Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
τούτων δὴ αὐτῷ διοικηθέντων , τῆς τε στρατιᾶς παμπληθοῦς συνειλεγμένης , ὅτε δὴ ἀντίπαλα καὶ ἰσόρροπα ᾠήθη εἶναι τὰ ἑαυτοῦ στρατεύματα τῷ πλήθει τῶν βαρβάρων , σκεψάμενος σὺν τοῖς φίλοις ἔνειμε τὸ στρατιωτικὸν ἐς τρεῖς μοίρας , καὶ τὴν μὲν μίαν ἐκέλευσε πρὸς τὰ ἀρκτῷα μέρη ἀφορῶσαν , δἰ Ἀρμενίας ἐπελθοῦσαν φιλίου Ῥωμαίοις δοκούσης , κατατρέχειν τὴν Μήδων χώραν :
τὴν δὲ ἑτέραν ἔπεμψε πρὸς τὰ ἑῷα μέρη τῆς βαρβάρου γῆς βλέπουσαν , ἔνθα συρρέοντας τὸν Τίγρητα καὶ τὸν Εὐφράτην ἕλη πυκνότατα ὑποδέχεσθαι λέγουσι , καὶ λανθάνειν ποταμῶν ἐκείνων μόνων διὰ τοῦτο τὰς ἐκβολάς :
τὴν δὲ τρίτην μοῖραν καὶ γενναιοτάτην τοῦ στρατοῦ αὐτὸς ἔχων ὑπέσχετο ἐπάξειν τοῖς βαρβάροις κατὰ μέσην τὴν πορείαν .
οὕτω γὰρ ᾤετο διαφόροις ἐφόδοις ἀφυλάκτως τε καὶ ἀπροόπτως αὐτοῖς ἐπελεύσεσθαι , καὶ τὸ πλῆθος τῶν Περσῶν ἀεὶ πρὸς τοὺς ἐπιόντας διαιρούμενον ἀσθενέστερόν τε ἔσεσθαι καὶ ἀτακτότερον μαχεῖσθαι .
οὐ γὰρ δὴ μισθοφόροις χρῶνται στρατιώταις οἱ βάρβαροι ὥσπερ Ῥωμαῖοι , οὐ δὲ στρατόπεδα ἔχουσι συνεστῶτα καὶ μένοντα , πολέμου τέχναις ἐγγεγυμνασμένα 0 :
ἀλλὰ πᾶν τὸ πλῆθος τῶν ἀνδρῶν , ἔσθ ὅπῃ καὶ τῶν γυναικῶν , ἐπὰν κελεύσῃ βασιλεύς , ἀθροίζεται 0 .
διαλυθέντος δὲ τοῦ πολέμου ἕκαστος ἐς τὰ ἑαυτοῦ ἐπανέρχεται , τοσοῦτον ἀποκερδήσας ὅσα ἂν ἐξ ἁρπαγῆς αὐτῷ περιγένηται .
τόξοις τε καὶ ἵπποις οὐκ ἐς τὸ πολεμεῖν μόνον χρῶνται ὥσπερ Ῥωμαῖοι , ἀλλ ἐκ παίδων σὺν αὐτοῖς ἀναστρέφονται καὶ θηρῶντες διαιτῶνται , οὔ τε τὰς φαρέτρας ποτὲ ἀποτιθέμενοι οὔ τε τῶν ἵππων ἀποβαίνοντες , ἀεὶ δὲ αὐτοῖς χρώμενοι ἢ κατὰ πολεμίων ἢ κατὰ θηρίων 0 .
ἀλέξανδρος μὲν οὖν , ὡς ᾤετο , ἄριστα βεβούλευτο :
ἔσφηλε δὲ αὐτοῦ τὴν γνώμην ἡ τύχη .
τὸ μὲν γὰρ πεμφθὲν δἰ Ἀρμενίας στρατιωτικόν , μόλις καὶ χαλεπῶς ὑπερβαλὸν τὰ τῆς χώρας ὄρη τραχύτατά τε ὄντα καὶ κρημνωδέστατα ʽπλὴν ἔτι θέρους ὄντος ἀνεκτὴν εἶχε τὴν πορείαν , ἐμβαλὸν ἐς τὴν Μήδων χώραν ἐπόρθει τε αὐτὴν καὶ πολλὰς ἐνέπρησε κώμας λείαν τε ἀπήγαγεν .
ὁ δὲ Πέρσης μαθὼν ἐπήμυνε κατὰ δύναμιν , ἀπείργειν δὲ τοὺς Ῥωμαίους οὐ πάνυ τι ἐδύνατο :
τραχεῖα γὰρ οὖσα ἡ χώρα τοῖς μὲν πεζοῖς καὶ τὴν βάσιν εὐπαγῆ καὶ τὴν πορείαν εὐμαρῆ παρεῖχεν , ἡ δ ἵππος τῶν βαρβάρων ὑπὸ τῆς τῶν ὀρῶν τραχύτητος ὁμοῦ καὶ πρὸς δρόμον ἐπείχετο καὶ καθιππεύειν ἢ ἐπιέναι ἐκωλύετο .
ἧκον δέ τινες ἀγγέλλοντες τῷ Πέρσῃ ὡς ἄρα φαίνοιτο Ῥωμαίων στρατὸς ἕτερος ἐν τοῖς ἑῴοις μέρεσι Παρθυαίων , τά τε πεδία κατατρέχουσι .
διόπερ φοβηθεὶς ἐκεῖνος μὴ τὰ ἐν Πάρθοις ῥᾳδίως λυμηνάμενοι ἐς Πέρσας ἐμβάλωσι , καταλιπών τινα δύναμιν , ὅσην αὐτάρκη ᾤετο ῥύεσθαι Μηδίαν , αὐτὸς σὺν παντὶ τῷ στρατῷ ἐς τὰ ἑῷα μέρη ἠπείγετο .
ἡ δὲ τῶν Ῥωμαίων στρατιὰ τὴν πορείαν ἀμελέστερον ἐποιεῖτο μή τε τινὸς φαινομένου μή τε ἀνθεστῶτος , ἤλπιζέ τε τὸν Ἀλέξανδρον σὺν τρίτῃ μοίρᾳ , γενναιοτάτῃ οὔσῃ καὶ μεγίστῃ , ἐς μέσους ἐμβεβληκέναι τοὺς βαρβάρους , κ ἀκείνους ἀνθελκομένους ἀεὶ πρὸς τὸ ἐνοχλοῦν σχολαιτέραν αὑτοῖς καὶ ἀδεεστέραν παρέξειν τὴν ἔφοδον .
προείρητο γὰρ πᾶσι τοῖς στρατοῖς ὑπερτρέχειν , καὶ τόπος ὥριστο ἐς ὃν αὐτοὺς συνελθεῖν ἔδει , πάντα τὰ ἐμπίπτοντα καὶ ἐν μέσῳ χειρουμένους .
ἔσφηλε δὲ αὐτοὺς ὁ Ἀλέξανδρος μή τε εἰσαγαγὼν τὸν στρατὸν μή τε εἰσελθών , ἢ διὰ δέος , ἵνα μὴ δὴ αὐτὸς κινδυνεύοι ψυχῇ καὶ σώματι ὑπὲρ τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς , ἢ τῆς μητρὸς ἐπισχούσης γυναικείᾳ δειλίᾳ καὶ ὑπερβαλλούσῃ φιλοτεκνίᾳ .
ἤμβλυνε γὰρ αὐτοῦ τὰς πρὸς ἀνδρείαν ὁρμάς , πείθουσα δεῖν ἄλλους ὑπὲρ αὐτοῦ κινδυνεύειν , ἀλλὰ μὴ αὐτὸν παρατάττεσθαι :
ὅπερ τὸν εἰσελθόντα Ῥωμαίων στρατὸν ἀπώλεσεν .
ὁ γὰρ Πέρσης σὺν πάσῃ τῇ δυνάμει ἐπελθὼν οὐ προσδοκῶντος τοῦ στρατοῦ , ἐκπεριελθὼν καὶ ὥσπερ σαγηνεύσας , πανταχόθεν τε τοξεύων , διέφθειρε τὴν δύναμιν τῶν Ῥωμαίων , ὀλίγων τε πρὸς πολλοὺς ἀνθίστασθαι μὴ δυναμένων , καὶ ἀεὶ τὰ γυμνὰ ἑαυτῶν , ἐς ἃ ἐτοξεύοντο , φραττόντων τοῖς ὅπλοις :
ῥύεσθαι γὰρ αὐτοῖς τὰ σώματα , οὐ μάχεσθαι ἀγαπητὸν ἦν :
ἔστε δὴ πάντες ἐς τὸ αὐτὸ συναλισθέντες καὶ τῇ τῶν ἀσπίδων προβολῇ ὥσπερ τειχίσαντες ἀπεμάχοντο ἐν σχήματι πολιορκίας , καὶ πανταχόθεν βαλλόμενοι καὶ τιτρωσκόμενοι , ἀντισχόντες ἐς ὅσον ἐνεδέχετο ἀνδρείως , τὸ τελευταῖον πάντες διεφθάρησαν .
μεγίστη τε αὕτη συμφορὰ καὶ οὐ ῥᾳδίως μνημονευθεῖσα Ῥωμαίους ἐπέσχε , δυνάμεως μεγίστης διαφθαρείσης , γνώμῃ καὶ ῥώμῃ μηδεμιᾶς τῶν ἀρχαίων ἀποδεούσης :
τόν τε Πέρσην ἐς ἐλπίδα μειζόνων πραγμάτων ἐτύφωσε τηλικούτων ἔργων εὐπραγία .
ὡς δὲ ταῦτα τῷ Ἀλεξάνδρῳ ἐδηλώθη χαλεπῶς νοσοῦντι εἴ τε διὰ δυσθυμίαν εἴ τε διὰ τὴν τοῦ ἀέρος ἀήθειαν , αὐτός τε δυσφόρως ἤνεγκε , καὶ ὁ λοιπὸς στρατὸς ἠγανάκτησε πρὸς τὸν Ἀλέξανδρον καὶ ἐχαλέπαινεν , ὅτι δὴ ψευσαμένου αὐτοῦ καὶ μὴ τηρήσαντος τὰ συνθήματα προδοθείη ὁ εἰσελθὼν στρατός 0 .
πλὴν ὁ Ἀλέξανδρος μή τε τὴν νόσον φέρων καὶ τὸ πνιγῶδες τοῦ ἀέρος , τοῦ τε στρατοῦ παντὸς νοσοῦντος , καὶ μάλιστα τῶν Ἰλλυρικῶν στρατιωτῶν , οἳ ὑγρῷ καὶ χειμερίῳ ἀέρι ἐνειθισμένοι τροφάς τε πλείονας συνήθως εἰσφερόμενοι χαλεπῶς νοσοῦντες διεφθείροντο , ἐπανελθεῖν τε ἐς τὴν Ἀντιόχειαν ἐβουλεύσατο , καὶ πέμψας τὸν ἐν Μηδίᾳ στρατὸν ἐπανελθεῖν ἐκέλευσεν .
ἐκεῖνος μὲν ὁ στρατὸς ἐπανιὼν πλεῖστος ἐν τοῖς ὄρεσι διεφθάρη , καὶ ἠκρωτηριάσθησαν οὐκ ὀλίγοι ἐν δυσχειμέρῳ χώρᾳ , ὡς ὀλίγους πάνυ ἐκ πολλῶν ἐπανελθεῖν :
τὸ δὲ σὺν αὑτῷ πλῆθος ὁ Ἀλέξανδρος ἐς τὴν Ἀντιόχειαν ἐπανήγαγε , πολλῶν καὶ ἐξ ἐκείνης τῆς μοίρας ἀπολωλότων , ὡς μεγίστην ἐνεγκεῖν δυσθυμίαν τῷ στρατῷ καὶ Ἀλεξάνδρῳ ἀδοξίαν , σφαλέντι καὶ γνώμῃ καὶ τύχῃ , καὶ τῶν τριῶν μοιρῶν τοῦ στρατοῦ ὧν ἔνειμε τὸ πλεῖστον ἀποβαλόντι διαφόροις συμφοραῖς , νόσῳ πολέμῳ κρύει .
γενόμενος δὲ ἐν τῇ Ἀντιοχείᾳ ὁ Ἀλέξανδρος αὐτός τε ῥᾳδίως ἐπερρώσθη τῷ εὐψυχεῖ καὶ ἐνύδρῳ τῆς πόλεως μετὰ τὸν ἐν Μεσοποταμίᾳ ξηρὸν αὐχμόν , τούς τε στρατιώτας ἀνεκτᾶτο , καὶ ἐφ οἷς λελύπηντο παρεμυθεῖτο μεγαλοδωρίᾳ χρημάτων :
τοῦτο γὰρ μόνον ἐς εὐνοίας ἀνάκτησιν στρατιωτῶν ἐνόμιζε φάρμακον .
δύναμίν τε ἤθροιζε καὶ παρεσκεύαζεν ὡς δὴ πάλιν ἐπάξων Πέρσαις , εἰ ἐνοχλοῖεν καὶ μὴ ἡσυχάζοιεν .
ἀπηγγέλλετο δὲ καὶ ὁ Πέρσης λύσας τὴν δύναμιν καὶ ἑκάστους ἐς τὰ ἑαυτῶν ἀποπέμψας .
εἰ γὰρ καὶ ἐκ τοῦ κρείττονος ὑπέρτεροι ἐδόκουν γεγενῆσθαι οἱ βάρβαροι , πλὴν ὅμως ἐτετρύχωντο ταῖς τε κατὰ Μηδίαν πολλάκις γενομέναις συμβολαῖς τῇ τε ἐν Παρθίᾳ μάχῃ , πολλῶν μὲν πεσόντων παμπλείστων δὲ τετρωμένων .
οὐ γὰρ ἀνάνδρως οἱ Ῥωμαῖοι ἡττήθησαν , ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ τοὺς πολεμίους ἔσθ ὅπῃ κακώσαντες , παρὰ τοῦτο δὲ ἀπολόμενοι παῤ ὅσον πλήθει ἐλάττους εὑρέθησαν , ὡς σχεδὸν ἰσαρίθμου γενομένου τοῦ ἑκατέρωθεν πεσόντος στρατοῦ τὸ περιλειφθὲν τῶν βαρβάρων πλήθει ἀλλ οὐ δυνάμει δοκεῖ νενικηκέναι .
δεῖγμα δὲ τοῦτο οὐ μικρὸν τῆς τῶν βαρβάρων κακώσεως 0 :
ἐτῶν γοῦν τριῶν ἢ τεττάρων ἡσύχασαν οὐ δ ἐν ὅπλοις ἐγένοντο .
ἅπερ μανθάνων ὁ Ἀλέξανδρος καὶ οὗτος ἐν τῇ Ἀντιοχείᾳ διέτριβεν :
εὐθυμότερος δὲ καὶ ἀδεέστερος γενόμενος ἀνειμένης αὐτῷ τῆς περὶ τὰ πολεμικὰ φροντίδος , ταῖς τῆς πόλεως ἐσχόλαζε τρυφαῖς .
οἰομένου δὲ αὐτοῦ τὰ ἐν Πέρσαις ἐν εἰρήνῃ μὲν συγκείμενα ἡσυχάζειν , ἔχειν δὲ ἀνακωχὴν καὶ μέλλησιν τῷ βαρβάρῳ πρὸς τὸ πάλιν ἐπάγειν τὸν στρατόν , ὃς ἅπαξ διαλυθεὶς οὐ ῥᾳδίως ἠθροίζετο ἅτε μὴ συντεταγμένος μη δὲ συνεστώς , ἀλλ ὄχλος μᾶλλον ἢ στρατὸς ὑπάρχων , καὶ τῶν ἐπισιτισμῶν αὐτοῖς τοσούτων ὄντων ὅσον ἂν ἕκαστος ἀφικνούμενος πρὸς τὸ ἑαυτοῦ χρειῶδες ἐπενέγκηται , καὶ δυσαποσπάστως τε καὶ δυσόκνως καταλειπόντων τέκνα καὶ γυναῖκας καὶ τὴν οἰκείαν χώραν , αἰφνιδίως ἄγγελοί τε καὶ γράμματα ἐτάραξε τὸν Ἀλέξανδρον καὶ ἐς μείζονα φροντίδα ἐνέβαλεν , ἐπιστειλάντων αὐτῷ τῶν ἐμπεπιστευμένων τὴν Ἰλλυρίδος ἡγεμονίαν ὅτι ἄρα Γερμανοὶ Ῥῆνον καὶ Ἴστρον διαβαίνοντες τὴν Ῥωμαίων πορθοῦσιν ἀρχὴν καὶ τὰ ἐπὶ ταῖς ὄχθαις στρατόπεδα ἐπικείμενα πόλεις τε καὶ κώμας πολλῇ δυνάμει κατατρέχουσιν , εἴη τε οὐκ ἐν ὀλίγῳ κινδύνῳ τὰ Ἰλλυρικὰ ἔθνη ὁμοροῦντα καὶ γειτνιῶντα Ἰταλίᾳ 0 :
δεῖσθαι τοίνυν τῆς αὐτοῦ παρουσίας καὶ τοῦ στρατοῦ παντὸς ὃς ἦν σὺν αὐτῷ .
δηλωθέντα δὴ ταῦτα τόν τε Ἀλέξανδρον ἐτάραξε καὶ τοὺς ἐκ τοῦ Ἰλλυρικοῦ στρατιώτας ἐλύπησε , διπλῇ δοκοῦντας κεχρῆσθαι συμφορᾷ , ἔκ τε ὧν πεπόνθεσαν Πέρσαις μαχόμενοι , ἔκ τε ὧν ἐπυνθάνοντο τοὺς οἰκείους ἕκαστοι ὑπὸ Γερμανῶν ἀπολωλότας .
ἠγανάκτουν οὖν , καὶ τὸν Ἀλέξανδρον εἶχον ἐν αἰτίᾳ ὡς τὰ ὑπὸ ταῖς ἀνατολαῖς δἰ ἀμέλειαν ἢ δειλίαν προδεδωκότα , πρός τε τὰ ἀρκτῷα μέλλοντα καὶ ὀκνοῦντα .
ἦν δὲ καὶ αὐτῷ δέος τῷ Ἀλεξάνδρῳ τοῖς τε συνοῦσι φίλοις ἤδη καὶ περὶ αὐτῆς Ἰταλίας .
οὐ γὰρ ὅμοιον ἡγοῦντο τὸν ἐκ Περσῶν κίνδυνον οἷον ἐκ Γερμανῶν 0 :
οἱ μὲν γὰρ ὑπὸ ταῖς ἀνατολαῖς κατοικοῦντες , μακρᾷ γῇ καὶ θαλάττῃ πολλῇ διῃρημένοι , τὴν Ἰταλῶν χώραν μόλις ἀκούουσι , τὰ Ἰλλυρικὰ δὲ ἔθνη στενὰ ὄντα καὶ οὐ πολλὴν ἔχοντα τὴν ὑπὸ Ῥωμαίοις γῆν , παρὰ τοσοῦτον ὁμόρους καὶ γείτονας ποιεῖ Γερμανοὺς Ἰταλιώταις .
ἐπαγγέλλει δὴ ἄκων μὲν καὶ ἀσχάλλων τὴν ἔξοδον :
πλὴν τῆς ἀνάγκης αὐτὸν καλούσης , καταλιπών τε δύναμιν ὅσην αὐτάρκη ᾤετο ῥύεσθαι τὰς Ῥωμαίων ὄχθας , τά τε στρατόπεδα καὶ τὰ φρούρια ἐπιμελέστερον τειχίσας καὶ πληρώσας ἕκαστα τοῦ ὡρισμένου στρατοῦ , αὐτὸς ἐς Γερμανοὺς ἠπείγετο ἅμα τῷ λοιπῷ πλήθει .
ἀνύσας δὲ τὴν ὁδὸν μετὰ πολλῆς σπουδῆς ἐπέστη ταῖς τοῦ Ῥήνου ὄχθαις , καὶ τὰ πρὸς τὸν Γερμανικὸν πόλεμον παρεσκευάζετο , τόν τε ποταμὸν ναυσὶ διελάμβανεν , ὧν πρὸς ἀλλήλας συνδεθεισῶν γεφυρωθέντα εὐμαρῆ τὴν διάβασιν τοῖς στρατιώταις παρέξειν ᾤετο .
μέγιστοι γὰρ δὴ οὗτοι ποταμῶν ὑπ ἄρκτῳ ῥέουσι , Ῥῆνός τε καὶ Ἴστρος , ὃ μὲν Γερμανοὺς ὃ δὲ Παίονας παραμείβων 0 :
οἳ θέρους μὲν ναυσίπορον ἔχουσι τὸ ῥεῖθρον διὰ βάθος τε καὶ πλάτος , τοῦ δὲ χειμῶνος παγέντες ὑπὸ τοῦ κρύους ἐν πεδίου σχήματι καθιππεύονται .
ἀντιτυπὲς δὲ οὕτω καὶ στερρὸν γίνεται τό ποτε ῥεῖθρον ὡς μὴ μόνον ἵππων ὁπλαῖς καὶ ποσὶν ἀνθρώπων ἀντέχειν , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀρύσασθαι θέλοντας μὴ κάλπεις ἐπ αὐτῷ μη δὲ κοῖλα σκεύη φέρειν , πελέκεις δὲ καὶ δικέλλας , ἵν ἐκκόψαντες γυμνόν τε σκεύους ἀράμενοι τὸ ὕδωρ φέρωσιν ὥσπερ λίθον 0 .
φύσις μὲν δὴ τῶν ποταμῶν αὕτη 0 :
ὁ δὲ Ἀλέξανδρος Μαυρουσίους τε πλείστους καὶ τοξοτῶν ἀριθμὸν πολὺν ἐπαγόμενος ἀπὸ τῆς ἀνατολῆς ἔκ τε τῆς Ὀσροηνῶν χώρας , καὶ εἴ τινες Παρθυαίων αὐτόμολοι ἢ χρήμασιν ἀναπεισθέντες ἠκολουθήκεσαν αὐτῷ βοηθήσοντες , ἐξήρτυε δὴ Γερμανοῖς ἀντιτάξων .
μάλιστα γὰρ τοιοῦτος στρατὸς ὀχληρὸς ἐκείνοις γίνεται , τῶν τε Μαυρουσίων πόρρωθεν ἀκοντιζόντων καὶ τὰς ἐπιδρομὰς τάς τε ἀναχωρήσεις κούφως ποιουμένων , τῶν τε τοξοτῶν ἐς γυμνὰς τὰς κεφαλὰς αὐτῶν καὶ σώματα ἐπιμήκη ῥᾷστα καὶ πόρρωθεν κατὰ σκοποῦ τοξευόντων ἐπέθεόν τε πρὸς τὴν συστάδην μάχην ἀντιτυπεῖς , καὶ ἰσόρροποι πολλάκις Ῥωμαίοις ἐγένοντο .
ἀλέξανδρος μὲν ἐν τούτοις ἦν :
πλὴν ἔδοξεν αὐτῷ πρεσβείαν πέμψαι πρὸς αὐτοὺς καὶ περὶ εἰρήνης διαλέγεσθαι .
πάντα τε ὑπισχνεῖτο παρέξειν ὅσων δέονται , καὶ χρημάτων ἀφειδῶς ἔχειν .
τούτῳ γὰρ μάλιστα Γερμανοὶ πείθονται , φιλάργυροί τε ὄντες καὶ τὴν εἰρήνην ἀεὶ πρὸς Ῥωμαίους χρυσίου καπηλεύοντες :
ὅθεν ὁ Ἀλέξανδρος ἐπειρᾶτο ὠνήσασθαι μᾶλλον τὰς πρὸς αὐτοὺς σπονδὰς ἢ διὰ πολέμου κινδυνεύειν 0 .
οἱ μέντοι στρατιῶται χαλεπῶς ἔφερον διατριβῆς τε ματαίας ἐγγινομένης , καὶ μηδέν τι γενναῖον ἢ πρόθυμον ἐς τὸ πολεμεῖν παρέχοντος τοῦ Ἀλεξάνδρου , ἀλλ ἡνιοχείαις καὶ τρυφαῖς προσέχοντος , δέον ἐπεξελθεῖν καὶ τιμωρήσασθαι Γερμανοὺς ἐπὶ τοῖς τετολμημένοις .
ἦν δέ τις ἐν τῷ στρατῷ Μαξιμῖνος ὄνομα , τὸ μὲν γένος τῶν ἐνδοτάτω Θρᾳκῶν καὶ μιξοβαρβάρων , ἀπό τινος κώμης , ὡς ἐλέγετο , πρότερον μὲν ἐν παιδὶ ποιμαίνων , ἐν ἀκμῇ δὲ τῆς ἡλικίας γενόμενος διὰ μέγεθος καὶ ἰσχὺν σώματος ἐς τοὺς ἱππεύοντας στρατιώτας καταταγείς , εἶτα κατ ὀλίγον αὐτὸν χειραγωγούσης τῆς τύχης ἐλθὼν διὰ πάσης τάξεως στρατιωτικῆς , ὡς στρατοπέδων τε ἐπιμέλειαν τῶν ἐθνῶν τε ἀρχὰς πιστευθῆναι .
τὸν δὴ Μαξιμῖνον τοῦτον διὰ τὴν προειρημένην στρατιωτικὴν ἐμπειρίαν ὁ Ἀλέξανδρος ἐπέστησε πάσῃ τῇ τοῦ στρατοῦ νεολαίᾳ , ὡς ἀσκοίη τε αὐτοὺς τὰ στρατιωτικὰ καὶ ἐς τὸ πολεμεῖν ἐπιτηδείους παρασκευάζοι .
ὃ δὲ μετὰ πάσης ἐπιμελείας ποιούμενος τὰ ἐγκεχειρισμένα εὔνοιαν πολλὴν παρὰ τῶν στρατιωτῶν ἐκτήσατο , οὐ μόνον διδάσκων αὐτοὺς τὰ ποιητέα , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἔργοις πάντων προηγούμενος , ὡς μὴ μαθητὰς εἶναι μόνον ἀλλα καὶ ζηλωτὰς καὶ μιμητὰς τῆς ἐκείνου ἀνδρείας .
ἔτι τε καὶ δώροις αὐτοὺς καὶ παντοδαπαῖς τιμαῖς ᾠκειώσατο .
ὅθεν οἱ νεανίαι , ἐν οἷς ἦν τὸ πολὺ πλῆθος Παιόνων μάλιστα , τῇ μὲν ἀνδρείᾳ τοῦ Μαξιμίνου ἔχαιρον , τὸν δὲ Ἀλέξανδρον ἐπέσκωπτον ὡς ὑπὸ τῆς τε μητρὸς ἀρχόμενον , καὶ διοικουμένων τῶν πραγμάτων ὑπ ἐξουσίᾳ τε καὶ γνώμῃ γυναικός , ῥᾳθύμως τε καὶ ἀνάνδρως τοῖς πολεμικοῖς προσφερομένου ἐκείνου .
ὑπεμίμνησκον δὲ ἀλλήλους τῶν τε ὑπὸ ταῖς ἀνατολαῖς διὰ μέλλησιν αὐτοῦ πταισμάτων , καὶ ὅτι μηδὲν ἀνδρεῖον μη δὲ νεανικὸν παρέχοιτο ἐς Γερμανοὺς ἐλθών .
ὄντες οὖν καὶ ἄλλως πρὸς τὸ καινοτομεῖν ἐπιτήδειοι , καὶ τὸ μὲν παρὸν τῆς ἀρχῆς βαρὺ διὰ μῆκος ἐξουσίας ἡγούμενοι ἀκερδές τε ἤδη πάσης προανηλωμένης φιλοτιμίας , τὸ δὲ μέλλον καὶ προσιὸν ἔς τε τὸ κερδαλέον αὑτοῖς εὔελπι καὶ τῷ κτωμένῳ παρὰ προσδοκίαν τίμιόν τε καὶ περισπούδαστον , ἐβουλεύσαντο ἀποσκευάσασθαι μὲν τὸν Ἀλέξανδρον , ἀνειπεῖν δὲ αὐτοκράτορα καὶ σεβαστὸν τὸν Μαξιμῖνον , συστρατιώτην τε αὑτῶν ὄντα καὶ σύσκηνον , ἔς τε τὸν παρόντα πόλεμον δἰ ἐμπειρίαν καὶ ἀνδρείαν ἐπιτήδειον δοκοῦντα .
ἀθροισθέντες οὖν ἐς τὸ πεδίον ὡπλισμένοι ὡς δὴ ἐπὶ τὰ συνήθη γυμνάσια , προελθόντα καὶ ἐπιστάντα αὐτοῖς τὸν Μαξιμῖνον , εἴ τε ἀγνοοῦντα τὸ πραττόμενον εἴ τε καὶ λάθρᾳ τοῦτο προκατασκευάσαντα , πορφύραν ἐπιβαλόντες βασιλικὴν αὐτοκράτορα ἀναγορεύουσιν 0 1 .
ὃ δὲ τὰ μὲν πρῶτα παρῃτεῖτο καὶ τὴν πορφύραν ἀπερρίπτει :
ὡς δὲ ἐνέκειντο ξιφήρεις ἀποκτενεῖν ἀπειλοῦντες , τοῦ παρόντος κινδύνου τὸ μέλλον προελόμενος ἀνεδέξατο τὴν τιμήν , πολλάκις αὐτῷ πρότερον , ὡς ἔλεγε , χρησμῶν καὶ ὀνειράτων τὴν τοσαύτην τύχην προειρηκότων , εἰπὼν πρὸς τοὺς στρατιώτας ὅτι ἄκων μὲν καὶ οὐ βουλόμενος ἀναδέχεται , πειθόμενος τῇ ἐκείνων βουλήσει , παραγγέλλει δ αὐτοῖς ἔργῳ βεβαιῶσαι τὰ δόξαντα ἀραμένους τε τὰ ὅπλα σπεύδειν ἐπιστῆναι τῷ Ἀλεξάνδρῳ ἀγνοοῦντι , τὴν φήμην φθάσαντας , ἵν ἐκπλήξαντες τοὺς συνόντας ἐκείνῳ στρατιώτας καὶ φρουροὺς τοῦ σώματος ἢ πείσαιεν ὁμογνωμονῆσαι ἢ ῥᾷστα βιάσαιντο ἀπαρασκεύους τῷ μηδὲν προσδοκᾶν .
ὡς δ αὐτοὺς ἐς εὔνοιαν καὶ προθυμίαν πάνυ προεκαλέσατο , τά τε σιτηρέσια ἐπεδιπλασίασε , νομάς τε καὶ δόσεις μεγίστας ὑπέσχετο , τιμωρίας τε καὶ κηλῖδας πάσας αὐτοῖς ἀνῆκεν , ἐπί τε τὴν πορείαν ἐξήγαγεν :
οὐ πολὺ δ ἀφειστήκει τὸ χωρίον ἔνθα ἐσκήνου ὁ Ἀλέξανδρος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ .
ὡς δ ἀπηγγέλη τὰ περὶ τοῦ Μαξιμίνου , ὁ Ἀλέξανδρος ἐν μεγίστῃ ταραχῇ γενόμενος καὶ τῷ παραδόξῳ τῆς ἀγγελίας ἐκπλαγείς , προπηδήσας τῆς βασιλείου σκηνῆς ὥσπερ ἐνθουσιῶν , δακρυρροῶν καὶ τρέμων τοῦ τε Μαξιμίνου ὡς ἀπίστου καὶ ἀχαρίστου κατηγόρει , πάσας τὰς ἐς ἐκεῖνον εὐεργεσίας κατατεθείσας πρὸς αὑτοῦ διηγούμενος , τούς τε νεανίας ᾐτιᾶτο ὡς προπετῶς καὶ ἐπιόρκως ταῦτα τετολμηκότας , δώσειν τε πάντα ὑπισχνεῖτο ὧν δέοιντο , καὶ ἐπανορθώσεσθαι εἴ τι μέμφοιντο .
οἱ δὲ σὺν αὐτῷ στρατιῶται ἐκείνης τῆς ἡμέρας εὐφημήσαντες αὐτὸν παρέπεμψαν , ὑποσχόμενοι παντὶ σθένει προασπίσειν αὐτοῦ .
τῆς νυκτὸς δὲ διαδραμούσης , κατὰ τὸ περίορθρον ἀγγειλάντων τινῶν ὅτι δὴ Μαξιμῖνος πρόσεισι κόνις τε πόρρωθεν ἐγειρομένη φαίνεται βοῆς τε ἦχος πλήθους ἐξακούεται , πάλιν προελθὼν ἐς τὸ πεδίον ὁ Ἀλέξανδρος , συγκαλέσας τε τοὺς στρατιώτας , ἐδεῖτο προμαχεῖν καὶ σώζειν ὃν ἀνεθρέψαντο καὶ ὑφ ᾧ βασιλεύοντι τεσσαρεσκαίδεκα ἔτεσιν ἀμέμπτως βεβιώκεσαν , πάντας τε ἐς οἶκτον καὶ ἔλεον προκαλούμενος ὁπλίζεσθαι ἐκέλευσεν καὶ ἐξελθόντας ἀντιτάττεσθαι .
οἱ δὲ στρατιῶται τὰ μὲν πρῶτα ὑπισχνοῦντο , κατ ὀλίγους δὲ ἀνεχώρουν οὐ δ ὅπλα λαβεῖν ἤθελον .
οἳ δέ τινες τὸν ἔπαρχόν τε τοῦ στρατοῦ καὶ τοὺς οἰκείους Ἀλεξάνδρου ᾔτουν πρὸς ἀναίρεσιν , πρόφασιν ποιούμενοι αἰτίους τῆς ἀποστάσεως γεγενῆσθαι .
οἳ δὲ τὴν μητέρα ἐμέμφοντο ὡς φιλάργυρον καὶ τὰ χρήματα ἀποκλείουσαν , διά τε μικρολογίαν καὶ τὸ πρὸς τὰς ἐπιδόσεις ὀκνηρὸν τοῦ Ἀλεξάνδρου μεμισημένου .
καὶ μέχρι μέν τινος τοιαῦτα διαφόρως βοῶντες προσέμενον :
ὡς δὲ τοῦ Μαξιμίνου ὁ στρατὸς ἤδη τε ἐν ὄψεσιν ἦν , καὶ βοῶντες οἱ νεανίαι προυκαλοῦντο τοὺς συστρατιώτας καταλιπεῖν μὲν γύναιον μικρολόγον καὶ μειράκιον δειλὸν μητρὶ δουλεῦον , προσιέναι δὲ ἀνδρὶ γενναίῳ καὶ σώφρονι συστρατιώτῃ τε ἐν ὅπλοις ἀεὶ καὶ πολεμικοῖς ἔργοις διῃτημένῳ , πεισθέντες οἱ στρατιῶται τὸν μὲν Ἀλέξανδρον καταλιμπάνουσιν , αὐτοὶ δὲ προσίασι τῷ Μαξιμίνῳ , αὐτοκράτωρ τε ὑπὸ πάντων ἐκεῖνος ἀναγορεύεται .
ὁ δὲ Ἀλέξανδρος τρέμων καὶ λιποψυχῶν μόλις ἐς τὴν σκηνὴν ἐπανέρχεται :
τῇ τε μητρὶ περιπλακείς , καὶ ὥς φασιν , ἀποδυρόμενός τε καὶ αἰτιώμενος ὅτι δἰ ἐκείνην ταῦτα πάσχει , ἀνέμενε τὸν φονεύσοντα .
ὁ δὲ Μαξιμῖνος ὑπὸ παντὸς τοῦ στρατοῦ σεβαστὸς προσαγορευθεὶς πέμπει χιλιάρχην ἑκατοντάρχας τέ τινας τοὺς φονεύσοντας τὸν Ἀλέξανδρον καὶ τὴν μητέρα καὶ εἴ τινες ἀνθίσταντο τῶν σὺν αὐτῷ .
οἳ δὲ ἀφικόμενοι καὶ ἐπιπηδήσαντες τῇ σκηνῇ αὐτόν τε ἀναιροῦσι καὶ τὴν μητέρα καὶ εἴ τινες ἐδόκουν ἐκείνῳ φίλοι καὶ τίμιοι , πλὴν τῶν πρὸς ὀλίγον φυγεῖν ἢ λαθεῖν δυνηθέντων , οὓς πάντας μετ οὐ πολὺ Μαξιμῖνος συλλαβὼν ἀπέκτεινεν .
τέλος μὲν δὴ τοιοῦτο κατέλαβε τὸν Ἀλέξανδρον καὶ τὴν μητέρα , βασιλεύσαντα ἔτεσι τεσσαρεσκαίδεκα , ὅσον πρὸς τοὺς ἀρχομένους , ἀμέμπτως καὶ ἀναιμωτί 0 :
φόνων τε γὰρ καὶ ὠμότητος ἀκρίτων τε ἔργων ἀλλότριος ἐγένετο , ἔς τε τὸ φιλάνθρωπον καὶ εὐεργετικώτερον ἐπιρρεπής .
πάνυ γοῦν ἂν ἡ Ἀλεξάνδρου βασιλεία εὐδοκίμησεν ἐς τὸ ὁλόκληρον , εἰ μὴ διεβέβλητο αὐτῷ τὰ τῆς μητρὸς ἐς φιλαργυρίαν τε καὶ μικρολογίαν .
τίνι μὲν βίῳ Ἀλέξανδρος ἐχρήσατο τέλει τε ὁποίῳ βασιλεύσας ἐτῶν τεσσαρεσκαίδεκα , ἐν τοῖς προειρημένοις ἐδηλώσαμεν :
ὁ δὲ Μαξιμῖνος παραλαβὼν τὴν ἀρχὴν πολλὴν τὴν μεταβολὴν ἐποιήσατο , τραχύτατα καὶ μετὰ πολλοῦ φόβου τῇ ἐξουσίᾳ χρώμενος , ἔκ τε πραείας καὶ πάνυ ἡμέρου βασιλείας ἐς τυραννίδος ὠμότητα μετάγειν πάντα ἐπειρᾶτο , δυσμένειαν ἑαυτῷ συνειδώς , ὅτι πρῶτος ἐξ εὐτελείας τῆς ἐσχάτης ἐς τοσαύτην τύχην ἤλασε .
φύσει δὲ ἦν τὸ ἦθος , ὥσπερ καὶ τὸ γένος , βάρβαρος 0 :
τό τε φονικὸν πάτριον ἔχων καὶ ἐπιχώριον , πρόνοιαν ἐποιεῖτο δἰ ὠμότητος τὴν ἀρχὴν βεβαιῶσαι , δεδιὼς μή τι τῇ συγκλήτῳ καὶ τοῖς ὑπηκόοις εὐκαταφρόνητος γένηται , οὐκ ἐς τὴν παροῦσαν αὐτοῦ τύχην ἀφορῶσιν , ἀλλ ἐς τὰ τῆς γεννήσεως εὐτελῆ σπάργανα .
τεθρύλητο γὰρ παρὰ πᾶσι καὶ διεβέβλητο , ὅτι δὴ ποιμαίνων ἐν τοῖς Θρᾳκίοις ὄρεσιν , ἐπιδούς τε αὑτὸν διὰ μέγεθος καὶ ἰσχὺν σώματος ἐς εὐτελῆ καὶ ἐπιχώριον στρατείαν , ὑπὸ τῆς τύχης ἐπὶ τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν κεχειραγώγητο .
εὐθέως οὖν τούς τε φίλους πάντας , οἳ συνῆσαν τῷ Ἀλεξάνδρῳ σύνεδροί ὑπὸ τῆς συγκλήτου βουλῆς ἐπιλεχθέντες , ἀπεσκευάσατο , καὶ οὓς μὲν ἐς τὴν Ῥώμην ἀπέπεμψε , τινὰς δὲ ἐπὶ προφάσει διοικήσεως ἀπεσείσατο , μόνος εἶναι βουλόμενος ἐν τῷ στρατῷ καὶ μηδένα αὑτῷ παρεῖναι ἐκ συνειδήσεως εὐγενοῦς κρείττονα , ἀλλ ἵν ὥσπερ ἐξ ἀκροπόλεως , μηδενὸς αὐτῷ παρόντος ᾧ νέμειν αἰδῶ ἀνάγκην ἔχοι , τοῖς τῆς τυραννίδος ἔργοις σχολάζοι .
τήν τε θεραπείαν πᾶσαν , ἣ συγγεγόνει τῷ Ἀλεξάνδρῳ τοσούτων ἐτῶν , τῆς βασιλείου αὐλῆς ἀπέπεμψε .
τοὺς δὲ πλείστους αὐτῶν καὶ ἀπέκτεινεν , ἐπιβουλὰς ὑποπτεύων :
ᾔδει γὰρ ἀλγοῦντας ἐπὶ τῇ ἐκείνου ἀναιρέσει .
ἔτι δὲ καὶ μᾶλλον αὐτὸν ἐς ὠμότητα καὶ τὴν πρὸς ἅπαντας ὀργὴν προυκαλέσατο συνωμοσία τις διαβληθεῖσα κατ αὐτοῦ συγκροτουμένη , πολλῶν τε ἑκατοντάρχων συμπνεόντων καὶ τῶν ἀπὸ τῆς βουλῆς ἁπάντων .
μάγνος τις ὄνομα ἦν τῶν εὐπατριδῶν τε καὶ ὑπατευκότων :
οὗτος διεβλήθη συνάγειν κατ αὐτοῦ χεῖρα , καὶ στρατιώτας τινὰς πείθειν ἐς αὑτὸν τὴν ἀρχὴν μετάγειν .
ἡ δὲ συσκευὴ τοιαύτη τις ἐλέγετο ἔσεσθαι .
γεφυρώσας τὸν ποταμὸν ὁ Μαξιμῖνος ἔμελλεν ἐπὶ Γερμανοὺς διαβήσεσθαι :
ἅμα γὰρ τῷ τὴν ἀρχὴν παραλαβεῖν εὐθέως πολεμικῶν ἔργων ἤρξατο , καὶ διὰ σώματος μέγεθος καὶ ἰσχὺν στρατιωτικὴν καὶ ἐμπειρίαν πολεμικὴν δοκῶν ἐπιλελέχθαι ἔργοις τὴν δόξαν καὶ τὴν τῶν στρατιωτῶν ὑπόληψιν ἐπιστοῦτο , τήν τε Ἀλεξάνδρου μέλλησιν καὶ τὴν πρὸς τὰ πολεμικὰ ἔργα δειλίαν ἐλέγχειν ἐπειρᾶτο εἰκότως κατεγνωσμένην .
ἀσκῶν τε οὖν καὶ γυμνάζων τοὺς στρατιώτας οὐ διέλειπεν , αὐτός τε ἐν ὅπλοις ὢν καὶ τὸν στρατὸν παρορμῶν .
τότε τοίνυν τὴν γέφυραν ζεύξας ἔμελλεν ἐπὶ Γερμανοὺς διαβήσεσθαι .
ὁ δὲ Μάγνος ἐλέγετο στρατιωτῶν οὐκ ὀλίγους , ἀλλὰ τοὺς ἐξοχωτάτους καὶ μάλιστα τοὺς τὴν φρουρὰν τῆς γεφύρας καὶ τὴν ἐπιμέλειαν πεποιημένους , ἀναπεῖσαι μετὰ τὸ διαβῆναι τὸν Μαξιμῖνον λύσαντας τὴν γέφυραν προδοῦναι τοῖς βαρβάροις , οὐχ ὑπαρχούσης αὐτῷ ἐπανόδου :
πλάτει γὰρ καὶ βάθει μέγιστος ὁ ποταμὸς ῥέων ἄβατος αὐτῷ ἐγίνετο , οὔ τε νεῶν οὐσῶν ἐν ταῖς πολεμίαις ὄχθαις τῆς τε γεφύρας λυθείσης .
ἡ μὲν τῆς ἐπιβουλῆς φήμη τοιαύτη ἐγένετο , εἴ τε ἀληθὴς ὑπάρξασα εἴ τε ὑπὸ τοῦ Μαξιμίνου συσκευασθεῖσα 0 1 :
ἀκριβὲς δὲ εἰπεῖν οὐ ῥᾴδιον , ἐπεὶ ἔμενεν ἀνεξέλεγκτος 0 .
μή τε γὰρ κρίσεώς τινι μεταδοὺς μή τε ἀπολογίας , πάντας οὓς ὑπώπτευεν αἰφνιδίως συναρπασθέντας ἀφειδῶς ἐφόνευσεν .
ἐγένετο δέ τις καὶ Ὀσροηνῶν τοξοτῶν ἀπόστασις , οἳ πάνυ ἀλγοῦντες ἐπὶ τῇ Ἀλεξάνδρου τελευτῇ , περιτυχόντες τῶν ἀπὸ ὑπατείας καὶ φίλων Ἀλεξάνδρου τινί ʽΚυαρτῖνος δὲ ἦν ὄνομα , ὃν Μαξιμῖνος ἐκπέμψας ἦν τοῦ στρατοὖ ἁρπάσαντες ἄκοντα καὶ οὐδὲν προειδότα στρατηγὸν ἑαυτῶν κατέστησαν , πορφύρᾳ τε καὶ πυρὶ προπομπεύοντι , ὀλεθρίοις τιμαῖς , ἐκόσμησαν , ἐπί τε τὴν ἀρχὴν ἦγον οὔ τι βουλόμενον .
ἐκεῖνος μὲν οὖν ἐν τῇ σκηνῇ καθεύδων ἐπιβουλευθεὶς νύκτωρ αἰφνιδίως ἀνῃρέθη ὑπὸ τοῦ συνόντος αὐτῷ καὶ δοκοῦντος φίλου , τῶν τε Ὀσροηνῶν πρότερον ἡγουμένου ʽΜακεδὼν ἦν ὄνομα αὐτᾦ , καίτοι τῆς ἁρπαγῆς καὶ τῆς ἀποστάσεως ἀρχηγοῦ τοῖς Ὀσροηνοῖς γενομένου :
ὃς οὐδεμίαν αἰτίαν ἔχθρας οὔ τε μίσους ἔχων ἀπέκτεινεν αὐτὸς ὃν ἥρπασέ τε καὶ ἀνέπεισεν , οἰόμενός τε μεγάλα χαρίζεσθαι τῷ Μαξιμίνῳ τὴν κεφαλὴν ἀποτεμὼν ἐκόμισεν .
ὃ δὲ ἥσθη μὲν ἐπὶ τῷ ἔργῳ , στερηθεὶς δὲ πολεμίου , ὡς ᾤετο , ἐκεῖνον μέν , καίτοι μεγάλα ἐλπίζοντα καὶ δοκοῦντα ἀμοιβῆς ἐξαιρέτου τεύξεσθαι , ἀπέκτεινεν ὡς καὶ τῆς ἀποστάσεως γεγονότα ἀρχηγὸν καὶ ἀποκτείναντα ὃν αὐτὸς ἄκοντα ἀνέπεισεν , ἄπιστόν τε γενόμενον περὶ τὸν φίλον .
τοιαῦται μὲν δή τινες αἰτίαι ἔτι μᾶλλον ἐς τραχύτητα καὶ ὠμότητα ἠκόνησαν τὴν τοῦ Μαξιμίνου ψυχήν , καὶ πρότερον οὕτω πεφυκυῖαν .
ἦν δὲ καὶ τὴν ὄψιν φοβερώτατος , καὶ μέγιστος τὸ σῶμα , ὡς μὴ ῥᾳδίως αὐτῷ τινὰ μή τε Ἑλλήνων τῶν σωμασκούντων μή τε βαρβάρων τῶν μαχιμωτάτων ἐξισοῦσθαι .
διοικήσας δὲ τὰ προειρημένα , πάντα τε τὸν στρατὸν ἀναλαβών , καὶ διαβὰς ἀφόβως τὴν γέφυραν , εἴχετο τῆς πρὸς τοὺς Γερμανοὺς μάχης .
μέγα δέ τι πλῆθος καὶ σχεδὸν ἅπασαν τὴν Ῥωμαίων δύναμιν σὺν ἑαυτῷ εἰσήγαγε , Μαυρουσίων τε ἀκοντιστῶν ἀριθμὸν πάμπλειστον καὶ τοξοτῶν Ὀσροηνῶν τε καὶ Ἀρμενίων , ὧν ἦσαν οἳ μὲν ὑπήκοοι οἳ δὲ φίλοι καὶ σύμμαχοι , καὶ εἴ τινες Παρθυαίων ἢ χρήμασι πεισθέντες καὶ αὐτομολήσαντες ἢ ληφθέντες αἰχμάλωτοι Ῥωμαίοις ἐδούλευον .
τὰ δὲ πλήθη ταῦτα τοῦ στρατοῦ καὶ πρότερον ὑπὸ Ἀλεξάνδρου ἤθροιστο , ηὐξήθη δ ὑπὸ τοῦ Μαξιμίνου καὶ ἐς πολεμικὴν ἄσκησιν συγκεκρότητο .
μάλιστα δὲ οἱ ἀκοντισταὶ καὶ οἱ τοξόται πρὸς τὰς Γερμανῶν μάχας ἐπιτήδειοι δοκοῦσιν , ἐπιτρέχοντές τε αὐτοῖς κούφως οὐ προσδοκῶσι καὶ ἀναχωροῦντες ῥᾳδίως .
γενόμενος δὲ ἐν τῇ πολεμίᾳ Μαξιμῖνος πολλὴν γῆν ἐπῆλθεν , οὐδενὸς αὐτῷ ἀνθεστῶτος , ἀλλὰ τῶν βαρβάρων ἀνακεχωρηκότων .
ἐδῄου τε οὖν πᾶσαν τὴν χώραν , μάλιστα τῶν ληίων ἀκμαζόντων , τάς τε κώμας ἐμπιπρὰς διαρπάζειν ἐδίδου τῷ στρατῷ .
εὐμαρέστατα γὰρ τὸ πῦρ ἐπινέμεται τάς τε πόλεις αὐτῶν ἃς ἔχουσι , καὶ τὰς οἰκήσεις ἁπάσας :
λίθων μὲν γὰρ παῤ αὐτοῖς ἢ πλίνθων ὀπτῶν σπάνις , ὗλαι δ εὔδενδροι , ὅθεν ξύλων οὔσης ἐκτενείας συμπηγνύντες αὐτὰ καὶ ἁρμόζοντες σκηνοποιοῦνται 0 1 .
ὁ δὲ Μαξιμῖνος ἐπὶ πολὺ μὲν προυχώρησε , πράττων τε τὰ προειρημένα καὶ λείας ἀπελαύνων , διδούς τε τὰς ἀγέλας τῷ στρατῷ αἷς περιετύγχανον .
οἱ δὲ Γερμανοὶ ἀπὸ μὲν τῶν πεδίων , καὶ εἴ τινες ἦσαν χῶραι ἄδενδροι , ἀνακεχωρήκεσαν , ἐν δὲ ταῖς ὕλαις ἐκρύπτοντο περί τε τὰ ἕλη διέτριβον , ὡς ἐκεῖ τὰς μάχας καὶ τὰς ἐφόδους ποιοῖντο , τῆς συνεχείας τῶν φυτῶν ἀπασχολούσης ἐς ἑαυτὴν τὰ βέλη καὶ τὰ ἀκόντια τῶν πολεμίων , τοῦ τε ἀγχιβαθοῦς τῶν ἑλῶν Ῥωμαίοις μὲν δἰ ἄγνοιαν τῶν τόπων ἐπισφαλοῦς ἐσομένου , ἑαυτοῖς δὲ δἰ ἐμπειρίαν τῆς χώρας ἐγνωκόσι τὰ ἄβατα καὶ ἀντιτυπῆ τῶν τόπων ἐς γόνυ τε βρεχομένοις διατρέχειν ῥᾳδίου .
εἰσὶ δὲ καὶ πρὸς τὸ νήχεσθαι γεγυμνασμένοι ἅτε μόνῳ λουτρῷ τοῖς ποταμοῖς χρώμενοι .
περὶ ἐκεῖνα οὖν μάλιστα τὰ χωρία αἱ συμβολαὶ ἐγίνοντο :
ἔνθα καὶ γενναιότατα αὐτὸς ὁ βασιλεὺς τῆς μάχης ἦρξεν .
ἐπὶ γάρ τινι ἕλει μεγίστῳ , τῶν μὲν Γερμανῶν ἐς αὐτὸ ἀναχωρούντων ἐς φυγήν , ἐς δίωξιν δὲ Ῥωμαίων ἐπεισελθεῖν ὀκνούντων , πρῶτος ὁ Μαξιμῖνος ἅμα τῷ ἵππῳ ἐμβαλὼν ἐς τὸ ἕλος , καίτοι ὑπὲρ γαστέρα τοῦ ἵππου βρεχομένου , τοὺς ἀνθεστῶτας ἐφόνευσε βαρβάρους , ὡς τὸν λοιπὸν στρατὸν αἰδεσθέντα προδοῦναι μαχόμενον ὑπὲρ αὐτῶν βασιλέα τολμῆσαί τε καὶ τοῖς ἕλεσιν ἐπεισελθεῖν , πολὺ δέ τι πλῆθος ἑκατέρωθεν πεσεῖν , καὶ Ῥωμαίων μὲν τῶν δὲ βαρβάρων σχεδὸν τὴν τότε παροῦσαν δύναμιν , ἀριστεύοντος αὐτοῦ , ὡς τό τε ἕλος σωμάτων πληρωθῆναι , τήν τε λίμνην αἵματι κερασθεῖσαν πεζομαχοῦντι στρατῷ ναυμαχίας ὄψιν παρασχεῖν .
ταύτην τὴν μάχην καὶ τὴν ἀριστείαν αὑτοῦ οὐ μόνον διὰ γραμμάτων τῇ τε συγκλήτῳ καὶ τῷ δήμῳ ἐδήλωσεν , ἀλλὰ καὶ γραφῆναι κελεύσας μεγίσταις εἰκόσιν ἀνέθηκε πρὸ τοῦ βουλευτηρίου , ἵνα μὴ μόνον ἀκούειν τὰ γενόμενα ἀλλὰ καὶ βλέπειν ἔχωσι Ῥωμαῖοι .
τὴν δ εἰκόνα ὕστερον καθεῖλεν ἡ σύγκλητος μετὰ τῶν λοιπῶν αὐτοῦ τιμῶν .
γεγόνασι δὲ καὶ ἕτεραι συμβολαί , ἐν αἷς ὡς αὐτουργός τε καὶ αὐτόχειρ τῆς μάχης ἀριστεύων τε πανταχοῦ ἐπῃνεῖτο .