Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
εἰπὼν δ ἅπερ ἥρμοττε περὶ τούτων ἑξῆς αὐτοὺς ἀκριβώσω τοὺς νόμους , ἐκεῖνο κατὰ τὸ ἀναγκαῖον προμηνύσας , ὅτι τῶν νόμων οὓς μὲν αὐτὸς ὁ θεὸς οὐ προσχρησάμενος ἄλλῳ δι ἑαυτοῦ μόνου θεσπίζειν ἠξίωσεν , οὓς δὲ διὰ προφήτου Μωυσέως , ὃν ἀριστίνδην ἐκ πάντων ὡς ἐπιτηδειότατον ἱεροφάντην ἐπελέξατο 0 1 .
τοὺς μὲν οὖν αὐτοπροσώπως θεσπισθέντας δι αὐτοῦ μόνου συμβέβηκε καὶ νόμους εἶναι καὶ νόμων τῶν ἐν μέρει κεφάλαια , τοὺς δὲ διὰ τοῦ προφήτου πάντας ἐπ ἐκείνους ἀναφέρεσθαι .
λέξω δ  , ὡς ἂν οἷός τε ὦ , περὶ ἑκατέρων καὶ πρότερόν γε τῶν κεφαλαιωδεστέρων ·
ὧν εὐθέως ἄξιον θαυμάσαι τὸν ἀριθμὸν δεκάδι τῇ παντελείᾳ περατουμένων , ἣ πάσας μὲν ἀριθμῶν διαφορὰς ἀρτίων καὶ περιττῶν καὶ ἀρτιοπερίττων , ἀρτίων μὲν δυοῖν , περιττῶν δὲ τριῶν , ἀρτιοπερίττων δὲ πέντε , πάσας δὲ λόγων τῶν ἐν ἀριθμοῖς πολυπλασίων καὶ ἐπιμερῶν καὶ ὑποεπιμερῶν περιέχει , πάσας δ ἀναλογίας , τήν τε ἀριθμητικήν , ἣ τῷ ἰσαρίθμῳ ὑπερέχει καὶ ὑπερέχεται , οἷον ἐπὶ τοῦ ἓν καὶ δύο καὶ τρία , καὶ τὴν γεωμετρικήν , καθ ἣν οἷος ὁ λόγος πρὸς τὸν πρῶτον τοῦ δευτέρου , τοιοῦτος καὶ ὁ πρὸς τὸν δεύτερον τοῦ τρίτου , ὡς ἔχει ἐπὶ τοῦ ἓν καὶ δύο καὶ τέσσαρα , ἔν τε διπλασίοις καὶ τριπλασίοις καὶ συνόλως πολυπλασίοις καὶ πάλιν ἐν ἡμιολίοις καὶ ἐπιτρίτοις καὶ τοῖς παραπλησίοις , ἔτι μέντοι καὶ τὴν ἁρμονικήν , καθ ἣν ὁ μέσος τῶν ἄκρων τῷ ἴσῳ μορίῳ ὑπερέχει τε καὶ ὑπερέχεται , ὡς ἔχει ἐπὶ τοῦ τρίτου καὶ τετάρτου καὶ ἕκτου 0 1 2 .
περιέχει δὲ ἡ δεκὰς καὶ τὰς τῶν τριγώνων καὶ τετραγώνων καὶ τῶν ἄλλων πολυγώνων ἐμφαινομένας ἰδιότητας καὶ τὰς τῶν συμφωνιῶν , τήν τε διὰ τεσσάρων ἐν ἐπιτρίτῳ λόγῳ , τῷ τέσσαρα πρὸς τρία , καὶ τὴν διὰ πέντε ἐν ἡμιολίῳ , τῷ τρία πρὸς δύο , καὶ τὴν διὰ πασῶν ἐν διπλασίῳ , τῷ δύο πρὸς ἕν , καὶ τὴν δὶς διὰ πασῶν ἐν τετραπλασίῳ , τῷ ὀκτὼ πρὸς δύο 0 .
παρό μοι δοκοῦσι καὶ οἱ πρῶτοι τὰ ὀνόματα τοῖς πράγμασι θέμενοι  σοφοὶ γὰρ ἦσαν  εἰκότως αὐτὴν προσαγορεῦσαι δεκάδα , ὡσανεὶ δεχάδα οὖσαν , παρὰ τὸ δέχεσθαι καὶ κεχωρηκέναι τὰ γένη πάντα τῶν ἀριθμῶν καὶ λόγων τῶν κατ ἀριθμὸν καὶ ἀναλογιῶν ἁρμονιῶν τε αὖ καὶ συμφωνιῶν .
τὴν μέντοι δεκάδα πρὸς τοῖς εἰρημένοις καὶ διὰ ταῦτα εἰκότως ἄν τις θαυμάσειε περιέχουσαν τήν τε ἀδιάστατον φύσιν καὶ τὴν διαστηματικήν ·
ἡ μὲν οὖν ἀδιάστατος τάττεται κατὰ σημεῖον μόνον , ἡ δὲ διαστηματικὴ κατὰ τρεῖς ἰδέας γραμμῆς καὶ ἐπιφανείας καὶ στερεοῦ 0 1 ·
τὸ μὲν γὰρ δυσὶ σημείοις περατούμενόν ἐστι γραμμή , τὸ δ ἐπὶ δύο διαστατὸν ἐπιφάνεια , ῥυείσης ἐπὶ πλάτος γραμμῆς , τὸ δ ἐπὶ τρία στερεόν , μήκους καὶ πλάτους βάθος προσλαβόντων , ἐφ ὧν ἵσταται ἡ φύσις 0 1 2 ·
πλείους γὰρ τριῶν διαστάσεις οὐκ ἐγέννησεν .
ἀρχέτυποι δὲ τούτων ἀριθμοὶ τοῦ μὲν ἀδιαστάτου σημείου τὸ ἕν , τῆς δὲ γραμμῆς τὰ δύο , καὶ ἐπιφανείας μὲν τρία , στερεοῦ δὲ τέσσαρα , ὧν ἡ σύνθεσις ἑνὸς καὶ δυοῖν καὶ τριῶν καὶ τεσσάρων ἀποτελεῖ δεκάδα παραφαίνουσαν τοῖς ὁρατικοῖς καὶ ἕτερα κάλλη 0 1 2 ·
σχεδὸν γὰρ ἡ ἀπειρία τῶν ἀριθμῶν ταύτῃ μετρεῖται , διότι οἱ συστήσαντες αὐτὴν ὅροι τέσσαρές εἰσιν , ἓν καὶ δύο καὶ τρία καὶ τέτταρα , οἱ δ ἴσοι ὅροι ἑκατοντάδα γεννῶσιν ἐκ δεκάδων  δέκα γὰρ καὶ εἴκοσι καὶ τριάκοντα καὶ τεσσαράκοντα γίνονται ἑκατόν  , ὁμοίως δὲ καὶ χιλιάδα ἐξ ἑκατοντάδων καὶ μυριάδα ἐκ χιλιάδων , μονὰς δὲ καὶ δεκὰς καὶ ἑκατοντὰς καὶ χιλιὰς τέσσαρες ὅροι οἱ δεκάδα γεννῶντες 0 1 2 ·
ἥτις δίχα τῶν πρόσθεν εἰρημένων καὶ ἑτέρας ἀριθμῶν ἐμφαίνει διαφοράς , τόν τε πρῶτον κόσμον , ὃς μονάδι μόνῃ μετρεῖται , οὗ παράδειγμα ὁ τρεῖς , ὁ πέντε , ὁ ἑπτά , καὶ τὸν τετράγωνον , τὸν τέσσαρα , τὸν ἰσάκις ἴσον , καὶ μὲν δὴ τὸν κύβον , τὸν ὀκτώ , ὅς ἐστιν ἰσάκις ἴσος ἰσάκις , καὶ τὸν τέλειον , τὸν ἕξ , ἰσούμενον τοῖς ἑαυτοῦ μέρεσι , τρισὶ καὶ δυσὶ καὶ ἑνί 0 1 2 .
τί δὲ δεῖ καταλέγεσθαι τὰς δεκάδος ἀρετὰς ἀπείρους τὸ πλῆθος , πάρεργον ποιουμένους ἔργον μέγιστον , ὃ καθ αὑτὸ συμβέβηκεν αὐταρκεστάτην εἶναι ὑπόθεσιν τοῖς περὶ τὰ μαθήματα διατρίβουσι ;
τὰς μὲν οὖν ἄλλας ὑπερθετέον , μιᾶς δ οὐκ ἄτοπον ἴσως ἐπιμνησθῆναι δείγματος ἕνεκα 0 .
τὰς γὰρ ἐν τῇ φύσει λεγομένας κατηγορίας δέκα μόνας εἶναί φασιν οἱ ἐνδιατρίβοντες τοῖς τῆς φιλοσοφίας δόγμασιν ·
οὐσίαν , ποιόν , ποσόν , πρός τι , ποιεῖν , πάσχειν , ἔχειν , κεῖσθαι , τὰ ὧν οὐκ ἄνευ πάντα , χρόνον καὶ τόπον 0 1 2 .
οὐδὲν γάρ ἐστι τούτων ἀμέτοχον ·
οἷον ἐγὼ μετέχω μὲν οὐσίας δανεισάμενος ἀφ ἑκάστου τῶν στοιχείων , ἐξ ὧν ἀπετελέσθη ὅδε ὁ κόσμος , γῆς καὶ ὕδατος καὶ ἀέρος καὶ πυρός , τὰ πρὸς τὴν ἐμὴν σύστασιν αὐταρκέστατα ·
μετέχω δὲ καὶ ποιότητος , καθ  ἣν ἄνθρωπός εἰμι , καὶ ποσότητος , ᾗ πηλίκος 0 ·
γίνομαι δὲ καὶ πρός τι , ὅταν μου πρὸς δεξιοῖς τις ἢ πρὸς εὐωνύμοις ᾖ ·
ἀλλὰ καὶ ποιῶ , τρίβων τι ἢ κείρων , καὶ πάσχω , κειρόμενος ἢ τριβόμενος ὑφ  ἑτέρων ·
κ ἀν τῷ ἔχειν ἐξετάζομαι , ἢ περιβεβλημένος ἢ ὡπλισμένος , κ ἀν τῷ κεῖσθαι , σχεδόν τι καθεζόμενος ἢ κατακεκλιμένος 0 1 ·
εἰμὶ δὲ πάντως κ ἀν τόπῳ καὶ χρόνῳ , τῶν προειρημένων οὐδενὸς δυναμένου χωρὶς ἀμφοῖν ὑφίστασθαι .
ταυτὶ μὲν οὖν ἀποχρώντως λελέχθω , συνυφαίνειν δ ἀναγκαῖον τὰ ἀκόλουθα 0 .
τοὺς δέκα λόγους ἢ χρησμούς , νόμους ἢ θεσμοὺς πρὸς ἀλήθειαν ὄντας , ἀθροισθέντος τοῦ ἔθνους ἀνδρῶν ὁμοῦ καὶ γυναικῶν εἰς ἐκκλησίαν , ὁ πατὴρ τῶν ὅλων ἐθέσπισεν .
ἆρά γε φωνῆς τρόπον προέμενος αὐτός 0 ;
ἄπαγε , μη δ εἰς νοῦν ποτ ἔλθοι τὸν ἡμέτερον ·
οὐ γὰρ ὡς ἄνθρωπος ὁ θεός , στόματος καὶ γλώττης καὶ ἀρτηριῶν δεόμενος 0 1 .
ἀλλά γέ μοι δοκεῖ κατ ἐκεῖνον τὸν χρόνον ἱεροπρεπέστατόν τι θαυματουργῆσαι κελεύσας ἦχον ἀόρατον ἐν ἀέρι δημιουργηθῆναι , πάντων ὀργάνων θαυμασιώτερον , ἁρμονίαις τελείαις ἡρμοσμένον , οὐκ ἄψυχον ἀλλ  οὐ δ ἐκ σώματος καὶ ψυχῆς τρόπον ζῴου συνεστηκότα , ἀλλὰ ψυχὴν λογικὴν ἀνάπλεω σαφηνείας καὶ τρανότητος , ἣ τὸν ἀέρα σχηματίσασα καὶ ἐπιτείνασα καὶ πρὸς πῦρ φλογοειδὲς μεταβαλοῦσα καθάπερ πνεῦμα διὰ σάλπιγγος φωνὴν τοσαύτην ἔναρθρον ἐξήχησεν , ὡς τοῖς ἔγγιστα τοὺς πορρωτάτω κατ ἴσον ἀκροᾶσθαι δοκεῖν 0 .
ἀνθρώπων μὲν γὰρ αἱ φωναὶ πρὸς μήκιστον ἀποτεινόμεναι πεφύκασιν ἐξασθενεῖν , ὡς ἀριδήλους τοῖς μακρὰν ἀφεστηκόσι μὴ γίνεσθαι τὰς ἀντιλήψεις ταῖς ἐπεκτάσεσιν ἐκ τοῦ κατ ὀλίγον ἀμαυρουμένας , ἐπειδὴ καὶ τὰ ὄργανα φθαρτά 0 ·
τὴν δὲ κεκαινουργημένην φωνὴν ἐπιπνέουσα θεοῦ δύναμις ἤγειρε καὶ ἐζωπύρει καὶ ἀναχέουσα πάντῃ τὸ τέλος τῆς ἀρχῆς ἀπέφαινε τηλαυγέστερον , ἀκοὴν ἑτέραν πολὺ βελτίω τῆς δι ὤτων ταῖς ἑκάστων ψυχαῖς ἐντιθεῖσα ·
ἡ μὲν γὰρ βραδυτέρα πως οὖσα αἴσθησις ἀτρεμίζει , μέχρις ἂν ὑπ  ἀέρος πληχθεῖσα διακινηθῇ , φθάνει δ ἡ τῆς ἐνθέου διανοίας ὀξυτάτῳ τάχει προϋπαντῶσα τοῖς λεγομένοις .
φωνῆς μὲν δὴ τῆς θείας πέρι τοσαῦτα 0 .
δεόντως δ ἄν τις ἀπορήσαι , τοῦ χάριν , πλείστων ὅσων μυριάδων εἰς ἓν ἠθροισμένων χωρίον , ἕκαστον θεσπίζειν τῶν δέκα λογίων ἠξίωσεν ὡς οὐχὶ πρὸς πλείους ἀλλ ὡς πρὸς ἕνα , „ οὐ μοιχεύσεις “ λέγων , „ οὐ φονεύσεις , “ „ οὐ κλέψεις “  Exod 0 .
καὶ τὰ ἄλλα ταύτῃ 0 .
λεκτέον οὖν ἓν μέν , ὅτι βούλεται κάλλιστον ἀναδιδάξαι μάθημα τοὺς ἐντυγχάνοντας ταῖς ἱεραῖς γραφαῖς , ὡς ἄρα καθ αὑτὸν εἷς ἕκαστος , ὅταν ᾖ νόμιμος καὶ θεῷ καταπειθής , ἰσότιμός ἐστιν ὅλῳ ἔθνει πολυανθρωποτάτῳ , μᾶλλον δὲ καὶ πᾶσιν ἔθνεσιν , εἰ δὲ δεῖ περαιτέρω προελθόντα εἰπεῖν , καὶ παντὶ τῷ κόσμῳ 0 1 2 .
διόπερ ἐν ἑτέροις ἐπαινῶν τινα δίκαιον ἄνδρα φησίν ·
„ ἐγώ εἰμι ὁ θεὸς σός “  Gen .
ὁ δ αὐτὸς ἦν καὶ κόσμου θεός , ὡς τοὺς ὑπηκόους τὴν αὐτὴν τεταγμένους τάξιν καὶ ὁμοίως εὐαρεστοῦντας τῷ ταξιάρχῳ τῆς ἴσης ἀποδοχῆς καὶ τιμῆς μεταλαμβάνειν .
δεύτερον δέ , ὅτι κοινῇ μὲν ὡς πλήθει τις ἐκκλησιάζων οὐκ ἐξ ἀνάγκης διαλέγεται ἑνί , ὅτε δὲ προστάττων ἢ ἀπαγορεύων , ἰδίᾳ ὡς ἑνὶ ἑκάστῳ τῶν ἐμφερομένων εὐθὺς ἂν δόξαι τὰ πρακτέα καὶ κοινῇ πᾶσιν ἀθρόοις ὑφηγεῖσθαι 0 1 ·
εὐπειθέστερος δὲ ὁ τὰς παραινέσεις αὐτοπροσώπως δεχόμενος , ὁ δὲ συλλήβδην μεθ ἑτέρων κεκώφωται τὸν ὄχλον ἀφηνιασμοῦ παρακάλυμμα ποιούμενος 0 .
τρίτον , ἵνα μηδείς ποτε βασιλεὺς ἢ τύραννος ἀφανοῦς ἰδιώτου καταφρονήσῃ γεμισθεὶς ἀλαζονείας καὶ ὑπεροψίας , ἀλλ  εἰς τὰ τῶν ἱερῶν νόμων διδασκαλεῖα φοιτήσας χαλάσῃ τὰς ὀφρῦς , ἀπομαθὼν οἴησιν εἰκότι μᾶλλον δ ἀληθεῖ λογισμῷ .
εἰ γὰρ ὁ ἀγένητος καὶ ἄφθαρτος καὶ ἀίδιος καὶ οὐδενὸς ἐπιδεὴς καὶ ποιητὴς τῶν ὅλων καὶ εὐεργέτης καὶ βασιλεὺς βασιλέων καὶ θεὸς θεῶν οὐ δὲ τὸν ταπεινότατον ὑπεριδεῖν ὑπέμεινεν , ἀλλὰ καὶ τοῦτον εὐωχῆσαι λογίων καὶ θεσμῶν ἱερῶν ἠξίωσεν , ὡς μόνον ἑστιᾶν μέλλων καὶ μόνῳ τὸ συμπόσιον εὐτρεπίζεσθαι πρὸς ψυχῆς ἀνάχυσιν ἱεροφαντουμένης , ᾗ θέμις τὰς μεγάλας τελεῖσθαι τελετάς , ἐμοὶ τῷ θνητῷ τί προσῆκον ὑψαυχενεῖν καὶ πεφυσῆσθαι φρυαττομένῳ πρὸς τοὺς ὁμοίους , οἳ τύχαις μὲν ἀνίσοις ἴσῃ δὲ καὶ ὁμοίᾳ συγγενείᾳ κέχρηνται μίαν ἐπιγραψάμενοι μητέρα τὴν κοινὴν ἁπάντων ἀνθρώπων φύσιν 0 ;
εὐπρόσιτον οὖν καὶ εὐέντευκτον ἐμαυτὸν παρέξω , κ ἂν τὸ τῆς γῆς καὶ τῆς θαλάττης κράτος ἀνάψωμαι , τοῖς ἀπορωτάτοις καὶ ἀδοξοτάτοις καὶ οἰκειοτάτης συμμαχίας ἐρήμοις , ἑκατέρου τῶν γονέων ὀρφανοῖς καὶ γυναιξὶ χηρείαν ὑπομενούσαις καὶ πρεσβύταις ἢ μὴ παιδοποιησαμένοις τὸ παράπαν ἢ ἀποβαλοῦσιν ὠκυμόρους οὓς ἐγέννησαν .
ἄνθρωπος γὰρ ὢν ὄγκον καὶ σεμνότητα τετραγῳδημένην οὐ δικαιώσω προσίεσθαι , μενῶ δ ἐντὸς τῆς φύσεως τοὺς ὅρους αὐτῆς μὴ ὑπερβαίνων , ἀλλ ἐθίζων τὴν ἐμαυτοῦ διάνοιαν ἀνθρωποπαθεῖν , οὐ μόνον διὰ τὰς ἀδήλους πρὸς τ ἀναντία μεταβολὰς καὶ τῶν εὖ πραττόντων καὶ τῶν ἐν κακοπραγίαις , ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἁρμόττειν , κ ἂν ἀτρέπτως καὶ βεβαίως παραμένῃ τὸ εὐτυχεῖν , μὴ ἐπιλανθάνεσθαί τινα ἑαυτοῦ .
διὰ ταῦτά μοι δοκεῖ τοὺς χρησμοὺς ἑνικῶς ἀποτεινάμενος ὡς πρὸς ἕνα θεσπίζειν ἐθελῆσαι .
πάντα δ ὡς εἰκὸς τὰ περὶ τὸν τόπον ἐθαυματουργεῖτο , κτύποις βροντῶν μειζόνων ἢ ὥστε χωρεῖν ἀκοάς , ἀστραπῶν λάμψεσιν αὐγοειδεστάταις , ἀοράτου σάλπιγγος ἠχῇ πρὸς μήκιστον ἀποτεινούσῃ , καθόδῳ νεφέλης , ἣ κίονος τρόπον τὴν μὲν βάσιν ἐπὶ γῆς ἠρήρειστο , τὸ δ ἄλλο σῶμα πρὸς αἰθέριον ὕψος ἀνέτεινε , πυρὸς οὐρανίου φορᾷ καπνῷ βαθεῖ τὰ ἐν κύκλῳ συσκιάζοντος 0 ·
ἔδει γὰρ θεοῦ δυνάμεως ἀφικνουμένης μηδὲν τῶν τοῦ κόσμου μερῶν ἡσυχάζειν , ἀλλὰ πάντα πρὸς ὑπηρεσίαν συγκεκινῆσθαι .
παρειστήκει δὲ ὁ λεὼς ἁγνεύσας ὁμιλιῶν τῶν πρὸς γυναῖκας καὶ πασῶν ἡδονῶν ἔξω τῶν πρὸς τροφὰς ἀναγκαίων ἀποσχόμενος , λουτροῖς τε καὶ περιρραντηρίοις καθηράμενος ἐκ τριῶν ἡμερῶν , ἔτι καὶ τὰς ἐσθῆτας ἀποπλυνάμενος , ἐν τοῖς μάλιστα λευχείμων , ἀκροβατῶν καὶ ἀνωρθιακὼς τὰ ὦτα , Μωυσέως προδηλώσαντος εὐτρεπίζεσθαι πρὸς ἐκκλησίαν ·
ἔγνω γὰρ αὐτὴν ἐσομένην , ἡνίκα μόνος ἀνακληθεὶς ἐχρησμῳδεῖτο .
φωνὴ δ ἐκ μέσου τοῦ ῥυέντος ἀπ οὐρανοῦ πυρὸς ἐξήχει καταπληκτικωτάτη , τῆς φλογὸς εἰς διάλεκτον ἀρθρουμένης τὴν συνήθη τοῖς ἀκροωμένοις , ᾗ τὰ λεγόμενα οὕτως ἐναργῶς ἐτρανοῦτο , ὡς ὁρᾶν αὐτὰ μᾶλλον ἢ ἀκούειν δοκεῖν .
ἐγγυᾶται δέ μου τὸν λόγον ὁ νόμος , ἐν ᾧ γέγραπται ·
„ πᾶς ὁ λαὸς ἑώρα τὴν φωνήν “  Exod .
ἐμφαντικώτατα 0 ·
τὴν μὲν γὰρ ἀνθρώπων ἀκουστὴν εἶναι συμβέβηκεν , ὁρατὴν δὲ ὡς ἀληθῶς τὴν θεοῦ 0 1 .
ὅτι ὅσα ἂν λέγῃ ὁ θεός , οὐ ῥήματά ἐστιν ἀλλ ἔργα , ἅπερ ὀφθαλμοὶ πρὸ ὤτων δικάζουσι .
παγκάλως μέντοι καὶ θεοπρεπῶς εἴρηται ἐκ τοῦ πυρὸς ἡ φωνὴ προέρχεσθαι ·
ἠκρίβωται γὰρ καὶ βεβασάνισται τὰ τοῦ θεοῦ λόγια καθάπερ χρυσὸς πυρί 0 .
μηνύει δὲ καὶ διὰ συμβόλου τι τοιοῦτον ·
ἐπειδὴ τοῦ πυρὸς τὸ μὲν φωτίζειν τὸ δὲ καίειν πέφυκεν , οἱ μὲν τοῖς χρησμοῖς ἀξιοῦντες εἶναι καταπειθεῖς ὡς ἐν ἀσκίῳ φωτὶ τὸν ἀεὶ χρόνον βιώσονται τοὺς νόμους αὐτοὺς ἀστέρας ἔχοντες ἐν ψυχῇ φωσφοροῦντας , ὅσοι δ ἀφηνιασταί , καιόμενοι καὶ κατακαιόμενοι διατελοῦσιν ὑπὸ τῶν ἔνδον ἐπιθυμιῶν , αἳ φλογὸς τρόπον πορθήσουσι τὸν σύμπαντα τῶν ἐχόντων βίον .
ἃ μὲν οὖν ἀναγκαῖον ἦν προδηλῶσαι , ταῦτ ἐστίν .
ἐπ  αὐτὰ δὲ ἤδη τρεπτέον τὰ λόγια καὶ πάντα τὰ ἐν τούτοις ἐρευνητέον διάφορα .
δέκα τοίνυν ὄντα διένειμεν εἰς δύο πεντάδας , ἃς δυσὶ στήλαις ἐνεχάραξε , καὶ ἡ μὲν προτέρα πεντὰς τὰ πρωτεῖα ἔλαχεν , ἡ δ ἑτέρα δευτερείων ἠξιοῦτο ·
καλαὶ δ ἀμφότεραι καὶ βιωφελεῖς , εὐρείας ὁδοὺς καὶ λεωφόρους ἑνὶ τέλει περατουμένας ἀναστέλλουσαι πρὸς ἄπταιστον ψυχῆς ἐφιεμένης ἀεὶ τοῦ βελτίστου πορείαν 0 .
ἡ μὲν οὖν ἀμείνων πεντὰς τοιάδε ἦν ·
περὶ μοναρχίας , ᾗ μοναρχεῖται ὁ κόσμος ·
περὶ ξοάνων καὶ ἀγαλμάτων καὶ συνόλως ἀφιδρυμάτων χειροκμήτων 0 ·
περὶ τοῦ μὴ λαμβάνειν ἐπὶ ματαίῳ θεοῦ πρόσρησιν 0 ·
περὶ τοῦ τὴν ἱερὰν ἑβδόμην ἄγειν ἱεροπρεπῶς 0 ·
περὶ γονέων τιμῆς καὶ ἰδίᾳ ἑκατέρου καὶ ἀμφοτέρων κοινῇ 0 ·
ὡς εἶναι τῆς μιᾶς γραφῆς τὴν μὲν ἀρχὴν θεὸν καὶ πατέρα καὶ ποιητὴν τοῦ παντός , τὸ δὲ τέλος γονεῖς , οἳ μιμούμενοι τὴν ἐκείνου φύσιν γεννῶσι τοὺς ἐπὶ μέρους 0 1 .
ἡ δ ἑτέρα πεντὰς τὰς πάσας ἀπαγορεύσεις περιέχει ·
μοιχείας , φόνου , κλοπῆς , ψευδομαρτυριῶν , ἐπιθυμιῶν .
ἐπισκεπτέον δὲ μετὰ πάσης ἀκριβείας τῶν λογίων ἕκαστον μηδὲν πάρεργον αὐτῶν ποιουμένους .
ἀρχὴ δ ἀρίστη πάντων μὲν τῶν ὄντων θεός , ἀρετῶν δ εὐσέβεια 0 1 ·
περὶ ὧν ἀναγκαιότατον πρῶτον διεξελθεῖν 0 .
πλάνος τις οὐ μικρὸς τὸ πλεῖστον τῶν ἀνθρώπων γένος κατέσχηκε περὶ πράγματος , ὅπερ ἢ μόνον ἢ μάλιστα ἦν εἰκὸς ἀπλανέστατον ταῖς ἑκάστων διανοίαις ἐνιδρῦσθαι .
ἐκτεθειώκασι γὰρ οἱ μὲν τὰς τέσσαρας ἀρχάς , γῆν καὶ ὕδωρ καὶ ἀέρα καὶ πῦρ , οἱ δ ἥλιον καὶ σελήνην καὶ τοὺς ἄλλους πλανήτας καὶ ἀπλανεῖς ἀστέρας , οἱ δὲ μόνον τὸν οὐρανόν , οἱ δὲ τὸν σύμπαντα κόσμον 0 1 2 ·
τὸν δ ἀνωτάτω καὶ πρεσβύτατον , τὸν γεννητήν , τὸν ἄρχοντα τῆς μεγαλοπόλεως , τὸν στρατάρχην τῆς ἀηττήτου στρατιᾶς , τὸν κυβερνήτην , ὃς οἰκονομεῖ σωτηρίως ἀεὶ τὰ σύμπαντα , παρεκαλύψαντο ψευδωνύμους προσρήσεις ἐκείνοις ἐπιφημίσαντες ἑτέρας ἕτεροι .
καλοῦσι γὰρ οἱ μὲν τὴν γῆν Κόρην , Δήμητραν , Πλούτωνα , τὴν δὲ θάλατταν Ποσειδῶνα , δαίμονας ἐναλίους ὑπάρχους αὐτῷ προσαναπλάττοντες καὶ θεραπείας ὁμίλους μεγάλους ἀρρένων τε καὶ θηλειῶν , Ἥραν δὲ τὸν ἀέρα καὶ τὸ πῦρ Ἥφαιστον καὶ ἥλιον Ἀπόλλωνα καὶ σελήνην Ἄρτεμιν καὶ ἑωσφόρον Ἀφροδίτην καὶ στίλβοντα Ἑρμῆν 0 1 2 ·
καὶ τῶν ἄλλων ἀστέρων ἑκάστου τὰς ἐπωνυμίας μυθογράφοι παρέδοσαν , οἳ πρὸς ἀπάτην ἀκοῆς εὖ τετεχνασμένα πλάσματα συνυφήναντες ἔδοξαν περὶ τὴν τῶν ὀνομάτων θέσιν κεκομψεῦσθαι ·
τόν τε οὐρανὸν εἰς ἡμισφαίρια τῷ λόγῳ διχῇ διανείμαντες , τὸ μὲν ὑπὲρ γῆς , τὸ δ ὑπὸ γῆς , Διοσκόρους ἐκάλεσαν τὸ περὶ τῆς ἑτερημέρου ζωῆς αὐτῶν προστερατευσάμενοι διήγημα 0 .
τοῦ γὰρ οὐρανοῦ συνεχῶς καὶ ἀπαύστως ἀεὶ κύκλῳ περιπολοῦντος , ἀνάγκη τῶν ἡμισφαιρίων ἑκάτερον ἀντιμεθίστασθαι παρ ἡμέραν ἄνω τε καὶ κάτω γινόμενον ὅσα τῷ δοκεῖν 0 1 ·
ἄνω γὰρ καὶ κάτω πρὸς ἀλήθειαν οὐδὲν ἐν σφαίρᾳ , πρὸς δὲ τὴν ἡμετέραν σχέσιν αὐτὸ μόνον εἴωθε λέγεσθαι τὸ μὲν ὑπὲρ κεφαλῆς ἄνω , κάτω δὲ τ οὐναντίον 0 1 .
τῷ δὴ φιλοσοφεῖν ἀνόθως ἐγνωκότι καὶ ἀδόλου καὶ καθαρᾶς εὐσεβείας μεταποιουμένῳ κάλλιστον καὶ ὁσιώτατον ὑφηγεῖται παράγγελμα , μηδὲν τῶν τοῦ κόσμου μερῶν αὐτοκρατῆ θεὸν ὑπολαμβάνειν εἶναι ·
καὶ γὰρ γέγονε , γένεσις δὲ φθορᾶς ἀρχή , κ ἂν προνοίᾳ τοῦ πεποιηκότος ἀθανατίζηται , καὶ ἦν ποτε χρόνος , ὅτε οὐκ ἦν 0 ·
θεὸν δὲ πρότερον οὐκ ὄντα καὶ ἀπό τινος χρόνου γενόμενον καὶ μὴ διαιωνίζοντα λέγειν οὐ θεμιτόν 0 .
ἀλλὰ γὰρ ἔνιοι περὶ τὰς κρίσεις ἀπονοίᾳ τοσαύτῃ κέχρηνται , ὡς οὐ μόνον τὰ εἰρημένα θεοὺς νομίζειν , ἀλλὰ καὶ ἕκαστον αὐτῶν μέγιστον καὶ πρῶτον θεόν , τὸν ὄντα ὄντως ἢ οὐκ εἰδότες ἀδιδάκτῳ τῇ φύσει ἢ οὐ σπουδάζοντες μαθεῖν , ἕνεκα τοῦ μηδὲν ἔξω τῶν αἰσθητῶν ἀόρατον καὶ νοητὸν αἴτιον ὑπολαμβάνειν εἶναι , καίτοι σαφεστάτης ἐγγὺς παρακειμένης πίστεως .
ψυχῇ γὰρ ζῶντες καὶ βουλευόμενοι καὶ πάνθ ὅσα κατὰ τὸν ἀνθρώπινον βίον δρῶντες οὐδέποτε ψυχὴν ὀφθαλμοῖς σώματος ἴσχυσαν θεάσασθαι , καίτοι φιλοτιμηθέντες ἂν πάσας φιλοτιμίας , εἴ πως ἰδεῖν οἷόν τε ἦν τὸ ἄγαλμα τὸ πάντων ἱεροπρεπέστατον , ἀφ οὗ κατὰ μετάβασιν εἰκὸς ἦν ἔννοιαν τοῦ ἀγενήτου καὶ ἀιδίου λαβεῖν , ὃς ἅπαντα τὸν κόσμον ἡνιοχῶν σωτηρίως ἀόρατος ὢν κατευθύνει .
καθάπερ οὖν τοῦ μεγάλου βασιλέως τὰς τιμὰς εἴ τις τοῖς ὑπάρχοις σατράπαις ἀπένειμεν , ἔδοξεν ἂν οὐκ ἀγνωμονέστατος μόνον ἀλλὰ καὶ ῥιψοκινδυνότατος εἶναι χαριζόμενος τὰ δεσπότου δούλοις , τὸν αὐτὸν τρόπον  ἂν  τοῖς αὐτοῖς εἴ τις γεραίρει τὸν πεποιηκότα τοῖς γεγονόσιν , ἴστω πάντων ἀβουλότατος ὢν καὶ ἀδικώτατος , ἴσα διδοὺς ἀνίσοις οὐκ ἐπὶ τιμῇ τῶν ταπεινοτέρων ἀλλ ἐπὶ καθαιρέσει τοῦ κρείττονος .
εἰσὶ δ οἳ καὶ προσυπερβάλλουσιν ἀσεβείᾳ μη δὲ τὸ ἴσον ἀποδιδόντες , ἀλλὰ τοῖς μὲν τὰ πάντα τῶν ἐπὶ τιμῇ χαριζόμενοι , τῷ δ οὐδὲν νέμοντες ἀλλ οὐ δὲ μνήμην , τὸ κοινότατον 0 ·
ἐπιλήθονται γὰρ οὗ μόνον μεμνῆσθαι προσῆκον ἦν , ἐπιτηδεύοντες οἱ βαρυδαίμονες ἑκούσιον λήθην .
ἔνιοι δὲ καὶ στομάργῳ κατεχόμενοι λύττῃ τὰ δείγματα τῆς ἐνιδρυμένης ἀσεβείας εἰς μέσον προφέροντες βλασφημεῖν ἐπιχειροῦσι τὸ θεῖον , ἀκονησάμενοι κακήγορον γλῶτταν , ἅμα καὶ λυπεῖν ἐθέλοντες τοὺς εὐσεβοῦντας , οἷς ἄλεκτον καὶ ἀπαρηγόρητον εὐθὺς εἰσδύεται πένθος τὴν ὅλην πυρπολοῦν ψυχὴν δι  ὤτων ·
ἡ γὰρ τῶν ἀνοσίων ἑλέπολις τοῦτ ἐστίν , ᾧ μόνῳ τοὺς φιλοθέους ἐπιστομίζουσι νομίζοντας ὑπὲρ τοῦ μὴ παροξύνειν ἐν τῷ παρόντι κάλλιστον ἡσυχίαν .
πᾶσαν οὖν τὴν τοιαύτην τερθρείαν ἀπωσάμενοι τοὺς ἀδελφοὺς φύσει μὴ προσκυνῶμεν , εἰ καὶ καθαρωτέρας καὶ ἀθανατωτέρας οὐσίας ἔλαχον  ἀδελφὰ δ ἀλλήλων τὰ γενόμενα καθὸ γέγονεν , ἐπεὶ καὶ πατὴρ ἁπάντων εἷς ὁ ποιητὴς τῶν ὅλων ἐστίν  , ἀλλὰ καὶ διανοίᾳ καὶ λόγῳ καὶ πάσῃ δυνάμει τῇ τοῦ ἀγενήτου καὶ ἀιδίου καὶ τῶν ὅλων αἰτίου θεραπείᾳ σφόδρα εὐτόνως καὶ ἐρρωμένως ἐπαποδυώμεθα , μὴ ὑποκατακλινόμενοι μη δ ὑπείκοντες ταῖς τῶν πολλῶν ἀρεσκείαις , ὑφ ὧν καὶ οἱ δυνάμενοι σῴζεσθαι διαφθείρονται .
πρῶτον μὲν οὖν παράγγελμα καὶ παραγγελμάτων ἱερώτατον στηλιτεύσωμεν ἐν ἑαυτοῖς , ἕνα τὸν ἀνωτάτω νομίζειν τε καὶ τιμᾶν θεόν ·
δόξα δ ἡ πολύθεος μη δ ὤτων ψαυέτω καθαρῶς καὶ ἀδόλως ἀνδρὸς εἰωθότος ζητεῖν ἀλήθειαν .
ἀλλ  ὅσοι μὲν ἡλίου καὶ σελήνης καὶ τοῦ σύμπαντος οὐρανοῦ τε καὶ κόσμου καὶ τῶν ἐν αὐτοῖς ὁλοσχερεστάτων μερῶν ὡς θεῶν πρόπολοί τε καὶ θεραπευταί , διαμαρτάνουσι μὲν  πῶς γὰρ οὔ 0 ;
τοὺς ὑπηκόους πρὸ τοῦ ἄρχοντος ἀποσεμνύνοντες , ἧττον δὲ τῶν ἄλλων ἀδικοῦσι τῶν ξύλα καὶ λίθους ἄργυρόν τε καὶ χρυσὸν καὶ τὰς παραπλησίους ὕλας μορφωσάντων ὡς φίλον ἑκάστοις , εἶτ  ἀγαλμάτων καὶ ξοάνων καὶ τῶν ἄλλων χειροκμήτων , ὧν πλαστικὴ καὶ ζωγραφία δημιουργοὶ μεγάλα ἔβλαψαν τὸν βίον τὸν ἀνθρώπινον , καταπλησάντων τὴν οἰκουμένην 0 .
τὸ γὰρ κάλλιστον ἔρεισμα τῆς ψυχῆς ἐξέκοψαν , τὴν περὶ τοῦ ζῶντος ἀεὶ θεοῦ προσήκουσαν ὑπόληψιν , ὥσπερ τε ἀνερμάτιστα σκάφη σαλεύουσιν ὧδε κ ἀκεῖσε διαφερόμενοι τὸν αἰῶνα , μηδέποτ  εἰς λιμένα κατᾶραι μη δ ἐνορμίσασθαι βεβαίως ἀληθείᾳ δυνάμενοι , τυφλώττοντες περὶ τὸ θέας ἄξιον , πρὸς ὃ μόνον ὀξυδορκεῖν ἀναγκαῖον ἦν .
καί μοι δοκοῦσι τῶν τὰς τοῦ σώματος ὄψεις πεπηρωμένων ἀθλιώτερον ζῆν ·
ἐκεῖνοι μὲν γὰρ ἀκουσίως ἐβλάβησαν ἢ νόσον ὀφθαλμῶν χαλεπὴν ὑποστάντες ἢ πρὸς ἐχθρῶν ἐπιβουλευθέντες , οἱ δ ἑκουσίῳ γνώμῃ τὸ τῆς ψυχῆς ὄμμα οὐκ ἠμαύρωσαν μόνον ἀλλὰ καὶ παντελῶς ἀποβαλεῖν ἠξίωσαν .
ὅθεν τοῖς μὲν ἔλεος ὡς ἠτυχηκόσι , τοῖς δὲ κόλασις ὡς μοχθηροῖς ἕπεται δικαίως , οἳ μετὰ τῶν ἄλλων οὐ δὲ τὸ προχειρότατον ἐνενόησαν , ὃ καὶ παῖς „ ἔγνω νήπιος “ , ὅτι τοῦ τεχνιτευθέντος ὁ τεχνίτης ἀμείνων , καὶ χρόνῳ  πρεσβύτερος γὰρ καὶ τρόπον τινὰ τοῦ δημιουργηθέντος πατήρ  καὶ δυνάμει 0 1 2 ·
τὸ γὰρ δρῶν τοῦ πάσχοντος ἐπικυδέστερον 0 .
καὶ δέον , εἴπερ ἄρα ἐξημάρτανον , τοὺς ζωγράφους αὐτοὺς καὶ ἀνδριαντοποιοὺς ὑπερβολαῖς τιμῶν ἐκτεθειωκέναι , τοὺς μὲν εἴασαν ἀφανεῖς οὐδὲν πλέον παρασχόντες , τὰ δ ὑπ  ἐκείνων δημιουργηθέντα πλάσματα καὶ ζωγραφήματα θεοὺς ἐνόμισαν 0 .
καὶ οἱ μὲν τεχνῖται πολλάκις ἄποροι καὶ ἄδοξοι κατεγήρασαν ἀτυχίαις ἐπαλλήλοις ἐναποθανόντες , τὰ δὲ τεχνιτευθέντα πορφύρᾳ καὶ χρυσῷ καὶ ταῖς ἄλλαις πολυτελείαις , ἃς πλοῦτος χορηγεῖ , σεμνοποιεῖται καὶ θεραπεύεται , οὐ πρὸς ἐλευθέρων μόνον ἀλλὰ καὶ εὐπατριδῶν καὶ τὸ σῶμα καλλίστων ·
ἱερέων γὰρ καὶ τὸ γένος ἐξετάζεται μετὰ πάσης ἀκριβείας , εἰ ἀνεπίληπτον , καὶ ἡ κοινωνία τῶν τοῦ σώματος μερῶν , εἰ σύμπασα ὁλόκληρος 0 1 2 .
καὶ οὔπω τοῦτο δεινόν , καίτοι δεινὸν ὄν , ἀλλ ἐκεῖνο παγχάλεπον 0 1 ·
ἤδη γάρ τινας οἶδα τῶν πεποιηκότων τοῖς πρὸς ἑαυτῶν γεγονόσιν εὐχομένους τε καὶ θύοντας , οἷς πολὺ βέλτιον ἦν ἑκατέραν τῶν χειρῶν προσκυνεῖν , εἰ δὲ μὴ βούλοιντο δόξαν φιλαυτίας ἐκτρεπόμενοι , σφύρας γοῦν καὶ ἄκμονας καὶ γραφίδας καὶ καρκίνους καὶ τὰ ἄλλα ἐργαλεῖα , δι ὧν ἐμορφώθησαν αἱ ὗλαι .
| καίτοι πρὸς τοὺς οὕτως ἀπονοηθέντας ἄξιον παρρησιασαμένους εἰπεῖν 0 ·
εὐχῶν ἀρίστην εἶναι συμβέβηκεν , ὦ γενναῖοι , καὶ τέλος εὐδαιμονίας τὴν πρὸς θεὸν ἐξομοίωσιν 0 .
εὔχεσθε οὖν καὶ ὑμεῖς ἐξομοιωθῆναι τοῖς ἀφιδρύμασιν , ἵνα τὴν ἀνωτάτω καρπώσησθε εὐδαιμονίαν , ὀφθαλμοῖς μὴ βλέποντες , ὠσὶ μὴ ἀκούοντες , μυκτῆρσι μή τε ἀναπνέοντες μή τε ὀσφραινόμενοι , στόματι μὴ φωνοῦντες μη δὲ γευόμενοι , χερσὶ μή τε λαμβάνοντες μή τε διδόντες μή τε δρῶντες , ποσὶ μὴ βαδίζοντες , μηδ  ἄλλῳ τινὶ τῶν μερῶν ἐνεργοῦντες , ἀλλ ὥσπερ ἐν εἱρκτῇ τῷ ἱερῷ φρουρούμενοι καὶ φυλαττόμενοι , μεθ ἡμέραν τε καὶ νύκτωρ τὸν ἀπὸ τῶν θυομένων ἀεὶ καπνὸν σπῶντες ·
ἓν γὰρ μόνον τοῦτ ἀγαθὸν προσαναπλάττετε τοῖς ἀφιδρύμασιν .
ἀλλ  ἔγωγε νομίζω ταῦτα ἀκούοντας οὐχ ὡς ἐπ εὐχαῖς ἀλλ ὡς ἐπὶ κατάραις ἀγανακτήσειν καὶ τρέψεσθαι πρὸς λοιδορίας ἄμυναν ἀντικατηγοροῦντας 0 ·
ὃ μέγιστον ἂν εἴη τεκμήριον τῆς ἐπιπολαζούσης ἀσεβείας ἀνθρώπων θεοὺς νομιζόντων , οἷς ὅμοιοί ποτε τὰς φύσεις ἀπεύξαιντ  ἂν γενέσθαι .
μηδεὶς οὖν τῶν ἐχόντων ψυχὴν ἀψύχῳ τινὶ προσκυνείτω ·
πάνυ γὰρ τῶν ἀτόπων ἐστὶ τὰ φύσεως ἔργα πρὸς θεραπείαν τετράφθαι τῶν χειροκμήτων .
Αἰγυπτίοις δ οὐ μόνον τὸ κοινὸν ἔγκλημα χώρας ἁπάσης , ἀλλὰ καὶ ἕτερον ἐξαίρετον ἐπάγεται δεόντως ·
πρὸς γὰρ ξοάνοις καὶ ἀγάλμασιν ἔτι καὶ ζῷα ἄλογα παραγηόχασιν εἰς θεῶν τιμάς , ταύρους καὶ κριοὺς καὶ τράγους , ἐφ  ἑκάστῳ μυθικόν τι πλάσμα τετερατευμένοι .
καὶ ταῦτα μὲν ἴσως ἔχει τινὰ λόγον , ἡμερώτατα γὰρ καὶ ὠφελιμώτατα τῷ βίῳ 0 ·
ἀροτὴρ ὁ βοὺς αὔλακας ἀνατέμνει καιρῷ σπορᾶς , ἀλοῆσαι πάλιν , ὅταν δέῃ τὸν καρπὸν καθαίρεσθαι , δυνατώτατος 0 ·
ὁ κριὸς τὸ κάλλιστον τῶν σκεπασμάτων , ἐσθῆτα , παρέχει ·
γυμνὰ γὰρ ἂν τὰ σώματα διεφθείρετο ῥᾳδίως , ἢ διὰ θάλπος ἢ διὰ κρύος ἄμετρον , τοτὲ μὲν τῷ ἀφ ἡλίου φλογμῷ , τοτὲ δὲ τῇ ἀπ ἀέρος περιψύξει .
νυνὶ δὲ προσυπερβάλλοντες καὶ τῶν ἀνημέρων τὰ ἀγριώτατα καὶ ἀτιθασώτατα , λέοντας καὶ κροκοδείλους καὶ ἑρπετῶν τὴν ἰοβόλον ἀσπίδα , γεραίρουσιν ἱεροῖς καὶ τεμένεσι θυσίαις τε καὶ πανηγύρεσι καὶ πομπαῖς καὶ τοῖς παραπλησίοις ·
ἀφ ἑκατέρου γὰρ τῶν εἰς χρῆσιν δοθέντων ἀνθρώποις ὑπὸ θεοῦ , γῆς καὶ ὕδατος , διερευνησάμενοι τὰ ἀγριώτατα οὔ τε τῶν χερσαίων λέοντος θηριωδέστερον ἀνεῦρον οὔ τε κροκοδείλου τῶν ἐνύδρων ἀγριώτερον , ἃ σέβουσι καὶ τιμῶσι 0 .
πολλὰ μέντοι καὶ ἄλλα ζῷα , κύνας , αἰλούρους , λύκους , καὶ πτηνὰ ἴβιδας καὶ ἱέρακας , καὶ πάλιν ἰχθύων ἢ ὅλα τὰ σώματα ἢ μέρη τούτων ἐκτεθειώκασιν ·
ὧν τί ἂν γένοιτο καταγελαστότερον ;
καὶ δὴ τῶν ξένων οἱ πρῶτον εἰς Αἴγυπτον ἀφικόμενοι , πρὶν τὸν ἐγχώριον τῦφον εἰσοικίσασθαι ταῖς διανοίαις , ἐκθνῄσκουσι χλευάζοντες ·
ὅσοι δὲ παιδείας ὀρθῆς ἐγεύσαντο , τὴν ἐπ ἀσέμνοις πράγμασι σεμνοποιίαν καταπλαγέντες οἰκτίζονται τοὺς χρωμένους , ἀθλιωτέρους , ὅπερ εἰκός , ὑπολαμβάνοντες εἶναι τῶν τιμωμένων , μεταβεβληκότας εἰς ἐκεῖνα τὰς ψυχάς , ὡς ἀνθρωποειδῆ θηρία περινοστεῖν δοκεῖν 0 .
ἀνελὼν οὖν ἐκ τῆς ἱερᾶς νομοθεσίας πᾶσαν τὴν τοιαύτην ἐκθέωσιν ἐπὶ τὴν τοῦ πρὸς ἀλήθειαν ὄντος θεοῦ τιμὴν ἐκάλεσεν , ἑαυτοῦ τιμῆς οὐ προσδεόμενος  οὐ γὰρ ἑτέρου χρεῖος ἦν ὁ αὐταρκέστατος ἑαυτῷ  , βουλόμενος δὲ τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων ἀνοδίαις πλαζόμενον εἰς ἀπλανεστάτην ἄγειν ὁδόν , ἵν ἑπόμενον τῇ φύσει τὸ ἄριστον εὕρηται τέλος , ἐπιστήμην τοῦ ὄντως ὄντος , ὅς ἐστι τὸ πρῶτον ἀγαθὸν καὶ τελεώτατον , ἀφ οὗ τρόπον πηγῆς ἄρδεται τῷ κόσμῳ καὶ τοῖς ἐν αὐτῷ τὰ ἐπὶ μέρους ἀγαθά .
διειλεγμένοι καὶ περὶ τῆς δευτέρας παραινέσεως ὅσα οἷόν τε ἦν , τὴν ἑπομένην κατὰ τὸ ἑξῆς ἀκριβώσωμεν ·
ἔστι δὲ μὴ λαμβάνειν ὄνομα θεοῦ ἐπὶ ματαίῳ  Exod .
τὰ μὲν οὖν τῆς τάξεως γνώριμα τοῖς τὴν διάνοιαν ὀξυδορκοῦσιν 0 ·
ὄνομα γὰρ ἀεὶ δεύτερον ὑποκειμένου πράγματος , σκιᾷ παραπλήσιον , ἣ παρέπεται σώματι 0 .
προειπὼν οὖν περὶ τῆς ὑπάρξεως καὶ τιμῆς τοῦ ἀεὶ ὑπάρχοντος , ἑπομένως τῷ τῆς ἀκολουθίας εἱρμῷ τὰ πρέποντα καὶ περὶ τῆς κλήσεως εὐθὺς παρήγγειλε ·
πολύτροποι γὰρ καὶ πολυειδεῖς αἱ περὶ τοῦτο τὸ μέρος τῶν ἀνθρώπων ἁμαρτίαι 0 .
κάλλιστον δὴ καὶ βιωφελέστατον καὶ ἁρμόττον λογικῇ φύσει τὸ ἀνώμοτον , οὕτως ἀληθεύειν ἐφ ἑκάστου δεδιδαγμένῃ , ὡς τοὺς λόγους ὅρκους εἶναι νομίζεσθαι 0 .
δεύτερος δέ , φασί , πλοῦς τὸ εὐορκεῖν 0 ·
ἤδη γὰρ ὅ γε ὀμνὺς εἰς ἀπιστίαν ὑπονοεῖται .
μελλητὴς οὖν ἔστω καὶ βραδύς , εἴ πως ἐνδέχοιτο ταῖς ὑπερθέσεσιν ἀπώσασθαι τὸν ὅρκον ·
εἰ δέ τις ἀνάγκη βιάζοιτο , περισκεπτέον οὐ παρέργως ἕκαστα τῶν ἐμφερομένων ·
τὸ γὰρ πρᾶγμα οὐ μικρόν , εἰ καὶ τῷ ἔθει καταφρονεῖται 0 .
μαρτυρία γάρ ἐστι θεοῦ περὶ πραγμάτων ἀμφισβητουμένων ὅρκος ·
μάρτυρα δὲ καλεῖν ἐπὶ ψεύδει θεὸν ἀνοσιώτατον .
ἴθι γάρ , εἰ βούλει , τῷ λόγῳ διάκυψον εἰς τὴν τοῦ μέλλοντος ὀμνύναι διάνοιαν ἐπὶ ψεύδει ·
θεάσῃ γὰρ αὐτὴν οὐκ ἠρεμοῦσαν , ἀλλὰ θορύβου καὶ ταραχῆς μεστήν , κατηγορουμένην καὶ πάσας ὕβρεις καὶ βλασφημίας ὑπομένουσαν .
ὁ γὰρ ἑκάστῃ ψυχῇ συμπεφυκὼς καὶ συνοικῶν ἔλεγχος , οὐδὲν εἰωθὼς παραδέχεσθαι τῶν ὑπαιτίων , μισοπονήρῳ καὶ φιλαρέτῳ χρώμενος ἀεὶ τῇ φύσει , κατήγορος ὁμοῦ καὶ δικαστὴς ὁ αὐτὸς ὤν , διακινηθεὶς ὡς μὲν κατήγορος αἰτιᾶται , κατηγορεῖ , δυσωπεῖ , πάλιν δ ὡς δικαστὴς διδάσκει , νουθετεῖ , παραινεῖ μεταβάλλεσθαι 0 ·
κ ἂν μὲν ἰσχύσῃ πεῖσαι , γεγηθὼς καταλλάττεται , μὴ δυνηθεὶς δὲ ἀσπονδεὶ πολεμεῖ μή τε μεθ ἡμέραν μή τε νύκτωρ ἀφιστάμενος , ἀλλὰ κεντῶν καὶ τιτρώσκων ἀνίατα , μέχρις ἂν τὴν ἀθλίαν καὶ ἐπάρατον ζωὴν ἀπορρήξῃ .
τί λέγεις , εἴποιμ ἂν πρὸς τὸν ἐπίορκον , τολμήσεις τινὶ τῶν σεαυτοῦ γνωρίμων φάναι προσελθών ·