Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
διὰ τοῦτο τὰ χερουβὶμ πλήρη ὀφθαλμῶν , τὰ νῶτα , τὴν κεφαλήν , τὰς πτέρυγας , τοὺς πόδας , τὰ στήθη 0 .
καὶ πάντα ὀφθαλμῶν ἐπεπλήρωτο , ἐπειδὴ ἡ σοφία πανταχόθεν βλέπει , πανταχόθεν ἠνεῳγμένον ἔχει τὸ ὄμμα .
ἕξ φησι πτέρυγες τῷ ἑνὶ καὶ ἕξ πτέρυγες τῷ ἑνί 0 .
καὶ ταῖς μὲν δυσὶ κατεκάλυπτον τὸ πρόσωπον καὶ ταῖς δυσὶ τοὺς πόδας , ταῖς δὲ δυσὶν ἐπέτοντο .
καὶ ἐκέκραγον ἕτερος πρὸς τὸν ἕτερον ·
ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος κύριος σαβαώθ , τουτέστι , κύριος στρατιῶν 0 .
ἓξ πτέρυγες τῷ ἑνὶ καὶ ἓξ πτέρυγες τῷ ἑνί 0 .
ὀκτὼ ἡσυχάζουσι καὶ τέσσαρες βοῶσι .
τί οὖν διδάσκει ἡμᾶς ἡ γραφή ;
μὴ πάντα κινεῖν λογισμὸν περὶ θεοῦ , ἀλλὰ τὰ μὲν σιωπῇ κηρύττειν , τὰ δὲ πίστει δοξάζειν καὶ θεολογεῖν 0 .
διὰ τί δὲ σκεπάζουσι τοὺς πόδας καὶ τὴν κεφαλήν ;
ἐπειδὴ οὔ τε ἀρχὴ εὑρίσκεται οὔ τε τέλος 0 .
ταῖς δὲ δυσὶ καλύπτουσι τὴν κεφαλὴν , ταῖς δυσὶ τοὺς πόδας 0 ·
δηλονότι ταῖς μέσαις πτέρυξι πέτονται , οὐ ταῖς ἄνω , οὐ ταῖς κάτω .
δεῖ γὰρ ἡμᾶς περὶ θεοῦ λαλοῦντας τὰ μέσα λαλεῖν ·
ὅτι θεός , ὅτι δημιουργός , ὅτι δεσπότης , ὅτι εὐεργέτης 0 1 2 .
ταῦτα πάντα μέσα 0 .
ἐὰν εἴπῃς πῶς ἐγέννησε , τὴν κεφαλὴν ἐγύμνωσας , ἣν σκέπει τὰ χερουβίμ .
ἐὰν δὲ εἴπῃς ποῦ τὸ τέλος τοῦ θεοῦ , τοὺς πόδας γυμνοῖς , οὓς σκέπει τὰ χερουβίμ 0 .
σκέπει δὲ τὴν κεφαλὴν καὶ τοὺς πόδας , οὐχ ἵνα κρύψῃ , ἀλλ ἵνα διδάξῃ , ὅτι ἀνεξερεύνητα , ὅτι ἀκατάληπτα 0 .
λάβε καὶ τὸν τύπον .
ἦσαν ἓξ καὶ ἕξ , δώδεκα πτέρυγες ·
ὀκτὼ ἡσυχάζουσι καὶ τέσσαρες κινοῦνται .
τύπος τῶν ἀποστόλων .
δώδεκα ἀπόστολοι , ἀλλὰ τέσσαρες βοῶσιν εὐαγγελισταί 0 .
καὶ τί βοῶσιν ;
ἣν ἐσπούδασεν ὁ σατανᾶς ἀνατρέψαι φωνήν .
Οὐχ ἁπλῶς ἔλεγον ὡς ἡμεῖς ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος , ἀλλὰ εἷς τῷ ἑνὶ ἀντέβαλλον , Καὶ ἐκέκραγον ἕτερος πρὸς τὸν ἕτερον 0 .
ἅγιος , φησίν , ἅπαξ ὀφείλομεν εἰπεῖν .
ὁ ἄλλος λέγει ·
ἅγιος 0 .
εἶτα ὁ ἕτερος , πρόσθες τὸ τρίτον Ἅγιος 0 .
ἐπεῖ οὖν τρία ἠριθμήσαμεν , μὴ νομίσῃς εἶναι τρεῖς θεούς .
τί οὖν Ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος κύριος 0 ;
Εἷς γὰρ κύριος , μία πίστις , ἓν βάπτισμα 0 .
καὶ ὥσπερ ἐν ταῖς ψαλμῳδίαις ἀντιπέμπουσιν ἀλλήλοις τὰ μέλη , οὕτως αἱ ἄνω δυνάμεις ἀντιχορεύουσιν ἀλλήλαις καὶ ὥσπερ ἐξ ἀντιφώνου μελῳδίας ἀναπέμπουσι τὴν δοξολογίαν .
πλήρης φησὶν ὁ οἶκος τῆς δόξης αὐτοῦ .
καὶ ἐπήρθη τὸ ὑπέρθυρον ἀπὸ τῆς κραυγῆς ἧς ἐκέκραγον , καὶ ὁ οἶκος ἐπληρώθη καπνοῦ .
ξένον πρᾶγμα 0 .
ἀπὸ τῆς δοξολογίας , δέον προστεθῆναι δόξαν , καὶ ἡ οὖσα ἀπώλετο καὶ καπνὸς εἰσῆλθε 0 .
καπνὸς δὲ ἐρημίας ἐστὶν εἰκών .
τί οὖν ἐστι τοῦτο ;
προῄδει τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον , ὅτι τὸ ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος ἥρμοσται τῷ κόσμῳ , τῷ κηρύγματι τῶν ἀποστόλων , καὶ οὐ δέχεται αὐτὸ ὁ ναὸς τῶν Ἰουδαίων .
λέγει οὖν , ὅτι μετὰ τὸ κήρυγμα τοῦ εὐαγγελίου ἐρημίας καὶ καπνοῦ πληροῦται ἡ συναγωγή .
ἐπήρθη δὲ οὐχ ἡ θύρα , ἀλλὰ τὸ ὑπέρθυρον .
πρόσ εχε .
πᾶσα θύρα οὐδὸν ὑποκείμενον ἔχει καὶ ὑπέρθυρον ἐπικείμενον ταῖς παραστάσι .
καὶ οὔ τε στῆναι δύνανται παραστάδες μὴ ἔχουσαι οὐδὸν οὐ δὲ στηριχθῆναι ἀσάλευτοι δύνανται μὴ λαβοῦσαι τὸ ὑπέρθυρον .
ἐπήρθη οὖν τῆς συναγωγῆς τὸ ἄνω σχῆμα .
Οὐχ ὅλη μὲν ἡ συναγωγή , θύρας μὲν ἔχουσα , ὑπέρθυρον δὲ οὐκ ἔχουσα 0 .
τὸ ὑπέρθυρόν ἐστιν ἡ ἄνω κρατοῦσα δύναμις .
ἐπήρθη τὸ ὑπέρθυρον , ἐγυμνώθη τῆς χάριτος .
ἀφ οὗ τὸ ὑπέρθυρον ἐπήρθη , ἀνάγκη τὰς παραστάδας καὶ ὑπὸ τῆς τυχούσης χειρὸς σαλεύεσθαι 0 .
διὰ τοῦτο πᾶσα χεὶρ σαλεύει τὰ Ἰουδαïκά .
καὶ θήσω τὴν Ἱερουσαλὴμ ὡς πρόθυρα σαλευόμενα .
καὶ ὁ οἶκός φησιν ἐπληρώθη καπνοῦ .
καὶ ποῦ ἡ δόξα ἀπῆλθε ;
καὶ πλήρης τῆς δόξης ὁ οἶκος αὐτοῦ 0 .
ἐπλήσθη καπνοῦ .
Εἰσελθόντος τοίνυν τοῦ καπνοῦ , ἀνάγκῃ ἡ δόξα μετετέθη .
καὶ ποῦ μετετέθη ;
Οὐκ ἐν ἑνὶ οἴκῳ , ἀλλ ἐπλήρωσε τὰς ἐκκλησίας ἀνὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην 0 .
καὶ ἵνα δείξῃ τὰ χερουβίμ , ποῦ ἀπῆλθεν ἡ δόξα ἡ ἐν τῷ ναῷ , Πλήρης πᾶσα ἡ γῆ τῆς δόξης αὐτοῦ 0 .
ἐγυμνώθη ἓν ἔθνος καὶ ἐφωτίσθη τὰ πέρατα τῆς γῆς .
ταύτην τὴν ἁγίαν φωνὴν κυρίου , τὴν βασιλικὴν δοξολογίαν , ταύτην τὴν ἔνθεον μυσταγωγίαν ἔλεγε διαβολικὸν στόμα , περίελε ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου .
ὅτι δὲ κατ αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ χωρεῖ ἡ βλασφημία , δήλη ἡ μαρτυρία 0 .
τίνα εἶδεν Ἡσαΐας ἐν τῷ θρόνῳ ;
ἤκουσα φωνὴν κυρίου λέγοντος ·
τίνα ἀποστείλω ;
καὶ τίς πορεύσεται πρὸς τὸν λαὸν τοῦτον ;
κατηλλάγη μὲν τῷ δούλῳ , ἀκμὴν δὲ ἔφερεν ἀγανακτήσεως .
ὥσπερ ἡμεῖς ἐὰν διαλλαγῶμεν οἰκέτῃ , οὐκ εὐθέως αὐτῷ τὸ ὅλον ὄμμα χαριζόμεθα , ἀλλὰ ἠρέμα ὑποκλέπτομεν τὴν ὄψιν ·
οὕτως ὁ θεὸς μὴ θέλων δεῖξαι ὅλον τὸ πρόσωπον , ἑστῶτος αὐτοῦ λέγει ·
ὥσπερ ἐὰν ὦσι δοῦλοι ἑστῶτες ἐπὶ δεσπότου καὶ θέλῃ αὐτῶν μέμψασθαι τὴν ῥᾳθυμίαν , λέγει ·
Εἰς τήνδε τὴν χρείαν οὐκ ἔχω ἄνθρωπον .
Οὐχ ὡς μὴ ἔχων , ἀλλ ὡς σπουδαῖον μὴ ἔχων 0 .
Οὕτω καὶ ὁ θεός 0 ·
τίνα ἀποστείλω ἀντὶ τούτου ;
τὸν σιωπήσαντα , τὸν πολεμοῦντα τὴν ἱερωσύνην 0 ;
τί οὖν Ἡσαΐας 0 ;
ὡς οἰκέτης ἐν προσκρούσει γενόμενος , καὶ δηχθεὶς καὶ σπεύδων ὑπὲρ τῶν πρώτων ἀπολογήσασθαι 0 ·
ἰδοὺ ἐγώ , ἀπόστειλόν με .
πόθεν οὖν δείξωμεν , ὅτι Χριστοῦ ἦν ἡ δόξα ;
τοιαῦτα δὲ σημεῖα πεποιηκότος τοῦ Ἰησοῦ , οὐκ ἐπίστευσαν αὐτῷ Ἰουδαῖοι , ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ Ἡσαΐου ·
ἀκοῇ ἀκούσετε , καὶ οὐ μὴ συνῆτε .
ταῦτα δὲ εἶπεν , ὅτε εἶδεν τὴν δόξαν αὐτοῦ , καὶ ἐλάλησε περὶ αὐτοῦ .
Εἶδες τὸ κεφάλαιον ἡμῶν τῆς σωτηρίας τὸν ἁγιασμόν ;
ἁγιασμὸς ἐὰν μὴ γένηται , οὐ δὲ τὸ μυστήριον τελεῖται 0 .
ἔχεις τὴν εἰκόνα .
μόνον εἶπε τὰ χερουβίμ .
ἡγιάσθη ἡ θυσία .
καὶ ἀπεστάλη φησὶ πρός με ἓν τῶν χερουβίμ , καὶ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ εἶχεν ἄνθρακα , ὃν τῇ λαβίδι ἔλαβεν ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου .
μὴ ἔλαβεν , ἕως οὗ ἡγιάσθη .
ἥψατό φησι τῶν χειλέων μου .
διὰ τί τῶν χειλέων 0 ;
τὰ πρόθυρα τῶν μυστηρίων 0 .
τί λέγομεν οἱ πιστοί ;
τοῦτο τὸ μυστήριον ἀφίησιν ἁμαρτίας .
λέγει καὶ τὰ χερουβίμ ·
ἰδοὺ ἀφῄρηκα τὰς ἁμαρτίας σου .
Εἶδες τὸν τύπον ;
Εἶδες τὴν ἀλήθειαν λάμπουσαν ;
Αὐτὸν τοίνυν τὸν ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ καὶ ἐπηρμένου μὴ διαλείπωμεν ἁγιάζοντες .
Εὐχαριστήσωμεν δὲ καὶ ὑπὲρ τῆς ψυχῆς τῆς δελεασθείσης , ἣν ἥρπασεν ὁ λύκος καὶ ἀπέσπασεν ὁ ποιμὴν καὶ ἥρπασεν ὁ διάβολος καὶ ἀφείλατο ὁ φιλάνθρωπος , ἵνα πᾶν στόμα αἱρετικὸν καὶ πᾶσα γλῶσσα μαινομένη βλασφημίαν ὑμνήσῃ πατέρα καὶ υἱὸν καὶ ἅγιον πνεῦμα εἰς τοὺς αἰῶνας .
ὁ μὲν τοῦ κόσμου τεχνίτης ἡλίῳ καὶ σελήνῃ καὶ ἄστροις τὸν οὐρανὸν ἐκαλλώπισε καὶ τὴν γῆν ἄνθεσι καὶ φυτοῖς ἐστεφάνωσε καὶ πᾶσαν τὴν κτίσιν διαφόρως ἐποίκιλλεν .
ἡμᾶς δὲ δεῖ τὸν τῆς δημιουργίας λόγον ἀναλαβόντας θαυμάζειν μὲν τὰ γεγενημένα , προσκυνεῖν δὲ τὸν τεχνίτην .
Οὐ γὰρ ἐγράφη ταῦτα , ἵνα μάθωμεν ὅτι γέγονε μόνον , ἀλλὰ καὶ θαυμάσωμεν τὸν ποιήσαντα .
Εἴρηται ὅτι τῇ πρώτῃ τὰς ὕλας τῶν κτισμάτων παρήγαγε , τῇ δευτέρᾳ πῶς τὸ στερέωμα ἐξ ἠραιωμένης φύσεως τῶν ὑδάτων συνεστήσατο καὶ διὰ τοῦτο στερέωμα ἐκλήθη .
διὰ τοῦτο δὲ καὶ ὁ Χριστὸς τὴν οἰκουμένην πᾶσαν ἐξηραιωμένην καὶ κεχαυνωμένην , διαφόροις πολυθέου πλάνης ὕλαις ἐσκορπισμένην συνήγαγε καὶ μίαν ἐποίησε πίστιν καὶ Κατὰ τὸ στερέωμα τῆς εἰς τὸν Χριστὸν πίστεως .
ἐμερίσθη τοίνυν ἡ ἄβυσσος καὶ ἦν τὸ μεῖναν κάτω ὕδωρ ἄβυσσος καὶ τὸ ὑψωθὲν ἄνω ἄβυσσος 0 .
ἄβυσσος ἄβυσσον ἐπικαλεῖται εἰς φωνὴν τῶν καταρακτῶν σου .
ἐμερίσθη τοίνυν ἡ ἄβυσσος καὶ ἐγένετο στερέωμα .
λοιπὸν ἡ γῆ ἐκεκάλυπτο ὕδατι .
καὶ εἶπέ φησιν ὁ θεός ·
συναχθήτω τὸ ὕδωρ τὸ ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ εἰς συναγωγὴν μίαν , καὶ ὀφθήτω ἡ ξηρά .
ἐπειδὴ πάντα βούλονται οἱ ἄθλιοι τῶν αἱρετικῶν παῖδες καὶ τρόπον ἐρευνῶσιν ἀκαταλήπτου φύσεως , εἴπωσι πῶς συνήχθη τὸ ὕδωρ καὶ ποῦ συνήχθη ἢ συναχθὲν ποῦ ἐχώρησεν .
Οὐ γὰρ ἀκολουθεῖν δεῖ , καθ ὑμᾶς , ἁπλῶς ταῖς φωναῖς , ἀλλὰ ζητεῖν τὰ πράγματα .
συναχθήτω τὸ ὕδωρ .
ποῦ συνήχθη ;
Εἰς τὴν θάλασσαν .
Οὐ γὰρ ἦν τότε πεπληρωμένη ἡ θάλασσα ;
ἡ γῆ ἐπεπλήρωτο , πάντως καὶ ἡ θάλασσα 0 .
ποῦ οὖν συνήχθη ;
Οἱ τὰ ἐν ποσὶ καὶ ὁρώμενα μὴ δυνάμενοι καταλαβεῖν , πολυπραγμονοῦσι βυθὸν ἀνεξιχνίαστον καὶ ἄβυσσον θεότητος ἀκατάληπτον καὶ οὐκ ἐντρέπει αὐτοὺς ἡ θάλασσα ἀκατάληπτος οὖσα ἐρευνᾶν περὶ τοῦ τεχνίτου .
διὰ τοῦτο καὶ πρὸς αἱρετικοὺς λεγέτω ὁ προφήτης .
Αἰσχυνθήτωσαν αἱρετικοί , εἶπεν ἡ θάλασσα , ὥσπερ εἶπεν ·
Αἰσχύνθητι Σιδών , εἶπεν ἡ θάλασσα .
ποῦ οὖν συνήχθη τὰ ὕδατα , ἄκουε .
ὅτε τὴν γῆν ἐποίησεν ὁ θεός , οὐδέπω ἦν τὰ κοιλώματα τῶν ὀρέων , ἀλλ ἅμα εἶπε Συναχθήτω τὸ ὕδωρ καὶ ἐρράγη ἡ γῆ καὶ κόλπους ἐποίησε .
μαρτυρεῖ τῷ πράγματι , ὅτι γῆ ἐστιν ἡ σχισθεῖσα , αἱ νῆσοι , τὰ ὄρη μεταξύ .
καὶ διὰ τοῦτο κατέλιπεν ὁ θεὸς τὰς νήσους καὶ τὰ ὄρη , ἵνα μάθῃς , ὅτι ἀπ ἀρχῆς συνῆπτο .
θεοῦ δὲ λόγος αὐτὰ ἔρρηξεν .
συναχθήτω τὸ ὕδωρ , ἐγυμνώθη ἡ γῆ .
δεῖ δὲ εἰδέναι , ὅτι ὁ θεὸς τὴν γῆν τὴν σήμερον οὕτω καλουμένην οὔ τε γῆν ἐποίησεν οὔ τε ὄνομα αὐτῇ τοιοῦτον ἔδωκεν ·
ἀλλ ἦν τὸ ὄνομα τῆς κοσμοποιίας ἀπ ἀρχῆς ἡ ξηρά , Ὅτι αὐτοῦ ἐστιν ἡ θάλασσα καὶ αὐτὸς ἐποίησεν αὐτὴν καὶ τὴν ξηρὰν αἱ χεῖρες αὐτοῦ ἔπλασαν .
ξηρὰ ἐγένετο , ἐπεκλήθη δὲ γῆ , ὥσπερ τοῦτο τὸ στερέωμα ἐγένετο , ἐπεκλήθη δὲ οὐρανός .
χωρισθέντων τοίνυν τῶν ὑδάτων προῆλθεν ἡ ξηρὰ ὄψιν ἔχουσα γῆς μεμεθυσμένης .
νεωστὶ γὰρ ὑπεχώρησαν τὰ ὕδατα .
ὡς οὖν ἐγυμνώθη ἡ γῆ , κελεύει ὁ δημιουργός ·
βλαστησάτω ἡ γῆ βοτάνην χόρτου , σπεῖρον σπέρμα κατὰ γένος καὶ καθ ὁμοιότητα , καὶ ξύλον κάρπιμον , οὗ τὸ σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ κατὰ γένος καὶ καθ ὁμοιότητα 0 .
Οὐδὲ τοῦτο αἰσχύνει τοὺς αἱρετικούς .
βοτάνη καὶ ξύλα καὶ χόρτος γεννᾷ καθ ὁμοιότητα καὶ ὁ θεὸς ἀνόμοιον ἐγέννησε ;
καὶ ὅτε τὰ τετράποδα πάλιν καὶ τὰ ἑρπετὰ καὶ πετεινὰ ἐγένετο , λέγει ὁ θεός ·
ἐξαγαγέτω τὰ ὕδατα ἑρπετὰ ψυχῶν ζωσῶν καὶ πετεινὰ πετόμενα ἐπὶ τῆς γῆς κατὰ γένος .
τὰ θηρία , τὰ ἑρπετά , τὰ πετεινά , τὰ νηκτά , ἡ βοτάνη , ὁ χόρτος , τὰ ξύλα κατὰ γένος καὶ καθ ὁμοιότητα γεννᾷ καὶ μόνος ὁ θεὸς ἀνόμοιον ἐγέννησεν ;
καὶ ἡμᾶς μὲν δημιουργῶν ὁ θεὸς εἶπε ·
τὸ ἔργον καθ ὁμοίωσιν καὶ ὁ τεχνίτης ἀνόμοιος 0 ;
ἀλλ  ὅρα τὸ θαυμαστόν .
πολλάκις γὰρ ἡ αἱρετικὴ κακία εὑρίσκει φωλεόν ·
ἐὰν οὕτω φησὶν εἴπῃς τὸν υἱὸν καθ ὁμοίωσιν , ὡς καὶ ἡμᾶς , δεχόμεθα 0 .
ἄλλο γὰρ φύσεως ὁμοιότης , ἄλλο χάριτος 0 1 2 .
ἡμεῖς καθ ὁμοίωσιν , ἐκεῖνος ὁμοίωσις 0 1 .
ὁ γὰρ ἑωρακὼς ἐμέ , ἑώρακε τὸν πατέρα ·
ἡμεῖς δὲ καθ ὁμοίωσιν 0 .
δεῖ δὲ τοὺς δούλους τοῦ θεοῦ ἐρωτᾶν τὰς διαφορὰς τῶν λέξεων .
βλαστησάτω ἡ γῆ βοτάνην χόρτου καὶ ξύλον κάρπιμον ποιοῦν καρπόν .
ἐξαγαγέτω ἡ γῆ τετράποδα καὶ θηρία .
διὰ τί ἐκεῖ βλαστησάτω καὶ ὧδε ἐξαγαγέτω ;
τὰ βλαστήματα καὶ τὰ ξύλα καὶ οἱ καρποὶ κατ ἐνιαυτὸν βλαστάνουσιν .
ἐπειδὴ οὖν ἔμελλε τὰ ὕδατα παραμένειν τῇ γῇ καὶ πάντως ἐξ αὐτῆς προέρχεσθαι , διὰ τοῦτο βλαστησάτω .
τὰ μέντοι ζῷα διὰ τοῦτο ἐξαγαγέτω , ἐπειδὴ ἅπαξ ἀπὸ γῆς γεννηθέντα , οὐκέτι πάλιν ἀπὸ γῆς , ἀλλ ἀπὸ τῶν διαδοχῶν τίκτονται .
ἐγένετο οὕτως .
ἔδραμεν εἰς ἔργον ὁ λόγος , ἐκοσμήθη ἡ γῆ .
ἔδει λοιπὸν κοσμηθῆναι καὶ τὸν οὐρανόν .
διὰ τί δὲ προγενεστέραν ποιεῖ τὴν διακόσμησιν τῆς γῆς τοῦ οὐρανοῦ ;
διὰ τὴν μέλλουσαν ἀνακύπτειν πολύθεον πλάνην περὶ ἥλιον καὶ σελήνην καὶ ἄστρα 0 .
γενηθήτωσαν φωστῆρες ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ .
τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ διατί οὐκ ἐποίησεν ἥλιον καὶ σελήνην 0 ;
ἐπειδὴ οὐδέπω ἦν τὸ στερέωμα γενόμενον , ἐν ᾧ ἔμελλε πεπῆχθαι .
καὶ οὐ διὰ τοῦτο μόνον , ἀλλ ἐπειδὴ οὐδέπω ἦσαν καρποὶ οἱ ὑφείλοντες θάλπεσθαι 0 .
τῇ γὰρ τρίτῃ ἐβλάστησαν οἱ καρποί .
καὶ ἵνα μὴ νομισθῇ πάλιν , ὅτι τῇ φύσει τοῦ ἡλίου ἐβλάστησαν , ὅτε ἀπηρτίσθη ἡ δημιουργία , τότε λοιπὸν ποιεῖ ὁ θεὸς ἥλιον , σελήνην , ἄστρα .
πόθεν τὰ αὐτὰ ἐποίησεν ;
Εἴρηται γάρ , ὅτι τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ ἐκ μὴ ὄντων ἐποίησε τὰ πάντα , ταῖς δὲ ἄλλαις ἐξ ὄντων 0 .
πόθεν οὖν ὁ ἥλιος 0 ;
ἐκ τοῦ γενομένου φωτὸς τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ , ὃ μετέβαλεν ὡς ἠθέλησεν ὁ τεχνίτης , καὶ εἰς διαφόρους μετεσκεύασεν ὄψεις , ἐκεῖ τὴν ὕλην τοῦ φωτός , ὧδε τοὺς ἀστέρας 0 1 2 .
ὡς εἴ τις προβάλοιτο μᾶζαν χρυσοῦ καὶ μετὰ ταῦτα νομίσματα κατακόψας , οὕτω διαθείη τοῦ φωτὸς τὴν διακόσμησιν .
ὥσπερ γὰρ τὴν ἄβυσσον τότε ἓν ὕδωρ ὑπάρχουσαν ἐμέρισεν εἰς τὰς θαλάσσας , εἰς ποταμούς , εἰς πηγάς , εἰς λίμνας , εἰς φρέατα , οὕτω καὶ τὸ φῶς ἓν ὑπάρχον , μονοειδές , κατατεμὼν ὁ τεχνίτης , ἐμέρισεν εἰς ἥλιον καὶ σελήνην καὶ ἄστρα .
θέλω δὲ ζητῆσαι , πῶς ἐποίησεν ὁ θεὸς τοὺς φωστῆρας .
φαίνεται γὰρ ποιήσας αὐτοὺς ἔξω τοῦ οὐρανοῦ καὶ τότε πήξας ἄνω .
ὥσπερ τεχνίτης , ἐπειδὰν ἀπαρτίσῃ εἰκόνα , τότε πήγνυσιν αὐτὴν ἐν τοίχῳ , οὕτως ὁ θεὸς πρῶτον ἐποίησε τοὺς φωστῆρας ἔξω τοῦ οὐρανοῦ καὶ τότε ἔπηξεν ἄνω ὥσπερ τεχνίτης , Καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς τοὺς δύο φωστῆρας , καὶ ἔθετο αὐτοὺς ἐν τῷ οὐρανῷ 0 1 .
πῶς οὖν αὐτοὺς ἔπηξεν ;
ἆρα μὴ ὁμοῦ ἦσαν οἱ δύο πεπηγμένοι ;
Οὐκ ἔχει λόγον .
κατὰ τὴν φωνὴν αὐτοῦ τοῦ θεοῦ ἡ πῆξις 0 .
ἔθετό φησιν ὁ θεὸς τοὺς φωστῆρας , τὸν φωστῆρα τὸν μέγαν εἰς ἀρχὰς τῆς ἡμέρας καὶ τὸν φωστῆρα τὸν ἐλάσσω εἰς ἀρχὰς τῆς νυκτός .
ὅτε ὁ ἥλιος ἐπάγη εἰς ἀνατολήν , ἐπάγη ἡ σελήνη εἰς δύσιν ·
ἐπειδὴ ἐκείνη μὲν ἄρχειν τῆς νυκτὸς ἐκελεύσθη , ὁ δὲ τῆς ἡμέρας 0 1 .
ἐγένετο οὖν ἡ σελήνη καὶ γεννᾶται τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ πανσέληνος .
Οὐ γὰρ ἔδει ἠκρωτηριάσθαι τὸ ἔργον εὐθέως , ἀλλ ἔδει δειχθῆναι τὸν φωστῆρα οἷος ἐγένετο .
μετὰ δὲ ταῦτα τῇ ἀλλοιώσει ἔδειξε χρόνους καὶ καιροὺς καὶ διαφορὰς ἡμερῶν .
ποιεῖ οὖν αὐτὴν ὁ θεὸς ὡς πεντεκαιδεκαταίαν πεπληρωμένην .
ὁ ἥλιος ἀνέτελλεν ὄρθρου ·
ὅτε γὰρ ἐπάγη ἡ σελήνη ἐν τῷ ὄρθρῳ , ἐφαίνετο πρὸς δύσιν .
ὡς οὖν ἔτρεχεν ὁ ἥλιος τὸν ἴδιον δρόμον πρὸς δύσιν , ἡ σελήνη ἤρχετο εὐθέως τοῦ ἀνατέλλειν , ἵνα πληρωθῇ τὸ ἀρχέτωσαν τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτός .
λοιπὸν ζήτημα 0 ·
διὰ τί ὁ θεὸς πεπληρωμένην ἐποίησε τὴν σελήνην ;
τὸ γὰρ νόημα βαθύ 0 .
ἐχρῆν αὐτὴν τῇ τετάρτῃ ἡμέρᾳ γεναμένην , ὡς τεταρταίαν φαίνεσθαι .
ἀλλὰ πάλιν εἰ ἦν τεταρταία , τὸ ἄκρον τῆς δύσεως οὐκ ἀντεῖχεν .
Εὑρέθη οὖν πλεονεκτοῦσα ἕνδεκα ἡμέρας .
τεταρταία ἐγένετο καὶ ἐφαίνετο ὡς πεντεκαιδεκαταία .
ἕνδεκα ἡμέρας ἐπλεονέκτει λοιπὸν ἡ σελήνη τὸν ἥλιον , οὐ τῇ ποιήσει , ἀλλὰ τῇ φαύσει .
διὰ τοῦτο ἃς τότε ἐπλεονέκτησεν ἡ σελήνη , ἀποδίδωσι τῷ ἡλίῳ .
ὁ γὰρ κατὰ σελήνην καὶ καθ ἕκαστον μῆνα ἀπὸ εἴκοσι ἐννέα ἥμισυ ἡμερῶν ἀριθμὸς γιγνόμενος , ποιεῖ ἐν τοῖς δεκαδύο μησὶ τοῦ ἐνιαυτοῦ ἡμέρας τριακοσίας πεντήκοντα τέσσαρας .
ἐὰν γὰρ οὕτω ψηφίσῃς τὸν μῆνα ἀπὸ εἴκοσι ἐννέα ἥμισυ ἡμερῶν , γίγνονται τοῦ ἐνιαυτοῦ ἡμέραι τριακόσιαι πεντήκοντα τέσσαρες , ἵνα ἃς ἐπλεονέκτησε τότε ἡμέρας ἡ σελήνη κατ ἐνιαυτὸν ἀποδίδωσι τῷ ἡλίῳ .
ὁ ψηφιστὴς ψηφιζέτω .
γενηθήτωσαν φωστῆρες ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ , ὥστε φαίνειν ἐπὶ τῆς γῆς .
ἐπειδὴ ἡ φύσις τοῦ πυρὸς ἀνώδρομος ἦν , χαλινὸν ἐπιτίθησιν ὁ θεὸς τῇ φύσει , ὥστε μὴ ἄνω πέμπειν τὴν αὐγήν , ἀλλὰ κάτω .
πῦρ γὰρ οὐκ ἀνέχεται προσέχειν κάτω , ἀλλ ἄνω .
ἐὰν ἔχῃς δᾷδα , στρέψον αὐτὴν κάτω , καὶ ὁρᾷς ὅτι κ ἂν τὸ ὄργανον στρέψῃς , τὸ πῦρ ἄνω τρέχει .
ἐπειδὴ οὖν ᾔδει αὐτοῦ τοιαύτην εἶναι τὴν φύσιν , ἐπέδησεν αὐτήν , ἵνα μὴ κατὰ τὴν φύσιν λάμπῃ , ἀλλὰ κατὰ τὸ πρόσταγμα .
Εἴ τις ὑμῶν παρετηρήσατο ἔλαιον ἀπὸ λύχνου , πῶς συγκατασπᾶται τῷ ἐλαίῳ τὸ πῦρ , καὶ ἡ μὲν βία τοῦ ἐλαίου κάτω ἕλκει , ἡ δὲ φύσις τοῦ πυρὸς ἄνω τρέχει καὶ ὥσπερ βίαν ὑφιστάμενον καταβοᾷ ·
εἴ ποτε γὰρ ἀναγκάζεται πῦρ τρέχειν παρὰ τὴν ἀκολουθίαν , φωνὴν ἀφίησιν ὡς βίαν πάσχον , ὡς παρὰ φύσιν ὁδεῦον .
ὅταν γάρ τι παρὰ φύσιν ἐν τῷ στοιχείῳ γένηται , βοᾷ .
ὅταν ἐπιβληθῇ ἔλαιον τῷ πυρί , φωνὴν οὐκ ἀφίησιν ·
ἐὰν δὲ ὕδωρ ἐπιβληθῇ , τρίζει .
καὶ τοῦτο ὑγρὸν κ ἀκεῖνο ὑγρόν 0 .
ἀλλ ἐπειδὴ κ ἀκεῖνο ἀπὸ ξύλου ὄψον , καὶ ἡ ἐλαία τρέφουσα , φίλον δὲ ἀεὶ τῷ ξύλῳ τὸ πῦρ , δέχεται ἡδέως τὰ ἀπὸ τοῦ συγγενοῦς 0 .
ἐὰν δὲ ὕδωρ πυρὶ ἐπιβληθῇ , τρίζει .
τῷ γὰρ ἐναντίῳ μάχεται .
τὸ πῦρ ἴδιόν ἐστι τοῦ ἀέρος .
συγγενὲς γάρ 0 .
φυσᾷς εἰς λύχνον καὶ καπνίζει ὁ ἀὴρ τὸ πῦρ καὶ οὐδαμοῦ εὑρίσκεται .
τὸ γὰρ συγγενὲς ἔδραμε .
βλέπε τοῦ τεχνίτου τὴν σοφίαν , βλέπε τὴν δύναμιν .
ἔθηκε τοὺς φωστῆρας ἐν τῷ οὐρανῷ , ὥστε φαίνειν ἐπὶ τῆς γῆς ·
καὶ ἔστωσάν φησιν εἰς σημεῖα καὶ εἰς ἡμέρας καὶ εἰς ἐνιαυτούς .
τί ἐστιν εἰς σημεῖα ;
Οἱ μὲν ματαιολόγοι περὶ ἀστρολογίας ἑαυτῶν ἐκένωσαν τὰς ἐλπίδας , σημειούμενοι πράγματα ἀνυπόστατα .
ὅτι γὰρ οὐκ ἔστι τι σημειώσασθαι περὶ ζωῆς ἀνθρώπων ἀπὸ ἄστρων , Ἀναστήτωσαν οἱ ἀστρολόγοι τοῦ οὐρανοῦ καὶ οἱ βλέποντες τὰ σημεῖα , καὶ εἰπάτωσάν σοι τί μέλλει γίνεσθαι .
περὶ μὲν οὖν ζωῆς ἀνθρώπων οὐδὲν σημεῖον δίδωσιν οὐρανός .
θέλεις δὲ μαθεῖν αὐτοῦ τὰ σημεῖα ;
σημαίνει ὄμβρους , ἀνέμους , χειμῶνα , εὐδίαν .
τὰ ἄστρα ταῦτα σημαίνει , καὶ τοῦτο διὰ θεοῦ φιλανθρωπίαν , ἵνα ὁ ναυτίλος ἴδῃ τὸ σημεῖον καὶ φύγῃ τὸν κίνδυνον , ἵνα ὁ γεωργὸς ἴδῃ ὀσμὴν χειμῶνος καὶ προλαβὼν ἀροτριάσῃ γῆν .
γίνεται σημεῖον καὶ πολέμου καὶ εἰρήνης .
ταῦτα ὁ σωτὴρ ἐβεβαίωσεν , ἅτινά εἰσιν ἁπλᾶ καὶ ἀπερίεργα .
λέγει γὰρ τοῖς Ἰουδαίοις ·
ὑποκριταὶ , ἐὰν ἴδητε νεφέλην ἀπὸ δυσμῶν ἀνατέλλουσαν , λέγετε χειμὼν γίνεται καὶ γίνεται οὕτως .
Κ ἂν ἴδητε ὀψὲ πυρράζοντα τὸν οὐρανὸν , λέγετε εὐδία καὶ γίνεται εὐδία .
Κ ἂν ἴδητε ὀψὲ στυγνάζοντα τὸν οὐρανὸν , λέγετε χειμὼν γίνεται .
καὶ ἐπάγει εἶτα ·
τὸ πρόσωπον τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς οἴδατε δοκιμάζειν , τὸν δὲ καιρὸν τοῦτον οὐκ οἴδατε ;
ταῦτά ἐστι τὰ σημεῖα τὰ ἀκίνδυνα παρατηρήσασθαι , θέρος , χειμῶνα , ὑετόν , εὐδίαν .
ταῦτα καὶ τῆς εὐσεβείας οὐκ ἀλλότρια καὶ τοῦ θεοῦ ἴδια 0 .
ἦν δὲ περὶ ἀστρολογίας πολὺν ἀποτεῖναι λόγον .
ἀλλὰ χρείαν ἔχει καὶ τετονωμένης φωνῆς καὶ ὀργάνου μὴ ὀκλάζοντος .
συμβαδίζει γὰρ τῷ λόγῳ ἡ διάνοια καὶ συνασθενεῖ τῇ γλώττῃ ὁ λογισμός .
ἐπὶ οὖν τὰ ἁπλούστερα χωρήσω μεν .
ἔστωσαν εἰς σημεῖα καὶ εἰς καιρούς .
ἄλλο γὰρ χρόνος καὶ ἄλλο καιρός 0 1 .
χρόνος μῆκός ἐστι , καιρὸς εὐκαιρία .
καὶ οὐδεὶς λέγει ·
χρόνος ἐστὶ τοῦ τρυγῆσαι .
Οὐδεὶς λέγει χρόνος ἐστὶ τὴν παρθένον γῆμαι , ἀλλὰ καιρὸς τὴν παρθένον γῆμαι , καιρὸς σπόρου , καὶ καιρὸς θερισμοῦ 0 .
καιρὸς τοῦ τεκεῖν καὶ καιρὸς τοῦ ἀποθανεῖν , καὶ καιρὸς τοῦ οἰκοδομῆσαι καὶ καιρὸς τοῦ καταλῦσαι 0 .
καιρὸν τὴν εὐκαιρίαν λέγει .
σημαίνει δὲ τὰ ἄστρα τοῦτο ·
οἷον ἀνατολὴ Πλειάδων , ἀρχὴ θερισμοῦ 0 1 ·
δύσις Πλειάδων , ἀρχὴ σπόρου 0 .
ταῦτα ἀλλότρια μὲν τῆς ἀσεβείας , ἴδια δὲ τῆς εὐσεβείας 0 1 .
καιροὶ λέγονται καὶ ἑορταὶ τοῦ θεοῦ .
τρεῖς καιροὺς τοῦ ἐνιαυτοῦ ἑορτάσετέ μοι ·
τὴν ἑορτὴν τῶν ἀζύμων , τὴν ἑορτὴν τῆς πεντηκοστῆς , τὴν ἑορτὴν τῶν σκηνοπηγίων 0 .
τρεῖς καιροί 0 .
ἰδοὺ σημεῖα καὶ καιροί 0 .
ἡμέρας πάλιν ἐπὶ τοῦ σαββάτου καὶ μῆνας ἡ σελήνη ἐργάζεται .
ὁ ἥλιος ἐνιαυτῶν τὰς τροπὰς φυλάττει , ἐαρινήν , ἰσημερίαν , θερινήν , μετοπωρινήν .
ἑστήκασιν οἱ νόμοι ἀσάλευτοι .
Εἶπε καὶ ἐπάγησαν ·
ἐκέλευσε , καὶ ἐθεμελιώθησαν .
λοιπὸν ὧδε τὸν νοῦν .
τίς ὁ τούτων τεχνίτης 0 ;
τίς ταῦτα ἐποίησεν ;
ὁ πατήρ 0 ;
Οὐδεὶς ἀντιλέγει .
ὁ υἱός 0 ;
καὶ αἱρετικοὶ συντίθενται μέν , οὐ καλῶς δέ 0 .
λέγουσι γάρ , ὅτι τὸν υἱὸν ὁ πατὴρ ἐποίησεν , ὁ δὲ υἱὸς τὰ πάντα 0 1 .
δέχομαι τὴν ἀσέβειαν ;
ἐπειδὴ δεσμοῖς ἀλύτοις σφίγγει τῶν αἱρετικῶν τὸν λογισμὸν , ἐρωτήσωμεν τοὺς προφήτας , εἰ ὁ ποιήσας τὰ πάντα ἔχει τινὰ μείζω ἢ πάντων ἐστὶν ἀνώτερος .
τῇ γὰρ προτάσει τῇ ἰδίᾳ πίπτουσιν .
λέγουσιν , ὅτι πάντα ἐποίησεν ὁ υἱός , αὐτὸν δὲ ὁ πατήρ 0 .
ἵλεως ἡμῖν γένηται ἐπὶ τῇ βλασφημίᾳ .
ἐπ ἀληθείας γὰρ φρίκη ἐστὶ δευτερῶσαι τῶν ἀσεβῶν τὰ ῥήματα .
ὅμως δὲ τοὺς ἰατροὺς μιμούμενοι , ἐμβάλλοντες τὰς χεῖρας εἰς τὰ τραύματα , ἵνα καθαίρωμεν τὰ ἕλκη , ἠναγκάσθη καὶ ἀπόστολος μνημονεῦσαι αἰσχρῶν πραγμάτων , οὐχ ἵνα τὴν γλῶτταν μολύνῃ , ἀλλ ἵνα τὰ ἁμαρτήματα καθάρῃ .
ἐρωτήσω τοὺς προφήτας ·
τίς ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ ποταπός ἐστι .
τάδε λέγει κύριος , ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν , καὶ πήξας αὐτόν ·
ὁ στερεώσας τὴν γῆν , καὶ τὰ ἐν αὐτῇ 0 ·
ὁ διδοὺς πνοὴν τῷ λαῷ τῷ ἐπ αὐτῆς , καὶ πνεῦμα τοῖς πατοῦσιν αὐτήν 0 ·
ἐγὼ κύριος 0 .
ἔμπροσθέν μου θεὸς οὐκ ἔστι , καὶ μετ ἐμὲ θεὸς οὐκ ἔστιν .
ἐγώ εἰμι , καὶ οὐκ ἔστιν ἄλλος .
ταῦτα λέγει ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν , ὁ μονογενής , ὁ κατὰ τοὺς αἱρετικοὺς γενάμενος , καὶ τότε κτίσας .
ἀλλ  ἐν τοῖς λόγοις τῶν χειλέων αὐτοῦ συνελήφθη ὁ ἁμαρτωλός .
Οὕτως εἴπατε .
τίσι 0 ;
τοῖς Ἕλλησι ·
θεοί , οἳ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν οὐκ ἐποίησαν , ἀπολέσθωσαν ἐκ τῆς γῆς .
κύριος , ὃς ἐποίησε τὸν οὐρανὸν ἐν συνέσει , αὐτὸς θεὸς ζῶν καὶ ἀληθινός 0 .
Εἰ ἀληθινός ἐστιν ὁ θεὸς ὁ ποιήσας τὸν οὐρανόν , ὁμολογοῦσι δὲ καὶ οἱ αἱρετικοί , ὅτι ὁ υἱός ἐστιν ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν , ποία μάχη , Ἵνα γινώσκωσί σε τὸν μόνον ἀληθινὸν θεὸν καὶ ὃν ἔπεμψας Ἰησοῦν Χριστόν 0 ;
ὅτε ὁ σωτὴρ ἢ διὰ τῶν προφητῶν ἢ δι αὐτοῦ ταῦτα ἔλεγεν , οὐ πρὸς ἀν τιπαράθεσιν αὐτοῦ ταῦτα ἔλεγεν ·
ἵνα γινώσκωσί σε τὸν μόνον θεόν , ἀλλὰ πρὸς ἀντιδιαστολὴν τῶν ψευδωνύμων 0 .
ἐπεστρέψατε ἀπὸ τῶν εἰδώλων , δουλεύειν θεῷ ζῶντι καὶ ἀληθινῷ .
ἀληθινὸν καλεῖ , ἵνα τοὺς ψευδωνύμους ἐλέγξῃ , ζῶντα , ἵνα τὰ νεκρὰ εἴδωλα στηλιτεύσῃ .
ἐγὼ μὲν νομίζω , μᾶλλον δὲ πιστεύω , ὅτι ἀγανακτοῦσι καθ ἡμῶν οἱ νεκροί , ἐὰν ἀκούσωσιν , ὅτι τὰ εἴδωλα νεκρὰ καλοῦμεν .
ὑβρίζετε γὰρ ἡμῶν τὴν τάξιν , φησίν .
ἡμεῖς νεκροὶ καλούμεθα οἱ ποτὲ ζήσαντες ·
οἱ μηδέποτε ζήσαντες διατί νεκροὶ καλοῦνται ;
θεοὶ οἳ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν οὐκ ἐποίησαν , ἀπολέσθωσαν .
κύριος , ὃς ἐποίησε τοὺς οὐρανοὺς ἐν συνέσει , αὐτὸς ζῶν θεὸς καὶ ἀληθινός 0 .
τίς ὁ ζῶν 0 ;
ὁ ποιήσας τὸν οὐρανόν .
μὴ ἑστήκασι τῶν αἱρετικῶν οἱ ὅροι ;
οὐ πίπτει αὐτῶν ἡ ἀσέβεια ;
οὐκ ἐλέγχεται ἡ θεοσέβεια ;
οὐ διαλύεται ἡ σκαιωρία ;
τὰ ἔργα τοῦ ποιητοῦ καταλαβεῖν οὐκ ἰσχύεις καὶ τὸν τεχνίτην περιεργάζῃ καὶ ἐξιχνεύεις ;
ὡς ἐμεγαλύνθη τὰ ἔργα σου , κύριε .
πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας .
προφῆται τὰ ἔργα μεγαλύνουσιν , αἱρετικοὶ τὸν τεχνίτην σμικρύνουσιν .
ὁ μέγας τῇ βουλῇ καὶ δυνατὸς τοῖς ἔργοις , ὁ τὸν οὐρανὸν πήξας ἐξ ὑδάτων 0 .
Οὐ γὰρ ἀφίσταμαι τοῦ θαύματος .
ἐξ ὑδάτων πέπηκται καὶ ὕδωρ φέρει ·
ἀπὸ ὑδάτων ἐπάγη καὶ ἄβυσσον βαστάζει ·
ὅλως δὲ ἔχεται ὑποδείγματος , τὸ κακὸν τοῦτο θαῦμα λέγω .
Εἶδες πλάκας ἀπὸ ὕδατος βασταζομένας καὶ ἄνωθεν χιόνα φερούσας ;
χειμὼν εἰργάσατο .
θεὸς οὐκ ἐργάζεται ;
ἐποίησε τὸν οὐρανὸν οὐχ ὡς σφαῖραν , ὡς φιλοσοφοῦσιν οἱ ματαιολόγοι 0 .
Οὐ γὰρ ἐποίησε σφαῖραν κυλιομένην , ἀλλ ὥς φησιν ὁ προφήτης , ὁ ἥλιος πῶς τρέχει ;
ὁ στεγάσας τὸν οὐρανὸν ὡς καμάραν καὶ διατείνας αὐτὸν ὡς σκηνήν 0 .
Οὐδεὶς ἡμῶν οὕτως ἀσεβὴς ὥστε πεισθῆναι τοῖς ματαιολόγοις 0 .
Οἱ προφῆται λέγουσιν , ὅτι ἀρχὴν ἔχει καὶ τέλος ὁ οὐρανός .
διὰ τοῦτο καὶ ὁ ἥλιος οὐκ ἀναβαίνει , ἀλλ ἐξέρχεται .
ὁ ἥλιος ἐξῆλθεν ἐπὶ τὴν γῆν καὶ Λὼτ εἰσῆλθεν εἰς Σηγώρ .
ὥστε δῆλον , ὅτι ἐξῆλθεν ὁ ἥλιος κατὰ τὴν γραφὴν καὶ οὐκ ἀνῆλθεν 0 1 .
καὶ πάλιν ἀπ  ἄκρου φησὶ τοῦ οὐρανοῦ ἡ ἔξοδος αὐτοῦ , οὐκ ἄνοδος .
Εἰ σφαῖρά ἐστιν , ἄκρον οὐκ ἔχει .
τὸ γὰρ πανταχόθεν περιφερές , ποῦ ἔχει τὸ ἄκρον ;
ἆρα οὖν ὁ Δαυὶδ μόνος λέγει ἢ καὶ Ὅταν ἔλθῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ , ἀποστελεῖ τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ μετὰ σάλπιγγος καὶ φωνῆς μεγάλης , καὶ συνάξουσι τοὺς ἐκλεκτοὺς αὐτοῦ ἀπ ἄκρου τοῦ οὐρανοῦ ἕως ἄκρου τοῦ οὐρανοῦ .
ζητοῦμεν δέ , ποῦ δύνει ὁ ἥλιος καὶ ποῦ τρέχει τὴν νύκτα .
κατὰ τοὺς ἔξω ὑπὸ τὴν γῆν 0 ·
καθ ἡμᾶς δὲ τοὺς σκηνὴν αὐτὸν λέγοντας τί 0 ;
πρόσεχε , παρακαλῶ , εἰ μὴ διαψεύδεται τὸ ῥῆμα .
ἀλλ εἰ ἔχεις σφραγῖδα μεμαρτυρημένην ὑπὸ τῆς ἀληθείας , συντρέχει τῇ φράσει καὶ ὁ τόπος .
νόμισον εἶναι καμάραν ἐπικειμένην .
ἡ ἀνατολὴ ἐκεῖ ἐστι κατὰ τὸν τύπον , ἄρκτος ὧδε , μεσημβρία ἐκεῖ , δύσις ἐκεῖ 0 1 .
ἥλιος ἀνατέλλων καὶ μέλλων δύνειν , οὐχ ὑπὸ γῆν δύνει , ἀλλ ἐξελθὼν τὰ πέρατα τοῦ οὐρανοῦ , τρέχει εἰς τὰ βορρινὰ μέρη , ὥσπερ ὑπό τινα τοῖχον κρυπτόμενος μὴ συγχωρούντων τῶν ὑδάτων φανῆναι αὐτοῦ τὸν δρόμον καὶ τρέχει κατὰ βορρινὰ μέρη καὶ καταλαμβάνει τὴν ἀνατολήν .
καὶ πόθεν τοῦτο δῆλον 0 ;
ἀνατέλλει φησὶν ὁ ἥλιος καὶ δύνει ὁ ἥλιος .
ἀνατέλλων πορεύεται εἰς δύσιν καὶ κυκλοῖ πρὸς βορρᾶν 0 ·
κυκλοῖ κυκλῶν καὶ εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ ἀνατέλλει .
κατὰ μεσημβρίαν τρέχοντα καὶ τὸν βορρᾶν κυκλοῦντα λοιπὸν μάθε ἐν τῇ τοῦ χειμῶνος καταστάσει ·
ἐπειδὴ οὐκ ἀπὸ μέσης τῆς ἀνατολῆς ἀνατέλλει , ἀλλὰ περὶ τὸ κλίμα τῆς μεσημβρίας πλαγιάζει καὶ ὀλίγον τεμὼν διάστημα ποιεῖ μικρὰν ἡμέραν .
δύσας δὲ καὶ πάλιν κύκλον τρέχων ποιεῖ μακρὰν νύκτα .
ἴσμεν , ἀδελφοί , ὅτι ὁ ἥλιος οὐ πάντως ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ κέντρου προέρχεται .
πῶς οὖν γίνονται μικραὶ αἱ ἡμέραι ;
πλησιάζει αὐτοῦ ἡ ἀνατολὴ τῷ κλίματι τῆς μεσημβρίας .
Εἶτα οὐ τὴν ὑψηλὴν ἐλθών , ἀλλὰ τὴν πλαγίαν συντεμών τὰς ἡμέρας ποιεῖ μικράς .
δύσας δὲ εἰς τὸ ἄκρον τῆς δύσεως , ἀνάγκην ἔχει κυκλεῦσαι διὰ τῆς νυκτὸς δύσιν ὅλην καὶ ἄρκτον ὅλην καὶ ἀνατολὴν ὅλην καὶ φθάσαι ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς μεσημβρίας ·
καὶ ἀνάγκη μεγάλην γενέσθαι τὴν νύκτα 0 .
ὅταν μέντοι ἐξισοῦται τῷ μήκει καὶ ἴσον βῆμα ἔχῃ , ἰσημερίαν ποιεῖ .
πάλιν κλίνας κατὰ τὸν βορρᾶν , ὥσπερ χειμῶνος εἰς μεσημβρίαν , καὶ εἰς τὰ ἄκρα τοῦ βορρᾶ ἀναβαίνων ὑψοῦται καὶ μεγάλην ποιεῖ τὴν ἡμέραν 0 1 .
ὀλίγον δὲ μικρὸν ἔχων τὸν κύκλον μικρὰν ποιεῖ τὴν νύκτα .
Οὐ παῖδες Ἑλλήνων ἐδίδαξαν ἡμᾶς ταῦτα .
Οὐδὲ γὰρ τοῦτο βούλονται .
ἀλλ ὑπὸ τὴν γῆν φασι τρέχειν τὰ ἄστρα καὶ τὸν ἥλιον .
ἡ γραφὴ δὲ ἡμῶν , ἡ θεία διδάσκαλος , ἡ γραφὴ ἡμᾶς παιδεύει , φωτίζει .
Εἶτα ἐποίησε τὸν ἥλιον ἀδιάλειπτον φωστῆρα , τὴν σελήνην ἐνδυομένην καὶ ἀποδυομένην τὸ κάλλος καὶ ἀμφιεννυμένην πάλιν .
δείκνυσι δὲ τὸ ἔργον τὸν τεχνίτην .
ἀνεκλιπὴς ὁ τεχνίτης , ἀίδιον τὸ ἔργον 0 .
Οὐ γὰρ ἀναλίσκεται τὸ φῶς τῆς σελήνης , ἀλλὰ κρύπτεται .
γίνεται δὲ καὶ εἰκὼν ἡμῶν τῶν θνητῶν ἀνθρώπων .
ἐννόησον πόσους αἰῶνας ἔχει ἀνατέλλουσα .
καὶ ἐὰν ᾖ πρώτη , λέγομεν ·
σήμερον γεννᾶται ἡ σελήνη .
ἐπειδὴ εἰκών ἐστι τῶν ἡμετέρων σωμάτων .
γεννᾶται , αὔξει , πληροῦται , ἐλαττοῦται , μειοῦται , δύνει , ἐπειδὴ καὶ ἡμεῖς γεννώμεθα , αὐξάνομεν , πληρούμεθα , παρακμάζομεν , λήγομεν , γηρῶμεν , ἀποθνήσκομεν , δύνομεν .
ἀλλὰ πάλιν γεννᾶται , ἐπειδὴ καὶ ἡμεῖς μέλλομεν ἀνίστασθαι καὶ μένει ἡμᾶς γέννησις ἄλλη .
ὅταν ἔλθῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ παλιγγενεσίᾳ 0 .
ἐγγυᾶται ἡ σελήνη τὴν ἀνάστασιν .
ἐμέ φησι βλέπετε κρυπτομένην καὶ πάλιν φαινομένην καὶ ἀπαγορεύετε ὑμῶν τὰς ἐλπίδας ;
ὁ ἥλιος οὐ δι ἡμᾶς ἐγένετο ;
ἡ σελήνη οὐ δι ἡμᾶς ;
τὰ γενόμενα πάντα 0 ;