Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
Οὐκ ἀπέστειλεν ἄγγελον ἐξ οὐρανοῦ , οὐ τὰ τάγματα τῶν χερουβίμ ·
οὐκ ἀποστέλλει τὰ σεραφὶμ κατὰ τῶν ἀντιλεγόντων , ἀλλὰ δεικνὺς τὰ τῆς δυνάμεως , παρασκεύαζει λεγεῶνας βατράχων .
καὶ ἦσαν ἀκρίδων τὰ στρατεύματα , οὐδενὸς ταξιαρχοῦντος φαινομένου , τοῦ δὲ θεοῦ κελεύοντος ὡδηγοῦντο .
ἐξῆλθον βάτραχοι ἐκ τοῦ ποταμοῦ κατὰ τοῦ θεομάχου στρατευόμενοι , ἦλθον ἀκρίδες λογισμοῦ μὲν διάκρισιν οὐκ ἔχουσαι , τὸ δὲ δεσποτικὸν πληροῦσαι πρόσταγμα .
ἐπῆλθον καὶ σκνῖπες καὶ κυνόμυιαι καὶ πολλὰ καὶ διάφορα θαύματα κατ αὐτοῦ καινουργεῖ διαφόρως ὁ θεὸς , τὴν ψυχὴν ἀνατέμνων καὶ βασανίζων αὐτοῦ , τὴν ἔννοιαν διαφόρως ἀσεβήσασαν διαφόρως κολάζων .
καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι διὰ τοῦτο αὐτὸν κατὰ μέρος κατατέμνει καὶ οὐκ ἀθρόον ἐκόλασεν , ἵνα δι αὐτοῦ τὴν δύναμιν ἐνδείξηται , λέγει ἡ πανάρετος σοφία ·
Οὐ γὰρ ἠπόρει ἡ παντοδύναμός σου χεὶρ καὶ κτίσασα τὸν κόσμον , καὶ ἀνεξιχνίαστος σοφία ἐπιρρῆψαι αὐτοῖς ἢ θρασεῖς λέοντας ἢ νεοκτίστους θυμοῦ πλήρεις θῆρας ἀγνώστους 0 .
ἀλλὰ πάντα ἐποίησεν ἐνδεικνύμενος ἑαυτοῦ τὴν μακροθυμίαν .
διὰ τοῦτο λέγει ὁ θεός ·
ἵνα διηγήσησθε τοῖς τέκνοις τῶν τέκνων ὑμῶν , ὅσα ἐμπέπαιχα τοῖς Αἰγυπτίοις .
τὸν οὖν Φαραὼ μυρίων τιμωριῶν ἄξια δράσαντα κολάζει ὁ θεὸς καὶ λέγει πρὸς αὐτόν ·
Εἰς αὐτὸ τοῦτο ἐξήγειρά σε , ἵν ἐνδείξωμαι ἐν σοὶ τὴν δύναμίν μου καὶ ἀναγγελῇ τὸ ὄνομά μου πάσῃ τῇ γῇ .
ἵνα διὰ σοῦ ἄλλους κερδάνω 0 ·
ἵνα διὰ σοῦ ἄλλους σωφρονίσω 0 ·
ἵνα διὰ σοῦ ἄλλους παιδεύσω 0 .
καὶ ἵνα μάθῃς πῶς ὠφέλησεν ἡ τούτου ἀνατομὴ τοὺς ἄλλους , λάβε τῆς γραφῆς τὴν ἐνέργειαν .
ἡρπάγη ποτὲ τοῦ θεοῦ ἡ κιβωτὸς παρὰ τῶν ἀλλοφύλων καὶ ἦλθον οἱ μαντεῖς καὶ οἱ ψευδοπροφῆται πάντες καὶ ἔλεγον τοῖς βασιλεῦσι τῶν ἀλλοφύλων ·
ἐξαποστείλωμεν τὴν κιβωτὸν τοῦ θεοῦ Ἰσραὴλ ἀφ ἡμῶν , τὴν χεῖρα αὐτοῦ τὴν κραταιάν .
Οὐκ οἴδατε πόσα ἐποίησεν ὁ κύριος τοῖς Αἰγυπτίοις ;
ἵνα τί σκληρύνωμεν τὰς καρδίας ἡμῶν , ὡς ἐσκλήρυνεν Φαραώ ;
ὢ τῆς εὐγνωμοσύνης τῶν ἐθνῶν 0 ·
Αἰδέσθητι ὁ ἀντιλέγων τῶν ἀλλοφύλων τὰς φωνάς .
μή , εἶπον οἱ ἀλλόφυλοι , σκληρύνωμεν τὰς καρδίας ἡμῶν , ὡς ἐσκλήρυνεν ὁ θεὸς τὴν καρδίαν Φαραώ .
Αὐτῷ τῷ Φαραὼ ἐπέγραψαν τὴν ἀναισθησίαν .
διὰ τί Σκληρύνωμεν τὰς καρδίας ἡμῶν , ὡς ἐσκλήρυνε Φαραώ ;
Οὐχ ὅτε ἐνέπαιξαν αὐτοῖς , τότε ἐξαπέστειλαν τὸν λαόν ;
καὶ νῦν ἐξιλεωσώμεθα τὸν θεόν .
καὶ ἐν ἑτέρᾳ πάλιν παρεμβολῇ πολέμου , ὡς εἶδον τὴν κιβωτὸν οἱ ἀλλόφυλοι , λέγουσιν ·
Οὐαὶ ἡμῖν , οὗτός ἐστιν ὁ θεὸς ὁ σκληρός , ὁ πατάξας τὴν Αἴγυπτον .
Οὐαὶ ἡμῖν , ἐξελοῦ ἡμᾶς , κύριε .
πρὸ τῆς πείρας βλέπετε , πῶς ἐσωφρόνισε Φαραώ .
ταῦτα βοῶσιν οἱ ἀλλόφυλοι .
καὶ ἑτέρα γυνὴ ἀλλόφυλος Ῥαάβ , ποτὲ πόρνη , νῦν δὲ σώφρων , ἐκείνη ἡ μνημονευομένη , λέγει τοῖς κατασκόποις ·
ἔγνωμεν , ὅσα ἐποίησε κύριος ὁ θεὸς τοῖς Αἰγυπτίοις καὶ ἠκούσαμεν καὶ ἐταπεινώθη ἡμῶν ἡ καρδία καὶ οὐχ ὑπελείφθη ἐν ἡμῖν πνοή , ὅτι ὁ θεὸς ὑμῶν μέγας αὐτὸς ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω καὶ ἐν τῇ γῇ κάτω 0 .
ὁρᾷς ὅτι οὐ ψεύδεται ὁ θεὸς λέγων ·
Εἰς τοῦτο αὐτὸ ἐξήγειρά σε , ἵνα ἐνδείξωμαι ἐν σοὶ τὴν δύναμίν μου καὶ ἀναγγελῇ τὸ ὄνομά μου ἐν πάσῃ τῇ γῇ ;
τὸ δὲ τέλος τῆς ἀποστολικῆς διδασκαλίας τέλος γενέσθω τῶν ἡμετέρων λόγων .
Εἰ δὲ θέλων ὁ θεὸς ἐνδείξασθαι τὴν ὀργὴν καὶ γνωρίσαι τὸ δυνατὸν αὐτοῦ , ἤνεγκε τὴν ὀργὴν ἐπὶ σκεύη ὀργῆς ἐν πολλῇ μακροθυμίᾳ 0 .
Οὐχ ἁπλῶς φησιν ἐπήγαγε τὴν ὀργήν , ἀλλ ἐπὶ τὸν ἄξιον τῆς ὀργῆς .
τί γὰρ λέγει ;
ἤνεγκε ἐν πολλῇ μακροθυμίᾳ ὀργὴν ἐπὶ σκεύη ὀργῆς .
ὥσπερ γὰρ σὺ οἶδας μὲν πρὸς τὰ ὄντα ὁ ἀπόστολος 0 ·
τὸ λοιπόν , ἀδελφοί , ἰσχύετε , ἐνδυναμοῦσθε , καταρτίζεσθε .
Εἰ δὲ κατηρτισμένοι ἐκ φύσεως , διὰ τί μοι λέγεις 0 ·
καταρτίζεσθε ;
τὸ δὲ καταρτίζεσθαι τὸ ἀπὸ τῶν τρόπων ἑαυτοὺς ἀξίους ἀποτελεῖν 0 .
καὶ λάμβανε μαρτυροῦσαν τὴν φύσιν τῶν πραγμάτων .
τὸ ἔριον ἡ φύσις φέρει ·
τὸ δὲ κατηρτισμένον αἱ γυναῖκες ἐργάζονται .
ἀμέλει γοῦν κατάρτισμα καλοῦσιν αὐτὴν τὴν ὑφήν , αὐτὴν τὴν ἐργασίαν .
ὥσπερ οὖν ἡ φύσις προφέρει τὸ ἔριον , ἡ δὲ σοφία καταρτίζει τὸ παρασχεθὲν ὑπὸ τῆς φύσεως , οὕτως ὁ θεὸς πλάσας τὴν φύσιν , παρέδωκε τῇ προαιρέσει .
ἔριον ἡμῶν ἡ φύσις ἐστὶ λοιπόν .
ἐν σοί ἐστι τὸ καταρτίσαι ἐξ αὐτοῦ σκεῦος τιμῆς ἢ καταρτίσαι σκεῦος ἀτιμίας .
βαφεὺς εἶ ·
ἔλαβες παρὰ τῆς φύσεως ἐρέαν ·
ἔλαβες τὴν προαίρεσιν , ὥσπερ τινὰ βαφήν 0 1 .
θέλεις βάψαι τὴν ἐρέαν πορφύραν βασιλικήν ;
γίνῃ υἱὸς βασιλέως .
ἔβαψας αὐτὴν ἔργοις σκοτεινοῖς ;
γίνῃ υἱὸς σκότους καὶ νυκτός , οὐ τῆς φύσεως τοῦτο ἐργαζομένης , ἀλλὰ τῆς προαιρέσεως τὴν διαφορὰν καταρτιζούσης .
Οὐδὲν τούτων ἐξ ἀνάγκης , κ ἂν φιλονεικῶσιν οἱ φιλόνεικοι 0 .
διὰ γὰρ τὴν τοῦ θεοῦ χάριν , ὅσον ἧκεν εἰς δύναμιν ἡμετέραν , τὴν λύσιν πεποιήκαμεν , ὥστε τὰ ζητούμενα λοιπὸν ἐναποτιθέσθω τοῖς νοήμασι .
ἐάν τις ἀντιπέσῃ , οὕτως αὐτῷ ἀντίστηθι ἐν τοῖς οἰκείοις σκεύεσι καταβάλλειν .
καὶ οὐκ ἐπειδὴ πρόκειταί σοι σκεύη ἐν τῇ οἰκίᾳ , ἀδιαφόρως πᾶσι κέχρησαι , ἀλλ οἶδας ποῖον μὲν ἀγγεῖον δέχεται οἶνον , ποῖον δὲ ἀγγεῖον δέχεται ὄξος .
Οὕτως οἶδεν ὁ θεὸς ποία ψυχὴ ἐπιτηδεία πρὸς ἔλεον , ποία ψυχὴ ἀξία τιμωρίας , οὐκ ἐπειδὴ οὕτω πεποίηται , ἀλλ ἐπειδὴ οὕτω διὰ τῆς οἰκείας πολιτείας κατεσκεύασται 0 1 .
διὰ τοῦτο , ἀδελφέ , σκεύη καλεῖ καὶ τοὺς τιμωρουμένους , σκεύη καὶ τοὺς ἐλεουμένους .
Εἰ δὲ θέλων ὁ θεὸς ἐνδείξασθαι τὴν ὀργὴν καὶ γνωρίσαι τὸ δυνατὸν αὐτοῦ , ἤνεγκεν ἐν πολλῇ μακροθυμίᾳ τὴν ὀργὴν ἐπὶ σκεύη ὀργῆς κατηρτισμένα εἰς ἀπώλειαν , ἵνα ἐνδείξηται τὸν πλοῦτον τοῦ ἐλέους αὐτοῦ ἐπὶ σκεύη ἐλέους .
κἀκεῖνον ἐποίησε σκεῦος ὀργῆς τὸν τὴν ὀργὴν δεξάμενον καὶ τοῦτον σκεῦος ἐλέους τὸν τὴν φιλανθρωπίαν δεχόμενον , ἵνα δείξῃ ὅτι ἕκαστος ἐφ ἑαυτὸν προσκαλεῖται τὴν ὀργὴν καὶ τὸ ἔλεος .
ἀλλ ἴσως τις ἐπιλαμβάνεται τῆς φωνῆς ταύτης , μᾶλλον δὲ τῆς λέξεως ἐπὶ σκεύη ὀργῆς κατηρτισμένα εἰς ἀπώλειαν 0 .
Οὕτω φησὶν οὐκ ἐκ πολιτείας , ἀλλ αὐτὸς κατήρτισε .
δεῖ δὲ εἰδέναι ὅτι τὸ καταρτισθῆναι οὐκ ἐκ φύσεως , ἀλλ ἐκ προαιρέσεως 0 .
καὶ τούτου δέχου τὴν μαρτυρίαν τὸ καταρτίζεσθαι τὸ ἐν τῇ προαιρέσει ἀποτελεῖν ἄξιον τιμωρίας ἢ φιλανθρωπίας .
ναί , οὐκ ἠκρίβωμαι τὰς γραφάς , ἀλλὰ τὸ ζητούμενον , ἵνα σὺ θεραπευθῇς 0 .
καὶ γὰρ ὁ θεραπευόμενος παρὰ τῷ ἰατρῷ οὐ τὴν φύσιν τῶν φαρμάκων περιεργάζεται , ἀλλὰ πῶς θεραπευθῇ σπουδάζει .
ἐὰν εἴπῃ σοι ὁ ἀντιλέγων ·
πῶς ἔμαθες ;
πῶς ἐδιδάχθης ;
εἰπέ ·
πῶς μὲν ἔμαθον , οἶδα ·
πῶς δὲ ἀπαγγελῶ , οὐκ οἶδα .
Οὐ γὰρ ἐθεράπευσα , ἀλλ ἐθεραπεύθην ἀκλινῆ τὴν ψυχὴν ἔχειν .
ἐὰν ἴδῃς αὐτὸν ἀντιλέγοντα , εἰπέ ·
ἐπειδὴ ἐγὼ οὐκ ἐγενόμην ἰατρός , οὐ δὲ ἰατρικὴν ἐπιστεύθην , ἐλθὲ πρὸς τοὺς ἰατροὺς καὶ ἀπαγγελοῦσί σοι τὴν τῶν φαρμάκων βοήθειαν .
γένοιτο δε ἡμᾶς ἰατρευομένους , δόξαν ἀναπέμπειν τῷ μόνῳ ἰατρῷ καὶ σοφῷ θεῷ ·
αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων 0 .
ἐπαινῶ μὲν ὑμῶν τὸν πόθον καὶ θαυμάζω τὸν ζῆλον , καὶ τὴν καλὴν ταύτην ἅμιλλαν ἀποδέχομαι .
Οὐ γάρ ἐστι ταραχὴ θόρυβον γεννῶσα , ἀλλὰ θλῖψις δικαιοσύνης στέφανον πλέκουσα .
μακαρίζω τὴν καλὴν ὑμῶν προθυμίαν , δι ἣν πάντα πόνον ὑφίστασθε τῆς θείας ἀκροπόλεως ἐξηρτημένοι .
ἀλλ ὥσπερ τοῦτον θαυμάζω τὸν ζῆλον , οὕτως ἀποστρέφομαι τὸν περὶ τὰ μάταια πόνον .
χθὲς γὰρ ἡμῖν οὗτος ὁ ἱερὸς σύλλογος ἐσυλεῖτο , καὶ ἀντὶ τοῦ θείου τούτου καὶ μακαρίου σταδίου ἱππόδρομος τὸν λαὸν ἐδέξατο .
καὶ ἐθαύμασα πῶς ἵππων ἅμιλλαν ἐζητήσατε , θείου λόγου ἅμιλλαν καταλιπόντες .
ἐκεῖ μὲν γὰρ ἦν ἰδεῖν ἵππων δρόμον , ἐνταῦθα δὲ ἅρμα θεοῦ μυριοπλάσιον , ἐν ᾧ χιλιάδες εὐθυνούντων 0 1 .
ἐκεῖ ἦν ἰδεῖν ἀγῶνα καὶ δρόμον καὶ ἔριν , ἐνταῦθα πόθον καὶ ζῆλον καὶ προθυμίαν 0 .
ἓν ἅρμα μυρία ἅρματα καταβάλλει .
ἓν γὰρ τοῦ θεοῦ τὸ ἅρμα 0 ·
πολλὰ δὲ τῶν πονηρῶν τὰ ἅρματα 0 .
ἀλλὰ τὸ μὲν κατευθύνει τὸν δρόμον τῆς εὐσεβείας ·
τὰ δὲ ὑπὸ τοῦ θείου ἅρματος ἀνατρέπονται .
Οὗτοι γάρ φησιν ἐν ἅρμασι , καὶ οὗτοι ἐν ἵπποις 0 ·
ἡμεῖς δὲ ἐν ὀνόματι κυρίου θεοῦ ἡμῶν μεγαλυνθησόμεθα ·
αὐτοὶ συνεποδίσθησαν καὶ ἔπεσον ·
ἡμεῖς δὲ ἀνέστημεν καὶ ἀνωρθώθημεν .
τὸ ἅρμα τοῦτο οὐχ ἵππους καταβάλλει , οὐ δὲ ἀνθρώπους καταστρέφει .
ἀλλὰ δαίμονας διαλύει καὶ τοῦ διαβόλου τὴν τυραννίδα εἰς ἔδαφος στρώννυσιν .
ἔχει ὁ θεὸς ἅρμα οὐκ ἀπὸ τεσσάρων ἴππων , ἀλλ ἀπὸ μυρίων ψυχῶν συγκεκροτημένον .
τὸ ἅρμα γὰρ τοῦ θεοῦ φησι μυριοπλάσιον , ἐν ᾧ χιλιάδες εὐθυνούντων 0 .
ἵπποι τοῦ θεοῦ αἱ ἅγιαι ψυχαί 0 ·
ἵπποι τοῦ θεοῦ αἱ ψυχαὶ τῶν ἀποστόλων , αἱ διὰ πάσης τῆς γῆς ὁδεύσασαι καὶ τὴν σωτηρίαν τῷ κόσμῳ φέρουσαι 0 .
ἡ γὰρ τῶν ἀποστόλων ἱππασία , σωτηρία τῆς οἰκουμένης 0 .
ἐπεβίβασας εἰς θάλασσαν τοὺς ἵππους σου καὶ ἡ ἱππασία σου σωτηρία 0 .
Οἱ αὐτοὶ γὰρ οὗτοι ἵπποι καὶ τοῖς πιστοῖς ἤνεγκαν σωτηρίαν καὶ τοὺς ἐχθροὺς τῆς εὐσεβείας ἐθόλωσαν .
ἐπεβίβασας γὰρ εἰς θάλασσαν τοὺς ἵππους σου φησὶ ταράσσοντας ὕδατα πολλά .
ἐτάραξε τὸ κήρυγμα τῶν ἀποστόλων τῶν ἐθνῶν τὰ συγκροτήματα .
πολλοὶ βασιλεῖς ἐταράχθησαν ·
πολλοὶ τύραννοι ἐθολώθησαν , μὴ φέροντες τὸν δρόμον τῆς ἀποστολικῆς χάριτος .
διὰ τοῦτο οἱ ταραττόμενοι ἐπὶ τῷ δρόμῳ τῶν ἀποστόλων ἔλεγον ·
Οἱ τὴν οἰκουμένην ἀναστατώσαντες , οὗτοι καὶ ἐνταῦθα πάρεισι .
βλέπε θεοῦ ἅρμα ·
βλέπε ἵππους χαλινὸν εὐσεβείας δεχομένους .
μὴ ἀντίπιπτε τῷ λόγῳ τῆς ἀληθείας , μη δὲ μιμοῦ τῶν ἀλόγων τὰ σκιρτήματα , ἀπολακτίζων τὸν θεῖον νόμον , Τί με διώκεις ;
σκληρόν σοι πρὸς κέντρα λακτίζειν 0 .
δεξώμεθα χαλινὸν εὐσεβείας καὶ μεταγάγωμεν τὴν ὄψιν εἰς σώφρονα θέαν .
ἴδωμεν τοὺς ἡνιόχους τῆς εὐσεβείας , προφήτας καὶ ἀποστόλους .
προφῆται ἡνίοχοι τῆς ἀληθείας , οἱ κυβερνῶντες τὸν δρόμον τῆς εὐταξίας 0 .
πάτερ , πάτερ , ἡνίοχε Ἰσραὴλ καὶ ἱππεὺς αὐτοῦ .
προτιμᾶσθαι δὲ δεῖ πάντων τὴν εὐσέβειαν .
μὴ ὅταν μὲν ἀκούῃς τοῦ θείου λόγου , ἐξήρτησο τῆς διδασκαλίας .
ὅταν δὲ ἔξω γένῃ τοῦ λόγου , μετὰ τῶν ἀλόγων φαίνου .
συνδιατίθεσο τῇ ψυχῇ καὶ τῷ ὄμματι ἀγάπα τοῦ θεοῦ λόγον .
μὴ μέριζέ σου τὴν ὄψιν πρὸς ἀσχήμονα θέαν καὶ πρὸς ἔνθεον ζῆλον .
ἔθισόν σου τὸν ὀφθαλμὸν μηδὲν ἕτερον βλέπειν εἰ μὴ τὰ οὐράνια κάλλη , ὥστε λέγειν 0 ·
πρὸς σε ἦρα τοὺς ὀφθαλμούς μου , τὸν κατοικοῦντα ἐν τῷ οὐρανῷ .
ἔθισόν σου τὴν ἀκοὴν μὴ πρὸς κραυγάς , μη δὲ πρὸς θορύβους , ἀλλὰ πρὸς τὸν θεῖον νόμον , λέγων ·
κλινῶ εἰς παραβολὴν τὸ οὖς μου καὶ ἀκούσω τί λαλήσει ἐν ἐμοὶ κύριος ὁ θεός .
Οὐ δεῖ τὰ εἰς κολακείαν φέροντα λέγειν , ἀλλὰ τὰ παιδεύοντα διδάσκειν .
κολακείας γὰρ κέρδος οὐδὲν , παιδείας δὲ πολὺ τὸ ὄφελος 0 1 .
μὴ αἰχμαλωτίζου τῷ νοήματι πρὸς τὰς ἀτόπους θέας , μη δὲ ἐκδίδου τὸν λογισμὸν τοῖς ἔξωθεν ᾄσμασιν .
ἱκανὸς γὰρ ἂν κρατεῖ λογισμοῦ , κ ἂν ἀπὸ τῆς συν ηθείας ἀπαγόμενόν σου τὸν νοῦν .
Οὐκ εἶ δοῦλος , ἀλλ ἐλεύθερος .
Οὐκ ἄκων αἰχμαλωτίζῃ , ἀλλ ἑκὼν ἑαυτὸν πιπράσκεις τῇ ἁμαρτίᾳ .
μὴ ἐπιλαμβάνου τῆς ἀποστολικῆς φωνῆς .
μὴ ὅταν ἔλεγχος εἰσέλθῃ τῆς ἀληθείας , ἐλέγχων τὰ κρυπτὰ τῆς καρδίας , εἴπῃς ·
μὴ γὰρ ἐγὼ Οὐχ ὃ θέλω τοῦτο ποιῶ , ἀλλ ὃ μισῶ , τοῦτο πράσσω ;
μὴ τῇ συνηθείᾳ δουλεύων συκοφάντει τὰ θεῖα ῥήματα .
μὴ σαυτοῦ τὴν ἐπιθυμίαν πληρῶν , τὴν ἀποστολικὴν διάβαλλε δόξαν .
πολλοὶ γὰρ πολλάκις προφασίζονται προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις καὶ τὸν ἀποστολικὸν ἡμῖν προτείνουσι λόγον τὸν ἀρτίως ἡμῖν ὑπαναγνωσθέντα .
Εἶπέ φησι Παῦλος τὸ σκεῦος τῆς ἐκλογῆς ὁ πνεύματι ἁγίῳ διὰ παντὸς κυβερνώμενος ·
Οὐχ ὃ θέλω τοῦτο ποιῶ , ἀλλ ὃ μισῶ , τοῦτο πράσσω .
συνήδομαι τῷ νόμῳ τοῦ Θεοῦ , κατὰ τὸν ἔσω ἄνθρωπον ·
βλέπω δὲ ἕτερον νόμον ἐν τοῖς μέλεσί μου , ἀντιστρατευόμενον τῷ νόμῳ τοῦ νοός μου καὶ αἰχμαλωτίζοντά με τῷ νόμῳ τῆς ἁμαρτίας .
φιλεῖ πᾶς φιλαμαρτήμων εὑρεῖν πρόσωπον ἀξιόπιστον συναγωνιζόμενον αὐτοῦ τῇ ἁμαρτίᾳ καὶ ἡδέως κατατρέχουσι τῶν ἀποστόλων , οὐχ ἵνα ἐκείνους ὑβρίσωσιν , ἀλλ ἵνα ἑαυτοῖς ἀπολογίαν πορίσωνται .
Οἶδα γὰρ ὅτι οὐκ οἰκεῖ ἐν ἐμοί , τουτ έστιν , ἐν τῇ σαρκί μου , ἀγαθόν .
Εἰ τοίνυν ἐν Παύλῳ οὐκ οἰκεῖ ἀγαθόν , πῶς φησιν ἐν ἐμοὶ ἐνδέχεται ἀγαθοῦ κατοίκησιν εἶναι καὶ ἀγαθοῦ μετέχειν ἐμὲ καὶ ἀγαθοῦ ῥίζαν εἶναι ἐν ἐμοί ;
Εἰ τὸν τοσοῦτον ἄνδρα εὑρίσκομεν αἰχμαλωτιζόμενον τῇ ἁμαρτίᾳ , καθὼς αὐτὸς διεσάφησε , τί πρὸς ἐμὲ τὸν οἰκτρὸν καὶ τῇ ἁμαρτίᾳ δεδουλωμένον 0 ;
ἵνα τοίνυν μὴ δύο γένηται φαῦλα 0 ·
καὶ ὁ ἀποστολικὸς συκοφαντῆται λόγος καὶ ἡμεῖς ἑαυτοὺς ἄδειαν ἁμαρτημάτων ποριζώμεθα , ἀναγκαῖόν ἐστιν πᾶσαν τὴν ἀποστολικὴν ἀναπτύξαι διάνοιαν .
πάντων τοίνυν τῶν ἀμφιβαλλομένων ἐν ταῖς γραφαῖς λύσις ἡ ὑπόθεσις 0 .
ὅταν γάρ τις γνῷ τὸν σκοπὸν τοῦ λέγοντος , καὶ πρὸς τίνας ὁ λόγος , καὶ περὶ τίνων , εὐκρινῆ καὶ ἀσύγχυτον ἀποδίδωσιν τῶν λόγων τὴν θεωρίαν 0 .
ὁ ἀπόστολος , ἵνα σαφεῖ καὶ συντόμῳ χρήσωμαι λόγῳ , ἀναζωγραφεῖ εἰκόνα παντὸς τοῦ ἀνθρώπου , τοῦ τε πλασθέντος ἀπ ἀρχῆς καὶ τοῦ παιδαγωγηθέντος ἐν νόμῳ καὶ τοῦ ἐλευθερωθέντος ἐν χάριτι .
καὶ ἀναζωγραφεῖ ὡς ἐν εἰκόνι τῷ λόγῳ 0 .
τί οὖν ὁ Ἀδὰμ πρὸ τῆς ἐντολῆς 0 ;
καὶ τίς ἐγένετο μετὰ τὴν ἐντολήν ;
ποίαν ἔσχε κατάστασιν ἐν νόμῳ καὶ ποίαν ἔλαβε προσηγορίαν ἐν τῇ χαριτι ;
καὶ ὥσπερ ἐὰν σήμερον λέγω 0 ·
ὁ θεὸς ἐποίησεν ἡμᾶς κατ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν αὐτοῦ , ἐπειδὴ δὲ παρέβημεν τὴν ἐντολήν , ἐξεβλήθημεν τοῦ παραδείσου , οὐκ εἰς ἑαυτὸν ἀναλαμβάνω τὸν λόγον , ἀλλὰ τὴν ἀρχαίαν ἱστορίαν εἰς ἑαυτὸν ἀναφέρω .
Οὔτε γὰρ παράδεισον εἶδον , οὔ τε παραδείσου ἀπεβλήθην , ἀλλὰ τοῦ πατρὸς τὸ πάθος καὶ τὸν ἀρχέγονον τῆς συμφορᾶς ἀναζωγραφῶ καὶ λέγω ·
ἐπλάσθην , παρέβην , ἐξεβλήθην , ἐπαιδαγωγήθην , ἀνεκλήθην .
ἐγὼ δὲ ἔζων χωρὶς νόμου ποτέ .
ἆρα Παῦλος πρεσβύτερος ἦν τοῦ νόμου ;
ὁ Παῦλος μετὰ πάντας τοὺς τραφέντας ἐν τῷ νόμῳ ἤνθησε , μετὰ τὴν τοῦ Χριστοῦ ἐπιφάνειαν .
Εἰ τοίνυν μετὰ τὸν νόμον ἐστί , πῶς πρεσβύτερον ἑαυτὸν τοῦ νόμου τίθησι ;
ἐλθούσης δὲ τῆς ἐντολῆς , ἡ ἁμαρτία ἀνέζησεν .
ἆρα μετὰ Παῦλον ἦλθεν ἡ ἐντολή ;
καὶ ἵνα μή τις νομίσῃ , ὅτι νόμος μὲν ἦν πρὸ τοῦ Παύλου , αὐτὸς δὲ ἔζη χωρὶς νόμου ποτέ , ἐθνικὸν βίον ἐπανῃρημένος , μετὰ δὲ ταῦτα ἀπὸ τοῦ νόμου ἐπαιδαγωγήθη , ἐλέγχει ἡ ἱστορία τὴν ἀλήθειαν .
παῦλος γὰρ οὐκ ἔστιν ὅτε ἄνευ νόμου ἔζησε .
πῶς γὰρ ὁ λέγων Ἑβραίου ἐξ Ἑβραίων , περιτομὴ ὀκταήμερος , ἐκ γένους Ἰσραηλιτικοῦ πότε οὖν ἔζησε χωρὶς νόμου ;
ἐλθούσης δὲ τῆς ἐντολῆς 0 .
ποίας 0 ;
τῆς λεγούσης ·
ἀπὸ παντὸς ξύλου τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ φάγῃ .
ἐλθούσης δὲ τῆς ἐντολῆς , ἡ ἁμαρτία ἀνέζησεν , ἐγὼ δὲ ἀπέθανον .
βλέπε πῶς ὡς ἐν ζυγῷ τῷ λόγῳ τίθησιν ἁμαρτίαν καὶ δικαιοσύνην , ὅτι τότε νεκροῦται ἡ ἁμαρτία , ὅτε κατορθοῦτι ἡ ἐντολή .
τότε ἀποθνήσκει ὁ ἄνθρωπος , ὅτε εὐοδοῦται ἡ ἁμαρτία .
τὸ γὰρ εἰπεῖν 0 ·
ἐλθούσης δὲ τῆς ἐντολῆς , ἡ ἁμαρτία ἀνέζησεν , δείκνυσιν ὅτι πρὸ παραβάσεως νεκρὰ ἦν ἡ ἁμαρτία .
ἁμαρτίαν δὲ καλεῖ οὐ τὴν πρᾶξιν τῆς ἁμαρτίας , ἀλλὰ τὸν διάβολον .
διὰ τί δὲ τὸν διάβολον ἁμαρτίαν καλεῖ ;
ἐπειδὴ διδάσκαλος ἐγένετο ἁμαρτίας 0 .
ἐὰν γὰρ μή τις τοῖς ἰδιώμασι τῆς γραφῆς προσέχῃ , πολὺ διολισθαίνει καὶ ἐκπίπτει τοῦ σκοποῦ τῆς ἀληθείας .
ἁμαρτίαν ἔθος καλεῖν τῇ γραφῇ τὸν διάβολον 0 .
ἐπειδὴ ἐγένετο διδάσκαλος καὶ εἰσηγητὴς καὶ πρόξενος ἁμαρτίας 0 .
ὁμοίως καὶ τὸν σωτῆρα τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν καλεῖ ἡ γραφὴ δικαιοσύνην , οὐχ ὡς πρᾶξιν δικαιοσύνης , ἀλλ ὡς διδάσκαλον δικαιοσύνης .
ὃς ἐγενήθη ἡμῖν ἀπὸ θεοῦ σοφία καὶ δικαιοσύνη καὶ ἁγιασμὸς καὶ ἀπολύτρωσις .
ὥσπερ οὖν ὁ Χριστὸς δικαιοσύνη κέκληται , καθ ὃ πηγὴ δικαιοσύνης , οὕτω καὶ ὁ διάβολος εἰσηγητὴς γενόμενος καὶ διδάσκαλος ἁμαρτίας , τὴν τῆς ἁμαρτίας προσηγορίαν ἐδέξατο 0 .
ἡ ἁμαρτία ἀνέζησεν , ἐγὼ δὲ ἀπέθανον .
καὶ εὑρέθη μοι ἡ ἐντολὴ ἡ εἰς ζωήν , αὕτη εἰς θάνατον 0 .
ἔδωκε γὰρ ὁ θεὸς τῷ Ἀδὰμ ἐντολήν , οὐχ ἵνα ἀποθάνῃ , ἀλλ ἵνα ζήσῃ .
ἡ οὖν ἐντολή φησιν ἡ δοθεῖσά μοι εἰς ζωὴν , αὕτη εὑρέθη εἰς θάνατον , οὐκ αὐτὴ μεταβληθεῖσα , ἀλλ ἐμοῦ διὰ τῆς παραβάσεως τὴν ἐνέργειαν τὴν ζωοποιὸν ἀνατρέποντος .
προσέχειν ἀκριβῶς δεῖ πρὸς τὰ ἀνακύπτοντα τῶν ζητημάτων ἅπαντα .
Εὐθέως γὰρ ὁ ἐχθρὸς τῶν γραφῶν , καὶ μὴ συντρεφόμενος τῷ λόγῳ τῆς εὐσεβείας , εἰς οὐδὲν ἕτερον χωρεῖ ἢ τοῦτο 0 .
Οὐ προῄδει , φησίν , ὁ θεὸς ὅτι ἔμελλεν ἁμαρτάνειν ὁ Ἀδάμ ;
Οὐ προῄδει ὅτι οὐ μὴ φυλάξει τὴν ἐντολήν ;
Οὐ προῄδει ὅτι ἀπατηθήσεται ὑπὸ τοῦ ὄφεως ;
τίνος τοίνυν ἕνεκεν δέδωκε τὴν ἐντολὴν τῷ μέλλοντι μὴ φυλάττειν τὴν ἐντολήν ;
δεῖ δὲ εἰδέναι ὅτι ὁ θεὸς προγινώσκει μὲν τὰ πάντα , δίδωσι δὲ τοὺς νόμους , οὐκ εἰς τὸν παραβαίνοντα μόνον ἀφορῶν , ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν μέλλοντα κατορθοῦν .
διὰ τι λέγεις ὅτι οὐ προῄδει ὁ θεὸς ὅτι Ἀδὰμ ἁμαρτήσει ;
διὰ τί τὰ ἑπόμενα καὶ τὰ ἐξ αὐτῆς τῆς ἀκολουθίας παρεπόμενα παρασιωπᾷς 0 ;
ἀλλὰ σὺ σιωπᾷς ἀγνωμονῶν .
ἐγὼ δὲ κηρύττω πιστεύων ὅτι ὥσπερ προῄδει ὁ θεὸς ὅτι παραβήσεται ὁ Ἀδάμ , οὕτως ᾔδει ὅτι Ἄβελ δικαιωθήσεται , προῄδει ὅτι Ἐνὼχ μετατεθήσεται , προῄδει ὅτι ὁ χορὸς τῶν ἁγίων συστήσεται , προῄδει ὅτι ὁ Νῶε τὸν πάνδημον ὄλεθρον διανήξεται , προῄδει ὅτι Ἀβραὰμ ἡ ῥίζα τῆς πίστεως ἀνθήσει , προῄδει ὅτι λάμψουσι πατριάρχαι , ἀνθήσουσι προφῆται , διαπρέψουσιν ἀπόστολοι ·
καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ φυράματος τοῦ μέλλοντος παραβαίνειν τὸ πολυΰμνητον τῆς οἰκονομίας τοῦ σωτῆρος ἀνθήσει κάλλος .
προεῖδε τῶν ἀποστόλων τὸν δρόμον ·
προεῖδε τῶν μαρτύρων τὰς ἐνστάσεις ·
προεῖδε τῶν ὁμολογητῶν τοὺς ἀγῶνας ·
προεῖδε τὰ συγκροτήματα τῶν μοναζόντων ·
προεῖδε τὰ ἄνθη τῶν ἐκκλησιῶν ·
προεῖδε τῶν ἱερέων τὸν χορόν ·
προεῖδε πάντας τοὺς ἐν ἀληθείᾳ παρισταμένους τῷ θυσιαστηρίῳ .
ἐχρῆν διὰ τὴν πρόγνωσιν τῶν τοσούτων ἀγαθῶν εἰσαγαγεῖν τὸ πλάσμα ;
ἡ γὰρ ἁμαρτία ἀφορμὴν λαβοῦσα , διὰ τῆς ἐντολῆς ἐξηπάτησέ με δι αὐτῆς ἀπέκτεινεν .
ἡ ἁμαρτία , τουτ έστιν , ὁ διάβολος .
ἀφορμὴν λαβοῦσα 0 .
ἐπειδὴ εἶπεν ὁ θεός ·
ἀπὸ παντὸς ξύλου τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ βρώσει φάγῃ ·
ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τοῦ γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρὸν οὐ φάγῃ ·
ᾗ γὰρ ἡμέρᾳ φάγεσαι θανάτῳ ἀποθάνῃ .
ὁ διάβολος ἀφορμὴν λαβὼν ἀπὸ τῆς ἐντολῆς κατασκευάζει διαβολὴν καὶ λέγει τούτῳ ·
ἤιδει γὰρ ὁ θεὸς ᾗ δ ἂν ἡμέρᾳ φάγεσθε , γίνεσθε ὡς θεοί καὶ ἐκώλυσεν ὑμᾶς .
διαβάλλει τὸν θεὸν εἰς φθόνον καὶ ὡς βάσκανον τοῦ θεοῦ κατατρέχει .
βασκαίνων ὑμῖν ὁ θεός , φησί , τῆς ἰσοθεΐας , ἐκώλυσε φαγεῖν ἀπὸ τοῦ δένδρου , ἐξ οὗ τὸ ἰσόθεον ὑμῖν ἀνακύπτειν ἔμελλεν .
ἀφορμὴν οὖν λαβοῦσα ἡ ἁμαρτία , διὰ τῆς ἐντολῆς ἐξηπάτησε .
καλῶς εἶπε τὸ ἐξηπάτησεν .
ὁ γὰρ τ ἀληθὲς ἐπηγγείλατο , ἀλλ ἐξηπάτησε καὶ δι αὐτῆς ἀπέκτεινεν .
ἡ γὰρ ἀπάτη θάνατον ἐγέννησεν .
Οὐ γὰρ τὸ πλάσμα θνητὸν ἦν .
πολλοὶ γὰρ καὶ τοῦτο ἐνόμισαν , ὅτι τὸ πλάσμα θνητὸν ἐποίησεν ὁ θεός .
Οὐκ ἦν δὲ τὸ πλάσμα θνητόν .
Εἰ γὰρ καὶ γήϊνον ἦν , ἀλλὰ ἀθάνατον δεδημιούργητο .
Εἰ μὴ ἀθάνατον ἐδημιουργήθη , ἀλλὰ θνητόν , ὃ εἶχεν ἐν τῇ φύσει , διὰ τί κατὰ ἀπόφασιν ἔλαβεν ;
Εἰ θνητὸν ἦν τὸ πλάσμα τοῦτο , διὰ τί ὁ θεὸς ἐπιτίμιον αὐτοῦ τίθησι τῆς παραβάσεως τὸν θάνατον ;
ἧι γὰρ ἂν ἡμέρᾳ φάγῃ , θανάτῳ ἀποθανῇ .
Οὐκοῦν πρὶν φάγῃ ἀθάνατον ἦν τὸ πλάσμα .
Εἰ δὲ καὶ πρὶν φάγῃ , θνητὸν ἦν , ἀπάτη καὶ χλεύη τὸ λεγόμενον καὶ οὐκ ἀλήθεια 0 ·
ἀπειλεῖ γάρ μοι ὃ ἤμην .
Οὐδεὶς δὲ ἀπειλεῖ τινι ὕπνον , ὃν κατὰ φύσιν ἔχει .
Οὐδεὶς ἀπειλεῖ βρῶσιν , ἣν κατὰ φύσιν ἐπιδέχεται ·
ἀλλ ἀπειλεῖ θάνατον ὁ θεός .
ὃ μὴ εἶχε τὸ πλάσμα κατὰ τὴν δημιουργίαν , ἐδέξατο κατὰ τὴν ἁμαρτίαν .
Εἰ γὰρ παρέμεινεν ὁ Ἀδὰμ τὴν ἐντολήν , φυλάττων τὸν θεῖον νόμον , οὐκ ἔσχε χώραν ὁ θάνατος .
καὶ μαρτυρεῖ τὸ σοφὸν ἐκεῖνο λόγιον , ὅτι ὁ θεὸς θάνατον οὐκ ἐποίησε , οὐ δὲ τέρπεται ἐπ ἀπωλείᾳ ζώντων ·
φθόνῳ δὲ διαβόλου θάνατος εἰσῆλθεν εἰς τὸν κόσμον .
ὅθεν , εἰ δεῖ κατὰ ἀλήθειαν εἰπεῖν , τὸ μὲν θνητὸν παρὰ φύσιν ἡμῖν ἐπεισῆλθεν .
ἡ δὲ ἀνάστασις τὸ κατὰ φύσιν ἡμῖν ἀποδίδωσι .
διὰ τοῦτο καὶ ἀνάστασις , ἐπειδὴ τὸ φθαρὲν πλάσμα καὶ πεσὸν διὰ τῆς ἁμαρτίας , ὀρθοῦται διὰ δικαιοσύνην 0 .
Εἰ παρέμενεν ὁ Ἀδὰμ τῇ ἐντολῇ , ἔμεινε ἂν ζῶν .
καὶ τίς ἐγγυᾶται τὸ ῥῆμα , ἵνα μὴ νομισθῇ στοχασμὸς εἶναι καὶ πιθανότης ;
ἵνα τοίνυν , ἀδελφοί , μὴ στοχασμοῖς ἐπιβάλωμεν πρὸς τὰ θεῖα , ἀλλὰ τῇ ἀκολουθίᾳ χρησάμενοι καταλάβωμεν τὴν ἐναργῆ τῶν πραγμάτων ἀλήθειαν , μαρτυρεῖ τὴν ἀθανασίαν τοῦ πλάσματος τὰ μετὰ ταῦτα .
Εἰ θνητὸν ἦν κατὰ φύσιν τὸ πλάσμα , εἰ μὴ ἦν δι ἁμαρτίαν τὸν θάνατον δεξάμενον , ἀλλὰ διὰ τὴν φύσιν αὐτήν , πῶς τὴν φύσιν ἐνίκησαν Ἠλίας καὶ Ἐνώχ ;
πῶς Ἠλίας ἀνελήφθη , θάνατον μὴ γευσάμενος ;
πῶς Ἐνὼχ μετετέθη , θανάτου πεῖραν μὴ λαβών ;
βλέπε τὰ ἐνέχυρα τῆς ἀρχαίας δημιουργίας ·
ὥστε ἐνεχώρει ζῆν τὸν ἄνθρωπον διηνεκῶς , εἰ τῷ θείῳ συνεπολιτεύετο νόμῳ .
διὰ τοῦτο ὁ θεὸς ἀπαρχὰς λαβὼν τοῦ ἡμετέρου γένους , εἰς ἀθανασίαν μετήνεγκε .
καὶ ὅρα τὴν σοφὴν οἰκονομίαν .
ἀναλαμβάνει τὸν Ἐνὼχ πρὸ πολλῶν γενεῶν ·
ἁρπάζει τὸν Ἠλίαν μετὰ πολλὰς γενεάς , καὶ τοῦτο χρησίμως .
ἐπειδὴ γὰρ ἐν δύο ἔθνεσιν ἔμελλεν ἡ εὐσέβεια πολιτεύεσθαι , ἐν τῷ λαῷ τῷ τὴν ἀκροβυστίαν ἔχοντι καὶ ἐν τῷ λαῷ τῷ τὴν περιτομὴν ἐπαγγελλομένῳ , οὐ λαμβάνει τὸν Ἠλίαν μόνον , ἵνα μὴ ὁ Ἰουδαῖος καυχήσηται τῇ ἀπαρχῇ σεμνυνόμενος ·
ἀλλὰ πρῶτον λαμβάνει τὸν Ἐνώχ , οὐ κατὰ τὸν νόμον πολιτευσάμενον , ἀλλ ἐκκλησιαστικὴν εὐκοσμίαν φυλάξαντα .
πάντα γὰρ τὰ πρὸ νόμου τύπος ἦν τῆς ἐκκλησίας .
ἐρώτησον τοὺς μέχρι Ἀβραὰμ καὶ τοῦ νόμου δικαίους τίνες ἦσαν .
ἐν τρισὶν ὀνόμασι στρέφεται τὰ πάντα ·
τῷ Ἑλληνισμῷ τῷ τῆς ἀπιστίας μέρει 0 ·
ἐν Ἰουδαϊσμῷ τῷ κατὰ νόμον πολιτευσαμένῳ 0 ·
ἐν Χριστιανισμῷ τῷ κατὰ τὴν εὐαγγελικὴν χάριν ὁδηγουμένῳ 0 .
ἐρωτάσθωσαν οἱ δι ἐναντίας περὶ τοῦ Ἀδὰμ καὶ Ἄβελ καὶ Ἐνὼχ καὶ Σὴθ καὶ Νῶε καὶ ὅσοι ἐξ ἐκείνου διέπρεψαν μέχρις Ἀβραάμ , τίνες ἦσαν ;
ἕλληνες 0 ;
ἀλλ οὐ συγχωρεῖ ἡ πίστις .
ἕλληνες οὐκ ἦσαν .
Οὐ γὰρ ἀπιστίᾳ συνέζησαν , δαίμοσιν οὐκ ἐδούλευσαν , ξοάνοις οὐχ ὑπετάγησαν , τῇ πλάνῃ τῶν δαιμόνων ἀντέστησαν .
Οὐ δύνανται τοίνυν Ἕλληνες ὀνομάζεσθαι .
ἀλλὰ τί ἦσαν ;
ἰουδαῖοι 0 ;
ἀλλ οὐκ ἐδέξαντο τὸν νόμον ·
οὐκ ἐφύλαξαν σάββατα ·
οὐ παρετήρησαν βρωμάτων διαφοράς ·
οὐκ εἶχον περιτομήν .
Εἰ τοίνυν οἱ ἀρχαῖοι μή τε Ἕλληνες , μή τε Ἰουδαῖοι ἦσαν , εὑρέθη ἕτερον ὄνομα τὸ δυνάμενον αὐτοῖς ἁρμόσαι .
Εἴ γε μή τε Ἰουδαῖοι , μή τε Ἕλληνες οἱ πρὸ νόμου πολιτευσάμενοι , τίνα διδόασιν αὐτοῖς προσηγορίαν 0 ;
τί τὸ ὑπολειπόμενον 0 ;
ἢ δῆλον ὅτι Χριστιανοί , οὐ τῇ προσηγορίᾳ , ἀλλὰ τῇ δυνάμει 0 1 .
διὰ τοῦτο πάντες οἱ τύποι τῆς ἐκκλησίας προέλαμπον .
ἀπερίτμητος ὁ Ἐνώχ , ὥσπερ καὶ ἡ ἐκκλησία 0 .
Οὐ δουλεύει νόμῳ , ὥσπερ καὶ ὁ λαὸς τοῦ Χριστοῦ 0 .
Οὐκ οἶδε διαφορὰς βρωμάτων , ὥσπερ ἡ ἐκκλησία ἡ τῷ θείῳ συμπολιτευομένη λόγῳ 0 .
ἀρχαιοτέρα πάντων ἡ ἐκκλησία ἡ τῷ τύπῳ τῆς εὐσεβείας στοιχουμένη 0 .
καὶ ἡ πίστις τοῦ Ἀβραὰμ εἰκὼν ἦν οὐκ Ἰουδαίων , ἀλλὰ τῆς ἐκκλησίας .
ἀδελφοί , γέγραπται ὅτι Ἀβραὰμ ἐπίστευσε τῷ θεῷ καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην ·
πότε οὖν αὐτῷ ἐλογίσθη ;
ἐν περιτομῇ ὄντι ἢ ἐν ἀκροβυστία 0 ;
ταῦτα Παῦλος , ὁ ἐξ Ἰουδαίων , ὁ τὸν νόμον εἰδὼς καὶ τὰ κατὰ νόμον διασαφῶν 0 ·
Οὐκ ἐν περιτομῇ , ἀλλ ἐν ἀκροβυστίᾳ 0 ·
καὶ σημεῖον ἔλαβε τὴν περιτομήν , σφραγῖδα δικαιοσύνης τῆς ἐν τῇ ἀκροβυστίᾳ .
βλέπε πολυπλόκων νοημάτων θεωρίαν .
βλέπε πῶς ἀπόστολος ἐξοικίζει μὲν τὸν Ἰσραὴλ τοῦ Ἀβραάμ , μὴ ἔχοντα τῆς πίστεως τὴν οἰκειότητα , εἰσοικίζει δὲ τὰ ἔθνη , ὡς ἔχοντα τὸν χαρακτῆρα τῆς εὐσεβείας .
καὶ σημεῖον ἔλαβε περιτομήν , σφραγῖδα δικαιοσύνης εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸν πατέρα τῶν πιστευόντων δι ἀκροβυστίας .
ὁρᾷς πῶς ὁ τύπος τῆς ἐκκλησίας ἐν τῷ Ἀβραὰμ ἐπολιτεύετο ;
καὶ ὁ σωτὴρ δὲ βουλόμενος δεῖξαι ὅτι ἡ εὐαγγελικὴ κατάστασις πρὸς τὴν ἀρχαίαν ἄγεται κατάστασιν , λεγόντων Ἰουδαίων 0 ·
μωϋσῆς ἔγραψεν ·
ἐάν τις θέλῃ ἀπολῦσαι τὴν γυναῖκα αὐτοῦ , δότω αὐτῇ βιβλίον ἀποστασίου , ὁ σωτὴρ πάλιν , τε ἐν τῷ νόμῳ παρεντιθέμενος , οὐχ ὡς ἐκλύων , ἀλλὰ τὴν ἀληθῆ διδασκαλίαν ἐμφαίνων λέγει ·
μωϋσῆς διὰ τὴν σκληροκαρδίαν ὑμῶν εἶπεν ·
ἀπ ἀρχῆς δὲ οὐχ οὕτως ἐγένετο .
βλέπε πῶς εἰς τὸ ἀρχαῖον ἡμᾶς ἀποκαθίστησιν .
ἐπαναλαμβάνω τὸ ῥῆμα .
ἀλλὰ παρακαλῶ συναγωνίσασθαι ἡμῖν διὰ τῆς σιωπῆς , ἵνα μὴ θόρυβος ἡμῖν ἀντιπνεύσας διαλύσῃ τὸ νόημα .
ὁ σωτήρ μου βουλόμενος δεῖξαι ὅτι ἡ εὐαγγελικὴ διδασκαλία πρὸς τὴν ἀρχαίαν ἄγει κατάστασιν , λεγόντων τῶν μαθητῶν , μᾶλλον δὲ τῶν Φαρισαίων 0 ·
τί ὅτι Μωϋσῆς προσέταξεν 0 ·
ἐάν τις ἀπολύσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ , δότω αὐτῇ βιβλίον ἀποστασίου ;
ὁ σωτὴρ οὐ κατηγορεῖ τοῦ νόμου , ἀλλ ἀπολογεῖται ὑπὲρ τοῦ νόμου ·
μωϋσῆς ταῦτα εἶπε διὰ τὴν σκληροκαρδίαν ὑμῶν ·
ἀλλ  Ὁ ποιήσας τὸν ἄνθρωπον ἄρρεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς .
ἃ οὖν ὁ θεὸς ἔζευξεν , ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω .
καὶ διὰ πολλῶν εὑρίσκω τὸν σωτῆρα πρὸς ἀρχαίαν κατάστασιν τὴν ἐκκλησιαστικὴν εὐκοσμίαν ἀνάγοντα .
ἐπολιτεύσατο τοίνυν ὁ τύπος τῆς ἐκκλησίας πρὸ τῆς περιτομῆς .
ἐπειδὴ ἀπ ἀρχῆς ὁ τύπος τῆς ἐκκλησίας ἐπολιτεύετο , καὶ μετὰ ταῦτα πάλιν ὁ κανὼν τῆς ἐκκλησίας , μέσος δὲ ὁ νόμος παρεισῆλθεν , ὁ ἀπόστολος βουλόμενος δεῖξαι τῇ ἀκολουθίᾳ τρέχουσαν διὰ τοῦ χρόνου τὴν ἐκκλησιαστικὴν εὐκοσμίαν , νόμος διέκυψε , λέγει ·
νόμος δὲ παρεισῆλθεν .
Οὐκ εἶπε , Νόμος εἰσῆλθεν , ἀλλὰ παρεισῆλθεν .
ἄλλος γὰρ ὁ εἰσελθὼν νόμος καὶ ἄλλος ὁ παρεισελθών 0 1 .
Εἰσῆλθεν ἀπ ἀρχῆς νόμος ὁ εὐαγγελικός , οὐχ ἡμέρας παρατηρούμενος , οὐ δὲ βρωμάτων διαφορὰς ἐπιστάμενος , οὐ περιτομὴν δεχόμενος .
Οὗτος ἀπ ἀρχῆς ἀπὸ τῶν ἀρχαίων ἐπολιτεύσατο ὁ νόμος , καὶ εἰς τοὺς τελευταίους κατήντησε ·
μέσος δὲ ὁ νόμος εἰσῆλθε , μᾶλλον δὲ παρεισῆλθε .
καὶ τοῦ ἀποστόλου ἔστιν ἀκοῦσαι λέγοντος σαφῶς , ὥσπερ εἰρήκαμεν ·
νόμος παρεισῆλθε .
καὶ θέλεις μαθεῖν ποῦ παρεισῆλθεν ;
ἱστορίας ἄκουε .
ὥσπερ Ἰακὼβ ἐδούλευσε τῷ Λάβαν διὰ τὴν Ῥαχήλ , καὶ περὶ αὐτὸν τὸν γάμον ἡ μὲν οὐκ εἰσῆλθε ·
καὶ ὁ μὲν σκοπὸς ἦν τῷ πατριάρχῃ τὴν Ῥαχὴλ λαβεῖν , ἡ δὲ ἀπάτη τοῦ πενθεροῦ ἄλλην ἀντ ἄλλης εἰσήγαγε , καὶ εὑρέθη παρεισαγομένη ἡ μὴ ζητουμένη .
Οὕτω σκοπὸς ἦν τῷ θεῷ ἀεὶ τὴν ἐκκλησίαν στῆσαι ·
παρεισήγαγε δὲ τὴν συναγωγήν , οὐ κατὰ βίαν καὶ ἀπάτην αὐτὴν δεχόμενος , ἀλλὰ τῷ τύπῳ τῆς παλαιᾶς ἱστορίας τὰ πράγματα συναρμόζων .
καὶ ὥσπερ ὁ Ἰακὼβ σὺν τῇ Λείᾳ τὸν σκοπὸν εἶχε πρὸς τὴν Ῥαχήλ , ἔφερε δὲ τὴν ἀπὸ τῆς ἀπάτης βίαν 0 ·
οὕτω καὶ ὁ θεὸς καθ ὃν χρόνον εἶχε τὴν συναγωγήν , τὴν μὲν ἐμίσει , τὴν δὲ ἐπόθει .
καὶ τίς ἡμῖν ὁ μαρτυρῶν λόγος 0 ;
τίς ἐγγυᾶται τῆς ἱστορίας τὴν θεωρίαν ;
πολλάκις τῇ συναγωγῇ συζῶν ὁ θεὸς τῇ κατὰ νόμον , ἔλεγε ·
τὰς ἑορτὰς ὑμῶν καὶ τὰς νεομηνίας ὑμῶν ἐμίσησεν ἡ ψυχή μου .