Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
μένωνα τὸν Θετταλὸν οἰόμενον ἐν λόγοις ἱκανῶς γεγυμνάσθαι καὶ τοῦτο δὴ τὸ ὑπὸ τοῦ Ἐμπεδοκλέους λεγόμενον σοφίης ἐπ ἄκροισι θαμίζειν ἠρώτησεν ὁ Σωκράτης τί ἀρετή ἐστιν ·
ἀποκριναμένου δ ἰταμῶς ἐκείνου καὶ προχείρως ὅτι καὶ παιδός ἐστιν ἀρετὴ καὶ πρεσβύτου καὶ ἀνδρὸς καὶ γυναικὸς καὶ ἄρχοντος καὶ ἰδιώτου καὶ δεσπότου καὶ θεράποντος , εὖ γ εἶπεν ὁ Σωκράτης , ὅτι μίαν ἀρετὴν αἰτηθεὶς σμῆνος ἀρετῶν κεκίνηκας , οὐ κακῶς τεκμαιρόμενος ὅτι μηδεμίαν εἰδὼς ἀρετὴν ἄνθρωπος πολλὰς ὠνόμαζεν .
ἆρ οὖν οὐχὶ καὶ ἡμῖν ἄν τις ἐπιχλευάσειεν ὅτι μηδέπω μίαν φιλίαν κεκτημένοι βεβαίως φοβούμεθα μὴ λάθωμεν εἰς πολυφιλίαν ἐμπεσόντες ;
σχεδὸν γὰρ οὐδὲν διαφέρομεν ἀνθρώπου κολοβοῦ καὶ τυφλοῦ , φοβουμένου μὴ Βριάρεως ὁ ἑκατόγχειρ καὶ Ἄργος ὁ πανόπτης γένηται .
καίτοι τόν γε παρὰ τῷ Μενάνδρῳ νεανίσκον ὑπερφυῶς ἐπαινοῦμεν εἰπόντα θαυμαστὸν ὅσον νομίζειν ἀγαθὸν ἕκαστον , ἂν ἔχῃ φίλου σκιάν ἐναντίον δὲ μετὰ πολλῶν ἄλλων οὐχ ἥκιστα πρὸς φιλίας κτῆσιν ἡ τῆς πολυφιλίας ὄρεξις , ὥσπερ ἔρως ἀκολάστων γυναικῶν τῷ πολλάκις καὶ πολλοῖς συμπλέκεσθαι τῶν πρώτων κρατεῖν μὴ δυνάμενος ἀμελουμένων καὶ ἀπορρεόντων 0 1 ·
μᾶλλον δ ὥσπερ ὁ τῆς Ὑψιπύλης τρόφιμος εἰς τὸν λειμῶνα καθίσας ἔδρεπεν ἕτερον ἐφ ἑτέρῳ αἰρόμενος ἄγρευμ ἀνθέων ἡδομένᾳ ψυχᾷ τὸ νήπιον ἄπληστον ἔχων , οὕτως ἕκαστον ἡμῶν διὰ τὸ φιλόκαινον καὶ ἁψίκορον ὁ πρόσφατος ἀεὶ καὶ ἀνθῶν ἐπάγεται , καὶ μετατίθησι πολλὰς ὁμοῦ καὶ ἀτελεῖς ἀρχὰς πράττοντας φιλίας καὶ συνηθείας , ἔρωτι τοῦ διωκομένου παρερχομένους τὸ καταλαμβανόμενον .
πρῶτον μὲν οὖν ὥσπερ ἀφ ἑστίας ἀρξάμενοι τῆς τοῦ βίου φήμης ἣν ὑπὲρ φίλων βεβαίων ἀπολέλοιπεν ἡμῖν , τὸν μακρὸν καὶ παλαιὸν αἰῶνα μάρτυρα ἅμα τοῦ λόγου καὶ σύμβουλον λάβωμεν , ἐν ᾧ κατὰ ζεῦγος φιλίας λέγονται Θησεὺς καὶ Πειρίθους , Ἀχιλλεὺς καὶ Πάτροκλος , Ὀρέστης καὶ Πυλάδης , Φιντίας καὶ Δάμων , Ἐπαμεινώνδας καὶ Πελοπίδας ·
σύννομον γὰρ ἡ φιλία ζῷον οὐκ ἀγελαῖόν ἐστιν οὐ δὲ κολοιῶδες , καὶ τὸ ἄλλον αὑτὸν ἡγεῖσθαι τὸν φίλον καὶ προσαγορεύειν ἑταῖρον ἕτερον οὐδέν ἐστιν ἢ μέτρῳ φιλίας τῇ δυάδι χρωμένων 0 .
οὔ τε γὰρ δούλους οὔ τε φίλους ἔστι κτήσασθαι πολλοὺς ἀπ ὀλίγου νομίσματος .
τί οὖν νόμισμα φιλίας 0 ;
εὔνοια καὶ χάρις μετ ἀρετῆς , ὧν οὐδὲν ἔχει σπανιώτερον ἡ φύσις 0 .
ὅθεν τὸ σφόδρα φιλεῖν καὶ φιλεῖσθαι πρὸς πολλοὺς οὐκ ἔστιν , ἀλλ ὥσπερ οἱ ποταμοὶ πολλὰς σχίσεις καὶ κατατομὰς λαμβάνοντες ἀσθενεῖς καὶ λεπτοὶ ῥέουσιν , οὕτω τὸ φιλεῖν ἐν ψυχῇ σφοδρὸν πεφυκὸς εἰς πολλοὺς μεριζόμενον ἐξαμαυροῦται .
διὸ καὶ τῶν ζῴων τὸ φιλότεκνον τοῖς μονοτόκοις ἰσχυρότερον ἐμφύεται , καὶ Ὅμηρος 0 ·
ἀγαπητὸν υἱὸν ὀνομάζει μοῦνον τηλύγετον τουτέστι τὸν τοῖς μή τ ἔχουσιν ἕτερον γονεῦσι μή θ ἕξουσι γεγενημένον .
τὸν δὲ φίλον ἡμεῖς μοῦνον μὲν οὐκ ἀξιοῦμεν εἶναι , μετ ἄλλου δὲ τηλύγετός τις καὶ ὀψίγονος ἔστω , τὸν θρυλούμενον ἐκεῖνον χρόνῳ τῶν ἁλῶν συγκατεδηδοκὼς μέδιμνον , οὐχ ὥσπερ νῦν πολλοὶ φίλοι λεγόμενοι συμπιόντες ἅπαξ ἢ συγκαταλύσαντες ἢ συγκυβεύσαντες ἢ συγκαταλύσαντες , ἐκ πανδοκείου καὶ παλαίστρας καὶ ἀγορᾶς φιλίαν συλλέγουσιν .
ἐν δὲ ταῖς τῶν πλουσίων καὶ ἡγεμονικῶν οἰκίαις πολὺν ὄχλον καὶ θόρυβον ἀσπαζομένων καὶ δεξιουμένων καὶ δορυφορούντων ὁρῶντες εὐδαιμονίζουσι τοὺς πολυφίλους .
καίτοι πλείονάς γε μυίας ἐν τοῖς ὀπτανείοις αὐτῶν ὁρῶσιν .
ἀλλ οὔ θ αὗται τῆς λιχνείας οὔ τ ἐκεῖνοι τῆς χρείας ἐπιλιπούσης παραμένουσιν .
ἐπεὶ δ ἡ ἀληθινὴ φιλία τρία ζητεῖ μάλιστα , τὴν ἀρετὴν ὡς καλόν , καὶ τὴν συνήθειαν ὡς ἡδύ , καὶ τὴν χρείαν ὡς ἀναγκαῖον δεῖ γὰρ ἀποδέξασθαι κρίναντα καὶ χαίρειν συνόντα καὶ χρῆσθαι δεόμενον , ἃ πάντα πρὸς τὴν πολυφιλίαν ὑπεναντιοῦται , καὶ μάλιστά πως τὸ κυριώτατον ἡ κρίσις , σκεπτέον πρῶτον εἰ δυνατόν ἐστιν ἐν βραχεῖ χρόνῳ δοκιμάσαι χορευτὰς συγχορευσομένους , ἐρέτας ὁμορροθήσοντας , οἰκέτας χρημάτων ἐπιτρόπους ἢ τέκνων παιδαγωγοὺς ἐσομένους , μήτι γε φίλους πολλοὺς εἰς ἀγῶνα πάσης τύχης συναποδυσομένους , ὧν ἕκαστος αὐτὸς θ αὑτὸν πράττων εὖ τίθησιν εἰς μέσον , τοῦ δυστυχοῦς τε λαγχάνων οὐκ ἄχθεται οὔ τε ναῦς γὰρ ἐπὶ τοσούτους ἕλκεται χειμῶνας εἰς θάλατταν , οὔ τε χωρίοις τριγχοὺς καὶ λιμέσι προβάλλουσιν ἕρκη καὶ χώματα τηλικούτους προσδεχόμενοι κινδύνους καὶ τοσούτους , ὅσων ἐπαγγέλλεται φιλία καταφυγὴν καὶ βοήθειαν , ὀρθῶς καὶ βεβαίως ἐξετασθεῖσα 0 1 2 ·
τῶν δ ἀνεξετάστως παραρρυέντων ὥσπερ νομισμάτων ἀδοκίμων ἐλεγχομένων οἱ μὲν ἐστερημένοι χαίρουσιν , οἱ δ ἔχοντες εὔχονται φυγεῖν ἔστι δὲ τοῦτο χαλεπὸν καὶ οὐ ῥᾴδιον , τὸ φυγεῖν ἢ ἀποθέσθαι δυσαρεστουμένην φιλίαν 0 .
ἀλλ ὥσπερ σιτίον βλαβερὸν καὶ δυσχεραινόμενον οὔ τε κατέχειν οἷόν τε μὴ λυποῦν καὶ διαφθεῖρον οὔ τ ἐκβάλλειν οἷον εἰσῆλθεν ἀλλ εἰδεχθὲς καὶ συμπεφυρμένον καὶ ἀλλόκοτον , οὕτω φίλος πονηρὸς ἢ σύνεστι λυπῶν καὶ λυμαινόμενος , ἢ βίᾳ μετ ἔχθρας καὶ δυσμενείας ὥσπερ χολή τις ἐξέπεσε 0 1 2 .
διὸ δεῖ μὴ ῥᾳδίως προσδέχεσθαι μη δὲ κολλᾶσθαι τοῖς ἐντυγχάνουσι μη δὲ φιλεῖν τοὺς διώκοντας , ἀλλὰ τοὺς ἀξίους φιλίας διώκειν .
οὐ γὰρ αἱρετέον πάντως τὸ ῥᾳδίως ἁλισκόμενον .
καὶ γὰρ ἀπαρίνην καὶ βάτον ἐπιλαμβανομένην ὑπερβάντες καὶ διωσάμενοι βαδίζομεν ἐπὶ τὴν ἐλαίαν καὶ τὴν ἄμπελον .
οὕτως ἀεὶ μὴ τὸν εὐχερῶς περιπλεκόμενον ποιεῖσθαι συνήθη καλόν , ἀλλὰ τοῖς ἀξίοις σπουδῆς καὶ ὠφελίμοις αὐτοὺς περιπλέκεσθαι δοκιμάζοντας 0 .
ὥσπερ οὖν ὁ Ζεῦξις αἰτιωμένων αὐτόν τινων ὅτι ζωγραφεῖ βραδέως , ὁμολογῶ εἶπεν ἐν πολλῷ χρόνῳ γράφειν , καὶ γὰρ εἰς πολύν , οὕτω φιλίαν δεῖ καὶ συνήθειαν σῴζειν παραλαβόντας ἐν πολλῷ κριθεῖσαν 0 .
ἆρ οὖν κρῖναι μὲν οὐκ ἔστι πολλοὺς φίλους ῥᾴδιον , συνεῖναι δὲ πολλοῖς ὁμοῦ ῥᾴδιον , ἢ καὶ τοῦτο ἀδύνατον 0 ;
καὶ μὴν ἀπόλαυσίς ἐστιν ἡ συνήθεια τῆς φιλίας , καὶ τὸ ἥδιστον ἐν τῷ συνεῖναι καὶ συνδιημερεύειν οὐ μὲν γὰρ ζωοί γε φίλων ἀπάνευθεν ἑταίρων βουλὰς ἑζόμενοι βουλεύσομεν καὶ περὶ τοῦ Ὀδυσσέως ὁ Μενέλαος οὐδέ κεν ἄλλο ἄμμε διέκρινεν φιλέοντέ τε τερπομένω τε , πρὶν γ ὅτε δὴ θανάτοιο μέλαν νέφος ἀμφεκάλυψε τ οὐναντίον οὖν ἔοικεν ἡ καλουμένη πολυφιλία ποιεῖν 0 .
ἡ μὲν γὰρ συνάγει καὶ συνίστησι καὶ συνέχει καταπυκνοῦσα ταῖς ὁμιλίαις καὶ φιλοφροσύναις ὡς δ ὅτ ὀπὸς γάλα λευκὸν ἐγόμφωσεν καὶ ἔδησε κατ Ἐμπεδοκλέα τοιαύτην γὰρ ἡ φιλία βούλεται ποιεῖν ἑνότητα καὶ σύμπηξιν , ἡ δὲ πολυφιλία διίστησι καὶ ἀποσπᾷ καὶ ἀποστρέφει , τῷ μετακαλεῖν καὶ μεταφέρειν ἄλλοτε πρὸς ἄλλον οὐκ ἐῶσα κρᾶσιν οὐ δὲ κόλλησιν εὐνοίας ἐν τῇ συνηθείᾳ περιχυθείσῃ καὶ παγείσῃ γενέσθαι .
τοῦτο δ εὐθὺς ὑποβάλλει καὶ τὴν περὶ τὰς ὑπουργίας ἀνωμαλίαν καὶ δυσωπίαν ·
τὰ γὰρ εὔχρηστα τῆς φιλίας δύσχρηστα γίγνεται διὰ τὴν πολυφιλίαν .
ἄλλον τρόπον γὰρ ἄλλων ἐγείρει φροντὶς ἀνθρώπων οὔ τε γὰρ αἱ φύσεις ἡμῶν ἐπὶ τ αὐτὰ ταῖς ὁρμαῖς ῥέπουσιν , οὔ τε τύχαις ὁμοτρόποις ἀεὶ σύνεσμεν οἵ τε τῶν πράξεων καιροὶ καθάπερ τὰ πνεύματα τοὺς μὲν φέρουσι τοῖς δ ἀντιπίπτουσι 0 .
καίτοι κ ἂν πάντες ἅμα τῶν αὐτῶν οἱ φίλοι δέωνται , χαλεπὸν ἐξαρκέσαι πᾶσι βουλευομένοις ἢ πολιτευομένοις ἢ φιλοτιμουμένοις ἢ ὑποδεχομένοις 0 .
ἂν δ ἑνὶ καιρῷ διαφόροις πράγμασι καὶ πάθεσι προστυγχάνοντες ὁμοῦ παρακαλῶσιν ὁ μὲν πλέων συναποδημεῖν , ὁ δὲ κρινόμενος συνδικεῖν , ὁ δὲ κρίνων συνδικάζειν , ὁ δὲ πιπράσκων ἢ ἀγοράζων συνδιοικεῖν , ὁ δὲ γαμῶν συνθύειν , ὁ δὲ θάπτων συμπενθεῖν , πόλις δ ὁμοῦ μὲν θυμιαμάτων γέμῃ , ὁμοῦ δὲ παιάνων τε καὶ στεναγμάτων ἡ πολυφιλία , πᾶσι μὲν ἀμήχανον παρεῖναι , μηδενὶ δ ἄτοπον , ἑνὶ δ ὑπουργοῦντα προσκρούειν πολλοῖς ἀνιαρὸν οὐδεὶς γὰρ ἀγαπῶν αὐτὸς ἀμελεῖθ ἡδέως Καίτοι τὰς ἀμελείας καὶ ῥᾳθυμίας τῶν φίλων πραότερον φέρουσι , καὶ τὰς τοιαύτας ἀπολογίας ἀμηνίτως δέχονται παρ αὐτῶν ἐξελαθόμην ἠγνόησα ὁ δὲ λέγων οὐ παρέστην σοι δίκην ἔχοντι , παριστάμην γὰρ ἑτέρῳ φίλῳ , καὶ πυρέττοντά σ οὐκ εἶδον , τῷ δεῖνι γὰρ φίλους ἑστιῶντι συνησχολούμην αἰτίαν τῆς ἀμελείας τὴν ἑτέρων ἐπιμέλειαν ποιούμενος οὐ λύει τὴν μέμψιν , ἀλλὰ προσεπιβάλλει ζηλοτυπίαν 0 1 2 .
ἀλλ οἱ πολλοὶ τὰς πολυφιλίας ἃ δύνανται παρέχειν μόνον ὡς ἔοικε σκοποῦσιν , ἃ δ ἀνταπαιτοῦσι παρορῶσι , καὶ οὐ μνημονεύουσιν ὅτι δεῖ τὸν πολλοῖς εἰς ἃ δεῖται χρώμενον πολλοῖς δεομένοις ἀνθυπουργεῖν .
ὥσπερ οὖν ὁ Βριάρεως ἑκατὸν χερσὶν εἰς πεντήκοντα φορῶν γαστέρας οὐδὲν ἡμῶν πλέον εἶχε τῶν ἀπὸ δυεῖν χεροῖν μίαν κοιλίαν διοικούντων , οὕτως ἐν τοῖς φίλοις χρήσιμον καὶ τὸ λειτουργεῖν πολλοῖς ἔνεστι καὶ τὸ συναγωνιᾶν καὶ τὸ συνασχολεῖσθαι καὶ συγκάμνειν .
οὐ γὰρ Εὐριπίδῃ πειστέον λέγοντι χρῆν γὰρ μετρίας εἰς ἀλλήλους φιλίας θνητοὺς ἀνακίρνασθαι καὶ μὴ πρὸς ἄκρον μυελὸν ψυχῆς , εὔλυτα δ εἶναι στέργηθρα φρενῶν , ἀπὸ τ ὤσασθαι καὶ ξυντεῖναι , καθάπερ πόδα νεὼς ἐνδιδόντι καὶ προσάγοντι ταῖς χρείαις τὴν φιλίαν 0 .
ἀλλὰ τοῦτο μέν , ὦ Εὐριπίδη , μεταθῶμεν ἐπὶ τὰς ἔχθρας , καὶ κελεύωμεν μετρίας ποιεῖσθαι τὰς διαφορὰς καὶ μὴ πρὸς ἄκρον μυελὸν ψυχῆς , εὔλυτα δ εἶναι μίση καὶ ὀργὰς καὶ μεμψιμοιρίας καὶ ὑπονοίας ·
ἐκεῖνο δὲ μᾶλλον ἡμῖν παραίνει τὸ Πυθαγορικὸν μὴ πολλοῖς ἐμβάλλειν δεξιὰν τουτέστι μὴ πολλοὺς ποιεῖσθαι φίλους μη δὲ πολύκοινον μη δὲ πάνδημον ἀσπάζεσθαι φιλίαν καὶ πρὸς ἐναντίην ἢ μετὰ πολλῶν παθῶν εἰσιοῦσαν , ὧν τὸ μὲν συναγωνιᾶν καὶ συνάχθεσθαι καὶ συμπονεῖν καὶ συγκινδυνεύειν πάνυ δύσοιστον τοῖς ἐλευθέροις καὶ γενναίοις ἐστί ·
τὸ δὲ τοῦ σοφοῦ Χίλωνος ἀληθές , ὃς πρὸς τὸν εἰπόντα μηδένα ἔχειν ἐχθρὸν ἔοικας ἔφη σὺ μη δὲ φίλον ἔχειν 0 .
αἱ γὰρ ἔχθραι ταῖς φιλίαις εὐθὺς ἐπακολουθοῦσι καὶ συμπλέκονται , ἐπείπερ οὐκ ἔστι φίλον μὴ συναδικεῖσθαι μη δὲ συναδοξεῖν μη δὲ συναπεχθάνεσθαι ·
οἱ γὰρ ἐχθροὶ τὸν φίλον εὐθὺς ὑφορῶνταί τε καὶ μισοῦσιν , οἱ δὲ φίλοι πολλάκις φθονοῦσί τε καὶ ζηλοτυποῦσι καὶ περισπῶσιν .
ὥσπερ οὖν ὁ τῷ Τιμησίᾳ περὶ τῆς ἀποικίας δοθεὶς χρησμὸς προηγόρευσε σμῆνα μελισσάων τάχα τοι καὶ σφῆκες 0 ;
ἔσονται , οὕτως οἱ φίλων ζητοῦντες ἑσμὸν ἔλαθον ἐχθρῶν σφηκιαῖς περιπεσόντες .
καὶ οὐκ ἴσον ἄγει σταθμὸν ἐχθροῦ μνησικακία καὶ φίλου χάρις .
ὅρα δὲ τοὺς Φιλώτου καὶ Παρμενίωνος φίλους καὶ οἰκείους ἃ διέθηκεν Ἀλέξανδρος , ἃ τοὺς Δίωνος Διονύσιος τοὺς Πλαύτου Νέρων καὶ τοὺς Σηιανοῦ Τιβέριος στρεβλοῦντες καὶ ἀποκτιννύοντες 0 .
ὡς γὰρ τὸν Κρέοντα τῆς θυγατρὸς οὐδὲν ὁ χρυσὸς οὐ δ ὁ πέπλος ὠφέλει , τὸ δὲ πῦρ ἀναφθὲν αἰφνιδίως προσδραμόντα καὶ περιπτύξαντα κατέκαυσε καὶ συναπώλεσεν , οὕτως ἔνιοι τῶν φίλων οὐδὲν ἀπολαύσαντες εὐτυχούντων συναπόλλυνται δυστυχοῦσι .
καὶ τοῦτο μάλιστα πάσχουσιν οἱ φιλόσοφοι καὶ χαρίεντες , ὡς Θησεὺς τῷ Πειρίθῳ κολαζομένῳ καὶ δεδεμένῳ αἰδοῦς ἀχαλκεύτοις συνέζευκται πέδαις , ἐν δὲ τῷ λοιμῷ φησιν ὁ Θουκυδίδης τοὺς ἀρετῆς μάλιστα μεταποιουμένους συναπόλλυσθαι τοῖς φίλοις νοσοῦσιν ἠφείδουν γὰρ σφῶν αὐτῶν ἰόντες παρὰ τοὺς ἐπιτηδείους .
ὅθεν οὕτω τῆς ἀρετῆς ἀφειδεῖν οὐ προσῆκον ἄλλοτ ἄλλοις συνδέοντας αὐτὴν καὶ συμπλέκοντας , ἀλλὰ τοῖς ἀξίοις τὴν αὐτῆς κοινωνίαν φυλάττειν , τουτέστι τοῖς ὁμοίως φιλεῖν καὶ κοινωνεῖν δυναμένοις 0 .
καὶ γὰρ δὴ τοῦτο πάντων μέγιστόν ἐστιν ἐναντίωμα πρὸς τὴν πολυφιλίαν , ὅτι τῇ φιλίᾳ γένεσις δι ὁμοιότητός ἐστιν .
ὅπου γὰρ καὶ τὰ ἄψυχα τὰς μίξεις πρὸς τὰ ἀνόμοια ποιεῖται μετὰ βίας ἀναγκαζόμενα καὶ ὀκλάζει καὶ ἀγανακτεῖ φεύγοντα ἀπ ἀλλήλων , τοῖς δὲ συγγενέσι καὶ οἰκείοις ὁμοπαθεῖ κεραννύμενα καὶ προσίεται τὴν κοινωνίαν λείως καὶ μετ εὐμενείας , πῶς οἷόν τε φιλίαν ἤθεσι διαφόροις , ἐγγενέσθαι καὶ πάθεσιν ἀνομοίοις καὶ βίοις ἑτέρας προαιρέσεις ἔχουσιν 0 ;
ἡ μὲν γὰρ περὶ ψαλμοὺς καὶ φόρμιγγας ἁρμονία δι ἀντιφώνων ἔχει τὸ σύμφωνον , ὀξύτησι καὶ βαρύτησιν ἁμωσγέπως ὁμοιότητος ἐγγιγνομένης ·
τῆς δὲ φιλικῆς συμφωνίας ταύτης καὶ ἁρμονίας οὐδὲν ἀνόμοιον οὐ δ ἀνώμαλον οὐ δ ἄνισον εἶναι δεῖ μέρος , ἀλλ ἐξ ἁπάντων ὁμοίως ἐχόντων ὁμολογεῖν καὶ ὁμοβουλεῖν καὶ ὁμοδοξεῖν καὶ συνομοπαθεῖν , ὥσπερ μιᾶς ψυχῆς ἐν πλείοσι διῃρημένης σώμασι 0 .
τίς οὖν ἐστιν οὕτως ἐπίπονος καὶ μετάβολος καὶ παντοδαπὸς ἄνθρωπος , ὥστε πολλοῖς ἑαυτὸν ἐξομοιοῦν καὶ προσαρμόττειν καὶ μὴ καταγελᾶν τοῦ Θεόγνιδος παραινοῦντος πουλύποδος νόον ἴσχε πολυχρόου , ὃς ποτὶ πέτρῃ , τῇ περ ὁμιλήσῃ , τοῖος ἰδεῖν ἐφάνη ;
καίτοι τοῦ πολύποδος αἱ μεταβολαὶ βάθος οὐκ ἔχουσιν , ἀλλὰ περὶ αὐτὴν γίγνονται τὴν ἐπιφάνειαν , στυφότητι καὶ μανότητι τὰς ἀπορροὰς τῶν πλησιαζόντων ἀναλαμβάνουσαν ·
αἱ δὲ φιλίαι τὰ ἤθη ζητοῦσι συνεξομοιοῦν καὶ τὰ πάθη καὶ τοὺς λόγους καὶ τὰ ἐπιτηδεύματα καὶ τὰς διαθέσεις .
πρωτέως τινὸς οὐκ εὐτυχοῦς οὐ δὲ πάνυ χρηστοῦ τὸ ἔργον , ἀλλ ὑπὸ γοητείας ἑαυτὸν εἰς ἕτερον εἶδος ἐξ ἑτέρου μεταλλάττοντος ἐν τ αὐτῷ πολλάκις , φιλολόγοις συναναγιγνώσκοντος καὶ παλαισταῖς συγκονιομένου καὶ φιλοθήροις συγκυνηγετοῦντος καὶ φιλοπόταις συμμεθυσκομένου καὶ πολιτικοῖς συναρχαιρεσιάζοντος , ἰδίαν ἤθους ἑστίαν οὐκ ἔχοντος , · 0 .
ὡς δὲ τὴν ἀσχημάτιστον οἱ φυσικοὶ καὶ ἀχρώματον οὐσίαν καὶ ὕλην λέγουσιν ὑποκειμένην καὶ τρεπομένην ὑφ αὑτῆς νῦν μὲν φλέγεσθαι νῦν δ ἐξυγραίνεσθαι , τοτὲ δ ἐξαεροῦσθαι πήγνυσθαι δ αὖθις , οὕτως ἄρα τῇ πολυφιλίᾳ ψυχὴν ὑποκεῖσθαι δεήσει πολυπαθῆ καὶ πολύτροπον καὶ ὑγρὰν καὶ ῥᾳδίαν μεταβάλλειν 0 .
ἀλλ ἡ φιλία στάσιμόν τι ζητεῖ καὶ βέβαιον ἦθος καὶ ἀμετάπτωτον ἐν μιᾷ χώρᾳ καὶ συνηθείᾳ ·
διὸ καὶ σπάνιον καὶ δυσεύρετόν ἐστι φίλος βέβαιος .
τύχη τὰ θνητῶν πράγματ , οὐκ εὐβουλία 0 .
πότερον οὐ δὲ δικαιοσύνη τὰ θνητῶν πράγματα οὐ δ ἰσότης οὐ δὲ σωφροσύνη οὐ δὲ κοσμιότης , ἀλλ ἐκ τύχης μὲν καὶ διὰ τύχην Ἀριστείδης ἐνεκαρτέρησε τῇ πενίᾳ , πολλῶν χρημάτων κύριος γενέσθαι δυνάμενος , καὶ Σκιπίων Καρχηδόνα ἑλὼν οὐδὲν οὔ τ ἔλαβεν οὔ τ εἶδε τῶν λαφύρων , ἐκ τύχης δὲ καὶ διὰ τύχην Φιλοκράτης λαβὼν χρυσίον παρὰ Φιλίππου πόρνας καὶ ἰχθῦς ἠγόραζε καὶ Λασθένης καὶ Εὐθυκράτης ἀπώλεσαν Ὄλυνθον , τῇ γαστρὶ μετροῦντες καὶ τοῖς αἰσχίστοις τὴν εὐδαιμονίαν 0 ;
ἀπὸ τύχης δ ὁ μὲν Φιλίππου Ἀλέξανδρος αὐτός τε τῶν αἰχμαλώτων ἀπείχετο γυναικῶν καὶ τοὺς ὑβρίζοντας ἐκόλαζεν , ὁ δὲ Πριάμου δαίμονι κακῷ καὶ τύχῃ χρησάμενος συνεκοιμᾶτο τῇ τοῦ ξένου γυναικί , καὶ λαβὼν αὐτὴν ἐνέπλησε πολέμου καὶ κακῶν τὰς δύο ἠπείρους ;
εἰ γὰρ ταῦτα γίγνεται διὰ τύχην , τί κωλύει καὶ τὰς γαλᾶς καὶ τοὺς τράγους καὶ τοὺς πιθήκους συνέχεσθαι φάναι διὰ τύχην ταῖς λιχνείαις καὶ ταῖς ἀκρασίαις καὶ ταῖς βωμολοχίαις ;
Εἰ δ ἔστι σωφροσύνη καὶ δικαιοσύνη καὶ ἀνδρεία , πῶς λόγον ἔχει μὴ εἶναι φρόνησιν , εἰ δὲ φρόνησις , πῶς οὐ καὶ εὐβουλίαν 0 1 2 ;
ἥ τε γὰρ σωφροσύνη φρόνησίς τίς ἐστιν ὥς φασι καὶ εὐβουλία , καὶ ἡ δικαιοσύνη τῆς φρονήσεως δεῖται παρούσης ·
μᾶλλον δὲ τὴν εὐβουλίαν γέ τοι καὶ φρόνησιν ἐν μὲν ἡδοναῖς ἀγαθοὺς παρεχομένην ἐγκράτειαν καὶ σωφροσύνην καλοῦμεν , ἐν δὲ κινδύνοις καὶ πόνοις καρτερίαν καὶ ἀνδραγαθίαν , ἐν δὲ κοινωνήμασι καὶ πολιτείαις εὐνομίαν καὶ δικαιοσύνην 0 1 2 .
ὅθεν εἰ τὰ τῆς εὐβουλίας ἔργα τῆς τύχης δικαιοῦμεν εἶναι , ἔστω τύχης καὶ τὰ τῆς δικαιοσύνης καὶ τὰ τῆς σωφροσύνης , καὶ νὴ Δία τὸ κλέπτειν τύχης ἔστω καὶ τὸ βαλλαντιοτομεῖν καὶ τὸ ἀκολασταίνειν , καὶ μεθέμενοι τῶν οἰκείων λογισμῶν εἰς τὴν τύχην ἑαυτοὺς ἀφῶμεν ὥσπερ ὑπὸ πνεύματος πολλοῦ κονιορτὸν ἢ συρφετὸν ἐλαυνομένους καὶ διαφερομένους 0 .
εὐβουλίας τοίνυν μὴ οὔσης οὐ δὲ βουλὴν εἰκὸς εἶναι περὶ πραγμάτων οὐ δὲ σκέψιν οὐ δὲ ζήτησιν τοῦ συμφέροντος , ἀλλ ἐλήρησεν εἰπὼν ὁ Σοφοκλῆς ὅτι πᾶν τὸ ζητούμενον ἁλωτόν , ἐκφεύγει δὲ τ ἀμελούμενον καὶ πάλιν αὖ τὰ πράγματα διαιρῶν τὰ μὲν διδακτὰ μανθάνω , τὰ δ εὑρετὰ ζητῶ , τὰ δ εὐκτὰ παρὰ θεῶν ᾐτησάμην τί γὰρ εὑρετὸν ἢ τί μαθητόν ἐστιν ἀνθρώποις , εἰ πάντα περαίνεται κατὰ τύχην 0 1 ;
ποῖον δ οὐκ ἀναιρεῖται βουλευτήριον πόλεως ἢ ποῖον οὐ καταλύεται συνέδριον βασιλέως , εἰ ὑπὸ τῇ τύχῃ πάντ ἐστίν , ἣν τυφλὴν λοιδοροῦμεν , ὡς τυφλοὶ περιπίπτοντες αὐτῇ ;
τί δ οὐ μέλλομεν , ὅταν ὥσπερ ὄμματα τὴν εὐβουλίαν ἐκκόψαντες αὑτῶν τοῦ βίου τυφλὴν χειραγωγὸν λαμβάνωμεν ;
καίτοι φέρε λέγειν τινὰ ἡμῶν ὡς τύχη τὰ τῶν βλεπόντων πράγματα , οὐκ ὄψις οὐ δ ὄμματα φωσφόρα φησὶ Πλάτων , καὶ τύχη τὰ τῶν ἀκουόντων , οὐ δύναμις ἀντιληπτικὴ πληγῆς ἀέρος δι ὠτὸς καὶ ἐγκεφάλου προσφερομένης 0 1 2 ·
καλὸν δ , ὡς ἔοικεν , εὐλαβεῖσθαι τὴν αἴσθησιν 0 .
ἀλλὰ μὴν τὴν ὄψιν καὶ ἀκοὴν καὶ γεῦσιν καὶ ὄσφρησιν καὶ τὰ λοιπὰ μέρη τοῦ σώματος καὶ τάς δυνάμεις αὐτῶν ὑπηρεσίαν εὐβουλίας καὶ φρονήσεως ἡ φύσις ἤνεγκεν ἡμῖν , καὶ νοῦς ὁρῇ καὶ νοῦς ἀκούει , τ ἄλλα δὲ κωφὰ καὶ τυφλά καὶ ὥσπερ ἡλίου μὴ ὄντος ἕνεκα τῶν ἄλλων ἄστρων εὐφρόνην ἂν ἤγομεν , ὥς φησιν Ἡράκλειτος , οὕτως ἕνεκα τῶν αἰσθήσεων , εἰ μὴ νοῦν μη δὲ λόγον ὁ ἄνθρωπος ἔσχεν , οὐδὲν ἂν διέφερε τῷ βίῳ τῶν θηρίων 0 .
νῦν δ οὐκ ἀπὸ τύχης οὐ δ αὐτομάτως περίεσμεν αὐτῶν καὶ κρατοῦμεν , ἀλλ ὁ Προμηθεύς , τουτ έστιν ὁ λογισμὸς αἴτιος ἵππων ὄνων τ ὀχεῖα καὶ ταύρων γονὰς δοὺς ἀντίδωρα καὶ πόνων ἐκδέκτορα κατ Αἰσχύλον .
ἐπεὶ τύχῃ γε καὶ φύσει γενέσεως ἀμείνονι τὰ πλεῖστα τῶν ἀλόγων κέχρηται 0 .
τὰ μὲν γὰρ ὥπλισται κέρασι καὶ ὀδοῦσι καὶ κέντροις , αὐτὰρ ἐχίνοις φησὶν Ἐμπεδοκλῆς ὀξυβελεῖς χαῖται νώτοις ἐπιπεφρίκασι , τὰ δ ὑποδέδεται καὶ ἠμφίεσται φολίσι καὶ λάχναις καὶ χηλαῖς καὶ ὁπλαῖς ἀποκρότοις 0 ·
μόνος δ ὁ ἄνθρωπος κατὰ τὸν Πλάτωνα γυμνὸς καὶ ἄοπλος καὶ ἀνυπόδητος καὶ ἄστρωτος ὑπὸ τῆς φύσεως ἀπολέλειπται .
ἀλλ ἓν διδοῦσα πάντα μαλθάσσει τάδε , τὸν λογισμὸν καὶ τὴν ἐπιμέλειαν καὶ τὴν πρόνοιαν .
ἦ βραχὺ μὲν σθένος ἀνέρος 0 ·
ἀλλὰ ποικιλίᾳ πραπίδων δεινὰ μὲν φῦλα πόντου χθονίων τ ἀερίων τε δάμναται βουλεύματα .
κουφότατον ἵπποι καὶ ὠκύτατον , ἀνθρώπῳ δὲ θέουσι 0 1 ·
μάχιμον κύων καὶ θυμοειδές , ἀλλ ἄνθρωπον φυλάττει ·
ἡδύτατον ἰχθὺς καὶ πολύσαρκον ὗς , ἀνθρώπῳ δὲ τροφὴ καὶ ὄψον ἐστί 0 .
τί μεῖζον ἐλέφαντος 0 ;
ἢ φοβερώτερον ἰδεῖν 0 ;
ἀλλὰ καὶ τοῦτο παίγνιον γέγονεν ἀνθρώπου καὶ θέαμα πανηγυρικόν , ὀρχήσεις τε μανθάνει καὶ χορείας καὶ προσκυνήσεις , οὐκ ἀχρήστως τῶν τοιούτων παρεισαγομένων , ἀλλ ἵνα μανθάνωμεν ποῖ τὸν ἄνθρωπον ἡ φρόνησις αἴρει καὶ τίνων ὑπεράνω ποιεῖ , καὶ πῶς κρατεῖ πάντων καὶ περίεστιν .
οὐ γὰρ πυγμάχοι εἰμὲν ἀμύμονες οὐ δὲ παλαισταί , οὐ δὲ ποσὶ κραιπνῶς θέομεν , ἀλλ ἐν πᾶσι τούτοις ἀτυχέστεροι τῶν θηρίων ἐσμέν ·
ἐμπειρίᾳ δὲ καὶ μνήμῃ καὶ σοφίᾳ καὶ τέχνῃ κατ Ἀναξαγόραν σφῶν τ αὐτῶν χρώμεθα καὶ βλίττομεν καὶ ἀμέλγομεν καὶ φέρομεν καὶ ἄγομεν συλλαμβάνοντες , ὥστ , ἐνταῦθα τῆς τύχης ἀλλὰ πάντα τῆς εὐβουλίας εἶναι .
ἀλλὰ μὴν καὶ τὰ τεκτόνων δήπου πράγματα θνητῶν ἐστι , καὶ τὰ χαλκοτύπων καὶ οἰκοδόμων καὶ ἀνδριαντοποιῶν , ἐν οἷς οὐδὲν αὐτομάτως οὐ δ ὡς ἔτυχε κατορθούμενον ὁρῶμεν .
ὅτι γὰρ τούτοις βραχεῖά τις παρεμπίπτει τύχη , τὰ δὲ πλεῖστα καὶ μέγιστα τῶν ἔργων αἱ τέχναι συντελοῦσι δι αὑτῶν , καὶ οὗτος ὑποδεδήλωκε βᾶτ εἰς ὁδὸν δὴ πᾶς ὁ χειρῶναξ λεώς , οἳ τὴν Διὸς γοργῶπιν Ἐργάνην στατοῖς λίκνοισι προστρέπεσθε .
τὴν γὰρ Ἐργάνην αἱ τέχναι πάρεδρον οὐ τὴν Τύχην ἔχουσι .
νεάλκη μέντοι φασὶν ἵππον ζωγραφοῦντα τοῖς μὲν ἄλλοις κατορθοῦν εἴδεσι καὶ χρώμασι , τοῦ δ ἀφροῦ τὴν περὶ τῷ χαλινῷ κοπτομένην χαυνότητα καὶ τὸ συνεκπῖπτον ἆσθμα κατορθοῦντα γράφειν τε πολλάκις καὶ ἐξαλείφειν , τέλος δ ὑπ ὀργῆς προσβαλεῖν τῷ πίνακι τὸν σπόγγον ὥσπερ εἶχε τῶν φαρμάκων ἀνάπλεων , τὸν δὲ προσπεσόντα θαυμαστῶς ἐναπομάξαι καὶ ποιῆσαι τὸ δέον .
τοῦτ ἔντεχνον τύχης μόνον ἱστορεῖται .
κανόσι καὶ σταθμοῖς καὶ μέτροις καὶ ἀριθμοῖς πανταχοῦ χρῶνται , ἵνα μηδαμοῦ τὸ εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχε τοῖς ἔργοις ἐγγένηται .
καὶ μὴν αἱ τέχναι μικραί τινες εἶναι λέγονται φρονήσεις , μᾶλλον δ ἀπορροαὶ φρονήσεως καὶ ἀποτρίμματα ἐνδιεσπαρμένα ταῖς χρείαις ταῖς περὶ τὸν βίον , ὥσπερ αἰνίττεται τὸ πῦρ ὑπὸ τοῦ Προμηθέως μερισθὲν ἄλλο ἄλλῃ διασπαρῆναι 0 .
καὶ γὰρ τῆς φρονήσεως μόρια καὶ σπάσματα μικρὰ θραυομένης καὶ κατακερματιζομένης εἰς τάξεις κεχώρηκε .
θαυμαστὸν οὖν ἐστι πῶς αἱ μὲν τέχναι τῆς τύχης οὐ δέονται πρὸς τὸ οἰκεῖον τέλος , ἡ δὲ πασῶν μεγίστη καὶ τελειοτάτη τέχνη καὶ τὸ κεφάλαιον τῆς ἀνθρωπίνης εὐφημίας καὶ δικαιώσεως οὐδέν ἐστιν .
ἀλλ ἐπιτάσει μὲν καὶ ἀνέσει χορδῶν εὐβουλία τίς ἔνεστιν ἣν μουσικὴν καλοῦσι , καὶ περὶ ἄρτυσιν ὄψων ἣν μαγειρικὴν ὀνομάζομεν , καὶ περὶ πλύσιν ἱματίων ἣν γναφικήν , τούς τε παῖδας καὶ ὑποδεῖσθαι καὶ περιβάλλεσθαι διδάσκομεν καὶ τῇ δεξιᾷ λαμβάνειν τοῦ ὄψου τῇ δ ἀριστερᾷ κρατεῖν τὸν ἄρτον , ὡς οὐ δὲ τούτων γιγνομένων ἀπὸ τύχης ἀλλ ἐπιστάσεως καὶ προσοχῆς δεομένων τὰ δὲ μέγιστα καὶ κυριώτατα πρὸς εὐδαιμονίαν οὐ παρακαλεῖ τὴν φρόνησιν , οὐ δὲ μετέχει τοῦ κατὰ λόγον καὶ πρόνοιαν 0 ;
ἀλλὰ γῆν μὲν οὐδεὶς ὕδατι δεύσας ἀφῆκεν , ὡς ἀπὸ τύχης καὶ αὐτομάτως πλίνθων ἐσομένων , οὐ δ ἔρια καὶ σκύτη κτησάμενος κάθηται τῇ τύχῃ προσευχόμενος ἱμάτιον αὐτῷ καὶ ὑποδήματα γενέσθαι ·
χρυσίον δὲ πολὺ συμφορήσας καὶ ἀργύριον καὶ πλῆθος ἀνδραπόδων καὶ πολυθύρους αὐλὰς περιβαλόμενος καὶ κλίνας προσθέμενος πολυτελεῖς καὶ τραπέζας οἴεται ταῦτα φρονήσεως αὐτῷ μὴ παραγενομένης εὐδαιμονίαν ἔσεσθαι καὶ βίον ἄλυπον καὶ μακάριον καὶ ἀμετάβλητον ;
ἠρώτα τις Ἰφικράτην τὸν στρατηγόν , ὥσπερ ἐξελέγχων , τίς ἐστιν ;
οὔ τε γὰρ ὁπλίτης οὔ τε τοξότης οὔ τε πελταστής 0 1 .
κ ἀκεῖνος ὁ τούτοις ἔφη πᾶσιν ἐπιτάττων καὶ χρώμενος .
Οὐ χρυσίον ἡ φρόνησίς ἐστιν οὐ δ ἀργύριον οὐ δὲ δόξα οὐ δὲ πλοῦτος οὐ δ ὑγίεια οὐ δ ἰσχὺς οὐ δὲ κάλλος .
τὸ πᾶσι τούτοις καλῶς χρῆσθαι δυνάμενον καὶ δι ὃ τούτων ἕκαστον ἡδὺ γίγνεται καὶ ἔνδοξον καὶ ὠφέλιμον ἄνευ δὲ τούτου δύσχρηστα καὶ ἄκαρπα καὶ βλαβερά , καὶ 0 ·
βαρύνει καὶ καταισχύνει τὸν κεκτημένον .
ἦ που καλῶς ὁ Ἡσιόδου Προμηθεὺς τῷ Ἐπιμηθεῖ παρακελεύεται μή ποτε δῶρα δέξασθαι πὰρ Ζηνὸς Ὀλυμπίου ἀλλ ἀποπέμπειν τὰ τυχηρὰ λέγων καὶ τὰ ἐκτός , ὡς εἰ παρεκελεύετο μὴ συρίζειν ἄμουσον ὄντα μη δ ἀναγιγνώσκειν ἀγράμματον μη δ ἱππεύειν ἄνιππον , οὕτω παρακελευόμενος αὐτῷ μὴ ἄρχειν ἀνόητον ὄντα μη δὲ πλουτεῖν ἀνελεύθερον μη δὲ γαμεῖν κρατούμενον ὑπὸ γυναικός 0 .
οὐ γὰρ μόνον τὸ εὖ πράσσειν παρὰ τὴν ἀξίαν ἀφορμὴ τοῦ κακῶς φρονεῖν τοῖς ἀνοήτοις γίγνεται , ὡς Δημοσθένης εἶπεν , ἀλλὰ τὸ εὐτυχεῖν παρὰ τὴν ἀξίαν ἀφορμὴ τοῦ κακῶς πράττειν τοῖς μὴ φρονοῦσιν 0 .
τὰ ἱμάτια δοκεῖ θερμαίνειν τὸν ἄνθρωπον , οὐκ αὐτὰ δήπου θερμαίνοντα καὶ προσβάλλοντα τὴν θερμότητα καθ ἑαυτὸ γὰρ ἕκαστον αὐτῶν ψυχρόν ἐστιν , ᾗ καὶ πολλάκις οἱ καυματιζόμενοι καὶ πυρέττοντες ἐξ ἑτέρων ἕτερα μεταλαμβάνουσιν , ἀλλ ἣν ὁ ἄνθρωπος ἀναδίδωσιν ἐξ ἑαυτοῦ θερμότητα , ταύτην ἡ ἐσθὴς τῷ σώματι προσπεσοῦσα συνέχει καὶ περιστέλλει , καὶ καθειργνυμένην εἰς τὸ σῶμα οὐκ ἐᾷ πάλιν σκεδάννυσθαι .
τ αὐτὸ δὴ τοῦτο τοῖς πράγμασιν ὑπάρχον ἐξαπατᾷ τοὺς πολλούς , ὡς , ἂν οἰκίας μεγάλας περιβάλωνται καὶ πλῆθος ἀνδραπόδων καὶ χρημάτων συναγάγωσιν , ἡδέως βιωσομένους .
τὸ δ ἡδέως ζῆν καὶ ἱλαρῶς οὐκ ἔξωθέν ἐστιν , ἀλλὰ τ οὐναντίον ὁ ἄνθρωπος τοῖς περὶ αὑτὸν πράγμασιν ἡδονὴν καὶ χάριν ὥσπερ ἐκ πηγῆς τοῦ ἤθους προστίθησιν 0 .
15 αἰθομένου δὲ πυρὸς γεραρώτερος οἶκος ἰδέσθαι , καὶ πλοῦτος 0 ;
ἡδίων καὶ δόξα λαμπροτέρα καὶ δύναμις , ἂν τὸ ἀπὸ τῆς ψυχῆς ἔχῃ γῆθος 0 ·
ὅπου καὶ πενίαν καὶ φυγὴν καὶ γῆρας ἐλαφρῶς καὶ προσηνῶς πρὸς εὐκολίαν καὶ πραότητα τρόπου φέρουσιν 0 .
ὡς γὰρ ἀρώματα τρίβωνας εὐώδεις καὶ ῥάκια ποιεῖ , τοῦ δ Ἀγχίσου τὸ σῶμα ἰχῶρα πονηρὸν ἐξεδίδου νώτου καταστάζοντα βύσσινον φάρος , οὕτω μετ ἀρετῆς καὶ δίαιτα πᾶσα καὶ βίος ἄλυπός ἐστι καὶ ἐπιτερπής , ἡ δὲ κακία καὶ τὰ λαμπρὰ φαινόμενα καὶ πολυτελῆ καὶ σεμνὰ μιγνυμένη λυπηρὰ καὶ ναυτιώδη καὶ δυσπρόσδεκτα παρέχει τοῖς κεκτημένοις οὗτος μακάριος ἐν ἀγορᾷ νομίζεται ·
ἐπὰν δ ἀνοίξῃ τὰς θύρας , τρισάθλιος , γυνὴ κρατεῖ πάντων , ἐπιτάττει , μάχετ ἀεί .
καίτοι γυναικὸς οὐ χαλεπῶς ἄν τις ἀπαλλαγείη πονηρᾶς ἀνὴρ ὤν , μὴ ἀνδράποδον πρὸς δὲ τὴν ἑαυτοῦ κακίαν οὐκ ἔστι γραψάμενον ἀπόλειψιν πραγμάτων ἀφεῖσθαι καὶ ἀναπαύεσθαι γενόμενον καθ αὑτόν , ἀλλ ἀεὶ συνοικοῦσα τοῖς σπλάγχνοις καὶ προσπεφυκυῖα νύκτωρ καὶ μεθ ἡμέραν εὕει ἄτερ δαλοῖο καὶ ὠμῷ γήραϊ δῶκε , βαρεῖα συνέκδημος οὖσα δι ἀλαζονείαν καὶ πολυτελὴς σύνδειπνος ὑπὸ λιχνείας καὶ σύγκοιτος ὀδυνηρά , φροντίσι καὶ μερίμναις καὶ ζηλοτυπίαις ἐκκόπτουσα τὸν ὕπνον καὶ διαφθείρουσα .
καὶ γὰρ ὃ καθεύδουσι , τοῦ σώματος ὕπνος ἐστὶ καὶ ἀνάπαυσις , τῆς ψυχῆς πτοῖαι καὶ ὄνειροι καὶ ταραχαὶ διὰ δεισιδαιμονίαν 0 .
ὅταν δὲ νυστάζοντά μ ἡ λύπη λάβῃ , ἀπόλλυμ ὑπὸ τῶν ἐνυπνίων φησί τις .
οὕτω δὲ καὶ φθόνος καὶ φόβος καὶ θυμὸς καὶ ἀκολασία διατίθησι .
μεθ ἡμέραν μὲν γὰρ ἔξω βλέπουσα καὶ συσχηματιζομένη πρὸς ἑτέρους ἡ κακία δυσωπεῖται καὶ παρακαλύπτει τὰ πάθη , καὶ παντάπασι ταῖς ὁρμαῖς ἐκδίδωσιν ἑαυτὴν ἀλλ ἀντιτείνει καὶ μάχεται πολλάκις ·
ἐν δὲ τοῖς ὕπνοις ἀποφυγοῦσα δόξας καὶ νόμους καὶ πορρωτάτω γενομένη τοῦ δεδιέναι τε καὶ αἰδεῖσθαι , πᾶσαν ἐπιθυμίαν κινεῖ καὶ ἐπανεγείρει τὸ κακόηθες καὶ ἀκόλαστον .
μητρί τε γὰρ ἐπιχειρεῖ μίγνυσθαι , ὥς φησιν ὁ Πλάτων ;
καὶ βρώσεις ἀθέσμους προσφέρεται καὶ πράξεως οὐδεμιᾶς ἀπέχεται , ἀπολαύουσα τοῦ παρανομεῖν ὡς ἀνυστὸν ἐστιν εἰδώλοις καὶ φάσμασιν εἰς οὐδεμίαν ἡδονὴν οὐ δὲ τελείωσιν τοῦ ἐπιθυμοῦντος τελευτῶσιν , ἀλλὰ κινεῖν μόνον καὶ διαγριαίνειν τὰ πάθη καὶ τὰ νοσήματα δυναμένοις .
ποῦ τοίνυν τὸ ἡδὺ τῆς κακίας ἐστίν , εἰ μηδαμοῦ τὸ ἀμέριμνον καὶ τὸ ἄλυπον μη δ αὐτάρκεια μη δ ἀταραξία μη δ ἡσυχία 0 ;
ταῖς μὲν γὰρ τῆς σαρκὸς ἡδοναῖς 0 ;
ἡ τοῦ σώματος εὐκρασία καὶ ὑγίεια χώραν καὶ γένεσιν δίδωσι ·
τῇ δὲ ψυχῇ οὐκ ἔστιν ἐγγενέσθαι γῆθος οὐ δὲ χαρὰν βέβαιον , ἂν μὴ τὸ εὔθυμον καὶ ἄφοβον καὶ θαρραλέον ὥσπερ ἕδραν ἢ γαλήνην ἄκλυστον ὑποβάληται , ἀλλὰ κ ἂν ὑπομειδιάσῃ τις ἐλπὶς ἢ τέρψις , αὕτη ταχὺ φροντίδος ἐκραγείσης ὥσπερ ἐν εὐδίᾳ σπιλάδος συνεχύθη καὶ συνεταράχθη 0 .
ἅθροιζε χρυσίον , σύναγε ἀργύριον , οἰκοδόμει περιπάτους , ἔμπλησον ἀνδραπόδων τὴν οἰκίαν καὶ χρεωστῶν τὴν πόλιν ·
ἂν μὴ τὰ πάθη τῆς ψυχῆς καταστορέσῃς καὶ τὴν ἀπληστίαν παύσῃς καὶ φόβων καὶ φροντίδων ἀπαλλάξῃς σαυτόν , οἶνον διηθεῖς ·
πυρέττοντι καὶ χολικῷ μέλι προσφέρεις καὶ σιτία καὶ ὄψα κοιλιακοῖς ἑτοιμάζεις καὶ δυσεντερικοῖς , μὴ στέγουσι μη δὲ ῥωννυμένοις ἀλλὰ προσδιαφθειρομένοις ὑπ αὐτῶν .