Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
καὶ πάλιν τοῦ ἀποστόλου γράψαντος ἐν τῇ πρὸς Γαλάτας ἐπιστολῇ τοῦτον τὸν τρόπον  ἡ δὲ ἄνω Ἱερουσαλὴμ ἐλευθέρα ἐστίν , ἥτις ἐστὶν μήτηρ ἡμῶν  , ἢ λάθετ ἢ οὐκ ἐνοήσεν ἢ καὶ ἑκὼν διαστρέφει τὸν λόγον .
γράφων  ἡ δὲ ἡμετέρα Ἱερουσαλὴμ ἄνω ἐστίν ·
αὕτη γὰρ δουλεύει μετὰ τῶν τέκνων αὐτῆς  .
καὶ αὖθις τοῦ σωτῆρος ἡμῶν τῷ Πέτρῳ εἰρηκότος  ὕπαγε ὀπίσω μου , σατανᾶ , σκάνδαλον εἶ ἐμοί , ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ θεοῦ ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων  , οὐ συνεὶς ὅπως ὁ λόγος εἴρητο πρὸς τὸν ἀπόστολον καὶ διὰ ποίαν αἰτίαν , πρὸς τὸν διάβολον ταῦτα λελέχθαι φησίν .
ὁμοῦ δὲ τοσαῦτα σφάλματα ὑπὸ μίαν τίθησιν περικοπὴν αὐτολεξεὶ τοῦτον γράφων τὸν τρόπον ὅτι οὐδὲν ὄνομα μεῖζον Ἰησοῦ τῶν ἐπὶ τῆς γῆς ὀνομασθέντων γέγονεν , μαρτυρεῖ μὲν τὸ εὐαγγέλιον , ἔνθα  ὁ ἄγγελος  τῇ Μαριὰμ  μὴ φοβοῦ  ἔφη  εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τοῦ θεοῦ .
καὶ ἰδοὺ συλλήψῃ ἐν γαστρὶ καὶ τέξῃ υἱόν , καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν .
οὗτος ἔσται μέγας , καὶ υἱὸς ὑψίστου κληθήσεται  ·
δῆλον δέ ἐστιν καὶ ἀπὸ τῆς τοῦ Ζαχαρίου προφητείας , πάλαι περὶ τοῦ ὀνόματος τούτου προφητευσάσης ,  ἔδειξεν  γὰρ  μοι  φησὶν  κύριος Ἰησοῦν τὸν ἱερέα τὸν μέγαν , ἑστῶτα πρὸ προσώπου ἀγγέλου κυρίου .
καὶ ὁ διάβολος εἱστήκει ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ τοῦ ἀντικεῖσθαι αὐτῷ .
καὶ εἶπεν κύριος πρὸς τὸν διάβολον ·
ἐπιτιμήσαι κύριος ἐν σοὶ ὁ ἐκλεξάμενος τὴν Ἱερουσαλήμ  .
πότε γὰρ αὐτῷ ἐπετίμησεν ;
ὅτε τὸν ἀγαπηθέντα ὑπ αὐτοῦ ἄνθρωπον τῷ ἑαυτοῦ συνῆψεν λόγῳ . 0
ὁ ἐκλεξάμενος  φησὶν  τὴν Ἱερουσαλήμ  , δηλονότι ταύτην τὴν ἡμετέραν , περὶ ἧς ὁ ἀπόστολος λέγει  ἡ δὲ ἡμετέρα Ἱερουσαλὴμ ἄνω ἐστίν ·
τηνικαῦτα γὰρ ἐν τῇ μεγάλῃ αὐτῇ Ἱερουσαλήμ , τουτ έστιν ἐν τῇ ἡμετέρᾳ ἐκκλησίᾳ , γενόμενος ἐπε τίμησεν τῷ διαβόλῳ κατὰ τὴν προφητείαν εἰπὼν  ἄπελθε ὀπίσω μου , σατανᾶ , ὅτι σκάνδαλον εἶ ἐμοῖ  .
οὗτος τοίνυν ἐστὶν ὁ ἱερεὺς ὁ μέγας , οὗ τύπον ἔσωζεν ὁ τηνικαῦτα Ἰησοῦς .
οὐ γὰρ ἦν δυνατὸν ἐκεῖνον μέγαν κληθῆναι ἱερέα , καίτοι ἔνδοξον ἐν πᾶσιν γεγονότα , Μωσέως μὴ ὀνομασθέντος μεγάλου  οὕπω γὰρ μέγας ἦν Μωσῆς , ὅτι καὶ θεράπων ἤκουσεν θεοῦ καὶ θεὸς τοῦ Φαραὼ ὑπ αὐτοῦ τοῦ θεοῦ ὠνομάσθη  εἰ δέ τις κατὰ τοῦτο μέγαν εἰρῆσθαι τὸν Ἰησοῦν νομίζοι , ὅτι αὐτὸς ἠξιώθη εἰσαγαγεῖν τὸν λαὸν εἰς τὴν ἁγίαν γῆν καὶ ἕτερα πολλὰ θαυμαστὰ ἐποίησεν , γνώτω καὶ διὰ τούτου , ὅτι οὐ τῷ τυπικῷ τοσοῦτον διέφερεν πράγματι τὸ λεχθὲν μέγεθος ἐπὶ τοῦ Ἰησοῦ , ἀλλὰ τῷ μικρὸν ὕστερον τὸν ἑαυτοῦ λαὸν εἰς τὴν μεγάλην ταύτην Ἱερουσαλὴμ εἰσαγαγεῖν μέλλον τι .
ὁρᾶς ὅσον ἠγνόησεν ἀποπλανηθεὶς τῆς ἱστορίας , καὶ μὴ δυνηθεὶς ἐπιστῆσαι τῷ ὑπὸ τοῦ προφήτου Ζαχαρίου δηλωθέντι Ἰησοῦ .
ὁ μὲν γὰρ ἦν υἱὸς Ἰωσεδὲκ , φυλῆς Λευιτῶν ἀπὸ γένους Ἀαρὼν τὴν ἀρχιερωσύνην ἀναδεδεγμένος , παρ ὃ καὶ μέγας ἱερεὺς ἐχρημάτιζεν , ὥσπερ οὖν ὁ προφήτης διδάσκει λέγων καὶ ἔδειξέν μοι κύριος Ἰησοῦν τὸν ἱερέα τὸν μέγαν  .
ὁ δὲ Μωσέως διάδοχος υἱὸς μέν , ὁ εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας ἄγων τὸν λαὸν καὶ ἕτερα πολλὰ καὶ θαυμαστὰ ποιήσας , 〈 υἱὸς μὲν ⟩ ἐτύγχανεν τοῦ Ναυῆ , φυλῆς δὲ τῆς Ἐφραίμ , οὐδὲν κοινὸν ἐχούσης πρὸς ἱερωσύνην .
ὁ τοίνυν τοσοῦτον ἀποσφαλεὶς τῆς προχείρου λέξεως ψιλήν τε τὴν ἱστορίαν ἀγνοήσας πῶς ἂν γένοιτο ἀξιόχρεως πρὸς διδασκαλίαν τῆς ἀνωτάτω θεολογίας ;
καὶ ἐπὶ τοῦ Πέτρου δὲ ὡσαύτως ἐπιστῆσαι δέον τὸ ὅπως ἐλέχθη πρὸς αὐτὸν τὸ  ὕπαγε ὀπίσω μου  , καὶ τίς ἡ τοῦ σατανᾶ ὀνόματος ἑρμηνεία , διὰ τί δὲ καὶ  σκάνδαλον  αὐτὸν εἶπεν , πῶς δὲ σχεδὸν ὑφ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν καιρὸν καὶ τὸ  μακάριος εἶ Σίμων βὰρ Ἰωνᾶ  πρὸς αὐτὸν ἐλέγετο καὶ τὸ  ὕπαγε ὀπίσω μου , σατανᾶ  , καὶ τίς ἡ διάνοια τοῦ  ὀπίσω πορεύεσθαι  καὶ τοῦ σωτῆρος  ἢν παρὰ πόδας αὐτὸς διεσάφησεν συνάψας ἑξῆς τὸ  εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν , ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ , καὶ ἀκολουθείτω μοι  0 ·
ὃ δὴ καὶ ἔργῳ διεπράξατο μικρὸν ὕστερον αὐτὸς ὁ Πέτρος , μαρτυρίῳ τελειωθείς  , ἀλλὰ καὶ ἐπιζητῆσαι δέον ἐπὶ ποίοις μὲν αὐτὸν ἐμακάρισεν , ἐπὶ ποίοις δὲ αὐτῷ ἐπέπληξεν ·
ὁ δὲ μηδενὶ τούτων προσεσχηκὼς ταῦτ εἰρῆσθαι πρὸς τὸν διάβολον ἀπεφήνατο τῆς γραφῆς ἐναντίως .
ἆρα οὖν τοῦτο μόνον ἠγνόησεν ;
οὐχὶ δὲ καὶ προϊὼν αὖθις , τῆς ἀναστάσεως τοῦ σωτῆρος ἡμῶν μνημονεύσας , ἔπειτα βουληθεὶς δεῖξαι ὅτι καὶ πρὸ αὐτοῦ κατὰ τοὺς χρόνους τοὺς προφητικοὺς φέρεταί τις ἐκ νεκρῶν ἐγηγερμένος , πάλιν κ ἀνταῦθα σφάλλεται , πρῶτον λέγων Ἐλισσαῖον τὸν προφήτην ἐκ νεκρῶν ἐγεῖραι ·
ἀγνοήσας ὡς καὶ πρὸ Ἐλισσαίου Ἠλίας ὁ μέγας τὸν τῆς χήρας υἱὸν ἀποθανόντα ἀνέστησεν , ὡς ἔστιν μαθεῖν ἐκ τῆς τρίτης τῶν Βασιλειῶν 0 ;
ὁ δὲ καὶ τοῦτ ἀγνοήσας φαίνεται , δι ὧν ταῦθ οὕτως γράφει οὐ μόνον τοίνυν τῆς  καινῆς κτίσεως  πρωτότοκον αὐτὸν ὁ ἀπόστολος εἶναι φησίν , ἀλλὰ καὶ πρωτότοκον  ἐκ νεκρῶν  , δι οὐδὲν ἕτερον , ἐμοὶ δοκεῖν , ἀλλ ἵνα διὰ τοῦ πρωτοτόκου  τῶν νεκρῶν  , ὅπως καὶ  πρωτότοκος ἁπάσης κτίσεως  εἴρηται , γνωσθῆναι δυνηθῇ .
οὐ γὰρ ἐκ νεκρῶν ἀνέστη πρῶτος ὁ δεσπότης ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός ·
ἀλλ ὁ δι Ἐλισσαίου τοῦ προφήτου ἀναστὰς ἀνέστη πρότερος , καὶ Λάζαρος δὲ πρὸ τῆς αὐτοῦ ἀναστάσεως ἀνέστη , καὶ ἐν τῷ καιρῷ τοῦ πάθους  πολλὰ σώματα τῶν κεκοιμημένων  ἀνέστησαν .
καὶ τοῦτο δὲ ἀθεωρήτως δοκεῖ μοι τεθεικέναι ὁ Μάρκελλος , λέγω δὲ τὸ  πολλὰ σώματα τῶν κεκοιμημένων ἁγίων  πρὸ αὐτοῦ ἐγεγέρθαι .
οὐ γὰρ προσέσχεν ὄλῃ τῇ τοῦ εὐαγγελίου γραφῇ διδασκούσῃ , ὅτι  μετὰ τὴν ἔγερσιν αὐτοῦ  τὰ τῶν ἁγίων ἐγήγερται σώματα .
εὕροις δ ἂν αὐτὸν σφαλλόμενον καὶ ἐν τῇ τοῦ ἀποστολικοῦ ῥητοῦ ἐκθέσει .
ὁ μὲν γὰρ θεῖος ἀπόστολος Ῥωμαίοις γράφων τάδε φησὶν  ἀφωρισμένος εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ , ὃ προεπηγγείλατο διὰ τῶν προφητῶν αὐτοῦ ἐν γραφαῖς ἁγίαις περὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ τοῦ γενομένου ἐκ σπέρματος Δαυὶδ κατὰ σάρκα , τοῦ ὁρισθέντος υἱοῦ θεοῦ ἐν δυνάμει κατὰ πνεῦμα ἁγιωσύνης  .
ὁ δέ 0 .
οὐκ οἶδα ποίᾳ διανοίᾳ , κ ἀνταῦθα διαστρέφει τὴν ἀποστολικὴν λέξιν .
ἀντὶ τοῦ  ὁρισθέντος  ποιήσας προορισθέντος , ἵν ᾗ ὅμοιος τοῖς  κατὰ πρόγνωσιν  προορισθεῖσιν 0 .
λέγει οὖν κατὰ λέξιν οὕτως ὥσπερ οὗν τὴν ἐκκλησίαν πάλαι προωρίσατο ὁ παντοκράτωρ θεός , οὕ τω καὶ τὴν κατὰ σάρκα τοῦ Χριστοῦ οἰκονομίαν , δι οὗ τὸ τῶν θεοσεβῶν γένος  εἰς υἱοθεσίαν  καλέσαι προωρίσατο , πρότερον θεμελιώσας ἐν τῇ αὐτοῦ διανοίᾳ .
διὰ τοῦτο ὁ ἀπόστολος τῷ ἁγίῳ πνεύματι σαφῶς προαγορεύει  τοῦ προορισθέντος υἱοῦ θεοῦ  λέγων .
καὶ αὐθίς φησιν ἐν ἑτέροις οὗτός ἐστιν περὶ οὗ ὁ Παῦλος ἔφη  τοῦ προορισθέντος υἱοῦ θεοῦ  .
καὶ ἐνταῦθα δὲ οὐ τὴν λέξιν μόνην τὴν ἀποστολικὴν παρέφθειρεν , ἀλλὰ καὶ τὴν διάνοιαν αὐτὴν διὰ τῆς προσθήκης τῆς τοῦ πρὸ προθέσεως .
ἀδελφὰ δὲ τούτοις πράττων , τῆς ψαλμῳδίας περιεχούσης  ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε  , ὁ δὲ κ ἀνταῦθα προσθήκῃ κέχρηται τῇ μηδαμῶς ἐμφερομένῃ πρὸς τὸ καταμέμφεσθαι τῷ μὴ ὁμοίως αὐτῷ φάσκοντι .
ἐπάκουσον οὖν ὅπως γράφει λέγων διὰ τοῦτο τοίνυν δοκεῖ μοι καλῶς ἔχειν ἔτι περὶ ὧν μηδέπω πρότερον διῆλθον νυνὶ διελθεῖν .
τὰ γὰρ πλεῖστα τῶν ὑπ αὐτοῦ γραφέντων ἐκ τῶν ἤδη προειρημένων ἡμῖν γέγονεν δῆλα .
ἐκ γαστρὸς  φησὶν  πρὸ ἑωσφόρου ἐξεγέννησά σε  ᾤετο γὰρ πάντως που τὴν ἐξ πρόθεσιν κλαπεῖσαν συνδραμεῖσθαι τῇ τῆς αἱρέσεως γνώμῃ .
διὸ τὸ κυριώτατον τῆς συλλαβῆς ἐξελὼν τὴν ἀρχαίαν αὐτοῦ ἀναγέννησιν σημῆναι ἐβουλήθη .
καὶ ἐπειδήπερ ἐν τούτοις ἰσχυρῶς διετείνατο περὶ τοῦ οἰκείου σφάλματος τὸν ὀρθῶς γράψαντα μεμψάμενος , οὐδὲν αὐτὸς εἰπών , τοῖς ἐντυγχάνουσιν τὴν αὐτὴν τῆς ἀναγνώσεως παραδίδωσι μαρτυρίαν .
προϊὼν δ αὖθις ὁ αὐτὸς εἰσάγει τὸν σωτῆρα λέγοντα  ἐγώ εἰμι ἡ ἡμέρα  , ὧδέ πη φάσκων σκότους γὰρ ὄντος πρότερον διὰ τὴν τῆς θεοσεβείας ἄγνοιαν , τῆς δὲ ἡμέρας φαίνεσθαι μελλούσης   ἐγὼ  γάρ  εἰμι  φησὶν  ἡ ἡμέρα   εἰκότως τὸν ἀστέρα ἑωσφόρον ὀνομάζει .
καὶ ἐν ἑτέρῳ τόπῳ φησὶν ἐπειδὴ τὴν μετὰ τὴν τῆς σαρκὸς ἀνάληψιν Χριστός τε καὶ Ἰησοῦς κηρύττεται , ζωή τε καὶ ὁδὸς καὶ ἡμέρα .
καὶ αὖθις προϊὼν τοῦ ἀποστόλου τίθησιν τὸ  ἡ δὲ ἡμετέρα Ἱερουσαλὴμ ἄνω ἐστίν  .
καὶ τί με δεῖ μηκύνειν , παρὸν τῷ βουλομένῳ ἐκ τῶν εἰρημένων τὰ παραπλήσια ἐκ τοῦ παντὸς συγγράμματος ἀναλέγεσθαι καὶ τὸ εὐχερὲς τοῦ ἀνδρὸς ἐποπτεύειν .
ἐξ ἧς εὐχερείας ἀκούσει αὐτοῦ τὸν Σολομῶνα προφήτην ἀποκαλοῦντος πολλάκις καὶ τὰς Παροιμίας προφητείας ὀνομάζοντος ·
ὥσπερ οὖν ἐν οἷς φησιν τούτου γὰρ χάριν ὁ ἁγιώτατος προφήτης Σολομὼν  δέξασθαί τε στροφὰς λόγων  ἔφη , καὶ πάλιν  ῥήσεις τε σοφῶν καὶ αἰνίγματα  τὴν παροιμίαν προφητείαν ὀνομάζει , καὶ αὖθις διό μοι δοκεῖ ὁ σοφώτατος οὗτος προφήτης καὶ τὰ πρῶτα ῥήματα τῆς προφητείας παροιμιωδῶς εἰρηκέναι .
καὶ δεύτερον δὲ καὶ τρίτον καὶ πολλάκις , ὡς ἔφην , τοῦτο ποιεῖ , ἀγνοῶν ὅτι  διαιρέσεις χαρισμάτων εἰσὶν  εἰ καὶ τὸ  αὐτὸ πνεῦμα  καὶ ἄλλῳ μὲν  δίδοται λόγος σοφίας  κατὰ τὸν ἀπόστολον . 0
ἄλλῳ λόγος γνώσεως κατὰ τὸ αὐτὸ πνεῦμα , ἑτέρῳ πίστις ἐν τῷ αὐτῷ πνεύματι , ἄλλῳ προφητείαι 0 1 2 .
διόπερ ὁ Σολομὼν σοφίας μὲν εἰληφὼς χάρισμα μεμαρτύρηται ·
καὶ ἔδωκεν γὰρ κύριος τῷ Σολομῶνι σοφίαν  , ὡς ἡ γραφή φησιν .
καὶ ἐσοφίσθη ὑπὲρ πάντας ἀνθρώπους  ·
οὕτε δὲ τὸν βίον προφητικὸν ἐσχηκὼς οὕτε τὸν τῆς προφητείας χαρακτῆρα , τὸν ἀπὸ τοῦ  τάδε λέγει κύριος  τῶν τε ὁμοιοτρόπων γνωριζόμενον , διὰ τῶν οἰκείων ἐμφαίνει λόγων .
ὁ δὲ τούτων οὐδὲν ἰδών , ὥσπερ τι χαριζόμενος τῷ ἀνδρὶ προφήτην αὐτὸν καλεῖ , οὐ συνιεὶς ὅτι οἱ προφῆται  περιῆλθον ἐν μηλωταῖς , ἐν αἰγείοις δέρμασιν , ὑστερούμενοι .
θλιβόμενοι , κακουχούμενοι  .
καὶ τὰς Παροιμίας δὲ αὐτοῦ προφητείαν εἶναι λέγει , εἰ μηδαμοῦ τῆς θείας γραφῆς διδασκούσης , αὐτοῦ δὲ τοῦ σοφωτάτου σὺν θείῳ πνεύματι ταύτῃ μὲν τῇ βίβλῳ ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ ὄνομα θέντος , τῇ δὲ ἑτέρα ΕΚΚΛΙΣΙΑΣΙΑΣΤΗΣ καὶ τῇ τρίτῃ ΑΙΣΜΑΤΑ ΑΙΣΜΑΤΩΝ , οὐκ ἀθεεὶ οὐ δ ἀνθρωπίνῳ λογισμῷ ταύταις ἐπιβάλλοντος ταῖς ἐπηγορίαις 0 .
ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν θεόπνευστον αὐτοῦ γραφὴν δι Ἑλληνικῶν πειρᾶται παραδειγμάτων ἑρμηνεύειν .
οὐκ ἐπακούσας Παύλου τοῦ ἀποστόλου λέγοντος  ἡμεῖς δὲ οὐ τὸ πνεῦμα τοῦ κόσμου ἐλάβομεν ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τὸ ἐκ τοῦ θεοῦ , ἵνα ἴδωμεν τὰ ὑπὸ τοῦ θεοῦ χαρισθέντα ἡμῖν ·
ἃ καὶ λαλοῦμεν οὐκ ἐν διδακτοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις , ἀλλ ἐν διδακτοῖς πνεύματος ἁγίου , πνευματικὰ πνευματικοῖς συγκρίνοντες .
ψυχικὸς δὲ ἄνθρωπος οὐ δέχεται τὰ τοῦ πνεύματος τοῦ θεοῦ ·
μωρία γὰρ αὐτῷ ἐστιν .
καὶ οὐ δύναται γνῶναι , ὅτι πνευματικῶς ἀνακρίνεται  .
καὶ ταῦτα δὲ ἀγνοήσας ὁ γενναῖος πειρᾶται ἡμῖν ἐξ Ἑλληνικῶν ἀναγνωσμάτων τὴν τῶν θείων Παροιμιῶν διάνοιαν παρατιθέναι , τοῦτον γράφων αὐτοῖς ῥήμασιν τὸν τρόπον Οὐδὲν γὰρ ἄτοπον 0 .
οἶμαι , ἐν τῷ παρόντι ὀλίγον τῶν ἔξωθεν ὑπομνῆσαί σε παροιμιῶν .
Αλλ  Η ΤΕΘΝΗΚΕΝ Η ΔΙΔΑΣΚΕΙ ΓΡΑΜΜΑΤΑ .
ταύτην τὴν παροιμίαν πρὸς μὲν τὸ φαινόμενον τοῦ γράμματος ὑπολάβοι ἄν τις κατὰ τῶν γράμματα διδασκόντων εἰρῆσθαι ·
ἐπεὶ καὶ ἕτερός τις τῶν παρ αὐτοῖς  ἐδίδασκες γράμματα , ἐγὼ δ ἐφοίτων  ἔφη .
τὸ δ οὐχ οὕτως ἔχειν οἱ τὰ ὑπομνήματα γράψαντες ἔφασαν ·
ἀλλ ἐπειδὴ Ἀθηναίους Σικελιῶται , φασίν , πολέμῳ νικήσαντες μόνους ἔσωζον τοὺς παιδείαν σκηπτομένους , διδασκάλους αὐτοὺς τοῖς παισὶν ἄγοντες , τοὺς δὲ ἄλλους πάντας ἐφόνευον , ἐξ αὐτῶν δή τινας φυγόντας καὶ ἐπανελθόντας ἐρωτωμένους τε ὑπὸ Ἀθηναίων περί τινων διαφερόντων αὐτοῖς ἔφασαν εἰρηκέναι ΑΛΛ  Η TEΘΝΗΚΕΝ .
Η ΔΙΔΑΣΚΕΙ ΓΡΑΜΜΑΤΑ .
τί δὲ καὶ τὸ ΑΙΞ ΤΗΝ ΜΑΧΑΙΡΑΝ 0 ;
νομίσειεν ἄν τις εἰρῆσθαι , ἵνα θῶ πρότερον τὰ περὶ αὐτῆς λεγόμενα , πάντως που διὰ τὸ τὴν θυομένην αἶγα εἰς τὴν μάχαιραν ἀφορᾶν εἰρῆσθαι τὴν παροιμίαν .
ἀλλ οὔτι γε τοῦτ ἔφασαν οἱ παλαιοί ·
οὐ δὲ γὰρ παροιμία ἦν ἂν ἡ λεχθεῖσα , εἴγε τοῦθ οὕτως εἶχεν  τοῦτο γὰρ ἀκόλουθον ἦν ἐκ τῶν φαινομένων ἐννοεῖν  , ἀλλ ἐπὶ τῶν ἑαυτοῖς κακὰ προξενούντων εἰρῆσθαι τοῦτό φασιν .
φασὶν γὰρ Μήδειαν ἐν Κορίνθω τὰ τέκνα ἀποκτείνασαν κατακρύψαι τὴν μάχαιραν αὐτόθι ·
τοὺς δὲ Κορινθίους κατὰ χρησμὸν αὐτοῖς δοθέντα αἶγα μέλαιναν ἐναγίζοντας ἀπορεῖν μαχαίρας , τὴν δὲ αἶγα σκάλλουσαν τῷ ποδὶ τὴν Μηδείας ἀνευρεῖν μάχαιραν καὶ αὐτῇ τυθῆναι .
τί δὲ τὸ ΑΛΙΣ ΔΡΥΟΣ σημαίνει ;
φησί τις ·
οὐ γὰρ δυνατὸν ἐκ τοῦ προχείρου γιγνώσκειν τὴν παροιμίαν 0 .
οἱ παλαιοί , ὡς ἔφασαν , πρὸ τῆς τοῦ σίτου γεωργίας βαλανηφαγοῦντες , ἐπειδὴ ὡς ᾤοντο ὁ καρπὸς οὗτος ὕστερον εὑρέθη , ἐκείνῳ προσέχοντες τὸν νοῦν καὶ τῇ μεταβολῇ προσχαίροντες ΑΛΙΣ ΔΡΥΟΣ ἔλεγον ·
καὶ τοῦτο τὴν παροιμίαν ἔφασαν εἶναι .
αὖθίς τε ἑτέρας παροιμίας ὑπὸ πλείστων τῶν παρ αὐτοῖς σοφῶν ἐν πλείστοις καὶ διαφόροις βιβλίοις εἰρημένης , τίνα περὶ αὐτῆς γεγράφασιν οἱ τὰς παροιμίας ἑρμηνεῦσαι προελόμενοι ἀναγ καῖον ἐν τῷ παρόντι μνημονεῦσαι , * * * ἀλλ ἵν  ἐλέχξωμεν Ἀστέριον , καὶ ἀπὸ τῶν ἔξωθεν αὐτὸν μαθημάτων εἰδότα μὲν ἀκριβῶς τὸ τῆς παροιμίας ἐξαίρετον , ἐν δὲ τῷ παρόντι ἄγνοιαν προσποιηθέντα , ἵνα τὸ ἑαυτοῦ βούλημα διὰ τῆς τοῦ παροιμιώδους ῥητοῦ χρήσεως πιθανῶς κατασκευάζειν δόξῃ .
ἔστιν δὲ ΓΛΑΥΚΟΥ ΤΕΧΝΗ .
ταύτης οἱ ἔξωθεν σοφοὶ τῆς παροιμίας μνημονεύσαντες διαφόρως αὐτὴν ἐξηγήσαντο .
ὁ μὲν γὰρ αὐτῶν τις ἔφη , Γλαῦκόν τινα ἐπιστήμονα τέχνης τινὸς γεγονότα  πολλῶν οὖσαν θαυμασιωτάτην , ἀπολέσθαι ἄμα ἐκείνῳ κατὰ θάλατταν , μηδενός πω διακηκοότος αὐτῆς .
ἕτερος δέ , τὴν ἐπ ἄκρον μουσικῆς ἐμπειρίαν μαρτυρήσας τῷ Γλαύκῳ 0 .
τοὺς κατασκευασθέντας ὑπ αὐτοῦ δίσκους χαλκοῦς φησιν τέσσαρας , πρὸς τὸ ἐμμελῆ τινα τῆς κρούσεως τὴν συμφωνίαν τῶν φθόγγων ἀποτελεῖν ·
ἔνθεν τε εἰρῆσθαι τὴν παροιμίαν 0 .
ἄλλος δέ τις Ἀλυαττικῶν ἀναθημάτων φησὶν ἀνακεῖσθαι κρατῆρα καὶ ὑποκρατήριον θαυμάσιον , Γλαύκου Χίου ποίημα .
ἕτερος δέ 0 .
γλαῦκον αὐτὸν ἀναθεῖναι εἰς Δελφοὺς τρίποδα χαλκοῦν , οὕτω δημιουργήσαντα τοῖς  παχέως τε κρουομένου , τούς τε πόδας , ἐφ ὧν βέβηκεν , καὶ τὸ ἄνω περικείμενον καὶ τὴν στεφάνην τὴν ἐπὶ τοῦ λέβητος καὶ τὰς ῥάβδους διὰ μέσου τεταγμένας φθέγγεσθαι λύρας φωνῇ 0 .
καὶ αὖθις ἕτερος , ἀπὸ Γλαύκου τινὸς δόξαντός τι πλέον πεποιηκέναι εἰρῆσθαι τὴν παροιμίαν 0 .
ὁρᾶς , ὅπως τὸ δυσχερὲς τῆς παροιμίας καὶ διὰ τούτου δείκνυται , διὰ τοῦ μη δὲ ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἑρμηνείας στῆναι τοὺς τὴν παροιμίαν ταύτην ἐξηγήσασθαι βουληθέντας .
οὕτως δυσεύρετόν τι πρᾶγμα τὸ τῆς παροιμίας καὶ παρὰ τοῖς ἔξωθεν εἶναι δοκεῖ .
διὸ καί τις τῶν παρ αὐτοῖς σοφῶν συναγαγὼν τὰς ὑπὸ πολλῶν καὶ διαφόρως λεχθείσας παροιμίας , εἰς αὐτὰς γέγραφεν ἕξ βιβλία , δύο μὲν τῶν ἐμ μέτρων , τῶν δὲ ἀμέτρων τέσσαρα .
ταύτας δὲ παροιμίας ὠνόμασαν οἱ ἔξωθεν δι οὐδὲν ἕτερον , ἐμοὶ δοκεῖν , ἀλλ ἐπειδὴ ταῖς τοῦ σοφωτάτου Σολομῶνος Παροιμίαις ἐντυχόντες καὶ γνόντες δι αὐτῶν ὅτι οὐδέν ἐστιν ἐκ τοῦ προχείρου σαφῶς τῶν ἐν αὐταῖς εἰρημένων μαθεῖν , καὶ αὐτοὶ ζηλῶσαι τὸ προφητικὸν βουληθέντες γράμμα τὸν αὐτὸν ἐκείνῳ γεγράφασι τρόπον .
εἶτα ὡς μηδὲν ἕτερον ὄνομα κυριώτερον ἐκείνου ἐπινοῆσαι δυνηθέντες καὶ ταύτας παροιμίας ὠνόμασαν .
διὰ τοιούτων Μάρκελλος παραθέσεων τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ διδάσκειν τὰς θεοπνεύστους νοεῖν πειρᾶται γραφάς .
ὅλην δὲ ταύτην παρεθέμην τὴν μακρὰν καὶ ἀδόλεσχον περιττολογίαν δεῖξαι βουλόμενος αὐτοῦ τὴν ἄνοιαν τῆς πολλῆς καὶ ἀκαίρου φιλοτιμίας , ᾗ κέχρηται ὁ ἀνήρ , τῶν μὲν Ἑλληνικῶν λόγων ἐπιδεικτικῶς , τῶν δὲ θείων ἀμνημόνως .
οὐ γὰρ ἄν ποτε εἰς τοσαύτην ἐξέπιπτε φλυαρίαν , εἰ τῶν ἀποστολικῶν ἐμέμνητο παραγγελμάτων , δι ὧν παραινεῖ χρῆναι  τὰ ὑπὸ τοῦ θεοῦ χαρισθέντα ἡμῖν  λαλεῖν ὐκ ἐν διδακτοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις , ἀλλ ἐν διδακτοῖς πνεύματος , πνευματικὰ πνευματικοῖς συγκρίνοντας  , οὐ δὲ νοήσας ὅπως ἐλέχθη τὸ ψυχικὸς ἄνθρωπος οὐ δέχεται τὰ τοῦ πνεύματος τοῦ θεοῦ , μωρία γὰρ αὐτῷ ἐστίν , καὶ οὐ δύναται γνῶναι , ὅτι πνευματικῶς ἀνακρίνεται  .
ταῦτα δὲ ἀγνοήσας τοὺς Ἑλλήνων σοφοὺς ὑπέλαβεν γνῶσιν ἐσχηκέναι τῆς ὑπὸ τοῦ θεοῦ τῷ Σολομῶνι χαρισθείσης σοφίας καὶ γνόντας ζηλῶσαι τὸ προφητικόν , ὡς αὐτός φησιν , γράμμα .
καὶ πῶς οἷοί τ ἦσαν γνῶναι τὰ θεῖα καὶ ζηλῶσαι οἱ ψυχικοὶ καὶ οὐκ εἰδότες  πνευματικὰ πνευματικοῖς  συγκρίνειν , τοῦ θείου ἀποστόλου ἀποφηναμένου ψυχικὸν ἄνθρωπον μὴ δέχεσθαι τὰ τοῦ πνεύματος τοῦ θεοῦ  ;
τοῦ δ αὐτοῦ φήσαντος μὴ δύνασθαι γνῶναι τὸν ψυχικὸν τὰ πνευματικά ,  ὅτι πνευματικῶς ἀνακρίνεται  , ἀντιδοξάζων ὁ γενναῖος τῷ ἀποστόλῳ φάσκει τὸν αὐτὸν τρόπον τῷ Σολομῶνι γεγραφέναι τοὺς τὰς Ἑλληνικὰς παροιμίας πεποιημένους .
λέγει δ οὖν ἐπὶ λέξεως ἐπειδὴ ταῖς τοῦ σοφωτάτου Σολομῶνος Παροιμίαις ἐντυχόντες καὶ γνόντες δι αὐτῶν ὅτι οὐδέν ἐστιν ἐκ τοῦ προχείρου σαφῶς τῶν ἐν αὐταῖς εἰρημένων μαθεῖν , καὶ αὐτοὶ ζηλῶσαι τὸ προφητικὸν βουληθέντες γράμμα τὸν αὐτὸν ἐκείνῳ γεγράφασι τρόπον .
σκέψαι δὲ καὶ ἄλλως ἐξ αὐτῶν τῶν παραθέσεων ὅσον τῆς ἀληθείας διήμαρτεν , εἰπὼν τοὺς παρ Ἕλλησιν τὸν αὐτὸν τῷ Σολομῶνι γεγραφέναι τρόπον .
ὁ μὲν γὰρ Σολομὼν θεοδωρήτῳ σοφίᾳ κινούμενος πᾶσαν αὐτοῦ τὴν γραφὴν ἐπ ὠφελείᾳ καὶ σωτηρίᾳ ψυχῶν τῷ τῆς θεοσεβείας ἀνετίθει λόγῳ , γυμνασίου δ ἕνεκεν τῆς τῶν ἐντυγχανόντων διανοίας σκοτεινοῖς ἐχρῆτο προβλήμασιν καὶ λόγων στροφαῖς καὶ φωναῖς δι αἰνιγμάτων προενηνεγμέναις .
καὶ τοῦτο δ ἐν ἀρχῇ τῆς βίβλου μαρτύρεται λέγων  τῶνδε γὰρ ἀκούσας σοφὸς σοφώτερος ἔσται , ὁ δὲ νοήμων κυβέρνησιν κτήσεται , νοήσει τε παραβολὴν σκοτεινῶν λόγων , ῥήσεις τε σοφῶν καὶ αἰνίγματα  , καὶ πάλιν  δέξασθαι στροφὰς λόγων  .
ἃ δὴ καὶ οὕτως ἔχοντα ἐκ τῶν ἐμφερομένων τῇ βίβλῳ καταμαθεῖν ῥᾴδιον , ἄλλως οὐ δυναμένων νοηθῆναι ἢ διιόντων ἡμῶν ἐκ τῆς προχείρου λέξεως ἐπὶ τὸν ἐξ αὐτῆς θεωρούμενον νοῦν 0 ·
οἷόν ἐστιν τὸ  τῇ βδέλλῃ τρεῖς θυγατέρες ἦσαν ἀγαπήσει ἀγαπώμεναι , καὶ αἱ τρεῖς αὗται οὐκ ἐνεπίπλασαν αὐτήν .
καὶ ἡ τετάρτη οὐκ ἠρκέσθη εἰπεῖν ἱκανόν  , καὶ  ἡ σοφία ᾠκοδόμησεν ἑαυτῇ οἶκον , καὶ ὑπήρεισεν στύλους ἑπτά ·
ἔσφαξεν τὰ ἑαυτῆς θύματα , ἐκέρασεν εἰς κρατῆρα τὸν ἑαυτῆς οἶνον  , καὶ ὅσα ἄλλα τούτοις παραπλήσια , οὐχ ἑτέρως δυνατὰ νοεῖσθαι , οὔ τε προχείρως οὔ τε ἔκ τινος ἱστορίας , εἰ μὴ κατὰ μόνην μεταφορὰν καὶ ἀναστροφὴν τῆς λέξεως 0 1 .
αἱ δ ἐκτεθεῖσαι τῶν Ἑλλήνων παροιμίαι ἀπό τινων ἱστοριῶν τὰς ἀρχὰς εἰλήφασιν .
τὸ γὰρ Η ΤΕΘΝΗΚΕΝ Η ΔΙΔΑΣΚΕΙ ΓΡΑΜΜΑΤΑ διὰ τήνδε , φησίν , ἐλέχθη τὴν ἱστορίαν , καὶ δι ἑτέραν πάλιν γενομένην τοιανδὶ πρᾶξιν τὸ ΑΙΞ ΤΗΝ ΜΑΧΑΙΡΑΝ εἴρηται ·
καὶ τὸ ΑΛΙΣ ΔΡΥΟΣ ὡσαύτως , διὰ τὸ βαλανηφαγοῦντάς ποτε παύσασθαι τῆς τοιαύτης τροφῆς 0 .
εἰ δὲ καὶ Γλαῦκός τις ἐπιστήμων τέχνης τινὸς γεγονὼς διαφόρως ἐμνημονεύθη παρὰ τοῖς μετὰ ταῦτα διαφωνήσασιν ἐν τῷ περὶ αὐτοῦ λόγῳ , τί τοῦτο πρὸς τὰς θεοπνεύστους Παροιμίας 0 ;
οὐ γὰρ ὁμοίως ταῖς Ἑλληνικαῖς παροιμίαις καὶ αὗται ἔκ τινος ἱστορίας τὴν λύσιν ἐπιδέχονται .
ἀμαθῶς ἄρα καὶ ἀπείρως τῆς τῶν θείων γραφῶν θεωρίας οὐ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐναντίως τῷ ἀποστόλῳ Μάρκελλος τοὺς Ἑλλήνων σοφοὺς ἐν τυχόντας ταῖς Παροιμίαις Σολομῶνος μαθεῖν καὶ ζηλῶσαι τὸ προφητικὸν γράμμα καὶ τὸν αὐτὸν ἐκείνῳ γράψαι τρόπον ἀπεφήνατο 0 .
τούτων ἡμῖν εἰρημένων εἰς ἀπόδειξιν τοῦ μη δὲ ταῖς θείαις γραφαῖς ὃν χρὴ τρόπον ἐντετυχηκέναι τὸν ἄνδρα , καλεῖ δὴ καιρὸς καὶ τὴν οὐχ ὑγιῆ τῆς πίστεως αὐτοῦ δόξαν ἐπισκέψασθαι , ὡς ἐναντία δοξάζων τῇ ἐκκλησιαστικῇ διδασκαλίᾳ αὐτήν τε καὶ τοὺς προεστῶτας αὐτῆς διέβαλλεν .
θήσω δὲ πρῶτα δι ὧν τοῖς ὀρθῶς καὶ ἐκκλησιαστικῶς γραφεῖσιν ἀντιλέγειν πειρᾶται , διαβάλλων τοὺς γράψαντας , καὶ μονονουχὶ πάμμαχον συνιστάμενος ἀγῶνα πρὸς πάντας .
ἄρτι μὲν γὰρ πρὸς Ἀστέριον τὴν ἀντίρρησιν ποιεῖται .
ἄρτι δὲ πρὸς Εὐσέβιον τὸν μέγαν 0 .
καὶ ἔπειτα ἐπὶ τὸν τοῦ θεοῦ ἄνθρωπον , τὸν ὡς ἀληθῶς τρισμακάριον τρέπεται Παυλῖνον , ἄνδρα τιμηθέντα μὲν τῆς Ἀντιοχέων ἐκκλησίας πρεσβείῳ , διαπρεπῶς δ ἐπισκοπεύσαντα τῆς Τυρίων οὕτω τε ἐν τῇ ἐπισκοπῇ διαλάμψαντα , ὡς τὴν Ἀντιοχέων ἐκκλησίαν ὡς οἰκείου ἀγαθοῦ μεταποιηθῆναι αὐτοῦ .
ἀλλὰ καὶ τοῦτον , μακαρίως μὲν βεβιωκότα , μακαρίως δ ἀναπεπαυμένον πάλαι τε κεκοιμημένον καὶ μηδὲν αὐτῷ διενοχλοῦντα , ὁ θαυμαστὸς οὗτος συγγραφεὺς σκώπτει .
καὶ ἐκ τούτου μεταβὰς Ὠριγένει πολεμεῖ , πρόπαλαι καὶ αὐτῷ πεπαυμένῳ τοῦ βίου .
ἔπειτα Ναρκίσσῳ ἐπιστρατεύεται , καὶ τὸν ἕτερον Εὐσέβιον διώκει , ὁμοῦ τε πάντας τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς πατέρας ἀθετεῖ , οὐδενὶ τὸ παράπαν ἀρεσκόμενος ἢ μόνῳ ἑαυτῷ .
γράφει δ οὖν ὀνομαστὶ κακῶς μνημονεύων ἀπάντων τοῦτον τὸν τρόπον ἄρξομαι τοίνυν ἀπὸ τῆς ὑπ αὐτοῦ γραφείσης ἐπιστολῆς πρὸς ἕκαστον τῶν μὴ ὀρθῶς γραφέντων ἀντιλέγειν .
γέγραφεν πιστεύειν εἰς πατέρα θεὸν παντοκράτορα , καὶ εἰς τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ θεόν , τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν , καὶ εἰς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ·
καί φησιν ἐκ τῶν θείων γραφῶν μεμαθηκέναι τοῦτον τὸν τῆς θεοσεβείας τρόπον .
ἐγὼ δὲ ὅταν μὲν τοῦτο λέγῃ ἀποδέχομαι σφόδρα τὰ λεγόμενα , κοινὸς γὰρ οὗτος ἁπάντων ἡμῶν τῆς θεοσεβείας ὁ τρόπος , πιστεύειν εἰς πατέρα καὶ υἱὸν καὶ ἅγιον πνεῦμα 0 ·
ὅταν δὲ μὴ τῆς θείας ἐστοχασμένος δυνάμεως ἀνθρωπικώτερον ἡμῖν διά τινος ἐντέχνου θεωρίας τόν τε πατέρα πατέρα λέγῃ καὶ τὸν υἱὸν υἱόν , οὐκέτ ἐπαινεῖν τὴν τοιαύτην θεωρίαν ἀκίνδυνον 0 .
διὰ γὰρ τῆς τοιαύτης θεωρίας τὴν νῦν αὐτοῖς ἐπινοουμένην αἵρεσιν αὐξάνεσθαι συμβαίνει , ὅπερ σαφῶς ἐπιδεῖξαι ῥᾴδιον οἶμαι ἐκ τῶν αὐτοῦ λόγων 0 .
ἔφη γὰρ τὸν μὲν πατέρα δεῖν ἀληθῶς πατέρα εἶναι νομίζειν καὶ τὸν υἱὸν ἀληθῶς υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα ὡσαύτως 0 .
ταῦτα ὁ Μάρκελλος πρὸς Ἀστέριον , οὐκ ἀρεσκόμενος τῷ τὸν πατέρα δεῖν ἀληθῶς πατέρα εἶναι ὁμολογεῖν καὶ τὸν υἱὸν ἀληθῶς υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα ὡσαύτως 0 .
ὅθεν ἑξῆς διὰ μακροτέρων ἀνασκευάζειν τὸν περὶ τούτων πειρᾶται λόγον .
ψιλὸν γὰρ καὶ τῷ ἀνθρωπείῳ λόγῳ ὅμοιον , οὐχὶ δὲ υἱὸν ἀληθῶς ζῶντα καὶ ὑφεστῶτα τὸν Χριστὸν εἶναι ὁμολογεῖν ἐθέλει 0 .
καὶ ἐπειδὴ ταύτην εἶπεν ἐπινοεῖσθαι νῦν αἵρεσιν , δεικτέον ὡς προϊὼν Ὠριγένους τοῦ πάλαι γενομένου μέμνηται ὡς ὁμοδοξοῦντος τοῖς νυνὶ πρὸς αὐτοῦ διαβαλλομένοις .
ἐγὼ δὲ καὶ Ὠριγένους παλαιοτέρων ἀνδρῶν πλείστοις ὅσοις ἐκκλησιαστικοῖς συγγράμμασιν ἐντετύχηκα , ἐπισκόπων τε καὶ συνόδων ἐπιστολαῖς διαφόροις πρόπαλαι γραφείσαις , δι ὧν εἷς καὶ ὁ αὐτὸς ὁ τῆς πίστεως χαρακτὴρ ἀποδείκνυται .
οὐκ ὀρθῶς ἄρα διαβέβληκεν εἰπὼν ταύτην ἐπινοεῖσθαι νῦν αἵρεσιν ὑπὸ τῶν διαβαλλομένων .
μετὰ ταῦτα μικρὸν προελθὼν οὐ τὸν Ἀστέριον μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸν μέγαν Εὐσέβιον , οὗ τῆς ἐπισκοπῆς πλεῖσται καὶ διαφανεῖς ἐπαρχίαι τε καὶ πόλεις μετεποιήθησαν , κακῶς ἀγορεύει τοῦτον τὸν τρόπον ὑπομνήσω δέ σε ὧν αὐτὸς γέγραφεν συνιστάμενος τοῖς κακῶς ὑπὸ Εὐσεβίου γραφεῖσιν , ἵνα γνῷς ὅτι ἀφίσταται σαφῶς τῆς προτέρας ἐπαγγελίας .
γέγραφεν γὰρ αὐταῖς λέξεσιν οὕτως ·
τὸ γὰρ κεφάλαιον εἶναι τῆς ἐπιστολῆς ἐπὶ τὴν βουλὴν τοῦ πατρὸς ἀνενεγκεῖν τοῦ υἱοῦ τὴν γένεσιν , καὶ μὴ πάθος ἀποφῆναι τοῦ θεοῦ τὴν γονήν 0 .
ὅπερ οἱ σοφώτατοι τῶν πατέρων ἐν τοῖς οἰκείοις συντάγμασιν ἀπεφήναντο , φυλαξάμενοι τῶν αἱρετικῶν τὴν ἀσέβειαν , οἳ σωματικήν τινα καὶ παθητικὴν κατεψεύσαντο τοῦ θεοῦ τὴν τεκνογονίαν , τὰς προβολὰς δογματίζοντες .
καὶ πρὸς ταύτας δὲ τὰς φωνὰς πολλὴν ἑξῆς ποιεῖται τὴν ἀντίρρησιν , μεθ ἣν ἐπισυνάπτει λέγων ὥστε συνηγορῆσαι Εὐσεβίῳ κακῶς γράψαντι βουλόμενος Ἀστέριος , φύσεώς τε πατρὸς καὶ φύσεως ἀ γεννητοῦ μνημονεύσας , αὐτὸς ἑαυτοῦ κατήγορος γέγονεν .
πολὺ γὰρ βέλτιον ἦν τὸ βάθος τοῦ νοήματος Εὐσεβίου , ὡς αὐτὸς γέγραφεν , ἐν βραχυλογίᾳ κείμενον ἀνεξέταστον καταλιπεῖν , ἢ τοιαύτῃ θεωρίᾳ χρησάμενον τὸ πανοῦργον τοῦ γράμματος εἰς φῶς ἀγαγεῖν .
καὶ μεθ ἕτερα ἐπιλέγει νυνὶ δὲ ἐξετάσωμεν ἕν τι ῥητὸν τῶν ὑπὸ Ἀστερίου γραφέντων ·
ἔφη γὰρ οὗτος ·
ἄλλος μὲν γάρ ἐστιν ὁ πατήρ , ὁ γεννήσας ἐξ αὑτοῦ τὸν μονογενῆ λόγον καὶ πρωτότοκον πάσης κτίσεως .
ἀμφότερα συνάψας γέγραφεν μονογενῆ καὶ πρωτότοκον , πολλῆς ἐναντιότητος ἐν τοῖς ὀνόμασιν οὔσης τούτοις , ὡς ἔστιν ῥᾴδιον καὶ τοῖς σφόδρα δυσμαθέσιν γνῶναι .
δῆλον γὰρ ὅτι ὁ μονογενής , εἰ ὄντως μονογενὴς εἴη , οὐκέτι πρωτότοκος εἶναι δύναται , καὶ ὁ πρωτότοκος ᾗ ⟨ πρωτότοκος 〉 οὐ δύναται μονογενὴς εἶναι 0 .
καὶ ἐν τούτοις δὲ τὸν Ἀστέριον αἰτιᾶται μάτην ·
οὐ γὰρ αὐτοῦ ἀλλὰ τῆς θείας γραφῆς ἐτύγχανον αἱ τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ ποτὲ μὲν λέγουσαι μονογενῆ υἱὸν ποτὲ δὲ πρωτότοκον πάσης κτίσεως φωναί .
αὖθις δὲ συνάπτει τούτοις λέγων ἀλλ  ἀφέμενος τῆς ἀληθοῦς γνώσεως τὴν ἔντεχνον ἡμῖν καὶ νῦν ἐπεδείξατο θεωρίαν .
οὐκ ἔχων γὰρ ἐκ τῶν θείων γραφῶν τὸ ἑαυτοῦ κατασκευάσαι βούλημα , ἐπὶ τοὺς σοφωτάτους , ὡς οἴεται , ἀνατρέχει πατέρας φάσκων ·
ὅπερ οἱ σοφώτατοι τῶν πατέρων ἐν τοῖς οἰκείοις συντάγμασιν ἀπεφήναντο .
ἀπόφασιν ἀποπεφάσθαι τοὺς ἑαυτοῦ πατέρας Ἀστέριός φησιν καὶ δόγμα περὶ θεοῦ γεγραφέναι ἀπὸ τῆς οἰκείας ἑαυτῶν προαιρέσεως .
τὸ γὰρ τοῦ δόγματος ὄνομα τῆς ἀνθρωπίνης ἔχεται βουλῆς τε καὶ γνώμης .
ὅτι δὲ τοῦθ οὕτως ἔχει μαρτυρεῖ μὲν ἡμῖν ἱκανῶς ἡ δογματικὴ τῶν ἰατρῶν τέχνη , μαρτυρεῖ δὲ καὶ τὰ τῶν φιλοσόφων καλούμενα δόγματα ·
ὅτι δὲ καὶ τὰ συγκλήτῳ δόξαντα ἔτι καὶ νῦν δόγματα συγκλήτου λέγεται , οὐδένα ἀγνοεῖν οἶμαι .
καὶ ταῦτα δὲ ὁ Μάρκελλος , ἀμνημονήσας τῆς ἀποστολικῆς φωνῆς ἥ φησιν περὶ τοῦ σωτῆρος  τὸν νόμον τῶν ἐντολῶν τοῖς δόγμασιν καταργήσας  , προήχθη εἰπεῖν , ἀλλὰ καὶ μέμφεται τῷ δεῖν ἕπεσθαι τοῖς πατράσιν , τῆς θείας φασκούσης γραφῆς ἐπερώτησον τὸν πατέρα σου καὶ ἀναγγελεῖ σοι ·
τοὺς πρεσβυτέρους σου καὶ ἐροῦσίν σοι  καὶ μὴ μέταιρε ὅρια αἰώνια ἅ ἔθεντο οἱ πατέρες σου  .
εἶτ ἀγανακτῶν ὅτι Παυλῖνον μακάριον ἀπεκάλεσεν , ὁμοῦ τε κακῶς Εὐσεβίου πάλιν μνημονεύων , οὕτω γράφει συνηγορῆσαι γὰρ βουληθεὶς τῷ τὴν ἐπιστολὴν κακῶς γράψαντι Εὐσεβίῳ , πρῶτον μὲν οὐ διδασκαλικῶς ἀναπτύξας , ἔφη , τὸ δόγμα τὴν ἐπιστολὴν συνέταξεν , οὐ γὰρ πρὸς τὴν ἐκκλησίαν οὐ δὲ πρὸς τοὺς ἀγνοοῦντας ἐγίγνετο τὸ γράμμα ἀλλὰ πρὸς τὸν μακάριον Παυλῖνον , μακάριον αὐτὸν διὰ τοῦτο εἰπών , ὅτι τὴν αὐτὴν εἶχεν Ἀστερίῳ δόξαν .
οὐκοῦν ἐπειδήπερ τοὺς σοφωτάτους πατέρας Ἀστερίου μεμαθήκαμεν , ἀκόλουθον ἡγοῦμαι λέγειν καὶ τὸν Παυλίνου τε καὶ τῶν ἄλλων γενόμενον διδάσκαλον 0 .
ἀπὸ γὰρ τῆς Παυλίνου ἐπιστολῆς ὁ κ ἀκείνου διδάσκαλος γεγονὼς εὔδηλος γένοιτ ἂν ἡμῖν .