἀλλ  ὁμοῦ πάντα μετὰ τῆς ἀγνοίας τοῦ θείου ταχέως ἂν ἀπωλώλει , τοῦ δὲ φθόνου καὶ τῆς βασκανίας τὸ ἄδικον οὐχ ὡς ἐν ὀλίγοις μεμενήκει , ἀλλ οὐδεὶς ἂν ηὑρέθη ταύτης τῆς βασκανίας ἀλλότριος , τῶν θρησκειῶν  τὰ γένη  εἰς τοσοῦτον μεγάλως τε καὶ πλατέως εἰς τὰς ψυχὰς τῶν ἀνθρώπων διαχυθέντων , ὡς ἀναξίως τῇ τούτων αἰσχρότητι τὸ φῶς ταύτης τῆς ἡμετέρας λαμπρότητος ἐπισκιασθῆναι αὐτοῖς ἀεί τ αὐτῆς αὐτοὺς στερίσκεσθαι .
οὐδεὶς οὖν λόγος δυνήσεται τῶν εἰρημένων τὴν ἐμὴν πίστιν ἀπὸ τῆς ἐμῆς ἐξέλκειν ψυχῆς .
ἕπεται γὰρ αὐτῇ μηδενὸς φαύλου ἐμποδὼν ὄντος δύναμις τελεία , ὁ ζῶν τῆς ἀληθείας λόγος , εἷς πάντα δυνάμενος , φύλαξ πάντων πραγμάτων , τῆς ἡμετέρας σωτηρίας κηδεμών .
οὕτως οὖν δοκεῖ τινι τρόπῳ τοῦ ἁγιωτάτου αὐτοῦ λόγου δαψιλεύεσθαι τὴν ὁμιλίαν , τοῦ ἐλευθεροῦντος διαφυλάττειν καὶ τοῦ φωτὸς τὴν λαμπρότητα ἡμῖν παρέχειν .
τίνος τοίνυν ἕνεκα καὶ νῦν πάντων τῶν ἐθνῶν οἱ δῆμοι τὸ οὐράνιον μὴ καθορῶντες φῶς καὶ τοῦ ἐνδοξοτάτου ὁσίου ὑπερφρονοῦντες τὸ γήινον ἐπιζητοῦσιν οὐδεμίαν ἔχον ὑπόστασιν ἀληθείας οὐ δὲ φαιδρότητα ἁγνῆς λαμπρότητος οὐ δὲ δυναστείαν τῆς οὐρανίου θεότητος ;
ὦ ἀναξίου δράματος 0 ·
ἔτι καὶ νῦν μηδὲν ἐλλείποντες τῆς ἀσεβείας μη δὲ πρὸς τὸ δέον ἀφορῶντες ὑπὸ τῆς ἀθλίας πλάνης καταπίπτοντες οὐχ ὁρῶσι καὶ τοῖς ῥυπαροῖς τούτοις ἔργοις τοῖς τοῦ κόσμου τὴν λαμπρότητα οὐ παύονται μιαίνοντες , δηλαδὴ ξύλον καὶ λίθον καὶ χαλκὸν καὶ ἄργυρον καὶ χρυσὸν καὶ τοιαύτας τὰς γηίνας ὕλας εἰς τὸ προσκυνεῖν καθιδρύντες καὶ ἀπὸ τούτων ἐλπίδα τῆς ζωῆς ἐπαγγελλόμενοι , ναοὺς αὐτοῖς μετὰ ἐπισήμου κόσμου οἰκοδομοῦντες καὶ ἀπὸ τούτου οὕτως αὔξοντες αὐτῶν τῆς προσκυνήσεως τὰς προσθήκας , ἐπειδήπερ τὸ μέγεθος τῶν οἰκοδομημάτων ὑπ αὐτῶν γενομένων ἄξιον τῆς ἑαυτῶν ὄψεως παρέχεται τὸ θαῦμα .
ὁπότε τοίνυν ταῦτα ποιεῖν δοκοῦσι , σαφῶς νοεῖται , εἰ καὶ τὰ μάλιστα αὐτοὶ οὐκ αἰσθάνονται οὐ δὲ ὁρῶσιν ὑπερηφάνως , ὅτι τοῖς ἑαυτῶν ἔργοις αὐχεῖν δοκοῦντες ἁλίσκονται .
ἡλίκος τοίνυν καὶ πόσος τε ὁ θεός ἐστιν ὁ πάντων δυνάστης οὐχ ὁρῶμεν , ὅστις καὶ πάντων αὐθέντης ἐστὶ καὶ κριτής , ὅν τινες αὐτῇ τῇ πεποιθήσει τῆς ἰδίας , ὡς νομίζουσιν , ἀρετῆς ὑβρίζοντες λανθάνουσιν .
αὐτοῦ γὰρ τῇ διατυπώσει καὶ τὸ εἶδος τοῦ ἡμετέρου σώματος ἔλαβε τὸν ὀφειλόμενον τύπον .
καὶ ἵνα σχῶμεν τῆς ἁρμονίας τὴν ἀκμήν ὁ αὐτὸς τῶν πάντων μελῶν τὴν συζυγίαν ἰσχυροτάτοις νεύροις συνέδησεν , ἵνα ἐν πάσῃ πράξει τῆς ἡμετέρας σπουδῆς ἀκάματον ἔχοιμεν τὴν ἀκμὴν τῆς οἰκείας ἁρμονίας .
τούτων τοίνυν σωτηριώδει διατυπώσει τελεσιουργηθέντων καὶ πνεῦμα ἡμῖν , ἵνα ταῦτα πάντα κινεῖσθαι δύναιτο καὶ ἀκμάζειν , ἐνέπνευσε καὶ τὴν θέαν τοῖς ἡμετέροις ὀφθαλμοῖς συνεχώρησε καὶ πρός σύνεσιν τῇ ἡμετέρᾳ κεφαλῇ δέδωκε καὶ εἴσω τῆς χώρας ταύτης πάσης τῆς διανοίας τῆς ἡμετέρας τὸν λογισμὸν συνέκλεισε .
τοιγαροῦν εἴ τις εὖ φρονῶν ταύτης τῆς διατυπώσεως τὸν λογισμὸν σκοπήσειε , τὰ δὲ λοιπὰ παύσειεν , ἃ μή τε λόγῳ μή τε ἀριθμῷ περιληφθῆναι δύναται , ταχείᾳ ἐνθυμήσει καὶ ἰδεῖν καὶ συνιέναι δυνήσεται τὴν αἰώνιον καὶ σωτηριώδη τοῦ ἀθανάτου θεοῦ ἐξουσίαν , καὶ οὐ δυνήσεται ἐκεῖνον πλάνης τινὸς βρόχοις ἄνθρωπος ἐνδῆσαι , ὁπότε σαφῶς αὐτῷ ἔξεστι καὶ ἰδεῖν πάντα τὰ γεγονότα εἶναι δυνάμει τοῦ θεοῦ , ὡς αὐτὸς πάντα ταῦτα εἶναι βεβούληται .
ἵνα δὲ εἴη ἰδεῖν , ὅτι τις ἀθέμιτος κόσμου πολιτεία τὴν τοῦ θεοῦ ἀγνωσίαν τοῖς ἀνθρώποις ἀπειργάσατο , λογισμοῦ ἁμαρτήματος προτέρου τεχθέντος ἐκ πλάνης τοῦ ἐχθροῦ ἐν ταῖς τῶν σκαιῶν ἀνθρώπων ἀθλίαις ψυχαῖς , ἐκ τοῦ θείου νόμου λαβεῖν ἡμᾶς ἔνεστι σαφῆ τὴν περὶ τούτου ἀπόδειξιν .
ἐξ ἐκείνου γὰρ καιροῦ , ἐξ οὗ ὑπὸ τῶν δύο ἐκείνων τῶν ἐν ἀρχῇ κατασταθέντων τὸ θεῖον καὶ ἅγιον πρόσταγμα μετὰ τῆς προσηκούσης ἐπιμελείας οὐκ ἐφυλάχθη , ἐτέχθη μετὰ ταῦτα τῆς προσηγορίας ταύτης τὸ ἄνθος ·
γέγονε δὲ συνεχὲς καὶ μᾶλλον ἐπηύξησεν , ἐξ οὗ καὶ οἱ προειρημένοι δύο θείῳ νεύματι ἀπεβλήθησαν .
ἕως δὲ τοσούτου ἡ ὕλη αὐτὴ μετὰ τῆς σκαιότητος τῶν ἀνθρώπων προήχθη , ὥστε τῆς τε ἑῴας καὶ τῶν πρὸς δύσιν κρηπίδων κατεψηφίσατο ·
αὐτή τε ἡ ὑπερβολὴ τῆς ἐναντίας δυνάμεως τὰς διανοίας τῶν ἀνθρώπων κατέλαβε καὶ ἠμαύρωσεν .
ἐν ᾧ μέντοι πράγματι ἀίδιος καὶ ἀθάνατός ἐστὶ τοῦ τὰ πάντα δυναμένου θεοῦ ὁ ἀκάματος οἶκτος .
πάσαις γὰρ ταῖς ἡμέραις καὶ τοῖς χρόνοις τοῖς παρεληλυθόσιν ἀναριθμήτους τῶν δήμων πολυπληθείας ἀπὸ τοῦ βάρους τούτου δι ἐμοῦ τοῦ αὐτοῦ θεράποντος ὁ θεὸς δεδουλωμένας ἐλευθεροῖ καὶ εἰς ἐντελῆ αἰωνίου φωτὸς ἐξάξει λαμπρότητα .
ἀπὸ τούτων τοιγαροῦν ἐγώ , ἀδελφοὶ ποθεινότατοι , οἰκειοτέρᾳ τινὶ προνοίᾳ καὶ ἐνδόξοις εὐεργεσίαις τοῦ ἀθανάτου καὶ ἡμετέρου θεοῦ τὸ λοιπὸν ἐπισημότερος εἶναι τῇ πρὸς αὐτὸν καθαρωτάτῃ πίστει πέποιθα .
δεξάσθω τοιγαροῦν με ἡ ἁγνοτάτη σύνοδος τῆς ὑμετέρας ἁγιότητος , καὶ μή μοι τὴν σωφρονεστάτην ἐκκλησίαν καὶ τῆς ἁγνῆς κοινῆς τε πάντων ἡμῶν μητρὸς τὰς θύρας ἀντιτεθῆναι ἀνάσχησθε .
εἰ καὶ τὰ μάλιστα καὶ νῦν ὁ λογισμὸς τῆς ἐμῆς ψυχῆς ἐντελῆ τὴν καθαρότητα τῆς καθολικῆς πίστεως ἐπιζητῶν τοῦτο ἑαυτῷ ῥᾷστα γενέσθαι οὐκ οἴεται εἶναι ἄξιον , ὅμως προτρέπει καὶ ὑπομιμνήσκει καὶ τὸ μέτωπον τῆς οἰκείας αἰδοῦς πασῶν τῶν καλλίστων ἀρετῶν ἐξενήνοχε σφραγῖδα καὶ τῶν πυλώνων τῆς ἀθανασίας ἤρξατο ἅπτεσθαι καὶ τούτους κρούειν , ὅπως καὶ ὑμεῖς τῆς ὑμετέρας ἀδελφότητος εὐθὺς συγχωρῆσαι τὴν εὔνοιαν καταξιώσητε εἰς μίαν ὁμόνοιαν καὶ εἰρήνην τῆς καθολικῆς πίστεως βλέψαντες .
τοῦτο γὰρ τῷ θεῷ πρεπῶδες καὶ τῇ τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας πίστει ἁρμόδιον καὶ τῷ κοινῷ τῶν πραγμάτων συμφέρον , ἵνα τῆς θεόθεν ἡμῖν παρασχεθείσης ἐντιμοτάτης εἰρήνης ἀξίαν ἀμοιβὴν τῷ ταύτην ἡμῖν χαρισαμένῳ κοινῶς ἅπαντες προσενεγκῶμεν 0 .
δεινὸν γὰρ ὡς ἀληθῶς ἂν εἴη καὶ ἄγαν δεινόν , καταλυθέντων τῶν πολεμίων καὶ μηδενὸς ἀντιτείνειν ἔτι τολμῶντος βάλλειν ἡμᾶς ἀλλήλους καὶ τοῖς δυσμενέσιν ἡδονὴν καὶ γέλωτα προξενεῖν , ἄλλως τε δὲ καὶ περὶ θείων διαλεγομένους πραγμάτων καὶ τοῦ παναγίου πνεύματος τὴν διδασκαλίαν ἀνάγραπτον ἔχοντας " εὐαγγελικαὶ γὰρ βίβλοι καὶ ἀποστολικαὶ καὶ τῶν παλαιῶν προφητῶν τὰ θεσπίσματα σαφῶς ἡμᾶς , ἅπερ χρὴ περὶ τοῦ θείου φρονεῖν , ἐκπαιδεύουσι .
τὴν πολεμοποιὸν οὖν ἀπελάσαντες ἔριν ἐκ τῶν θεοπνεύστων λόγων λάβωμεν τῶν ζητουμένων τὴν λύσιν .
Ταῦτα καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια ὁ πάνσοφος βασιλεὺς οἷα δὴ παῖς φιλοπάτωρ τοῖς ἱερεῦσιν ὡς πατράσι προσέφερε , τῶν ἀποστολικῶν δογμάτων τὴν συμφωνίαν πραγματευόμενος 0 .
τῆς δὲ συνόδου τῶν συνελθόντων ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐπισκόπων  τριακόσιοι δὲ ἦσαν δέκα καὶ ὀκτώ  , ἀλλ οἱ μὲν τριακόσιοι καὶ πρός τοῖς λεγομένοις ἐπείθοντο καὶ τήν τε πρὸς ἀλλήλους ὁμόνοιαν τήν τε τῶν δογμάτων ὑγίειαν ἠσπάζοντο , οἱ δὲ λοιποί , καθὼς καὶ πάλαι εἰρήκαμεν , τοῖς ἀποστολικοῖς ἀντεμάχοντο δόγμασιν .
οἵτινες τὴν τοῦ Ἀρείου δόξαν μεγαλοφυῶς συγκροτεῖν ἐσπούδαζον , δέκα καὶ ἑπτὰ τὸν ἀριθμὸν ὄντες , Εὐσέβιός τε ὁ Νικομηδεύς , ὡς καὶ πρότερον εἴρηται , Θεόγνιος ὁ τῆς Νικαίας , Μάρις Χαλκηδόνος , Θεόδωρος Ἡρακλείας Θράκης , Μηνόφαντος Ἐφέσου , Πατρόφιλος Σκυθοπόλεως , Νάρκισσος Νερωνιάδος Κιλικίας δευτέρας , ἣν νῦν Εἰρηνούπολιν ὀνομάζομεν , Θεωνᾶς ὁ Μαρμαρίτης , Σεκοῦνδος Πτολεμαΐδος Αἰγύπτου καὶ σὺν αὐτοῖς ἕτεροι ὀκτώ , οἵτινες ἑαυτοὺς τῷ τῶν τριακοσίων ἁγίων χορῷ ἐπιμίξαντες ὡς δῆθεν ὀρθόδοξοι τοῖς ἀποστολικοῖς ἀντέπραττον δόγμασιν Ἀρείῳ συνηγοροῦντες 0 1 2 .
τούτοις δὲ γενναίως ἀντηγωνίζοντο οἱ ἐν ἁγίοις πατέρες ἡμῶν Ἀλέξανδρος Κωνσταντινουπόλεως τότε πρεσβύτερος ὧν καὶ Ἀθανάσιος ὁ ἀρχιδιάκονος τῆς Ἀλεξανδρέων ἐκκλησίας .
διὸ καὶ φθόνος ὥπλιστο κατ αὐτῶν , ὡς ὕστερον λέἕξομεν .
οἱ δὲ ἡμέτεροι ἅγιοι ἐπίσκοποι καλοῦσι τὸν ἤΑρειον εἰς τὴν σύνοδον , ἐπιτρέποντες αὐτῷ συστῆναι τοῖς ἰδίοις δόγμασι νεύματι τοῦ τὰ πάντα νικηφόρου βασιλέως , ἐπείπερ , ὡς ἀρτίως εἰρήκαμεν , καὶ αὐτὸς τῇ συνόδῳ συνήδρευεν .
ἀλλὰ τὸ κατὰ τὴν σύνοδον γεγονὸς θαυμαστὸν παρὰ τοῦ τὰ πάντα νικηφόρου βασιλέως οὐκ ἄξιον σιωπῇ παραπέμψασθαι 0 .
καὶ γὰρ ἐπισυναχθέντων πάντων τῶν ἐπισκόπων καί , καθὼς ἔθος ἐστί , γινομένων ζητήσεών τε καὶ συγκρίσεων παρά τινων τῶν ἐπισκόπων ἐρεσχελιῶν ἕνεκα ἄλλου πρὸς ἄλλον ἔχοντος , λιβέλλων τε ἐπιδιδομένων ὑπ αὐτῶν καὶ ἐγκλημάτων συγκροτουμένων παρὰ τῷ εὐσεβεῖ βασιλεῖ , δεξάμενος τοὺς λιβέλλους σφραγίσας τε τῷ δακτυλίῳ αὐτοῦ ἐκέλευσε φυλάττεσθαι ·
ἐνορῶν τε τῶν τοιούτων ἐπισκόπων τὴν πρὸς ἀλλήλους ζυγομαχίαν εἶπεν , ὅτι χρὴ πάντας ὁμοῦ ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ συνελθόντας περὶ τούτων διαλαβεῖν .
καὶ ἐνστάσης τῆς προθεσμίας εἰς μέσον καθίσας ὁ βασιλεὺς καὶ ἡσυχίας γενομένης τῷ καιρῷ πρεπούσης πάντων τοὺς λιβέλλους προσέταξεν ἐνεχθῆναι , καὶ δὴ δεξάμενος καὶ ἐν τῷ οἰκείῳ κόλπῳ θέμενος μή τε ἐγκύψαι τοῖς ἐμφερομένοις ἐθελήσας λέγει τοῦ θεοῦ ὑμᾶς προχειρισαμένου ἱερεῖς τε καὶ ἄρχοντας κρίνειν τε καὶ διακρίνειν τὰ πλήθη καὶ θεοὺς εἶναι ἅτε δὴ ἀνθρώπων ἁπάντων ὑπερέχοντας ὁρισαμένου κατὰ τὸ εἰρημένον ἐγὼ εἶπα ·
θεοί ἐστε καὶ υἱοὶ ὑψίστου πάντες καὶ τὸ ὁ θεὸς ἔστη ἐν συναγωγῇ θεῶν χρὴ τῶν μὲν κοινῶν ὀλιγωρεῖν πραγμάτων , πᾶσαν δὲ τὴν σπουδὴν περὶ τὰ θεῖα ποιεῖσθαι .
καὶ κελεύσας ἐνεχθῆναι πῦρ ἐμπρησθῆναι τοὺς λιβέλλους προσέταξεν .
ἔσπευδε γὰρ μηδένα τῶν ἔξω ἐπιγνῶναι τῶν τοιούτων ἐπισκόπων τὴν ἀνώμαλον ἐπιχείρησιν ·
τοσαύτη ἡ τοῦ βασιλέως πρὸς τοὺς ἱερεῖς τοῦ θεοῦ εὐλάβεια , ἣν θαυμάσειαν ἅπαντες οἱ εὖ φρονοῦντες 0 .
Κ ἀκεῖνο δὲ ὁμοιότροπον τούτῳ ὑπ αὐτοῦ γεγενημένον οὐ δίκαιον ἡγοῦμαι παραδοῦναι σιγῇ .
φιλαπεχθήμονες γὰρ ἄνδρες καὶ φιλολοίδοροι λαϊκοὶ ἐγράψαντο τῶν ἐπισκόπων τινὰς καὶ τῷ βασιλεῖ τὰς ἐγγράφους κατηγορίας ἐπέδοσαν , καὶ ταῦτα πρὸ τῆς γεγενημένης ὁμονοίας .
ὁ δὲ καὶ ταύτας δεξάμενος , εἶτα δεσμὸν ἐπιθεὶς καὶ τῷ δακτυλίῳ σημηνάμενος φυλαχθῆναι καὶ ταύτας ἐκέλευσεν .
εἶτα τὴν σύμβασιν τῆς ὁμονοίας ἐργασάμενος ταύτας κομισθῆναι προστάξας παρόντων ἁπάντων τῶν ἐπισκόπων πυρὶ καὶ ταύτας κατέκαυσεν , ὀμωμοκὼς μηδὲν τῶν ἐγγεγραμμένων ἀνεγνωκέναι .
οὐ γὰρ ἔφη χρῆναι τῶν ἱερέων τὰ πλημμελήματα δῆλα τοῖς πολλοῖς γίνεσθαι , ἵνα μὴ σκανδάλου πρόφασιν ἐντεῦθεν λαμβάνοντες ἀδεῶς ἁμαρτάνωσι .
φασὶ δὲ αὐτὸν καὶ τοῦτο προσθεῖναι , ὡς , εἰ αὐτόπτης ἐπισκόπου ἐγεγόνει γάμον ἀλλότριον διορύττοντος , συγκαλύψαι ἂν τῇ πορφυρίδι τὸ παρανόμως γινόμενον , ὡς ἂν μὴ βλάψαι τοὺς θεωμένους τῶν δρωμένων ἡ ὄψις .
τοσαύτη ἡ τοῦ βασιλέως θεοφιλὴς καὶ ἀξιάγαστος σύνεσις 0 .
ἐπὶ πολλὰς δὲ ἡμέρας οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ καιροὺς ἐφεξῆς συνερχόμενος τοῖς ἐπισκόποις ὁ βασιλεὺς ἅμα αὐτοῖς τὰ περὶ τῆς πίστεως διελάμβανε τάς τε διαφόρους αὐτῶν γνώμας ἀνελέγετο .
ἦσαν γάρ , καθὼς πολλάκις εἰρήκαμεν , ἐν αὐτοῖς τινες τοῖς ἀθεμίτοις Ἀρείου δόγμασι συμφυρόμενοι καὶ τῷ πλήθει τῶν ἁγίων ἐπισκόπων τῶν τῆς ἀληθείας ὑπερμαχούντων ἀντιπράττοντες .
ἀλλ οἱ ἄριστοι καὶ τὰ πάντα ἱερώτατοι πατέρες ἡμῶν τῷ τῆς ἀληθείας ὅπλῳ ἠσφαλισμένοι τὴν λαμπρὰν καὶ ἀμώμητον πίστιν μετὰ παρρησίας ἐκήρυττον .
μεθ ὧν ἦν καὶ ὁμολογητῶν πολὺς ἀριθμός , ἀνθισταμένων τοῖς ἐθέλουσι περιποιεῖσθαι τὰ μοχθηρὰ τοῦ Ἀρείου δόγματα .
ἢν δὲ ἐν αὐτοῖς καὶ ὁ μέγας καὶ ἅγιος Παφνούτιος τὸν τῶν ὁμολογητῶν καὶ ἐπισκόπων κατακοσμῶν χορόν , ἀνὴρ Αἰγύπτιος , θεοῦ δὲ ἄνθρωπος ἐκ τῆς ὁμηγύρεως ἐκείνης , οὗ Μαξιμιανὸς ὁ βασιλεὺς τὸν δεξιὸν ἐξώρυξεν ὀφθαλμὸν καὶ τὰς λαιὰς ἐνευροκόπησεν ἀγκύλας παραδοὺς τοῖς μετάλλοις συνέχεσθαι .
ἐν ᾧ τοσαύτη ἣν ἡ τοῦ θεοῦ χάρις , ὥστε σημεῖα αὐτὸν ποιεῖν μηδὲν ἐλάττω τῶν πάλαι ὑπὸ τῶν ἀποστόλων γεγενημένων .
λόγῳ γὰρ μόνῳ τοὺς δαίμονας ἐφυγάδευε καὶ εὐχῇ διαφόρους ἀσθενοῦντας ἐθεράπευε τυφλοῖς τε τὸ βλέπειν τὸν θεὸν ἐξαιτούμενος παρείχετο καὶ παρεθέντας πρὸς τὴν κατὰ φύσιν ἦγεν ἀκμήν , τὰ μέλη ἐνεργεῖν ποιῶν ὑγιῶς .
ὃν ὁ βασιλεὺς σφόδρα διὰ τιμῆς ἦγε συνεχῶς τε ἐπὶ τὰ βασίλεια μετεπέμπετο καὶ τὸν ἐξωρυγμένον ὀφθαλμὸν κατεφίλει ·
τοσαύτη προσῆν τῷ εὐσεβεῖ βασιλεῖ πρὸς τοὺς ἁγίους πίστις .
καὶ δὴ καὶ Σπυρίδων , Κύπριός τις ἀνὴρ ἐπίσημος ἐν κυρίῳ καὶ τὴν ἐκ παιδὸς ποιμενικὴν πεῖραν τῇ τοῦ Χριστοῦ ποίμνῃ καθιερωσάμενος , προφητικῷ βίῳ διαγινόμενος ἐγνωρίζετο ·
ὃς καί γε διέπων τὴν ἐπισκοπὴν τοῦ ποιμαίνειν τὰ ἴδια πρόβατα οὐκ ἐπαύετο .
οὕτω δὲ ἦν χρηστὸς καὶ ἀνεξίκακος , ὅτι λῃστῶν ἐφόδου δόλῳ προσβαλόντων τῇ ποίμνῃ ἀοράτοις τε δεσμοῖς κρατουμένων κινηθῆναί τε μὴ δυναμένων ἕως πρωί , ἐπιστὰς ὁ μακάριος δι εὐχῆς ἀνεθῆναι αὐτοὺς τῆς συνοχῆς ποιεῖ , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῶν κριῶν τὸν κράτιστον ἀποιχομένοις δίδωσιν εἰπών ·
λάβετε , ὦ νεανίσκοι , πρὸς ἀπόχρησιν τοῦτον , μὴ ἄπρακτοι ἀπιόντες τῇ νυκτὶ ταύτῃ δι ἐμὲ τὴν αἰτίαν τῆς ἀπορίας καταμέμψησθε .
πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἄλλα θαυμαστὰ περὶ τοῦ ἁγίου τούτου ἀκηκόαμεν , ἕν δὲ ἐκ πολλῶν παραθήσομεν .
θυγατέρα ἔσχεν ὁ μακάριος καὶ ἀοίδιμος οὗτος τοῦ θεοῦ ἄνθρωπος Εἰρήνην τ οὔνομα , ἣ τῷ γέροντι προσφόρως διακονήσασα ἐν παρθενίᾳ τὸν ἀνθρώπινον βίον ὑπεξέρχεται .
ταύτης μετὰ θάνατον ἐξ ἀποδημίας τις ἐπιστὰς ἔμπορος παραθήκην ἀπήτει τὸν γέροντα , ἣν τῇ αὐτοῦ θυγατρὶ τῇ παρθένῳ ἦν παραθέμενος .
ὁ δὲ μακάριος Σπυρίδων ἠγνόησε παντελῶς τὴν ὑπόθεσιν ·
ὡς δὲ πολὺς ἦν ἐπικείμενος αὐτῷ ὁ ἄνθρωπος , πολλὰ ἄνω καὶ κάτω τὸν οἶκον διερευνήσας ὁ γέρων καὶ μὴ εὑρὼν ἠνιᾶτο σφόδρα καὶ πρὸς τὸν ἄνδρα ἔλεγε μή τε εἰδέναι μή τε εἶναί τι ἐν τῷ οἴκῳ .
ὁ δὲ ἔμπορος ἐκβοῶν δάκρυσί τε συνεχόμενος καὶ ὀλοφυρόμενος ἤτει τὴν παρακαταθήκην , λέγων αὑτὸν διαχειρίσεσθαι τῆς ἀπωλείας χάριν , εἰ μὴ λάβοι τὰ παρακατατεθέντα , φάσκων ἕνεκα γήρως αὑτῷ ταύτην τὴν παραμυθίαν πεφυλάχθαι παρ αὐτῇ τῇ παρθένῳ παραθέμενος .
ἀναγκάζεται τοίνυν ὁ γέρων ὁ ἅγιος ἐκεῖνος ἐπὶ τὸ μνῆμα τῆς θυγατρὸς ἅμα τῷ ἐμπόρῳ ὁρμῆσαι πρὸς πεῦσιν τοῦ πράγματος .
ὁ δὲ ἐλθὼν καλεῖ τὴν θυγατέρα ἐξ ὀνόματος καί φησι πρὸς αὐτήν ·
τέκνον μου Εἰρήνη 0 .
ἡ δὲ ἀποκριθεῖσα ἀπὸ τοῦ τάφου λέγει πρὸς αὐτόν " τί θέλεις , ὦ πάτερ ;
ὁ δὲ γέρων πρὸς αὐτήν " ποῦ ἀπέθου τὴν τοῦδε τοῦ ἀνθρώπου παραθήκην , ὦ θύγατερ ;
κ ἀκείνη πρὸς αὐτὸν ἔφη ·
ἐν τῷδε κεῖται τῷ τόπῳ , πάτερ , σαφῶς τὸν τόπον ἐπισημάνασα τῷ πατρί .
ὁ δὲ πρὸς αὐτήν 0 ·
πορεύου ἐν εἰρήνῃ , τέκνον μου Εἰρήνη .
ὁ οὖν γέρων ἐπιστρέψας οἴκοι καὶ εὑρὼν οὗπερ εἶπεν ἡ παρθένος κεῖσθαι τὴν παραθήκην ἀπέδωκε τῷ ἀνδρί .
πολλὰ δὲ καὶ ἄλλα τοῦ ἀνδρὸς ἄδονται θαύματα καὶ παραδοξοποιίαι πολλαί , αἱ καὶ μέχρι δεῦρο πρὸς τῶν ἐγχωρίων δείκνυνται τοῖς ἐφισταμένοις πρὸς πληροφορίαν τῆς ἀληθοῦς ἡμῶν εἰς Χριστὸν πίστεως .
τοιούτοις τοιγαροῦν μέχρι τῶν καιρῶν ἐκείνων ἁγίοις ἀνδράσιν ἡ ἐκκλησία διέπρεπεν , ἐξ ὧν πολλοὶ παρῆσαν κατὰ τὴν ἐν Νικαίᾳ σύνοδον .
ἀλλὰ μὴν καὶ Ἀθανάσιος , περὶ οὗ καὶ πρώην εἰρήκαμεν , τηνικάδε διάκονος ὦν , οὐκ ἄμοιρος τοῦ τῶν ἁγίων ἐκείνων χοροῦ εἶναι ὑπὸ πάντων ὡμολόγητο ·
συνῆν δὲ τῷ Ἀλεξάνδρῳ τῷ τῆς Ἀλεξανδρέων ἐκκλησίας ἐπισκόπῳ , βοηθὸς ἄριστος ὑπάρχων αὐτῷ .
ἀνεκίνουν γοῦν ὁσημέραι οἱ ἡμέτεροι ἅγιοι ἐπίσκοποι ἐπὶ πλεῖστον ὅσον χρόνον πάμπολλα περὶ τῆς πίστεως , οἰόμενοι δεῖν μηδὲν εὐχερὲς ἢ τολμηρὸν περὶ τηλικαύτης ζητήσεως διαπράττεσθαι , συχνῶς τε τὸν ἴΑρειον μετεπέμποντο καὶ πυκνῇ ἀνακρίσει τὰς προτάσεις αὐτοῦ ἀναπτύσσοντες διέλυον , πλείστη τε ὅση σπουδὴ καὶ φροντὶς ἦν αὐτοῖς , πῶς ἐχρῆν πρὸς τὴν ἀνατροπὴν τῶν ἀθέσμων αὐτοῦ δογμάτων ψηφίσασθαι καὶ ἀνθορίσασθαι .
μετὰ πολλῆς οὖν τῆς σκέψεως καὶ τῆς πρὸς θεὸν ἱκεσίας ταῦτα διελάμβανον .
διὸ καὶ σφόδρα σοφῶς καὶ λίαν ἁρμοδίως τοὺς κατὰ τῶν ἀθεμίτων δογμάτων Ἀρείου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ἐλέγχους ἀντέθηκαν , πρόρριζον ἀνασπάσαντες τὰς κατὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ μιαρὰς αὐτῶν βλασφημίας καὶ ἐξαφανίσαντες .
καὶ τῷ μὲν οὐκ ἐκ τοῦ θεοῦ λέγειν ἐκείνους τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἀντέθηκαν οἱ ἡμέτεροι τὸ θεὸν ἐκ θεοῦ καὶ τῷ μὴ ἀληθινὸν θεὸν κατ ἐκείνους ἀντέγραψαν οἱ ἡμέτεροι θεὸν ἀληθινὸν ἐκ θεοῦ ἀληθινοῦ καὶ τῷ κτίσμα αὐτὸν λέγειν ἐκείνους ἀνθωρίσαντο οἱ ἡμέτεροι γεννηθέντα οὐ ποιηθέντα  καὶ τῷ ἑτεροουσίῳ ὑπ ἐκείνων προβαλλομένῳ ἀντέθηκαν οἱ ἡμέτεροι ἐπίσκοποι τὸ ὁμοούσιον εἶναι τὸν υἱὸν τῷ πατρί , τουτέστι γεννηθέντα ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ πατρός , κτίστην τε αὐτὸν καὶ δημιουργὸν ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων ἐκήρυξαν κατὰ τὴν ἀνέκαθεν παραδοθεῖσαν τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ ἀποστολικὴν πίστιν , γραφικαῖς μαρτυρίαις τὰς ἀποδείξεις ἐκδώσαντες , καθὼς προϊὼν ὁ λόγος ἀποδείξει .
ταύτῃ τῇ ἀντιδότῳ τὰ θανάσιμα φάρμακα ἀνατρέψαντες ἅμα τρανοτέραν ἐντεῦθεν ἤδη λοιπὸν τὴν ἀποστολικὴν συμφώνως ἐγγράφονται πίστιν .
Η ἁγία καὶ μεγάλη καὶ οἰκουμενικὴ σύνοδος τῶν ἐν Νικαίᾳ συναχθέντων ἁγίων πατέρων ἡμῶν διὰ τοῦ μακαρίου καὶ ἁγίου ἐπισκόπου Ὁσίου πόλεως Κουρδούβης τῆς τῶν Σπάνων ἐπαρχίας , ἐπέχοντος καὶ τὸν τόπον τοῦ τῆς Ῥωμαίων ἐπισκόπου σὺν τοῖς ἐκ τοῦ αὐτοῦ θρόνου προαναφωνηθεῖσι πρεσβυτέροις , ἑρμηνεύοντος αὐτὸν ἑτέρου εἶπεν ·
ἡ θεότης οὐχ ἕν πρόσωπόν ἐστι κατὰ τὴν Ἰουδαίων ὑπόληψιν , ἀλλὰ τρία πρόσωπα καθ ὑπόστασιν ἀληθινήν , οὐκ ὀνόματι ψιλῷ , καὶ τοῦτο μαρτυρίαις πολλαῖς ἀπό τε παλαιᾶς καὶ νέας διαθήκης κηρύττεται .
ἡ μὲν παλαιὰ κατὰ τὸν σωματικώτερον ἔτι τρόπον διαλεγομένη λόγον ὡς λαλούμενον παρέστησεν , ἡ δὲ καινὴ τὸν λόγον θεὸν ἀπέδειξε κατὰ τὸ ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος , καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεόν , καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος καὶ πρόσωπον τέλειον ἐκ τελείου 0 ·
θεὸς γὰρ οὐ μέρος ὁ υἱός , ἀλλὰ τέλειος ὥσπερ ὁ πατήρ , τῆς αὐτῆς οὐσίας ὧν ἧς καὶ ὁ γεννήσας αὐτὸν ἀφράστως πατήρ 0 1 .
συνυπάρχει δὲ ὡσαύτως τῷ πατρὶ καὶ τῷ υἱῷ καὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα , τῆς αὐτῆς οὐσίας καὶ τοῦ αὐτοῦ χρήματος ὃν οὗπερ ὁ πατὴρ καὶ ὁ υἱός 0 .
μίαν τοίνυν βουλήν , μίαν βασιλείαν , μίαν αὐθεντίαν , μίαν δεσποτείαν ἐπὶ πάντων τῶν κτιστῶν φύσεων ὁρωμένων τε καὶ νοουμένων , μίαν θεότητα καὶ τὴν αὐτὴν οὐσίαν ὁμολογητέον πρὸς ἡμῶν τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος , οὐ σύγχυσιν ἢ διαίρεσιν τῶν τῆς ἀρρήτου ἐκείνης καὶ μακαρίας τριάδος ὑποστάσεων κηρυττόντων ἡμῶν , ἀλλὰ πατέρα ἀεὶ ἀληθῶς πατέρα ἀληθινοῦ υἱοῦ ἀεὶ ὄντα καὶ ὑφεστῶτα καὶ υἱὸν ἀληθῶς υἱὸν ἀληθινοῦ πατρὸς ἀεὶ ὄντα καὶ ὑφεστῶτα καὶ πνεῦμα ἅγιον ἀληθῶς πνεῦμα ἅγιον ἀεὶ ὃν καὶ ὑφεστός , τριάδα ἀχώριστον , ἄρρητον καὶ ἀληθῶς ἀπερινόητον καὶ ἀνέκφραστον , μίαν θεότητα καὶ τὴν αὐτὴν οὐσίαν ταύτης εἶναι πιστεύοντες .
καὶ ταύτην ὁμολογοῦμεν κατὰ τὴν ἀνέκαθεν παρὰ τοῦ κυρίου διὰ τῶν ἱερῶν αὐτοῦ ἀποστόλων καὶ τῶν τὴν ἐκείνων ἁγίαν πίστιν φυλαξάντων ἀσπίλως ἀρχαίων ἁγίων ἡμῶν πατέρων παραδοθεῖσαν ἡμῖν τῆς αὐτῆς πίστεως ἀληθῆ δογμάτων ἀκρίβειαν , ἑτοίμως ἐχόντων ἡμῶν σὺν εὐδοκίᾳ τοῦ ἁγίου πνεύματος διὰ πλείστων ὅσων μαρτυριῶν τῶν ἐκ τῶν θείων γραφῶν δεῖξαι ταῦτα οὕτως ἔχειν .
Τούτων παρ αὐτῶν , μᾶλλον δὲ δι αὐτῶν ὑπὸ τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐκφωνουμένων οἱ τῆς ἀσεβείας Ἀρείου ἀντιποιούμενοι ὑπεγόγγυζον λίαν τρυχόμενοι  ἦσαν δὲ οἱ περὶ Εὐσέβιον τὸν Νικομηδείας καὶ Θέογνιν τὸν τῆς Νικαίας , οὗς ἔμπροσθεν ἤδη ἐδηλώσαμεν .
, ἀπέβλεπον δὲ ὅμως εἰς τοὺς μισθωτοὺς Ἀρείου , φιλοσόφους τινὰς λογίους ὑπεράγαν , οὺὗς συνηγόρους τῆς οἰκείας μοχθηρίας μισθωσάμενος ἤΑρειος σὺν αὐτοῖς ἧκεν εἰς τὴν ἁγίαν ἐκείνην καὶ οἰκουμενικὴν σύνοδον .
παρῆσαν γὰρ πλεῖστοι ὅσοι φιλόσοφοι , εἰς οὗς ἠλπικότες , ὡς ἀρτίως εἰρήκαμεν , οἱ τῆς ἀληθείας πολέμιοι εἰκότως ἑάλωντο μετὰ τοῦ καὶ τῆς βλασφημίας αὐτῶν διδασκάλου , πληρουμένης ἐπ αὐτοῦ καὶ αὐτῶν τῆς ἱερᾶς γραφῆς λεγούσης ἐπικατάρατος πᾶς ἄνθρωπος , ὃς ἔχει τὴν ἐλπίδα αὐτοῦ ἐπ ἄνθρωπον καὶ ἀπὸ κυρίου ἀπέστη ἡ καρδία αὐτοῦ 0 .
ἀπέστη γὰρ ὄντως ἀπὸ κυρίου ἡ βλάσφημος καρδία τοῦ θεομάχου Ἀρείου καὶ τῶν κοινωνῶν τῆς ἀσεβείας αὐτοῦ , κτίσμα καὶ ποίημα τολμησάντων λέγειν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ τὸν πάντων κτίστην καὶ δημιουργὸν ὁρατῶν καὶ ἀοράτων κτιστῶν φύσεων .
Εἷς δέ τις τῶν μισθωτῶν Ἀρείου φιλόσοφος , λίαν παρὰ πάντας τοὺς ἄλλους θαυμαζόμενος , πολλὰ καὶ πάμπολλα ὑπὲρ Ἀρείου πρὸς τοὺς ἐπισκόπους τοὺς ἡμετέρους διετείνετο ἐπὶ πλείστας ὅσας ἡμέρας , ὥστε γίνεσθαι ἐφ ἑκάστης ἐκ τῆς διὰ τῶν λόγων συμβολῆς μεγάλην ἀκρόασιν , τοῦ πλήθους τῶν συνερχομένων ἐπισυνθέοντος , τοῦ δὲ φιλοσόφου κατὰ τῶν παρὰ τῆς ἁγίας συνόδου λεγομένων τὰς ἀσεβεῖς Ἀρείου βλασφημίας προβαλλομένου , λέγοντος περὶ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ τὸ ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν καὶ ὅτι κτίσμα καὶ ποίημα ἐξ οὐκ ὄντων καὶ ἐξ ἑτέρας οὐσίας καὶ ὑποστάσεώς ἐστι .
καὶ ὑπὲρ τούτων τῶν μιαρῶν δογμάτων Ἀρείου πολὺς ἦν αὐτῷ ἀγὼν καὶ αἱ τῶν λόγων νιφάδες , λυττῶντος αὐτοῦ κατὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ καὶ κατατρέχοντος τοῦ τῶν ἁγίων ἱερέων ἐκείνων χοροῦ , λαλοῦντος ἐν αὐτῷ καὶ δι αὐτοῦ τοῦ τῆς τῶν ἀνθρώπων σωτηρίας ἐχθροῦ .
οἱ δὲ τῆς ἀληθείας ὑπέρμαχοι , οἱ ἡμέτεροι ἐπίσκοποι , τὰς ὀφειλομένας καὶ πρεπούσας ὑπὲρ τῶν ἀποστολικῶν δογμάτων ἀντιθέσεις ἀταράχως τῷ φιλοσόφῳ προσέφερον , τὸν μέγαν προφήτην ὁμοῦ καὶ βασιλέα Δαυὶδ μιμούμενοι λέγοντα ἡτοιμάσθην καὶ οὐκ ἐταράχθην ·
πάσας γὰρ τὰς τοῦ φιλοσόφου πολυπλόκους προτάσεις ὡς πυρὶ τῷ θείῳ λόγῳ στυππείου δίκην κατανήλισκον 0 .