Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
τούτων οὖν γεγονὼς ὁ Λύσανδρος , ὡς εἰς δόξαν τῶν πράξεων ἤρθη μεγάλην καὶ φίλους ἐκέκτητο πολλοὺς καὶ δύναμιν , ἤχθετο τὴν πόλιν ὁρῶν ὑπ αὐτοῦ μὲν αὐξανομένην , ὑφ ἑτέρων δὲ βασιλευομένην οὐδὲν βέλτιον αὐτοῦ γεγονότων , καὶ διενοεῖτο τὴν ἀρχὴν ἐκ τῶν δυεῖν οἴκων μεταστήσας εἰς κοινὸν ἀποδοῦναι πᾶσιν Ἡρακλείδαις , ὡς δὲ ἔνιοί φασιν , οὐχ Ἡρακλείδαις , ἀλλὰ Σπαρτιάταις , ἵνα μὴ ᾖ τῶν ἀφ Ἡρακλέους , ἀλλὰ τῶν οἷος Ἡρακλῆς τὸ γέρας , ἀρετῇ κρινομένων , ἣ κ ἀκεῖνον εἰς θεῶν τιμὰς ἀνήγαγεν 0 .
ἤλπιζε δὲ τῆς βασιλείας οὕτω δικαζομένης οὐδένα πρὸ αὑτοῦ Σπαρτιάτην ἂν αἱρεθήσεσθαι .
πρῶτον μὲν οὖν ἐπεχείρησε καὶ παρεσκευάσατο πείθειν δι ἑαυτοῦ τοὺς πολίτας , καὶ λόγον ἐξεμελέτα πρὸς τὴν ὑπόθεσιν γεγραμμένον ὑπὸ Κλέωνος τοῦ Ἁλικαρνασσέως .
ἔπειτα τὴν ἀτοπίαν καὶ τὸ μέγεθος τοῦ καινοτομουμένου πράγματος ὁρῶν ἰταμωτέρας δεόμενον βοηθείας , ὥσπερ ἐν τραγῳδία μηχανὴν αἴρων ἐπὶ τοὺς πολίτας , λόγια πυθόχρηστα καὶ χρησμοὺς συνετίθει καὶ κατεσκεύαζεν , ὡς οὐδὲν ὠφελησόμενος ὑπὸ τῆς Κλέωνος δεινότητος , εἰ μὴ φόβῳ θεοῦ τινι καὶ δεισιδαιμονίᾳ προεκπλήξας καὶ χειρωσάμενος ὑπαγάγοι πρὸς τὸν λόγον τοὺς πολίτας .
ἔφορος μὲν οὖν φησιν αὐτόν , ὡς τήν τε Πυθίαν ἐπιχειρήσας διαφθεῖραι καὶ τὰς Δωδωνίδας αὖθις ἀναπείθων διὰ Φερεκλέους ἀπέτυχεν , εἰς Ἄμμωνος ἀναβῆναι καὶ διαλέγεσθαι τοῖς προφήταις πολὺ χρυσίον διδόντα , τοὺς δὲ δυσχεραίνοντας εἰς Σπάρτην τινὰς ἀποστεῖλαι τοῦ Λυσάνδρου κατηγορήσοντας , ἐπεὶ δὲ ἀπελύθη , τοὺς Λίβυας ἀπιόντας εἰπεῖν ·
ἀλλ ἡμεῖς γε βέλτιον , ὦ Σπαρτιᾶται , κρινοῦμεν , ὅταν ἥκητε πρὸς ἡμᾶς εἰς Λιβύην οἰκήσοντες , ὡς δὴ χρησμοῦ τινος ὄντος παλαιοῦ Λακεδαιμονίους ἐν Λιβύῃ κατοικῆσαι 0 .
τὴν δὲ ὅλην ἐπιβουλὴν καὶ σκευωρίαν τοῦ πλάσματος οὐ φαύλην οὖσαν οὐ δὲ ἀφ ὧν ἔτυχεν ἀρξαμένην , ἀλλὰ πολλὰς καὶ μεγάλας ὑποθέσεις , ὥσπερ ἐν διαγράμματι μαθηματικῷ , προσλαβοῦσαν καὶ διὰ λημμάτων χαλεπῶν καὶ δυσπορίστων ἐπὶ τὸ συμπέρασμα προϊοῦσαν , ἡμεῖς ἀναγράψομεν ἀνδρὸς ἱστορικοῦ καὶ φιλοσόφου λόγῳ κατακολουθήσαντες 0 .
ἦν γύναιον ἐν Πόντῳ κύειν ἐξ Ἀπόλλωνος φάμενον , ᾧ πολλοὶ μέν , ὡς εἰκὸς ἦν , ἠπίστουν , πολλοὶ δὲ καὶ προσεῖχον , ὥστε καὶ τεκούσης παιδάριον ἄρρεν ὑπὸ πολλῶν καὶ γνωρίμων σπουδάζεσθαι τὴν ἐκτροφὴν αὐτοῦ καὶ τὴν ἐπιμέλειαν .
ὄνομα δὲ τῷ παιδὶ Σειληνὸς ἐκ δή τινος αἰτίας ἐτέθη .
ταύτην λαβὼν ὁ Λύσανδρος ἀρχήν , τὰ λοιπὰ παρ ἑαυτοῦ προσετεκταίνετο καὶ συνύφαινεν , οὐκ ὀλίγοις χρώμενος οὐ δὲ φαύλοις τοῦ μύθου συναγωνισταῖς , οἳ τήν τε φήμην τῆς γενέσεως τοῦ παιδὸς εἰς πίστιν ἀνυπόπτως προῆγον , ἄλλον τε λόγον ἐκ Δελφῶν ἀντικομίσαντες εἰς τὴν Σπάρτην κατέβαλον καὶ διέσπειραν , ὡς ἐν γράμμασιν ἀπορρήτοις ὑπὸ τῶν ἱερέων φυλάττοιντο παμπάλαιοι δή τινες χρησμοί , καὶ λαβεῖν οὐκ ἔξεστι τούτους οὐ δ ἐντυχεῖν θεμιτόν , εἰ μή τις ἄρα γεγονὼς ἐξ Ἀπόλλωνος ἀφίκοιτο τῷ πολλῷ χρόνῳ καὶ σύνθημα τοῖς φυλάττουσι τῆς γενέσεως γνώριμον παρασχὼν κομίσαιτο τὰς δέλτους ἐν αἷς ἦσαν οἱ χρησμοί .
τούτων δὲ προκατεσκευασμένων ἔδει τὸν Σειληνὸν ἐλθόντα τοὺς χρησμοὺς ἀπαιτεῖν ὡς Ἀπόλλωνος παῖδα , τοὺς δὲ συμπράττοντας τῶν ἱερέων ἐξακριβοῦν ἕκαστα καὶ διαπυνθάνεσθαι περὶ τῆς γενέσεως , τέλος δὲ πεπεισμένους δῆθεν ὡς Ἀπόλλωνος υἱῷ δεῖξαι τὰ γράμματα , τὸν δὲ ἀναγνῶναι πολλῶν παρόντων ἄλλας τε μαντείας καὶ ἧς ἕνεκα τ ἄλλα πέπλασται τὴν περὶ τῆς βασιλείας , ὡς ἄμεινον εἴη καὶ λώϊον Σπαρτιάταις ἐκ τῶν ἀρίστων πολιτῶν αἱρουμένοις τοὺς βασιλέας 0 .
ἤδη δὲ τοῦ Σειληνοῦ μειρακίου γεγονότος καὶ πρὸς τὴν πρᾶξιν ἥκοντος , ἐξέπεσε τοῦ δράματος ὁ Λύσανδρος ἀτολμία ·
τῶν ὑποκριτῶν καὶ συνεργῶν ἑνός , ὡς ἐπ αὐτὸ τὸ ἔργον ἦλθεν , ἀποδειλιάσαντος καὶ ἀναδύντος 0 .
οὐ μὴν ἐφωράθη γε τοῦ Λυσάνδρου ζῶντος οὐθέν , ἀλλὰ μετὰ τὴν τελευτήν .
ἐτελεύτησε δὲ πρὶν ἐξ Ἀσίας ἐπανελθεῖν τὸν Ἀγησίλαον , ἐμπεσὼν εἰς τὸν Βοιωτικὸν πόλεμον , ἢ μᾶλλον ἐμβαλὼν τὴν Ἑλλάδα .
λέγεται γὰρ ἀμφοτέρως ·
καὶ τὴν αἰτίαν οἱ μέν τινες ἐκείνου ποιοῦσιν , οἱ δὲ Θηβαίων , οἱ δὲ κοινήν , Θηβαίοις μὲν ἐγκαλοῦντες τὴν ἐν Αὐλίδι τῶν ἱερῶν διάρριψιν καὶ ὅτι τῶν περὶ Ἀνδροκλείδην καὶ Ἀμφίθεον χρήμασι βασιλικοῖς διαφθαρέντων ἐπὶ τῷ Λακεδαιμονίοις Ἑλληνικὸν περιστῆσαι πόλεμον ἐπέθεντο Φωκεῦσι καὶ τὴν χώραν αὐτῶν ἐπόρθησαν , Λύσανδρον δέ φασιν ὀργῇ φέρειν ὅτι τῆς δεκάτης ἀντεποιήσαντο τοῦ πολέμου Θηβαῖοι μόνοι , τῶν ἄλλων συμμάχων ἡσυχαζόντων , καὶ περὶ χρημάτων ἠγανάκτησαν ἃ Λύσανδρος εἰς Σπάρτην ἀπέστειλε , μάλιστα δὲ ἐπὶ τῷ παρασχεῖν ἀρχὴν Ἀθηναίοις ἐλευθερώσεως ἀπὸ τῶν τριάκοντα τυράννων , οὓς Λύσανδρος μὲν κατέστησε , Λακεδαιμόνιοι δὲ δύναμιν καὶ φόβον αὐτοῖς προστιθέντες ἐψηφίσαντο τοὺς φεύγοντας ἐξ Ἀθηνῶν ἀγωγίμους εἶναι πανταχόθεν , ἐκσπόνδους δὲ τοὺς ἐνισταμένους τοῖς ἄγουσι 0 1 2 .
πρὸς ταῦτα γὰρ ἀντεψηφίσαντο Θηβαῖοι ψηφίσματα πρέποντα καὶ ἀδελφὰ ταῖς Ἡρακλέους καὶ Διονύσου πράξεσιν , οἰκίαν μὲν ἀνεῷχθαι πᾶσαν καὶ πόλιν ἐν Βοιωτίᾳ τοῖς δεομένοις Ἀθηναίων , τὸν δὲ τῷ ἀγομένῳ φυγάδι μὴ βοηθήσαντα ζημίαν ὀφείλειν τάλαντον , ἂν δέ τις Ἀθήναζε διὰ τῆς Βοιωτίας ἐπὶ τοὺς τυράννους ὅπλα κομίζῃ , μή τε ὁρᾶν τινα Θηβαῖον μή τε ἀκούειν 0 .
καὶ οὐκ ἐψηφίσαντο μὲν οὕτως Ἑλληνικὰ καὶ φιλάνθρωπα , τὰς δὲ πράξεις τοῖς γράμμασιν ὁμοίας οὐ παρέσχον , ἀλλὰ Θρασύβουλος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ Φυλὴν καταλαβόντες ἐκ Θηβῶν ὡρμήθησαν , ὅπλα καὶ χρήματα καὶ τὸ λαθεῖν καὶ τὸ ἄρξασθαι Θηβαίων αὐτοῖς συμπαρασκευασάντων .
αἰτίας μὲν οὖν ταύτας ἔλαβε κατὰ τῶν Θηβαίων ὁ Λύσανδρος .
ἤδη δὲ παντάπασι χαλεπὸς ὢν ὀργὴν διὰ τὴν μελαγχολίαν ἐπιτείνουσαν εἰς γῆρας , παρώξυνε τοὺς ἐφόρους καὶ συνέπεισε φῆναι φρουρὰν ἐπ αὐτούς , καὶ λαβὼν τὴν ἡγεμονίαν ἐξεστράτευσεν .
ὕστερον δὲ καὶ Παυσανίαν τὸν βασιλέα μετὰ στρατιᾶς ἀπέστειλαν .
ἀλλὰ Παυσανίας μὲν κύκλῳ περιελθὼν διὰ τοῦ Κιθαιρῶνος ἐμβάλλειν ἔμελλεν εἰς τὴν Βοιωτίαν , Λύσανδρος δὲ διὰ Φωκέων ἀπήντα στρατιώτας ἔχων πολλούς ·
καὶ τὴν μὲν Ὀρχομενίων πόλιν ἑκουσίως προσχωρήσασαν ἔλαβε , τὴν δὲ Λεβάδειαν ἐπελθὼν διεπόρθησεν .
ἔπεμψε δὲ τῷ Παυσανίᾳ γράμματα κελεύων εἰς Ἁλίαρτον ἐκ Πλαταιῶν συνάπτειν , ὡς αὐτὸς ἅμ ἡμέρᾳ πρὸς τοῖς τείχεσι τῶν Ἁλιαρτίων γενησόμενος .
ταῦτα τὰ γράμματα πρὸς τοὺς Θηβαίους ἀπηνέχθη , τοῦ κομίζοντος εἰς κατασκόπους τινὰς ἐμπεσόντος .
οἱ δὲ προσβεβοηθηκότων αὐτοῖς Ἀθηναίων τὴν μὲν πόλιν ἐκείνοις διεπίστευσαν , αὐτοὶ δὲ περὶ πρῶτον ὕπνον ἐξορμήσαντες ἔφθασαν ὀλίγῳ τὸν Λύσανδρον ἐν Ἁλιάρτῳ γενόμενοι , καὶ μέρει τινὶ παρῆλθον εἰς τὴν πόλιν .
ἐκεῖνος δὲ τὸ μὲν πρῶτον ἔγνω τὴν στρατιὰν ἱδρύσας ἐπὶ λόφου περιμένειν τὸν Παυσανίαν ·
ἔπειτα προϊούσης τῆς ἡμέρας ἀτρεμεῖν οὐ δυνάμενος , λαβὼν τὰ ὅπλα καὶ τοὺς συμμάχους παρορμήσας ὀρθίῳ τῇ φάλαγγι παρὰ τὴν ὁδὸν ἦγε πρὸς τὸ τεῖχος .
τῶν δὲ Θηβαίων οἱ μὲν ἔξω μεμενηκότες ἐν ἀριστερᾷ τὴν πόλιν λαβόντες ἐβάδιζον ἐπὶ τοὺς ἐσχάτους τῶν πολεμίων ὑπὸ τὴν κρήνην τὴν Κισσοῦσαν προσαγορευομένην , ἔνθα μυθολογοῦσι τὰς τιθήνας νήπιον ἐκ τῆς λοχείας ἀπολοῦσαι τὸν Διόνυσον ·
καὶ γὰρ οἰνωπὸν ἐπιστίλβει τὸ χρῶμα καὶ διαυγὲς καὶ πιεῖν ἥδιστον .
οἱ δὲ Κρήσιοι στύρακες οὐ πρόσω περιπεφύκασιν , ἃ τεκμήρια τῆς Ῥαδαμάνθυος αὐτόθι κατοικήσεως Ἁλιάρτιοι ποιοῦνται , καὶ τάφον αὐτοῦ δεικνύουσιν Ἀλεᾶ καλοῦντες .
ἔστι δὲ καὶ τὸ τῆς Ἀλκμήνης μνημεῖον ἐγγύς ·
ἐνταῦθα γάρ , ὥς φασιν , ἐκηδεύθη συνοικήσασα Ῥαδαμάνθυϊ μετὰ τὴν Ἀμφιτρύωνος τελευτήν .
οἱ δὲ ἐν τῇ πόλει Θηβαῖοι μετὰ τῶν Ἁλιαρτίων συντεταγμένοι τέως μὲν ἡσύχαζον , ἐπεὶ δὲ τὸν Λύσανδρον ἅμα τοῖς πρώτοις προσπελάζοντα τῷ τείχει κατεῖδον , ἐξαπίνης ἀνοίξαντες τὰς πύλας καὶ προσπεσόντες αὐτόν τε μετὰ τοῦ μάντεως κατέβαλον καὶ τῶν ἄλλων ὀλίγους τινάς ·
οἱ γὰρ πλεῖστοι ταχέως ἀνέφυγον πρὸς τὴν φάλαγγα .
τῶν δὲ Θηβαίων οὐκ ἀνιέντων , ἀλλὰ προσκειμένων αὐτοῖς , ἐτράποντο πάντες ἀνὰ τοὺς λόφους φεύγειν , καὶ χίλιοι πίπτουσιν αὐτῶν .
ἀπέθανον δὲ καὶ Θηβαίων τριακόσιοι πρὸς τὰ τραχέα καὶ καρτερὰ τοῖς πολεμίοις συνεκπεσόντες .
οὗτοι δὲ ἦσαν ἐν αἰτίᾳ τοῦ λακωνίζειν , ἣν σπουδάζοντες ἀπολύσασθαι τοῖς πολίταις καὶ σφῶν αὐτῶν ἀφειδοῦντες ἐν τῇ διώξει παραναλώθησαν .
τῷ δὲ Παυσανίᾳ τὸ πάθος ἀγγέλλεται καθ ὁδὸν ἐκ Πλαταιῶν εἰς Θεσπιὰς πορευομένῳ ·
καὶ συνταξάμενος ἧκε πρὸς τὸν Ἁλίαρτον .
ἧκε δὲ καὶ Θρασύβουλος ἐκ Θηβῶν ἄγων τοὺς Ἀθηναίους .
βουλευομένου δὲ τοῦ Παυσανίου τοὺς νεκροὺς ὑποσπόνδους ἀπαιτεῖν , δυσφοροῦντες οἱ πρεσβύτεροι τῶν Σπαρτιατῶν αὐτοί τε καθ ἑαυτοὺς ἠγανάκτουν , καὶ τῷ βασιλεῖ προσιόντες ἐμαρτύραντο μὴ διὰ σπονδῶν ἀναιρεῖσθαι Λύσανδρον , ἀλλὰ δι ὅπλων περὶ τοῦ σώματος ἀγωνισαμένους καὶ νικήσαντας οὕτω τὸν ἄνδρα θάπτειν , ἡττωμένοις δὲ καλὸν ἐνταῦθα κεῖσθαι μετὰ τοῦ στρατηγοῦ .
ταῦτα τῶν πρεσβυτέρων λεγόντων ὁρῶν ὁ Παυσανίας μέγα μὲν ἔργον ὑπερβαλέσθαι μάχῃ τοὺς Θηβαίους ἄρτι κεκρατηκότας , ἐγγὺς δὲ τῶν τειχῶν τὸ σῶμα τοῦ Λυσάνδρου παραπεπτωκός , ὥστε χαλεπὴν ἄνευ σπονδῶν καὶ νικῶσιν εἶναι τὴν ἀναίρεσιν , ἔπεμψε κήρυκα καὶ σπεισάμενος ἀπήγαγε τὴν δύναμιν ὀπίσω .
τὸν δὲ Λύσανδρον ᾗ πρῶτον κομίζοντες ὑπὲρ τοὺς ὅρους ἐγένοντο τῆς Βοιωτίας ἐν φίλῃ καὶ συμμαχίδι χώρᾳ τῇ Πανοπέων κατέθεσαν , οὗ νῦν τὸ μνημεῖόν ἐστι παρὰ τὴν ὁδὸν εἰς Χαιρώνειαν ἐκ Δελφῶν πορευομένοις .
ἐνταῦθα δὴ τῆς στρατιᾶς καταυλισαμένης λέγεταί τινα τῶν Φωκέων ἑτέρῳ μὴ παρατυχόντι τὸν ἀγῶνα διηγούμενον , εἰπεῖν ὡς οἱ πολέμιοι προσπέσοιεν αὐτοῖς τοῦ Λυσάνδρου τὸν Ὁπλίτην ἤδη διαβεβηκότος .
θαυμάσαντα δὲ Σπαρτιάτην ἄνδρα τοῦ Λυσάνδρου φίλον ἐρέσθαι τίνα λέγοι τὸν Ὁπλίτην ·
οὐ γὰρ εἰδέναι τ οὔνομα 0 ·
καὶ μὴν ἐκεῖ γε , φάναι , τοὺς πρώτους ἡμῶν οἱ πολέμιοι κατέβαλον .
τὸ γὰρ παρὰ τὴν πόλιν ῥεῖθρον Ὁπλίτην καλοῦσιν .
ἀκούσαντα δὲ τὸν Σπαρτιάτην ἐκδακρῦσαι καὶ εἰπεῖν ὡς ἄφευκτόν ἐστιν ἀνθρώπῳ τὸ πεπρωμένον .
ἦν γάρ , ὡς ἔοικε , τῷ Λυσάνδρῳ δεδομένος χρησμὸς οὕτως ἔχων ·
ὁπλίτην κελάδοντα φυλάξασθαί σε κελεύω γῆς τε δράκονθ υἱὸν δόλιον κατόπισθεν ἰόντα .
τινὲς δὲ τὸν Ὁπλίτην οὐ πρὸς Ἁλιάρτῳ ῥεῖν λέγουσιν , ἀλλὰ πρὸς Κορώνειαν χειμάρρουν εἶναι τῷ Φιλάρῳ ποταμῷ συμφερόμενον παρὰ τὴν πόλιν , ὃν πάλαι μὲν Ὁπλίαν , νῦν δὲ Ἰσόμαντον προσαγορεύουσιν 0 .
ὁ δὲ ἀποκτείνας τὸν Λύσανδρον Ἁλιάρτιος ἀνὴρ ὄνομα Νεόχωρος ἐπίσημον εἶχε τῆς ἀσπίδος δράκοντα ·
καὶ τοῦτο σημαίνειν ὁ χρησμὸς εἰκάζετο .
λέγεται δὲ καὶ Θηβαίοις ὑπὸ τὸν Πελοποννησιακὸν πόλεμον ἐν Ἰσμηνίῳ γενέσθαι χρησμὸν ἅμα τήν τε πρὸς Δηλίῳ μάχην καὶ τὴν πρὸς Ἁλιάρτῳ ταύτην ἐκείνης ὕστερον ἔτει τριακοστῷ γενομένην προμηνύοντα .
ἦν δὲ τοιοῦτος ·
ἐσχατιὰν πεφύλαξο λύκους καμάκεσσι δοκεύων καὶ λόφον Ὀρχαλίδην , ὃν ἀλώπηξ οὔποτε λείπει .
τὸν μὲν οὖν περὶ Δήλιον τόπον ἐσχατιὰν προσεῖπε , καθ ὃν ἡ Βοιωτία τῇ Ἀττικῇ σύνορός ἐστιν , Ὀρχαλίδην δὲ λόφον , ὃν νῦν Ἀλώπεκον καλοῦσιν , ἐν τοῖς πρὸς τὸν Ἑλικῶνα μέρεσι τοῦ Ἁλιάρτου κείμενον 0 .
τοιαύτης δὲ τῷ Λυσάνδρῳ τῆς τελευτῆς γενομένης παραχρῆμα μὲν οὕτως ἤνεγκαν οἱ Σπαρτιᾶται βαρέως , ὥστε τῷ βασιλεῖ κρίσιν προγράψαι θανατικήν ·
ἣν οὐχ ὑποστὰς ἐκεῖνος εἰς Τεγέαν ἔφυγε , κ ἀκεῖ κατεβίωσεν ἱκέτης ἐν τῷ τεμένει τῆς Ἀθηνᾶς .
καὶ γὰρ ἡ πενία τοῦ Λυσάνδρου τελευτήσαντος ἐκκαλυφθεῖσα φανερωτέραν ἐποίησε τὴν ἀρετήν , ἀπὸ χρημάτων πολλῶν καὶ δυνάμεως θεραπείας τε πόλεων καὶ βασιλέως τοσαύτης μη δὲ μικρὸν ἐπιλαμπρύναντος τὸν οἶκον εἰς χρημάτων λόγον , ὡς ἱστορεῖ Θεόπομπος , ᾧ μᾶλλον ἐπαινοῦντι πιστεύσειεν ἄν τις ἢ ψέγοντι , ψέγει γὰρ ἥδιον ἢ ἐπαινεῖ 0 .
χρόνῳ δὲ ὕστερον Ἔφορός φησιν ἀντιλογίας τινὸς συμμαχικῆς ἐν Σπάρτῃ γενομένης , καὶ τὰ γράμματα διασκέψασθαι δεῆσαν ἃ παρ ἑαυτῷ κατέσχεν ὁ Λύσανδρος , ἐλθεῖν ἐπὶ τὴν οἰκίαν τὸν Ἀγησίλαον .
εὑρόντα δὲ τὸ βιβλίον ἐν ᾧ γεγραμμένος ἦν ὁ περὶ τῆς πολιτείας λόγος , ὡς χρὴ τῶν Εὐρυπωντιδῶν καὶ Ἀγιαδῶν τὴν βασιλείαν ἀφελομένους εἰς μέσον θεῖναι καὶ ποιεῖσθαι τὴν αἵρεσιν ἐκ τῶν ἀρίστων , ὁρμῆσαι μὲν εἰς τοὺς πολίτας τὸν λόγον ἐξενεγκεῖν καὶ παραδεικνύναι τὸν Λύσανδρον , οἷος ὢν πολίτης διαλάθοι , Λακρατίδαν δέ , ἄνδρα φρόνιμον καὶ τότε προεστῶτα τῶν ἐφόρων , ἐπιλαβέσθαι τοῦ Ἀγησιλάου , καὶ εἰπεῖν ὡς δεῖ μὴ ἀνορύττειν τὸν Λύσανδρον , ἀλλὰ καὶ τὸν λόγον αὐτῷ συγκατορύττειν οὕτω συντεταγμένον πιθανῶς καὶ πανούργως .
οὐ μὴν ἀλλὰ τάς τε ἄλλας τιμὰς ἀπέδοσαν αὐτῷ τελευτήσαντι , καὶ τοὺς μνηστευσαμένους τὰς θυγατέρας , εἶτα μετὰ τὴν τελευτὴν τοῦ Λυσάνδρου πένητος εὑρεθέντος ἀπειπαμένους ἐζημίωσαν , ὅτι πλούσιον μὲν νομίζοντες ἐθεράπευον , δίκαιον δὲ καὶ χρηστὸν ἐκ τῆς πενίας ἐπιγνόντες ἐγκατέλιπον .
ἦν γάρ , ὡς ἔοικεν , ἐν Σπάρτῃ καὶ ἀγαμίου δίκη καὶ ὀψιγαμίου καὶ κακογαμίου ·
ταύτῃ δὲ ὑπῆγον μάλιστα τοὺς ἀντὶ τῶν ἀγαθῶν καὶ οἰκείων τοῖς πλουσίοις κηδεύοντας .
τὰ μὲν οὖν περὶ Λύσανδρον οὕτως ἱστορήσαμεν ἔχοντα .
λεύκιος δὲ Κορνήλιος Σύλλας γένει μὲν ἦν ἐκ πατρικίων , οὓς εὐπατρίδας ἄν τις εἴποι , τῶν δὲ προγόνων αὐτοῦ λέγουσι Ῥουφῖνον ὑπατεῦσαι , καὶ τούτῳ δὲ τῆς τιμῆς ἐπιφανεστέραν γενέσθαι τὴν ἀτιμίαν .
εὑρέθη γὰρ ἀργυρίου κοίλου κεκτημένος ὑπὲρ δέκα λίτρας , τοῦ νόμου μὴ διδόντος ·
ἐπὶ τούτῳ δὲ τῆς βουλῆς ἐξέπεσεν .
οἱ δὲ μετ ἐκεῖνον ἤδη ταπεινὰ πράττοντες διετέλεσαν , αὐτός τε Σύλλας ἐν οὐκ ἀφθόνοις ἐτράφη τοῖς πατρῴοις .
γενόμενος δὲ μειράκιον ᾤκει παρ ἑτέροις ἐνοίκιον οὐ πολὺ τελῶν , ὡς ὕστερον ὠνειδίζετο παρ ἀξίαν εὐτυχεῖν δοκῶν , σεμνυνομένῳ μὲν γὰρ αὐτῷ καὶ μεγαληγοροῦντι μετὰ τὴν ἐν Λιβύῃ στρατείαν λέγεταί τις εἰπεῖν τῶν καλῶν τε κ ἀγαθῶν ἀνδρῶν , καὶ πῶς ἂν εἴης σὺ χρηστός , ὃς τοῦ πατρός σοι μηδὲν καταλιπόντος τοσαῦτα κέκτησαι ·
καὶ γὰρ οὐκ ἔτι τῶν βίων ἐν ἤθεσιν ὀρθίοις καὶ καθαροῖς μενόντων , ἀλλ ἐγκεκλικότων καὶ παραδεδεγμένων τρυφῆς καὶ πολυτελείας ζῆλον , εἰς ἴσον ὅμως ὄνειδος ἐτίθεντο τοὺς ὑπάρχουσαν εὐπορίαν ἀπολέσαντας καὶ τοὺς πενίαν πατρῴαν μὴ διαφυλάξαντας .
ὕστερον δὲ ἤδη κρατοῦντος αὐτοῦ καὶ πολλοὺς ἀποκτιννύντος , ἀπελευθερικὸς ἄνθρωπος , δοκῶν κρύπτειν ἕνα τῶν προγεγραμμένων καὶ κατακρημνίζεσθαι διὰ τοῦτο μέλλων , ὠνείδισε τὸν Σύλλαν ὅτι πολὺν χρόνον ἐν μιᾷ συνοικίᾳ διῃτῶντο , φέροντες ἐνοίκιον αὐτός μὲν τῶν ἄνω δισχιλίους νούμμους , ἐκεῖνος δὲ τῶν ὑποκάτω τρισχιλίους , ὥστε τῆς τύχης αὐτῶν τὸ μεταξὺ χιλίους εἶναι νούμμους , οἳ πεντήκοντα καὶ διακοσίας δραχμὰς Ἀττικὰς δύνανται , ταῦτα μὲν οὖν ἱστοροῦσι περὶ τῆς παλαιᾶς τοῦ Σύλλα τύχης 0 .
τοῦ δὲ σώματος αὐτοῦ τὸ μὲν ἄλλο εἶδος ἐπὶ τῶν ἀνδριάντων φαίνεται , τὴν δὲ τῶν ὀμμάτων γλαυκότητα δεινῶς πικρὰν καὶ ἄκρατον οὖσαν ἡ χρόα τοῦ προσώπου φοβερωτέραν ἐποίει προσιδεῖν .
ἐξήνθει γὰρ τὸ ἐρύθημα τραχὺ καὶ σποράδην καταμεμιγμένον τῇ λευκότητι ·
πρὸς ὃ καὶ τ οὔνομα λέγουσιν αὐτῷ γενέσθαι τῆς χρόας ἐπίθετον , καὶ τῶν Ἀθήνησι γεφυριστῶν ἐπέσκωψέ τις εἰς τοῦτο ποιήσας ·
συκάμινόν ἐσθ ὁ Σύλλας ἀλφίτῳ πεπασμένον 0 .
τοῖς δὲ τοιούτοις τῶν τεκμηρίων οὐκ ἄτοπόν ἐστι χρῆσθαι περὶ ἀνδρός , ὃν οὕτω φιλοσκώμμονα φύσει γεγονέναι λέγουσιν , ὥστε νέον μὲν ὄντα καὶ ἄδοξον ἔτι μετὰ μίμων καὶ γελωτοποιῶν διαιτᾶσθαι καὶ συνακολασταίνειν , ἐπεὶ δὲ κύριος ἁπάντων κατέστη , συναγαγόντα τῶν ἀπὸ σκηνῆς καὶ θεάτρου τοὺς ἰταμωτάτους ὁσημέραι πίνειν καὶ διαπληκτίζεσθαι τοῖς σκώμμασι , τοῦ τε γήρως ἀωρότερα πράττειν δοκοῦντα καὶ πρὸς τῷ καταισχύνειν τὸ ἀξίωμα τῆς ἀρχῆς πολλὰ τῶν δεομένων ἐπιμελείας προϊέμενον .
οὐ γὰρ ἦν τῷ Σύλλᾳ περὶ δεῖπνον ὄντι χρήσασθαι σπουδαῖον οὐδέν , ἀλλ ἐνεργὸς ὢν καὶ σκυθρωπότερος παρὰ τὸν ἄλλον χρόνον , ἀθρόαν ἐλάμβανε μεταβολὴν ὁπότε πρῶτον ἑαυτὸν εἰς συνουσίαν καταβάλοι καὶ πότον , ὥστε μιμῳδοῖς καὶ ὀρχησταῖς τιθασὸς εἶναι καὶ πρὸς πᾶσαν ἔντευξιν ὑποχείριος καὶ κατάντης .
ταύτης δὲ τῆς ἀνέσεως ἔοικε γεγονέναι νόσημα καὶ ἡ πρὸς τοὺς ἔρωτας εὐχέρεια καὶ ῥύσις αὐτοῦ τῆς φιληδονίας , ἧς οὐ δὲ γηράσας ἐπαύσατο , Μητροβίου δὲ τῶν ἀπὸ σκηνῆς τινος ἐρῶν διετέλεσεν ἔτι νέος ὤν .
καὶ συνήντησεν αὐτῷ τὸ τοιοῦτον ἀρξάμενος γὰρ ἐρᾶν κοινῆς μέν , εὐπόρου δὲ γυναικός , ὄνομα Νικοπόλεως , καὶ διὰ συνήθειαν καὶ χάριν , ἣν ἀφ ὥρας εἶχεν , εἰς ἐρωμένου σχῆμα περιελθών , ἀπελείφθη κληρονόμος ὑπὸ τῆς ἀνθρώπου τελευτώσης .
ἐκληρονόμησε δὲ καὶ τὴν μητρυιάν , ἀγαπηθεὶς ὥσπερ υἱὸς ὑπ αὐτῆς 0 ·
καὶ μετρίως μὲν ἀπὸ τούτων εὐπόρησεν .
ἀποδειχθεὶς δὲ ταμίας ὑπατεύοντι Μαρίῳ τὴν πρώτην ὑπατείαν , συνεξέπλευσεν εἰς Λιβύην πολεμήσων Ἰογόρθαν .
γενόμενος δὲ ἐπὶ στρατοπέδου τά τε ἄλλα παρεῖχεν ἑαυτὸν εὐδόκιμον , καὶ καιρῷ παραπεσόντι χρησάμενος εὖ φίλον ἐποιήσατο τὸν τῶν Νομάδων βασιλέα Βόκχον .
πρεσβευτὰς γὰρ αὐτοῦ λῃστήριον Νομαδικὸν ἐκφυγόντας ὑποδεξάμενος καὶ φιλοφρονηθείς , δῶρα καὶ πομπὴν ἀσφαλῆ παρασχὼν ἀπέστειλεν .
ὁ δὲ Βόκχος ἐτύγχανε μὲν ἔτι γε πάλαι γαμβρὸν ὄντα μισῶν καὶ φοβούμενος τὸν Ἰογόρθαν , τότε δὲ ἡττημένῳ καὶ πεφευγότι πρὸς αὐτὸν ἐπιβουλεύων ἐκάλει τὸν Σύλλαν , δι ἐκείνου μάλιστα βουλόμενος τὴν σύλληψιν καὶ παράδοσιν τοῦ Ἰογόρθα γενέσθαι ἢ δι αὑτοῦ , κοινωσάμενος δὲ τῷ Μαρίῳ καὶ λαβὼν στρατιώτας ὀλίγους ὁ Σύλλας τὸν μέγιστον ὑπέδυ κίνδυνον , ὅτι βαρβάρῳ καὶ πρὸς τοὺς οἰκειοτάτους ἀπίστῳ πιστεύσας , ὑπὲρ τοῦ παραλαβεῖν ἕτερον ἑαυτὸν ἐνεχείρισεν 0 .
οὐ μὴν ἀλλὰ ὁ Βόκχος ἀμφοτέρων κύριος γενόμενος , καὶ καταστήσας ἑαυτὸν εἰς ἀνάγκην τοῦ παρασπονδῆσαι τὸν ἕτερον , καὶ πολλὰ διενεχθεὶς τῇ γνώμῃ , τέλος ἐκύρωσε τὴν πρώτην προδοσίαν καὶ παρέδωκε τῷ Σύλλᾳ τὸν Ἰογόρθαν .
ὁ μὲν οὖν θριαμβεύων ἐπὶ τούτῳ Μάριος ἦν , ? ;
δὲ δόξα τοῦ κατορθώματος , ἣν ὁ Μαρίου φθόνος Σύλλᾳ προσετίθει , παρελύπει τὸν Μάριον ἡσυχῇ .
καὶ γὰρ αὐτὸς ὁ Σύλλας φύσει τε μεγάλαυχος ὢν καὶ τότε πρῶτον ἐκ βίου ταπεινοῦ καὶ ἀγνῶτος ἔν τινι λόγῳ γεγονὼς παρὰ τοῖς πολίταις , καὶ τοῦ τιμᾶσθαι γευόμενος , εἰς τοῦτο φιλοτιμίας προῆλθεν ὥστε γλυψάμενος ἐν δακτυλίῳ φορεῖν εἰκόνα τῆς πράξεως , καὶ ταύτῃ γε χρώμενος ἀεὶ διετέλεσεν .
ἦν δὲ ἡ γραφὴ Βόκχος μὲν παραδιδούς , Σύλλας δὲ παραλαμβάνων τὸν Ἰογόρθαν .
ἠνία μὲν οὖν ταῦτα τὸν Μάριον ·
ἔτι δὲ ἡγούμενος ἐλάττονα τοῦ φθονεῖσθαι τὸν Σύλλαν , ἐχρῆτο πρὸς τὰς στρατείας , τὸ μὲν δεύτερον ὑπατεύων πρεσβευτῇ , τὸ δὲ τρίτον χιλιάρχῳ , καὶ πολλὰ δι ἐκείνου τῶν χρησίμων κατωρθοῦτο 0 .
πρεσβεύων τε γὰρ ἡγεμόνα Τεκτοσάγων Κόπιλλον εἷλε , καὶ χιλιαρχῶν μέγα καὶ πολυάνθρωπον ἔθνος Μαρσοὺς ἔπεισε φίλους γενέσθαι καὶ συμμάχους Ῥωμαίων , ἐκ δὲ τούτων τὸν Μάριον αἰσθόμενος ἀχθόμενον αὐτῷ καὶ μηκέτι προϊέμενον ἡδέως πράξεων ἀφορμάς , ἀλλὰ ἐνιστάμενον τῇ αὐξήσει , Κάτλῳ , τῷ συνάρχοντι τοῦ Μαρίου , προσένειμεν ἑαυτόν , ἀνδρὶ χρηστῷ μέν , ἀμβλυτέρῳ δὲ πρὸς τοὺς ἀγῶνας , ὑφ οὗ τὰ πρῶτα καὶ μέγιστα πιστευόμενος εἰς δύναμιν ἅμα δόξῃ προῄει .
καὶ πολέμῳ μὲν αἱρεῖ πολὺ μέρος τῶν ἐν ταῖς Ἄλπεσι βαρβάρων , ἐπιλιπούσης δὲ τῆς ἀγορᾶς ἀναδεξάμενος τὴν ἐπιμέλειαν τοσαύτην ἐποίησε περιουσίαν , ὥστε τῶν Κάτλου στρατιωτῶν ἐν ἀφθόνοις διαγόντων καὶ τοῖς Μαρίου προσπαρασχεῖν .
ἐφ ᾧ φησιν αὐτὸς ἰσχυρῶς ἀνιᾶσαι τὸν Μάριον .
ἡ μὲν οὖν ἔχθρα βραχεῖαν οὕτω καὶ μειρακιώδη λαβοῦσα τὴν πρώτην ὑπόθεσιν καὶ ἀρχήν , εἶτα χωροῦσα δι αἵματος ἐμφυλίου καὶ στάσεων ἀνηκέστων ἐπὶ τυραννίδα καὶ σύγχυσιν ἁπάντων πραγμάτων , ἀπέδειξε τὸν Εὐριπίδην σοφὸν ἄνδρα καὶ πολιτικῶν ἐπιστήμονα νοσημάτων , διακελευσάμενον φυλάττεσθαι τὴν φιλοτιμίαν ὡς ὀλεθριωτάτην καὶ κακίστην δαίμονα τοῖς χρωμένοις 0 .
ὁ δὲ Σύλλας οἰόμενος αὑτῷ τὴν ἀπὸ τῶν πολεμικῶν δόξαν ἐπὶ τὰς πολιτικὰς πράξεις διαρκεῖν , καὶ δοὺς ἑαυτὸν ἀπὸ τῆς στρατείας εὐθὺς ἐπὶ τὴν τοῦ δήμου πρᾶξιν , ἐπὶ στρατηγίαν πολιτικὴν ἀπεγράψατο καὶ διεψεύσθη ·
τὴν δ αἰτίαν τοῖς ὄχλοις ἀνατίθησι .
φησὶ γὰρ αὐτοὺς τὴν πρὸς Βόκχον εἰδότας φιλίαν , καὶ προσδεχομένους , εἰ πρὸ τῆς στρατηγίας ἀγορανομοίη , κυνηγέσια λαμπρὰ καὶ Λιβυκῶν θηρίων ἀγῶνας , ἑτέρους ἀποδεῖξαι στρατηγοὺς ὡς αὐτὸν ἀγορανομεῖν ἀναγκάσοντας .
ἔοικε δὲ τὴν ἀληθῆ τῆς ἀποτεύξεως αἰτίαν οὐχ ὁμολογῶν ὁ Σύλλας ἐλέγχεσθαι τοῖς πράγμασιν .
ἐνιαυτῷ γὰρ κατόπιν ἔτυχε τῆς στρατηγίας , τοῦ δήμου τὸ μέν τι θεραπείᾳ , τὸ δὲ καὶ χρήμασι προσαγαγόμενος .
διὸ δὴ καὶ στρατηγοῦντος αὐτοῦ , καὶ πρὸς Καίσαρα μετ ὀργῆς εἰπόντος ὡς χρήσεται τῇ ἰδίᾳ πρὸς αὐτὸν ἐξουσίᾳ , γελάσας ὁ Καῖσαρ , ὀρθῶς , ἔφη , τὴν ἀρχὴν ἰδίαν νομίζεις ·
ἔχεις γὰρ αὐτὴν πριάμενος .
μετὰ δὲ τὴν στρατηγίαν εἰς τὴν Καππαδοκίαν ἀποστέλλεται , τὸν μέν ἐμφανῆ λόγον ἔχων πρὸς τὴν στρατείαν Ἀριοβαρζάνην καταγαγεῖν , αἰτίαν δὲ ἀληθῆ Μιθριδάτην ἐπισχεῖν πολυπραγμονοῦντα καὶ περιβαλλόμενον ἀρχὴν καὶ δύναμιν οὐκ ἐλάττονα τῆς ὑπαρχούσης .
ἰδίαν μέν οὖν δύναμιν οὐ πολλὴν ἐπήγετο , χρησάμενος δὲ τοῖς συμμάχοις προθύμοις , καὶ πολλοὺς μέν αὐτῶν Καππαδοκῶν , πλείονας δ αὖθις Ἀρμενίων προσβοηθοῦντας ἀποκτείνας , Γόρδιον μέν ἐξήλασεν , Ἀριοβαρζάνην δὲ ἀπέδειξε βασιλέα .
διατρίβοντι δὲ αὐτῷ παρὰ τὸν Εὐφράτην ἐντυγχάνει Πάρθος Ὀρόβαζος , Ἀρσάκου βασιλέως πρεσβευτής , οὔπω πρότερον ἀλλήλοις ἐπιμεμιγμένων τῶν γενῶν ·
ἀλλὰ καὶ τοῦτο τῆς μεγάλης δοκεῖ Σύλλα τύχης γενέσθαι , τὸ πρώτῳ Ῥωμαίων ἐκείνῳ Πάρθους συμμαχίας καὶ φιλίας δεομένους διὰ λόγων ἐλθεῖν .
ὅτε καὶ λέγεται τρεῖς δίφρους προθέμενος , τὸν μέν Ἀριοβαρζάνῃ , τὸν δὲ Ὀροβάζῳ , τὸν δὲ αὐτῷ , μέσος ἀμφοῖν καθεζόμενος χρηματίζειν 0 1 2 .
ἐφ ᾧ τὸν μέν Ὀρόβαζον ὕστερον ὁ τῶν Πάρθων βασιλεὺς ἀπέκτεινε , τὸν δὲ Σύλλαν οἱ μέν ἐπῄνεσαν ἐντρυφήσαντα τοῖς βαρβάροις , οἱ δὲ ὡς φορτικὸν ᾐτιάσαντο καὶ ἀκαίρως φιλότιμον 0 1 .
ἱστορεῖται δέ τις ἀνὴρ τῶν μετὰ Ὀροβάζου καταβεβηκότων , Χαλδαῖος , εἰς τὸ τοῦ Σύλλα πρόσωπον ἀπιδὼν καὶ ταῖς κινήσεσι τῆς τε διανοίας καὶ τοῦ σώματος οὐ παρέργως ἐπιστήσας , ἀλλὰ πρὸς τὰς τῆς τέχνης ὑποθέσεις τὴν φύσιν ἐπισκεψάμενος , εἰπεῖν ὡς ἀναγκαῖον εἴη τοῦτον τὸν ἄνδρα μέγιστον γενέσθαι , θαυμάζειν δὲ καὶ νῦν πῶς ἀνέχεται μὴ πρῶτος ὢν ἁπάντων , ἀναχωρήσαντι δὲ αὐτῷ δίκην ἔλαχε δώρων Κηνσωρῖνος , ὡς πολλὰ χρήματα συνειλοχότι παρὰ τὸν νόμον ἐκ φίλης καὶ συμμάχου βασιλείας , οὐ μὴν ἀπήντησεν ἐπὶ τὴν κρίσιν , ἀλλ ἀπέστη τῆς κατηγορίας .
ἡ μέντοι πρὸς Μάριον αὐτῷ στάσις ἀνερριπίζετο καινὴν ὑπόθεσιν λαβοῦσα τὴν Βόκχου φιλοτιμίαν , ὃς τόν τε δῆμον ἅμα θεραπεύων ἐν Ῥώμῃ καὶ τῷ Σύλλᾳ χαριζόμενος ἀνέθηκε εἰκόνας ἐν Καπιτωλίῳ τροπαιοφόρους καὶ παρ αὐταῖς χρυσοῦν Ἰογόρθαν ὑφ ἑαυτοῦ Σύλλᾳ παραδιδόμενον .
ἐφ ᾧ τοῦ Μαρίου βαρυθυμουμένου καὶ καθαιρεῖν ἐπιχειροῦντος , ἑτέρων δὲ ἀμύνειν τῷ Σύλλᾳ , καὶ τῆς πόλεως ὅσον οὔπω διακεκαυμένης ὑπ ἀμφοῖν , ὁ συμμαχικὸς πόλεμος πάλαι τυφόμενος ἐπὶ τὴν πόλιν ἀναλάμψας τότε τὴν στάσιν ἐπέσχεν .
ἐν τούτῳ , μεγίστῳ καὶ ποικιλωτάτῳ γενομένῳ καὶ πλεῖστα κακὰ καὶ βαρυτάτους παρασχόντι κινδύνους Ῥωμαίοις , Μάριος μὲν οὐδὲν ἀποδεῖξαι μέγα δυνηθεὶς ἤλεγχε τὴν πολεμικὴν ἀρετὴν ἀκμῆς καὶ ῥώμης δεομένην , Σύλλας δὲ πολλὰ δράσας ἄξια λόγου δόξαν ἔσχεν ἡγεμόνος μεγάλου μὲν παρὰ τοῖς πολίταις , μεγίστου δὲ παρὰ τοῖς φίλοις , εὐτυχεστάτου δὲ καὶ παρὰ τοῖς ἐχθροῖς .
ἀλλ οὐκ ἔπαθε τ αὐτὸ Τιμοθέῳ τῷ τοῦ Κόνωνος , ὅς , εἰς τὴν τύχην αὐτοῦ τὰ κατορθώματα τῶν ἐχθρῶν τιθεμένων καὶ γραφόντων ἐν πίναξι 0 ;
κοιμώμενον ἐκεῖνον , τὴν δὲ Τύχην δικτύῳ τὰς πόλεις περιβάλλουσαν , ἀγροικιζόμενος καὶ χαλεπαίνων πρὸς τοὺς ταῦτα ποιοῦντας ὡς ἀποστερούμενος ὑπ αὐτῶν τῆς ἐπὶ ταῖς πράξεσι δόξης , ἔφη ποτὲ πρὸς τόν δῆμον , ἐπανήκων ἐκ στρατείας εὖ κεχωρηκέναι δοκούσης , ἀλλὰ ταύτης γε τῆς στρατείας οὐδέν , ἄνδρες Ἀθηναῖοι , τῇ τύχῃ μέτεστι .
πρὸς Τιμόθεον μὲν οὖν φασιν οὕτω φανέντα φιλότιμον ἀντιμειρακιεύεσθαι τὸ δαιμόνιον , ὥστε μηδὲν ἔτι πρᾶξαι λαμπρόν , ἀλλὰ ὅλως ἀποτυγχάνοντα ταῖς πράξεσι καὶ προσκρούοντα τῷ δήμῳ τέλος ἐκπεσεῖν τῆς πόλεως ·
σύλλας δὲ οὐ μόνον ἡδέως προσιέμενος τόν τοιοῦτον εὐδαιμονισμὸν καὶ ζῆλον , ἀλλὰ καὶ συναύξων καὶ συνεπιθειάζων τὰ πραττόμενα , τῆς τύχης ἐξῆπτεν , εἴ τε κόμπῳ χρώμενος εἴ θ οὕτως ἔχων τῇ δόξῃ πρὸς τὸ θεῖον 0 .
καὶ γὰρ ἐν τοῖς ὑπομνήμασι γέγραφεν ὅτι τῶν καλῶς αὐτῷ βεβουλεῦσθαι δοκούντων αἱ μὴ κατὰ γνώμην , ἀλλὰ πρὸς καιρὸν ἀποτολμώμεναι πράξεις ἔπιπτον εἰς ἄμεινον .
ἔτι δὲ καὶ δι ὧν φησι πρὸς τύχην εὖ πεφυκέναι μᾶλλον ἢ πρὸς πόλεμον , τῇ τύχῃ τῆς ἀρετῆς πλέον ἔοικε νέμειν καὶ ὅλως ἑαυτὸν τοῦ δαίμονος ποιεῖν , ὅς γε καὶ τῆς πρὸς Μέτελλον ὁμονοίας , ἰσότιμον ἄνδρα καὶ κηδεστήν , εὐτυχίαν τινὰ θείαν αἰτιᾶται 0 ·
πολλὰ γὰρ αὐτῷ πράγματα παρέξειν ἐπίδοξον ὄντα πρᾳότατον ἐν τῇ κοινωνίᾳ γενέσθαι τῆς ἀρχῆς .
ἔτι δὲ Λευκόλλῳ μὲν ἐν τοῖς ὑπομνήμασιν , ὧν ἐκείνῳ τὴν γραφὴν ἀνατέθεικε , παραινεῖ μηδὲν οὕτως ἡγεῖσθαι βέβαιον ὡς ὅ τι ἂν αὐτῷ προστάξῃ νύκτωρ τὸ δαιμόνιον , ἐκπεμπομένου δὲ αὐτοῦ μετὰ δυνάμεως εἰς τὸν συμμαχικὸν πόλεμον ἱστορεῖ χάσμα τῆς γῆς μέγα γενέσθαι περὶ Λαβέρνην ·
ἐκ δὲ τούτου πῦρ ἀναβλῦσαι πολὺ καὶ φλόγα λαμπρὰν στηρίσαι πρὸς τόν οὐρανόν .
εἰπεῖν δὴ καὶ τοὺς μάντεις ὡς ἀνὴρ ἀγαθὸς ὄψει διάφορος καὶ περιττὸς ἄρξας ἀπαλλάξει τῇ πόλει ταραχὰς τὰς παρούσας , τοῦτον δὲ αὑτὸν εἶναι φησιν ὁ Σύλλας ·
τῆς μὲν γὰρ ὄψεως ἴδιον εἶναι τὸ περὶ τὴν κόμην χρυσωπόν , ἀρετὴν δὲ οὐκ αἰσχύνεσθαι μαρτυρῶν ἑαυτῷ μετὰ πράξεις καλὰς οὕτω καὶ μεγάλας 0 .
ταῦτα μὲν οὖν περὶ τῆς θειότητος 0 .
τὸν δὲ ἄλλον τρόπον ἀνώμαλός τις ἔοικε γεγονέναι καὶ διάφορος πρὸς ἑαυτόν , ἀφελέσθαι πολλά , χαρίσασθαι πλείονα , τιμῆσαι παραλόγως , παραλόγως ἐφυβρίσαι , θεραπεύειν ὧν δέοιτο , θρύπτεσθαι πρὸς τοὺς δεομένους , ὥστε ἀγνοεῖσθαι πότερον ὑπερόπτης φύσει μᾶλλον ἢ κόλαξ γέγονε 0 .
τὴν μὲν γὰρ ἐν ταῖς τιμωρίαις ἀνωμαλίαν , ἐξ ὧν ἔτυχεν αἰτιῶν ἀποτυμπανίζοντος αὐτοῦ καὶ πάλιν τὰ μέγιστα τῶν ἀδικημάτων πρᾴως φέροντος , καὶ διαλλαττομένου μὲν ἐπὶ τοῖς ἀνηκέστοις μετὰ εὐκολίας , τὰ δὲ μικρὰ καὶ φαῦλα προσκρούσματα σφαγαῖς καὶ δημεύσεσιν οὐσιῶν μετιόντος , οὕτως ἄν τις διαιτήσειεν ὡς φύσει μὲν ὀργὴν χαλεπὸν ὄντα καὶ τιμωρητικόν , ὑφιέμενον δὲ τῆς πικρίας λογισμῷ πρὸς τὸ συμφέρον .
ἐν αὐτῷ γε τούτῳ τῷ συμμαχικῷ πολέμῳ τῶν στρατιωτῶν αὐτοῦ στρατηγικὸν ἄνδρα πρεσβευτήν , Ἀλβῖνον ὄνομα , ξύλοις καὶ λίθοις διαχρησαμένων , παρῆλθε καὶ οὐκ ἐπεξῆλθεν ἀδίκημα τοσοῦτον , ἀλλὰ καὶ σεμνυνόμενος διεδίδου λόγον ὡς προθυμοτέροις διὰ τοῦτο χρήσοιτο πρὸς τόν πόλεμον αὐτοῖς ἰωμένοις τὸ ἁμάρτημα δι ἀνδραγαθίας .