Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ἀξίαν δ ἔχει τὴν μεγίστην , ὃ πολλάκις αἱρεῖ λόγος ἀντὶ τοῦ μὴ ἀγαθοῦ προέσθαι ;
τέλειον δὲ καὶ αὔταρκές ἐστιν , οὗ παρόντος , ἂν μὴ τυγχάνωσι τῶν ἀδιαφόρων , οὐχ ὑπομένουσιν οὐ δὲ βούλονται ζῆν ;
γέγονε δ ἕτερος λόγος , ὑφ οὗ μᾶλλον ἡ συνήθεια παρανενόμηται , τὰς μὲν γνησίας ὑφαιροῦντος αὐτοῦ καὶ ἀποσπῶντος ἐννοίας ὥσπερ τέκνα , νόθας δὲ προσβάλλοντος ἑτέρας θηριώδεις καὶ ἀλλοκότους καὶ ταύτας ἀντ ἐκείνων ἐκτιθηνεῖσθαι καὶ στέργειν ἀναγκάζοντος 0 ·
καὶ ταῦτα ἐν τοῖς περὶ ἀγαθῶν καὶ κακῶν , αἱρετῶν τε καὶ φευκτῶν , οἰκείων τε καὶ ἀλλοτρίων , ἃ μᾶλλον ἔδει θερμῶν τε καὶ ψυχρῶν λευκῶν τε καὶ μελάνων σαφεστέραν ἔχειν τὴν ἐνάργειαν ἐκείνων μὲν γὰρ ἔξωθὲν εἰσιν αἱ φαντασίαι ταῖς αἰσθήσεσιν ἐπεισόδιοι , ταῦτα δ ἐκ τῶν ἀγαθῶν τῶν ἐν ἡμῖν σύμφυτον ἔχει τὴν γένεσιν 0 ;
οἱ δ ὥσπερ εἰς τὸν ψευδόμενον ἢ τὸν κυριεύοντα μετὰ τῆς διαλεκτικῆς ἐμβάλλοντες εἰς τὸν περὶ εὐδαιμονίας τόπον ἔλυσαν μὲν οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν ἐν αὐτῷ μυρίας δ ἐποίησαν 0 .
καὶ μὴν ὅτι δυεῖν ἀγαθῶν , τοῦ μὲν τέλους τοῦ δὲ πρὸς τὸ τέλος , μεῖζόν ἐστι τὸ τέλος καὶ τελειότερον , ὑπ οὐδενὸς ἀγνοεῖται 0 1 .
γιγνώσκει δὲ καὶ Χρύσιππος τὴν διαφοράν , ὡς δῆλόν ἐστιν ἐν .
τῷ τρίτῳ περὶ Ἀγαθῶν τοῖς γὰρ τέλος ἡγουμένοις τὴν ἐπιστήμην ἀνομολογεῖ , καὶ τίθησιν ἔν γε τοῖς περὶ Δικαιοσύνης , εἰ μέν τις ὑπόθοιτο τὴν ἡδονὴν τέλος , οὐκ οἴεται σῴζεσθαι τὸ δίκαιον ·
εἰ δὲ μὴ τέλος ἀλλ ἁπλῶς ἀγαθόν , οἴεται 0 ·
τὰς δὲ λέξεις οὐκ οἴομαί σε δεῖσθαι νῦν ἀκούειν ἐμοῦ καταλέγοντος τὸ γὰρ τρίτον περὶ Δικαιοσύνης βιβλίον ἔστι πανταχόθεν λαβεῖν .
ὅταν οὖν αὖθις , ὦ φίλε , μηδὲν ἀγαθὸν λέγωσι μηδενὸς ἀγαθοῦ μεῖζον εἶναι μη δ ἔλαττον ἀλλ ἴσον τῷ τέλει τὸ μὴ τέλος , οὐ ταῖς κοιναῖς μόνον ἐννοίαις ἀλλὰ καὶ τοῖς αὑτῶν λόγοις φαίνονται μαχόμενοι .
καὶ πάλιν εἰ δυεῖν κακοῖν ὑφ οὗ μὲν γιγνόμεθα χείρονες , ὅταν παραγένηται , τὸ δὲ βλάπτει μὲν οὐ ποιεῖ δὲ χείρονας , παρὰ τὴν ἔννοιάν ἐστι μὴ λέγειν ἐκεῖνο μεῖζον εἶναι κακόν , ὑφ οὗ γιγνόμεθα χείρονες , ὅταν παραγένηται , τοῦ ὃ βλάπτει μὲν οὐ ποιεῖ δὲ χείρονας ·
μη δὲ κακίονα βλάβην τὴν κακίονας ἡμᾶς ἀποτελοῦσαν .
ἀλλ ὁμολογεῖ γε Χρύσιππος εἶναί τινας φόβους καὶ λύπας καὶ ἀπάτας , αἳ βλάπτουσι μὲν ἡμᾶς χείρονας δ οὐ ποιοῦσιν .
ἔντυχε δὲ τῷ πρώτῳ τῶν πρὸς Πλάτωνα γεγραμμένων περὶ Δικαιοσύνης ·
καὶ γὰρ ἄλλων ἕνεκα τὴν ἐκεῖ τοῦ ἀνδρὸς εὑρησιλογίαν ἄξιον ἱστορῆσαι , πάντων ἁπλῶς πραγμάτων καὶ δογμάτων οἰκείων ὁμοῦ καὶ ἀλλοτρίων ἀφειδοῦσαν 0 .
παρὰ τὴν ἔννοιάν ἐστι ·
δύο τέλη καὶ σκοποὺς προκεῖσθαι τοῦ βίου , καὶ μὴ πάντων , ὅσα πράττομεν , ἐφ ἕν τι γίγνεσθαι τὴν ἀναφορὰν ἔτι δὲ μᾶλλόν ἐστι παρὰ τὴν ἔννοιαν ἄλλο μὲν εἶναι τέλος , ἐπ ἄλλο δὲ τῶν πραττομένων ἕκαστον ἀναφέρεσθαι τούτων δ αὐτοὺς ὑπομένειν ἀνάγκη θάτερον 0 .
εἰ γὰρ αὐτὰ μὲν τὰ πρῶτα κατὰ φύσιν ἀγαθὰ μή ἐστιν , ἡ δ εὐλόγιστος ἐκλογὴ καὶ λῆψις αὐτῶν καὶ τὸ πάντα τὰ παρ ἑαυτὸν ποιεῖν ἕκαστον ἕνεκα τοῦ τυγχάνειν τῶν πρώτων κατὰ φύσιν , ἐπ ἐκεῖνο δεῖ πάντα ἔχειν τὰ πραττόμενα τὴν ἀναφοράν , τὸ τυγχάνειν τῶν πρώτων κατὰ φύσιν 0 .
εἴπερ γὰρ οἴονται μὴ στοχαζομένους μη δ ἐφιεμένους τοῦ τυχεῖν ἐκείνων τὸ τέλος ἔχειν , ἀλλ οὗ δεῖ ἐκεῖνα ἀναφέρεσθαι , τὴν τούτων ἐκλογὴν καὶ μὴ ταῦτα 0 ·
τέλος μὲν γὰρ τὸ ἐκλέγεσθαι καὶ λαμβάνειν ἐκεῖνα φρονίμως 0 ·
ἐκεῖνα δ αὐτὰ καὶ τὸ τυγχάνειν αὐτῶν οὐ τέλος , ἀλλ ὥσπερ ὕλη τις ὑπόκειται τὴν ἐκλεκτικὴν ἀξίαν ἔχουσα 0 ·
τοῦτο γὰρ οἶμαι καὶ τ οὔνομα λέγειν καὶ γράφειν αὐτούς , ἐνδεικνυμένους τὴν διαφοράν .
ἀνδρικῶς 0 ;
μὲν ἀπομεμνημόνευκας καὶ ὃ λέγουσι καὶ ὡς λέγουσι 0 .
σκόπει δ ὅτι τ αὐτὸ πάσχουσι τοῖς τὴν σκιὰν ὑπεράλλεσθαι τὴν ἑαυτῶν ἐφιεμένοις ·
οὐ γὰρ ἀπολείπουσιν ἀλλὰ συμμεταφέρουσι τὴν ἀτοπίαν τῷ λόγῳ , πορρωτάτω τῶν ἐννοιῶν ἀφισταμένην .
ὡς γὰρ εἰ τοξεύοντα φαίη τις οὐχὶ πάντα ποιεῖν τὰ παρ αὑτὸν ἕνεκα τοῦ βαλεῖν τὸν σκοπὸν ἀλλ ἕνεκα τοῦ πάντα ποιῆσαι τὰ παρ αὑτόν , αἰνίγμασιν ὅμοια καὶ τεράστια δόξειεν ἂν περαίνειν οὕτως οἱ τριπέμπελοι βιαζόμενοι μὴ τὸ τυγχάνειν τῶν κατὰ φύσιν τοῦ στοχάζεσθαι τῶν κατὰ φύσιν εἶναι τέλος , ἀλλὰ τὸ λαμβάνειν τὸ ἐκλέγεσθαι , μη δὲ τὴν ἔφεσιν τῆς ὑγιείας καὶ δίωξιν εἰς τὸ ὑγιαίνειν ἑκάστῳ τελευτᾶν , ἀλλὰ τ οὐναντίον τὸ ὑγιαίνειν ἐπὶ τὴν ἔφεσιν αὐτοῦ καὶ δίωξιν ἀναφέρεσθαι , περιπάτους τινὰς καὶ ἀναφωνήσεις καὶ τομὰς νὴ Δία καὶ φαρμακείας εὐλογίστους τέλη ποιούμενοι τῆς ὑγιείας , οὐχὶ τούτων ἐκείνην , ὅμοια ληροῦσι τῷ λέγοντι δειπνῶμεν , ἵνα θύωμεν , ἵνα λουώμεθα μᾶλλον δ ἐκεῖνος εἰωθός τι καὶ νενομισμένον ἀλλάττει καὶ ταράττει τὴν τάξιν ·
ἃ δ οὗτοι λέγουσι τὴν πᾶσαν ἔχει τῶν πραγμάτων ἀνατροπὴν καὶ σύγχυσιν οὐ σπουδάζομεν εὐκαίρως περιπατεῖν ἕνεκα τοῦ πέττειν τὴν τροφὴν ἀλλὰ πέττειν τὴν τροφὴν ἕνεκα τοῦ περιπατεῖν εὐκαίρως ἦπου καὶ τὴν ὑγίειαν ἡ φύσις τοῦ ἐλλεβόρου χάριν πεποίηκεν , οὐ τῆς ·
ὑγιείας τὸν ἐλλέβορον 0 .
τί γὰρ ἄλλο καταλείπεται αὐτοῖς εἰς ὑπερβολὴν παραδοξολογίας ἢ τοιαῦτα ληρεῖν 0 ;
τί γὰρ διαφέρει τοῦ λέγοντος γεγονέναι τὴν ὑγίειαν τῶν φαρμάκων ἕνεκα , μὴ τὰ φάρμακα τῆς ὑγιείας , ὁ τὴν ἐκλογὴν τὴν περὶ τὰ φάρμακα καὶ σύνθεσιν καὶ 0 ·
χρῆσιν αὐτῶν αἱρετωτέραν ποιῶν τῆς ὑγιείας μᾶλλον τὴν μὲν οὐ δ ὅλως αἱρετὸν ἡγούμενος , ἐν δὲ τῇ περὶ ἐκεῖνα πραγματείᾳ τὸ τέλος τιθέμενος καὶ ἔφεσιν ἀποφαίνων τέλος τῆς τεύξεως , οὐ τῆς ἐφέσεως τὴν τεῦξιν 0 1 2 ;
τῇ γὰρ ἐφέσει νὴ Δία τὸ εὐλογίστως καὶ τὸ φρονίμως πρόσεστι πάνυ μὲν οὖν , φήσομεν , ἂν ὡς πρὸς τέλος ὁρᾷ τὴν τεῦξιν ὧν διώκει καὶ τὴν κτῆσιν εἰ μή , τὸ εὐλόγιστον αὐτῆς 0 1 ;
ἀφαιρεῖται , πάντα ποιούσης ἕνεκα τσῦ τυχεῖν , οὗ τυχεῖν οὐ σεμνὸν οὐ δὲ μακάριόν ἐστι .
ἐπεὶ δ ἐνταῦθα λόγου γεγόναμεν , τί ἂν φαίης μᾶλλον εἶναι παρὰ τὴν ἔννοιαν ἢ τὸ μὴ λαβόντας ἔννοιαν ἀγαθοῦ μη δὲ σχόντας , ἐφίεσθαι τ ἀγαθοῦ καὶ διώκειν 0 ;
ὁρᾷς γὰρ ὅτι καὶ Χρύσιππος εἰς ταύτην μᾶλλον συνελαύνει τὸν Ἀρίστωνα τὴν ἀπορίαν , ὡς τῶν πραγμάτων οὐ διδόντων τὴν πρὸς τὸ μή τ ἀγαθὸν μή τε κακὸν ἀδιαφορίαν ἐπινοῆσαι τ ἀγαθοῦ καὶ τοῦ κακοῦ μὴ προεπινοηθέντων ·
οὕτω γὰρ αὑτῆς φανεῖσθαι τὴν ἀδιαφορίαν προϋφισταμένην , εἰ νόησιν μὲν αὐτῆς οὐκ ἔστι λαβεῖν , μὴ πρότερον τ ἀγαθοῦ νοηθέντος , ἄλλο δ οὐδὲν ἀλλ αὐτὴ μόνον τάγαθόν ἐστιν .
ἴθι δὲ καὶ σκόπει τὴν ἐκ τῆς Στοᾶς ταύτην ἀρνουμένην ἀδιαφορίαν καλουμένην δ ὁμολογίαν , ὅπως δὴ καὶ ὁπόθεν παρέσχεν αὑτὴν ἀγαθὸν νοηθῆναι .
εἰ γὰρ τ ἀγαθοῦ χωρὶς οὐκ ἔστι νοῆσαι τὴν πρὸς τὸ μὴ ἀγαθὸν ἀδιαφορίαν , ἔτι μᾶλλον ἡ τῶν ἀγαθῶν φρόνησις ἐπίνοιαν αὑτῆς οὐ δίδωσι τοῖς ἀγαθὸν μὴ προεννοήσασιν .
ἀλλ ὥσπερ ὑγιεινῶν καὶ νοσερῶν τέχνης οὐ γίγνεται νόησις , οἷς μὴ πρότερον αὐτῶν ἐκείνων γέγονεν , οὕτως ἀγαθῶν καὶ κακῶν ἐπιστήμης οὐκ ἔστιν ἔννοιαν λαβεῖν μὴ τ ἀγαθὰ καὶ τὰ κακὰ προεννοήσαντας .
τί οὖν ἀγαθόν ἐστιν ;
οὐδὲν ἀλλ ἢ φρόνησις 0 .
τί δ ἡ φρόνησις 0 ;
οὐδὲν ἀλλ ἢ ἀγαθῶν ἐπιστήμη 0 .
πολὺς οὖν ὁ Διὸς Κόρινθος ἐπὶ τὸν λόγον αὐτῶν ἀφῖκται .
τὴν γὰρ ὑπέρου περιτροπήν , ἵνα μὴ σκώπτειν δοκῇς , ἔασον ·
καίτοι τὸν γε λόγον αὐτῶν ὅμοιον ἐκείνῳ πάθος κατείληφε .
φαίνεται γὰρ εἰς τὴν τ ἀγαθοῦ νόησιν αὐτὴν νοῆσαι δεόμενος φρόνησιν τὴν δ αὖ φρόνησιν ἐν τῇ περὶ τ ἀγαθὸν ζητῶν νοήσει , καὶ πρὸ τῆς ἑτέρας ἀναγκαζόμενος ἀεὶ τὴν ἑτέραν διώκειν , ἀπολειπόμενος δ ἑκατέρας τῷ τὸ πρὸ αὐτῆς νοούμενον δεῖσθαι τοῦ χωρὶς νοηθῆναι μὴ δυναμένου .
καὶ κατ ἄλλον δὲ τρόπον ἔστι τὴν οὐκέτι διαστροφὴν ἀλλ ἐκστροφὴν αὐτῶν τοῦ λόγου καὶ ἀπαγωγὴν τελέως εἰς τὸ μηδὲν καταμαθεῖν .
οὐσίαν τ ἀγαθοῦ τίθενται τὴν εὐλόγιστον ἐκλογὴν τῶν κατὰ φύσιν ·
ἐκλογὴ δ οὐκ ἔστιν εὐλόγιστος ἡ μὴ πρός τι γενομένη τέλος , ὡς προείρηται .
τί οὖν τοῦτ ἐστίν ;
οὐδὲν ἄλλο , φασίν , ἢ τὸ εὐλογιστεῖν ἐν ταῖς τῶν κατὰ φύσιν ἐκλογαῖς 0 .
πρῶτον μὲν οὖν οἴχεται καὶ διαπέφευγεν ἡ ἔννοια τ ἀγαθοῦ τὸ γὰρ εὐλογιστεῖν ἐν ταῖς ἐκλογαῖς σύμπτωμα δήπουθέν ἐστι , γιγνόμενον ἀπὸ ἕξεως τῆς εὐλογιστίας ·
διὸ ταύτην μὲν ἀπὸ τοῦ τέλους , τὸ τέλος δ οὐκ ἄνευ ταύτης ἀναγκαζόμενοι νοεῖν , ἀπολειπόμεθα τῆς ἀμφοῖν νοήσεως 0 .
ἔπειτα , ὃ μεῖζὸν ἐστι , τῷ μὲν δικαιοτάτῳ λόγῳ τὴν εὐλόγιστον ἐκλογὴν ἀγαθῶν ἔδει καὶ ὠφελίμων καὶ συνεργῶν πρὸς τὸ τέλος ἐκλογὴν εἶναι ·
τὸ γὰρ ἐκλέγεσθαι τὰ μή τε συμφέροντα μή τε τίμια μή θ ὅλως αἱρετὰ πῶς εὐλόγιστόν ἐστιν ;
ἔστω γάρ , ὡς αὐτοὶ λέγουσιν , εὐλόγιστος ;
ἐκλογὴ τῶν ἀξίαν ἐχόντων πρὸς τὸ εὐδαιμονεῖν ὅρα τοίνυν , ὡς εἰς πάγκαλόν τι καὶ σεμνὸν αὐτοῖς ὁ λόγος ἐξήκει κεφάλαιον .
ἔστι γάρ , ὡς ἔοικε , τέλος κατ αὐτοὺς τὸ εὐλογιστεῖν ἐν τῇ ἐκλογῇ τῶν ἀξίαν ἐχόντων πρὸς τὸ εὐλογιστεῖν .
ἀλλ οὑτωσὶ μὲν ἀκούοντι τῶν ὀνομάτων ἀλλόκοτόν τι φαίνεται δεινῶς , ὦ ἑταῖρε , τὸ φραζόμενον ·
ἔτι δὲ δέομαι μαθεῖν πῶς τοῦτο συμβαίνει .
προσεκτέον οὖν σοι μᾶλλον .
οὐ γὰρ τοῦ τυχόντος ἐστὶν αἴνιγμα συνιέναι ἄκουε δὴ καὶ ἀποκρίνου .
ἆρ οὖν τέλος ἐστὶ κατ αὐτοὺς τὸ εὐλογιστεῖν ἐν ταῖς ἐκλογαῖς τῶν κατὰ φύσιν ;
λέγουσιν οὕτως .
τὰ δὲ κατὰ φύσιν πότερον ὡς ἀγαθὰ ἐκλέγονται ἢ ὡς ἀξίας τινὰς ἔχοντα ἢ προαγωγὰς τοῦτο πρὸς τὸ τέλος ἢ πρὸς ἕτερόν τι τῶν ὄντων 0 1 ;
Οὐ νομίζω , ἀλλὰ πρὸς τέλος 0 .
ἤδη τοίνυν ἀποκαλύψας ὅρα τὸ συμβαῖνον αὐτοῖς , ὅτι τέλος ἐστὶ τὸ εὐλογιστεῖν ἐν ταῖς ἐκλογαῖς τῶν ἀξίαν ἐχόντων πρὸς τὸ εὐλογιστεῖν ·
ἄλλην γὰρ οὐσίαν τ ἀγαθοῦ καὶ τῆς εὐδαιμονίας οὔ τ ἔχειν φασὶν οὔ τε νοεῖν οἱ ἄνδρες ἢ τὴν πολυτίμητον εὐλογιστίαν ταύτην περὶ τὰς ἐκλογὰς τῶν ἀξίαν ἐχόντων 0 .
ἀλλὰ τοῦτο μὲν εἰσιν οἱ πρὸς Ἀντίπατρον οἰόμενοι λέγεσθαι μὴ πρὸς τὴν αἵρεσιν ·
ἐκεῖνον γὰρ ὑπὸ Καρνεάδου πιεζόμενον εἰς ταύτας καταδύεσθαι τὰς εὑρησιλογίας .
τῶν δὲ περὶ ἔρωτος φιλοσοφουμένων ἐν τῇ Στοᾷ παρὰ τὰς κοινὰς ἐννοίας τῆς ἀτοπίας πᾶσιν αὐτοῖς μέτεστιν .
αἰσχροὺς μὲν γὰρ εἶναι τοὺς νέους , φαύλους γ ὄντας καὶ ἀνοήτους , καλοὺς δὲ τοὺς σοφούς ἐκείνων δὲ τῶν καλῶν μηδένα μή τ ἐρᾶσθαι μή τ ἀξιέραστον εἶναι 0 .
καὶ οὐ τοῦτό πω δεινόν , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐρασθέντας αἰσχρῶν παύεσθαι λέγουσι καλῶν γενομένων καὶ τίς ἔρωτα γιγνώσκει τοιοῦτον , ὃς ἅμα σώματος μοχθηρίᾳ ψυχῆς βλαπτομένου συνέχεται καὶ γίγνεται , κάλλους 0 ;
δ ἅμα φρονήσει μετὰ δικαιοσύνης καὶ σωφροσύνης ἐγγιγνομένου , κατασβέννυται καὶ ἀπομαραίνεται ;
οὓς μηδὲν οἴομαι τῶν κωνώπων διαφέρειν χαίρουσι γὰρ λάμπῃ καὶ ὄξει , τὸν δὲ πότιμον καὶ χρηστὸν οἶνον ἀποπετόμενοι φεύγουσιν .
ἣν δὲ λέγοντες καὶ ὀνομάζοντες ἔμφασιν κάλλους ἐπαγωγὸν εἶναι τοῦ ἔρωτος λέγουσι , πρῶτον μὲν οὐκ ἔχει τὸ πιθανόν ·
ἐν γὰρ αἰσχίστοις καὶ κακίστοις οὐκ ἂν ἔμφασις γένοιτο κάλλους ·
εἴπερ , ὡς λέγουσιν , ἡ μοχθηρία τοῦ ἤθους ἀναπίμπλησι τὸ εἶδος .
ἔπειτα κομιδῇ παρὰ τὴν ἔννοιάν ἐστιν ἀξιέραστον εἶναι τὸν αἰσχρόν , ὅτι μέλλει ποτὲ καὶ προσδοκᾶται κάλλος ἕξειν ·
κτησάμενον δὲ τοῦτο , καὶ γενόμενον καλὸν κἁγαθὸν ὑπὸ μηδενὸς ἐρᾶσθαι 0 .
θήρα γάρ τις , φασίν , ἐστὶν ὁ ἔρως ἀτελοῦς μὲν εὐφυοῦς δὲ μειρακίου πρὸς ἀρετήν .
Εἶθ ὦ βέλτιστε , πράττομεν ἄλλο νῦν ἢ τὴν αἵρεσιν αὐτῶν ἐλέγχομεν , οὔ τε πιθανοῖς πράγμασιν οὔ θ ὡμιλημένοις ὀνόμασι τὰς κοινὰς 0 ;
ἐκστρέφουσαν ἡμῶν καὶ παραβιαζομένην ἐννοίας 0 ;
γὰρ ἦν ὁ κωλύων τὴν περὶ τοὺς νέους τῶν σοφῶν σπουδήν , εἰ πάθος αὐτῇ μὴ πρόσεστι , θήραν ἢ φιλοπαιδείαν προσαγορευομένην ·
ἔρωτα δ ἔδει καλεῖν ὃν πάντες ἄνθρωποι καὶ πᾶσαι νοοῦσι καὶ ὀνομάζουσι , οἶον τό πάντες δ ἠρήσαντο παραὶ λεχέεσσι κλιθῆναι καί οὐ γὰρ πώποτὲ μ ὧδε θεᾶς ἔρος οὐ δὲ γυναικὸς θυμὸν ἐνὶ στήθεσσι περιπροχυθεὶς ἐδάμασσεν .
εἰς τοιαῦτα μέντοι πράγματα τὸν ἠθικὸν λόγον ἐκβάλλοντες ἑλικτὰ κ οὐδὲν ὑγιὲς ἀλλὰ πᾶν πέριξ εὐτελίζουσι καὶ διασύρουσιν , ὡς δὴ μόνοι τὴν φύσιν καὶ συνήθειαν ὀρθοῦντες ᾗ χρὴ καὶ καθιστάντες τὸν λόγον , ὃς ἅμ ἀποστρέφει καὶ ἐπάγει ταῖς ἐφέσεσι καὶ διώξεσι καὶ ὁρμαῖς πρὸς τὸ οἰκεῖον ἕκαστον 0 .
ἡ δὲ συνήθεια τῆς διαλεκτικῆς διέραμα γενομένη χρηστὸν μὲν οὐδὲν οὐ δ ὑγιὲς ἀπολέλαυκεν , ἀλλ ὥσπερ ἀκοὴ νοσώδης ὑπὸ κενῶν ἤχων δυσηκοΐας καὶ ἀσαφείας ἐμπέπλησται περὶ ἧς αὖθις ἑτέραν ἀρχὴν λαβόντες , εἰ βούλει , διαλεξόμεθα 0 .
νυνὶ δὲ τὸν φυσικὸν αὐτῶν λόγον , οὐχ ἧττον τοῦ περὶ τελῶν διαταράττοντα τὰς κοινὰς προλήψεις , ἐν τοῖς κυριωτάτοις καὶ πρώτοις ἐπιδράμωμεν .
καθόλου μὲν ἄτοπον καὶ παρὰ τὴν ἔννοιὰν ἐστιν εἶναι μέν τι μὴ ὂν δ εἶναι , καὶ εἶναι μὲν οὐκ ὄντα δ εἶναι , λεγόντων ἀτοπώτατόν ἐστι τὸ ἐπὶ τοῦ παντὸς λεγόμενον .
κενὸν γὰρ ἄπειρον ἔξωθεν τῷ κόσμῳ περιθέντες οὔ τε σῶμα τὸ πᾶν οὔ τ ἀσώματον εἶναι λέγουσιν .
ἕπεται δὲ τούτῳ τὸ μὴ ὂν εἶναι τὸ πᾶν ὄντα γὰρ μόνα τὰ σώματα καλοῦσιν , ἐπειδὴ ὄντος τὸ ποιεῖν τι καὶ πάσχειν , τὸ δὲ πᾶν οὐκ ὄν ἐστιν 0 ·
ὥστε οὔ τε τι ποιήσει οὔ τε τι πείσεται τὸ πᾶν .
ἀλλ οὐ δ ἐν τόπῳ ἔσται ·
σῶμα γὰρ δήπου τὸ ἐπέχον τόπον , οὐ σῶμα δὲ τὸ πᾶν , ὥστ οὐδαμοῦ τὸ πᾶν 0 1 .
καὶ μὴν ᾧ τὸν αὐτὸν ἐπέχειν τόπον συμβέβηκε , τοῦτο τὸ μένον 0 ·
ὥστ οὐ μένει τὸ πᾶν οὐ γὰρ ἐπέχει τόπον .
ἀλλ οὐ δὲ κινεῖται πρῶτον ὅτι καὶ τῷ κινουμένῳ τόπου δεῖ καὶ χώρας ὑποκειμένης , ἔπειθ ὅτι τὸ κινούμενον ἢ αὑτὸ κινεῖν ἢ ὑφ ἑτέρου πάσχειν πέφυκε ·
τὸ μὲν οὖν ὑφ ἑαυτοῦ κινούμενον ἔχει τινὰς νεύσεις ἐξ ἑαυτοῦ καὶ ῥοπὰς κατὰ βάρος ἢ κουφότητα κουφότης δὲ καὶ βάρος ἤτοι σχέσεις τινὲς ἢ δυνάμεις εἰσὶν ἢ διαφοραὶ πάντως σώματος τὸ δὲ πᾶν οὐ σῶμά ἐστιν ·
ὥστ ἀνάγκη μή τε βαρὺ μή τε κοῦφον εἶναι τὸ πᾶν μη δ ἔχειν ἐξ ἑαυτοῦ κινήσεως ἀρχήν 0 .
ἀλλὰ μὴν οὐ δ ὑφ ἑτέρου κινήσεται τὸ πᾶν ·
ἕτερον γὰρ οὐδέν ἐστι τοῦ παντός ·
ὥστ ἀνάγκη λέγειν αὐτοῖς ὅπερ λέγουσι μή τε μένον εἶναι τὸ πᾶν μή τε κινούμενον 0 .
ὅλως δέ , ἐπεὶ τὸ λέγειν σῶμα τὸ πᾶν μη δ δέον ἐστὶ κατ αὐτούς , σῶμα δ οὐρανὸς καὶ γῆ καὶ ζῷα καὶ φυτὰ καὶ ἄνθρωποι καὶ λίθοι τὸ μὴ ὂν σῶμα σώματα μέρη ἕξει καὶ τοῦ μὴ ὄντος μέρη ὄντα ἔσται καὶ τὸ μὴ βαρὺ χρήσεται βαρέσι μορίοις καὶ κούφοις τὸ μὴ κοῦφον ὧν οὐ δ ὀνείρατα λαβεῖν μᾶλλον ἔστι παρὰ τὰς κοινὰς ἐννοίας 0 .
καὶ μὴν οὕτως οὐδὲν ἐναργές ἐστι καὶ τῶν κοινῶν ἐχόμενον ἐννοιῶν ὡς τό , εἴ τι μὴ ἔμψυχόν ἐστιν , ἐκεῖνο ἄψυχον εἶναι 0 ·
καὶ πάλιν , εἴ τι μὴ ἄψυχον , ἐκεῖνο ἔμψυχον εἶναι 0 1 ·
καὶ ταύτην οὖν ἀνατρέπουσι τὴν ἐνάργειαν , οὕτω τὸ πᾶν ὁμολογοῦντες μή τ ἔμψυχον εἶναι μή τ ἄψυχον .
ἄνευ δὲ τούτων , ἀτελὲς μὲν οὐδεὶς νοεῖ τὸ πᾶν , οὗ γε δὴ μηδὲν μέρος ἄπεστιν οὗτοι δὲ τέλειον οὔ φασιν εἶναι τὸ πᾶν ·
ὡρισμένον γάρ τι τὸ τέλειον , τὸ δὲ πᾶν ὑπ ἀπειρίας ἀόριστον 0 1 ·
οὐκοῦν ἔστι τι κατ αὐτούς , ὃ μή τ ἀτελὲς ;
μή τε τέλειόν ἐστιν .
ἀλλὰ μὴν οὔ τε μέρος ἐστὶ τὸ πᾶν ·
οὐδὲν γὰρ αὐτοῦ μεῖζον 0 ·
οὔ τ ὅλον , ὡς αὐτοὶ λέγουσι 0 ·
τεταγμένου γὰρ τὸ ὅλον κατηγορεῖσθαι , τὸ δὲ πᾶν δι ἀπειρίαν καὶ ἀόριστον εἶναι καὶ ἄτακτον 0 .
αἴτιον τοίνυν οὔ τε τοῦ παντὸς ἕτερόν ἐστι τῷ μηδὲν εἶναι παρὰ τὸ πᾶν ἕτερον , οὔ τ ἄλλου τὸ πᾶν ἀλλ οὐ δ ἑαυτοῦ ποιεῖν γὰρ οὐ πέφυκε , τῷ δὲ ποιεῖν τὸ αἴτιον νοεῖται 0 .
φέρε τοίνυν πάντας ἀνθρώπους ἐρωτᾶσθαι , τί νοοῦσι τὸ μηδὲν καί τίνα τοῦ ἐπίνοιαν λαμβάνουσιν ἆρ , οὐκ ἂν εἴποιεν , ὡς τὸ μή τ , αἴτιον ὑπάρχον μή τ , αἴτιον ἔχον μή θ ὅλον μή τε μέρος μή τε τέλειον μή τ ἀτελὲς μή τ ἔμψυχον μή τ ἄψυχον μή τε κινούμενον μή τε μένον που μή θ ὑπάρχον μή τε σῶμα μή τ ἀσώματον 0 1 2 ;
τοῦτο καὶ οὐκ ἄλλο τι τὸ οὐδέν ἐστιν .
ὅταν οὖν ὅσα πάντες οἱ λοιποὶ τοῦ μηδενός , οὗτοι μόνοι τοῦ παντὸς κατηγοροῦσι , τ αὐτὸν ὡς ἔοικε φαίνονται τῷ μηδενὶ τὸ πᾶν ποιοῦντες 0 .
οὐδὲν οὖν ἔτι δεῖ λέγειν τὸν χρόνον , τὸ κατηγόρημα , τὸ ἀξίωμα , τὸ συνημμένον , τὸ συμπεπλεγμένον οἷς χρῶνται μὲν μάλιστα τῶν φιλοσόφων , ὄντα δ οὐ λέγουσιν εἶναι .
καίτοι τὸ γ ἀληθὲς 0 ;
ὂν μὴ εἶναι μη δ ὑπάρχειν , ἀλλὰ καταλαμβάνεσθαι καὶ καταληπτὸν εἶναι καὶ πιστὸν ᾧ τῆς οὐσίας 0 ;
τοῦ ὄντος μὴ μέτεστι , πῶς οὖν οὐ πᾶσαν ἀτοπίαν ὑπερβέβληκεν ;
ἀλλὰ , μὴ δοκῇ ταῦτα λογικωτέραν ἔχειν τὴν ἀπορίαν , ἁψώμεθα τῶν φυσικωτέρων .
ἐπεὶ τοίνυν Ζεὺς ἀρχὴ Ζεὺς μέσσα Διὸς δ ἐκ πάντα τέτυκται ὡς αὐτοὶ λέγουσι , μάλιστα μὲν ἔδει τὰς περὶ θεῶν ἐννοίας , εἴ τι ταραχῶδες ἢ πλανητὸν ἐγγέγονεν αὐταῖς , ἰωμένους ἀπευθύνειν καὶ κατορθοῦν ἐπὶ τὸ βέλτιστον ·
εἰ δὲ μή , μεθέντας γ ἐᾶν ὡς ἔχουσιν ὑπὸ τοῦ νόμου ἕκαστοι καὶ τῆς συνηθείας πρὸς τὸ θεῖον 0 1 .
οὐ γάρ τι νῦν γε κ ἀχθὲς ἀλλ ἀεί ποτε ζῇ ταῦτα , κ οὐδεὶς οἶδεν ἐξ ὅτου φάνη 0 .
οἱ δ ὥσπερ ἀφ ἑστίας ἀρξάμενοι τὰ καθεστῶτα κινεῖν καὶ πάτρια τῆς περὶ θεῶν δόξης οὐδεμίαν , ὡς ἁπλῶς εἰπεῖν , ἔννοιαν ὑγιᾶ καὶ ἀκέραιον ἀπολελοίπασι 0 .
τίς γάρ ἐστιν ἄλλος ἀνθρώπων ἢ γέγονεν , ὃς οὐκ ἄφθαρτον νοεῖ καὶ ἀίδιον τὸ θεῖον ;
ἢ τί ἐν ταῖς κοιναῖς προλήψεσι περὶ θεῶν ὁμολογουμένως ἀναπεφώνηται μᾶλλον ἢ τὰ τοιαῦτα τῷ ἔνι τέρπονται μάκαρες θεοὶ ἤματα πάντα καί ἀθανάτων τε θεῶν χαμαὶ ἐρχομένων τ ἀν̔θρὡπων καὶ τὸ κεῖνοι γάρ τ ἄνοσοι καὶ ἀγήραοι πόνων τ ἄπειροι , βαρυβόαν πορθμὸν πεφευγότες Ἀχέροντος 0 ;
καὶ ἴσως ἐντύχοι τις ἂν ἔθνεσι βαρβάροις καὶ ἀγρίοις θεὸν μὴ νοοῦσι , θεὸν δὲ νοῶν μὴ νοῶν δ ἄφθαρτον μη δ ἀίδιον , ἄνθρωπος ;
οὐ δὲ εἷς γέγονεν .
οἱ γοῦν ἄθεοι προσαγορευθέντες οὗτοι , Θεόδωροι καὶ Διαγόραι καὶ Ἵππωνες , οὐκ ἐτόλμησαν εἰπεῖν τὸ θεῖον ὅτι φθαρτόν ἐστιν , ἀλλ οὐκ ἐπίστευσαν ὡς ἔστι τι ἄφθαρτον τοῦ μὲν ἀφθάρτου τὴν ὕπαρξιν μὴ ἀπολείποντες τοῦ δὲ θεοῦ τὴν πρόληψιν φυλάττοντες .
ἀλλὰ Χρύσιππος καὶ Κλεάνθης , ἐμπεπληκότες , ὡς ἔπος εἰπεῖν , τῷ λόγῳ θεῶν τὸν οὐρανὸν τὴν γῆν τὸν ἀέρα τὴν θάλατταν , οὐδένα τῶν τοσούτων ἄφθαρτον οὐ δ ἀίδιον ἀπολελοίπασι , πλὴν μόνου τοῦ Διός , εἰς ὃν πάντας καταναλίσκουσι τοὺς ἄλλους ·
ὥστε καὶ τούτῳ τὸ φθείρειν προσεῖναι τοῦ φθείρεσθαι μὴ ἐπιεικέστερον ἀσθενείᾳ γάρ τινι καὶ τὸ μεταβάλλον εἰς ἕτερον φθείρεται καὶ τὸ τοῖς ἄλλοις εἰς ἑαυτὸ φθειρομένοις τρεφόμενον σῴζεται 0 .
ταῦτα δ οὐχ ὡς ἄλλα πολλὰ τῶν ἀτόπων συλλογιζόμεθα ἔχειν τὰς ὑποθέσεις αὐτῶν καὶ τοῖς δόγμασιν ἕπεσθαι , ἀλλ αὐτοὶ μέγα βοῶντες ἐν τοῖς περὶ Θεῶν καὶ Προνοίας Εἱμαρμένης τε καὶ Φύσεως γράμμασι διαρρήδην λέγουσι τοὺς ἄλλους θεοὺς ἅπαντας εἶναι γεγονότας καὶ φθαρησομένους ὑπὸ πυρός , τηκτοὺς κατ αὐτοὺς ὥσπερ κηρίνους ἢ καττιτερίνους ὄντας 0 .
ἔστιν οὖν παρὰ τὴν ἔννοιαν , ὡς τὸ ἄνθρωπον ἀθάνατον εἶναι , καὶ τὸ θεὸν θνητὸν εἶναι μᾶλλον δ οὐχ ὁρῶ , τίς ἔσται θεοῦ πρὸς ἄνθρωπον διαφορά , εἰ καὶ ὁ θεὸς ζῷον λογικὸν καὶ φθαρτόν ἐστιν 0 .
ἢ γὰρ αὖ τὸ σοφὸν τοῦτο καὶ καλὸν ἀντιθῶσι , θνητὸν εἶναι τὸν ἄνθρωπον , οὐ θνητὸν δὲ τὸν θεὸν ἀλλὰ φθαρτόν , ὅρα τὸ συμβαῖνον αὐτοῖς ·
ἢ γὰρ ἀθάνατον εἶναι φήσουσιν ἅμα τὸν θεὸν καὶ φθαρτόν , ἢ μή τε θνητὸν εἶναι μή τε ἀθάνατον .
ὧν οὐκ ἔστιν οὐ δὲ πλάττοντας ἐξεπίτηδες ἕτερα παρὰ τὴν κοινὴν ἔννοιαν ὑπερβάλλειν τὴν ἀτοπίαν ·
λέγω δὲ τοὺς ἄλλους ·
ἐπεὶ τούτοις γε τῶν ἀτοπωτάτων οὐδὲν ἄρρητον οὐ δ ἀνεπιχείρητόν ἐστι παρειμένον .
ἔτι τοίνυν ἐπαγωνιζόμενος ὁ Κλεάνθης τῇ ἐκπυρώσει , λέγει τὴν σελήνην καὶ τὰ λοιπὰ ἄστρα τὸν ἥλιον ἐξομοιῶσαι πάντα ἑαυτῷ καὶ μεταβαλεῖν εἰς ἑαυτὸν ἀλλ ὅτι οἱ ἀστέρες θεοὶ ὄντες πρὸς τὴν ἑαυτῶν φθορὰν συνεργοῦσι τῷ ἡλίῳ , συνεργοῦντὲς τι πρὸς τὴν ἐκπύρωσιν , πολὺς ἂν εἴη γέλως ἡμᾶς περὶ σωτηρίας αὐτοῖς προσεύχεσθαι καὶ σωτῆρας ἀνθρώπων νομίζειν , οἷς κατὰ φύσιν ἔστι τὸ σπεύδειν ἐπὶ τὴν αὑτῶν φθορὰν καὶ ἀναίρεσιν .
καὶ μὴν αὐτοί γε πρὸς τὸν Ἐπίκουρον οὐδὲν ἀπολείπουσι τῶν πραγμάτων ἰοὺ , ἰού , φεῦ , φεῦ βοῶντες , ὡς συγχέοντα τὴν τῶν θεῶν πρόληψιν , ἀναιρουμένης τῆς προνοίας ·
οὐ γὰρ ἀθάνατον καὶ μακάριον μόνον , ἀλλὰ καὶ φιλάνθρωπον καὶ κηδεμονικὸν καὶ ὠφέλιμον προλαμβάνεσθαι καὶ νοεῖσθαι τὸν θεόν 0 ·
ὅπερ ἀληθές ἐστιν .
εἰ δ ἀναιροῦσι τὴν περὶ θεοῦ πρόληψιν οἱ μὴ ἀπολείποντες πρόνοιαν , τί ποιοῦσιν οἱ προνοεῖν μὲν ἡμῶν τοὺς θεοὺς λέγοντες μὴ ὠφελεῖν δ ἡμᾶς μη δ ἀγαθῶν εἶναι δωτῆρας ἀλλ ἀδιαφόρων , ἀρετὴν μὲν μὴ διδόντας πλοῦτον δὲ καὶ ὑγίειαν καὶ τέκνων γενέσεις καὶ τὰ τοιαῦτα διδόντας , ὧν οὐδὲν ὠφέλιμον οὐ δὲ λυσιτελὲς οὐ δ αἱρετὸν οὐ δὲ συμφέρον ἐστίν ;
ἢ ἐκεῖνοι μὲν οὐκ ἀναιροῦσι τὰς περὶ θεῶν ἐννοίας , οὗτοι δὲ καὶ περιυβρίζουσι καὶ χλευάζουσιν , Ἐπικάρπιόν τινα θεὸν εἶναι λέγοντες καὶ Γενέθλιον καὶ Παιᾶνα καὶ Μαντικόν , οὐκ ὄντος ἀγαθοῦ τῆς ὑγιείας καὶ τῆς γενέσεως οὐ δὲ τῆς πολυκαρπίας ἀλλ ἀδιαφόρων καὶ ἀνωφελῶν τοῖς λαμβάνουσι ;
τὸ τρίτον τοίνυν τῆς περὶ θεῶν ἐννοίας ἐστὶ μηδενὶ τοσοῦτον τοὺς θεοὺς τῶν ἀνθρώπων διαφέρειν , ὅσον εὐδαιμονίᾳ καὶ ἀρετῇ διαφέρουσιν .
ἀλλὰ κατὰ Χρύσιππον οὐ δὲ τοῦτο περίεστιν αὐτοῖς ἀρετῇ τε γὰρ οὐχ ὑπερέχειν τὸν Δία τοῦ Δίωνος ὠφελεῖσθαὶ θ ὁμοίως ὑπ ἀλλήλων τὸν Δία καὶ τὸν Δίωνα , σοφοὺς ὄντας , ὅταν ἕτερος θατέρου τυγχάνῃ κινουμένου τοῦτο γάρ ἐστιν ὃ καὶ παρὰ θεῶν ἀνθρώποις ἀγαθὸν ὑπάρχει καὶ θεοῖς παρ ἀνθρώπων , σοφῶν κινουμένου , ἄλλο δ οὔκ 0 1 2 .
ἀρετῇ δὲ μὴ ἀπολειπόμενον ἄνθρωπον οὐδὲν ἀποδεῖν εὐδαιμονίας λέγουσιν , ἀλλ ἐπίσης εἶναι μακάριον τῷ Διὶ τῷ σωτῆρι τὸν ἀτυχῆ , διὰ νόσους καὶ πηρώσεις σώματος ἐξάγοντα τοῦ ζῆν ἑαυτόν , εἴπερ εἴη σοφός .
ἔστι δ οὗτος οὐδαμοῦ γῆς οὐ δὲ γέγονεν ·
ἄπλετοι δὲ μυριάδες ἀνθρώπων κακοδαιμονοῦντες ἐπ ἄκρον ἐν τῇ τοῦ Διὸς πολιτείᾳ καὶ ἀρχῇ τὴν ἀρίστην ἐχούσῃ διοίκησιν 0 .
καίτοι τί μᾶλλον ἂν γένοιτο παρὰ τὴν ἔννοιαν ἤ , τοῦ Διὸς ὡς ἔνι ἄριστα διοικοῦντος , ἡμᾶς ὡς ἔνι χείριστα πράσσειν 0 ;
εἰ γοῦν , ὃ μη δὲ θέμις ἐστὶν εἰπεῖν , ἐθελήσειε μὴ Σωτὴρ μη δὲ Μειλίχιος εἶναι μη δ Ἀλεξίκακος , ἀλλὰ τ ἀναντία τῶν καλῶν τούτων προσηγοριῶν , οὐδὲν ἔστι προσθεῖναι τοῖς οὖσι κακὸν οὔ τ εἰς πλῆθος οὔ τ εἰς μέγεθος ὡς οὗτοι λέγουσι , πάντων ἀνθρώπων ἐπ ἄκρον ἀθλίως καὶ μοχθηρῶς βιούντων καὶ μη δὲ τῆς κακίας ἐπίδοσιν μη δ ὑπερβολὴν τῆς κακοδαιμονίας δεχομένης .
οὐ μὴν ἐνταῦθα τὸ δεινότατόν ἐστιν , ἀλλὰ Μενάνδρῳ μὲν εἰπόντι θεατρικῶς ἀρχὴ μεγίστη τῶν ἐν ἀνθρώποις κακῶν τὰ λίαν ἀγαθὰ δυσκολαίνουσι .
τοῦτο γὰρ εἶναι παρὰ τὴν ἔννοιαν αὐτοὶ δὲ τῶν κακῶν ἀρχὴν ἀγαθὸν ὄντα τὸν θεὸν ποιοῦσιν .
οὐ γὰρ ἥ γ ὕλη τὸ κακὸν ἐξ ἑαυτῆς παρέσχηκεν ἄποιος γάρ ἐστι καὶ πάσας ὅσας δέχεται διαφορὰς ὑπὸ τοῦ κινοῦντος αὐτὴν καὶ σχηματίζοντος ἔσχε .
κινεῖ δ αὐτὴν ὁ λόγος ἐνυπάρχων καὶ σχηματίζει , μή τε κινεῖν ἑαυτὴν μή τε σχηματίζειν πεφυκυῖαν .
ὥστ ἀνάγκη τὸ κακόν , εἰ μὲν δι οὐδέν , ἐκ τοῦ μὴ ὄντος 0 1 ·
εἰ δὲ διὰ τὴν κινοῦσαν ἀρχήν , ἐκ τοῦ θεοῦ γεγονὸς ὑπάρχειν 0 1 .
καὶ γὰρ εἰ μὲν οἴονται τὸν Δία μὴ κρατεῖν τῶν ἑαυτοῦ μερῶν μη δὲ χρῆσθαι κατὰ τὸν αὑτοῦ λόγον ἑκάστῳ 0 ;
παρὰ τὴν ἔννοιαν λέγουσι καὶ πλάττουσι ζῷον , οὗ πολλὰ τῶν μορίων ἐκφεύγει τὴν βούλησιν , ἰδίαις ἐνεργείαις χρώμενα καὶ πράξεσιν , αἷς τὸ ὅλον ὁρμὴν οὐ δίδωσιν οὐ δὲ κατάρχει κινήσεως .
οὕτω γὰρ κακῶς οὐδὲν συντέτακται τῶν ψυχὴν ἐχόντων , ὥστ ἀβουλοῦντος αὐτοῦ προϊέναι πόδας ἢ φθέγγεσθαι γλῶτταν ἢ κέρα κυρίττειν ἢ δάκνειν ὀδόντας ·
ὧν ἀνάγκη τὰ πλεῖστα πάσχειν τὸν θεόν , εἰ παρὰ τὴν βούλησιν αὐτοῦ μέρη ὄντες οἱ φαῦλοι ψεύδονται καὶ ῥᾳδιουργοῦσι καὶ τοιχωρυχοῦσι καὶ ἀποκτιννύουσιν ἀλλήλους 0 .
εἰ δέ , ὥς φησι Χρύσιππος , οὐ δὲ τ οὐλάχιστον ἔστι τῶν μερῶν ἔχειν ἄλλως ἀλλ ἢ κατὰ τὴν τοῦ Διὸς βούλησιν , ἀλλὰ πᾶν μὲν ἔμψυχον οὕτως ἴσχεσθαι καὶ οὕτω κινεῖσθαι πέφυκεν , ὡς ἐκεῖνος ἄγει κ ἀκεῖνος ἐπιστρέφει καὶ ἴσχει καὶ διατίθησιν ὅδ αὖτ ἐκείνου φθόγγος ἐξωλέστερος 0 .
ἑ μυριάκις γὰρ ἦν ἐπιεικέστερον ἀσθενείᾳ καὶ ἀδυναμίᾳ τοῦ Διὸς ἐκβιαζόμενα τὰ μέρη πολλὰ δρᾶν ἄτοπα παρὰ τὴν ἐκείνου φύσιν καὶ βούλησιν , ἢ μή τ ἀκρασίαν εἶναι μή τε κακουργίαν , ἧς οὐκ ἔστιν ὁ Ζεὺς αἴτιος .
ἀλλὰ μὴν τόν γε κόσμον εἶναι πόλιν καὶ πολίτας τοὺς ἀστέρας , εἰ δὲ τοῦτο , καὶ φυλέτας καὶ ἄρχοντας δηλονότι καὶ βουλευτὴν τὸν ἥλιον καὶ τὸν ἕσπερον πρύτανιν ἢ ἀστυνόμον , οὐκ οἶδα μὴ τοὺς ἐλέγχοντας τὰ τοιαῦτα τῶν λεγόντων καὶ ἀποφαινομένων ἀποδείκνυσιν ἀτοπωτέρους 0 1 2 .
ἀλλὰ τῶν φυσικωτέρων λεγομένων ἆρ οὐ παρὰ τὴν ἔννοιάν ἐστι σπέρμα πλέον εἶναι καὶ μεῖζον ἢ τὸ γεννώμενον ἐξ αὐτοῦ 0 ;
τὴν γοῦν φύσιν ὁρῶμεν πᾶσι καὶ ζῴοις καὶ φυτοῖς καὶ ἡμέροις καὶ ἀγρίοις ἀρχὰς τὰ μικρὰ καὶ γλίσχρα καὶ μόλις ὁρατὰ τῆς τῶν μεγίστων γενέσεως λαμβάνουσαν .
οὐ γὰρ ἐκ πυροῦ στάχυν οὐ δ ἄμπελον ἐκ γιγάρτου μόνον , ἀλλ ἐκ πυρῆνος βαλάνου τινὸς ὄρνεον διαφυγούσης ὥσπερ ἐκ μικροῦ τινος σπινθῆρος ἐξάψασα καὶ ῥιπίσασα τὴν γένεσιν , ἔρνος ἢ βάτου ἢ δρυὸς ἢ φοίνικος ἢ πεύκης περιμήκιστον ἀναδίδωσιν , καί φασιν τὸ μὲν σπέρμα τὴν ἐπὶ μικρὸν ὄγκον ἐκ πολλοῦ σπείρασιν ὠνομάσθαι , τὴν δὲ φύσιν ἐμφύσησιν οὖσαν καὶ διάχυσιν τῶν ὑπ αὐτῆς ἀνοιγομένων καὶ λυομένων λόγων ἢ ἀριθμῶν 0 1 .
ἀλλὰ τοῦ τε κόσμου πάλιν τὸ πῦρ ὃ σπέρμα λέγουσιν εἶναι καὶ μετὰ τὴν ἐκπύρωσιν εἰς σπέρμα μετέβαλε τὸν κόσμον ἐκ βραχυτέρου σώματος καὶ ὄγκου , φύσιν ἔχοντα πολλὴν καὶ τοῦ κενοῦ προσεπιλαμβάνοντα χώραν ἄπλετον ἐπινεμομένην τῇ αὐξήσει , γεννωμένου δ αὖθις ὑποχωρεῖν τὸ μέγεθος καὶ συνολισθάνειν , δυομένης καὶ συναγομένης περὶ τὴν γένεσιν εἰς ἑαυτὴν τῆς ὕλης .
ἀκοῦσαι τοίνυν ἔστιν αὐτῶν καὶ γράμμασιν ἐντυχεῖν πολλοῖς πρὸς τοὺς Ἀκαδημαϊκοὺς διαφερομένων καὶ βοώντων , ὡς πάντα πράγματα συγχέουσι ταῖς ἀπαραλλαξίαις , ἐπὶ δυεῖν οὐσιῶν ἕνα ποιὸν εἶναι βιαζόμενοι καίτοι τοῦτο μὲν οὐκ ἔστιν ὅστις ἀνθρώπων οὐ διανοεῖται , καὶ τ οὐναντίον οἴεται θαυμαστὸν εἶναι καὶ παράδοξον , εἰ μή τε φάττα φάττῃ μή τε μελίττῃ μέλιττα μή τε πυρῷ πυρὸς ἢ σύκῳ τὸ τοῦ λόγου σῦκον ἐν τῷ παντὶ χρόνῳ γέγονεν ἀπαράλλακτον 0 .
ἐκεῖνα δ ὄντως 0 ;
παρὰ τὴν ἔννοιάν ἐστιν , ἃ λέγουσιν οὗτοι καὶ πλάττουσιν , ἐπὶ μιᾶς οὐσίας δύ ἰδίως ;
γενέσθαι ποιοὺς καὶ τὴν αὐτὴν οὐσίαν ἕνα ποιὸν ἰδίως ἔχουσαν ἐπιόντος ἑτέρου δέχεσθαι καὶ διαφυλάττειν ὁμοίως ἀμφοτέρους 0 .
εἰ γὰρ δύο , καὶ τρεῖς καὶ τέτταρες ἔσονται καὶ πέντε καὶ ὅσους οὐκ ἄν τις εἴποι περὶ μίαν οὐσίαν 0 ·
λέγω δ οὐκ ἐν μέρεσι διαφόροις , ἀλλὰ πάντας ὁμοίως περὶ ὅλην τοὺς ἀπείρους 0 .
λέγει γοῦν Χρύσιππος ἐοικέναι τῷ μὲν ἀνθρώπῳ τὸν Δία καὶ τὸν κόσμον τῇ δὲ ψυχῇ τὴν πρόνοιαν 0 ·
ὅταν οὖν ἐκπύρωσις γένηται , μόνον ἄφθαρτον ὄντα τὸν Δία τῶν θεῶν ἀναχωρεῖν ἐπὶ τὴν πρόνοιαν , εἶθ ὁμοῦ γενομένους ἐπὶ μιᾶς τῆς τοῦ αἰθέρος οὐσίας διατελεῖν ἀμφοτέρους ΔΙΑΔΟΥΜ .
ἀφέντες οὖν ἤδη τοὺς θεοὺς καὶ προσευξάμενοι κοινὰς φρένας διδόναι καὶ κοινὸν νοῦν , τὰ περὶ στοιχείων πῶς ἔχει αὐτοῖς ἴδωμεν .
παρὰ τὴν ἔννοιάν ἐστι .