Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
οἱ δὲ στρατηγοὶ τῶν Ἀθηναίων ἐλθόντες ἐπὶ τὸ δεξιὸν κέρας ἔλεγον Παυσανίῃ τά περ ἤκουσαν Ἀλεξάνδρου .
ὁ δὲ τούτῳ τῷ λόγῳ καταρρωδήσας τοὺς Πέρσας ἔλεγε τάδε .
ἐπεὶ τοίνυν ἐς ἠῶ ἡ συμβολὴ γίνεται , ὑμέας μὲν χρεόν ἐστι τοὺς Ἀθηναίους στῆναι κατὰ τοὺς Πέρσας , ἡμέας δὲ κατὰ τοὺς Βοιωτούς τε καὶ τοὺς κατ ὑμέας τεταγμένους Ἑλλήνων , τῶνδε εἵνεκα 0 ·
ὑμεῖς ἐπίστασθε τοὺς Μήδους καὶ τὴν μάχην αὐτῶν ἐν Μαραθῶνι μαχεσάμενοι , ἡμεῖς δὲ ἄπειροί τε εἰμὲν καὶ ἀδαέες τούτων τῶν ἀνδρῶν ·
σπαρτιητέων γὰρ οὐδεὶς πεπείρηται Μήδων ·
ἡμεῖς δὲ Βοιωτῶν καὶ Θεσσαλῶν ἔμπειροι εἰμέν .
ἀλλ ἀναλαβόντας τὰ ὅπλα χρεόν ἐστι ἰέναι ὑμέας ἐς τόδε τὸ κέρας , ἡμέας δὲ ἐς τὸ εὐώνυμον 0 .
πρὸς δὲ ταῦτα εἶπαν οἱ Ἀθηναῖοι τάδε .
καὶ αὐτοῖσι ἡμῖν πάλαι ἀπ ἀρχῆς , ἐπείτε εἴδομεν κατ ὑμέας τασσομένους τοὺς Πέρσας , ἐν νόῳ ἐγένετο εἰπεῖν ταῦτα τά περ ὑμεῖς φθάντες προφέρετε ·
ἀλλὰ ἀρρωδέομεν μὴ ὑμῖν οὐκ ἡδέες γένωνται οἱ λόγοι .
ἐπεὶ δ ὦν αὐτοὶ ἐμνήσθητε , καὶ ἡδομένοισι ἡμῖν οἱ λόγοι γεγόνασι καὶ ἕτοιμοι εἰμὲν ποιέειν ταῦτα .
ὡς δ ἤρεσκε ἀμφοτέροισι ταῦτα , ἠώς τε διέφαινε καὶ διαλλάσσοντο τὰς τάξις .
γνόντες δὲ οἱ Βοιωτοὶ τὸ ποιεύμενον ἐξαγορεύουσι Μαρδονίῳ .
ὃ δ ἐπείτε ἤκουσε , αὐτίκα μετιστάναι καὶ αὐτὸς ἐπειρᾶτο , παράγων τοὺς Πέρσας κατὰ τοὺς Λακεδαιμονίους .
ὡς δὲ ἔμαθε τοῦτο τοιοῦτο γινόμενον ὁ Παυσανίης , γνοὺς ὅτι οὐ λανθάνει , ὀπίσω ἦγε τοὺς Σπαρτιήτας ἐπὶ τὸ δεξιὸν κέρας ·
ὣς δὲ οὕτως καὶ ὁ Μαρδόνιος ἐπὶ τοῦ εὐωνύμου 0 .
ἐπεὶ δὲ κατέστησαν ἐς τὰς ἀρχαίας τάξις , πέμψας ὁ Μαρδόνιος κήρυκα ἐς τοὺς Σπαρτιήτας ἔλεγε τάδε .
ὦ Λακεδαιμόνιοι , ὑμεῖς δὴ λέγεσθε εἶναι ἄνδρες ἄριστοι ὑπὸ τῶν τῇδε ἀνθρώπων , ἐκπαγλεομένων ὡς οὔ τε φεύγετε ἐκ πολέμου οὔ τε τάξιν ἐκλείπετε , μένοντές τε ἢ ἀπόλλυτε τοὺς ἐναντίους ἢ αὐτοὶ ἀπόλλυσθε .
τῶν δ ἄρ ἦν οὐδὲν ἀληθές ·
πρὶν γὰρ ἢ συμμῖξαι ἡμέας ἐς χειρῶν τε νόμον ἀπικέσθαι , καὶ δὴ φεύγοντας καὶ στάσιν ἐκλείποντας ὑμέας εἴδομεν , ἐν Ἀθηναίοισί τε τὴν πρόπειραν ποιευμένους αὐτούς τε ἀντία δούλων τῶν ἡμετέρων τασσομένους .
ταῦτα οὐδαμῶς ἀνδρῶν ἀγαθῶν ἔργα , ἀλλὰ πλεῖστον δὴ ἐν ὑμῖν ἐψεύσθημεν 0 .
προσδεκόμενοι γὰρ κατὰ κλέος ὡς δὴ πέμψετε ἐς ἡμέας κήρυκα προκαλεύμενοι καὶ βουλόμενοι μούνοισι Πέρσῃσι μάχεσθαι , ἄρτιοι ἐόντες ποιέειν ταῦτα οὐδὲν τοιοῦτο λέγοντας ὑμέας εὕρομεν ἀλλὰ πτώσσοντας μᾶλλον .
νῦν ὦν ἐπειδὴ οὐκ ὑμεῖς ἤρξατε τούτου τοῦ λόγου , ἀλλ ἡμεῖς ἄρχομεν .
τί δὴ οὐ πρὸ μὲν τῶν Ἑλλήνων ὑμεῖς , ἐπείτε δεδόξωσθε εἶναι ἄριστοι , πρὸ δὲ τῶν βαρβάρων ἡμεῖς ἴσοι πρὸς ἴσους ἀριθμὸν ἐμαχεσάμεθα 0 ;
καὶ ἢν μὲν δοκέῃ καὶ τοὺς ἄλλους μάχεσθαι , οἱ δ ὦν μετέπειτα μαχέσθων ὕστεροι ·
εἰ δὲ καὶ μὴ δοκέοι ἀλλ ἡμέας μούνους ἀποχρᾶν , ἡμεῖς δὲ διαμαχεσώμεθα ·
ὁκότεροι δ ἂν ἡμέων νικήσωσι , τούτους τῷ ἅπαντι στρατοπέδῳ νικᾶν .
ὃ μὲν ταῦτα εἴπας τε καὶ ἐπισχὼν χρόνον , ὥς οἱ οὐδεὶς οὐδὲν ὑπεκρίνατο , ἀπαλλάσσετο ὀπίσω , ἀπελθὼν δὲ ἐσήμαινε Μαρδονίῳ τὰ καταλαβόντα .
ὁ δὲ περιχαρὴς γενόμενος καὶ ἐπαερθεὶς ψυχρῇ νίκῃ ἐπῆκε τὴν ἵππον ἐπὶ τοὺς Ἕλληνας .
ὡς δὲ ἐπήλασαν οἱ ἱππόται , ἐσίνοντο πᾶσαν τὴν στρατιὴν τὴν Ἑλληνικὴν ἐσακοντίζοντές τε καὶ τοξεύοντες ὥστε ἱπποτοξόται τε ἐόντες καὶ προσφέρεσθαι ἄποροι ·
τήν τε κρήνην τὴν Γαργαφίην , ἀπ ἧς ὑδρεύετο πᾶν τὸ στράτευμα τὸ Ἑλληνικόν , συνετάραξαν καὶ συνέχωσαν .
ἦσαν μὲν ὦν κατὰ τὴν κρήνην Λακεδαιμόνιοι τεταγμένοι μοῦνοι , τοῖσι δὲ ἄλλοισι Ἕλλησι ἡ μὲν κρήνη πρόσω ἐγίνετο , ὡς ἕκαστοι ἔτυχον τεταγμένοι , ὁ δὲ Ἀσωπὸς ἀγχοῦ 0 ·
ἐρυκόμενοι δὲ τοῦ Ἀσωποῦ οὕτω δὴ ἐπὶ τὴν κρήνην ἐφοίτων ·
ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ γάρ σφι οὐκ ἐξῆν ὕδωρ φορέεσθαι ὑπό τε τῶν ἱππέων καὶ τοξευμάτων .
τούτου δὲ τοιούτου γινομένου οἱ τῶν Ἑλλήνων στρατηγοί , ἅτε τοῦ τε ὕδατος στερηθείσης τῆς στρατιῆς καὶ ὑπὸ τῆς ἵππου ταρασσομένης , συνελέχθησαν περὶ αὐτῶν τε τούτων καὶ ἄλλων , ἐλθόντες παρὰ Παυσανίην ἐπὶ τὸ δεξιὸν κέρας .
ἄλλα γὰρ τούτων τοιούτων ἐόντων μᾶλλον σφέας ἐλύπεε ·
οὔ τε γὰρ σιτία εἶχον ἔτι , οἵ τε σφέων ὀπέωνες ἀποπεμφθέντες ἐς Πελοπόννησον ὡς ἐπισιτιεύμενοι ἀπεκεκληίατο ὑπὸ τῆς ἵππου , οὐ δυνάμενοι ἀπικέσθαι ἐς τὸ στρατόπεδον .
βουλευομένοισι δὲ τοῖσι στρατηγοῖσι ἔδοξε , ἣν ὑπερβάλωνται ἐκείνην τὴν ἡμέρην οἱ Πέρσαι συμβολὴν ποιεύμενοι , ἐς τὴν νῆσον ἰέναι .
ἣ δὲ ἐστὶ ἀπὸ τοῦ Ἀσωποῦ καὶ τῆς κρήνης τῆς Γαργαφίης , ἐπ ᾗ ἐστρατοπεδεύοντο τότε , δέκα σταδίους ἀπέχουσα , πρὸ τῆς Πλαταιέων πόλιος .
νῆσος δὲ οὕτω ἂν εἴη ἐν ἠπείρῳ ·
σχιζόμενος ὁ ποταμὸς ἄνωθεν ἐκ τοῦ Κιθαιρῶνος ῥέει κάτω ἐς τὸ πεδίον , διέχων ἀπ ἀλλήλων τὰ ῥέεθρα ὅσον περ τρία στάδια , καὶ ἔπειτα συμμίσγει ἐς τ ὠυτό 0 .
οὔνομα δέ οἱ Ὠερόη 0 ·
θυγατέρα δὲ ταύτην λέγουσι εἶναι Ἀσωποῦ οἱ ἐπιχώριοι .
ἐς τοῦτον δὴ τὸν χῶρον ἐβουλεύσαντο μεταναστῆναι , ἵνα καὶ ὕδατι ἔχωσι χρᾶσθαι ἀφθόνῳ καὶ οἱ ἱππέες σφέας μὴ σινοίατο ὥσπερ κατιθὺ ἐόντων ·
μετακινέεσθαί τε ἐδόκεε τότε ἐπεὰν τῆς νυκτὸς ᾖ δευτέρη φυλακή , ὡς ἂν μὴ ἰδοίατο οἱ Πέρσαι ἐξορμωμένους καί σφεας ἑπόμενοι ταράσσοιεν οἱ ἱππόται .
ἀπικομένων δὲ ἐς τὸν χῶρον τοῦτον , τὸν δὴ ἡ Ἀσωπὶς Ὠερόη περισχίζεται ῥέουσα ἐκ τοῦ Κιθαιρῶνος , ὑπὸ τὴν νύκτα ταύτην ἐδόκεε τοὺς ἡμίσεας ἀποστέλλειν τοῦ στρατοπέδου πρὸς τὸν Κιθαιρῶνα , ὡς ἀναλάβοιεν τοὺς ὀπέωνας τοὺς ἐπὶ τὰ σιτία οἰχομένους ·
ἦσαν γὰρ ἐν τῷ Κιθαιρῶνι ἀπολελαμμένοι .
ταῦτα βουλευσάμενοι κείνην μὲν τὴν ἡμέρην πᾶσαν προσκειμένης τῆς ἵππου εἶχον πόνον ἄτρυτον ·
ὡς δὲ ἥ τε ἡμέρη ἔληγε καὶ οἱ ἱππέες ἐπέπαυντο , νυκτὸς δὴ γινομένης καὶ ἐούσης τῆς ὥρης ἐς τὴν συνέκειτό σφι ἀπαλλάσσεσθαι , ἐνθαῦτα ἀερθέντες οἱ πολλοὶ ἀπαλλάσσοντο , ἐς μὲν τὸν χῶρον ἐς τὸν συνέκειτο οὐκ ἐν νόῳ ἔχοντες , οἳ δὲ ὡς ἐκινήθησαν ἔφευγον ἄσμενοι τὴν ἵππον πρὸς τὴν Πλαταιέων πόλιν , φεύγοντες δὲ ἀπικνέονται ἐπὶ τὸ Ἥραιον ·
τὸ δὲ πρὸ τῆς πόλιος ἐστὶ τῆς Πλαταιέων , εἴκοσι σταδίους ἀπὸ τῆς κρήνης τῆς Γαργαφίης ἀπέχον ·
ἀπικόμενοι δὲ ἔθεντο πρὸ τοῦ ἱροῦ τὰ ὅπλα .
καὶ οἳ μὲν περὶ τὸ Ἥραιον ἐστρατοπεδεύοντο , Παυσανίης δὲ ὁρῶν σφεας ἀπαλλασσομένους ἐκ τοῦ στρατοπέδου παρήγγελλε καὶ τοῖσι Λακεδαιμονίοισι ἀναλαβόντας τὰ ὅπλα ἰέναι κατὰ τοὺς ἄλλους τοὺς προϊόντας , νομίσας αὐτοὺς ἐς τὸν χῶρον ἰέναι ἐς τὸν συνεθήκαντο .
ἐνθαῦτα οἱ μὲν ἄλλοι ἄρτιοι ἦσαν τῶν ταξιάρχων πείθεσθαι Παυσανίῃ , Ἀμομφάρετος δὲ ὁ Πολιάδεω λοχηγέων τοῦ Πιτανητέων λόχου οὐκ ἔφη τοὺς ξείνους φεύξεσθαι οὐ δὲ ἑκὼν εἶναι αἰσχυνέειν τὴν Σπάρτην , ἐθώμαζέ τε ὁρέων τὸ ποιεύμενον ἅτε οὐ παραγενόμενος τῷ προτέρῳ λόγῳ .
ὁ δὲ Παυσανίης τε καὶ ὁ Εὐρυάναξ δεινὸν μὲν ἐποιεῦντο τὸ μὴ πείθεσθαι ἐκεῖνον σφίσι , δεινότερον δὲ ἔτι , κείνου ταῦτ ἀναινομένου , ἀπολιπεῖν τὸν λόχον τὸν Πιτανήτην , μὴ ἢν ἀπολίπωσι ποιεῦντες τὰ συνεθήκαντο τοῖσι ἄλλοισι Ἕλλησι , ἀπόληται ὑπολειφθεὶς αὐτός τε Ἀμομφάρετος καὶ οἱ μετ αὐτοῦ 0 .
ταῦτα λογιζόμενοι ἀτρέμας εἶχον τὸ στρατόπεδον τὸ Λακωνικόν , καὶ ἐπειρῶντο πείθοντές μιν ὡς οὐ χρεὸν εἴη ταῦτα ποιέειν .
καὶ οἳ μὲν παρηγόρεον Ἀμομφάρετον μοῦνον Λακεδαιμονίων τε καὶ Τεγεητέων λελειμμένον , Ἀθηναῖοι δὲ ἐποίευν τοιάδε ·
εἶχον ἀτρέμας σφέας αὐτοὺς ἵνα ἐτάχθησαν , ἐπιστάμενοι τὰ Λακεδαιμονίων φρονήματα ὡς ἄλλα φρονεόντων καὶ ἄλλα λεγόντων ·
ὡς δὲ ἐκινήθη τὸ στρατόπεδον , ἔπεμπον σφέων ἱππέα ὀψόμενόν τε εἰ πορεύεσθαι ἐπιχειρέοιεν οἱ Σπαρτιῆται , εἴ τε καὶ τὸ παράπαν μὴ διανοεῦνται ἀπαλλάσσεσθαι , ἐπειρέσθαι τε Παυσανίην τὸ χρεὸν εἴη ποιέειν .
ὡς δὲ ἀπίκετο ὁ κῆρυξ ἐς τοὺς Λακεδαιμονίους , ὥρα τε σφέας κατὰ χώρην τεταγμένους καὶ ἐς νείκεα ἀπιγμένους αὐτῶν τοὺς πρώτους 0 .
ὡς γὰρ δὴ παρηγορέοντο τὸν Ἀμομφάρετον ὅ τε Εὐρυάναξ καὶ ὁ Παυσανίης μὴ κινδυνεύειν μένοντας μούνους Λακεδαιμονίων , οὔ κως ἔπειθον , ἐς ὃ ἐς νείκεά τε συμπεσόντες ἀπίκατο καὶ ὁ κῆρυξ τῶν Ἀθηναίων παρίστατό σφι ἀπιγμένος .
νεικέων δὲ ὁ Ἀμομφάρετος λαμβάνει πέτρον ἀμφοτέρῃσι τῇσι χερσὶ καὶ τιθεὶς πρὸ ποδῶν τῶν Παυσανίεω ταύτῃ τῇ ψήφῳ ψηφίζεσθαι ἔφη μὴ φεύγειν τοὺς ξείνους , λέγων τοὺς βαρβάρους .
ὁ δὲ μαινόμενον καὶ οὐ φρενήρεα καλέων ἐκεῖνον , πρὸς τε τὸν Ἀθηναῖον κήρυκα ἐπειρωτῶντα τὰ ἐντεταλμένα λέγειν ὁ Παυσανίης ἐκέλευε τὰ παρεόντα σφι πρήγματα , ἐχρήιζέ τε τῶν Ἀθηναίων προσχωρῆσαί τε πρὸς ἑωυτοὺς καὶ ποιέειν περὶ τῆς ἀπόδου τά περ ἂν καὶ σφεῖς .
καὶ ὃ μὲν ἀπαλλάσσετο ἐς τοὺς Ἀθηναίους ·
τοὺς δὲ ἐπεὶ ἀνακρινομένους πρὸς ἑωυτοὺς ἠὼς κατελάμβανε , ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ κατήμενος ὁ Παυσανίης , οὐ δοκέων τὸν Ἀμομφάρετον λείψεσθαι τῶν ἄλλων Λακεδαιμονίων ἀποστειχόντων , τὰ δὴ καὶ ἐγένετο , σημήνας ἀπῆγε διὰ τῶν κολωνῶν τοὺς λοιποὺς πάντας ·
εἵποντο δὲ καὶ Τεγεῆται .
ἀθηναῖοι δὲ ταχθέντες ἤισαν τὰ ἔμπαλιν ἢ Λακεδαιμόνιοι 0 ·
οἳ μὲν γὰρ τῶν τε ὄχθων ἀντείχοντο καὶ τῆς ὑπωρέης τοῦ Κιθαιρῶνος φοβεόμενοι τὴν ἵππον , Ἀθηναῖοι δὲ κάτω τραφθέντες ἐς τὸ πεδίον 0 .
ἀμομφάρετος δὲ ἀρχήν γε οὐδαμὰ δοκέων Παυσανίην τολμήσειν σφέας ἀπολιπεῖν , περιείχετο αὐτοῦ μένοντας μὴ ἐκλιπεῖν τὴν τάξιν ·
προτερεόντων δὲ τῶν σὺν Παυσανίῃ , καταδόξας αὐτοὺς ἰθέῃ τέχνῃ ἀπολείπειν αὐτόν , ἀναλαβόντα τὸν λόχον τὰ ὅπλα ἦγε βάδην πρὸς τὸ ἄλλο στῖφος ·
τὸ δὲ ἀπελθὸν ὅσον τε δέκα στάδια ἀνέμενε τὸν Ἀμομφαρέτου λόχον , περὶ ποταμὸν Μολόεντα ἱδρυμένον Ἀργιόπιόν τε χῶρον καλεόμενον , τῇ καὶ Δήμητρος Ἐλευσινίης ἱρὸν ἧσται .
ἀνέμενε δὲ τοῦδε εἵνεκα , ἵνα ἢν μὴ ἀπολείπῃ τὸν χῶρον ἐν τῷ ἐτετάχατο ὁ Ἀμομφάρετός τε καὶ ὁ λόχος , ἀλλ αὐτοῦ μένωσι , βοηθέοι ὀπίσω παρ ἐκείνους .
καὶ οἵ τε ἀμφὶ τὸν Ἀμομφάρετός παρεγίνοντό σφι καὶ ἡ ἵππος ἡ τῶν βαρβάρων προσέκειτο πᾶσα .
οἱ γὰρ ἱππόται ἐποίευν οἷον καὶ ἐώθεσαν ποιέειν αἰεί , ἰδόντες δὲ τὸν χῶρον κεινὸν ἐν τῷ ἐτετάχατο οἱ Ἕλληνες τῇσι προτέρῃσι ἡμέρῃσι , ἤλαυνον τοὺς ἵππους αἰεὶ τὸ πρόσω καὶ ἅμα καταλαβόντες προσεκέατό σφι .
μαρδόνιος δὲ ὡς ἐπύθετο τοὺς Ἕλληνας ἀποιχομένους ὑπὸ νύκτα εἶδέ τε τὸν χῶρον ἔρημον , καλέσας τὸν Ληρισαῖον Θώρηκα καὶ τοὺς ἀδελφεοὺς αὐτοῦ Εὐρύπυλον καὶ Θρασυδήιον ἔλεγε ὦ παῖδες Ἀλεύεω , ἔτι τί λέξετε τάδε ὁρῶντες ἔρημα ;
ὑμεῖς γὰρ οἱ πλησιόχωροι ἐλέγετε Λακεδαιμονίους οὐ φεύγειν ἐκ μάχης , ἀλλὰ ἄνδρας εἶναι τὰ πολέμια πρώτους ·
τοὺς πρότερόν τε μετισταμένους ἐκ τῆς τάξιος εἴδετε , νῦν τε ὑπὸ τὴν παροιχομένην νύκτα καὶ οἱ πάντες ὁρῶμεν διαδράντας ·
διέδεξάν τε , ἐπεί σφεας ἔδεε πρὸς τοὺς ἀψευδέως ἀρίστους ἀνθρώπων μάχῃ διακριθῆναι , ὅτι οὐδένες ἄρα ἐόντες ἐν οὐδαμοῖσι ἐοῦσι Ἕλλησι ἐναπεδεικνύατο .
καὶ ὑμῖν μὲν ἐοῦσι Περσέων ἀπείροισι πολλὴ ἔκ γε ἐμεῦ ἐγίνετο συγγνώμη , ἐπαινεόντων τούτους τοῖσί τι καὶ συνῃδέατε ·
ἀρταβάζου δὲ θῶμα καὶ μᾶλλον ἐποιεύμην τὸ καὶ καταρρωδῆσαι Λακεδαιμονίους καταρρωδήσαντά τε ἀποδέξασθαι γνώμην δειλοτάτην , ὡς χρεὸν εἴη ἀναζεύξαντας τὸ στρατόπεδον ἰέναι ἐς τὸ Θηβαίων ἄστυ πολιορκησομένους ·
τὴν ἔτι πρὸς ἐμεῦ βασιλεὺς πεύσεται .
καὶ τούτων μὲν ἑτέρωθι ἔσται λόγος .
νῦν δὲ ἐκείνοισι ταῦτα ποιεῦσι οὐκ ἐπιτρεπτέα ἐστί , ἀλλὰ διωκτέοι εἰσὶ ἐς ὃ καταλαμφθέντες δώσουσι ἡμῖν τῶν δὴ ἐποίησαν Πέρσας πάντων δίκας .
ταῦτα εἴπας ἦγε τοὺς Πέρσας δρόμῳ διαβάντας τὸν Ἀσωπὸν κατὰ στίβον τῶν Ἑλλήνων ὡς δὴ ἀποδιδρησκόντων , ἐπεῖχέ τε ἐπὶ Λακεδαιμονίους τε καὶ Τεγεήτας μούνους ·
ἀθηναίους γὰρ τραπομένους ἐς τὸ πεδίον ὑπὸ τῶν ὄχθων οὐ κατώρα .
πέρσας δὲ ὁρῶντες ὁρμημένους διώκειν τοὺς Ἕλληνας οἱ λοιποὶ τῶν βαρβαρικῶν τελέων ἄρχοντες αὐτίκα πάντες ἤειραν τὰ σημήια , καὶ ἐδίωκον ὡς ποδῶν ἕκαστος εἶχον , οὔ τε κόσμῳ οὐδενὶ κοσμηθέντες οὔ τε τάξι .
καὶ οὗτοι μὲν βοῇ τε καὶ ὁμίλῳ ἐπήισαν ὡς ἀναρπασόμενοι τοὺς Ἕλληνας ·
παυσανίης δέ , ὡς προσέκειτο ἡ ἵππος , πέμψας πρὸς τοὺς Ἀθηναίους ἱππέα λέγει τάδε .
ἄνδρες Ἀθηναῖοι , ἀγῶνος μεγίστου προκειμένου ἐλευθέρην εἶναι ἢ δεδουλωμένην τὴν Ἑλλάδα , προδεδόμεθα ὑπὸ τῶν συμμάχων ἡμεῖς τε οἱ Λακεδαιμόνιοι καὶ ὑμεῖς οἱ Ἀθηναῖοι ὑπὸ τὴν παροιχομένην νύκτα διαδράντων .
νῦν ὦν δέδοκται τὸ ἐνθεῦτεν τὸ ποιητέον ἡμῖν ·
ἀμυνομένους γὰρ τῇ δυνάμεθα ἄριστα περιστέλλειν ἀλλήλους .
εἰ μέν νυν ἐς ὑμέας ὅρμησε ἀρχὴν ἡ ἵππος , χρῆν δὴ ἡμέας τε καὶ τοὺς μετ ἡμέων τὴν Ἑλλάδα οὐ προδιδόντας Τεγεήτας βοηθέειν ὑμῖν ·
νῦν δέ , ἐς ἡμέας γὰρ ἅπασα κεχώρηκε , δίκαιοι ἐστὲ ὑμεῖς πρὸς τὴν πιεζομένην μάλιστα τῶν μοιρέων ἀμυνέοντες ἰέναι .
εἰ δ ἄρα αὐτοὺς ὑμέας καταλελάβηκε ἀδύνατόν τι βοηθέειν , ὑμεῖς δ ἡμῖν τοὺς τοξότας ἀποπέμψαντες χάριν θέσθε .
συνοίδαμεν δὲ ὑμῖν ὑπὸ τὸν παρεόντα τόνδε πόλεμον ἐοῦσι πολλὸν προθυμοτάτοισι , ὥστε καὶ ταῦτα ἐσακούειν .
ταῦτα οἱ Ἀθηναῖοι ὡς ἐπύθοντο , ὁρμέατο βοηθέειν καὶ τὰ μάλιστα ἐπαμύνειν ·
καί σφι ἤδη στείχουσι ἐπιτίθενται οἱ ἀντιταχθέντες Ἑλλήνων τῶν μετὰ βασιλέος γενομένων , ὥστε μηκέτι δύνασθαι βοηθῆσαι ·
τὸ γὰρ προσκείμενον σφέας ἐλύπεε .
οὕτω δὴ μουνωθέντες Λακεδαιμόνιοι καὶ Τεγεῆται , ἐόντες σὺν ψιλοῖσι ἀριθμὸν οἳ μὲν πεντακισμύριοι Τεγεῆται δὲ τρισχίλιοι  οὗτοι γὰρ οὐδαμὰ ἀπεσχίζοντο ἀπὸ Λακεδαιμονίων  , ἐσφαγιάζοντο ὡς συμβαλέοντες Μαρδονίῳ καὶ τῇ στρατιῇ τῇ παρεούσῃ .
καὶ οὐ γάρ σφι ἐγίνετο τὰ σφάγια χρηστά , ἔπιπτον δὲ αὐτῶν ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ πολλοὶ καὶ πολλῷ πλεῦνες ἐτρωματίζοντο ·
φράξαντες γὰρ τὰ γέρρα οἱ Πέρσαι ἀπίεσαν τῶν τοξευμάτων πολλὰ ἀφειδέως , οὕτω ὥστε πιεζομένων τῶν Σπαρτιητέων καὶ τῶν σφαγίων οὐ γινομένων ἀποβλέψαντα τὸν Παυσανίην πρὸς τὸ Ἥραιον τὸ Πλαταιέων ἐπικαλέσασθαι τὴν θεόν , χρηίζοντα μηδαμῶς σφέας ψευσθῆναι τῆς ἐλπίδος .
ταῦτα δ ἔτι τούτου ἐπικαλεομένου προεξαναστάντες πρότεροι οἱ Τεγεῆται ἐχώρεον ἐς τοὺς βαρβάρους , καὶ τοῖσι Λακεδαιμονίοισι αὐτίκα μετὰ τὴν εὐχὴν τὴν Παυσανίεω ἐγίνετο θυομένοισι τὰ σφάγια χρηστά ·
ὡς δὲ χρόνῳ κοτὲ ἐγένετο , ἐχώρεον καὶ οὗτοι ἐπὶ τοὺς Πέρσας , καὶ οἱ Πέρσαι ἀντίοι τὰ τόξα μετέντες 0 .
ἐγίνετο δὲ πρῶτον περὶ τὰ γέρρα μάχη .
ὡς δὲ ταῦτα ἐπεπτώκεε , ἤδη ἐγίνετο ἡ μάχη ἰσχυρὴ παρ αὐτὸ τὸ Δημήτριον καὶ χρόνον ἐπὶ πολλόν , ἐς ὃ ἀπίκοντο ἐς ὠθισμόν ·
τὰ γὰρ δόρατα ἐπιλαμβανόμενοι κατέκλων οἱ βάρβαροι .
λήματι μέν νυν καὶ ῥώμῃ οὐκ ἥσσονες ἦσαν οἱ Πέρσαι , ἄνοπλοι δὲ ἐόντες καὶ πρὸς ἀνεπιστήμονες ἦσαν καὶ οὐκ ὅμοιοι τοῖσι ἐναντίοισι σοφίην , προεξαΐσσοντες δὲ κατ ἕνα καὶ δέκα , καὶ πλεῦνές τε καὶ ἐλάσσονες συστρεφόμενοι , ἐσέπιπτον ἐς τοὺς Σπαρτιήτας καὶ διεφθείροντο .
τῇ δὲ ἐτύγχανε αὐτὸς ἐὼν Μαρδόνιος , ἀπ ἵππου τε μαχόμενος λευκοῦ ἔχων τε περὶ ἑωυτὸν λογάδας Περσέων τοὺς ἀρίστους χιλίους , ταύτῃ δὲ καὶ μάλιστα τοὺς ἐναντίους ἐπίεσαν .
ὅσον μέν νυν χρόνον Μαρδόνιος περιῆν , οἳ δὲ ἀντεῖχον καὶ ἀμυνόμενοι κατέβαλλον πολλοὺς τῶν Λακεδαιμονίων ·
ὡς δὲ Μαρδόνιος ἀπέθανε καὶ τὸ περὶ ἐκεῖνον τεταγμένον ἐὸν ἰσχυρότατον ἔπεσε , οὕτω δὴ καὶ οἱ ἄλλοι ἐτράποντο καὶ εἶξαν τοῖσι Λακεδαιμονίοισι .
πλεῖστον γὰρ σφέας ἐδηλέετο ἡ ἐσθὴς ἔρημος ἐοῦσα ὅπλων ·
πρὸς γὰρ ὁπλίτας ἐόντες γυμνῆτες ἀγῶνα ἐποιεῦντο .
ἐνθαῦτα ἥ τε δίκη τοῦ Λεωνίδεω κατὰ τὸ χρηστήριον τοῖσι Σπαρτιήτῃσι ἐκ Μαρδονίου ἐπετελέετο , καὶ νίκην ἀναιρέεται καλλίστην ἁπασέων τῶν ἡμεῖς ἴδμεν Παυσανίης ὁ Κλεομβρότου τοῦ Ἀναξανδρίδεω ·
τῶν δὲ κατύπερθέ οἱ προγόνων τὰ οὐνόματα εἴρηται ἐς Λεωνίδην ·
ὡυτοὶ γάρ σφι τυγχάνουσι ἐόντες .
ἀποθνήσκει δὲ Μαρδόνιος ὑπὸ Ἀειμνήστου ἀνδρὸς ἐν Σπάρτῃ λογίμου , ὃς χρόνῳ ὕστερον μετὰ τὰ Μηδικὰ ἔχων ἄνδρας τριηκοσίους συνέβαλε ἐν Στενυκλήρῳ πολέμου ἐόντος Μεσσηνίοισι πᾶσι , καὶ αὐτός τε ἀπέθανε καὶ οἱ τριηκόσιοι .
ἐν δὲ Πλαταιῇσι οἱ Πέρσαι ὡς ἐτράποντο ὑπὸ τῶν Λακεδαιμονίων , ἔφευγον οὐδένα κόσμον ἐς τὸ στρατόπεδον τὸ ἑωυτῶν καὶ ἐς τὸ τεῖχος τὸ ξύλινον τὸ ἐποιήσαντο ἐν μοίρῃ τῇ Θηβαΐδι .
θῶμα δέ μοι ὅκως παρὰ τῆς Δήμητρος τὸ ἄλσος μαχομένων οὐ δὲ εἷς ἐφάνη τῶν Περσέων οὔ τε ἐσελθὼν ἐς τὸ τέμενος οὔ τε ἐναποθανών , περί τε τὸ ἱρὸν οἱ πλεῖστοι ἐν τῷ βεβήλῳ ἔπεσον .
δοκέω δέ , εἴ τι περὶ τῶν θείων πρηγμάτων δοκέειν δεῖ , ἡ θεὸς αὐτή σφεας οὐκ ἐδέκετο ἐμπρήσαντας τὸ ἱρὸν τὸ ἐν Ἐλευσῖνι ἀνάκτορον .
αὕτη μέν νυν ἡ μάχη ἐπὶ τοσοῦτο ἐγένετο .
ἀρτάβαζος δὲ ὁ Φαρνάκεος αὐτίκα τε οὐκ ἠρέσκετο κατ ἀρχὰς λειπομένου Μαρδονίου ἀπὸ βασιλέος , καὶ τότε πολλὰ ἀπαγορεύων οὐδὲν ἤνυε , συμβάλλειν οὐκ ἐῶν ·
ἐποίησέ τε αὐτὸς τοιάδε ὡς οὐκ ἀρεσκόμενος τοῖσι πρήγμασι τοῖσι ἐκ Μαρδονίου ποιευμένοισι .
τῶν ἐστρατήγεε ὁ Ἀρτάβαζος  εἶχε δὲ δύναμιν οὐκ ὀλίγην ἀλλὰ καὶ ἐς τέσσερας μυριάδας ἀνθρώπων περὶ ἑωυτόν  , τούτους , ὅκως ἡ συμβολὴ ἐγίνετο , εὖ ἐξεπιστάμενος τὰ ἔμελλε ἀποβήσεσθαι ἀπὸ τῆς μάχης , ἦγε κατηρτημένως , παραγγείλας κατὰ τ ὠυτὸ ἰέναι πάντας τῇ ἂν αὐτὸς ἐξηγέηται , ὅκως ἂν αὐτὸν ὁρῶσι σπουδῆς ἔχοντα .
ταῦτα παραγγείλας ὡς ἐς μάχην ἦγε δῆθεν τὸν στρατόν .
προτερέων δὲ τῆς ὁδοῦ ὥρα καὶ δὴ φεύγοντας τοὺς Πέρσας 0 ·
οὕτω δὴ οὐκέτι τὸν αὐτὸν κόσμον κατηγέετο , ἀλλὰ τὴν ταχίστην ἐτρόχαζε φεύγων οὔ τε ἐς τὸ ξύλινον οὔ τε ἐς τὸ Θηβαίων τεῖχος ἀλλ ἐς Φωκέας , ἐθέλων ὡς τάχιστα ἐπὶ τὸν Ἑλλήσποντον ἀπικέσθαι .
καὶ δὴ οὗτοι μὲν ταύτῃ ἐτράποντο ·
τῶν δὲ ἄλλων Ἑλλήνων τῶν μετὰ βασιλέος ἐθελοκακεόντων Βοιωτοὶ Ἀθηναίοισι ἐμαχέσαντο χρόνον ἐπὶ συχνόν .
οἱ γὰρ μηδίζοντες τῶν Θηβαίων , οὗτοι εἶχον προθυμίην οὐκ ὀλίγην μαχόμενοί τε καὶ οὐκ ἐθελοκακέοντες , οὕτω ὥστε τριηκόσιοι αὐτῶν οἱ πρῶτοι καὶ ἄριστοι ἐνθαῦτα ἔπεσον ὑπὸ Ἀθηναίων .
ὡς δὲ ἐτράποντο καὶ οὗτοι , ἔφευγον ἐς τὰς Θήβας , οὐ τῇ περ οἱ Πέρσαι καὶ τῶν ἄλλων συμμάχων ὁ πᾶς ὅμιλος , οὔ τε διαμαχεσάμενος οὐδενὶ οὔ τε τι ἀποδεξάμενος , ἔφευγον .
δηλοῖ τέ μοι ὅτι πάντα τὰ πρήγματα τῶν βαρβάρων ἤρτητο ἐκ Περσέων , εἰ καὶ τότε οὗτοι πρὶν ἢ καὶ συμμῖξαι τοῖσι πολεμίοισι ἔφευγον , ὅτι καὶ τοὺς Πέρσας ὥρων 0 .
οὕτω τε πάντες ἔφευγον πλὴν τῆς ἵππου τῆς τε ἄλλης καὶ τῆς Βοιωτίης ·
αὕτη δὲ τοσαῦτα προσωφέλεε τοὺς φεύγοντας , αἰεί τε πρὸς τῶν πολεμίων ἄγχιστα ἐοῦσα ἀπέργουσά τε τοὺς φιλίους φεύγοντας ἀπὸ τῶν Ἑλλήνων .
οἳ μὲν δὴ νικῶντες εἵποντο τοὺς Ξέρξεω διώκοντές τε καὶ φονεύοντες .
ἐν δὲ τούτῳ τῷ γινομένῳ φόβῳ ἀγγέλλεται τοῖσι ἄλλοισι Ἕλλησι τοῖσι τεταγμένοισι περὶ τὸ Ἥραιον καὶ ἀπογενομένοισι τῆς μάχης , ὅτι μάχη τε γέγονε καὶ νικῷεν οἱ μετὰ Παυσανίεω ·
οἳ δὲ ἀκούσαντες ταῦτα , οὐδένα κόσμον ταχθέντες , οἱ μὲν ἀμφὶ Κορινθίους ἐτράποντο διὰ τῆς ὑπωρέης καὶ τῶν κολωνῶν τὴν φέρουσαν ἄνω ἰθὺ τοῦ ἱροῦ τῆς Δήμητρος , οἱ δὲ ἀμφὶ Μεγαρέας τε καὶ Φλειασίους διὰ τοῦ πεδίου τὴν λειοτάτην τῶν ὁδῶν 0 1 .
ἐπείτε δὲ ἀγχοῦ τῶν πολεμίων ἐγίνοντο οἱ Μεγαρέες καὶ Φλειάσιοι , ἀπιδόντες σφέας οἱ τῶν Θηβαίων ἱππόται ἐπειγομένους οὐδένα κόσμον ἤλαυνον ἐπ αὐτοὺς τοὺς ἵππους , τῶν ἱππάρχεε Ἀσωπόδωρος ὁ Τιμάνδρου , ἐσπεσόντες δὲ κατεστόρεσαν αὐτῶν ἑξακοσίους , τοὺς δὲ λοιποὺς κατήραξαν διώκοντες ἐς τὸν Κιθαιρῶνα .
οὗτοι μὲν δὴ ἐν οὐδενὶ λόγῳ ἀπώλοντο ·
οἱ δὲ Πέρσαι καὶ ὁ ἄλλος ὅμιλος , ὡς κατέφυγον ἐς τὸ ξύλινον τεῖχος , ἔφθησαν ἐπὶ τοὺς πύργους ἀναβάντες πρὶν ἢ τοὺς Λακεδαιμονίους ἀπικέσθαι , ἀναβάντες δὲ ἐφράξαντο ὡς ἠδυνέατο ἄριστα τὸ τεῖχος ·
προσελθόντων δὲ τῶν Λακεδαιμονίων κατεστήκεέ σφι τειχομαχίη ἐρρωμενεστέρη .
ἕως μὲν γὰρ ἀπῆσαν οἱ Ἀθηναῖοι , οἳ δ ἠμύνοντο καὶ πολλῷ πλέον εἶχον τῶν Λακεδαιμονίων ὥστε οὐκ ἐπισταμένων τειχομαχέειν ·
ὡς δέ σφι Ἀθηναῖοι προσῆλθον , οὕτω δὴ ἰσχυρὴ ἐγίνετο τειχομαχίη καὶ χρόνον ἐπὶ πολλόν .
τέλος δὲ ἀρετῇ τε καὶ λιπαρίῃ ἐπέβησαν Ἀθηναῖοι τοῦ τείχεος καὶ ἤριπον ·
τῇ δὴ ἐσεχέοντο οἱ Ἕλληνες .
πρῶτοι δὲ ἐσῆλθον Τεγεῆται ἐς τὸ τεῖχος , καὶ τὴν σκηνὴν τὴν Μαρδονίου οὗτοι ἦσαν οἱ διαρπάσαντες , τά τε ἄλλα ἐξ αὐτῆς καὶ τὴν φάτνην τῶν ἵππων ἐοῦσαν χαλκέην πᾶσαν καὶ θέης ἀξίην .
τὴν μέν νυν φάτνην ταύτην τὴν Μαρδονίου ἀνέθεσαν ἐς τὸν νηὸν τῆς Ἀλέης Ἀθηναίης Τεγεῆται , τὰ δὲ ἄλλα ἐς τ ὠυτό , ὅσα περ ἔλαβον , ἐσήνεικαν τοῖσι Ἕλλησι .
οἱ δὲ βάρβαροι οὐδὲν ἔτι στῖφος ἐποιήσαντο πεσόντος τοῦ τείχεος , οὐδέ τις αὐτῶν ἀλκῆς ἐμέμνητο , ἀλύκταζόν τε οἷα ἐν ὀλίγῳ χώρῳ πεφοβημένοι τε καὶ πολλαὶ μυριάδες κατειλημέναι ἀνθρώπων 0 ·
παρῆν τε τοῖσι Ἕλλησι φονεύειν οὕτω ὥστε τριήκοντα μυριάδων στρατοῦ , καταδεουσέων τεσσέρων τὰς ἔχων Ἀρτάβαζος ἔφευγε , τῶν λοιπέων μη δὲ τρεῖς χιλιάδας περιγενέσθαι .
λακεδαιμονίων δὲ τῶν ἐκ Σπάρτης ἀπέθανον οἱ πάντες ἐν τῇ συμβολῇ εἷς καὶ ἐνενήκοντα , Τεγεητέων δὲ ἑκκαίδεκα , Ἀθηναίων δὲ δύο καὶ πεντήκοντα .
ἠρίστευσε δὲ τῶν βαρβάρων πεζὸς μὲν ὁ Περσέων , ἵππος δὲ ἡ Σακέων , ἀνὴρ δὲ λέγεται Μαρδόνιος 0 ·
ἑλλήνων δέ , ἀγαθῶν γενομένων καὶ Τεγεητέων καὶ Ἀθηναίων , ὑπερεβάλοντο ἀρετῇ Λακεδαιμόνιοι .
ἄλλῳ μὲν οὐδενὶ ἔχω ἀποσημήνασθαι  ἅπαντες γὰρ οὗτοι τοὺς κατ ἑωυτοὺς ἐνίκων  , ὅτι δὲ κατὰ τὸ ἰσχυρότερον προσηνείχθησαν καὶ τούτων ἐκράτησαν .
καὶ ἄριστος ἐγένετο μακρῷ Ἀριστόδημος κατὰ γνώμας τὰς ἡμετέρας , ὃς ἐκ Θερμοπυλέων μοῦνος τῶν τριηκοσίων σωθεὶς εἶχε ὄνειδος καὶ ἀτιμίην .
μετὰ δὲ τοῦτον ἠρίστευσαν Ποσειδώνιός τε καὶ Φιλοκύων καὶ Ἀμομφάρετος ὁ Σπαρτιήτης .
καίτοι γενομένης λέσχης ὃς γένοιτο αὐτῶν ἄριστος , ἔγνωσαν οἱ παραγενόμενοι Σπαρτιητέων Ἀριστόδημον μὲν βουλόμενον φανερῶς ἀποθανεῖν ἐκ τῆς παρεούσης οἱ αἰτίης , λυσσῶντά τε καὶ ἐκλείποντα τὴν τάξιν ἔργα ἀποδέξασθαι μεγάλα , Ποσειδώνιον δὲ οὐ βουλόμενον ἀποθνήσκειν ἄνδρα γενέσθαι ἀγαθόν ·
τοσούτῳ τοῦτον εἶναι ἀμείνω 0 .
ἀλλὰ ταῦτα μὲν καὶ φθόνῳ ἂν εἴποιεν ·
οὗτοι δὲ τοὺς κατέλεξα πάντες , πλὴν Ἀριστοδήμου , τῶν ἀποθανόντων ἐν ταύτῃ τῇ μάχῃ τίμιοι ἐγένοντο ·
ἀριστόδημος δὲ βουλόμενος ἀποθανεῖν διὰ τὴν προειρημένην αἰτίην οὐκ ἐτιμήθη .
οὗτοι μὲν τῶν ἐν Πλαταιῇσι ὀνομαστότατοι ἐγένοντο .
καλλικράτης γὰρ ἔξω τῆς μάχης ἀπέθανε , ἐλθὼν ἀνὴρ κάλλιστος ἐς τὸ στρατόπεδον τῶν τότε Ἑλλήνων , οὐ μοῦνον αὐτῶν Λακεδαιμονίων ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων Ἑλλήνων ·
ὅς , ἐπειδὴ ἐσφαγιάζετο Παυσανίης , κατήμενος ἐν τῇ τάξι ἐτρωματίσθη τοξεύματι τὰ πλευρά .
καὶ δὴ οἳ μὲν ἐμάχοντο , ὃ δ ἐξενηνειγμένος ἐδυσθανάτεέ τε καὶ ἔλεγε πρὸς Ἀρίμνηστον ἄνδρα Πλαταιέα οὐ μέλειν οἱ ὅτι πρὸ τῆς Ἑλλάδος ἀποθνήσκει , ἀλλ ὅτι οὐκ ἐχρήσατο τῇ χειρὶ καὶ ὅτι οὐδέν ἐστί οἱ ἀποδεδεγμένον ἔργον ἑωυτοῦ ἄξιον προθυμευμένου ἀποδέξασθαι .
ἀθηναίων δὲ λέγεται εὐδοκιμῆσαι Σωφάνης ὁ Εὐτυχίδεω , ἐκ δήμου Δεκελεῆθεν , Δεκελέων δὲ τῶν κοτὲ ἐργασαμένων ἔργον χρήσιμον ἐς τὸν πάντα χρόνον , ὡς αὐτοὶ Ἀθηναῖοι λέγουσι .
ὡς γὰρ δὴ τὸ πάλαι κατὰ Ἑλένης κομιδὴν Τυνδαρίδαι ἐσέβαλον ἐς γῆν τὴν Ἀττικὴν σὺν στρατοῦ πλήθεϊ καὶ ἀνίστασαν τοὺς δήμους , οὐκ εἰδότες ἵνα ὑπεξέκειτο ἡ Ἑλένη , τότε λέγουσι τοὺς Δεκελέας , οἳ δὲ αὐτὸν Δέκελον ἀχθόμενόν τε τῇ Θησέος ὕβρι καὶ δειμαίνοντα περὶ πάσῃ τῇ Ἀθηναίων χώρῃ , ἐξηγησάμενόν σφι τὸ πᾶν πρῆγμα κατηγήσασθαι ἐπὶ τὰς Ἀφίδνας , τὰς δὴ Τιτακὸς ἐὼν αὐτόχθων καταπροδιδοῖ Τυνδαρίδῃσι 0 .
τοῖσι δὲ Δεκελεῦσι ἐν Σπάρτῃ ἀπὸ τούτου τοῦ ἔργου ἀτελείη τε καὶ προεδρίη διατελέει ἐς τόδε αἰεὶ ἔτι ἐοῦσα , οὕτω ὥστε καὶ ἐς τὸν πόλεμον τὸν ὕστερον πολλοῖσι ἔτεσι τούτων γενόμενον Ἀθηναίοισί τε καὶ Πελοποννησίοισι , σινομένων τὴν ἄλλην Ἀττικὴν Λακεδαιμονίων , Δεκελέης ἀπέχεσθαι .
τούτου τοῦ δήμου ἐὼν ὁ Σωφάνης καὶ ἀριστεύσας τότε Ἀθηναίων διξοὺς λόγους λεγομένους ἔχει , τὸν μὲν ὡς ἐκ τοῦ ζωστῆρος τοῦ θώρηκος ἐφόρεε χαλκέῃ ἁλύσι δεδεμένην ἄγκυραν σιδηρέην , τὴν ὅκως πελάσειε ἀπικνεόμενος τοῖσι πολεμίοισι βαλλέσκετο , ἵνα δή μιν οἱ πολέμιοι ἐκπίπτοντες ἐκ τῆς τάξιος μετακινῆσαι μὴ δυναίατο ·
γινομένης δὲ φυγῆς τῶν ἐναντίων δέδοκτο τὴν ἄγκυραν ἀναλαβόντα οὕτω διώκειν .
οὗτος μὲν οὕτω λέγεται , ὁ δ ἕτερος τῶν λόγων τῷ πρότερον λεχθέντι ἀμφισβατέων λέγεται , ὡς ἐπ ἀσπίδος αἰεὶ περιθεούσης καὶ οὐδαμὰ ἀτρεμιζούσης ἐφόρεε ἄγκυραν , καὶ οὐκ ἐκ τοῦ θώρηκος δεδεμένην σιδηρέην .
ἔστι δὲ καὶ ἕτερον Σωφάνεϊ λαμπρὸν ἔργον ἐξεργασμένον , ὅτι περικατημένων Ἀθηναίων Αἴγιναν Εὐρυβάτην τὸν Ἀργεῖον ἄνδρα πεντάεθλον ἐκ προκλήσιος ἐφόνευσε .
αὐτὸν δὲ Σωφάνεα χρόνῳ ὕστερον τούτων κατέλαβε ἄνδρα γενόμενον ἀγαθόν , Ἀθηναίων στρατηγέοντα ἅμα Λεάγρῳ τῷ Γλαύκωνος , ἀποθανεῖν ὑπὸ Ἠδωνῶν ἐν Δάτῳ περὶ τῶν μετάλλων τῶν χρυσέων μαχόμενον .
ὡς δὲ τοῖσι Ἕλλησι ἐν Πλαταιῇσι κατέστρωντο οἱ βάρβαροι , ἐνθαῦτά σφι ἐπῆλθε γυνὴ αὐτόμολος ·
ἣ ἐπειδὴ ἔμαθε ἀπολωλότας τοὺς Πέρσας καὶ νικῶντας τοὺς Ἕλληνας , ἐοῦσα παλλακὴ Φαρανδάτεος τοῦ Τεάσπιος ἀνδρὸς Πέρσεω , κοσμησαμένη χρυσῷ πολλῷ καὶ αὐτὴ καὶ ἀμφίπολοι καὶ ἐσθῆτι τῇ καλλίστῃ τῶν παρεουσέων , καταβᾶσα ἐκ τῆς ἁρμαμάξης ἐχώρεε ἐς τοὺς Λακεδαιμονίους ἔτι ἐν τῇσι φονῇσι ἐόντας , ὁρῶσα δὲ πάντα ἐκεῖνα διέποντα Παυσανίην , πρότερόν τε τὸ οὔνομα ἐξεπισταμένη καὶ τὴν πάτρην ὥστε πολλάκις ἀκούσασα , ἔγνω τε τὸν Παυσανίην καὶ λαβομένη τῶν γουνάτων ἔλεγε τάδε .
ὦ βασιλεῦ Σπάρτης , ῥῦσαί με τὴν ἱκέτιν αἰχμαλώτου δουλοσύνης .
σὺ γὰρ καὶ ἐς τόδε ὤνησας , τούσδε ἀπολέσας τοὺς οὔ τε δαιμόνων οὔ τε θεῶν ὄπιν ἔχοντας .
εἰμὶ δὲ γένος μὲν Κῴη , θυγάτηρ δὲ Ἡγητορίδεω τοῦ Ἀνταγόρεω ·
βίῃ δέ με λαβὼν ἐν Κῷ εἶχε ὁ Πέρσης .
ὁ δὲ ἀμείβεται τοῖσιδε .
γύναι , θάρσεε καὶ ὡς ἱκέτις καὶ εἰ δὴ πρὸς τούτῳ τυγχάνεις ἀληθέα λέγουσα καὶ εἶς θυγάτηρ Ἡγητορίδεω τοῦ Κῴου , ὃς ἐμοὶ ξεῖνος μάλιστα τυγχάνει ἐὼν τῶν περὶ ἐκείνους τοὺς χώρους οἰκημένων 0 .
ταῦτα δὲ εἴπας τότε μὲν ἐπέτρεψε τῶν ἐφόρων τοῖσι παρεοῦσι , ὕστερον δὲ ἀπέπεμψε ἐς Αἴγιναν , ἐς τὴν αὐτὴ ἤθελε ἀπικέσθαι .
μετὰ δὲ τὴν ἄπιξιν τῆς γυναικός , αὐτίκα μετὰ ταῦτα ἀπίκοντο Μαντινέες ἐπ ἐξεργασμένοισι ·
μαθόντες δὲ ὅτι ὕστεροι ἥκουσι τῆς συμβολῆς , συμφορὴν ἐποιεῦντο μεγάλην , ἄξιοί τε ἔφασαν εἶναι σφέας ζημιῶσαι .
πυνθανόμενοι δὲ τοὺς Μήδους τοὺς μετὰ Ἀρταβάζου φεύγοντας , τούτους ἐδίωκον μέχρι Θεσσαλίης ·
λακεδαιμόνιοι δὲ οὐκ ἔων φεύγοντας διώκειν .
οἳ δὲ ἀναχωρήσαντες ἐς τὴν ἑωυτῶν τοὺς ἡγεμόνας τῆς στρατιῆς ἐδίωξαν ἐκ τῆς γῆς .
μετὰ δὲ Μαντινέας ἧκον Ἠλεῖοι , καὶ ὡσαύτως οἱ Ἠλεῖοι τοῖσι Μαντινεῦσι συμφορὴν ποιησάμενοι ἀπαλλάσσοντο ·
ἀπελθόντες δὲ καὶ οὗτοι τοὺς ἡγεμόνας ἐδίωξαν .
τὰ κατὰ Μαντινέας μὲν καὶ Ἠλείους τοσαῦτα 0 .
ἐν δὲ Πλαταιῇσι ἐν τῷ στρατοπέδῳ τῶν Αἰγινητέων ἦν Λάμπων Πυθέω , Αἰγινητέων ἐὼν τὰ πρῶτα ·
ὃς ἀνοσιώτατον ἔχων λόγον ἵετο πρὸς Παυσανίην , ἀπικόμενος δὲ σπουδῇ ἔλεγε τάδε .
ὦ παῖ Κλεομβρότου , ἔργον ἔργασταί τοι ὑπερφυὲς μέγαθός τε καὶ κάλλος , καί τοι θεὸς παρέδωκε ῥυσάμενον τὴν Ἑλλάδα κλέος καταθέσθαι μέγιστον Ἑλλήνων τῶν ἡμεῖς ἴδμεν .