Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ἔδει γὰρ ἢ μύδρους διαπύρους ἀποφήνασθαι , καθάπερ ἔνιοι τῶν οἷα περὶ δεσμωτηρίου φλυαρούντων τοῦ σύμπαντος οὐρανοῦ , ἢ θείας ἢ δαιμονίας φύσεις νομίζοντας τὴν ἁρμόττουσαν θεοῖς ἀφθαρσίαν προσομολογῆσαι 0 .
νυνὶ δὲ τοσοῦτον δόξης ἀληθοῦς διήμαρτον , ὥστε λελήθασιν αὑτοὺς καὶ τῇ προνοίᾳ  ψυχὴ δ ἐστὶ τοῦ κόσμου  φθορὰν ἐπιφέροντες ἐξ ὧν ἀνακόλουθα φιλοσοφοῦσι .
χρύσιππος γοῦν ὁ δοκιμώτατος τῶν παρ αὐτοῖς ἐν τοῖς Περὶ αὐξανομένου τερατεύεταί τι τοιοῦτον ·
προκατασκευάσας ὅτι " δύο ἰδίως ποιὰ ἐπὶ τῆς αὐτῆς οὐσίας ἀμήχανον συστῆναι “ , φησίν 0 ·
„ ἔστω θεωρίας ἕνεκα τὸν μέν τινα ὁλόκληρον , τὸν δὲ χωρὶς ἐπινοεῖσθαι τοῦ ἑτέρου ποδός , καλεῖσθαι δὲ τὸν μὲν ὁλόκληρον Δίωνα , τὸν δὲ ἀτελῆ Θέωνα , κ ἄπειτα ἀποτέμνεσθαι Δίωνος τὸν ἕτερον τοῖν ποδοῖν “ 0 1 2 .
ζητουμένου δή , πότερος ἔφθαρται , τὸν Θέωνα φάσκειν οἰκειότερον εἶναι 0 .
τοῦτο δὲ παραδοξολογοῦντος μᾶλλόν ἐστιν ἢ ἀληθεύοντος 0 .
πῶς γὰρ ὁ μὲν οὐδὲν ἀκρωτηριασθεὶς μέρος , ὁ Θέων , ἀνήρπασται , ὁ δ ἀποκοπεὶς τὸν πόδα Δίων οὐχὶ διέφθαρται ;
„ δεόντως “ φησίν ·
„ ἀναδεδράμηκε γὰρ ὁ ἐκτμηθεὶς τὸν πόδα Δίων ἐπὶ τὴν ἀτελῆ τοῦ Θέωνος οὐσίαν , καὶ δύο ἰδίως ποιὰ περὶ τὸ αὐτὸ ὑποκείμενον οὐ δύνατ εἶναι .
τοιγαροῦν τὸν μὲν Δίωνα μένειν ἀναγκαῖον , τὸν δὲ Θέωνα διεφθάρθαι 0 .
“ „ τὰ δ οὐχ ὑπ ἄλλων ἀλλὰ τοῖς αὑτῶν πτεροῖς ἁλισκόμενα “ φησὶν ὁ τραγικός ·
ἀπομαξάμενος γάρ τις τὸν τύπον τοῦ λόγου καὶ ἐφαρμόσας τῷ παντὶ κόσμῳ δείξει σαφέστατα καὶ αὐτὴν φθειρομένην τὴν πρόνοιαν .
σκόπει δ ὧδε ·
ὑποκείσθω τὸ μὲν ὡσανεὶ Δίων ὁ κόσμος  τέλειος γάρ  , τὸ δὲ ὡσανεὶ Θέων ἡ τοῦ κόσμου ψυχή , διότι τοῦ ὅλου τὸ μέρος ἔλαττον , καὶ ἀφαιρείσθω , ὥσπερ ἀπὸ τοῦ Δίωνος ὁ πούς , οὕτως καὶ ἀπὸ τοῦ κόσμου ὅσον αὐτοῦ σωματοειδές 0 1 2 .
οὐκοῦν ἀνάγκη λέγειν ὅτι ὁ μὲν κόσμος οὐκ ἔφθαρται ὁ τὸ σῶμα ἀφαιρεθείς , ὥσπερ οὐ δὲ ὁ ἀποκοπεὶς τὸν πόδα Δίων , ἀλλ ἡ τοῦ κόσμου ψυχή , ὥσπερ Θέων ὁ μηδὲν παθών 0 1 2 .
ὁ μὲν γὰρ κόσμος ἐπ ἐλάττονα οὐσίαν ἀνέδραμεν , ἀφαιρεθέντος αὐτῷ τοῦ σωματοειδοῦς , ἐφθάρη δ ἡ ψυχὴ διὰ τὸ μὴ δύνασθαι δύο ἰδίως ποιὰ εἶναι περὶ τὸ αὐτὸ ὑποκείμενον .
ἔκθεσμον δὲ τὸ λέγειν φθείρεσθαι τὴν πρόνοιαν 0 ·
ἀφθάρτου δὲ ὑπαρχούσης , ἀνάγκη καὶ τὸν κόσμον ἄφθαρτον εἶναι 0 .
μεγίστην μέντοι παρέχεται πίστιν εἰς ἀιδιότητα καὶ ὁ χρόνος .
εἰ γὰρ ἀγένητος ὁ ὁχρόνος , ἐξ ἀνάγκης καὶ ὁ ὁκόσμος ἀγένητος 0 1 .
ὅτι , ᾗ φησιν ὁ μέγας Πλάτων , ἡμέραι καὶ νύκτες μῆνές τε καὶ ἐνιαυτῶν περίοδοι χρόνον ἔδειξαν .
ἀμήχανον δέ τι τούτων συστῆναι δίχα ἡλίου κινήσεως καὶ τῆς τοῦ παντὸς οὐρανοῦ περιφορᾶς 0 ·
ὥστ εὐθυβόλως ἀποδεδόσθαι πρὸς τῶν εἰωθότων τὰ πράγματα ὁρίζεσθαι χρόνον διάστημα τῆς τοῦ κόσμου κινήσεως .
ἐπεὶ δὲ τοῦθ ὑγιές ἐστι , γίνεται ὁ κόσμος ἰσῆλιξ τοῦ χρόνου καὶ αἴτιος .
πάντων δ ἀτοπώτατον ὑπονοεῖν , ὅτι ἦν ποτε κόσμος , ἡνίκα οὐκ ἦν χρόνος 0 ·
ἄναρχος γὰρ καὶ ἀτελεύτητος ἡ τούτου φύσις , ἐπεὶ καὶ αὐτὰ ταῦτα , τὸ ἦν , τὸ ποτέ , τὸ ἡνίκα , χρόνον συνεμφαίνει 0 .
τούτῳ δ ἀκόλουθον τὸ μη δὲ χρόνον ὑποστῆναι καθ ἑαυτόν , ἡνίκα κόσμος οὐκ ἦν 0 ·
τὸ γὰρ μὴ ὑπάρχον οὐ δὲ κινεῖται ·
διάστημα δὲ κοσμικῆς κινήσεως ἐδείχθη ὁ χρόνος ὤν .
ἀνάγκη τοίνυν ἑκάτερον ἐξ ἀιδίου ὑφεστάναι γενέσεως ἀρχὴν μὴ λαβόντα 0 ·
τὰ δ ἀίδια φθορᾶς ἀνεπίδεκτα 0 .
τάχα τις εὑρεσιλογῶν Στωικὸς ἐρεῖ , τὸν χρόνον ἀποδεδόσθαι διάστημα τῆς τοῦ κόσμου κινήσεως οὐχὶ τοῦ νυνὶ διακεκοσμημένου μόνον ἀλλὰ καὶ τοῦ κατὰ τὴν ἐκπύρωσιν ὑπονοουμένου .
πρὸς ὃν λεκτέον ·
τὴν ἀκοσμίαν , ὦ γενναῖε , μετατιθεὶς τὰ ὀνόματα κόσμον καλεῖς ·
εἰ γὰρ οὗτος ὃν ὁρῶμεν ἐτύμως καὶ προσφυέστατα κόσμος κέκληται , διατεταγμένος καὶ διακεκοσμημένος ἀνεπανορθώτου τέχνης ἀκρότητι , τὴν πρὸς τὸ πῦρ αὐτοῦ μεταβολὴν δεόντως ἄν τις ἀκοσμίαν ὀνομάσαι .
κριτόλαος δέ τις τῶν κεχορευκότων Μούσαις , τῆς Περιπατητικῆς ἐραστὴς φιλοσοφίας , τῷ περὶ τῆς ἀιδιότητος κόσμου δόγματι συνειπὼν ἐχρήσατο τοιαύταις πίστεσιν ·
εἰ γέγονεν ὁ κόσμος , ἀνάγκη καὶ τὴν γῆν γεγονέναι 0 ·
εἰ δὲ ἡ γῆ γενητή , πάντως καὶ τὸ ἀνθρώπων γένος 0 1 ·
ἄνθρωπος δὲ ἀγένητον , ἐξ ἀιδίου τοῦ γένους ὑφεστῶτος , ὥσπερ ἐπιδειχθήσεται 0 ·
ἀίδιος ἄρα καὶ ὁ κόσμος 0 .
τὸ δὲ ὑπερτεθὲν ἤδη κατασκευαστέον , εἰ δεῖ καὶ ἀποδείξεως τοῖς οὕτως ἐμφανέσι ·
δεῖ δέ , ὡς ἔοικεν , ἕνεκα τῶν μυθοπλαστῶν , οἳ ψευσμάτων ἀναπλήσαντες τὸν βίον ἀλήθειαν ὑπερόριον πεφυγαδεύκασιν , οὐ μόνον πόλεις καὶ οἴκους ἀλλὰ καὶ ἕνα ἕκαστον τοῦ ἀρίστου κτήματος χηρεύειν βιασάμενοι καὶ πρὸς τὸ τῆς φράσεως ὁλκὸν μέτρα καὶ ῥυθμοὺς δέλεαρ εἰς ἐνέδραν ἐπινοήσαντες , οἷς ἀφρόνων ὦτα καταγοητεύουσι , καθάπερ ὀφθαλμοὺς αἱ ἄμορφοι καὶ εἰδεχθεῖς ἑταῖραι περιάπτοις καὶ νόθῳ κόσμῳ χηρείᾳ γνησίου 0 .
λέγουσι γὰρ ὅτι ἡ ἐξ ἀλλήλων γένεσις ἀνθρώπων νεώτερον φύσεως ἔργον , ἀρχεγονώτερον δὲ καὶ πρεσβύτερον ἡ ἐκ γῆς , ἐπειδὴ πάντων μήτηρ ἐστί τε καὶ νενόμισται 0 1 ·
τοὺς δὲ ᾀδομένους παρ Ἕλλησι Σπαρτοὺς ἐκφῦναι .
καθάπερ νῦν τὰ δένδρα , τελείους καὶ ἐνόπλους γῆς παῖδας 0 .
ὅτι δὲ μύθου πλάσμα τοῦτ ἐστί , συνιδεῖν ἐκ πολλῶν ῥᾴδιον 0 .
αὐτίκα τῷ πρώτῳ γενομένῳ ἔδει καθ ὡρισμένα μέτρα καὶ ἀριθμοὺς χρόνων αὐξήσεως ·
βαθμοὺς γάρ τινας ἡ φύσις τὰς ἡλικίας ἐγέννησε , δι ὧν τρόπον τινὰ ἀναβαίνει καὶ κάτεισιν ἄνθρωπος , ἀναβαίνει μὲν αὐξόμενος , κατέρχεται δ  ἐν ταῖς μειώσεσιν ·
ὅρος δ ὁ τῶν ἀνωτάτω βαθμῶν ἀκμή , πρὸς ὃν φθάσας τις οὐκέτι πρόεισιν , ἀλλ  , ὥσπερ οἱ διαυλοδρομοῦντες ἀνακάμπτουσι τὴν αὐτὴν ὁδόν , ὅσα παρ ἰσχυούσης νεότητος ἔλαβεν , ἀποδίδωσιν ἀσθενεῖ γήρᾳ 0 .
τὸ δὲ γεννηθῆναί τινας οἴεσθαι τελείους ἐξ ἀρχῆς ἠγνοηκότων ἐστὶ νόμους φύσεως , θεσμοὺς ἀκινήτους .
αἱ μὲν γὰρ ἡμέτεραι γνῶμαι προσαναματτόμεναι τὸ πλημμελὲς ἐκ τοῦ συνεζευγμένου θνητοῦ τροπὰς καὶ μεταβολὰς εἰκότως ἐνδέχονται , ἄτρεπτα δὲ τὰ τῆς τῶν ὅλων ἐστὶ φύσεως , ἅτε πάντων ἐπικρατούσης καὶ διὰ βεβαιότητα τῶν ἅπαξ γνωσθέντων τοὺς ἐξ ἀρχῆς παγέντας ὅρους ἀκινήτους διαφυλαττούσης .
εἴπερ οὖν ἁρμόττον ἐνόμιζεν ἀποτίκτεσθαι τελείους , καὶ νῦν ἂν ἐτελειογονεῖτο ἄνθρωπος , μὴ βρέφος , μὴ παῖς , μὴ μειράκιον γινόμενος , ἀλλ ἀνὴρ εὐθὺς ὤν , ἴσως δὲ καὶ πρὸς ἅπαν ἀγήρως καὶ ἀθάνατος ·
ᾧ γὰρ μὴ αὔξησις , μη δὲ μείωσις πρόσεστιν 0 ·
αἱ μὲν γὰρ ἄχρι τῆς ἀνδρὸς ἡλικίας μεταβολαὶ κατ  αὔξησιν , αἱ δ ἀπὸ ταύτης ἄχρι γήρως καὶ τελευτῆς κατὰ μείωσιν συνίστανται 0 ·
τῷ δὲ μὴ κοινωνοῦντι τῶν προτέρων καὶ τὰς ἑπομένας εὔλογον μὴ ἐπιγίγνεσθαι 0 .
τί δ ἐμποδὼν ἦν ἀνθρώπους καθάπερ φασὶ πρότερον καὶ νῦν βλαστάνειν ;
οὕτως καὶ ἡ γῆ γεγήρακεν , ὡς διὰ χρόνου μῆκος ἐστειρῶσθαι δοκεῖν ;
ἀλλ ἐν ὁμοίῳ μένει νεάζουσα ἀεί , διότι τετάρτη μοῖρα τοῦ παντός ἐστι καὶ ἕνεκα τῆς τοῦ ὅλου διαμονῆς ὀφείλει μὴ φθίνειν , ἐπεὶ καὶ τὰ ἀδελφὰ στοιχεῖα αὐτῆς ὕδωρ ἀήρ τε καὶ πῦρ ἀγήρω διατελεῖ .
πίστις δὲ ἐναργὴς τῆς ἀδιαστάτου καὶ ἀιδίου περὶ γῆν ἀκμῆς τὰ φυόμενα 0 ·
καθαρθεῖσα γὰρ ἢ ποταμῶν ἀναχύσεσιν , ὥσπερ φασὶν Αἴγυπτον , ἢ τοῖς ἐτησίοις ὄμβροις τὸν ἐκ τῆς φορᾶς κάματον ὑπανίεται καὶ χαλᾶται , κ ἄπειτα διαναπαυσαμένη τὴν οἰκείαν δύναμιν ἀνακτᾶται μέχρι παντελοῦς ῥώμης , εἶτ ἄρχεται πάλιν τῆς τῶν ὁμοίων γενέσεως τροφὰς ἀφθόνους ἁπάσαις ζῴων ἰδέαις ἀναδιδοῦσα .
παρ ὅ μοι δοκοῦσιν οὐκ ἀπὸ σκοποῦ ποιηταὶ Πανδώραν αὐτὴν ὀνομάσαι , πάντα δωρουμένην  καὶ  τὰ πρὸς ὠφέλειαν καὶ ἡδονῆς ἀπόλαυσιν οὐ τισὶν ἀλλὰ πᾶσιν ὅσα ψυχῆς μεμοίραται .
εἰ γοῦν τις ἔαρος ἀκμάσαντος πτερωθεὶς ἀρθείη μετάρσιος καὶ κατίδοι τήν τε ὀρεινὴν καὶ πεδιάδα , τὴν μὲν εὔχορτον καὶ χλοηφόρον πόας καὶ χιλὸν κριθάς τε καὶ πυροὺς καὶ μυρίας ἄλλας σπαρτῶν φύσεις ἀναδιδοῦσαν , ἅς τε γεωργοὶ κατεβάλοντο καὶ ἃς ἀπαυτοματίζουσα ἡ τοῦ ἔτους ὥρα παρέχεται , τὴν δὲ κλάδοις καὶ φυλλάσι κατάσκιον , οἷς ἐπικοσμεῖται τὰ δένδρα , καὶ καρπῶν περιπληθεστάτην , οὐχὶ τῶν πρὸς ἐδωδὴν μόνον ἀλλὰ καὶ οἷς πόνους ἀκεῖσθαι συμβέβηκεν  ὁ μὲν γὰρ τῆς ἐλαίας καρπὸς σώματος κάματον ἰᾶται , ὁ δὲ τῆς ἀμπέλου ποθεὶς μετρίως ἐπιχαλᾷ τὰς σφοδρὰς ὀδύνας ψυχῆς  , ἔτι δὲ τὰς ἀπὸ τῶν ἀνθέων ἀναφερομένας εὐωδεστάτας αὔρας καὶ τὰς τῶν χρωμάτων ἀμυθήτους ἰδιότητας τέχνῃ δαιμονίῳ πεποικιλμένας , τὴν δ ὄψιν ἀποκλίνας ἀπὸ τῶν ἡμέρων ἐν μέρει πάλιν αἰγείρους , κέδρους , πεύκας , ἐλάτας , δρυῶν ὕψη περιμηκέστατα , τὰς ἄλλας τῶν ἀγρίων συνεχεῖς καὶ βαθείας ὕλας περιαθρήσειεν , αἳ τὰ πλεῖστα καὶ μέγιστα τῶν ὀρῶν καὶ τὴν πολλὴν ὅση βαθύγειος τῆς ὑπορείου συσκιάζουσι , γνώσεται τὴν ἀνένδοτον καὶ ἀκάματον τῆς γῆς ἀεὶ νεαζούσης ἀκμήν ·
ὥστ  οὐδὲν ἐλαττωθεῖσα τῆς παλαιᾶς ἰσχύος καὶ νῦν ἄν , εἴ γε τὸ πρότερον , ἔτικτεν ἀνθρώπους , ὑπὲρ δυοῖν τοῖν ἀναγκαιοτάτοιν , ἑνὸς μὲν τοῦ μὴ λιποτακτεῖν τάξιν οἰκείαν καὶ μάλιστα ἐν σπορᾷ καὶ γενέσει τοῦ χερσαίων ἁπάντων ἀρίστου καὶ ἡγεμόνος ἀνθρώπου , δευτέρου δὲ γυναικῶν ἐπικουρίας , αἳ κύουσαι μὲν βαρυτάτοις ἄχθεσι δέκα που μῆνας πιέζονται , μέλλουσαι δ ἀποτίκτειν πολλάκις ὠδῖσιν αὐταῖς ἐναποθνῄσκουσιν 0 1 .
ὅλως τοῦτ οὐκ εὐήθεια δεινὴ μήτραν ὑπολαμβάνειν γῆν ἐγκεκολπίσθαι πρὸς ἀνθρώπων σποράν 0 ;
τὸ γὰρ ζῳογονοῦν χωρίον ἐστὶ μήτρα , „ φύσεως “ , ὡς εἶπέ τις , „ ἐργαστήριον “ , ἐν ᾧ ζῷα μόνον διαπλάττεται ·
τὸ δὲ οὐ γῆς μέρος ἐστίν , ἀλλὰ ζῴου θήλεος , δημιουργηθὲν εἰς γένεσιν ·
ἐπεὶ καὶ μαζοὺς καθάπερ γυναικὶ γῇ φατέον ἡνίκα ἠνθρωπογόνει προσγενέσθαι , τροφὴν ἵν ἔχωσιν οἰκείαν οἱ πρῶτον ἀποκυηθέντες 0 ·
ἀλλὰ γὰρ οὐ ποταμός , οὐ πηγή τις οὐδαμοῦ τῆς οἰκουμένης ἀνθ ὕδατος μνημονεύεταί ποτε ὀμβρῆσαι γάλα .
πρὸς δὲ δὴ τούτοις , ὥσπερ γαλακτοτροφεῖσθαι χρὴ τὸ ἀρτίγονον , οὕτως καὶ τῇ δι  ἀμπεχόνης σκέπῃ χρῆσθαι διὰ τὰς ἀπὸ κρυμοῦ καὶ θάλπους ἐγγινομένας τοῖς σώμασι ζημίας , οὗ χάριν μαῖαι καὶ μητέρες , αἷς ἀναγκαία φροντὶς εἰσέρχεται τῶν γεννωμένων , κατασπαργανοῦσι τὰ βρέφη .
τοὺς δὲ γηγενεῖς φύντας πῶς οὐκ ἄν τις εὐθὺς διέφθειρε γυμνοὺς ἐαθέντας ἢ ἀέρος κατάψυξις ἢ ἀφ ἡλίου φλογμός ;
κρυμοὶ γὰρ καὶ θάλπη κρατήσαντα νόσους καὶ φθορὰς ἀπεργάζονται .
ἐπειδὴ δ ἅπαξ ἤρξαντο ἀλογεῖν ἀληθείας οἱ μυθοπλάσται , τοὺς Σπαρτοὺς ἐκείνους καὶ ἐνόπλους ἐτερατεύσαντο ἐκφῦναι .
τίς γὰρ ἦν κατὰ γῆς χαλκουργὸς ἢ τοσοῦτος Ἥφαιστος , ὡς αὐτίκα παντευχίας εὐτρεπίζεσθαι ;
τίς δὲ τοῖς πρώτοις γενομένοις εἰς ὅπλισιν οἰκειότης 0 ;
ἡμερώτατον γὰρ ζῷον ὁ ἄνθρωπος , λόγον δωρησαμένης φύσεως αὐτῷ γέρας , ᾧ καὶ τὰ ἐξηγριωμένα πάθη κατεπᾴδεται καὶ τιθασεύεται 0 .
πολὺ βέλτιον ἦν ἀνθ ὅπλων κηρύκεια ἀναδῦναι , συμβατηρίων σπονδῶν σύμβολα , λογικῇ φύσει , ὅπως εἰρήνην πρὸ πολέμου πᾶσι τοῖς πανταχοῦ καταγγέλλῃ .
τὰ μὲν οὖν τῶν ἐπιτειχιζόντων ψευδολογίαν κατὰ τῆς ἀληθείας φλυαρήματα μετρίως ἐξελήλεγκται .
χρὴ δ εὖ εἰδέναι , ὅτι ἐξ ἀιδίου κατὰ διαδοχὰς ἐξ ἀνθρώπων βλαστάνουσιν ἄνθρωποι , σπείροντος μὲν εἰς μήτραν ἀνδρὸς ὡς εἰς ἄρουραν , γυναικὸς δ ὑποδεχομένης τὰ σπέρματα σωτηρίως , τῆς δὲ φύσεως ἀοράτως ἕκαστα καὶ τῶν τοῦ σώματος καὶ τῶν τῆς ψυχῆς διαπλαττούσης μερῶν καὶ ὅπερ οὐκ ἴσχυσε λαβεῖν ἡμῶν ἕκαστος τοῦθ ἅπαντι τῷ γένει δωρησαμένης , τὸ ἀθάνατον 0 1 2 ·
μένει γὰρ εἰς ἀεί , φθειρομένων τῶν ἐν εἴδει , τεράστιον ὡς ἀληθῶς καὶ θεῖον ἔργον .
εἰ δ ἀίδιον ἄνθρωπος , βραχεῖα μοῖρα τοῦ παντός , ἀγένητος δήπου καὶ ὁ κόσμος , ὥστε ἄφθαρτος 0 1 .
ἐπαγωνιζόμενος δ ὁ Κριτόλαος ἐχρῆτο καὶ τοιούτῳ λόγῳ ·
τὸ αἴτιον αὑτῷ τοῦ ὑγιαίνειν ἄνοσόν ἐστιν ·
ἀλλὰ καὶ τὸ αἴτιον αὑτῷ τοῦ ἀγρυπνεῖν ἄγρυπνόν ἐστιν ·
εἰ δὲ τοῦτο , καὶ τὸ αἴτιον αὑτῷ τοῦ ὑπάρχειν ἀίδιόν ἐστιν 0 ·
αἴτιος δ ὁ κόσμος αὑτῷ τοῦ ὑπάρχειν , εἴ γε καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν 0 1 ·
ἀίδιος ἄρα ὁ κόσμος ἐστίν .
Οὐ μὴν ἀλλὰ κ ἀκεῖνο σκοπεῖν ἄξιον , ὅτι πᾶν τὸ γενόμενον ἐν ἀρχῇ μὲν δεῖ πάντως ἀτελὲς εἶναι , χρόνου δὲ προϊόντος αὔξεσθαι μέχρι παντελοῦς τελειώσεως 0 ·
ὥστε , εἰ γέγονεν ὁ κόσμος , ἦν μέν ποθ  , ἵνα κ ἀγὼ χρήσωμαι τοῖς ἡλικιῶν ὀνόμασι , κομιδῇ νήπιος , ἐπιβαίνων δ αὖθις ἐνιαυτῶν περιόδοις καὶ μήκεσι χρόνων ὀψὲ καὶ μόλις ἐτελειώθη ·
τοῦ γὰρ μακροβιωτάτου βραδεῖα ἐξ ἀνάγκης ἀκμή 0 .
τὸν δὲ κόσμον εἴ τις νομίζει χρήσασθαί ποτε ταῖς τοιαύταις μεταβολαῖς , ἀθεραπεύτῳ μανία κεκρατημένος μὴ ἀγνοείτω ·
δῆλον γὰρ ὡς οὐ μόνον αὐτοῦ τὸ σωματοειδὲς αὐξηθήσεται , λήψεται δὲ καὶ ὁ νοῦς ἐπίδοσιν , ἐπεὶ καὶ οἱ φθείροντες αὐτὸν λογικὸν εἶναι ὑπονοοῦσιν 0 .
οὐκοῦν ἀνθρώπου τρόπον ἐν ἀρχῇ μὲν τῆς γενέσεως ἄλογος ἔσται , περὶ δὲ τὴν ἀκμάζουσαν ἡλικίαν λογικός 0 ·
ἅπερ οὐ μόνον λέγειν ἀλλὰ καὶ ὑπονοεῖν ἀσεβές 0 ·
τὸν γὰρ τελειότατον ὁρατῶν θεῶν περίβολον καὶ τοὺς ἐν μέρει περιέχοντα κληρούχους πῶς οὐκ ἄξιον ὑπολαμβάνειν ἀεὶ τέλειον κατά τε σῶμα καὶ ψυχήν , ἀμέτοχον κηρῶν , αἷς τὸ γενητὸν καὶ φθαρτὸν πᾶν συνέζευκται 0 ;
πρὸς δὲ τούτοις φησὶ τριττὰς αἰτίας δίχα τῶν ἔξωθεν ὑποβεβλῆσθαι ζῴοις τελευτῆς , νόσον , γῆρας , ἔνδειαν , ὧν οὐδεμιᾷ τὸν κόσμον ἁλωτὸν εἶναι 0 ·
πεπηγέναι τε γὰρ ἐξ ὅλων τῶν στοιχείων , ὡς ὑπὸ μηδενὸς ὑπολειφθέντος καὶ ἀπελευθεριάζοντος μέρους βιασθῆναι , κατακρατεῖν τε τῶν δυνάμεων , ἐξ ὧν αἱ ἀσθένειαι , τὰς δ ὑπεικούσας ἄνοσον καὶ ἀγήρων αὐτὸν διαφυλάττειν , αὐταρκέστατόν τε αὐτὸν αὑτῷ καὶ ἀνεπιδεᾶ παντὸς γεγονέναι , μηδενὸς τῶν εἰς διαμονὴν ὑστερίζοντα , τὰς κενώσεως καὶ πληρώσεως ἐν μέρει διαδοχὰς ἀπωσάμενον , αἷς διὰ τὴν ἄμουσον ἀπληστίαν τὰ ζῷα χρῆσθαι , θάνατον ἀντὶ ζωῆς μνώμενα ἤ , τό γε ἀσφαλέστερον εἰπεῖν , οἰκτρότερον βίον ἀπωλείας 0 1 2 .
ἔτι τοίνυν , εἰ μὲν μηδεμία φύσις ἀίδιος ἑωρᾶτο , ἧττον ἂν ἐδόκουν οἱ φθορὰν εἰσηγούμενοι τοῦ κόσμου , μηδὲν γὰρ ἔχοντες παράδειγμα ἀιδιότητος ,  ἐδόκουν οἱ φθορὰν εἰσηγούμενοι τοῦ κόσμου ἂν  εὐπροφάσιστα ἀδικεῖν .
ἐπεὶ δὲ εἱμαρμένη κατὰ τοὺς ἄριστα φυσιολογοῦντας ἄναρχος καὶ ἀτελεύτητός ἐστιν , εἴρουσα τὰς ἑκάστων ἀνελλιπῶς καὶ ἀδιαστάτως αἰτίας , τί δήποτ οὐχὶ καὶ τὴν τοῦ κόσμου φύσιν λεκτέον εἶναι μακραίωνα , τὴν τάξιν τῶν ἀτάκτων , τὴν ἁρμονίαν τῶν ἀναρμόστων , τὴν συμφωνίαν τῶν ἀσυμφώνων , τὴν ἕνωσιν τῶν διεστηκότων , τὴν ξύλων μὲν καὶ λίθων ἕξιν , σπαρτῶν δὲ καὶ δένδρων φύσιν , ψυχὴν δὲ ζῴων ἁπάντων , ἀνθρώπων δὲ νοῦν καὶ λόγον , ἀρετὴν δὲ σπουδαίων τελειοτάτην 0 1 2 ;
εἰ δ ἡ τοῦ κόσμου φύσις ἀγένητός τε καὶ ἄφθαρτος , δῆλον ὅτι καὶ ὁ κόσμος , αἰωνίῳ συνεχόμενος καὶ διακρατούμενος δεσμῷ 0 1 .
νικηθέντες δὲ ὑπὸ τῆς ἀληθείας καὶ τῶν ἀντιδοξούντων ἔνιοι μετεβάλοντο ·
προσκλητικὴν γὰρ ἔχει δύναμιν τὸ κάλλος , τὸ δ ἀληθὲς δαιμονίως ἐστὶ καλόν , ὡς τὸ ψεῦδος ἐκτόπως αἰσχρόν 0 .
βοηθὸς γοῦν ὁ Σιδώνιος καὶ Παναίτιος , ἄνδρες ἐν τοῖς Στωικοῖς δόγμασιν ἰσχυκότες , ἅτε θεόληπτοι , τὰς ἐκπυρώσεις καὶ παλιγγενεσίας καταλιπόντες πρὸς ὁσιώτερον δόγμα τὸ τῆς ἀφθαρσίας τοῦ κόσμου παντὸς ηὐτομόλησαν .
λέγεται δὲ καὶ Διογένης ἡνίκα νέος ἦν συνεπιγραψάμενος τῷ δόγματι τῆς ἐκπυρώσεως ὀψὲ τῆς ἡλικίας ἐνδοιάσας ἐπισχεῖν ·
οὐ γὰρ νεότητος ἀλλὰ γήρως τὰ σεμνὰ καὶ περιμάχητα διιδεῖν , καὶ μάλισθ ὅσα μὴ δικάζει ἡ ἄλογος καὶ ἀπατηλὸς αἴσθησις ἀλλ ὁ καθαρώτατος καὶ ἀκραιφνέστατος νοῦς 0 .
ἀποδείξεσι δ οἱ περὶ τὸν Βοηθὸν κέχρηνται πιθανωτάταις , ἃς αὐτίκα λέξομεν ·
εἰ , φασί , γενητὸς καὶ φθαρτὸς ὁ κόσμος , ἐκ τοῦ μὴ ὄντος τι γενήσεται , ὅπερ καὶ τοῖς Στωικοῖς ἀτοπώτατον εἶναι δοκεῖ 0 .
ὅτι οὐδεμίαν φθοροποιὸν αἰτίαν εὑρεῖν ἔστιν , οὔ τ ἐντὸς οὔτ  ἐκτός , ἣ τὸν κόσμον ἀνελεῖ ·
ἐκτὸς μὲν γὰρ οὐδέν ἐστιν ὅτι μὴ τάχα που κενόν , τῶν στοιχείων ἀποκριθέντων εἰς αὐτὸν ὁλοκλήρων , εἴσω δ  οὐδὲν νόσημα τοιοῦτον , ὃ γένοιτ ἂν αἴτιον θεῷ τοσούτῳ διαλύσεως 0 1 .
εἰ δ ἀναιτίως φθείρεται , δῆλον ὅτι ἐκ τοῦ μὴ ὄντος ἔσται ἡ γένεσις τῆς φθορᾶς , ὅπερ οὐ δ ἡ διάνοια παραδέξεται 0 .
καὶ μήν φασιν , ὅτι γενικοὶ τρόποι φθορᾶς εἰσι τρεῖς ·
ὅ τε κατὰ διαίρεσιν καὶ ὁ κατὰ ἀναίρεσιν τῆς ἐπεχούσης ποιότητος καὶ ὁ κατὰ σύγχυσιν 0 1 .
τὰ μὲν οὖν ἐκ διεστηκότων , αἰπόλια , βουκόλια , χοροί , στρατεύματα , ἢ πάλιν ἐκ συναπτομένων σώματα παγέντα διαστάσει καὶ διαιρέσει λύεται ·
κατὰ δὲ ἀναίρεσιν τῆς ἐπεχούσης ποιότητος ὁ μετασχηματιζόμενος κηρὸς ἢ καταλεαινόμενος , ἵνα μη δὲ ἑτεροειδῆ τινα παράσχῃ τύπον μορφῆς ·
κατὰ δὲ σύγχυσιν , ὡς ἡ παρὰ ἰατροῖς τετραφάρμακος 0 1 ·
αἱ γὰρ δυνάμεις τῶν συνενεχθέντων ἠφανίσθησαν εἰς ἐξαιρέτου μιᾶς γένεσιν ἀποτελεσθείσης .
ποίῳ δὴ τούτων ἄξιον τὸν κόσμον φθείρεσθαι φάναι ;
τῷ κατὰ διαίρεσιν 0 ;
ἀλλ  οὔ τε ἐκ διεστηκότων ἐστίν , ὡς τὰ μέρη σκεδασθῆναι , οὔ τε ἐκ συναπτομένων , ὡς διαλυθῆναι , οὔ τε τὸν αὐτὸν τρόπον τοῖς ἡμετέροις ἥνωται σώμασι ·
τὰ μὲν γὰρ ἐπικήρως τε ἐξ ἑαυτῶν ἔχει καὶ δυναστεύεται πρὸς μυρίων ὑφ ὧν βλάπτεται , τοῦ δ ἀήττητος ἡ ῥώμη πολλῇ τινι περιουσίᾳ πάντων κατακρατοῦσα 0 .
ἀλλ  ἀναιρέσει παντελεῖ τῆς ποιότητος 0 ;
ἀλλ  ἀμήχανον τοῦτό γε 0 ·
μένει γὰρ κατὰ τοὺς τ ἀναντία αἱρουμένους ἡ τῆς διακοσμήσεως ποιότης ἐπ ἐλάττονος οὐσίας τῆς τοῦ Διὸς σταλεῖσα κατὰ τὴν ἐκπύρωσιν .
ἀλλὰ τῷ κατὰ σύγχυσιν 0 ;
ἄπαγε , δεήσει γὰρ πάλιν εἰς τὸ μὴ ὂν γίνεσθαι τὴν φθορὰν παραδέχεσθαι .
ὅτι εἰ μὲν ἕκαστον ἐν μέρει τῶν στοιχείων ἐφθείρετο , μεταβολὴν ἐδύνατο τὴν εἰς ἕτερον δέχεσθαι , πάντων δὲ συλλήβδην ἀθρόων κατὰ σύγχυσιν ἀναιρουμένων , ἀναγκαῖον ὑπονοεῖν τὸ ἀδύνατον 0 .
ἔτι πρὸς τούτοις , ἐὰν ἐκπυρωθῇ , φασί , τὰ πάντα , τί κατ ἐκεῖνον ὁ θεὸς πράξει τὸν χρόνον ;
ἦ τὸ παράπαν οὐδέν 0 ;
νυνὶ μὲν γὰρ ἕκαστα ἐφορᾷ καὶ πάντων οἷα γνήσιος πατὴρ ἐπιτροπεύει καί , εἰ δεῖ τ ἀληθὲς εἰπεῖν , ἡνιόχου καὶ κυβερνήτου τρόπον ἡνιοχεῖ καὶ πηδαλιουχεῖ τὰ σύμπαντα , ἡλίῳ τε καὶ σελήνῃ καὶ τοῖς ἄλλοις πλάνησι καὶ ἀπλανέσιν ἔτι δ ἀέρι καὶ τοῖς ἄλλοις μέρεσι τοῦ κόσμου παριστάμενος καὶ συνδρῶν ὅσα πρὸς τὴν τοῦ ὅλου διαμονὴν καὶ τὴν κατ  ὀρθὸν λόγον ἀνυπαίτιον διοίκησιν 0 .
πάντων δ ἀναιρεθέντων , ὑπ ἀργίας καὶ ἀπραξίας δεινῆς ἀβιώτῳ βίῳ χρήσεται ·
ὀκνῶ λέγειν , ὃ μη δὲ θέμις ὑπονοεῖν , ὅτι ἀκολουθήσει θεῷ θάνατος , εἴ γε καὶ ἠρεμία 0 1 ·
τὸ γὰρ ἀεικίνητον ἐὰν ἀνέλῃς ψυχῆς , καὶ αὐτὴν πάντως συνανελεῖς ·
ψυχὴ δὲ τοῦ κόσμου 0 ·
κατὰ τοὺς ἀντιδοξοῦντας ὁ θεός 0 .
ἐκεῖνο δ οὐκ ἀνάξιον διαπορῆσαι , τίνα τρόπον ἔσται παλιγγενεσία , πάντων εἰς πῦρ ἀναλυθέντων 0 ·
ἐξαναλωθείσης γὰρ τῆς οὐσίας ὑπὸ πυρός , ἀνάγκη καὶ τὸ πῦρ οὐκέτ ἔχον τροφὴν ἀποσβεσθῆναι 0 .
μένοντος μὲν οὖν , ὁ σπερματικὸς τῆς διακοσμήσεως ἐσῴζετ ἂν λόγος , ἀναιρεθέντος δὲ συνανῄρηται .
τὸ δ ἐστὶν ἔκθεσμον καὶ ἀσέβημα ἤδη διπλοῦν , μὴ μόνον φθορὰν τοῦ κόσμου κατηγορεῖν ἀλλὰ καὶ παλιγγενεσίαν ἀναιρεῖν , ὥσπερ ἐν ἀκοσμίᾳ καὶ ἀπραξίᾳ καὶ τοῖς πλημμελέσι πᾶσι χαίροντος θεοῦ .
τὸν δὲ λόγον ἀκριβέστερον ὧδε διερευνητέον ·
πυρὸς τριττὸν εἶδος 0 ·
τὸ μὲν ἄνθραξ , τὸ δὲ φλόξ , τὸ δὲ αὐγή 0 1 2 .
ἄνθραξ μὲν οὖν ἐστι πῦρ ἐν οὐσίᾳ γεώδει , ὃ τρόπον ἕξεως πνευματικῆς πεφώλευκε καὶ ἐλλοχᾷ δι  ὅλης ἄχρι περάτων τεταμένον ·
φλὸξ δέ ἐστιν ὅπερ ἐκ τροφῆς αἴρεται μετεωριζόμενον ·
αὐγὴ δὲ τὸ ἀποστελλόμενον ἐκ φλογός , συνεργὸν ὀφθαλμοῖς εἰς τὴν τῶν ὁρατῶν ἀντίληψιν 0 .
μέσην δὲ χώραν αὐγῆς τε καὶ ἄνθρακος εἴληχε φλόξ ·
σβεσθεῖσα μὲν γὰρ εἰς ἄνθρακα τελευτᾷ , ζωπυρουμένη δ  ἔχει φέγγος , ὃ τὴν καυστικὴν ἀφῃρημένον δύναμιν ἀστράπτει .
εἰ κατὰ τὴν ἐκπύρωσιν οὖν τὸν κόσμον ἀναλύεσθαι φαῖμεν , ἄνθραξ μὲν οὐκ ἂν γένοιτο , διότι παμπληθὲς ὑπολείψεται τοῦ γεώδους , ᾧ τὸ πῦρ ἐγκατειλῆφθαι συμβέβηκεν , ἀρέσκει δὲ μηδὲν τότε τῶν ἄλλων ὑφεστάναι σωμάτων , ἀλλὰ γῆν καὶ ὕδωρ καὶ ἀέρα εἰς ἄκρατον πῦρ ἀναλελύσθαι .
καὶ μὴν οὐ δὲ φλόξ 0 ·
ἅμμα γὰρ τροφῆς ἐστι , μηδενὸς δὲ καταλειφθέντος , ἀτροφήσασα αὐτίκα ἀποσβεσθήσεται .
τούτοις ἕπεται τὸ μη δ αὐγὴν ἀποτελεῖσθαι ·
καθ ἑαυτὴν γὰρ ὑπόστασιν οὐκ ἔχει , ῥεῖ δὲ ἀπὸ τῶν προτέρων , ἄνθρακος καὶ φλογός , ἀφ οὗ μὲν ἐλάττων , πολλὴ δ ἀπὸ φλογός 0 1 ·
χεῖται γὰρ ἐπὶ μήκιστον ·
ἐκείνων δ  , ὡς ἐδείχθη , κατὰ τὴν ἐκπύρωσιν οὐκ ὄντων , οὐ δ ἂν αὐγὴ γένοιτο ·
καὶ γὰρ ἡ μεθημερινὴ πολλὴ καὶ βαθεῖα αὐγή , τὸν ὑπὸ γῆς ἡλίου δρόμον ἰόντος , εὐθὺς ἀφανίζεται νυκτὶ καὶ μάλιστα ἀσελήνῳ .
οὐ τοίνυν ἐκπυροῦται ὁ κόσμος , ἀλλ  ἔστιν ἄφθαρτος ·
εἰ δ ἐκπυρωθήσεται , ἕτερος οὐκ ἂν γένοιτο .
διὸ καί τινες τῶν ἀπὸ τῆς Στοᾶς ὀξυδερκέστερον ἐκ μακροῦ θεασάμενοι τὸν ἐπιφερόμενον ἔλεγχον ἠξίωσαν ὥσπερ θανατῶντι κεφαλαίῳ βοηθήματα προευτρεπίζεσθαι 0 ·
τὰ δ οὐδὲν ἦν ὄφελος .
ἐπειδὴ γὰρ αἴτιον κινήσεώς ἐστι τὸ πῦρ , κίνησις δὲ γενέσεως ἀρχή , γενέσθαι δ ἄνευ κινήσεως ὁτιοῦν ἀδύνατον , ἔφασαν ὅτι μετὰ τὴν ἐκπύρωσιν , ἐπειδὰν ὁ νέος κόσμος μέλλῃ δημιουργεῖσθαι , σύμπαν μὲν τὸ πῦρ οὐ σβέννυται , ποσὴ δέ τις αὐτοῦ μοῖρα ὑπολείπεται 0 1 2 ·
πάνυ γὰρ ηὐλαβήθησαν , μὴ σβεσθέντος ἀθρόου μείνῃ τὰ πάντα ἡσυχάσαντα ἀδιακόσμητα , τοῦ τῆς κινήσεως αἰτίου μηκέτ ὄντος .
εὑρεσιλογούντων δὲ πλάσματα ταῦτ ἐστὶ καὶ κατὰ τῆς ἀληθείας τεχναζόντων .
ὅτι τὸν κόσμον ἐκπυρωθέντα γενέσθαι μὲν ἄνθρακι παραπλήσιον ἀμήχανον , ὡς δέδεικται , γεώδους πολλῆς ἂν ὑπολειφθείσης οὐσίας , ᾗ δεήσει τὸ πῦρ ἐλλοχᾶν , ἴσως δ οὐδ  ἐκπυρώσεως τότε κρατούσης , εἴ γε μένει τὸ στοιχείων βαρύτατον καὶ δυσαναλωτότατον ἔτι , γῆ μὴ διαλυθεῖσα , μεταβάλλειν δὲ ἢ εἰς φλόγα ἢ εἰς αὐγὴν ἀναγκαῖον , εἰς μὲν φλόγα , ὡς ᾤετο Κλεάνθης , εἰς δ αὐγήν , ὡς ὁ Χρύσιππος 0 1 2 .
ἀλλ  εἴ γε φλὸξ γίνεται , τραπομένη πρὸς σβέσιν ἅπαξ οὐκ ἐκ μέρους ἀλλ ἀθρόα σβεσθήσεται ·
συνυπάρχει γὰρ τῇ τροφῇ ·
διὸ πολλῆς μὲν οὔσης ἐπιδίδωσι καὶ χεῖται , στελλομένης δὲ μειοῦται .
τεκμηριώσαιτο δ ἄν τις ἀπὸ τῶν παρ ἡμῖν τὸ γινόμενον ·
ὁ λύχνος , ἕως μέν τις ἔλαιον ἄρδει , περιφεγγεστάτην δίδωσι φλόγα , ἐπειδὰν δ ἐπίσχῃ , δαπανήσας ὅσον τῆς τροφῆς λείψανον αὐτίκα κατεσβέσθη , μηδὲν μέρος ταμιευσάμενος τῆς φλογός .
εἰ δὲ μὴ τοῦτο ἀλλ αὐγὴ γίνεται , πάλιν ἀθρόα μεταβάλλει .
ὅτι ὑπόστασιν ἰδίαν οὐκ ἔχει , γεννᾶται δ  ἐκ φλογός , ἧς ὅλης δι ὅλων σβέσιν λαμβανούσης , ἀνάγκη καὶ τὴν αὐγὴν μὴ κατὰ μέρος ἀλλ ἀθρόαν ἀναιρεῖσθαι 0 ·
ὃ γὰρ πρὸς τροφὴν φλόξ , τοῦτο αὐγὴ πρὸς φλόγα 0 1 ·
καθάπερ οὖν τροφῇ συναναιρεῖται φλόξ , καὶ αὐγὴ φλογί 0 .
ὥστ  ἀμήχανον παλιγγενεσίαν τὸν κόσμον λαβεῖν , μηδενὸς ἐντυφομένου σπερματικοῦ λόγου , πάντων δὲ δαπανηθέντων , τῶν μὲν ἄλλων ὑπὸ πυρός , αὐτοῦ δ ὑπ  ἐνδείας 0 .
ἐξ ὧν ἐστι δῆλον , ὅτι ἀγένητος καὶ ἄφθαρτος ὢν διατελεῖ .
φέρε δ οὖν , ὥς φησιν ὁ Χρύσιππος , τὸ ἀναστοιχειῶσαν τὴν διακόσμησιν εἰς αὑτὸ πῦρ τοῦ μέλλοντος ἀποτελεῖσθαι κόσμου σπέρμα εἶναι καὶ ὧν ἐπ αὐτῷ πεφιλοσόφηκε μηδὲν ἐψεῦσθαι , πρῶτον μὲν ὅτι καὶ ἐκ σπέρματος ἡ γένεσις καὶ εἰς σπέρμα ἡ ἀνάλυσις , ἔπειτα δ ὅτι φυσιολογεῖται ὁ κόσμος καὶ φύσις λογική , οὐ μόνον ἔμψυχος ὢν ἀλλὰ καὶ νοερός , πρὸς δὲ καὶ φρόνιμος , ἐκ τούτων τ οὐναντίον οὗ βούλεται κατασκευάζεται , τὸ μηδέποτε φθαρήσεσθαι 0 1 2 .
αἱ δὲ πίστεις προχειρόταται τοῖς συνεξετάζειν μὴ ἀποκνοῦσιν 0 .
οὐκοῦν ὁ κόσμος ἢ φυτόν , ὡς ἔοικεν , ἢ ζῷον 0 1 ·
ἀλλ εἴ τε φυτόν ἐστιν εἴ τε καὶ ζῷον , κατὰ τὴν ἐκπύρωσιν φθαρεὶς οὐδέποτε αὐτὸς αὑτοῦ γενήσεται σπέρμα 0 1 .
μαρτυρεῖ δὲ τὰ παρ  ἡμῖν , ὧν οὐδὲν οὐκ ἔλαττον οὐ μεῖζόν ποτε φθαρὲν εἰς σπέρματος ἀπεκρίθη γένεσιν .
οὐχ ὁρᾷς ὅσαι μὲν ἡμέρων φυτῶν ὗλαι , ὅσαι δὲ ἀγρίων κατὰ πᾶν μέρος τῆς γῆς ἀνακέχυνται 0 1 ;
τούτων τῶν δένδρων ἕκαστον , ἄχρι μὲν ὑγιαίνει τὸ στέλεχος , ἅμα τῷ καρπῷ καὶ τὸ ὄχευμα τίκτει , μήκει δὲ χρόνων ἀφαυανθὲν ἢκαὶ ἄλλως αὐταῖς ῥίζαις φθαρὲν οὐδέποτε τὴν ἀνάλυσιν εἰς σπέρμα ἔλαβεν .
τὸν αὐτὸν μέντοι τρόπον καὶ τὰ γένη τῶν ζῴων , ἃ μη δὲ εἰπεῖν διὰ πλῆθος ῥᾴδιον , ἄχρι μὲν περίεστι καὶ ἡβᾷ , σπέρμα προΐεται γόνιμον , τελευτήσαντα δ οὐδαμῆ οὐδαμῶς γίνεται σπέρμα 0 ·
καὶ γὰρ εὔηθες ἄνθρωπον ζῶντα μὲν ὀγδόῳ μέρει ψυχῆς , ὃ καλεῖται γόνιμον , πρὸς τὴν τοῦ ὁμοίου σπορὰν χρῆσθαι , τελευτήσαντα δὲ ὅλῳ ἑαυτῷ 0 ·
θάνατος γὰρ οὔτι ζωῆς ἀνυσιμώτερος 0 .
ἄλλως τε τῶν ὄντων οὐδὲν ἐκ μόνου σπέρματος δίχα τῆς οἰκείας τροφῆς ἀποτελεῖται ·
σπέρμα γὰρ ἔοικεν ἀρχῇ , ἀρχὴ δὲ καθ αὑτὴν οὐ τελειογονεῖ .
μὴ γὰρ αὖ νομίσῃς τὸν στάχυν ἐκ μόνου τοῦ καταβληθέντος ὑπὸ γεωργῶν εἰς τὰς ἀρούρας βλαστάνειν πυροῦ , τὸ δὲ πλεῖστον εἰς αὔξησιν αὐτοῦ συνεργεῖν ὑγράν τε καὶ ξηρὰν διττὴν ἐκ γῆς τροφήν ·
καὶ τὰ ἐν μήτραις μέντοι διαπλαττόμενα πέφυκεν οὐκ ἐκ μόνου ζῳογονεῖσθαι σπέρματος ἀλλὰ καὶ τῆς ἔξωθεν ἀρδομένης τροφῆς , ἣν ἡ κύουσα προσφέρεται .
πρὸς δὴ τί ταῦτα λέγω ;
ὅτι κατὰ τὴν ἐκπύρωσιν σπέρμα μόνον ὑπολειφθήσεται , τροφῆς μὴ ὑπαρχούσης , ἁπάντων ὅσα τρέφειν ἔμελλεν εἰς πῦρ ἀναλυθέντων , ὥσθ ὁ κατὰ τὴν παλιγγενεσίαν ἀποτελούμενος κόσμος χωλὴν καὶ ἀτελῆ γένεσιν ἕξει , τοῦ μάλιστα πρὸς τελείωσιν συνεργοῦντος , ᾧ καθάπερ βάκτρῳ τινὶ τὴν σπερματικὴν ἀρχὴν ἐφιδρύεσθαι συμβέβηκεν , ἐφθαρμένου 0 .
τοῦτο δ ἦν ἄτοπον ἐξ αὐτῆς ἐλεγχόμενον τῆς ἐναργείας .
ἔτι τοίνυν ὅσα λαμβάνει τὴν γένεσιν ἐκ σπέρματος , μείζονα τὸν ὄγκον ἐστὶ τοῦ πεποιηκότος καὶ ἐν τόπῳ μείζονι θεωρεῖται ·
δένδρα γοῦν οὐρανομήκη πολλάκις ἀναβλαστάνει ἐκ βραχυτάτης κέγχρου καὶ ζῷα πιότατα καὶ περιμηκέστατα ἐξ ὀλίγου τοῦ προεθέντος ὑγροῦ 0 .
ἀλλὰ καὶ τὸ μικρῷ πρότερον εἰρημένον συμβαίνει , κατὰ μὲν τὸν γειτνιῶντα τῇ γενέσει χρόνον βραχύτερα τὰ γεννηθέντα εἶναι , μεγεθύνεσθαι δ αὖθις ἄχρι παντελοῦς τελειώσεως .
ἐπὶ δὲ τοῦ παντὸς γενήσεται τ οὐναντίον ·
τὸ μὲν γὰρ σπέρμα καὶ μεῖζον ἔσται καὶ πλείονα τόπον ἐφέξει , τὸ δ ἀποτέλεσμα βραχύτερον καὶ ἐν ἐλάττονι φανεῖται τόπῳ , καὶ ὁ κόσμος ἐκ σπέρματος συνιστάμενος οὐκ ἐκ τοῦ κατ ὀλίγον ἐπιδώσει πρὸς αὔξησιν , ἀλλ ἔμπαλιν ἐξ ὄγκου μείζονος εἰς ἐλάττονα συναιρεθήσεται .
τὸ δὲ λεγόμενον ῥᾴδιον συνιδεῖν 0 ·
ἅπαν σῶμα ἀναλυόμενον εἰς πῦρ ἀναλύεταί τε καὶ χεῖται , σβεννυμένης δὲ τῆς ἐν αὐτῷ φλογός , στέλλεται καὶ συνάγεται ·
πίστεων δὲ τοῖς οὕτως ἐμφανέσι πρὸς μαρτυρίαν ὡς ἀδηλουμένοις οὐδεμία χρεία 0 .
καὶ μὴν ὁ κόσμος ὁ πυρωθεὶς γενήσεται μείζων , ἅτε συμπάσης τῆς οὐσίας εἰς τὸν λεπτότατον ἀναλυθείσης αἰθέρα .
ὅ μοι δοκοῦσι καὶ οἱ Στωικοὶ προϊδόμενοι κενὸν ἄπειρον ἐκτὸς τοῦ κόσμου τῷ λόγῳ καταλιπεῖν , ἵν  , ἐπειδὴ χύσιν ἀπέραντόν τινα ἔμελλε λήψεσθαι , μὴ ἀπορῇ τοῦ δεξομένου χωρίου τὴν ἀνάχυσιν .