Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
τὸν δὲ βραχίονα οὐκέτι ἐπιθέματος ἀλλ ἀφαιρέματος διὰ τόδε , ὅτι δεῖ τὸν ὑπὲρ ἀρετῆς πόνον μὴ ἑαυτῇ προσάγειν τὴν ψυχήν , ἀλλ ἀφελεῖν ἀφ ἑαυτῆς καὶ θεῷ ἀνενεγκεῖν , ὁμολογοῦσαν ὅτι οὐχ ἡ ἰσχὺς αὐτῆς οὐ δὲ ἡ δύναμις περιεποίησε τὸ καλόν , ἀλλὰ ὁ καὶ τὸν ἔρωτα χαρισάμενος 0 .
οὔ τε δὲ στηθύνιον οὔ τε ὁ βραχίων λαμβάνεται πλὴν ἀπὸ τῆς θυσίας τοῦ σωτηρίου ·
τότε γὰρ ἡ ψυχὴ σῴζεται , ὅταν καὶ ὁ θυμὸς ἡνιοχηθῇ ὑπὸ λόγου καὶ ὁ πόνος μὴ οἴησιν ἐγκατασκευάσῃ ἀλλὰ παραχώρησιν τῷ εὐεργέτῃ θεῷ .
τὸ δὲ μὴ μόνον ἐπὶ τῷ στήθει ἀλλὰ καὶ τῇ κοιλίᾳ πορεύεσθαι τὴν ἡδονὴν εἴπομεν ἤδη , οἰκειότατον δηλοῦντες ἡδονῇ χωρίον τὴν γαστέρα , σχεδὸν γὰρ ἀγγεῖον τῶν ἡδονῶν ἁπασῶν αὕτη ἐστί ·
πληρωθείσης γὰρ τῆς γαστρὸς ὀρέξεις καὶ τῶν ἄλλων ἡδονῶν γίνονται σύντονοι , κενωθείσης δὲ ἠρεμαῖαι καὶ σταθηρότεραι 0 .
διὸ καί φησιν ἑτέρωθι ·
„ πᾶς ὁ πορευόμενος ἐπὶ κοιλίᾳ καὶ πᾶς ὁ πορευόμενος ἐπὶ τεσσάρων διὰ παντός , ὃς πολυπληθεῖ ποσίν , ἀκάθαρτός ἐστι “  Lev .
τοιοῦτος δ ὁ φιλήδονος ἀεὶ χωρῶν ἐπὶ γαστέρα καὶ τὰς μετὰ ταύτην ἡδονάς 0 .
τῷ δὲ ἕρποντι ἐπὶ κοιλίαν τὸν ἐπὶ τεσσάρων βαδίζοντα ἥνωκεν ·
τέτταρα γάρ ἐστι τὰ πάθη τῶν ἐν ἡδονῇ , ὥς τις κατ ἐξαίρετον λόγος μέμνηται .
ἀκάθαρτος οὖν καὶ ὁ τῷ ἑνὶ χρώμενος τῇ ἡδονῇ καὶ ὁ πᾶσιν ἐφορμῶν τοῖς τέσσαρσι 0 .
τούτων εἰρημένων ἴδε διαφορὰν πάλιν τελείου καὶ προκόπτοντος .
ὥσπερ οὖν πρότερον εὑρίσκετο ὁ μὲν τέλειος ὅλον ἐκτέμνων τὸν θυμὸν τῆς ἐριστικῆς ψυχῆς καὶ ποιῶν αὐτὴν τιθασὸν καὶ χειροήθη καὶ εἰρηναίαν καὶ ἵλεων πρὸς πάντα ἔργῳ τε καὶ λόγῳ , ὁ δὲ προκόπτων οὐ δυνάμενος μὲν ἀποκόψαι τὸ πάθος  φέρει γὰρ τὸ στῆθος  , παιδεύων δὲ αὐτὸ λόγῳ κεκριμένῳ , ἔχοντι δύο ἀρετάς , σαφήνειαν καὶ ἀλήθειαν , οὕτως καὶ νῦν εὑρεθήσεται ὁ μὲν σοφὸς τέλειος ἡδονὰς ἀπορρυπτόμενος καὶ ἀποσειόμενος Μωυσῆς , ὁ δὲ προκόπτων οὐχ ἅπασαν , ἀλλὰ τὴν μὲν ἀναγκαίαν καὶ ἁπλῆν προσιέμενος , τὴν δὲ περίεργον καὶ περιττὴν κατὰ τὰς ἐπεντρώσεις παραιτούμενος 0 1 2 ·
ἐπὶ γὰρ Μωυσέως φησὶν οὕτως ·
„ καὶ τὴν κοιλίαν καὶ τοὺς πόδας ἔπλυνεν ὕδατι τοῦ ὁλοκαυτώματος “  Lev .
ὅλην γὰρ τὴν ψυχὴν ἀξίαν οὖσαν θεῷ προσάγεσθαι διὰ τὸ μηδένα ἔχειν μήθ  ἑκούσιον μή τ ἀκούσιον μῶμον ὁ σοφὸς καθαγιάζει ·
οὕτως δὲ διακείμενος ὅλην τὴν γαστέρα καὶ τὰς αὐτῆς καὶ μετ αὐτὴν ἡδονὰς ἐκπλύνει καὶ ἀπολούεται καὶ ἀπορρύπτεται , οὐχὶ μέρος τι , ἀλλ οὕτω καταφρονητικῶς ἔσχηκεν αὐτῆς , ὥστε οὐ δὲ τὰ ἀναγκαῖα σιτία ἢ ποτὰ προσίεται θεωρίᾳ τῶν θείων τρεφόμενος .
διὸ καὶ ἐν ἑτέροις μαρτυρεῖται αὐτῷ ·
„ τετταράκοντα ἡμέρας ἄρτου οὐκ ἔφαγε καὶ ὕδωρ οὐκ ἔπιεν “  Exod .
34 , 28  , ὅτε ἐν τῷ θείῳ ὄρει γενόμενος χρησμῶν θεοῦ νομοθετοῦντος ἤκουεν .
ἀλλ οὐ μόνον ὅλῃ τῇ γαστρὶ ἀποτάττεται , ἀλλὰ καὶ τοὺς πόδας αὐτῇ συναπορρύπτεται , τουτέστι τὰς ἐπιβάσεις τῆς ἡδονῆς ·
ἐπιβάσεις δὲ ἡδονῆς εἰσι τὰ ποιητικὰ αὐτῆς ·
ὁ  τε  γὰρ προκόπτων λέγεται τὰ ἐγκοίλια καὶ τοὺς πόδας λούειν  Lev .
1 , 9  , οὐ τὴν ὅλην κοιλίαν 0 ·
ἱκανὸς γὰρ οὐκ ἔστι πᾶσαν ἡδονὴν διώσασθαι , ἀγαπητὸν δέ , ἐὰν τὰ ἐγκοίλια αὐτῆς τουτέστι τὰ ἐπεντρώματα , ἅ φασιν οἱ φιλήδονοι ἐπιλεάνσεις εἶναί τινας τῶν προηγουμένων ἡδονῶν , ἃ γίνεται ὀψαρτυτῶν καὶ σιτοπόνων λίχνων περιεργίᾳ 0 .
καὶ προσεπιτείνει τὴν τοῦ * * * προκόπτοντος μετριοπάθειαν τῷ τὸν μὲν ἄνευ προστάξεως παραιτεῖσθαι ὅλην τὴν γαστρὸς ἡδονήν , τὸν δὲ προκόπτοντα μετὰ προστάξεως 0 ·
ἐπὶ μὲν γὰρ τοῦ σοφοῦ λέγεται οὕτως ·
„ τὴν κοιλίαν καὶ τοὺς πόδας ὕδατι ἔπλυνεν “  Lev .
9 , 14  , ἀνεπικελεύστως κατὰ τὴν ἑκούσιον γνώμην , ἐπὶ δὲ τῶν ἱερέων οὕτως 0 ·
„ τὰ δὲ ἐγκοίλια καὶ τοὺς πόδας “ οὐχὶ ἔπλυναν , ἀλλὰ „ πλυνοῦσι “  Lev .
σφόδρα παρατετηρημένως 0 ·
δεῖ γὰρ τὸν μὲν τέλειον ἐξ ἑαυτοῦ κινεῖσθαι πρὸς τὰς κατ ἀρετὴν ἐνεργείας , τὸν δὲ ἀσκητὴν μετὰ τοῦ ὑφηγουμένου τὰ πρακτέα λόγου , ᾧ προστάττοντι πείθεσθαι καλόν 0 .
οὐ δεῖ δὲ ἀγνοεῖν , ὅτι Μωυσῆς ὅλην τὴν κοιλίαν τουτέστι τὴν γαστρὸς ἐκπλήρωσιν παραιτούμενος σχεδὸν καὶ τοῖς ἄλλοις πάθεσιν ἀποτάττεται , τοῦ νομοθέτου ἀπὸ μέρους ἑνὸς τὸ σύμπαν ἐναργῶς παριστάντος καὶ ἀπὸ τοῦ συνεκτικωτάτου περὶ τῶν ἄλλων , ἐν οἷς ἡσύχασε , δυνάμει διεξιόντος ·
συνεκτικώτατον γὰρ ἡ γαστρὸς ἐκπλήρωσις καὶ ὡσανεὶ θεμέλιός τις τῶν ἄλλων παθῶν 0 1 ·
οὐδὲν γοῦν ἐκείνων δύναται συστῆναι μὴ ἐπερειδόμενον γαστρί , ᾗ πάντα ἐφίδρυκεν ἡ φύσις .
διὰ τοῦτο , γεννηθέντων τῶν ἐκ τῆς Λείας προτέρων τῶν ψυχικῶν ἀγαθῶν καὶ στάντων ἐπὶ τῆς ἐξομολογήσεως Ἰούδα  Gen .
29 , 35  , μέλλων ὁ θεὸς δημιουργεῖν καὶ τὰς σώματος προκοπὰς Βάλλαν τὴν Ῥαχὴλ παιδίσκην καὶ πρὸ τῆς δεσποίνης τίκτειν παρασκευάζει ·
βάλλα δ ἐστὶν ἐγκατάποσις ·
ᾔδει γὰρ ὅτι οὐδὲν τῶν σωματικῶν ἄνευ καταπόσεως καὶ γαστρὸς ὑποστῆναι δύναται , ἀλλὰ αὕτη κρατεῖ καὶ ἡγεμονεύει παντὸς τοῦ σώματος καὶ τοῦ κατὰ τὸ ζῆν ψιλὸν ὄγκου .
παρατήρει δὲ πᾶσαν τὴν λεπτολογίαν , οὐδὲν γὰρ λεχθὲν παρέργως εὑρήσεις .
μωυσῆς τὸ μὲν στηθύνιον ἀφαιρεῖται , τὴν δὲ κοιλίαν οὐκ ἀφαιρεῖ μὲν , πλύνει δέ  Lev .
ὅτι ὁ τέλειος σοφὸς ὅλον μὲν τὸν θυμὸν ἰσχύει παραιτήσασθαι καὶ ἀποκόψαι ὀργῆς κατεξαναστάς , τὴν δὲ κοιλίαν ἐκτεμεῖν ἀδυνατεῖ ·
τοῖς γὰρ ἀναγκαίοις σιτίοις καὶ ποτοῖς ἡ φύσις βιάζεται χρῆσθαι καὶ τὸν ὀλιγοδεέστατον καὶ καταφρονητικὸν αὐτῶν τῶν ἀναγκαίων καὶ ἀσιτίαν αὐτῶν μελετῶντα .
πλυνέτω οὖν αὐτὴν καὶ καθαιρέτω ἀπὸ τῶν περιττῶν καὶ ἀκαθάρτων παρασκευῶν ·
ἱκανὴ γὰρ καὶ αὕτη παρὰ θεοῦ τῷ φιλαρέτῳ δωρεά 0 .
διὰ τοῦτο ἐπὶ τῆς ὑπονοηθείσης διεφθάρθαι ψυχῆς φησιν  Num .
5 , 27  , ὅτι ἂν μὲν ἀπολελοιπυῖα τὸν ὀρθὸν λόγον , ὅς ἐστιν ἀνὴρ νόμιμος , εὑρεθῇ προσκεχωρηκυῖα τῷ μιαίνοντι τὴν ψυχὴν πάθει , „ πρησθήσεται τὴν γαστέρα “ , ὅπερ ἦν , ἀπληρώτους καὶ ἀκορέστους ἕξει τὰς γαστρὸς ἡδονὰς καὶ ἐπιθυμίας , καὶ οὐδέποτε παύσεται ἄπληστος οὖσα δι ἀπαιδευσίαν , ἀλλ ἀμυθήτων ἐπιρρεόντων ἀίδιον ἕξει τὸ πάθος .
οἶδα γοῦν πολλοὺς οὕτω πταίοντας περὶ τὴν τῆς γαστρὸς ἐπιθυμίαν , ὥστ ἐμέτοις χρησάμενοι πάλιν ἐπὶ τὸν ἄκρατον καὶ τ ἆλλα ὥρμησαν ·
οὐ γὰρ ἀναλογεῖ τοῖς σωματικοῖς ὄγκοις ἡ τῆς ἀκράτορος ψυχῆς ἐπιθυμία , ἀλλ οἱ μὲν ἅτε ἀγγεῖα ὄντες μεμετρημένα ἄμετρον οὐδὲν προσίενται , ἀλλὰ τὸ περιττὸν ἐκβάλλουσιν , ἡ δὲ ἐπιθυμία πληροῦται μὲν οὐδέποτε , μένει δὲ ἐνδεὴς καὶ διψαλέα ἀεί .
παρὸ καὶ τὸ ἀκόλουθον προστίθεται τῷ πρησθῆναι τὴν γαστέρα τὸ „ διαπεσεῖν τὸν μηρόν “ ·
διαπίπτει γὰρ τότε τῇ ψυχῇ καὶ ὁ σπερματικὸς καὶ γεννητικὸς τῶν καλῶν λόγος ὀρθός ·
„ ἐὰν “ γοῦν φησι „ μὴ μιανθῇ καὶ καθαρὰ ᾖ , καὶ ἀθῷος ἔσται καὶ ἐκσπερματιεῖ σπέρμα “  Num .
5 , 28  , ἐὰν ὑπὸ πάθους μὴ μιανθῇ , καθαρεύσῃ δὲ πρὸς τὸν νόμιμον ἄνδρα , τὸν ὑγιῆ καὶ ἡγεμόνα λόγον , γόνιμον ἕξει ψυχὴν καὶ καρποφόρον , φέρουσαν γέννημα φρονήσεως καὶ δικαιοσύνης καὶ τῆς συμπάσης ἀρετῆς .
ἆρ οὖν ἡμᾶς ἐνδεδεμένους σώματι οἷόν τε σωματικαῖς ἀνάγκαις μὴ χρῆσθαι 0 ;
καὶ πῶς ἔνεστιν ;
ἀλλ ὅρα .
ὁ ἱεροφάντης τὸν τρόπον παραγγέλλει τῷ ἀγομένῳ ὑπὸ σωματικῆς χρείας αὐτῷ μόνῳ χρῆσθαι τῷ ἀναγκαίῳ .
πρῶτον μέν φησι " τόπος ἔστω σοι ἔξω τῆς παρεμβολῆς "  Deut .
23 , 12  , παρεμβολὴν καλῶν τὴν ἀρετήν , ἐν ᾗ ἐστρατοπέδευκεν ἡ ψυχή ·
οὐ γὰρ δύναται τὸν αὐτὸν κρατεῖν χῶρον φρόνησις καὶ σωματικῆς ἀνάγκης ἀπόλαυσις .
εἶτα „ ἐξελεύσῃ “ φησίν " ἐκεῖ ἔξω " ·
ὅτι οὐ δύναται ἡ ψυχὴ καταμένουσα μετὰ φρονήσεως καὶ ἐν τῷ οἴκῳ διατρίβουσα τῆς σοφίας χρῆσθαί τινι τῶν φίλων σώματος 0 ·
τρέφεται γὰρ τότε θειοτέραις τροφαῖς ἐν ταῖς ἐπιστήμαις , δι ἃς καὶ τῆς σαρκὸς ἀμελεῖ ·
ἐπειδὰν γὰρ ἐξέλθῃ τῶν ἱερῶν ἀρετῆς οἴκων , τηνικαῦτα ἐπὶ τὰς τὸ σῶμα πλημμελούσας καὶ πιεζούσας ὕλας τρέπεται .
πῶς οὖν αὐταῖς χρήσομαι ;
„ πάσσαλος ἔστω σοι “ φησίν „ ἐπὶ τῆς ζώνης σου , καὶ ὀρύξεις ἐν αὐτῷ “  Deut .
23 , 13  , τουτέστι λόγος ἐπὶ τοῦ πάθους ἐξορύττων καὶ ἀναστέλλων καὶ ἀπαμφιεννὺς αὐτό ·
ἀνεζῶσθαι γὰρ βούλεται ἡμᾶς τὰ πάθη , ἀλλὰ μὴ ἀνειμένα καὶ κεχαλασμένα φορεῖν .
διὸ καὶ ἐπὶ τῆς διαβάσεως αὐτῶν , ὃ καλεῖται Πάσχα , προστάττει τὰς " ὀσφῦς περιεζῶσθαι “  Exod .
12 , 11  , ἤτοι συνεστάλθαι τὰς ἐπιθυμίας 0 .
πάσσαλος οὖν , τουτέστι λόγος , ἑπέσθω τῷ πάθει , κωλύων αὐτὸ χεῖσθαι ·
οὕτως γὰρ αὐτοῖς μόνοις χρησόμεθα τοῖς ἀναγκαίοις , τῶν δὲ περιττῶν ἀφεξόμεθα .
κ ἂν ἐν συνουσίαις ὄντες καὶ μέλλοντες εἰς ἀπόλαυσιν καὶ χρῆσιν τῶν παρεσκευασμένων ἐλθεῖν σὺν λόγῳ παραγενώμεθα ὥσπερ ὅπλῳ τινὶ ἀμυντηρίῳ , οὔ τε πέραν τοῦ μετρίου σιτίων ἐμφορηθησόμεθα αἰθυιῶν τρόπον οὔτ  ἀκράτου ἀμέτρου κορεσθέντες μέθῃ ληραίνειν ἀναγκαζούσῃ χρησόμεθα 0 ·
ἐπιστομιεῖ γὰρ ὁ λόγος καὶ ἐγχαλινώσει τὴν ῥύμην καὶ φορὰν τοῦ πάθους .
ἐγὼ γοῦν αὐτὸ πολλάκις παθὼν οἶδα ·
εἰς γὰρ ἀδιάγωγον συνουσίαν ἐλθὼν καὶ πολυτελῆ δεῖπνα , ὁπότε μὴ ἀφικοίμην σὺν λόγῳ , δοῦλος ἐγενόμην τῶν παρεσκευασμένων , ἀγόμενος ὑπὸ δεσποτῶν ἀτιθάσων , θεαμάτων καὶ ἀκουσμάτων καὶ τῶν ὅσα διὰ μυκτῆρος καὶ γεύσεως ἡδονὰς ἀπεργάζεται ·
ὁπότε δὲ μετὰ τοῦ αἱροῦντος λόγου , δεσπότης ἀντὶ δούλου γίνομαι καὶ ἀνὰ κράτος νικῶ καλὴν νίκην καρτερίας καὶ σωφροσύνης , ἀντιβαίνων καὶ ἀντιφιλονεικῶν πᾶσι τοῖς ἀναρρηγνῦσι τὰς ἀκράτορας ἐπιθυμίας .
„ διορύξεις “ φησὶ γοῦν „ τῷ πασσάλῳ “  Deut .
23 , 13  , τουτ έστιν , ἣν ἕκαστον ἔχει φύσιν , τὸ φαγεῖν , τὸ πιεῖν , τὸ τοῖς μετὰ γαστέρα χρῆσθαι , τῷ λόγῳ γυμνώσεις καὶ διαστελεῖς , ἵνα διακρίνας γνῷς τ ἀληθές ·
τότε γὰρ εἴσῃ , ὅτι ἐν οὐδενὶ τούτων ἐστὶ τὸ ἀγαθόν , ἀλλὰ τὸ ἀναγκαῖον μόνον καὶ χρήσιμον .
„ καὶ ἐπαγαγὼν καλύψεις τὴν ἀσχημοσύνην σου “  ibid .
ἔπαγε γάρ , ὦ ψυχή , τὸν λόγον ἐπὶ πάντα , ᾧ καλύπτεται καὶ συσκιάζεται καὶ συγκρύπτεται πᾶσα ἀσχημοσύνη σαρκὸς καὶ πάθους ·
τὰ γὰρ μὴ σὺν λόγῳ πάντα αἰσχρά , ὥσπερ τὰ σὺν λόγῳ κόσμια 0 1 .
οὐκοῦν ὁ μὲν φιλήδονος ἐπὶ κοιλίαν βαδίζει , ὁ δὲ τέλειος τὴν κοιλίαν ὅλην ἐκπλύνει , ὁ δὲ προκόπτων τὰ ἐν κοιλίᾳ , ὁ δὲ ἄρτι ἀρχόμενος παιδεύεσθαι ἔξω πρόεισιν , ὅταν μέλλῃ τῆς γαστρὸς τοῖς ἀναγκαίοις ἐπιφερόμενος λόγον ἐπιστομιεῖν τὸ πάθος , ὃς εἴρηται συμβολικῶς πάσσαλος 0 .
Εὖ μέντοι καὶ τὸ προσθεῖναι 0 ·
„ πορεύσῃ ἐπὶ τῷ στήθει καὶ τῇ κοιλίᾳ “  Gen .
ἡ γὰρ ἡδονὴ οὐκ ἔστι τῶν ἠρεμούντων καὶ ἱσταμένων , ἀλλὰ τῶν κινουμένων καὶ ταραχῆς γεμόντων ·
ὥσπερ γὰρ ἡ φλὸξ ἐν κινήσει , οὕτως φλογμοῦ τινα τρόπον τὸ πάθος ἐν τῇ ψυχῇ κινούμενον ἠρεμεῖν αὐτὴν οὐκ ἐᾷ 0 .
διὸ καὶ τοῖς λέγουσι καταστηματικὴν εἶναι τὴν ἡδονὴν οὐ συμφέρεται ·
ἠρεμία γὰρ λίθῳ μὲν καὶ ξύλῳ καὶ παντὶ ἀψύχῳ οἰκεῖον , ἀλλότριον δὲ ἡδονῇ 0 1 ·
γαργαλισμοῦ γὰρ καὶ σπασμώδους ἐφίεται καὶ ἐπ ἐνίων οὐκ ἠρεμίας ἀλλὰ συντόνου καὶ σφοδρᾶς κινήσεώς ἐστι χρεία .
τὸ δὲ " γῆν φάγεσαι πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου “  Gen 0 .
3 , 14  , τοῦτο προσφυῶς εἴρηται ·
τῆς γὰρ σώματος τροφῆς ἡδοναὶ γήιναι 0 ·
καὶ μήποτ εἰκότως 0 ·
δύο γάρ ἐστιν ἐξ ὧν συνέσταμεν , ψυχή τε καὶ σῶμα ·
τὸ μὲν οὖν σῶμα ἐκ γῆς δεδημιούργηται , ἡ δὲ ψυχὴ αἰθέρος ἐστίν , ἀπόσπασμα θεῖον · "
ἐνεφύσησε γὰρ εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνεῦμα ζωῆς ὁ θεός , καὶ ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχὴν ζῶσαν “  Gen .
εὐλόγως οὖν τὸ μὲν ἐκ γῆς διαπλασθὲν σῶμα συγγενεῖς ἔχει τροφὰς ἃς ἀναδίδωσιν ἡ γῆ , ἡ δὲ αἰθερίου φύσεως μοῖρα οὖσα ψυχὴ πάλιν αἰθερίους καὶ θείας 0 1 ·
ἐπιστήμαις γὰρ τρέφεται καὶ οὐ σιτίοις ἢ ποτοῖς , ὧν ἐπιδεές ἐστι τὸ σῶμα .
ὅτι δὲ οὐ γήινοι ἀλλ  οὐράνιοι αἱ ψυχῆς τροφαί , μαρτυρήσει διὰ πλειόνων ὁ ἱερὸς λόγος 0 ·
„ ἰδοὺ ἐγὼ ὕω ὑμῖν ἄρτους ἐκ τοῦ οὐρανοῦ , καὶ ἐξελεύσεται ὁ λαὸς καὶ συνάξουσι τὸ τῆς ἡμέρας εἰς ἡμέραν , ὅπως πειράσω αὐτούς , εἰ πορεύσονται τῷ νόμῳ μου ἢ οὔ “  Exod 0 .
ὁρᾷς ὅτι οὐ γηίνοις καὶ φθαρτοῖς τρέφεται ἡ ψυχή , ἀλλ οἷς ἂν ὁ θεὸς ὀμβρήσῃ λόγοις ἐκ τῆς μεταρσίου καὶ καθαρᾶς φύσεως , ἣν οὐρανὸν κέκληκεν ·
ἐξίτω μέντοι ὁ λεὼς καὶ πᾶν τὸ τῆς ψυχῆς σύστημα καὶ συναγαγέτω καὶ ἀρχέσθω τῆς ἐπιστήμης , μὴ ἀθρόως ἀλλὰ „ τὸ τῆς ἡμέρας εἰς ἡμέραν “ ·
πρῶτον μὲν γὰρ ἀθρόον οὐ χωρήσει τὸν πολὺν πλοῦτον τῶν τοῦ θεοῦ χαρίτων , ἀλλὰ τῇ φορᾷ χειμάρρου τρόπον ἐπικλυσθήσεται ·
ἔπειτ ἐστὶν ἄμεινον τὰ αὐτάρκη λαβόντας ἀγαθὰ καὶ μεμετρημένα τῶν λοιπῶν ταμίαν οἰηθῆναι τὸν θεόν .
ὁ δὲ πάντα μετιὼν ἀθρόα δυσελπιστίαν καὶ ἀπιστίαν μετὰ πολλῆς ἀνοίας κτᾶται ·
δύσελπις μὲν γίνεται , εἰ νῦν μόνον ἀλλὰ μὴ καὶ αὖθις ἐλπίζει τὸν θεὸν ὀμβρήσειν αὐτῷ ἀγαθά , ἄπιστος δέ , εἰ μὴ πεπίστευκε καὶ νῦν καὶ ἀεὶ τὰς τοῦ θεοῦ χάριτας ἀφθόνως τοῖς ἀξίοις προσνέμεσθαι , ἄνους δέ , εἰ οἴεται τῶν συναχθέντων ἱκανὸς ἔσεσθαι φύλαξ ἄκοντος θεοῦ 0 1 ·
μικρὰ γὰρ ῥοπὴ τὸν ἀσφάλειαν καὶ βεβαιότητα περιάπτοντα νοῦν ὑπὸ μεγαλαυχίας ἑαυτῷ ἄκυρον καὶ ἀβέβαιον ὧν ἐδόκει φύλαξ εἶναι πάντων ἐποίησε .
σύναγε οὖν , ὦ ψυχή , τὰ αὐτάρκη καὶ καθήκοντα καὶ μή τε πλείω τῶν ἱκανῶν ὡς ὑπερβάλλειν μή τε ἐλάττω πάλιν ὡς ἐνδεῖν , ἵνα μέτροις δικαίοις χρωμένη μὴ ἀδικῇς 0 .
καὶ γὰρ διάβασίν γε μελετῶσαν ἀπὸ τῶν παθῶν καὶ τὸ Πάσχα θύουσαν δεῖ τὴν προκοπήν , τὸ πρόβατον , λαμβάνειν μὴ ἀμέτρως ·
„ ἕκαστος “ γάρ φησι „ τὸ ἀρκοῦν αὐτῷ συναριθμηθήσεται εἰς πρόβατον “  Exod .
καὶ ἐπὶ τοῦ μάννα οὖν καὶ ἐπὶ πάσης δωρεᾶς , ἣν ὁ θεὸς δωρεῖται τῷ γένει ἡμῶν , καλὸν τὸ ἐνάριθμον καὶ μεμετρημένον καὶ μὴ τὸ ὑπὲρ ἡμᾶς λαμβάνειν 0 ·
πλεονεξίας γὰρ τοῦτό γε 0 .
τὸ τῆς ἡμέρας οὖν εἰς ἡμέραν συναγαγέτω ἡ ψυχή  Exod .
16 , 4  , ἵνα μὴ ἑαυτὴν φύλακα τῶν ἀγαθῶν ἀλλὰ τὸν φιλόδωρον θεὸν ἀποφήνῃ .
καὶ διὰ τοῦτό μοι δοκεῖ τὸ προκείμενον λέγεσθαι ·
σύμβολον φωτός ἐστιν ἡ ἡμέρα , φῶς δὲ ψυχῆς ἐστι παιδεία .
πολλοὶ οὖν τὰ ἐν ψυχῇ φῶτα ἐκτήσαντο εἰς νύκτα καὶ σκότος , ἀλλ οὐκ εἰς ἡμέραν καὶ φῶς , οἷον τὰ προπαιδεύματα πάντα καὶ τὰ ἐγκύκλια λεγόμενα καὶ φιλοσοφίαν αὐτὴν τρυφῆς ἕνεκεν ἢ ἀρχῆς τῆς πρὸς τοὺς ἡγεμόνας 0 1 2 .
ὁ δέ γε ἀστεῖος τὴν ἡμέραν ἕνεκα ἡμέρας καὶ τὸ φῶς ἕνεκα φωτὸς καὶ τὸ καλὸν ἕνεκα τοῦ καλοῦ κτᾶται μόνου , οὐχ ἕνεκα ἄλλου τινός 0 .
„ ὅπως πειράσω αὐτούς , εἰ πορεύσονται τῷ νόμῳ μου ἢ οὔ “  Exod 0 .
νόμος γὰρ θεῖος οὗτος , τὴν ἀρετὴν δι ἑαυτὴν τιμᾶν 0 .
τοὺς οὖν ἀσκητὰς ὥσπερ νόμισμα δοκιμάζει ὁ ὀρθὸς λόγος , πότερα κεκηλίδωνται ἐπί τι τῶν ἐκτὸς ἀναφέροντες τὸ τῆς ψυχῆς ἀγαθὸν ἢ ὡς δόκιμον διαστέλλουσιν ἐν διανοίᾳ μόνῃ τοῦτο διαφυλάττοντες 0 .
τούτοις συμβέβηκε μὴ τοῖς γηίνοις ἀλλὰ ταῖς ἐπουρανίοις ἐπιστήμαις τρέφεσθαι .
δηλοῖ δὲ καὶ δι ἑτέρων , ὅταν φῇ · "
τὸ πρωὶ ἐγένετο καταπαυομένης τῆς δρόσου κύκλῳ τῆς παρεμβολῆς , καὶ ἰδοὺ ἐπὶ πρόσωπον τῆς ἐρήμου λεπτὸν ὡσεὶ κόριον , λευκὸν ὡσεὶ πάγος ἐπὶ τῆς γῆς 0 .
ἰδόντες δὲ αὐτὸ εἶπον ἕτερος τῷ ἑτέρῳ Τί ἐστι τοῦτο ;
εἶπε δὲ αὐτοῖς Μωυσῆς Οὗτος ὁ ἄρτος , ὃν δέδωκεν ἡμῖν κύριος τοῦ φαγεῖν .
τοῦτο τὸ ῥῆμα ὃ συνέταξε κύριος “  Exod 0 .
ὁρᾷς τῆς ψυχῆς τροφὴν οἵα ἐστί ·
λόγος θεοῦ συνεχής , ἐοικὼς δρόσῳ , κύκλῳ πᾶσαν περιειληφὼς καὶ μηδὲν μέρος ἀμέτοχον αὑτοῦ ἐῶν 0 .
φαίνεται δ οὐ πανταχοῦ ὁ λόγος οὗτος , ἀλλ ἐπ  ἐρήμου παθῶν καὶ κακιῶν , καὶ ἔστι λεπτὸς νοῆσαί τε καὶ νοηθῆναι καὶ σφόδρα διαυγὴς καὶ καθαρὸς ὁραθῆναι , καὶ ἔστιν ὡσεὶ κόριον 0 .
φασὶ δὲ οἱ γεωπόνοι τὸ σπέρμα τοῦ κορίου διαιρεθὲν εἰς ἄπειρα καὶ τμηθὲν καθ ἕκαστον τῶν μερῶν καὶ τμημάτων σπαρὲν βλαστάνειν οὕτως , ὡς καὶ τὸ ὅλον ἠδύνατο ·
τοιοῦτος καὶ ὁ θεοῦ λόγος , καὶ δι ὅλων ὠφελητικὸς καὶ διὰ παντὸς μέρους καὶ τοῦ τυχόντος 0 .
μήποτε δὲ ὁμοιοῦται καὶ τῇ κατὰ τὸν ὀφθαλμὸν κόρῃ ·
ὡς γὰρ αὕτη βραχύτατον οὖσα μέρος τὰς τῶν ὄντων ὁρᾷ ζώνας ὅλας καὶ θάλατταν ἄπειρον καὶ ἀέρος μέγεθος καὶ τοῦ παντὸς οὐρανοῦ ὅσον ἀνατέλλων καὶ δυόμενος ὁ ἥλιος ὁρίζει , οὕτως καὶ ὁ θεοῦ λόγος ὀξυδερκέστατός ἐστιν , ὡς πάντα ἐφορᾶν εἶναι ἱκανός , * * * ᾧ τὰ θέας ἄξια κατόψονται ·
παρὸ καὶ λευκόν ἐστι ·
τί γὰρ ἂν εἴη λαμπρότερον ἢ τηλαυγέστερον θείου λόγου , οὗ κατὰ μετουσίαν καὶ τὰ ἄλλα τὴν ἀχλὺν καὶ τὸν ζόφον ἀπελαύνει φωτὸς κοινωνῆσαι ψυχικοῦ γλιχόμενα .
ἴδιον δὲ περὶ τοῦτον τὸν λόγον συμβαίνει πάθος .
ὅταν γὰρ καλέσῃ πρὸς ἑαυτὸν τὴν ψυχήν , πῆξιν ἀνεγείρει τῷ γεώδει καὶ σωματικῷ καὶ αἰσθητικῷ παντί ·
διὸ λέγεται τὸ " ὡσεὶ πάγος ἐπὶ τῆς γῆς “  Exod 0 .
καὶ γὰρ ἡνίκα ὁ τὸν θεὸν ὁρῶν φυγὴν τὴν ἀπὸ τῶν παθῶν μελετᾷ , πήγνυται τὰ κύματα , τουτ έστιν ἡ φορὰ καὶ αὔξησις καὶ τὸ μεγάλαυχον αὐτῶν · "
ἐπάγη γὰρ τὰ κύματα ἐν μέσῳ τῆς θαλάσσης “  Exod .
15 , 8  , ἵνα διαβῇ τὸ πάθος ὁ βλέπων τὸν ὄντα .
πυνθάνονται οὖν ἀλλήλων αἱ ψυχαὶ αἱ πεπονθυῖαι μὲν ἤδη τὸν λόγον , οὐκ ἔχουσαι δ  εἰπεῖν τὸ „ τί ἐστι “  Exod .
καὶ γὰρ γλυκανθέντες πολλάκις τὸν κεκινηκότα χυμὸν ἀγνοοῦμεν καὶ ἡδέων ἀτμῶν ὀσφραινόμενοι τίνες εἰσὶν οὐκ ἴσμεν ·
οὕτως οὖν ἡ ψυχὴ γανωθεῖσα πολλάκις εἰπεῖν οὐκ ἔχει , τί τὸ γανῶσαν αὐτήν ἐστι ·
διδάσκεται δὲ ὑπὸ τοῦ ἱεροφάντου καὶ προφήτου Μωυσέως , ὃς ἐρεῖ ·
„ οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος “  ibid .
, ἡ τροφή , ἣν δέδωκεν ὁ θεὸς τῇ ψυχῇ , προσενέγκασθαι τὸ ἑαυτοῦ ῥῆμα καὶ τὸν ἑαυτοῦ λόγον 0 ·
οὗτος γὰρ ὁ ἄρτος , ὃν δέδωκεν ἡμῖν φαγεῖν , „ τοῦτο τὸ ῥῆμα “ 0 .
λέγει δὲ καὶ ἐν Δευτερονομίῳ · "
καὶ ἐκάκωσέ σε καὶ ἐλιμαγχόνησέ σε , καὶ ἐψώμισέ σε τὸ μάννα , ὃ οὐκ ᾔδεισαν οἱ πατέρες σου , ἵνα ἀναγγείλῃ σοι , ὅτι οὐκ ἐπ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος , ἀλλ  ἐπὶ παντὶ ῥήματι τῷ ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος θεοῦ "  Deut .
ἡ κάκωσις αὕτη ἱλασμός ἐστι ·
καὶ γὰρ τῇ δεκάτῃ κακῶν ἡμῶν τὰς ψυχὰς ἱλάσκεται  Lev .
ὅταν γὰρ τὰ ἡδέα περισυλᾶται , δοκοῦμεν κακοῦσθαι , τὸ δ ἐστὶ πρὸς ἀλήθειαν ἵλεων τὸν θεὸν ἔχειν .
περιποιεῖ δ ἡμῖν καὶ λιμόν , οὐκ ἀρετῆς , ἀλλὰ τὸν ἐκ πάθους καὶ κακίας συνιστάμενον ·
τεκμήριον δέ , διατρέφει γὰρ ἡμᾶς τῷ γενικωτάτῳ αὑτοῦ λόγῳ 0 ·
τὸ γὰρ μάννα ἑρμηνεύεται „ τί “ , τοῦτό ἐστι τὸ γενικώτατον τῶν ὄντων ·
καὶ ὁ λόγος δὲ τοῦ θεοῦ ὑπεράνω παντός ἐστι τοῦ κόσμου καὶ πρεσβύτατος καὶ γενικώτατος τῶν ὅσα γέγονε .
τοῦτον τὸν λόγον οὐκ ᾔδεισαν οἱ πατέρες , οὐχ οἱ πρὸς ἀλήθειαν , ἀλλ  οἱ χρόνῳ πολιοὶ οἱ λέγοντες · "
δῶμεν ἀρχηγὸν καὶ ἀποστρέψωμεν εἰς “ τὸ πάθος " Αἴγυπτον "  Num .
ἀναγγελλέτω οὖν ὁ θεὸς τῇ ψυχῇ , ὅτι " οὐκ ἐπ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος “  κατ  εἰκόνα  , „ ἀλλ  ἐπὶ παντὶ ῥήματι τῷ ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος θεοῦ “ , τουτέστι καὶ διὰ παντὸς τοῦ λόγου τραφήσεται καὶ διὰ μέρους αὐτοῦ ·
τὸ μὲν γὰρ στόμα σύμβολον τοῦ λόγου , τὸ δὲ ῥῆμα μέρος αὐτοῦ 0 1 .
τρέφεται δὲ τῶν μὲν τελειοτέρων ἡ ψυχὴ ὅλῳ τῷ λόγῳ ·
ἀγαπήσαιμεν δ ἂν ἡμεῖς , εἰ καὶ μέρει τραφείημεν αὐτοῦ .
ἀλλ οὗτοι μὲν εὔχονται θεοῦ λόγῳ τραφῆναι .
ὁ δὲ Ἰακὼβ καὶ τὸν λόγον ὑπερκύψας ὑπ αὐτοῦ φησι τρέφεσθαι τοῦ θεοῦ , λέγει δ οὕτως ·
„ ὁ θεός , ᾧ εὐηρέστησαν οἱ πατέρες μου Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαάκ , ὁ θεὸς ὁ τρέφων με ἐκ νεότητος ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης , ὁ ἄγγελος ὁ ῥυόμενός με ἐκ πάντων τῶν κακῶν , εὐλογήσαι τὰ παιδία ταῦτα “  Gen .
ὡραῖος οὗτος ὁ τρόπος 0 ·
τροφέα τὸν θεόν , οὐχὶ λόγον , ἡγεῖται , τὸν δὲ ἄγγελον , ὅς ἐστι λόγος , ὥσπερ ἰατρὸν κακῶν 0 1 2 ·
φυσικώτατα 0 ·
ἀρέσκει γὰρ αὐτῷ τὰ μὲν προηγούμενα ἀγαθὰ αὐτοπροσώπως αὐτὸν τὸν ὄντα διδόναι , τὰ δεύτερα δὲ τοὺς ἀγγέλους καὶ λόγους αὐτοῦ 0 ·
δεύτερα δ ἐστὶν ὅσα περιέχει κακῶν ἀπαλλαγήν .
διὰ τοῦτ οἶμαι καὶ ὑγείαν μὲν τὴν ἁπλῆν , ἧς οὐ προηγεῖται νόσος ἐν τοῖς σώμασιν , ὁ θεὸς χαρίζεται δι ἑαυτοῦ μόνου , τὴν δὲ γινομένην κατὰ νόσου φυγὴν καὶ διὰ τέχνης καὶ διὰ ἰατρικῆς , ἐπιγράφων καὶ ἐπιστήμῃ καὶ τεχνίτῃ τὸ δοκεῖν ἰᾶσθαι , πρὸς ἀλήθειαν αὐτὸς καὶ διὰ τούτων καὶ ἄνευ τούτων ἰώμενος 0 .
τοῦτον δὴ τὸν τρόπον καὶ ἐπὶ ψυχῆς ἔχει ·
τὰ μὲν ἀγαθά , τὰς τροφάς , αὐτὸς χαρίζεται δι  ἑαυτοῦ , διὰ δὲ ἀγγέλων καὶ λόγων ὅσα ἀπαλλαγὴν περιέχει κακῶν 0 .
ταῦτα δ ηὔξατο αἰτιώμενος τὸν πολιτικὸν Ἰωσήφ , ὃς ἐτόλμησεν εἰπεῖν ὅτι " ἐκθρέψω σε ἐκεῖ “ ·
„ σπεύσαντες “ γάρ φησιν „ ἀνάβητε πρὸς τὸν πατέρα μου καὶ εἴπατε αὐτῷ Τάδε λέγει “ καὶ τὰ ἑξῆς , εἶτα „ κατάβηθι πρὸς μὲ καὶ μὴ μείνῃς " , ἐπὶ πᾶσι " καὶ ἐκθρέψω σε ἐκεῖ , ἔτη γὰρ πέντε λιμός “  Gen 0 .
ἐπιμεμφόμενος οὖν ἅμα καὶ διδάσκων τὸν δοκησίσοφον λέγει ·
ὦ οὗτος , ἴσθι τὰς ψυχῆς τροφὰς ἐπιστήμας ὑπαρχούσας , ἃς οὐχ ὁ αἰσθητὸς λόγος ἀλλ ὁ θεὸς δωρεῖται , ὁ τρέφων ἐκ νεότητος καὶ πρώτης ἀκμῆς με μέχρι τελείου φωτὸς  cf .
48 , 15  αὐτὸς ἐμπλήσει .
ἔπαθεν οὖν τ αὐτὸν ὁ Ἰωσὴφ τῇ μητρὶ αὐτοῦ Ῥαχήλ ·
καὶ γὰρ αὕτη ἐνόμισε δύνασθαί τι τὸ γενητόν , διὸ λέγει ·
„ δός μοι τέκνα “  Gen .
ἀλλ ὅ γε πτερνιστὴς αὐτὴν μωμησάμενος ἐρεῖ ·
πλάνον πεπλάνησαι πολύν , οὐ γὰρ ἀντὶ θεοῦ ἐγώ εἰμι τοῦ μόνου δυναμένου τὰς ψυχῶν μήτρας ἀνοιγνύναι καὶ σπείρειν ἐν αὐταῖς ἀρετὰς καὶ ποιεῖν ἐγκύμονας καὶ τικτούσας τὰ καλά ·
κατάμαθέ γέ τοι τὴν ἀδελφήν σου Λείαν καὶ εὑρήσεις ἐξ οὐδενὸς γενητοῦ λαμβάνουσαν τὴν σπορὰν καὶ τὴν γονήν , ἀλλ ὑπ  αὐτοῦ τοῦ θεοῦ ·
„ ἰδὼν γὰρ κύριος , ὅτι μισεῖται Λεία , ἤνοιξε τὴν μήτραν αὐτῆς ·
ῥαχὴλ δὲ ἦν στεῖρα “  Gen .
ἀλλ  ὅρα πάλιν τὴν ἐν τούτῳ λεπτουργίαν ·
τῆς ἀρετῆς ὁ θεὸς τὰς μήτρας ἀνοίγει , σπείρων ἐν αὐταῖς τὰς καλὰς πράξεις , ἡ δὲ μήτρα , παραδεξαμένη τὴν ἀρετὴν ὑπὸ θεοῦ , οὐ τίκτει τῷ θεῷ  χρεῖος γὰρ οὐδενός ἐστιν ὁ ὤν  , ἀλλ ἐμοὶ τῷ Ἰακὼβ υἱούς 0 ·
ἐμοῦ γὰρ ἕνεκα ἔσπειρεν ὁ θεὸς ἐν τῇ ἀρετῇ τάχα , οὐχ ἑαυτοῦ .
οὐκοῦν ἄλλος μὲν ἀνὴρ τῆς Λείας ὁ ἡσυχαζόμενος εὑρίσκεται , ἄλλος δὲ πατὴρ τῶν ἐκ Λείας τέκνων 0 1 ·
ἀνὴρ μὲν γὰρ ὁ τὴν μήτραν ἀνοίγων , πατὴρ δὲ τῶν τέκνων , ᾧ ταῦτα τίκτειν λέγεται 0 .
„ Καὶ ἔχθραν θήσω ἀνὰ μέσον σοῦ καὶ ἀνὰ μέσον τῆς γυναικός “  Gen .
ὄντως ἐστὶν ἡδονὴ ἐχθρὸν αἰσθήσει , καίτοι δοκοῦν ἐνίοις μάλιστα εἶναι φίλον ·
ἀλλ ὥσπερ τὸν κόλακα οὐκ ἄν τις ἑταῖρον εἴποι  νόσος γὰρ φιλίας ἡ κολακεία  οὐ δὲ τὴν ἑταίραν εὔνουν ἐραστῇ  τοῖς γὰρ διδομένοις , οὐκ αὐτῷ , προσπέπονθεν  , οὕτω καὶ τὴν ἡδονὴν ἐξετάζων εὑρήσεις νόθον οἰκειότητα ὑποδυομένην πρὸς αἴσθησιν 0 1 .
ὅταν γέ τοι κορεσθῶμεν ἡδονῆς , ἐκπίπτει τῶν τόνων ἡμῶν τὰ αἰσθητήρια ·
ἢ τοὺς οἴνῳ ἢ ἔρωτι μεθύοντας οὐ καταμανθάνεις , ὅτι ὁρῶντες οὐχ ὁρῶσι καὶ ἀκούοντες οὐκ ἀκούουσι καὶ τῶν ἄλλων αἰσθήσεων ἀφῄρηνται τὰς ἀκριβεῖς ἐνεργείας ;
ἔστι δ ὅτε καὶ διὰ πλῆθος ἄμετρον τροφῆς ἅπαντες οἱ τόνοι τῶν αἰσθήσεων ὑφείθησαν ὕπνου καταλαμβάνοντος , ὃς καὶ τ οὔνομα ἔσχεν ἀπὸ τῆς ὑφέσεως αὐτῶν ·
χαλᾶται γὰρ τότε τὸ αἰσθητικὸν ὄργανον , ὥσπερ ἐν ταῖς ἐγρηγόρσεσιν ἐπιτείνεται , μηκέτι κωφὰς τὰς ἀπὸ τοῦ ἐκτὸς πλήξεις δεχόμενον ἀλλὰ γεγωνυίας καὶ ἐναργεῖς τήν τε ἠχὴν ἄχρι τοῦ νοῦ διαδιδούσας ·
δεῖ γὰρ αὐτὸν πληχθέντα γνωρίσαι τὸ ἐκτὸς καὶ λαβεῖν αὐτοῦ τύπον ἐναργῆ .
τήρει δ ὅτι οὐκ εἶπεν " ἔχθραν θήσω σοὶ καὶ τῇ γυναικί “ , ἀλλὰ „ ἀνὰ μέσον σοῦ καὶ τῆς γυναικός “ .
διὰ τί δέ 0 ;
ὅτι περὶ τὸ μέσον καὶ ὡς ἂν ἐν μεθορίῳ κείμενον ἡδονῆς καὶ αἰσθήσεως γίνεται τούτων ὁ πόλεμος 0 .
τὸ δὲ μέσον ἀμφοῖν ἐστι τὸ πότιμον , τὸ ἐδώδιμον , τὸ εὐτρεπὲς πρὸς τὰ τοιαῦτα πάντα , ὧν ἕκαστον αἰσθητόν τέ ἐστι καὶ ποιητικὸν ἡδονῆς .
ὅταν οὖν ἀπλήστως ἐμφορηθῇ τούτων ἡ ἡδονή , βλάβην εὐθὺς εἰργάσατο αἰσθήσει .
τὸ δ " ἀνὰ μέσον τοῦ σπέρματός σου καὶ τοῦ σπέρματος αὐτῆς " εἴρηται πάλιν φυσικῶς ·
σπέρμα γὰρ πᾶν ἐστι γενέσεως ἀρχή ·
ἀρχὴ δὲ ἡδονῆς μὲν  οὐ  τὸ πάθος ,  ἀλλ   ἄλογος ὁρμή , αἰσθήσεως δὲ ὁ νοῦς 0 1 2 ·
ἀπὸ γὰρ τούτου καθάπερ τινὸς πηγῆς αἱ αἰσθητικαὶ τείνονται δυνάμεις , μάλιστα κατὰ τὸν ἱερώτατον Μωυσῆν , ὃς ἐκ τοῦ Ἀδὰμ πεπλάσθαι φησὶ τὴν γυναῖκα , τὴν αἴσθησιν ἐκ τοῦ νοῦ 0 .
ὅπερ οὖν ἡδονὴ πρὸς αἴσθησιν , τοῦτο πάθος πρὸς νοῦν , ὥστ  ἐπειδὴ ἐκεῖνα ἐχθρά , καὶ ταῦτ ἂν εἴη πολέμια 0 1 .
καὶ περιφανής ἐστιν ὁ τῶνδε πόλεμος ·
κατὰ γοῦν τὰς ἐπικρατείας τοῦ νοῦ , ὅτε τοῖς νοητοῖς καὶ ἀσωμάτοις παραβάλλει , φυγαδεύεται τὸ πάθος ·
καὶ ἔμπαλιν ὅταν τοῦτο νικήσῃ νίκην κακήν , εἴκει ὁ νοῦς κωλυόμενος προσέχειν ἑαυτῷ καὶ τοῖς ἑαυτοῦ πᾶσιν ἔργοις .
φησὶ γοῦν ἐν ἑτέροις , ὅτι " ὅταν μὲν ἐπῆρε τὰς χεῖρας Μωυσῆς , κατίσχυεν Ἰσραήλ , ὅταν δὲ καθῆκε , κατίσχυεν Ἀμαλήκ "  Exod .
17 , 11  , τοῦτο παριστὰς ὅτι , ὁ νοῦς ἐπειδὰν μὲν ἐξάρῃ αὑτὸν ἀπὸ τῶν θνητῶν καὶ μετεωρισθῇ , ῥώννυται τὸ ὁρῶν τὸν θεόν , ὅπερ ἐστὶν Ἰσραήλ , ἐπειδὰν δὲ καθῇ τοὺς ἰδίους τόνους καὶ ἐξασθενήσῃ , αὐτίκα τὸ πάθος ἰσχύσει , ὁ Ἀμαλήκ , ὃς ἑρμηνεύεται λαὸς ἐκλείχων ·
ὄντως γὰρ διεσθίει τὴν ὅλην ψυχὴν καὶ ἐκλιχμᾶται , μηδὲν ἐν αὐτῇ σπέρμα ἢ ζώπυρον ἀρετῆς ὑπολείπων .
παρὸ καὶ λέγεται " ἀρχὴ ἐθνῶν Ἀμαλήκ "  Num .
24 , 20  , ὅτι τῶν μιγάδων καὶ συγκλύδων καὶ πεφυρμένων ἀβουλεὶ τὸ πάθος ἄρχει καὶ κυριεύει .
διὰ τούτου πᾶς ὁ ψυχῆς ἀναρριπίζεται πόλεμος ·
αἷς γοῦν χαρίζεται διανοίαις ὁ θεὸς εἰρήνην , ταύταις ὁμολογεῖ ἀπαλείψειν " τὸ μνημόσυνον Ἀμαλὴκ ἐκ τῆς ὑπ οὐρανόν “  Exod .
τὸ δὲ " αὐτός σου τηρήσει κεφαλήν , καὶ σὺ τηρήσεις αὐτοῦ πτέρναν “  Gen .
3 , 15  τῇ μὲν φωνῇ βαρβαρισμός ἐστι , τῷ δὲ σημαινομένῳ κατόρθωμα 0 ·
τῷ γὰρ ὄφει λέγεται περὶ τῆς γυναικός , ἡ δὲ γυνὴ „ αὐτὸς “ οὐκ ἔστιν , ἀλλ „ αὐτή “ 0 .
ἀπὸ τοῦ περὶ τῆς γυναικὸς λόγου μετελήλυθεν ἐπὶ τὸ σπέρμα καὶ τὴν ἀρχὴν αὐτῆς ·
ἀρχὴ δὲ ἦν αἰσθήσεως ὁ νοῦς ·
οὗτος δὲ ἄρρην , ἐφ οὗ χρὴ λέγειν αὐτὸς καὶ αὐτοῦ καὶ τὰ τοιαῦτα 0 .
ὀρθῶς οὖν τῇ ἡδονῇ λέγεται , ὅτι ὁ νοῦς σου τηρήσει τὸ κεφάλαιον καὶ ἡγεμονικὸν δόγμα , καὶ σὺ τηρήσεις αὐτοῦ , τοῦ νοῦ , τὰς ἐπιβάσεις καὶ ἐφιδρύσεις τῶν ἀρεσκόντων , αἷς αἱ πτέρναι κατὰ λόγον εἰκάσθησαν .
τὸ δὲ „ τηρήσει “ δύο δηλοῖ ·
ἓν μὲν τὸ οἷον διαφυλάξει καὶ διασώσει , ἕτερον δὲ τὸ ἴσον τῷ ἐπιτηρήσει πρὸς ἀναίρεσιν 0 1 .
ἀνάγκη δὲ τὸν νοῦν ἢ φαῦλον ἢ σπουδαῖον εἶναι 0 ·
ὁ μὲν οὖν ἄφρων φύλαξ καὶ ταμίας ἂν γένοιτο τῆς ἡδονῆς , χαίρει γὰρ αὐτῇ , ὁ δὲ σπουδαῖος ἐχθρός , καραδοκῶν ὅτε ἐπιθέμενος ἰσχύσει καθελεῖν αὐτὴν εἰσάπαν 0 .
καὶ μὴν ἔμπαλιν ἡ ἡδονὴ τοῦ μὲν ἄφρονος διατηρεῖ τὴν ἐπίβασιν , τοῦ δὲ σοφοῦ λύειν καὶ ἀναιρεῖν ἐπιχειρεῖ τὴν ἔνστασιν , ἡγουμένη τὸν μὲν κατάλυσιν αὐτῆς μελετᾶν , τὸν δ ἄφρονα δι ὧν μάλιστα σωθήσεται .
ἀλλ  ὅμως πτερνίζειν δοκοῦσα καὶ ἀπατᾶν τὸν ἀστεῖον αὐτὴ πτερνισθήσεται πρὸς τοῦ πάλην ἠσκηκότος Ἰακώβ  πάλην δ οὐ τὴν σώματος ἀλλ ἣν παλαίει ψυχὴ πρὸς τοὺς ἀνταγωνιστὰς τρόπους αὐτῆς πάθεσι καὶ κακίαις μαχομένη  ·
καὶ οὐ πρότερον ἀνήσει πτέρναν τοῦ ἀνταγωνιστοῦ πάθους , πρὶν ἀπειπεῖν αὐτὸ καὶ ὁμολογῆσαι , ὅτι ἐπτέρνισται καὶ νενίκηται δίς , ἔν τε τοῖς πρωτοτοκίοις καὶ ἐν τῷ εὐλογιστεῖν .