Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
τὸ γὰρ πλέον καὶ ἔλαττον οὐ τὴν φύσιν ἄλλην δείκνυσιν ·
ἑκάστῳ γὰρ τῆς ἀρετῆς ἡ πρᾶξις τοῦτο προστίθησι .
καὶ ὁ μὲν ἐπὶ δέκα πόλεων , ὁ δὲ ἐπὶ πέντε καθίσταται 0 1 ·
καὶ οἱ μὲν καθέζονται ἐπὶ δώδεκα θρόνους κρίνοντες τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ , οἱ δὲ ἀκούουσι ·
δεῦτε οἱ εὐλογημένοι τοῦ πατρός μου 0 ·
εὖ δοῦλε ἀγαθὲ καὶ πιστέ 0 .
τοιαῦτα μὲν οὖν ἐκεῖνοι φρονοῦντες εἰκότως φαντάζονται τοιούτου υἱοῦ ἀεὶ μὴ εἶναι τὸν θεὸν πατέρα μη δὲ τὸν τοιοῦτον υἱὸν ἀεὶ εἶναι , ἀλλ ἐξ οὐκ ὄντων κτίσμα γεγενῆσθαι καὶ μὴ εἶναι πρὶν γεννηθῇ ·
ἄλλος γάρ ἐστιν οὗτος παρὰ τὸν ἀληθινὸν τοῦ θεοῦ υἱόν .
ἐπειδὴ δὲ ταῦτα λέγειν ἔτι τούτους οὐκ ἔστιν εὐαγές , μᾶλλον γὰρ Σαδδουκαίων καὶ τοῦ Σαμοσατέως ἐστὶ τοῦτο τὸ φρόνημα , λείπει ἄρα κατὰ τὴν ἑτέραν διάνοιαν , καθ ἣν Ἰσαὰκ τοῦ Ἁβραάμ ἐστιν υἱός , λέγειν εἶναι καὶ τὸν τοῦ θεοῦ υἱόν ·
τὸ γὰρ ἔκ τινος φύσει γεννώμενον καὶ μὴ ἔξωθεν ἐπικτώμενον υἱὸν οἶδεν ἡ φύσις , καὶ τοῦτο τοῦ ὀνόματός ἐστι τὸ σημαινόμενον .
ἆρ  οὖν ἀνθρωποπαθὴς ἡ τοῦ υἱοῦ γέννησις 0 ;
τοῦτο γὰρ ἴσως κατ ἐκείνους καὶ αὐτοὶ θελήσουσιν ἀντιθεῖναι μὴ γινώσκοντες .
οὐ γὰρ ὡς ἄνθρωπος ὁ θεός , ἐπεὶ μη δὲ οἱ ἄνθρωποι ὡς ὁ θεός 0 1 2 .
οἱ μὲν γὰρ ἐξ ὕλης καὶ ταύτης οὔσης παθητικῆς ἐκτίσθησαν , ὁ δὲ θεὸς ἄυλος καὶ ἀσώματος 0 .
εἰ δὲ αἱ αὐταὶ λέξεις ἐπὶ θεοῦ καὶ ἀνθρώπων ἐν ταῖς θείαις ποτὲ κεῖνται γραφαῖς , ἀλλ  ἀνθρώπων ἐστὶ διορατικῶν , ὡς παρήγγειλεν ὁ Παῦλος , προσέχειν τῇ ἀναγνώσει καὶ οὕτω διακρίνειν καὶ κατὰ τὴν ἑκάστου τῶν σημαινομένων φύσιν τὰ γεγραμμένα διαγινώσκειν καὶ μὴ συγχέειν τὴν διάνοιαν , ὥστε τὰ τοῦ θεοῦ μὴ ἀνθρωπίνως νοεῖν μη δὲ τὰ τῶν ἀνθρώπων ὡς περὶ θεοῦ ποτε λογίζεσθαι .
τοῦτο γάρ ἐστι τὸν οἶνον ὕδατι μίξαι καὶ πῦρ ἀλλότριον ἐπιβάλλειν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τῷ θείῳ πυρί .
καὶ γὰρ καὶ ὁ θεὸς κτίζει , καὶ ἐπ ἀνθρώπων δὲ τὸ κτίζειν εἴρηται .
καὶ ὁ μὲν θεὸς ὤν ἐστι , λέγονται δὲ καὶ οἱ ἄνθρωποι εἶναι παρὰ θεοῦ καὶ τοῦτο λαβόντες ἔχειν .
ἆρ  οὖν οὕτως ὁ θεὸς κτίζει ὡς ἄνθρωποι 0 ;
ἢ οὕτως ὤν ἐστιν ὡς ἄνθρωπος 0 ;
ἄλλως ἐπὶ θεοῦ τὰς λέξεις λαμβάνομεν καὶ ἑτέρως ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων ταύτας διανοούμεθα .
ὁ μὲν γὰρ θεὸς κτίζει καλῶν τὰ μὴ ὄντα εἰς τὸ εἶναι οὐδενὸς ἐπιδεόμενος , οἱ δὲ ἄνθρωποι τὴν ὑποκειμένην ὕλην ἐργάζονται εὐξάμενοι πρότερον καὶ τὴν ἐπιστήμην τοῦ ποιεῖν λαβόντες παρὰ τοῦ πάντα δημιουργήσαντος θεοῦ διὰ τοῦ ἰδίου λόγου .
πάλιν τε οἱ μὲν ἄνθρωποι οὐ δυνάμενοι καθ ἑαυτοὺς εἶναι ἐν τόπῳ τυγχάνοντές εἰσι περιεχόμενοι καὶ συνεστῶτες ἐν τῷ τοῦ θεοῦ λόγῳ , ὁ δὲ θεὸς ὤν ἐστι καθ ἑαυτὸν περιέχων τὰ πάντα καὶ ὑπ οὐδενὸς περιεχόμενος , καὶ ἐν πᾶσι μέν ἐστι κατὰ τὴν ἑαυτοῦ ἀγαθότητα καὶ δύναμιν , ἔξω δὲ τῶν πάντων πάλιν ἐστὶ κατὰ τὴν ἰδίαν φύσιν .
ὥσπερ οὖν οὐ τὸν αὐτὸν τρόπον οἱ ἄνθρωποι κτίζουσιν , ὅνπερ τρόπον ὁ θεὸς κτίζει , οὐ δ οὕτως εἰσὶν οἱ ἄνθρωποι , ὥσπερ ἐστὶν ὁ θεός ·
οὕτως ἄλλως ἐστὶν ἡ τῶν ἀνθρώπων γένεσις καὶ ἄλλως ἐστὶν ὁ υἱὸς ἐκ τοῦ πατρός .
τῶν μὲν γὰρ ἀνθρώπων τὰ γεννήματα μέρη πως τῶν γεννώντων εἰσίν , ἐπεὶ καὶ αὐτῶν τῶν σωμάτων ἡ φύσις οὐχ ἁπλῆ τίς ἐστιν , ἀλλὰ ῥευστή , καὶ ἐκ μερῶν ἔχει τὴν σύνθεσιν .
ἀπορρέουσί τε ἄνθρωποι γεννῶντες καὶ πάλιν ἐπιρρεῖ τὰ ἐκ τῶν τροφῶν εἰς αὐτοὺς εἰσαγόμενα ·
δι ἣν αἰτίαν καὶ πολλῶν κατὰ καιρὸν τέκνων γίνονται πατέρες οἱ ἄνθρωποι .
ὁ δὲ θεὸς ἀμερὴς ὢν ἀμερίστως ἐστὶ καὶ ἀπαθὴς τοῦ υἱοῦ πατήρ .
οὔ τε γὰρ ἀπορροὴ τοῦ ἀσωμάτου ἔστιν οὔ τ ἐπιρροή τις εἰς αὐτὸν γίνεται ὡς ἐπ ἀνθρώπων 0 ·
ἁπλοῦς δὲ ὢν τὴν φύσιν ἑνὸς καὶ μόνου τοῦ υἱοῦ πατήρ ἐστι .
διὰ τοῦτο γὰρ καὶ μονογενής ἐστι καὶ μόνος ἐν τοῖς κόλποις τοῦ πατρός ἐστι , μόνον τε αὐτὸν ἐξ ἑαυτοῦ δείκνυσιν ὁ πατὴρ λέγων ·
οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός , ἐν ᾧ ηὐδόκησα ·
λόγος δέ ἐστιν οὗτος τοῦ πατρός , ἐν ᾧ τὸ ἀπαθὲς καὶ ἀμερὲς τοῦ πατρὸς νοεῖν δυνατόν 0 .
λόγος γὰρ οὐ δὲ ὁ τῶν ἀνθρώπων κατὰ πάθος καὶ μέρος γεννᾶται , μήτι γε ὁ τοῦ θεοῦ 0 .
διὸ καὶ καθέζεται μὲν αὐτὸς ἐν δεξιᾷ τοῦ πατρὸς ὡς λόγος 0 ·
ἔνθα γάρ ἐστιν ὁ πατήρ , ἐκεῖ καὶ ὁ τούτου λόγος ἐστίν ·
ἡμεῖς δὲ στήκομεν κρινόμενοι παρ αὐτοῦ ὡς ποιήματα 0 .
καὶ προσκυνεῖται μὲν αὐτὸς διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν υἱὸν τοῦ προσκυνητοῦ πατρός , ἡμεῖς δὲ προσκυνοῦμεν κύριον καὶ θεὸν αὐτὸν ὁμολογοῦντες διὰ τὸ εἶναι ἡμᾶς κτίσματα καὶ ἄλλους παρ ἐκεῖνον .
τούτων δὲ οὕτως ὄντων σκοπείτω λοιπὸν ὁ βουλόμενος αὐτῶν καὶ γενέσθω τις αὐτοὺς ἐντρέπων , εἰ τὸ ἐκ τοῦ θεοῦ καὶ ἴδιον αὐτοῦ γέννημα θέμις εἰπεῖν ἐξ οὐκ ὄντων ἢ λόγον ἔχει κ ἂν εἰς ἐνθύμησίν τινος ὅλως ἐλθεῖν , ὅτι τὸ ἐκ τοῦ θεοῦ ἐπισυμβέβηκεν αὐτῷ , ἵνα καὶ τολμήσας εἴπῃ , ὅτι οὐκ ἔστιν ἀεὶ ὁ υἱός 0 .
καὶ γὰρ ἐν τούτῳ πάλιν τὰς ἀνθρώπων ἐννοίας ὑπερεξῆλθε καὶ ὑπεραναβέβηκεν ἡ τοῦ υἱοῦ γέννησις .
ἡμεῖς μὲν γὰρ τῶν ἰδίων τέκνων ἐν χρόνῳ γινόμεθα πατέρες , ἐπεὶ καὶ αὐτοὶ οὐκ ὄντες πρότερον ὕστερον γεγόναμεν ·
ὁ δὲ θεὸς ἀεὶ ὢν ἀεὶ τοῦ υἱοῦ πατήρ ἐστι .
καὶ τῶν μὲν ἡ γένεσις ἐκ τῶν ὁμοίως ὄντων ἔχει τὴν πίστιν .
ἐπειδὴ δὲ οὐδεὶς οἶδε τὸν υἱὸν εἰ μὴ ὁ πατήρ , οὐ δὲ τὸν πατέρα τις ἐπιγινώσκει εἰ μὴ ὁ υἱός , καὶ ᾧ ἂν ὁ υἱὸς ἀποκαλύψῃ , διὰ τοῦτο οἱ ἅγιοι , οἷς ἀπεκάλυψεν ὁ υἱός , εἰκόνα τινὰ δεδώκασιν ἡμῖν ἐκ τῶν ὁρωμένων λέγοντες 0 1 ·
ὃς ὢν ἀπαύγασμα τῆς δόξης καὶ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ 0 ·
ὅτι παρὰ σοὶ πηγὴ ζωῆς , ἐν τῷ φωτί σου ὀψόμεθα φῶς 0 ·
ὅτε καὶ μεμφόμενος τὸν Ἰσραὴλ ὁ λόγος φησίν ·
ἐγκατέλιπες τὴν πηγὴν τῆς σοφίας ·
αὕτη δέ ἐστιν ἡ πηγὴ ἡ λέγουσα ·
καὶ μικρὸν μέν ἐστι τὸ παράδειγμα καὶ λίαν ἀμυδρὸν πρὸς τὸ ποθούμενον , δυνατὸν δὲ ὅμως ἐξ αὐτοῦ πλέον τῆς ἀνθρώπου φύσεως κατανοεῖν καὶ μὴ νομίζειν ἴσην τὴν ἡμῶν εἶναι καὶ τὴν τοῦ υἱοῦ γέννησιν 0 .
τίς γὰρ δύναται κ ἂν λογίσασθαι μὴ εἶναί ποτε τὸ ἀπαύγασμα , ἵνα καὶ τολμήσας εἴπῃ μὴ εἶναι ἀεὶ τὸν υἱόν , ἢ ὅτι οὐκ ἦν ὁ υἱὸς πρὶν γεννηθῇ ;
ἢ τίς ἱκανὸς διελεῖν ἀπὸ τοῦ ἡλίου τὸ ἀπαύγασμα ἢ τὴν πηγὴν ἐπινοῆσαί ποτε τῆς ζωῆς ἔρημον , ἵνα καὶ μανεὶς εἴπῃ , ἐξ οὐκ ὄντων ἐστὶν ὁ υἱὸς ὁ λέγων 0 ·
ἐγώ εἰμι ἡ ζωή , ἢ ἀλλότριος τῆς τοῦ πατρὸς οὐσίας ὁ λέγων ·
ὁ ἐμὲ ἑωρακὼς ἑώρακε τὸν πατέρα ;
οὕτω γὰρ ἡμᾶς οἱ ἅγιοι βουλόμενοι νοεῖν τοιαῦτα καὶ παραδείγματα δεδώκασι , καὶ ἔστιν ἄτοπον καὶ λίαν ἀσεβὲς τοιαύτας ἐχούσης τῆς γραφῆς τὰς εἰκόνας ἐξ ἄλλων ἡμᾶς περὶ τοῦ κυρίου διανοεῖσθαι τῶν μή τε γεγραμμένων μή τε τινὰ διάνοιαν εἰς εὐσέβειαν ἐχόντων .
Οὐκοῦν λοιπὸν λεγέτωσαν , πόθεν ἄρα καὶ οὗτοι μαθόντες ἢ τίνος αὐτοῖς παραδεδωκότος τοιαῦτα περὶ τοῦ σωτῆρος ὑπονοεῖν ἤρξαντο .
ἀνέγνωμεν , φήσουσιν , ἐν ·
καὶ γὰρ καὶ οἱ περὶ Εὐσέβιον τοῦτο λέγειν ἐδόκουν , καὶ σὺ δὲ γράφων ἐδήλωσας , ὅτι διὰ πολλῶν μὲν ἀποδείξεων ἀνατρεπόμενοι καὶ οὗτοι κατεγινώσκοντο , τοῦτο δὲ ὅμως αὐτοὶ τὸ ῥητὸν ἄνω καὶ κάτω περιφέροντες ἓν τῶν κτισμάτων τὸν υἱὸν εἶναι ἔλεγον καὶ τοῖς γενητοῖς αὐτὸν συνηρίθμουν .
ἀλλὰ καὶ τοῦτο δοκοῦσί μοι μὴ νενοηκέναι καλῶς ·
ἔχει γὰρ τὴν διάνοιαν εὐσεβῆ καὶ λίαν ὀρθήν , ἣν εἰ καὶ αὐτοὶ νενοήκεισαν , οὐκ ἂν τὸν κύριον τῆς δόξης ἐβλασφήμησαν .
τὰ γὰρ προειρημένα εἰς τὸ ῥητὸν τοῦτο συμβαλλέτωσαν , καὶ ὄψονται πολλὴν ἐν αὐτοῖς οὖσαν τὴν διαφοράν .
τίς γὰρ οὐ συνορᾷ διάνοιαν ἔχων ὀρθήν , ὅτι τὰ μὲν κτιζόμενα καὶ ποιούμενα ἔξωθεν τοῦ ποιοῦντος , ὁ δὲ υἱός , ὡς ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ἔδειξεν ὁ λόγος , οὐκ ἔξωθεν ἀλλ ἐκ τοῦ γεννῶντος πατρὸς ὑπάρχει 0 ;
καὶ γὰρ ἄνθρωπος κτίζει μὲν οἰκίαν , γεννᾷ δὲ υἱόν , καὶ οὐκ ἄν τις ἀναστρέφων εἴποι τὴν μὲν οἰκίαν καὶ τὴν ναῦν γεννᾶσθαι παρὰ τοῦ κατασκευάζοντος , τὸν δὲ υἱὸν κτίζεσθαι καὶ ποιεῖσθαι παρὰ τοῦ αὐτοῦ , οὐ δὲ πάλιν τὴν μὲν οἰκίαν εἰκόνα τοῦ κτίζοντος , τὸν δὲ υἱὸν ἀνόμοιον τοῦ γεννῶντος 0 1 2 .
ἀλλὰ μᾶλλον τὸν μὲν υἱὸν εἰκόνα τοῦ πατρὸς ὁμολογήσει , τὴν δὲ οἰκίαν τέχνης εἶναι δημιούργημα , εἰ μή τις ἄρα τὴν διάνοιαν νοσοίη καὶ τὰς φρένας παρεξεστηκὼς τυγχάνοι 0 .
ἀμέλει πάντων μᾶλλον ἡ θεία γραφὴ γινώσκουσα τὴν ἑκάστου φύσιν περὶ μὲν τῶν κτιζομένων διὰ Μωυσέος φησίν ·
περὶ δὲ τοῦ υἱοῦ οὐχ ἕτερον , ἀλλ αὐτὸν τὸν πατέρα σημαίνει λέγοντα 0 ·
ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε ·
υἱός μου εἶ σύ , ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε ·
αὐτός τε περὶ ἑαυτοῦ ὁ κύριος λέγει ·
πρὸ δὲ πάντων βουνῶν γεννᾷ με ·
καὶ περὶ μὲν τῶν γενητῶν καὶ κτιστῶν ὁ Ἰωάννης φησί ·
περὶ δὲ τοῦ κυρίου εὐαγγελιζόμενος λέγει ·
ὁ μονογενὴς υἱός , ὁ ὢν εἰς τὸν κόλπον τοῦ πατρός , ἐκεῖνος ἐξηγήσατο .
εἰ τοίνυν υἱός , οὐ κτίσμα , εἰ δὲ κτίσμα , οὐχ υἱός 0 1 2 ·
πολλὴ γὰρ ἐν αὐτοῖς ἡ διαφορά 0 .
καὶ οὐκ ἂν εἴη αὐτὸς υἱὸς καὶ κτίσμα , ἵνα μὴ καὶ ἐκ τοῦ θεοῦ καὶ ἔξωθεν τοῦ θεοῦ ἡ οὐσία αὐτοῦ νομίζηται .
ἆρ  οὖν μάτην γέγραπται τοῦτο τὸ ῥητόν ;
τοῦτο γὰρ πάλιν ἐκεῖνοι περιβομβοῦσιν ὡς ἀγέλη κωνώπων 0 .
οὐχί γε , οὐ μάτην γέγραπται , ἀλλὰ καὶ μάλα ἀναγκαίως .
καὶ γὰρ καὶ κτίζεσθαι λέγεται , ἀλλ ὅτε γέγονεν ἄνθρωπος ·
ἀνθρώπου γὰρ ἴδιον τοῦτο 0 .
τὴν δὲ διάνοιαν ταύτην εὑρήσει καλῶς ἐν τοῖς λογίοις κειμένην ὁ μὴ πάρεργον ἡγούμενος τὴν ἀνάγνωσιν , ἀλλὰ καὶ τὸν καιρὸν καὶ τὰ πρόσωπα καὶ τὴν χρείαν τῶν γεγραμμένων ἐρευνῶν καὶ οὕτω τὰ ἀναγνώσματα διακρίνων καὶ διανοούμενος .
τὸν μὲν οὖν καιρὸν τοῦ ῥητοῦ τούτου εὑρήσει καὶ γνώσεται , ὅτι ἀεὶ ὢν ὁ κύριος ὕστερον ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων γέγονεν ἄνθρωπος , καὶ υἱὸς ὢν τοῦ θεοῦ γέγονε καὶ υἱὸς ἀνθρώπου .
τὴν δὲ χρείαν νοήσειεν , ὅτι τὸν ἡμῶν θάνατον καταργῆσαι θέλων ἔλαβεν ἑαυτῷ σῶμα ἐκ τῆς παρθένου Μαρίας , ἵνα τοῦτο προσενέγκας θυσίαν ὑπὲρ πάντων τῷ πατρὶ ἀπαλλάξῃ πάντας ἡμᾶς , ὅσοι φόβῳ θανάτου διὰ παντὸς τοῦ ζῆν ἔνοχοι ἦμεν δουλείας .
τὸ δὲ πρόσωπον τοῦ μὲν σωτῆρός ἐστι , τότε δὲ λέγεται , ὅτε λοιπὸν λαβὼν τὸ σῶμα λέγει ·
ὡς γὰρ υἱῷ θεοῦ ὄντι ἁρμόζει καλῶς τὸ ἀιδίως εἶναι καὶ ἐν κόλποις εἶναι τοῦ πατρός , οὕτως καὶ ἀνθρώπῳ γενομένῳ πρέπουσα φωνὴ τὸ κύριος ἔκτισέ με 0 .
τότε γὰρ λέγεται περὶ αὐτοῦ ·
καὶ ἐπείνασε , καὶ ἐδίψησε , καὶ ἐπυνθάνετο ποῦ Λάζαρος κεῖται , καὶ πέπονθε , καὶ ἀνέστη .
καὶ ὥσπερ ἀκούοντες αὐτὸν κύριον καὶ θεὸν καὶ φῶς ἀληθινὸν νοοῦμεν αὐτὸν ὄντα ἐκ τοῦ πατρός , οὕτως δίκαιόν ἐστιν ἀκούοντας τὸ ἔκτισε καὶ τὸ δοῦλος καὶ τὸ πέπονθε μὴ τῇ θεότητι λογίζεσθαι , ἀνοίκειον γάρ , ἀλλὰ τῇ σαρκὶ ταῦτα μετρεῖν , ἣν δι ἡμᾶς ἐφόρεσε 0 .
ταύτης γὰρ ἴδια ταῦτα , καὶ αὐτὴ ἡ σὰρξ οὐχ ἑτέρου , ἀλλὰ τοῦ λόγου ἐστίν 0 .
εἰ δὲ καὶ τὸ ἐκ τούτου χρήσιμον ἐθέλοι τις μαθεῖν , εὑρήσει καὶ τοῦτο ·
ὁ γὰρ λόγος σὰρξ ἐγένετο , ἵνα καὶ προσενέγκῃ τοῦτο ὑπὲρ πάντων καὶ ἡμεῖς ἐκ τοῦ πνεύματος αὐτοῦ μεταλαβόντες θεοποιηθῆναι δυνηθῶμεν ἄλλως οὐκ ἂν τούτου τυχόντες , εἰ μὴ τὸ κτιστὸν ἡμῶν αὐτὸς ἐνεδύσατο σῶμα ·
οὕτω γὰρ καὶ ἄνθρωποι θεοῦ λοιπὸν καὶ ἐν Χριστῷ ἄνθρωποι χρηματίζειν ἠρξάμεθα .
ἀλλ  ὥσπερ ἡμεῖς τὸ πνεῦμα λαμβάνοντες οὐκ ἀπόλλυμεν τὴν ἰδίαν ἑαυτῶν οὐσίαν , οὕτως ὁ κύριος γενόμενος δι ἡμᾶς ἄνθρωπος καὶ σῶμα φορέσας οὐδὲν ἧττον ἦν θεός ·
οὐ γὰρ ἠλαττοῦτο τῇ περιβολῇ τοῦ σώματος , ἀλλὰ καὶ μᾶλλον ἐθεοποιεῖτο τοῦτο καὶ ἀθάνατον ἀπετέλει .
ἱκανὰ μὲν οὖν ταῦτα στηλιτεῦσαι τὴν αἵρεσιν τῶν Ἀρειανῶν 0 .
καὶ γάρ , ὡς ὁ κύριος δέδωκεν , ἐξ ὧν ἔλεγον αὐτοὶ διηλέγχθησαν ἀσεβοῦντες .
φέρε δὴ καὶ ἡμεῖς προτείνωμεν καὶ ἀπαιτήσωμεν καὶ αὐτοὺς ἀποκρίνασθαι ·
καιρὸς γάρ ἐστιν ἀπορήσαντας αὐτοὺς ἐν τοῖς ἰδίοις ἐρωτᾶσθαι λοιπὸν παρ ἡμῶν ·
τάχα κ ἂν οὕτως ἐντραπέντες ἀνα βλέψωσιν , ὅθεν κατέπεσαν , οἱ κακόφρονες .
τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ μεμαθήκαμεν ἐκ τῶν θείων γραφῶν , ὡς προείπομεν , αὐτὸν εἶναι τὸν λόγον καὶ τὴν σοφίαν τοῦ πατρός .
ὁ μὲν γὰρ ἀπόστολός φησι ·
χριστὸς θεοῦ δύναμις καὶ θεοῦ σοφία 0 ·
ὁ δὲ Ἰωάννης εἰρηκώς 0 ·
καὶ ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο , ἐπήγαγεν εὐθύς ·
καὶ ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ , δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρός , πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας 0 ·
ὡς τοῦ λόγου ὄντος μονογενοῦς υἱοῦ ἔν τε τούτῳ τῷ λόγῳ καὶ τῇ σοφίᾳ γεγενῆσθαι τόν τε οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς .
καὶ ταύτης τῆς σοφίας πηγὴν εἶναι τὸν θεὸν ἐν μεμαθήκαμεν , αἰτιαθέντος τοῦ Ἰσραήλ , ὅτι ἐγκατέλιπε τὴν πηγὴν τῆς σοφίας .
εἰ μὲν οὖν ἀρνοῦνται τὰ γεγραμμένα αὐτόθεν ἀλλότριοι καὶ τοῦ ὀνόματος ὄντες , οἰκείως ἂν καλοῖντο καὶ παρὰ πάντων ἄθεοι καὶ χριστομάχοι ·
οὕτω γὰρ ἑαυτοὺς ἐπωνόμασαν καὶ αὐτοί .
εἰ δὲ συνομολογοῦσιν ἡμῖν εἶναι θεόπνευστα τὰ τῆς γραφῆς ῥήματα , τολμησάτωσαν φανερῶς εἰπεῖν , ἃ κεκρυμμένως φρονοῦσιν , ὅτι ἄλογος καὶ ἄσοφος ἦν ὁ θεός ποτε , καὶ μανέντες εἴπωσιν ·
ἦν ὅτε οὐκ ἦν καὶ πρὶν γεννηθῆναι οὐκ ἦν ὁ Χριστός ·
πάλιν τε ἀποφηνάσθωσαν τὴν πηγὴν μὴ ἐξ ἑαυτῆς γεγεννηκέναι τὴν σοφίαν , ἀλλ ἔξωθεν ἑαυτῆς κεκτῆσθαι ταύτην , ἵνα καὶ τολμήσωσιν εἰπεῖν ·
ἐξ οὐκ ὄντων γέγονεν ὁ υἱός .
τοῦτο γὰρ οὐκ ἔτι πηγὴν ταύτην δείκνυσιν , ἀλλά τινα λάκκον ὥσπερ ἔξωθεν ὕδωρ λαβόντα κεχρημένον τῷ ὀνόματι τῆς πηγῆς 0 .
ὅσης μὲν οὖν ἀσεβείας ἐστὶ τοῦτο μεστόν , οὐδένα τῶν κ ἂν βραχεῖαν αἴσθησιν ἐχόντων ἀμφιβάλλειν ἡγοῦμαι .
ἐπειδὴ δὲ τονθορύζοντες λέγουσιν , ὀνόματα μόνον εἶναι τοῦ υἱοῦ λόγος καὶ σοφία , ἀναγκαῖον ἐρωτῆσαι τούτους 0 ·
εἰ ὀνόματα μόνον ἐστὶ ταῦτα τοῦ υἱοῦ , ἄλλος ἂν αὐτὸς εἴη παρὰ ταῦτα .
καὶ εἰ μὲν βελτίων ἐστὶ τῶν ὀνομάτων , οὐχ ὅσιον ἐκ τῶν ἐλαττόνων τὸν βελτίονα σημαίνεσθαι 0 ·
εἰ δὲ ἐλάττων ἐστὶ τῶν ὀνομάτων , πάντως ἔχει καὶ τὴν αἰτίαν τῆς ἐπὶ τὸ κάλλιον προσηγορίας ·
τοῦτο δὲ πάλιν προκοπὴν αὐτοῦ σημαίνει , καὶ οὐ μεῖόν ἐστι τῶν προτέρων καὶ τοῦτο τὸ ἀσέβημα .
τὸν γὰρ ἐν τῷ πατρὶ ὄντα , ἐν ᾧ καὶ ὁ πατήρ ἐστι , τὸν λέγοντα 0 ·
ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ἕν ἐσμεν , ὃν καὶ ὁ ἑωρακὼς ἑώρακε τὸν πατέρα , ὀνομάζειν ὑπό τινος ἔξωθεν βελτιοῦσθαι , πᾶσαν ὑπερβάλλει μανίαν .
ἀλλὰ τούτων ἐκπίπτοντες καὶ κατὰ τοὺς περὶ Εὐσέβιον ὑπὸ πολλῆς συνεχόμενοι τῆς ἀπορίας ἐκεῖνο λοιπὸν ἔχουσιν ὑπολειπόμενον , ὃ καὶ ἐν ᾀσματίοις Ἄρειος καὶ ἐν ὡς ἐπαπορῶν μυθολογεῖ 0 ·
πολλοὺς λαλεῖ λόγους ὁ θεός .
ποῖον αὐτῶν ἄρα λέγομεν ἡμεῖς υἱὸν καὶ λόγον μονογενῆ τοῦ πατρός , ἀνόητοι καὶ πάντα μᾶλλον ἢ Χριστιανοί 0 1 ;
πρῶτον μὲν γὰρ τοιαῦτα λαλοῦντες περὶ θεοῦ μικροῦ δεῖν ἄνθρωπον τὸν θεὸν ὑπολαμβάνουσιν , οὕτω λαλοῦντα καὶ παραμείβοντα τοὺς προτέρους τοῖς δευτέροις λόγοις , ὥσπερ οὐκ ἀρκοῦντος ἑνὸς τοῦ ἐκ τοῦ θεοῦ λόγου πᾶσαν τὴν ἐκ τοῦ βουλήματος τοῦ πατρὸς δημιουργίαν καὶ τὴν τούτου πρόνοιαν πληρῶσαι 0 .
τὸ μὲν γὰρ πολλοὺς αὐτὸν λαλεῖν λόγους ἀσθένεια τῶν πάντων ἐστίν , ἑκάστου λειπομένου τῆς τοῦ ἑτέρου χρείας , τὸ δὲ ἑνὶ κεχρῆσθαι λόγῳ τὸν θεόν , ὡς καὶ ἔστιν ἀληθῶς , τοῦτο καὶ τοῦ θεοῦ τὴν δύναμιν δείκνυσι καὶ τοῦ ἐξ αὐτοῦ λόγου τὴν τελειότητα καὶ τῶν οὕτω φρονούντων τὴν εὐσεβῆ σύνεσιν .
Εἴθε δὲ καὶ οὗτοι κ ἂν ἐξ ὧν λέγουσι νῦν ἐθελήσουσιν ὁμολογεῖν τὴν ἀλήθειαν .
εἰ γὰρ ἅπαξ διδόασι τὸν θεὸν προφέροντα λόγους , ἴσασιν ὅλως αὐτὸν πατέρα .
τοῦτο δὲ γινώσκοντες σκοπείτωσαν , ὅτι μὴ θέλοντες ἕνα διδόναι τοῦ θεοῦ λόγον πολλῶν αὐτὸν εἶναι πατέρα φαντάζονται .
καὶ τὸ μὲν ὅλως εἶναι τοῦ θεοῦ λόγον οὐ θέλουσιν ἀρνεῖσθαι , τὸ δὲ εἶναι τοῦτον τοῦ θεοῦ υἱὸν οὐχ ὁμολογοῦσιν .
ἔστι δὲ τοῦτο τῆς ἀληθείας ἀγνωσία καὶ τῶν θείων γραφῶν ἀπειρία .
εἰ γὰρ ὅλως ὁ θεὸς πατήρ ἐστι λόγου , διατί μὴ καὶ ὁ γεννώμενος υἱός ἐστιν ;
υἱὸς δὲ πάλιν τοῦ θεοῦ τίς ἂν εἴη ἢ ὁ λόγος αὐτοῦ 0 ;
καὶ γὰρ οὐ πολλοὶ λόγοι , ἵνα μὴ ἕκαστος ἐνδεής , ἀλλὰ εἷς ὁ λόγος , ἵνα τέλειος μόνος αὐτός , καὶ ὅτι ἑνὸς ὄντος τοῦ θεοῦ μίαν ἔδει καὶ τὴν εἰκόνα εἶναι αὐτοῦ , ἥτις ἐστὶν ὁ υἱός 0 1 2 .
καὶ γὰρ ὁ τοῦ θεοῦ υἱός , ὡς ἐξ αὐτῶν τῶν λογίων ἐστὶ μαθεῖν , αὐτός ἐστιν ὁ τοῦ θεοῦ λόγος καὶ ἡ σοφία καὶ ἡ εἰκὼν καὶ ἡ χεὶρ καὶ ἡ δύναμις ·
ἓν γάρ ἐστι τὸ τοῦ θεοῦ γέννημα , καὶ ταῦτα τῆς ἐκ τοῦ πατρὸς γεννήσεώς εἰσι γνωρίσματα .
ἄν τε γὰρ τὸν υἱὸν εἴπῃς , τὸ ἐξ αὐτοῦ φύσει δεδήλωκας ·
ἄν τε τὸν λόγον ἐνθυμηθῇς , τὸ ἐξ αὐτοῦ πάλιν καὶ τὸ ἀδιαίρετον αὐτοῦ λογίζῃ ·
καὶ τὴν σοφίαν δὲ λέγων οὐδὲν ἧττον τὸ μὴ ἔξωθεν , ἀλλὰ τὸ ἐξ αὐτοῦ καὶ ἐν αὐτῷ πάλιν φρονεῖς 0 ·
ἂν δὲ καὶ τὴν δύναμιν καὶ τὴν χεῖρα ὀνομάσῃς , τὸ ἴδιον πάλιν τῆς οὐσίας λέγεις ·
καὶ τὴν εἰκόνα δὲ λέγων , τὸν υἱὸν σημαίνεις .
τί γὰρ ἂν εἴη ὅμοιον τῷ θεῷ ἢ τὸ ἐξ αὐτοῦ γέννημα 0 ;
ἀμέλει ἅπερ διὰ τοῦ λόγου γέγονε , ταῦτα τῇ σοφίᾳ τεθεμελίωται ·
καὶ ἃ ἐν τῇ σοφίᾳ τεθεμελίωται , ταῦτα πάντα ἐν τῇ χειρὶ πεποίηται καὶ διὰ τοῦ υἱοῦ γέγονε .
καὶ τούτων οὐκ ἔξωθεν ἡμεῖς , ἀλλ ἐκ τῶν γραφῶν ἔχομεν τὴν πίστιν .
ὁ μὲν γὰρ θεὸς αὐτὸς διὰ Ἡσαίου τοῦ προφήτου λέγει ·
ἡ χείρ μου ἐθεμελίωσε τὴν γῆν καὶ ἡ δεξιά μου ἐστερέωσε τὸν οὐρανόν , καὶ πάλιν 0 ·
καὶ ὑπὸ τὴν σκιὰν τῆς χειρός μου σκεπάσω σε , ἐν ᾗ ἔστησα τὸν οὐρανὸν καὶ ἐθεμελίωσα τὴν γῆν .
ὁ δὲ Δαυὶδ τοῦτο μαθὼν καὶ εἰδὼς τὴν χεῖρα αὐτὴν οὖσαν τὴν σοφίαν ἔψαλλε ·
πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας ·
ἐπληρώθη ἡ γῆ τῆς κτίσεώς σου ·
ὡς καὶ Σαλομὼν παρὰ θεοῦ λαβὼν ἔλεγεν ·
ἰωάννης τε γινώσκων τὴν χεῖρα καὶ τὴν σοφίαν εἶναι τὸν λόγον εὐηγγελίζετο ·
οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεόν .
πάντα δι αὐτοῦ ἐγένετο , καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδέν .
ὁ δὲ ἀπόστολος βλέπων τὴν χεῖρα , τὴν σοφίαν , τὸν λόγον αὐτὸν ὄντα τὸν υἱόν φησι ·
πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως πάλαι ὁ θεὸς λαλήσας τοῖς πατράσιν ἐν τοῖς προφήταις ἐπ ἐσχάτου τῶν ἡμερῶν τούτων ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν υἱῷ , ὃν ἔθηκεν κληρονόμον πάντων ·
δι οὗ καὶ ἐποίησε τοὺς αἰῶνας , καὶ πάλιν ·
εἷς κύριος Ἰησοῦς Χριστός , δι οὗ τὰ πάντα καὶ ἡμεῖς δι  αὐτοῦ 0 1 .
εἰδὼς δὲ πάλιν τὸν λόγον , τὴν σοφίαν , τὸν υἱὸν αὐτὸν ὄντα τὴν εἰκόνα τοῦ πατρός φησιν ἐν ·
εὐχαριστοῦντες τῷ θεῷ καὶ πατρὶ τῷ ἱκανώσαντι ἡμᾶς εἰς τὴν μερίδα τοῦ κλήρου τῶν ἁγίων ἐν τῷ φωτί 0 ·
ὃς ἐρρύσατο ἡμᾶς ἐκ τῆς ἐξουσίας τοῦ σκότους καὶ μετέστησεν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ υἱοῦ τῆς ἀγάπης αὐτοῦ , ἐν ᾧ ἔχομεν τὴν ἀπολύτρωσιν , τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν ·
ὅς ἐστιν εἰκὼν τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου , πρωτότοκος πάσης κτίσεως , ὅτι ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τὰ πάντα τά τε ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς τὰ ὁρατὰ καὶ τὰ ἀόρατα , εἴ τε θρόνοι εἴ τε κυριότητες εἴ τε ἀρχαὶ εἴ τε ἐξουσίαι , τὰ πάντα δι αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν ἔκτισται καὶ αὐτός ἐστι πρὸ πάντων καὶ τὰ πάντα ἐν αὐτῷ συνέστηκεν 0 1 2 .
ὡς γὰρ διὰ τοῦ λόγου , οὕτως εἰκόνος αὐτοῦ ὄντος ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τὰ πάντα 0 .
οὕτως δέ τις περὶ τοῦ κυρίου διανοούμενος οὐ προσκόψει τῷ λίθῳ τοῦ προσκόμματος , ἀλλὰ μᾶλλον πορεύσεται πρὸς τὴν λάμψιν κατέναντι τοῦ φωτὸς τῆς ἀληθείας .
τοῦτο γὰρ ὄντως ἐστὶ τῆς εὐσεβείας τὸ φρόνημα , κ ἂν διαρραγῶσιν οὗτοι φιλονεικοῦντες μή τε τὸν θεὸν σεβόμενοι μή τε τοὺς ἐκ τῶν ἀποδείξεων ἐλέγχους ἐντρεπόμενοι .
Οἱ μὲν οὖν περὶ Εὐσέβιον οὕτως ἐξεταζόμενοι τότε διὰ πολλῶν καὶ καταγνόντες ἑαυτῶν , καθὰ προεῖπον , ὑπέγραψαν καὶ μεταγνόντες ἠρέμησαν καὶ ἀνεχώρησαν .
ἐπειδὴ δὲ οὗτοι νεανιευόμενοι ταῖς ἀσεβείαις καὶ σκοτοδινιῶντες περὶ τὴν ἀλήθειαν οὐδὲν ἕτερον ἢ κακηγορεῖν τὴν σύνοδον ἐπιχειροῦσιν , εἰπάτωσαν ἡμῖν , ἐκ ποίων αὐτοὶ γραφῶν μαθόντες ἢ παρὰ τίνος τῶν ἁγίων ἀκούσαντες συμπεφορήκασιν ἑαυτοῖς ῥημάτια , τὸ ἐξ οὐκ ὄντων καὶ οὐκ ἦν πρὶν γεννηθῇ καὶ τὸ ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν καὶ τὸ τρεπτόν καὶ τὸ προυπάρχειν καὶ τὸ θελήματι , ἐν οἷς κατὰ τοῦ κυρίου παίζοντες μυθολογοῦσιν 0 .
ὁ μὲν γὰρ μακάριος Παῦλος ἐν φησί ·
πίστει νοοῦμεν κατηρτίσθαι τοὺς αἰῶνας ῥήματι θεοῦ , εἰς τὸ μὴ ἐκ φαινομένων τὸ βλεπόμενον γεγονέναι .
ἀλλ  οὐδὲν κοινὸν τῷ λόγῳ πρὸς τοὺς αἰῶνας 0 ·
αὐτὸς γάρ ἐστιν ὁ προυπάρχων πρὸ τῶν αἰώνων , δι οὗ καὶ οἱ αἰῶνες γεγόνασιν .
ἐν δὲ γέγραπται , ἐπειδὴ καὶ τοῦτο καίτοι μὴ ὂν ἐκ τοῦ κανόνος προφέρουσι ·
πρῶτον πάντων πίστευσον , ὅτι εἷς ἐστιν ὁ θεός , ὁ τὰ πάντα κτίσας καὶ καταρτίσας καὶ ποιήσας ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι τὰ πάντα .
ἀλλὰ καὶ τοῦτο πάλιν οὐδὲν πρὸς τὸν υἱόν ἐστι ·
περὶ γὰρ τῶν πάντων λέγει τῶν δι αὐτοῦ γενομένων , ὧν καὶ ἄλλος ἐστὶν αὐτός .
οὐ γὰρ οἷόν τε τὸν δημιουργοῦντα τοῖς ὑπ αὐτοῦ γενομένοις συγκαταριθμεῖν , εἰ μὴ καὶ τὸν ἀρχιτέκτονα τοῖς ὑπ αὐτοῦ γενομένοις οἰκοδομήμασι τὸν αὐτὸν ἄν τις παραφρονῶν λέγοι 0 .
διατί τοίνυν ἀγράφους αὐτοὶ λέξεις πρὸς ἀσέβειαν ἐφευρόντες , αἰτιῶνται τοὺς ἀγράφοις λέξεσιν εὐσεβοῦντας ;
τὸ μὲν γὰρ ἀσεβεῖν παντελῶς κεκώλυται , κ ἂν ποικίλοις ῥήμασι καὶ πιθανοῖς σοφίσμασι περιβάλλειν αὐτό τις ἐπιχειρῇ ·
τὸ δὲ εὐσεβεῖν ὅσιον παρὰ πᾶσιν ὡμολόγηται , κ ἂν ξενιζούσαις λέξεσί τις χρήσηται , ἕως μόνον ὁ λέγων εὐσεβὲς ἔχοι τὸ φρόνημα καὶ δι αὐτῶν , ὃ νενόηκεν , εὐσεβῶς βούλεται σημαίνειν .
τὰ μὲν οὖν προειρημένα τῶν χριστομάχων χαμαίζηλα ῥημάτια προαπέδειξεν ὁ λόγος καὶ τότε καὶ νῦν πάσης ἀσεβείας ὄντα μεστά , τὰ δὲ παρὰ τῆς συνόδου γραφέντα καὶ ὁρισθέντα κατ αὐτῶν ἐὰν ἐρευνήσῃ τις ἀκριβῶς , εὑρήσει πάντως ἐν αὐτοῖς τὸν τῆς ἀληθείας νοῦν περιεχόμενον , ἂν μάλιστα καὶ τὴν πρόφασιν τῶν τοιούτων λέξεων ἔχουσαν τὸ εὔλογον φιλομαθῶς ἐρωτήσας ἀκούσῃ ·
ἔστι γὰρ αὕτη .
τῆς συνόδου βουλομένης τὰς μὲν τῶν Ἀρειανῶν τῆς ἀσεβείας λέξεις ἀνελεῖν , τὰς δὲ τῶν γραφῶν ὁμολογουμένας φωνὰς γράψαι , ὅτι τε υἱός ἐστιν οὐκ ἐξ οὐκ ὄντων , ἀλλ ἐκ τοῦ θεοῦ , καὶ λόγος ἐστὶ καὶ σοφία , ἀλλ οὐ κτίσμα οὐ δὲ ποίημα , ἴδιον δὲ ἐκ τοῦ πατρὸς γέννημα , οἱ περὶ Εὐσέβιον ὑπὸ τῆς πολυχρονίου κακοδοξίας ἑαυτῶν ἑλκόμενοι ἐβούλοντο τὸ ἐκ τοῦ θεοῦ κοινὸν εἶναι πρὸς ἡμᾶς καὶ τὸν τοῦ θεοῦ λόγον μηδέν τε ἐν τούτῳ διαφέρειν ἡμῶν αὐτὸν διὰ τὸ γεγράφθαι ·
εἷς θεὸς ἐξ οὗ τὰ πάντα , καὶ πάλιν 0 ·
τὰ ἀρχαῖα παρῆλθεν , ἰδοὺ γέγονε τὰ πάντα καινά , τὰ δὲ πάντα ἐκ τοῦ θεοῦ 0 .
ἀλλ  οἱ πατέρες θεωρήσαντες ἐκείνων τὴν πανουργίαν καὶ τὴν τῆς ἀσεβείας κακοτεχνίαν ἠναγκάσθησαν λοιπὸν λευκότερον εἰπεῖν τὸ ἐκ τοῦ θεοῦ καὶ γράψαι ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ θεοῦ εἶναι τὸν υἱὸν ὑπὲρ τοῦ μὴ τὸ ἐκ τοῦ θεοῦ κοινὸν καὶ ἴσον τοῦ τε υἱοῦ καὶ τῶν γενητῶν νομίζεσθαι , ἀλλὰ τὰ μὲν ἄλλα πάντα κτίσμα , τὸν δὲ λόγον μόνον ἐκ τοῦ πατρὸς πιστεύεσθαι 0 .
κ ἂν γὰρ ἐκ τοῦ θεοῦ τὰ πάντα λέγηται , ἀλλὰ ἄλλως ἢ ὡς ἔστιν ὁ υἱὸς εἴρηται .
τὰ μὲν γὰρ κτίσματα διὰ τὸ μὴ εἶναι εἰκῆ καὶ ἐκ τ αὐτομάτου μη δὲ κατὰ τύχην ἔχειν τὴν γένεσιν κατὰ τοὺς λέγοντας ἐξ ἀτόμων συμπλοκῆς καὶ ὁμοιομερῶν , ἢ ὥς τινες τῶν αἱρετικῶν ἄλλον δημιουργὸν λέγουσιν , ἢ ὡς πάλιν ἄλλοι ὑπό τινων ἀγγέλων λέγουσιν εἶναι τὴν τῶν πάντων σύστασιν , ἀλλ ὅτι τοῦ θεοῦ ὄντος τὰ πάντα παρ αὐτοῦ διὰ τοῦ λόγου οὐκ ὄντα πρότερον εἰς τὸ εἶναι γέγονε , διὰ τοῦτο εἴρηται τὸ ἐκ τοῦ θεοῦ 0 1 .
ὁ δὲ λόγος , ἐπεὶ μὴ κτίσμα ἐστίν , εἴρηται καὶ ἔστι μόνος ἐκ τοῦ πατρός , τῆς δὲ τοιαύτης διανοίας γνώρισμα τὸ εἶναι τὸν υἱὸν ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ πατρός 0 ·
οὐδενὶ γὰρ τῶν γενητῶν ὑπάρχει τοῦτο .
ἀμέλει τὰ πάντα λέγων ὁ Παῦλος ἐκ τοῦ θεοῦ εὐθὺς ἐπήγαγε ·
καὶ εἷς κύριος Ἰησοῦς Χριστός , δι οὗ τὰ πάντα , ἵνα δείξῃ πᾶσιν , ὅτι ἄλλος μέν ἐστιν ὁ υἱὸς τῶν πάντων τῶν ἐκ τοῦ θεοῦ γενομένων 0 1 ·
τὰ γὰρ ἐκ τοῦ θεοῦ γενόμενα διὰ υἱοῦ γέγονε ·
τῆς δὲ δημιουργίας χάριν τῆς παρὰ θεοῦ γενομένης ταῦτ εἴρηκε καὶ οὐ διὰ τὸ εἶναι καὶ τὰ πάντα ὡς ἔστιν ὁ υἱὸς ἐκ τοῦ πατρός .
οὔ τε γὰρ τὰ πάντα ὡς ὁ υἱὸς οὔ τε ὁ λόγος εἷς τῶν πάντων ἐστί 0 1 ·
τῶν γὰρ πάντων κύριος καὶ δημιουργός ἐστι .
διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἡ ἁγία σύνοδος λευκότερον εἴρηκεν ἐκ τῆς οὐσίας αὐτὸν εἶναι τοῦ πατρός , ἵνα καὶ ἄλλος παρὰ τὴν τῶν γενητῶν φύσιν ὁ λόγος εἶναι πιστευθῇ μόνος ὢν ἀληθῶς ἐκ τοῦ θεοῦ , καὶ μηκέτι πρόφασις πρὸς ἀπάτην ὑπολείπηται τοῖς ἀσεβοῦσι .
περὶ μὲν οὖν τοῦ γεγράφθαι ἐκ τῆς οὐσίας ἡ πρόφασις αὕτη 0 .
τῶν δὲ ἐπισκόπων πάλιν λεγόντων δεῖν γραφῆναι δύναμιν ἀληθινὴν καὶ εἰκόνα τοῦ πατρὸς τὸν λόγον ὅμοιόν τε καὶ ἀπαράλλακτον αὐτὸν κατὰ πάντα τῷ πατρὶ καὶ ἄτρεπτον καὶ ἀεὶ καὶ ἐν αὐτῷ εἶναι ἀδιαιρέτως  οὐδέποτε γὰρ οὐκ ἦν , ἀλλὰ ἦν ὁ λόγος ἀεὶ ὑπάρχων ἀιδίως παρὰ τῷ πατρὶ ὡς ἀπαύγασμα φωτός  οἱ περὶ Εὐσέβιον ἠνείχοντο μὲν μὴ τολμῶντες ἀντιλέγειν διὰ τὴν αἰσχύνην , ἣν εἶχον ἐφ οἷς ἠλέγχθησαν , κατελήφθησαν δὲ πάλιν πρὸς ἑαυτοὺς τονθορύζοντες καὶ διανεύοντες τοῖς ὀφθαλμοῖς , ὅτι καὶ τὸ ὅμοιον καὶ τὸ ἀεὶ καὶ τὸ τῆς δυνάμεως ὄνομα καὶ τὸ ἐν αὐτῷ κοινὰ πάλιν ἐστὶ πρὸς ἡμᾶς καὶ τὸν υἱόν , καὶ οὐδὲν λυπεῖ τούτοις ἡμᾶς συνθέσθαι .
τὸ μὲν ὅμοιον , ὅτι καὶ περὶ ἡμῶν ἐγράφη 0 ·
εἰκών ἐστιν ὁ ἄνθρωπος καὶ δόξα θεοῦ ὑπάρχει , τὸ δὲ ἀεί , ὅτι γέγραπται 0 ·
ἀεὶ γὰρ ἡμεῖς οἱ ζῶντες , τὸ δὲ ἐν αὐτῷ , ὅτι ἐν αὐτῷ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν , καὶ τὸ ἄτρεπτον δέ , ὅτι γέγραπται 0 1 ·
οὐδὲν ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ , περὶ δὲ τῆς δυνάμεως , ὅτι καὶ ἡ κάμπη καὶ ὁ βροῦχος μὲν λέγονται δύναμις καὶ δύναμις μεγάλη , πολλάκις δὲ καὶ περὶ τοῦ λαοῦ γέγραπται , ὥσπερ 0 ·
ἐξῆλθε πᾶσα ἡ δύναμις κυρίου ἐκ γῆς Αἰγύπτου , καὶ ἄλλαι δὲ οὐρανίαι δυνάμεις εἰσί ·
κύριος γάρ , φησί , τῶν δυνάμεων μεθ ἡμῶν ·
ἀντιλήπτωρ ἡμῶν ὁ θεὸς Ἰακώβ 0 .
τοιαῦτα γὰρ καὶ Ἀστέριος ὁ λεγόμενος σοφιστὴς παρ αὐτῶν μαθὼν ἔγραψε καὶ παρ  αὐτοῦ δὲ Ἄρειος μαθών , ὥσπερ εἴρηται 0 .
ἀλλ  οἱ ἐπίσκοποι καὶ ἐν τούτῳ θεωρήσαντες τὴν ὑπόκρισιν ἐκείνων καὶ ὅτι κατὰ τὸ γεγραμμένον ἐν καρδίαις τῶν ἀσεβῶν δόλος ἐστὶ τεκταινομένων κακά , ἠναγκάσθησαν καὶ αὐτοὶ αὖθις συναγαγεῖν ἐκ τῶν γραφῶν τὴν διάνοιαν καί , ἅπερ πρότερον ἔλεγον , ταῦτα πάλιν λευκότερον εἰπεῖν καὶ γράψαι , ὁμοούσιον εἶναι τῷ πατρὶ τὸν υἱόν , ἵνα μὴ μόνον ὅμοιον τὸν υἱόν , ἀλλὰ τ αὐτὸν τῇ ὁμοιώσει ἐκ τοῦ πατρὸς εἶναι σημαίνωσι καὶ ἄλλην οὖσαν τὴν τοῦ υἱοῦ ὁμοίωσιν καὶ ἀτρεψίαν δείξωσι παρὰ τὴν ἐν ἡμῖν λεγομένην μίμησιν , ἣν ἐξ ἀρετῆς διὰ τὴν τῶν ἐντολῶν τήρησιν ἡμεῖς προσλαμβάνομεν .
τὰ μὲν γὰρ τῶν σωμάτων ὅμοια πρὸς ἑαυτὰ τυγχάνοντα δυνατόν πως διίστασθαι καὶ μακρὰν ἀπ ἀλλήλων γίνεσθαι , οἷοί εἰσιν οἱ τῶν ἀνθρώπων υἱοὶ πρὸς τοὺς γεννήσαντας , ὡς γέγραπται περὶ τοῦ Ἀδὰμ καὶ τοῦ ἐξ αὐτοῦ γεννηθέντος Σήθ , ὃς ἦν ὅμοιος αὐτῷ κατὰ τὴν ἰδέαν αὐτοῦ 0 .