Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ἤδη δὲ ἐκεῖνοι τοὺς οὐλαμοὺς ἀνῆγον ὡς κυκλωσόμενοι τὸν Καίσαρα , καὶ τοὺς προτεταγμένους ἱππεῖς ὀλίγους ὄντας ἐμβαλοῦντες εἰς τὴν φάλαγγα .
καίσαρος δὲ σημεῖον ἄραντος , οἱ μὲν ἱππεῖς ἐξανεχώρησαν , αἱ δὲ ἐπιτεταγμέναι σπεῖραι πρὸς τὴν κύκλωσιν ἐκδραμοῦσαι , τρισχίλιοι ἄνδρες , ὑπαντιάζουσι τοὺς πολεμίους , καὶ παριστάμενοι καθ ἵππων , ὡς ἐδιδάχθησαν , ὑψηλοῖς ἐχρῶντο τοῖς ὑσσοῖς , ἐφιέμενοι τῶν προσώπων .
οἱ δέ , ἅτε μάχης πάσης ἄπειροι , τοιαύτην δὲ μὴ προσδοκήσαντες μη δὲ προμαθόντες , οὐκ ἐτόλμων οὐ δὲ ἠνείχοντο τὰς πληγὰς ἐν ὄμμασι καὶ στόμασιν οὔσας , ἀλλ ἀποστρεφόμενοι καὶ προϊσχόμενοι τῶν ὄψεων τὰς χεῖρας ἀκλεῶς ἐτράποντο .
φευγόντων δὲ τούτων ἀμελήσαντες οἱ Καίσαρος ἐχώρουν ἐπὶ τοὺς πεζούς , ᾗ μάλιστα τῶν ἱππέων τὸ κέρας ἐψιλωμένον περιδρομὴν ἐδίδου καὶ κύκλωσιν .
ἅμα δὲ τούτων ἐκ πλαγίου προσπεσόντων καὶ κατὰ στόμα τοῦ δεκάτου προσμίξαντος οὐχ ὑπέμειναν οὐ δὲ συνέστησαν , ὁρῶντες ἐν ᾧ κυκλώσεσθαι τοὺς πολεμίους ἤλπιζον αὑτοὺς τοῦτο πάσχοντας .
τραπομένων δὲ τούτων , ὡς κατεῖδε τὸν κονιορτὸν ὁ Πομπήϊος καὶ τὸ περὶ τοὺς ἱππέας πάθος εἴκασεν , ᾧ μὲν ἐχρήσατο λογισμῷ χαλεπὸν εἰπεῖν , μάλιστα δὲ ὅμοιος παράφρονι καὶ παραπλῆγι τὴν διάνοιαν , καὶ μη δ ὅτι Μάγνος ἐστὶ Πομπήϊος ἐννοοῦντι , μηδένα προσειπὼν ἀπῄει βάδην εἰς τὸν χάρακα , πάνυ τοῖς ἔπεσι πρέπων ἐκείνοις ·
ζεὺς δὲ πατὴρ Αἴανθ ὑψίζυγος ἐν φόβον ὦρσε ·
στῆ δὲ ταφών , ὄπιθεν δὲ σάκος βάλεν ἑπταβόειον , τρέσσε δὲ παπτήνας ἐφ ὁμίλου .
τοιοῦτος εἰς τὴν σκηνὴν παρελθὼν ἄφθογγος καθῆστο , μέχρι οὗ τοῖς φεύγουσι πολλοὶ διώκοντες συνεισέπιπτον τότε δὲ φωνὴν μίαν ἀφεὶς ταύτην , οὐκοῦν καὶ ἐπὶ τὴν παρεμβολήν 0 ;
ἄλλο δὲ μηδὲν εἰπών ἀναστὰς καὶ λαβὼν ἐσθῆτα τῇ παρούσῃ τύχῃ πρέπουσαν ὑπεξῆλθεν .
ἔφυγε δὲ καὶ τὰ λοιπὰ τάγματα , καὶ φόνος ἐν τῷ στρατοπέδῳ πολὺς ἐγένετο σκηνοφυλάκων καὶ θεραπόντων στρατιώτας δὲ μόνους ἑξακισχιλίους πεσεῖν φησιν Ἀσίννιος Πολλίων , μεμαχημένος ἐκείνην τὴν μάχην μετὰ Καίσαρος .
αἱροῦντες δὲ τὸ στρατόπεδον ἐθεῶντο τὴν ἄνοιαν καὶ κουφότητα τῶν πολεμίων , πᾶσα γὰρ σκηνὴ μυρσίναις κατέστεπτο καὶ στρωμναῖς ἀνθιναῖς ἤσκητο καὶ τραπέζαις ἐκπωμάτων μεσταῖς καὶ κρατῆρες οἴνου πρ οὔκειντο , καὶ παρασκευὴ καὶ κόσμος ἦν τεθυκότων καὶ πανηγυριζόντων μᾶλλον ἢ πρὸς μάχην ἐξοπλιζομένων 0 .
οὕτω ταῖς ἐλπίσι διεφθαρμένοι καὶ γέμοντες ἀνοήτου θράσους ἐπὶ τὸν πόλεμον ἐχώρουν .
πομπήϊος δὲ μικρὸν ἔξω τοῦ χάρακος προελθὼν τὸν μὲν ἵππον ἀφῆκεν , ὀλίγων δὲ κομιδῇ περὶ αὑτὸν ὄντων , ὡς οὐδεὶς ἐδίωκεν , ἀπῄει καθ ἡσυχίαν , ἐν διαλογισμοῖς ὢν οἵους εἰκὸς λαμβάνειν ἄνθρωπον ἔτη τέτταρα καὶ τριάκοντα νικᾶν καὶ κρατεῖν ἁπάντων εἰθισμένον , ἥττης δὲ καὶ φυγῆς τότε πρῶτον ἐν γήρᾳ λαμβάνοντα πεῖραν , ἐννοούμενον δὲ ἐξ ὅσων ἀγώνων καὶ πολέμων ηὐξημένην ἀποβαλὼν ὥρᾳ μιᾷ δόξαν καὶ δύναμιν , ὁπρὸ μικροῦ τοσούτοις ὅπλοις καὶ ἵπποις καὶ στόλοις δορυφορούμενος ἀπέρχεται μικρὸς οὕτω γεγονὼς καὶ συνεσταλμένος ὥστε λανθάνειν ζητοῦντας τοὺς πολεμίους , παραμειψάμενος δὲ Λάρισσαν , ὡς ἦλθεν ἐπὶ τὰ Τέμπη , καταβαλὼν ἑαυτὸν ἐπὶ στόμα δεδιψηκὼς ἔπινε τοῦ ποταμοῦ , καὶ πάλιν ἀναστὰς ἐβάδιζε διὰ τῶν Τεμπῶν , ἄχρι οὗ κατῆλθεν ἐπὶ θάλατταν .
ἐκεῖ δὲ τῆς νυκτὸς τὸ λοιπὸν ἀναπαυσάμενος ἐν καλυβίῳ τινὶ σαγηνέων , καὶ περὶ τὸν ὄρθρον ἐπιβὰς ποταμίου πλοίου , καὶ τῶν ἑπομένων τοὺς ἐλευθέρους ἀναλαβὼν , τοὺς δὲ θεράποντας ἀπιέναι πρὸς Καίσαρα κελεύσας καὶ μὴ δεδιέναι , παρὰ γῆν κομιζόμενος εἶδεν εὐμεγέθη φορτηγὸν ἀνάγεσθαι μέλλουσαν , ἧς ἐναυκλήρει Ῥωμαῖος ἀνὴρ οὐ πάνυ Πομπηΐῳ συνήθης , γινώσκων δὲ τὴν ὄψιν αὐτοῦ ·
πετίκιος ἐπεκαλεῖτο .
τούτῳ συνεβεβήκει τῆς παρῳχημένης νυκτὸς ἰδεῖν κατὰ τοὺς ὕπνους Πομπήϊον , οὐχ ὃν ἑωράκει πολλάκις , ἀλλὰ ταπεινὸν καὶ κατηφῆ , προσδιαλεγόμενον αὐτῷ .
καὶ ταῦτα τοῖς συμπλέουσιν ἐτύγχανε διηγούμενος , ὡς δὴ φιλεῖ περὶ πραγμάτων τηλικούτων λόγον ἔχειν ἀνθρώπους σχολὴν ἄγοντας .
ἐξαίφνης δέ τις τῶν ναυτῶν ἔφρασε κατιδὼν ὅτι πλοῖον ποτάμιον ἀπὸ τῆς γῆς ἐρέσσεται καὶ κατασείουσί τινες ἄνθρωποι τὰ ἱμάτια καὶ τὰς χεῖρας ὀρέγουσι πρὸς αὐτούς , ἐπιστήσας οὖν ὁ Πετίκιος εὐθὺς ἔγνω τὸν Πομπήϊον , οἷον ὄναρ εἶδε ·
καὶ πληξάμενος τὴν κεφαλὴν ἐκέλευσε τοὺς ναύτας τὸ ἐφόλκιον παραβαλεῖν , καὶ τὴν δεξιὰν ἐξέτεινε καὶ προσεκάλει τὸν Πομπήϊον , ἤδη συμφρονῶν τῷ σχήματι τὴν τύχην καὶ μεταβολὴν τοῦ ἀνδρός .
ὅθεν οὔ τε παράκλησιν ἀναμείνας οὔ τε λόγον , ἀλλ ἀναλαβὼν ὅσους ἐκέλευσε μετ αὐτοῦ  Λέντουλοι δὲ ἦσαν ἀμφότεροι καὶ Φαώνιος   ἀνήχθη ·
καὶ μικρὸν ὕστερον ἰδόντες ἀπὸ γῆς ἁμιλλώμενον Δηϊόταρον τὸν βασιλέα προσαναλαμβάνουσιν .
ἐπεὶ δὲ καιρὸς ἦν δείπνου καὶ παρεσκεύασεν ὁ ναύκληρος ἐκ τῶν παρόντων , ἰδὼν ὁ Φαώνιος οἰκετῶν ἀπορίᾳ τὸν Πομπήϊον ἀρχόμενον αὑτὸν ὑπολύειν προσέδραμε καὶ ὑπέλυσε καὶ συνήλειψε .
καὶ τὸ λοιπὸν ἐκ τούτου περιέπων καὶ θεραπεύων ὅσα δεσπότας δοῦλοι , μέχρι νίψεως ποδῶν καὶ δείπνου παρασκευῆς , διετέλεσεν , ὥστε τὴν ἐλευθεριότητα τῆς ὑπουργίας ἐκείνης θεασάμενον ἄν τινα καὶ τὸ ἀφελὲς καὶ ἄπλαστον εἰπεῖν 0 ·
φεῦ τοῖσι γενναίοισιν ὡς ἅπαν καλόν 0 .
οὕτω δὲ παραπλεύσας ἐπ Ἀμφιπόλεως ἐκεῖθεν εἰς Μιτυλήνην ἐπεραιοῦτο , βουλόμενος τὴν Κορνηλίαν ἀναλαβεῖν καὶ τὸν υἱόν .
ἐπεὶ δὲ προσέσχε τῇ νήσῳ κατ αἰγιαλόν , ἔπεμψεν εἰς πόλιν ἄγγελον , οὐχ ὡς ἡ Κορνηλία προσεδόκα τοῖς πρὸς χάριν ἀπαγγελλομένοις καὶ γραφομένοις , ἐλπίζουσα τοῦ πολέμου κεκριμένου περὶ Δυρράχιον ἔτι λοιπὸν ἔργον εἶναι Πομπηΐῳ τὴν Καίσαρος δίωξιν .
ἐν τούτοις οὖσαν αὑτὴν καταλαβὼν ὁ ἄγγελος ἀσπάσασθαι μὲν οὐχ ὑπέμεινε , τὰ δὲ πλεῖστα καὶ μέγιστα τῶν κακῶν τοῖς δάκρυσι μᾶλλον ἢ τῇ φωνῇ φράσας σπεύδειν ἐκέλευσεν , εἰ βούλεταί πως Πομπήϊον ἰδεῖν ἐπὶ νεὼς μιᾶς καὶ ἀλλοτρίας , ἡ δὲ ἀκούσασα προήκατο μὲν αὑτὴν χαμᾶζε καὶ πολὺν χρόνον ἔκφρων καὶ ἄναυδος ἔκειτο , μόλις δέ πως ἔμφρων γενομένη καὶ συννοήσασα τὸν καιρὸν οὐκ ὄντα θρήνων καὶ δακρύων , ἐξέδραμε διὰ τῆς πόλεως ἐπὶ θάλατταν 0 .
ἀπαντήσαντος δὲ τοῦ Πομπηΐου καὶ δεξαμένου ταῖς ἀγκάλαις αὑτὴν ὑπερειπομένην καὶ περιπίπτουσαν , ὁρῶ σε , εἶπεν , ἄνερ , οὐ τῆς σῆς τύχης ἔργον , ἀλλὰ τῆς ἐμῆς , προσερριμμένον ἑνὶ σκάφει τὸν πρὸ τῶν Κορνηλίας γάμων πεντακοσίαις ναυσὶ ταύτην περιπλεύσαντα τὴν θάλασσαν , τί μ ἦλθες ἰδεῖν καὶ οὐκ ἀπέλιπες τῷ βαρεῖ δαίμονι τὴν καὶ σὲ δυστυχίας ἀναπλήσασαν τοσαύτης ;
ὡς εὐτυχὴς μὲν ἂν ἤμην γυνὴ πρὸ τοῦ Πόπλιον ἐν Πάρθοις ἀκοῦσαι τὸν παρθένιον ἄνδρα κείμενον ἀποθανοῦσα , σώφρων δὲ καὶ μετ ἐκεῖνον , ὥσπερ ὥρμησα , τὸν ἐμαυτῆς προεμένη βίον ἐσωζόμην δ ἄρα καὶ Πομπηΐῳ Μάγνῳ συμφορὰ γενέσθαι .
ταῦτα εἰπεῖν τὴν Κορνηλίαν λέγουσι , τὸν δὲ Πομπήϊον ἀποκρίνασθαι μίαν ἄρα , Κορνηλία , τύχην ᾔδεις τὴν ἀμείνονα , ἣ καὶ σὲ ἴσως ἐξηπάτησεν , ὅτι μοι χρόνον πλείονα τοῦ συνήθους παρέμεινεν .
ἀλλὰ καὶ ταῦτα δεῖ φέρειν γενομένους ἀνθρώπους , καὶ τῆς τύχης ἔτι πειρατέον .
οὐ γὰρ ἀνέλπιστον ἐκ τούτων ἀναλαβεῖν ἐκεῖνα τὸν ἐξ ἐκείνων ἐν τούτοις γενόμενον 0 .
ἡ μὲν οὖν γυνὴ μετεπέμπετο χρήματα καὶ θεράποντας ἐκ πόλεως ·
τῶν δὲ Μιτυληναίων τὸν Πομπήϊον ἀσπασαμένων καὶ παρακαλούντων εἰσελθεῖν εἰς τὴν πόλιν , οὐκ ἠθέλησεν , ἀλλὰ κ ἀκείνους ἐκέλευσε τῷ κρατοῦντι πείθεσθαι καὶ θαρρεῖν εὐγνώμονα γὰρ εἶναι Καίσαρα καὶ χρηστόν .
αὐτὸς δὲ πρὸς Κράτιππον τραπόμενος τὸν φιλόσοφον κατέβη γὰρ ἐκ τῆς πόλεως ὀψόμενος αὐτόν , ἐμέμψατο καὶ συνδιηπόρησε βραχέα περὶ τῆς προνοίας , ὑποκατακλινομένου τοῦ Κρατίππου καὶ παράγοντος αὐτὸν ἐπὶ τὰς ἀμείνονας ἐλπίδας , ὅπως μὴ λυπηρὸς μη δὲ ἄκαιρος ἀντιλέγων εἴη .
ἐπεὶ τὸ μὲν ἐρέσθαι τὸν Πομπήϊον ἦν ὑπὲρ τῆς προνοίας , τὸν δ ἀποφαίνεσθαι ὅτι τοῖς πράγμασιν ἤδη μοναρχίας ἔδει διὰ τὴν κακοπολιτείαν ἐρέσθαι δέ ·
πῶς , ὦ Πομπήϊε , καὶ τίνι τεκμηρίῳ πεισθῶμεν ὅτι βέλτιον ἂν σὺ τῇ τύχῃ Καίσαρος ἐχρήσω κρατήσας ;
ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἐατέον ὥσπερ ἔχει , τὰ τῶν θεῶν .
ἀναλαβὼν δὲ τὴν γυναῖκα καὶ τοὺς φίλους ἐκομίζετο , προσίσχων ὅρμοις ἀναγκαίοις ὕδωρ ἢ ἀγορὰν ἔχουσιν .
εἰς δὲ πόλιν εἰσῆλθε πρώτην Ἀττάλειαν τῆς Παμφυλίας , ἐνταῦθα δὲ αὐτῷ καὶ τριήρεις τινὲς ἀπήντησαν ἐκ Κιλικίας καὶ στρατιῶται συνελέγοντο καὶ τῶν συγκλητικῶν πάλιν ἑξήκοντα περὶ αὐτὸν ἦσαν .
ἀκούων δὲ καὶ τὸ ναυτικὸν ἔτι συνεστάναι , καὶ Κάτωνα πολλοὺς στρατιώτας ἀνειληφότα περαιοῦν εἰς Λιβύην , ὠδύρετο πρὸς τοὺς φίλους , καταμεμφόμενος ἑαυτὸν ἐκβιασθέντα τῷ πεζῷ συμβαλεῖν , τῇ δὲ κρείττονι ἀδηρίτως δυνάμει πρὸς μηδὲν ἀποχρήσασθαι μη δὲ περιορμίσαι τὸ ναυτικόν , ὅπου κατὰ γῆν σφαλεὶς εὐθὺς ἂν εἶχεν ἀντίπαλον ἐκ θαλάττης παρεστῶσαν ἀλκὴν καὶ δύναμιν τοσαύτην .
οὐδὲν γὰρ ἁμάρτημα Πομπηΐου μεῖζον οὐ δὲ δεινότερον στρατήγημα Καίσαρος ἢ τὸ τὴν μάχην οὕτω μακρὰν ἀποσπάσασθαι τῆς ναυτικῆς βοηθείας , οὐ μὴν ἀλλ ἐκ τῶν παρόντων κρίνειν τι καὶ πράττειν ἀναγκαζόμενος , ἐπὶ τὰς πόλεις περιέπεμπε τὰς δ αὐτὸς περιπλέων ᾔτει χρήματα καὶ ναῦς ἐπλήρου 0 .
τὴν δ ὀξύτητα τοῦ πολεμίου καὶ τὸ τάχος δεδοικώς , μὴ προαναρπάσῃ τῆς παρασκευῆς αὐτὸν ἐπελθών , ἐσκόπει καταφυγὴν ἐπὶ τῷ παρόντι καὶ ἀναχώρησιν .
ἐπαρχία μὲν οὖν οὐδεμία φύξιμος ἐφαίνετο βουλευομένοις αὐτοῖς , τῶν δὲ βασιλειῶν αὐτὸς μὲν ἀπέφαινε τὴν Πάρθων ἱκανωτάτην οὖσαν ἔν τε τῷ παρόντι δέξασθαι καὶ περιβαλεῖν σφᾶς ἀσθενεῖς ὄντας , αὖθίς τε ῥῶσαι καὶ προπέμψαι μετὰ πλείστης δυνάμεως ·
τῶν δ ἄλλων οἱ μὲν εἰς Λιβύην καὶ Ἰόβαν ἔτρεπον τὴν γνώμην , Θεοφάνει δὲ τῷ Λεσβίῳ μανικὸν ἐδόκει τριῶν ἡμερῶν πλοῦν ἀπέχουσαν Αἴγυπτον ἀπολιπόντα καὶ Πτολεμαῖον , ἡλικίαν μὲν ἀντίπαιδα , φιλίας δὲ καὶ χάριτος πατρῴας ὑπόχρεων , Πάρθοις ὑποβαλεῖν ἑαυτόν , ἀπιστοτάτῳ γένει , καὶ Ῥωμαίῳ μὲν ἀνδρὶ κηδεστῇ γενομένῳ τὰ δεύτερα λέγοντα πρῶτον εἶναι τῶν ἄλλων μὴ θέλειν μη δὲ πειρᾶσθαι τῆς ἐκείνου μετριότητος , Ἀρσάκην δὲ ποιεῖσθαι κύριον ἑαυτοῦ τὸν μη δὲ Κράσσου δυνηθέντα ζῶντος ·
καὶ γυναῖκα νέαν οἴκου τοῦ Σκηπίωνος εἰς βαρβάρους κομίζειν ὕβρει καὶ ἀκολασίᾳ τὴν ἐξουσίαν μετροῦντας , ᾗ , κ ἂν μὴ πάθῃ , δόξῃ δὲ παθεῖν , δεινόν ἐστιν ἐπὶ τοῖς ποιῆσαι δυναμένοις γενομένῃ , τοῦτο μόνον , ὥς φασιν , ἀπέτρεψε τῆς ἐπὶ τὸν Εὐφράτην ὁδοῦ Πομπήϊον εἰ δή τις ἔτι Πομπηΐου λογισμός , ἀλλ οὐχὶ δαίμων ἐκείνην ὑφηγεῖτο τὴν ὁδόν 0 .
ὡς δ οὖν ἐνίκα φεύγειν εἰς τὴν Αἴγυπτον , ἀναχθεὶς ἀπὸ Κύπρου Σελευκίδι τριήρει μετὰ τῆς γυναικός τῶν δ ἄλλων οἱ μὲν ἐν μακραῖς ὁμοίως ναυσίν , οἱ δὲ ἐν ὁλκάσιν ἅμα συμπαρέπλεον , τὸ μὲν πέλαγος διεπέρασεν ἀσφαλῶς , πυθόμενος δὲ τὸν Πτολεμαῖον ἐν Πηλουσίῳ καθῆσθαι μετὰ στρατιᾶς , πολεμοῦντα πρὸς τὴν ἀδελφήν , ἐκεῖ κατέσχε , προπέμψας τὸν φράσοντα τῷ βασιλεῖ καὶ δεησόμενον 0 .
ὁ μὲν οὖν Πτολεμαῖος ἦν κομιδῇ νέος ·
ὁ δὲ πάντα διέπων τὰ πράγματα Ποθεινὸς ἤθροισε βουλὴν τῶν δυνατωτάτων ἐδύναντο δὲ μέγιστον οὓς ἐκεῖνος ἐβούλετο ·
καὶ λέγειν ἐκέλευσεν ἣν ἔχει γνώμην ἕκαστος , ἦν οὖν δεινὸν περὶ Πομπηΐου Μάγνου βουλεύεσθαι Ποθεινὸν τὸν εὐνοῦχον καὶ Θεόδοτον τὸν Χῖον , ἐπὶ μισθῷ ῥητορικῶν λόγων διδάσκαλον ἀνειλημμένον , καὶ τὸν Αἰγύπτιον Ἀχιλλᾶν κορυφαιότατοι γὰρ ἦσαν ἐν κατευνασταῖς καὶ τιθηνοῖς τοῖς ἄλλοις οὗτοι σύμβουλοι .
καὶ τοιούτου δικαστηρίου ψῆφον Πομπήϊος ἐπ ἀγκυρῶν πρόσω τῆς χώρας ἀποσαλεύων περιέμενεν , ὃν Καίσαρι σωτηρίας χάριν οὐκ ἦν ἄξιον ὀφείλειν .
τῶν μὲν οὖν ἄλλων τοσοῦτον αἱ γνῶμαι διέστησαν ὅσον οἱ μὲν ἀπελαύνειν ἐκέλευον , οἱ δὲ καλεῖν καὶ δέχεσθαι τὸν ἄνδρα 0 ·
θεόδοτος δὲ δεινότητα λόγου καὶ ῥητορείαν ἐπιδεικνύμενος οὐδέτερον ἀπέφηνεν ἀσφαλές , ἀλλὰ δεξαμένους μὲν ἕξειν Καίσαρα πολέμιον καὶ δεσπότην Πομπήϊον , ἀπωσαμένους δὲ καὶ Πομπηΐῳ τῆς ἐκβολῆς ὑπαιτίους ἔσεσθαι καὶ Καίσαρι τῆς διώξεως ·
κράτιστον οὖν εἶναι μεταπεμψαμένους ἀνελεῖν τὸν ἄνδρα ·
καὶ γὰρ ἐκείνῳ χαριεῖσθαι καὶ τοῦτον οὐ φοβήσεσθαι 0 .
προσεπεῖπε δὲ διαμειδιάσας , ὥς φασιν , ὅτι νεκρὸς οὐ δάκνει .
ταῦτα κυρώσαντες ἐπ Ἀχιλλᾷ ποιοῦνται τὴν πρᾶξιν .
ὁ δὲ Σεπτίμιόν τινα πάλαι γεγονότα Πομπηΐου ταξίαρχον παραλαβών , καὶ Σάλβιον ἕτερον ἑκατοντάρχην καὶ τρεῖς ἢ τέτταρας ὑπηρέτας , ἀνήχθη πρὸς τὴν Πομπηΐου ναῦν .
ἔτυχον δὲ πάντες εἰς αὐτὴν οἱ δοκιμώτατοι τῶν συμπλεόντων ἐμβεβηκότες , ὅπως εἰδεῖεν τὸ πραττόμενον .
ὡς οὖν εἶδον οὐ βασιλικὴν οὐ δὲ λαμπρὰν οὐ δὲ ταῖς Θεοφάνους ἐλπίσιν ὁμοίαν ὑποδοχήν , ἀλλ ἐπὶ μιᾶς ἁλιάδος προσπλέοντας ὀλίγους ἀνθρώπους , ὑπείδοντο τὴν ὀλιγωρίαν καὶ τῷ Πομπηΐῳ παρῄνουν εἰς πέλαγος ἀνακρούεσθαι τὴν ναῦν , ἕως ἔξω βέλους εἰσίν .
ἐν τούτῳ δὲ πελαζούσης τῆς ἁλιάδος φθάσας ὁ Σεπτίμιος ἐξανέστη καὶ Ῥωμαϊστὶ τὸν Πομπήϊον αὐτοκράτορα προσηγόρευσεν .
ὁ δὲ Ἀχιλλᾶς ἀσπασάμενος αὐτὸν Ἑλληνιστὶ παρεκάλει μετελθεῖν εἰς τὴν ἁλιάδα ·
τέναγος γὰρ εἶναι πολύ , καὶ βάθος οὐκ ἔχειν πλόϊμον τριήρει τὴν θάλατταν ὑπόψαμμον οὖσαν 0 .
ἅμα δὲ καὶ ναῦς τινες ἑωρῶντο τῶν βασιλικῶν πληρούμεναι , καὶ τὸν αἰγιαλὸν ὁπλῖται κατεῖχον , ὥστ ἄφυκτα καὶ μεταβαλλομένοις ἐφαίνετο , καὶ προσῆν τὸ διδόναι τοῖς φονεῦσι τὴν ἀπιστίαν αὐτὴν τῆς ἀδικίας ἀπολογίαν .
ἀσπασάμενος οὖν τὴν Κορνηλίαν προαποθρηνοῦσαν αὐτὸν τὸ τέλος , καὶ δύο ἑκατοντάρχας προεμβῆναι κελεύσας καὶ τῶν ἀπελευθέρων ἕνα Φίλιππον καὶ θεράποντα Σκύθην ὄνομα , δεξιουμένων αὐτὸν ἤδη τῶν περὶ τὸν Ἀχιλλᾶν ἐκ τῆς ἁλιάδος , μεταστραφεὶς πρὸς τὴν γυναῖκα καὶ τὸν υἱὸν εἶπε Σοφοκλέους ἰαμβεῖα ·
ὅστις δὲ πρὸς τύραννον ἐμπορεύεται , κείνου στὶ δοῦλος , κ ἂν ἐλεύθερος μόλῃ 0 .
ταῦτα δ ἔσχατα πρὸς τοὺς ἑαυτοῦ φθεγξάμενος ἐνέβη καὶ συχνοῦ διαστήματος ὄντος ἐπὶ τὴν γῆν ἀπὸ τῆς τριήρους , ὡς οὐδεὶς παρὰ τῶν συμπλεόντων ἐγίνετο λόγος φιλάνθρωπος πρὸς αὐτόν , ἀποβλέψας εἰς τὸν Σεπτίμιον , οὐ δή πού σε , εἶπεν , ἐγὼ γεγονότα συστρατιώτην ἐμὸν ἀμφιγνοῶ ;
κ ἀκεῖνος ἐπένευσε τῇ κεφαλῇ μόνον , οὐδὲν προσειπὼν οὐ δὲ φιλοφρονηθείς , πολλῆς οὖν πάλιν οὔσης σιωπῆς ὁ Πομπήϊος ἔχων ἐν βιβλίῳ μικρῷ γεγραμμένον ὑπ αὐτοῦ λόγον Ἑλληνικόν , ᾧ παρεσκεύαστο χρῆσθαι πρὸς τὸν Πτολεμαῖον , ἀνεγίνωσκεν .
ὡς δὲ τῇ γῇ προσεπέλαζον , ἡ μὲν Κορνηλία μετὰ τῶν φίλων ἐκ τῆς τριήρους περιπαθὴς οὖσα τὸ μέλλον ἀπεσκοπεῖτο , καὶ θαρρεῖν ἤρχετο πολλοὺς ὁρῶσα πρὸς τὴν ἀπόβασιν τῶν βασιλικῶν οἷον ἐπὶ τιμῇ καὶ δεξιώσει συνερχομένους , ἐν τούτῳ δὲ τὸν Πομπήϊον τῆς τοῦ Φιλίππου λαμβανόμενον χειρός , ὅπως ῥᾷον ἐξανασταίη , Σεπτίμιος ὄπισθεν τῷ ξίφει διελαύνει πρῶτος , εἶτα Σάλβιος μετ ἐκεῖνον , εἶτα Ἀχιλλᾶς ἐσπάσαντο τὰς μαχαίρας 0 .
δὲ ταῖς χερσὶν ἀμφοτέραις τὴν τήβεννον ἐφελκυσάμενος κατὰ τοῦ προσώπου , μηδὲν εἰπὼν ἀνάξιον ἑαυτοῦ μη δὲ ποιήσας , ἀλλὰ στενάξας μόνον , ἐνεκαρτέρησε ταῖς πληγαῖς , ἑξήκοντα μὲν ἑνὸς δέοντα βεβιωκὼς ἔτη , μιᾷ δ ὕστερον ἡμέρᾳ τῆς γενεθλίου τελευτήσας τὸν βίον .
οἱ δ ἀπὸ τῶν νεῶν ὡς ἐθεάσαντο τὸν φόνον , οἰμωγὴν ἐξάκουστον ἄχρι τῆς γῆς ἐκχέαντες ἔφυγον , ἀράμενοι τὰς ἀγκύρας κατὰ τάχος , καὶ πνεῦμα λαμπρὸν ἐβοήθει πελαγίοις ὑπεκθέουσιν , ὥστε βουλομένους διώκειν ἀποτραπέσθαι τοὺς Αἰγυπτίους .
τοῦ δὲ Πομπηΐου τὴν μὲν κεφαλὴν ἀποτέμνουσι , τὸ δὲ ἄλλο σῶμα γυμνὸν ἐκβαλόντες ἀπὸ τῆς ἁλιάδος τοῖς δεομένοις τοιούτου θεάματος ἀπέλιπον .
παρέμεινε δὲ αὐτῷ Φίλιππος , ἕως ἐγένοντο μεστοὶ τῆς ὄψεως ·
εἶτα περιλούσας τῇ θαλάσσῃ τὸ σῶμα καὶ χιτωνίῳ τινὶ τῶν ἑαυτοῦ περιστείλας , ἄλλο δὲ οὐδὲν ἔχων , ἀλλὰ περισκοπῶν τὸν αἰγιαλὸν εὗρε μικρᾶς ἁλιάδος λείψανα , παλαιὰ μέν , ἀρκοῦντα δὲ νεκρῷ γυμνῷ καὶ οὐ δὲ ὅλῳ πυρκαϊὰν ἀναγκαίαν παρασχεῖν .
ταῦτα συγκομίζοντος αὐτοῦ καὶ συντιθέντος ἐπιστὰς ἀνὴρ Ῥωμαῖος ἤδη γέρων , τὰς δὲ πρώτας στρατείας ἔτι νέος Πομπηΐῳ συνεστρατευμένος , τίς ὤν , ὦ ἄνθρωπε , ἔφη , θάπτειν διανοῇ Μάγνον Πομπήϊον ;
ἐκείνου δὲ φήσαντος ὡς ἀπελεύθερος , ἀλλ οὐ μόνῳ σοί , ἔφη , τοῦτο τὸ καλὸν ὑπάρξει 0 1 ·
κ ἀμὲ δὲ ὥσπερ εὑρήματος εὐσεβοῦς δέξαι κοινωνόν , ὡς μὴ κατὰ πάντα μέμφωμαι τὴν ἀποξένωσιν , ἀντὶ πολλῶν ἀνιαρῶν τοῦτο γοῦν εὑράμενος , ἅψασθαι καὶ περιστεῖλαι ταῖς ἐμαῖς χερσὶ τὸν μέγιστον αὐτοκράτορα Ῥωμαίων 0 .
οὕτω μὲν ἐκηδεύετο Πομπήϊος , τῇ δ ὑστεραίᾳ Λεύκιος Λέντλος οὐκ εἰδὼς τὰ πεπραγμένα , πλέων ἀπὸ Κύπρου καὶ παρὰ γῆν κομιζόμενος , ὡς εἶδε νεκροῦ πυρὰν καὶ παρεστῶτα τὸν Φίλιππον , οὔπω καθορώμενος 0 ·
τίς ἄρα , ἔφη , τὸ πεπρωμένον ἐνταῦθα τελέσας ἀναπέπαυται ;
καὶ μικρὸν διαλιπὼν καὶ στενάξας , τάχα δέ , εἶπε , σύ , Πομπήϊε Μάγνε .
καὶ μετὰ μικρὸν ἀποβὰς καὶ συλληφθεὶς ἀπέθανε .
τοῦτο Πομπηΐου τέλος , οὐ πολλῷ δὲ ὕστερον Καῖσαρ ἐλθὼν εἰς Αἴγυπτον ἄγους τοσούτου καταπεπλησμένην τὸν μὲν προσφέροντα τὴν κεφαλὴν ὡς παλαμναῖον ἀπεστράφη , τὴν δὲ σφραγῖδα τοῦ Πομπηΐου δεξάμενος ἐδάκρυσεν ἦν δὲ γλυφὴ λέων ξιφήρης 0 .
ἀχιλλᾶν δὲ καὶ Ποθεινὸν ἀπέσφαξεν αὐτὸς δὲ ὁ βασιλεὺς μάχῃ λειφθεὶς περὶ τὸν ποταμὸν ἠφανίσθη .
θεόδοτον δὲ τὸν σοφιστὴν ἡ μὲν ἐκ Καίσαρος δίκη παρῆλθε ·
φυγὼν γὰρ Αἴγυπτον ἐπλανᾶτο ταπεινὰ πράττων καὶ μισούμενος ·
βροῦτος δὲ Μάρκος , ὅτε Καίσαρα κτείνας ἐκράτησεν , ἐξευρὼν αὐτὸν ἐν Ἀσίᾳ καὶ πᾶσαν αἰκίαν αἰκισάμενος ἀπέκτεινεν .
τὰ δὲ λείψανα τοῦ Πομπηΐου Κορνηλία δεξαμένη κομισθέντα , περὶ τὸν Ἀλβανὸν ἔθηκεν .
ἐκκειμένων οὖν τῶν βίων ἐπιδράμωμεν τῷ λόγῳ ταχέως τὰ ποιοῦντα τὰς διαφοράς , παρ ἄλληλα συνάγοντες , ἔστι δὲ ταῦτα ·
πρῶτον , ὅτι Πομπήϊος ἐκ τοῦ δικαιοτάτου τρόπου παρῆλθεν εἰς δύναμιν καὶ δόξαν , αὐτὸς ὁρμηθεὶς ἀφ ἑαυτοῦ καὶ πολλὰ καὶ μεγάλα Σύλλᾳ τὴν Ἰταλίαν ἀπὸ τῶν τυράννων ἐλευθεροῦντι συγκατεργασάμενος , Ἀγησίλαος δὲ τὴν βασιλείαν ἔδοξε λαβεῖν οὔ τε τὰ πρὸς θεοὺς ἄμεμπτος οὔ τε τὰ πρὸς ἀνθρώπους , κρίνας νοθείας Λεωτυχίδην , ὃν υἱὸν αὑτοῦ ἀπέδειξεν ἀδελφὸς γνήσιον , τὸν δὲ χρησμὸν κατειρωνευσάμενος τὸν περὶ τῆς χωλότητος .
δεύτερον , ὅτι Πομπήϊος Σύλλαν καὶ ζῶντα τιμῶν διετέλεσε καὶ τεθνηκότος ἐκήδευσε βιασάμενος Λέπιδον τὸ σῶμα , καὶ τῷ παιδὶ Φαύστῳ τὴν αὑτοῦ θυγατέρα συνῴκισεν , Ἀγησίλαος δὲ Λύσανδρον ἐκ τῆς τυχούσης προφάσεως ὑπεξέρριψε καὶ καθύβρισε 0 .
καίτοι Σύλλας μὲν οὐκ ἐλαττόνων ἔτυχεν ἢ Πομπηΐῳ παρέσχεν , Ἀγησίλαον δὲ Λύσανδρος καὶ τῆς Σπάρτης βασιλέα καὶ τῆς Ἑλλάδος στρατηγὸν ἐποίησε .
τρίτον δέ , αἱ περὶ τὰ πολιτικὰ τῶν δικαίων παραβάσεις Πομπηΐῳ μὲν δι οἰκειότητας ἐγένοντο ·
τὰ γὰρ πλεῖστα Καίσαρι καὶ Σκηπίωνι συνεξήμαρτε κηδεσταῖς οὖσιν ·
ἀγησίλαος δὲ Σφοδρίαν μὲν ἐφ οἷς Ἀθηναίους ἠδίκησεν ἀποθανεῖν ὀφείλοντα τῷ τοῦ παιδὸς ἔρωτι χαριζόμενος ἐξήρπασε , Φοιβίδᾳ δὲ Θηβαίους παρασπονδήσαντι δῆλος ἦν δι αὐτὸ τὸ ἀδίκημα προθύμως βοηθῶν ·
καθόλου δὲ ὅσα Ῥωμαίους δι αἰδῶ Πομπήϊος ἢ ἄγνοιαν αἰτίαν ἔσχε βλάψαι , ταῦτα θυμῷ καὶ φιλονεικίᾳ Λακεδαιμονίους Ἀγησίλαος ἔβλαψε τὸν Βοιώτιον ἐκκαύσας πόλεμον .
εἰ δὲ καὶ τύχην τινὰ τῶν ἀνδρῶν ἑκατέρου τοῖς σφάλμασι προσοιστέον , ἀνέλπιστος μὲν ἡ Πομπηΐου Ῥωμαίοις , Ἀγησίλαος δὲ Λακεδαιμονίους ἀκούοντας καὶ προειδότας οὐκ εἴασε φυλάξασθαι τὴν χωλὴν βασιλείαν 0 .
καὶ γὰρ εἰ μυριάκις ἠλέγχθη Λεωτυχίδης ἀλλότριος εἶναι καὶ νόθος , οὐκ ἂν ἠπόρησαν Εὐρυπωντίδαι γνήσιον καὶ ἀρτίποδα τῇ Σπάρτῃ βασιλέα παρασχεῖν , εἰ μὴ δι Ἀγησίλαον ἐπεσκότησε τῷ χρησμῷ Λύσανδρος .
οἷον μέντοι τῇ περὶ τῶν τρεσάντων ἀπορίᾳ προσήγαγεν ὁ Ἀγησίλαος ἴαμα μετὰ τὴν ἐν Λεύκτροις ἀτυχίαν , κελεύσας τοὺς νόμους ἐκείνην τὴν ἡμέραν καθεύδειν , οὐ γέγονεν ἄλλο σόφισμα πολιτικόν , οὐ δ ἔχομέν τι τοῦ Πομπηΐου παραπλήσιον , ἀλλὰ τ οὐναντίον οὐ δ οἷς αὐτὸς ἐτίθει νόμοις ᾤετο δεῖν ἐμμένειν , τὸ δύνασθαι μέγα τοῖς φίλοις ἐνδεικνύμενος , ὁ δὲ εἰς ἀνάγκην καταστὰς τοῦ λῦσαι τοὺς νόμους ἐπὶ τῷ σῶσαι τοὺς πολίτας , ἐξεῦρε τρόπον ᾧ μή τε ἐκείνους βλάψουσι μή τε ὅπως οὐ βλάψωσι λυθήσονται .
τίθεμαι δὲ κ ἀκεῖνο τὸ ἀμιμητον ἔργον εἰς πολιτικὴν ἀρετὴν τοῦ Ἀγησιλάου , τὸ δεξάμενον τὴν σκυτάλην ἀπολιπεῖν τὰς ἐν Ἀσίᾳ πράξεις , οὐ γάρ , ὡς Πομπήϊος , ἀφ ὧν ἑαυτὸν ἐποίει μέγαν ὠφέλει τὸ κοινόν , ἀλλὰ τὸ τῆς πατρίδος σκοπῶν τηλικαύτην ἀφῆκε δύναμιν καὶ δόξαν ἡλίκην οὐδεὶς πρότερον οὐ δὲ ὕστερον πλὴν Ἀλέξανδρος ἔσχεν 0 .
ἀπ ἄλλης τοίνυν ἀρχῆς , ἐν ταῖς στρατηγίαις καὶ τοῖς πολεμικοῖς , ἀριθμῷ μὲν τροπαίων καὶ μεγέθει δυνάμεων ἃς ἐπηγάγετο Πομπήϊος , καὶ πλήθει παρατάξεων ἃς ἐνίκησεν , οὐ δ ἂν ὁ Ξενοφῶν μοι δοκεῖ παραβαλεῖν τὰς Ἀγησιλάου νίκας , ᾧ διὰ τ ἆλλα καλὰ καθάπερ γέρας ἐξαίρετον δέδοται καὶ γράφειν ὃ βούλοιτο καὶ λέγειν περὶ τοῦ ἀνδρός 0 .
οἶμαι δὲ καὶ τῇ πρὸς τοὺς πολεμίους ἐπιεικείᾳ διαφέρειν τὸν ἄνδρα τοῦ ἀνδρός .
ὁ μὲν γὰρ ἀνδραποδίσασθαι Θήβας καὶ Μεσσήνην ἐξοικίσασθαι βουλόμενος , ἣν μὲν ὁμόκληρον τῆς πατρίδος , ἣν δὲ μητρόπολιν τοῦ γένους , παρ οὐδὲν ἦλθε τὴν Σπάρτην ἀποβαλεῖν , ἀπέβαλε δὲ τὴν ἡγεμονίαν ὁ δὲ καὶ τῶν πειρατῶν τοῖς μεταβαλομένοις πόλεις ἔδωκε , καὶ Τιγράνην τὸν Ἀρμενίων βασιλέα γενόμενον ἐφ ἑαυτῷ θριαμβεῦσαι σύμμαχον ἐποιήσατο , φήσας ἡμέρας μιᾶς αἰῶνα προτιμᾶν .
εἰ μέντοι τοῖς μεγίστοις καὶ κυριωτάτοις εἰς τὰ ὅπλα πράγμασι καὶ λογισμοῖς προστίθεται πρωτεῖον ἀρετῆς ἀνδρὸς ἡγεμόνος , οὐ μικρὸν ὁ Λάκων τὸν Ῥωμαῖον ἀπολέλοιπε .
πρῶτον μὲν γὰρ οὐ προήκατο τὴν πόλιν οὐ δ ἐξέλιπεν ἑπτὰ μυριάσι στρατοῦ τῶν πολεμίων ἐμβαλόντων , ὀλίγους ἔχων ὁπλίτας καὶ προνενικημένους ἐν Λεύκτροις ·
πομπήϊος δέ , πεντακισχιλίοις μόνοις καὶ τριακοσίοις μίαν Καίσαρος πόλιν Ἰταλικὴν καταλαβόντος , ἐξέπεσε τῆς Ῥώμης ὑπὸ δέους , ἢ τοσούτοις εἴξας ἀγεννῶς ἢ πλείονας ψευδῶς εἰκάσας ·
καὶ συσκευασάμενος τὰ τέκνα καὶ τὴν γυναῖκα αὑτοῦ , τὰς δὲ τῶν ἄλλων πολιτῶν ἐρήμους ἀπολιπὼν ἔφυγε , δέον ἢ κρατεῖν μαχόμενον ὑπὲρ τῆς πατρίδος ἢ δέχεσθαι διαλύσεις παρὰ τοῦ κρείττονος ·
ἦν γὰρ πολίτης καὶ οἰκεῖος ·
νῦν δὲ ᾧ στρατηγίας χρόνον ἐπιμετρῆσαι καὶ ὑπατείαν ψηφίσασθαι δεινὸν ἡγεῖτο , τούτῳ παρέσχε λαβόντι τὴν πόλιν εἰπεῖν πρὸς Μέτελλον ὅτι κ ἀκεῖνον αἰχμάλωτον αὑτοῦ νομίζει καὶ τοὺς ἄλλους ἅπαντας 0 .
ὃ τοίνυν ἔργον ἐστὶν ἀγαθοῦ στρατηγοῦ μάλιστα , κρείττονα μὲν ὄντα βιάσασθαι τοὺς πολεμίους μάχεσθαι , λειπόμενον δὲ δυνάμει μὴ βιασθῆναι , τοῦτο ποιῶν Ἀγησίλαος ἀεὶ διεφύλαξεν ἑαυτὸν ἀνίκητον ·
πομπήϊον δὲ Καῖσαρ , οὗ μὲν ἦν ἐλάττων , διέφυγε μὴ βλαβῆναι , καθὸ δὲ κρείττων ἦν , ἠνάγκασεν ἀγωνισάμενον τῷ πεζῷ περὶ πάντων σφαλῆναι , καὶ κύριος εὐθὺς ἦν χρημάτων καὶ ἀγορᾶς καὶ θαλάττης , ὑφ ὧν διεπέπρακτο ἂν ἄνευ μάχης ἐκείνοις προσόντων .
τὸ δ ὑπὲρ τούτων ἀπολόγημα μέγιστόν ἐστιν ἔγκλημα στρατηγοῦ τηλικούτου .
νέον μὲν γὰρ ἄρχοντα θορύβοις καὶ καταβοήσεσιν εἰς μαλακίαν καὶ δειλίαν ἐπιταραχθέντα τῶν ἀσφαλεστάτων ἐκπεσεῖν λογισμῶν εἰκός ἐστι καὶ συγγνωστόν Πομπήϊον δὲ Μάγνον , οὗ Ῥωμαῖοι τὸ μὲν στρατόπεδον πατρίδα , σύγκλητον δὲ τὴν σκηνήν , ἀποστάτας δὲ καὶ προδότας τοὺς ἐν Ῥώμῃ πολιτευομένους καὶ στρατηγοῦντας καὶ ὑπατεύοντας ἐκάλουν , ἀρχόμενον δὲ ὑπ οὐδενὸς ἔγνωσαν , πάσας δὲ αὐτοκράτορα στρατευσάμενον ἄριστα τὰς στρατείας , τίς ἂν ἀνάσχοιτο τοῖς Φαωνίου σκώμμασι καὶ Δομετίου , καὶ ἵνα μὴ Ἀγαμέμνων λέγηται , παρ ἐλάχιστον ἐκβιασθέντα τὸν περὶ τῆς ἡγεμονίας καὶ ἐλευθερίας ἀναρρῖψαι κίνδυνον 0 1 2 ;
ὃς εἰ μόνον ἐσκόπει τὸ παρ ἡμέραν ἄδοξον , ὤφειλεν ἀντιστὰς ἐν ἀρχῇ διαγωνίσασθαι περὶ τῆς Ῥώμης , ἀλλὰ μὴ τὴν φυγὴν ἐκείνην ἀποφαίνων στρατήγημα Θεμιστόκλειον ὕστερον ἐν αἰσχρῷ τίθεσθαι τὴν ἐν Θετταλίᾳ πρὸ μάχης διατριβήν .
οὐ γὰρ ἐκεῖνό γε στάδιον αὐτοῖς καὶ θέατρον ἐναγωνίσασθαι περὶ τῆς ἡγεμονίας ὁ θεὸς ἀπέδειξε τὸ Φαρσάλιον πεδίον , οὐ δὲ ὑπὸ κήρυκος ἐκαλεῖτο μάχεσθαι κατιὼν ἢ λιπεῖν ἑτέρῳ τὸν στέφανον , ἀλλὰ πολλὰ μὲν πεδία μυρίας δὲ πόλεις καὶ γῆν ἄπλετον ἢ κατὰ θάλατταν εὐπορία παρέσχε βουλομένῳ μιμεῖσθαι Μάξιμον καὶ Μάριον καὶ Λεύκολλον καὶ αὐτὸν Ἀγησίλαον , ὃς οὐκ ἐλάττονας μὲν ἐν Σπάρτῃ θορύβους ὑπέμεινε βουλομένων Θηβαίοις ὑπὲρ τῆς χώρας μάχεσθαι , πολλὰς δ ἐν Αἰγύπτῳ διαβολὰς καὶ κατηγορίας καὶ ὑπονοίας τοῦ βασιλέως ἤνεγκεν ἡσυχίαν ἄγειν κελεύων , χρησάμενος δὲ τοῖς ἀρίστοις ὡς ἐβούλετο λογισμοῖς , οὐ μόνον Αἰγυπτίους ἄκοντας ἔσωσεν , οὐ δὲ τὴν Σπάρτην ἐν τοσούτῳ σεισμῷ μόνος ὀρθὴν ἀεὶ διεφύλαξεν , ἀλλὰ καὶ τρόπαιον ἔστησε κατὰ Θηβαίων ἐν τῇ πόλει , τὸ νικῆσαι παρασχὼν αὖθις ἐκ τοῦ τότε μὴ προαπολέσθαι βιασαμένους .
ὅθεν Ἀγησίλαος μὲν ὑπὸ τῶν βιασθέντων ὕστερον ἐπῃνεῖτο σωθέντων , Πομπήϊος δὲ δι ἄλλους ἁμαρτών , αὐτοὺς οἷς ἐπείσθη κατηγόρους εἶχε .
καίτοι φασί τινες ὡς ὑπὸ τοῦ πενθεροῦ Σκηπίωνος ἐξηπατήθη ·
τὰ γὰρ πλεῖστα τῶν χρημάτων ὧν ἐκόμιζεν ἐξ Ἀσίας βουλόμενον αὐτὸν νοσφίσασθαι καὶ ἀποκρύψαντα κατεπεῖξαι τὴν μάχην , ὡς οὐκέτι χρημάτων ὄντων , ὃ κ ἂν ἀληθὲς ἦν , παθεῖν οὐκ ὤφειλεν ὁ στρατηγός , οὐ δὲ ῥᾳδίως οὕτω παραλογισθεὶς ἀποκινδυνεῦσαι περὶ τῶν μεγίστων , ἐν μὲν οὖν τούτοις οὕτως ἑκάτερον ἀποθεωροῦμεν .
εἰς Αἴγυπτον δ ὁ μὲν ἐξ ἀνάγκης ἔπλευσε φεύγων , ὁ δὲ οὔ τε καλῶς οὔ τε ἀναγκαίως ἐπὶ χρήμασιν , ὅπως ἔχῃ τοῖς Ἕλλησι πολεμεῖν ἀφ ὧν τοῖς βαρβάροις ἐστρατήγησεν 0 .
εἶτα ἃ διὰ Πομπήϊον Αἰγυπτίοις ἐγκαλοῦμεν , ταῦτα Αἰγύπτιοι κατηγοροῦσιν Ἀγησιλάου , ὁ μὲν γὰρ ἠδικήθη πιστεύσας , ὁ δὲ πιστευθεὶς ἐγκατέλιπε καὶ μετέστη πρὸς τοὺς πολεμοῦντας οἷς ἔπλευσε συμμαχήσων .
τὸν Ἀλεξάνδρου τοῦ βασιλέως βίον καὶ τοῦ Καίσαρος , ὑφ οὗ κατελύθη Πομπήϊος , ἐν τούτῳ τῷ βιβλίῳ γράφοντες , διὰ τὸ πλῆθος τῶν ὑποκειμένων πράξεων οὐδὲν ἄλλο προεροῦμεν ἢ παραιτησόμεθα τοὺς ἀναγινώσκοντας , ἐὰν μὴ πάντα μη δὲ καθ ἕκαστον ἐξειργασμένως τι τῶν περιβοήτων ἀπαγγέλλωμεν , ἀλλὰ ἐπιτέμνοντες τὰ πλεῖστα , μὴ συκοφαντεῖν .
οὔ τε γὰρ ἱστορίας γράφομεν , ἀλλὰ βίους , οὔ τε ταῖς ἐπιφανεστάταις πράξεσι πάντως ἔνεστι δήλωσις ἀρετῆς ἢ κακίας , ἀλλὰ πρᾶγμα βραχὺ πολλάκις καὶ ῥῆμα καὶ παιδιά τις ἔμφασιν ἤθους ἐποίησε μᾶλλον ἢ μάχαι μυριόνεκροι καὶ παρατάξεις αἱ μέγισται καὶ πολιορκίαι πόλεων 0 1 2 .
ὥσπερ οὖν οἱ ζῳγράφοι τὰς ὁμοιότητας ἀπὸ τοῦ προσώπου καὶ τῶν περὶ τὴν ὄψιν εἰδῶν , οἷς ἐμφαίνεται τὸ ἦθος , ἀναλαμβάνουσιν , ἐλάχιστα τῶν λοιπῶν μερῶν φροντίζοντες , οὕτως ἡμῖν δοτέον εἰς τὰ τῆς ψυχῆς σημεῖα μᾶλλον ἐνδύεσθαι καὶ διὰ τούτων εἰδοποιεῖν τὸν ἑκάστου βίον , ἐάσαντας ἑτέροις τὰ μεγέθη καὶ τοὺς ἀγῶνας .
ἀλέξανδρος ὅτι τῷ γένει πρὸς πατρὸς μὲν ἦν Ἡρακλείδης ἀπὸ Καράνου , πρὸς δὲ μητρὸς Αἰακίδης ἀπὸ Νεοπτολέμου , τῶν πάνυ πεπιστευμένων ἐστί 0 .