Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
καὶ μὴν οὐ μόνον αἱ τῶν θνητῶν ψυχαὶ γνωστικὴν τοῦ αἰσθητοῦ δύναμιν ἔχουσιν , ἀλλὰ καὶ τὴν τοῦ κόσμου φησὶν ἀνακυκλουμένην αὐτὴν πρὸς ἑαυτήν , ὅταν οὐσίαν σκεδαστὴν ἔχοντός τινος ἐφάπτηται καὶ ὅταν ἀμέριστον , λέγειν κινουμένην διὰ πάσης ἑαυτῆς , ὅτῳ ἄν τι τ αὐτὸν καὶ ὅτου ἂν ἕτερον , πρὸς ὅτι τε μάλιστα καὶ ὅπη καὶ ὅπως συμβαίνει , καὶ τὰ γιγνόμενα πρὸς ἕκαστον ἕκαστα εἶναι καὶ πάσχειν 0 1 2 .
ἐν τούτοις ἅμα καὶ τῶν δέκα κατηγοριῶν ποιούμενος ὑπογραφὴν ἔτι μᾶλλον τοῖς ἐφεξῆς διασαφεῖ .
ὅταν δ αὖ πάλιν περὶ τὸ λογιστικὸν καὶ ὁ τοῦ τ αὐτοῦ κύκλος εὔτροχος ὢν αὐτὰ μηνύσῃ , ἐπιστήμη ἐξ ἀνάγκης ἀποτελεῖται .
τούτω δὲ ἐν ᾧ τῶν ὄντων ἐγγίγνεσθον , ἐάν , ποτέ τις αὐτὸ ἄλλο πλὴν ψυχὴν προσείπῃ , πᾶν μᾶλλον ἢ τὸ ἀληθὲς 0 1 ;
ἐρεῖ .
πόθεν οὖν ἔσχεν ἡ ψυχὴ τὴν ἀντιληπτικὴν τοῦ αἰσθητοῦ καὶ δοξαστικὴν ταύτην κίνησιν , ἑτέραν τῆς νοητικῆς ἐκείνης καὶ τελευτώσης εἰς ἐπιστήμην , ἔργον εἰπεῖν , μὴ θεμένους ;
βεβαίως ὅτι νῦν οὐχ ἁπλῶς ψυχὴν ἀλλὰ κόσμου ψυχὴν συνίστησιν ἐξ ὑποκειμένης τῆς τε κρείττονος οὐσίας καὶ ἀμερίστου καὶ τῆς χείρονος , ἣν περὶ τὰ σώματα μεριστὴν κέκληκεν , οὐχ ἑτέραν οὖσαν ἢ τὴν δοξαστικὴν καὶ φανταστικὴν καὶ συμπαθῆ τῶν αἰσθητῶν κίνησιν , οὐ γενομένην ἀλλ ὑφεστῶσαν ἀίδιον , ὥσπερ ἡ ἑτέρα 0 1 2 .
τὸ γὰρ νοερὸν ἡ φύσις ἔχουσα καὶ τὸ δοξαστικὸν εἶχεν ·
ἀλλ ἐκεῖνο μὲν ἀκίνητον καὶ ἀπαθὲς καὶ περὶ τὴν ἀεὶ μένουσαν ἱδρυμένον οὐσίαν 0 ·
τοῦτο δὲ μεριστὸν καὶ πλανητόν , ἅτε δὴ φερομένης καὶ σκεδαννυμένης ἐφαπτόμενον ὕλης 0 .
οὔ τε γὰρ τὸ αἰσθητὸν εἰλήχει τάξεως ἀλλ ἦν ἄμορφον καὶ ἀόριστον , ἥ τε περὶ τοῦτο τεταγμένη δύναμις οὔ τε δόξας ἐνάρθρους οὔ τε κινήσεις ἁπάσας εἶχε τεταγμένας , ἀλλὰ τὰς πολλὰς ἐνυπνιώδεις καὶ παραφόρους καὶ ταραττούσας τὸ σωματοειδές , ὅσα μὴ κατὰ τύχην τῷ βελτίονι περιέπιπτεν ἐν μέσῳ γὰρ ἦν ἀμφοῖν καὶ πρὸς ἀμφότερα συμπαθῆ καὶ συγγενῆ φύσιν εἶχε , τῷ μὲν αἰσθητικῷ τῆς ὕλης ἀντεχομένη τῷ δὲ κριτικῷ τῶν νοητῶν 0 .
οὕτω δέ πως καὶ Πλάτων διασαφεῖ τοῖς ὀνόμασιν ·
διά τε δὴ ταῦτα μεριστὴ προσηγορεύθη καὶ ὅτι τῷ αἰσθητῷ τὸ αἰσθανόμενον καὶ τῷ φανταστῷ τὸ φανταζόμενον ἀνάγκη συνδιανέμεσθαι καὶ συμπαρήκειν ἡ γὰρ αἰσθητικὴ κίνησις ἰδία ψυχῆς οὖσα κινεῖται πρὸς τὸ αἰσθητὸν ἐκτός 0 ·
ὁ δὲ νοῦς αὐτὸς μὲν ἐφ ἑαυτοῦ μόνιμος ἦν καὶ ἀκίνητος , ἐγγενόμενος δὲ τῇ ψυχῇ καὶ κρατήσας εἰς ἑαυτὸν ἐπιστρέφει καὶ συμπεραίνει τὴν ἐγκύκλιον φοράν , περὶ τὸ μένον ἀεὶ μάλιστα ψαύουσαν τοῦ ὄντος .
διὸ καὶ δυσανάκρατος ἡ κοινωνία γέγονεν αὐτῶν , τῷ ἀμερίστῳ τὸ μεριστὸν καὶ τῷ μηδαμῇ κινητῷ τὸ πάντῃ φορητὸν μιγνύουσα καὶ καταβιαζομένη θάτερον εἰς τ αὐτὸν συνελθεῖν .
ἑκάτερον γὰρ ἀπὸ τῆς ἑτέρας ἀρχῆς κάτεισι , τὸ μὲν τ αὐτὸν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς τὸ δὲ θάτερον ἀπὸ τῆς δυάδος καὶ μέμικται πρῶτον ἐνταῦθα περὶ τὴν ψυχήν , ἀριθμοῖς καὶ λόγοις συνδεθέντα καὶ μεσότησιν ἐναρμονίοις , καὶ ποιεῖ θάτερον ἐγγενόμενον τῷ τ αὐτῷ διαφοράν , τὸ δὲ τ αὐτὸν ἐν τῷ ἑτέρῳ τάξιν , ὡς δῆλόν ἐστιν ἐν ταῖς πρώταις τῆς ψυχῆς δυνάμεσιν εἰσὶ δ αὗται τὸ κριτικὸν καὶ τὸ κινητικόν 0 1 2 .
ἡ μὲν οὖν κίνησις εὐθὺς ἐπιδείκνυται περὶ τὸν οὐρανὸν ἐν μὲν τῇ τ αὐτότητι τὴν ἑτερότητα τῇ περιφορᾷ τῶν ἀπλανῶν , ἐν δὲ τῇ ἑτερότητι τὴν τ αὐτότητα τῇ τάξει τῶν πλανήτων 0 ·
ἐπικρατεῖ γὰρ ἐν ἐκείνοις τὸ τ αὐτόν , ἐν δὲ τοῖς περὶ γῆν τ οὐναντίον 0 .
ἡ δὲ κρίσις ἀρχὰς μὲν ἔχει δύο , τόν τε νοῦν ἀπὸ τοῦ τ αὐτοῦ πρὸς τὰ καθόλου καὶ τὴν αἴσθησιν ἀπὸ τοῦ ἑτέρου πρὸς τὰ καθ ἕκαστα 0 .
μέμικται δὲ λόγος ἐξ ἀμφοῖν , νόησις ἐν τοῖς νοητοῖς καὶ δόξα γινόμενος ἐν τοῖς αἰσθητοῖς ·
ὀργάνοις τε μεταξὺ φαντασίαις τε καὶ μνήμαις χρώμενος , ὧν τὰ μὲν ἐν τῷ τ αὐτῷ τὸ ἕτερον τὰ δ ἐν τῷ ἑτέρῳ ποιεῖ τὸ τ αὐτόν 0 1 .
ἔστι γὰρ ἡ μὲν νόησις κίνησις τοῦ νοοῦντος ;
περὶ τὸ μένον , ἡ δὲ δόξα μονὴ τοῦ αἰσθανομένου περὶ τὸ κινούμενον 0 1 ·
φαντασίαν δὲ συμπλοκὴν δόξης πρὸς αἴσθησιν οὖσαν ἵστησιν ἐν μνήμῃ τὸ τ αὐτόν ·
τὸ δὲ θάτερον κινεῖ πάλιν ἐν διαφορᾷ τοῦ πρόσθεν καὶ νῦν , ἑτερότητος ἅμα καὶ τ αὐτότητος ἐφαπτόμενον .
δεῖ δὲ τὴν περὶ τὸ σῶμα τοῦ κόσμου γενομένην σύντηξιν εἰκόνα λαβεῖν τῆς ἀναλογίας ;
ἐν διηρμόσατο τὴν ψυχήν .
ἐκεῖ μὲν γὰρ ἦν ἄκρα τὸ πῦρ καὶ ἡ γῆ , χαλεπὴν πρὸς ἄλληλα κραθῆναι φύσιν ἔχοντα , μᾶλλον δ ὅλως ἄκρατον καὶ ἀσύστατον 0 ·
ὅθεν ἐν μέσῳ θέμενος αὐτῶν τὸν μὲν ἀέρα πρὸ τοῦ πυρὸς τὸ δ ὕδωρ πρὸ τῆς γῆς , ταῦτα πρῶτον ἀλλήλοις ἐκέρασεν εἶτα διὰ τούτων ἐκεῖνα πρός τε ταῦτα καὶ ἄλληλα συνέμιξε καὶ συνήρμοσεν 0 .
ἐνταῦθα δὲ πάλιν τὸ τ αὐτὸν καὶ τὸ θάτερον , ἐναντίας δυνάμεις καὶ ἀκρότητας ἀντιπάλους , συνήγαγεν οὐ δι αὑτῶν , ἀλλ οὐσίας ἑτέρας μεταξύ , τὴν μὲν ἀμέριστον πρὸ τοῦ τ αὐτοῦ , πρὸ δὲ τοῦ θατέρου τὴν μεριστήν , ἔστιν προσήκουσαν ἑκατέραν ἑκατέρᾳ τάξας , εἶτα μιχθείσαις ἐκείναις ἐπεγκεραννύμενος , οὕτω τὸ πᾶν συνύφηνε τῆς ψυχῆς εἶδος , ὡς 0 1 2 ·
ἦν ἀνυστόν , ἐκ διαφόρων ὅμοιον ἔκ τε πολλῶν ἓν ἀπεργασάμενος .
πρῶτον ἀξιῶ τὴν τῶν δογμάτων ὁμολογίαν ἐν τοῖς βίοις θεωρεῖσθαι ·
δεῖ γὰρ οὐχ οὕτω τὸν ῥήτορα κατ Αἰσχίνην τ αὐτὸ φθέγγεσθαι καὶ τὸν νόμον ὡς τὸν βίον τοῦ φιλοσόφου τῷ λόγῳ σύμφωνον εἶναι .
ὁ γὰρ λόγος τοῦ φιλοσόφου νόμος αὐθαίρετος καὶ ἴδιός ἐστιν , εἴ γε δὴ μὴ παιδιὰν καὶ εὑρησιλογίαν ἕνεκα δόξης ἀλλ ἔργον ἄξιον σπουδῆς τῆς μεγίστης , ὥσπερ ἔστιν , ἡγοῦνται φιλοσοφίαν .
ἐπεὶ τοίνυν πολλὰ μὲν ὡς ἐν ὀλίγοις αὐτῷ Ζήνωνι πολλὰ δὲ Κλεάνθει πλεῖστα δὲ Χρυσίππῳ γεγραμμένα τυγχάνει περὶ πολιτείας καὶ τοῦ ἄρχεσθαι καὶ ἄρχειν καὶ δικάζειν καὶ ῥητορεύειν ἐν δὲ τοῖς βίοις οὐδενὸς ἔστιν εὑρεῖν οὐ στρατηγίαν , οὐ νομοθεσίαν , οὐ πάροδον εἰς βουλήν , οὐ συνηγορίαν ἐπὶ δικαστῶν , οὐ στρατείαν ὑπὲρ πατρίδος , οὐ πρεσβείαν , οὐκ ἐπίδοσιν 0 1 2 ·
ἀλλ ἐπὶ ξένης ὥσπερ τινὸς λωτοῦ γευσάμενοι σχολῆς τὸν πάντα βίον οὐ βραχὺν δε στοιξορυμ ρεπυγναντιις 0 1 .
ἀλλὰ παμμήκη γενόμενον διήγαγον ἐν λόγοις καὶ βιβλίοις καὶ περιπάτοις ·
οὐκ ἄδηλον ὅτι τοῖς ὑφ ἑτέρων γραφομένοις καὶ λεγομένοις μᾶλλον ἢ τοῖς ὑφ αὑτῶν ὁμολογουμένως ἔζησαν , ἣν Ἐπίκουρος ἡσυχίαν ἐπαινεῖ καὶ Ἱερώνυμος , ἐν ταύτῃ τὸ παράπαν καταβιώσαντες 0 1 .
αὐτὸς γοῦν Χρύσιππος ἐν τῷ τετάρτῳ περὶ Βίων οὐδὲν οἴεται τὸν σχολαστικὸν βίον τοῦ ἡδονικοῦ διαφέρειν ·
αὐτὰς δὲ παραθήσομαι τὰς λέξεις ὅσοι δ ὑπολαμβάνουσι φιλοσόφοις ἐπιβάλλειν μάλιστα τὸν σχολαστικὸν βίον ἀπ ἀρχῆς , οὗτοί μοι δοκοῦσι διαμαρτάνειν , ὑπονοοῦντες διαγωγῆς τινος ἕνεκεν δεῖν τοῦτο ποιεῖν ἢ ἄλλου τινὸς τούτῳ παραπλησίου , καὶ τὸν ὅλον βίον οὕτω πως διελκύσαι ·
τοῦτο δ ἐστίν , ἂν σαφῶς θεωρηθῇ , ἡδέως ·
οὐ γὰρ δεῖ λανθάνειν τὴν ὑπόνοιαν αὐτῶν , πολλῶν μὲν σαφῶς τοῦτο λεγόντων οὐκ ὀλίγων δ ἀδηλότερον .
τίς οὖν μᾶλλον ἐν τῷ σχολαστικῷ βίῳ τούτῳ κατεγήρασεν ἢ Χρύσιππος καὶ Κλεάνθης καὶ Διογένης καὶ Ζήνων καὶ Ἀντίπατρος , οἵ γε καὶ τὰς αὑτῶν κατέλιπον πατρίδας , οὐδὲν ἐγκαλοῦντες ἀλλ ὅπως καθ ἡσυχίαν ἐν τῷ Ὠιδείῳ καὶ ἐπὶ Ζωστῆρος σχολάζοντες καὶ φιλολογοῦντες διάγωσιν ;
ἀριστοκρέων γοῦν ὁ Χρυσίππου μαθητὴς καὶ οἰκεῖος εἰκόνα χαλκῆν ἀναστηλώσας ἐπέγραψε τόδε τὸ ἐλεγεῖον τόνδε νέον Χρύσιππον Ἀριστοκρέων ἀνέθηκε , τῶν Ἀκαδημιακῶν στραγγαλίδων κοπίδα .
τοῦτ οὖν ὁ Χρύσιππος , ὁ γέρων , ὁ φιλόσοφος , ὁ τὸν βασιλικὸν καὶ πολιτικὸν ἐπαινῶν βίον , τὸν δὲ σχολαστικὸν οὐδὲν οἰόμενος τοῦ ἡδονικοῦ διαφέρειν .
ὅσοι δ ἄλλοι πολιτείᾳ προσίασιν , ἔτι μᾶλλον ἐναντιοῦνται τοῖς αὑτῶν δόγμασι ·
καὶ γὰρ ἄρχουσι καὶ δικάζουσι καὶ συμβουλεύουσι καὶ νομοθετοῦσι καὶ κολάζουσι καὶ τιμῶσιν ὡς πόλεων οὐσῶν ἐν αἷς πολιτεύονται , βουλευτῶν δὲ καὶ δικαστῶν ἀεὶ τῶν λαγχανόντων , στρατηγῶν δὲ τῶν χειροτονουμένων , νόμων δὲ τῶν Κλεισθένους καὶ Λυκούργου καὶ Σόλωνος , οὓς φαύλους καὶ ἀνοήτους γεγονέναι λέγουσιν 0 .
ὥστε καὶ πολιτευόμενοι μάχονται .
καὶ μὴν Ἀντίπατρος ἐν τῷ περὶ τῆς Κλεάνθους καὶ Χρυσίππου διαφορᾶς ἱστόρηκεν , ὅτι Ζήνων καὶ Κλεάνθης οὐκ ἠθέλησαν Ἀθηναῖοι γενέσθαι , μὴ δόξωσι τὰς αὑτῶν πατρίδας ἀδικεῖν .
ὅτι μέν , εἰ καλῶς οὗτοι , Χρύσιππος οὐκ ὀρθῶς ἐποίησεν ἐγγραφεὶς εἰς τὴν πολιτείαν , παρείσθω 0 ·
πολλὴν δὲ μάχην καὶ παράλογον ἔχει τὸ τὰ σώματα καὶ τοὺς βίους οὕτω μακρὰν ἀποξενώσαντας τὰ ὀνόματα ταῖς πατρίσι τηρεῖν , ὥσπερ εἴ τις τὴν γαμετὴν ἀπολιπών , ἑτέρᾳ δὲ συζῶν καὶ συναναπαυόμενος καὶ παιδοποιούμενος ἐξ ἑτέρας , μὴ συγγράφοιτο γάμον , ὅπως ἀδικεῖν μὴ δοκῇ τὴν προτέραν 0 .
χρύσιππος δὲ πάλιν ἐν τῷ περὶ Ῥητορικῆς γράφων οὕτω ῥητορεύσειν καὶ πολιτεύσεσθαι τὸν σοφόν , ὡς καὶ τοῦ πλούτου ὄντος ἀγαθοῦ καὶ τῆς δόξης καὶ τῆς 0 ;
ὑγιείας , ὁμολογεῖ τοὺς λόγους αὐτῶν ἀνεξόδους εἶναι καὶ ἀπολιτεύτους καὶ τὰ δόγματα ταῖς χρείαις ἀνάρμοστα καὶ ταῖς πράξεσιν 0 .
ἔτι δόγμα Ζήνωνός ἐστιν ἱερὰ θεῶν μὴ οἰκοδομεῖν ἱερὸν γὰρ μὴ πολλοῦ ἄξιον καὶ ἅγιον οὐκ ἔστιν ·
οἰκοδόμων δ ἔργον καὶ βαναύσων οὐδέν ἐστι πολλοῦ ἄξιον .
οἱ δὲ ταῦτ ἐπαινοῦντες ὡς εὖ ἔχοντα μυοῦνται μὲν ἐν ἱεροῖς , ἀναβαίνουσι δ εἰς ἀκρόπολιν , προσκυνοῦσι δὲ τὰ ἕδη καὶ στεφανοῦσι τοὺς ναούς , οἰκοδόμων ὄντας ἔργα καὶ βαναύσων ἀνθρώπων .
εἶτα τοὺς Ἐπικουρείους ἐλέγχεσθαι δοκοῦσι θύοντας θεοῖς , αὐτοὶ δὲ μᾶλλον ἐλέγχονται θύοντας ἐπὶ τῶν βωμῶν καὶ τῶν ἱερῶν , ἃ μή τ εἶναι μή τ οἰκοδομεῖσθαι δεῖν ἀξιοῦσιν .
ἀρετὰς 0 ;
ὁ Ζήνων ἀπολείπει πλείονας κατὰ διαφοράς , ὥσπερ ὁ Πλάτων , οἷον φρόνησιν ἀνδρείαν σωφροσύνην δικαιοσύνην , ὡς ἀχωρίστους μὲν οὔσας ἑτέρας δὲ καὶ διαφερούσας ἀλλήλων 0 1 .
πάλιν δὲ ὁριζόμενος αὐτῶν ἑκάστην τὴν μὲν ἀνδρείαν φησὶ φρόνησιν εἶναι ἑν ὑπομενετέοις τὴν δὲ σωφροσύνην φρόνησιν ἐν αἱρετέοις τὴν δὲ δικαιοσύνην φρόνησιν ἐν ἀπονεμητέοις , ὡς μίαν οὖσαν ἀρετὴν ταῖς δὲ πρὸς τὰ πράγματα σχέσεσι κατὰ τὰς ἐνεργείας διαφέρειν δοκοῦσαν 0 1 2 .
οὐ μόνον δ ὁ Ζήνων περὶ ταῦτα φαίνεται αὑτῷ μαχόμενος , ἀλλὰ καὶ Χρύσιππος Ἀρίστωνι μὲν ἐγκαλῶν ὅτι μιᾶς ἀρετῆς σχέσεις ἔλεγε τὰς ἄλλας εἶναι , Ζήνωνι δὲ συνηγορῶν οὕτως ὁριζομένῳ τῶν ἀρετῶν ἑκάστην 0 .
ὁ δὲ Κλεάνθης ἐν Ὑπομνήμασι Φυσικοῖς εἰπὼν ὅτι πληγὴ πυρὸς ὁ τόνος ἐστί , κ ἂν ἱκανὸς ἐν τῇ ψυχῇ γένηται πρὸς τὸ ἐπιτελεῖν τὰ ἐπιβάλλοντα , ἰσχὺς καλεῖται καὶ κράτος ·
ἐπιφέρει κατὰ λέξιν ἡ δ ἰσχὺς αὕτη καὶ τὸ κράτος , ὅταν μὲν ἑν τοῖς φανεῖσιν ἐμμενετέοις ἐγγένηται , ἐγκράτειά ἐστιν , ὅταν δ ἐν τοῖς ὑπομενετέοις , ἀνδρεία 0 1 ·
περὶ τὰς ἀξίας δὲ δικαιοσύνη περὶ δὲ τὰς αἱρέσεις καὶ ἐκκλίσεις σωφροσύνη 0 .
πρὸς τὸν εἰπόντα μη δὲ δίκην δικάσῃς , πρὶν ἂν ἀμφοῖν μῦθον ἀκούσῃς α ντέλεγεν ὁ Ζήνων , τοιούτῳ τινὶ λόγῳ χρώμενος εἴ τ ἀπέδειξεν ὁ πρότερος εἰπών , οὐκ ἀκουστέον τοῦ δευτέρου λέγοντος , πέρας γὰρ ἔχει τὸ ζητούμενον ·
εἴ τ οὐκ ἀπέδειξεν 0 ·
ὅμοιον γὰρ ὡς εἰ μη δ ὑπήκουσε κληθεὶς ἢ ὑπακούσας ἐτερέτισεν 0 ·
ἤτοι δ ἀπέδειξεν ἢ οὐκ ἀπέδειξεν , οὐκ ἀκουστέον ἄρα τοῦ δευτέρου λέγοντος .
τοῦτον δὲ τὸν λόγον ἐρωτήσας αὐτὸς ἀντέγραφε μὲν πρὸς τὴν Πλάτωνος Πολιτείαν ἔλυε δὲ σοφίσματα , καὶ τὴν διαλεκτικὴν ὡς τοῦτο ποιεῖν δυναμένην ἐκέλευε παραλαμβάνειν τοὺς μαθητάς .
καίτοι ἢ ἀπέδειξε Πλάτων ἢ οὐκ ἀπέδειξε τὰ ἐν τῇ Πολιτείᾳ , κατ οὐδέτερον δ ἀναγκαῖον ἀντιγράφειν ἀλλὰ πάντως περιττὸν καὶ μάταιον 0 .
τὸ δ αὐτὸ περὶ τῶν σοφισμάτων ἔστιν εἰπεῖν .
ὁ Χρύσιππος οἴεται δεῖν τῶν λογικῶν πρῶτον ἀκροᾶσθαι τοὺς νέους δεύτερον δὲ τῶν ἠθικῶν μετὰ δὲ ταῦτα τῶν φυσικῶν , ὡσαύτως δὲ τούτοις τὸν περὶ θεῶν λόγον ἔσχατον παραλαμβάνειν 0 .
πολλαχοῦ δὲ τούτων ὑπ αὐτοῦ λεγομένων , ἀρκέσει παραθέσθαι τὰ ἐν τῷ τετάρτῳ περὶ Βίων ἔχοντα κατὰ λέξιν οὕτω ·
πρῶτον μὲν οὖν δοκεῖ μοι κατὰ τὰ ὀρθῶς ὑπὸ τῶν ἀρχαίων εἰρημένα τρία γένη τῶν τοῦ φιλοσόφου θεωρημάτων εἶναι , τὰ μὲν λογικὰ τὰ δ ἠθικὰ τὰ δὲ φυσικά 0 ·
εἶτα τούτων δεῖν τάττεσθαι πρῶτα μὲν τὰ λογικὰ δεύτερα δὲ τὰ ἠθικὰ τρίτα δὲ τὰ φυσικά 0 ·
τῶν δὲ φυσικῶν ἔσχατος εἶναι ὁ περὶ τῶν θεῶν λόγος 0 ·
διὸ καὶ τελετὰς προσηγόρευσαν τὰς τούτου παραδόσεις .
ἀλλὰ τοῦτόν γε τὸν λόγον , ὃν ἔσχατόν φησι δεῖν τάττεσθαι , περὶ θεῶν , ἔθει προτάττει καὶ προεκτίθησι παντὸς ἠθικοῦ ζητήματος ·
οὔ τε γὰρ περὶ τελῶν οὔ τε περὶ δικαιοσύνης οὔ τε περὶ ἀγαθῶν καὶ κακῶν οὔ τε περὶ γάμου καὶ παιδοτροφίας οὔ τε περὶ νόμου καὶ πολιτείας φαίνεται τὸ παράπαν φθεγγόμενος , εἰ μή , καθάπερ οἱ τὰ ψηφίσματα ταῖς πόλεσιν εἰσφέροντες προγράφουσιν Ἀγαθὴν Τύχην , οὕτω καὶ αὐτὸς προγράψειε τὸν Δία , τὴν Εἱμαρμένην , τὴν Πρόνοιαν , τὸ συνέχεσθαι μιᾷ δυνάμει τὸν κόσμον ἕνα ὄντα καὶ πεπερασμένον .
ὧν οὐδὲν ἔστι πεισθῆναι μὴ διὰ βάθους ἐγκραθέντα τοῖς φυσικοῖς λόγοις .
ἄκουε δ ἃ λέγει περὶ τούτων ἐν τῷ τρίτῳ περὶ Θεῶν οὐ γὰρ ἔστιν εὑρεῖν τῆς δικαιοσύνης ἄλλην ἀρχὴν οὐ δ ἄλλην γένεσιν ἢ τὴν ἐκ τοῦ Διὸς καὶ τὴν ἐκ τῆς κοινῆς φύσεως 0 ·
ἐντεῦθεν γὰρ δεῖ πᾶν τὸ τοιοῦτον τὴν ἀρχὴν ἔχειν , εἰ μέλλομεν τι ἐρεῖν περὶ ἀγαθῶν καὶ κακῶν πάλιν ἐν ταῖς Φυσικαῖς Θέσεσιν οὐ γὰρ ἔστιν ἄλλως οὐ δ οἰκειότερον ἐπελθεῖν ἐπὶ τὸν τῶν ἀγαθῶν καὶ κακῶν λόγον οὐ δ ἐπὶ τὰς ἀρετὰς οὐ δ ἐπ εὐδαιμονίαν , ἀλλ ἢ ἀπὸ τῆς κοινῆς φύσεως καὶ ἀπὸ τῆς τοῦ κόσμου διοικήσεως 0 .
προελθὼν δ αὖθις δεῖ γὰρ τούτοις συνάψαι τὸν περὶ ἀγαθῶν καὶ κακῶν λόγον , οὐκ οὔσης ἄλλης ἀρχῆς αὐτῶν ἀμείνονος οὐ δ ἀναφορᾶς , οὐ δ ἄλλου τινὸς ἕνεκεν τῆς φυσικῆς θεωρίας παραληπτῆς οὔσης ἢ πρὸς τὴν περὶ ἀγαθῶν ἢ κακῶν διάστασιν γίγνεται τοίνυν ἅμα πρόσω καὶ ὀπίσω τῶν ἠθικῶν ὁ φυσικὸς λόγος κατὰ Χρύσιππον μᾶλλον δ ὅλως ἄπορος ἡ περιτροπὴ τῆς τάξεως , εἰ μετὰ ταῦτα τακτέον ἐκεῖνον , ὧν καταλαβεῖν οὐδὲν ἐκείνου χωρὶς ἔστιν 0 1 2 ·
καὶ πρόδηλος ἡ μάχη τοῦ τὸν φυσικὸν λόγον ἀρχὴν μὲν εἶναι τοῦ περὶ ἀγαθῶν καὶ κακῶν τιθεμένου , κελεύοντος δὲ μὴ πρότερον ἀλλ ὕστερον ἐκείνων παραδίδοσθαι 0 .
εἰ δέ τις ἐρεῖ γεγραφέναι τὸν Χρύσιππον ἐν τῷ peri \ lo / gou xrh / sews , ὡς οὐ καθάπαξ ἀφεκτέον ἐστὶ τῶν ἄλλων τῷ τὴν λογικὴν ἀναλαμβάνοντι πρώτην , ἀλλὰ κ ἀκείνων μεταληπτέον κατὰ τὸ διδόμενον , ἀληθῆ μὲν ἐρεῖ βεβαιώσει δὲ τὴν αἰτίαν ·
μάχεται γὰρ πρὸς ἑαυτόν , ὅπου μὲν ἔσχατον τὸν περὶ θεῶν λόγον ἀναλαμβάνειν κελεύων καὶ τελευταῖον , ὡς διὰ τοῦτο καὶ τελετὴν προσαγορευόμενον , ὅπου δὲ πάλιν ἐν πρώτοις ἅμα καὶ τούτου μεταληπτέον εἶναι λέγων οἴχεται γὰρ ἡ τάξις , εἰ πάντων ἐν πᾶσι μεταλαμβάνειν δεήσει 0 1 2 .
τὸ δὲ μεῖζον , ὅτι τοῦ περὶ ἀγαθῶν καὶ κακῶν λόγου τὸν περὶ θεῶν ἀρχὴν πεποιημένος οὐκ ἀπὸ τούτου κελεύει τὸν ἠθικὸν ἀρξαμένους ἀναλαμβάνειν , ἀλλ ἐκεῖνον ἀναλαμβάνοντας τούτου μεταλαμβάνειν κατὰ τὸ διδόμενον , εἶτα μεταβαίνειν ἐπὶ τοῦτον ἀπ ἐκείνων , οὗ χωρὶς οὐδεμίαν ἀρχὴν ἐπ ἐκεῖνον οὐ δ ἔφοδον εἶναί φησι 0 .
τὸ πρὸς τ ἀναντία διαλέγεσθαι καθόλου μὲν οὔ , φησιν ἀποδοκιμάζειν , χρῆσθαι δὲ τούτῳ παραινεῖ μετ εὐλαβείας ὥσπερ ἐν τοῖς δικαστηρίοις , μὴ μετὰ συνηγορίας 0 ;
ἀλλὰ διαλύοντας αὐτῶν τὸ πιθανόν τοῖς μὲν γὰρ ἐποχὴν ἄγουσι περὶ πάντων ἐπιβάλλει φησὶ τοῦτο ποιεῖν καὶ συνεργόν ἐστι πρὸς ὃ βούλονται ·
τοῖς δ ἐπιστήμην ἐνεργαζομένοις καθ ἣν ὁμολογουμένως βιωσόμεθα , τ ἀναντία στοιχειοῦν καὶ καταστοιχίζειν τοὺς εἰσαγομένους ἀπ ἀρχῆς μέχρι τέλους 0 ·
ἐφ ὧν καιρός ἐστι μνησθῆναι καὶ τῶν ἐναντίων λόγων , διαλύοντας αὐτῶν τὸ πιθανόν , καθάπερ καὶ ἐν τοῖς δικαστηρίοις 0 ·
ταυτὶ γὰρ αὐταῖς λέξεσιν εἴρηκεν .
ὅτι μὲν οὖν ἄτοπός ἐστι τοὺς φιλοσόφους τὸν ἐναντίον λόγον οἰόμενος δεῖν τιθέναι , μὴ μετὰ συνηγορίας ἀλλ ὁμοίως τοῖς δικολόγοις κακοῦντας , ὥσπερ οὐ πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἀλλὰ περὶ νίκης ἀγωνιζομένους , εἴρηται πρὸς αὐτὸν δι ἑτέρων 0 .
ὅτι δ αὐτὸς οὐκ ἐν ὀλίγοις ἀλλὰ πολλαχοῦ τοὺς ἐναντίους οἷς δοκιμάζει λόγους κατεσκεύακεν ἐρρωμένως καὶ μετὰ σπουδῆς καὶ φιλοτιμίας τοσαύτης ὥστε μὴ παντὸς εἶναι καταμαθεῖν τὸ ἀρέσκον αὐτῷ , αὐτοὶ δήπου λέγουσι , τὴν δεινότητα θαυμάζοντες τ ἀνδρός ·
καὶ τὸν Καρνεάδην οὐδὲν οἰόμενοι λέγειν ἴδιον , ἀλλ ἐξ ὧν ἐπεχείρησε Χρύσιππος 0 ;
εἰς τ οὐναντίον , ὁρμώμενον ἐπιτίθεσθαι τοῖς λόγοις αὐτοῦ καὶ πολλάκις παραφθέγγεσθαι δαιμόνιε , φθίσει σε τὸ σὸν μένος , ὡς μεγάλας ἀφορμὰς καθ ἑαυτοῦ διδόντα τοῖς κινεῖν τὰ δόγματα καὶ διαβάλλειν βουλομένοις .
ἐπὶ δὲ τοῖς κατὰ Συνηθείας ἐκδοθεῖσιν οὕτω κομῶσι καὶ μεγαληγοροῦσιν , ὥστε τοὺς πάντων ὁμοῦ τῶν Ἀκαδημαϊκῶν λόγους εἰς τ αὐτὸ συμφορηθέντας οὐκ ἀξίους 0 ;
εἶναι παραβαλεῖν οἷς Χρύσιππος ἔγραψεν εἰς διαβολὴν τῶν αἰσθήσεων 0 .
καὶ τοῦτο μὲν ἀπειρίας τῶν λεγόντων ἢ φιλαυτίας σημεῖόν ἐστιν ·
ἐκεῖνο δ ἀληθές , ὅτι βουληθεὶς αὖθις συνειπεῖν τῇ Συνηθείᾳ καὶ ταῖς αἰσθήσεσιν ἐνδεέστερος γέγονεν ἑαυτοῦ καὶ τὸ σύνταγμα τοῦ συντάγματος μαλακώτερον 0 .
ὥστ αὐτὸν ἑαυτῷ μάχεσθαι , κελεύοντα μὲν ἀεὶ τ ἀναντία μὴ μετὰ συνηγορίας ἀλλὰ μετ ἐνδείξεως τοῦ ὅτι ψευδῆ ἐστι παρατίθεσθαι , τῶν δ ἑαυτοῦ δογμάτων κατήγορον ὄντα δεινότερον ἢ συνήγορον , καὶ φυλάττεσθαι μὲν ἑτέροις παραινοῦντα τοὺς εἰς τ ἀναντία λόγους ὡς περισπῶντας τὴν κατάληψιν , αὐτὸν δὲ τῶν βεβαιούντων τὴν κατάληψιν λόγων φιλοτιμότερον συντιθέντα τοὺς ἀναιροῦντας καίτοι ὅτι τοῦτ αὐτὸς φοβεῖται , σαφῶς ὑποδείκνυσιν ἐν τῷ τετάρτῳ περὶ Βίων , ταῦτα γράφων οὐχ ὡς ἔτυχε δ οὐ δὲ τοὺς ἐναντίους ὑποδεκτέον λόγους οὐ δὲ προσετέα τ ἀναντία πιθανὰ ἀλλ εὐλαβουμένους μὴ καὶ περισπασθέντες ὑπ αὐτῶν τὰς καταλήψεις ἀφῶσιν , οὔ τε τῶν λύσεων ἱκανῶς ἂν ἀκοῦσαι δυνάμενοι καταλαμβάνοντὲς τ εὐαποσείστως 0 ·
ἐπεὶ καὶ οἱ τὴν συνήθειαν καταλαμβάνοντες καὶ τὰ αἰσθητὰ καὶ τ ἄλλα ἐκ τῶν αἰσθήσεων ῥᾳδίως προΐενται ταῦτα , καὶ ὑπὸ τῶν Μεγαρικῶν ἐρωτημάτων περισπώμενοι καὶ ὑπ ἄλλων πλειόνων καὶ δυναμικωτέρων ἐρωτημάτων 0 .
ἡδέως ἂν οὖν πυθοίμην τῶν Στωικῶν , εἰ τὰ Μεγαρικὰ ἐρωτήματα δυναμικώτερα νομίζουσιν εἶναι τῶν ὑπὸ Χρυσίππου κατὰ τῆς συνηθείας ἐν ἓξ βιβλίοις γεγραμμένων ἢ τοῦτο παρ αὐτοῦ Χρυσίππου δεῖ πυνθάνεσθαι .
σκόπει γὰρ οἷα περὶ τοῦ Μεγαρικοῦ λόγου γέγραφεν ἐν τῷ περὶ Λόγου χρήσεως οὗτος οἷόν τι συμβέβηκε καὶ ἐπὶ τοῦ Στίλπωνος λόγου καὶ Μενεδήμου σφόδρα γὰρ ἐπὶ σοφίᾳ γενομένων αὐτῶν ἐνδόξων , νῦν εἰς ὄνειδος αὐτῶν ὁ λόγος περιτέτραπται , ὡς τὸ μὲν παχυτέρων τὸ δ , ἐκφανῶς σοφιζομένων εἶτα τούτους μέν , ὦ βέλτιστε , τοὺς λόγους , ὧν καταγελᾷς καὶ καλεῖς ὀνείδη τῶν ἐρωτώντων ὡς ἐμφανῆ τὴν κακίαν ἔχοντας , ὅμως δέδιας μή τινας περισπάσωσιν ἀπὸ τῆς καταλήψεως 0 ·
αὐτὸς δὲ τοσαῦτα βιβλία γράφων κατὰ τῆς Συνηθείας , οἷς , εἴ τι ἀνεῦρες , προσέθηκας , ὑπερβαλέσθαι φιλοτιμούμενος τὸν Ἀρκεσίλαον , οὐδένα τῶν ἐντυγχανόντων ἐπιταράξειν προσεδόκησας ;
οὐ δὲ γὰρ ψιλοῖς χρῆται τοῖς κατὰ τῆς Συνηθείας ἐπιχειρήμασιν , ἀλλ ὥσπερ ἐν δίκῃ μετὰ πάθους τινὸς συνεπιπάσχων , μωρολογεῖν τε πολλάκις λέγει καὶ κενοκοπεῖν .
ἵνα τοίνυν μη δ ἀντίρρησιν ἀπολίπῃ τοῦ τ ἀναντία λέγειν , ἐν μὲν ταῖς Φυσικαῖς Θέσεσι ταῦτα γέγραφεν ἔσται δὲ καὶ καταλαμβάνοντάς τι πρὸς τ ἀναντία ἐπιχειρεῖν , τὴν ἐνοῦσαν συνηγορίαν ποιουμένους ποτὲ δ οὐδέτερον καταλαμβάνοντας εἰς ἑκάτερον τὰ ὄντα λέγειν .
ἐν δὲ τῷ περὶ τῆς τοῦ lo / gou xrh / sews εἰπών , ὡς οὐ δεῖ τῇ τοῦ λόγου δυνάμει πρὸς τὰ μὴ ἐπιβάλλοντα χρῆσθαι καθάπερ οὐ δ ὅπλοις , ταῦτ ἐπείρηκε πρὸς μὲν γὰρ τὴν τῶν ἀληθῶν εὕρεσιν δεῖ χρῆσθαι αὐτῇ καὶ πρὸς τὴν τούτων συγγένειαν , εἰς τ ἀναντία δ οὔ , πολλῶν ποιούντων τοῦτο πολλοὺς 0 ;
λέγων ἴσως τοὺς ἐπέχοντας 0 .
ἀλλ ἐκεῖνοι μὲν οὐδέτερον καταλαμβάνοντες εἰς ἑκάτερον ἐπιχειροῦσιν ·
ὡς εἴ τι καταληπτόν ἐστιν οὕτως ἂν μόνως ἢ μάλιστα κατάληψιν ἑαυτῆς τὴν ἀλήθειαν παρέχουσαν 0 .
σὺ δ ὁ κατηγορῶν ἐκείνων αὐτός τε τ ἀναντία γράφων οἷς καταλαμβάνεις περὶ τῆς Συνηθείας ἑτέρους τε τοῦτο ποιεῖν μετὰ συνηγορίας ἀποτρεπόμενος , ἐν ἀχρήστοις καὶ βλαβεροῖς ὁμολογεῖς τῇ τοῦ λόγου δυνάμει χρώμενος ;
ὑπὸ φιλοτιμίας νεανιεύεσθαι .
τὸ κατόρθωμά φασι νόμου πρόσταγμα εἶναι , τὸ δ ἁμάρτημα νόμου ἀπαγόρευμα , διὸ τὸν νόμον πολλὰ τοῖς φαύλοις ἀπαγορεύειν προστάττειν δὲ μηδέν 0 ·
οὐ γὰρ δύνανται κατορθοῦν καὶ τίς οὐκ οἶδεν ὅτι τῷ μὴ δυναμένῳ κατορθοῦν ἀδύνατόν ἐστι μὴ ἁμαρτάνειν ;
αὐτὸν οὖν αὑτῷ μαχόμενον ποιοῦσι τὸν νόμον , προστάττοντα μὲν ἃ ποιεῖν ἀδυνατοῦσιν ἀπαγορεύοντα δ ὧν ἀπέχεσθαι μὴ δύνανται ·
ὁ γὰρ μὴ δυνάμενος σωφρονεῖν ἄνθρωπος οὐ δύναται μὴ ἀκολασταίνειν , καὶ ὁ μὴ δυνάμενος φρονεῖν οὐ δύναται μὴ ἀφραίνειν .
αὐτοί γε μὴν λέγουσι τοὺς ἀπαγορεύοντας ἄλλο μὲν λέγειν ἄλλο δ ἀπαγορεύειν ἄλλο δὲ προστάσσειν ·
ὁ γὰρ λέγων μὴ κλέψῃς λέγει μὲν αὐτὸ τοῦτο μὴ κλέψῃς , ἀπαγορεύει δὲ κλέπτειν , προστάσσει δὲ μὴ κλέπτειν ·
οὐδὲν οὖν ἀπαγορεύσει τοῖς φαύλοις ὁ νόμος , εἴ γε μὴ προστάξει τι .
καὶ τὸν ἰατρὸν τῷ μαθητῇ προστάσσειν λέγουσι τεμεῖν καὶ καῦσαι , κατὰ παράλειψιν τοῦ εὐκαίρως καὶ μετρίως ·
καὶ τὸν μουσικὸν λυρίσαι καὶ ᾆσαι , κατὰ παράλειψιν τοῦ ἐμμελῶς καὶ συμφώνως ·
διὸ τοὺς ταῦτα ποιήσαντας ἀτέχνως καὶ κακῶς κολάζουσιν ὡς προσετάχθη γὰρ ὀρθῶς , οἱ δ ὀρθῶς οὐκ ἐποίησαν .
οὐκοῦν καὶ ὁ σοφὸς τῷ θεράποντι προστάσσων εἰπεῖν τι καὶ πρᾶξαι , κ ἂν μὴ εὐκαίρως τοῦτο πράξῃ μη δ ὡς δεῖ κολάζων , δῆλός ἐστι κατόρθωμα προστάσσων οὐ μέσον 0 ·
εἰ δὲ μέσα προστάσσουσιν οἱ σοφοὶ τοῖς φαύλοις , τί κωλύει καὶ τὰ τοῦ νόμου προστάγματα τοιαῦτ εἶναι ;
καὶ μὴν ἡ ὁρμή , κατὰ γ αὐτόν , τ ἀνθρώπου λόγος ἐστὶ προστακτικὸς αὐτῷ τοῦ ποιεῖν , ὡς ἐν τῷ περὶ Νόμου γέγραφεν .
οὐκοῦν καὶ ἡ ἀφορμὴ λόγος ἀπαγορευτικός , καὶ ἡ ἔκκλισις εὔλογος ἔκκλισις 0 1 ·
καὶ ἡ εὐλάβεια τοίνυν λόγος ἐστὶν ἀπαγορευτικὸς τῷ σοφῷ ·
τὸ γὰρ εὐλαβεῖσθαι σοφῶν ἴδιον οὐ φαύλων ἐστίν .
εἰ μὲν οὖν ἕτερόν ἐστιν ὁ τοῦ σοφοῦ λόγος καὶ ἕτερον ὁ νόμος , μαχόμενον τῷ νόμῳ λόγον οἱ σοφοὶ τὴν εὐλάβειαν ἔχουσιν 0 ·
εἰ δ οὐκ ἄλλο τι νόμος ἐστὶν ἢ ὁ τοῦ σοφοῦ λόγος , εὓρηται νόμος ἀπαγορευτικὸς τοῖς σοφοῖς τοῦ ποιεῖν ἃ εὐλαβοῦνται 0 .
τοῖς φαύλοις οὐδὲν εἶναι χρήσιμον ὁ Χρύσιππός φησιν οὐ δ ἔχειν χρείαν τὸν φαῦλον οὐδενὸς οὐ δὲ δεῖσθαι ταῦτα δ εἰπὼν ἐν τῷ πρώτῳ τῶν Κατορθωμάτων αὖθις λέγει καὶ τὴν εὐχρηστίαν καὶ τὴν χάριν εἰς τὰ μέσα διατείνειν ὧν οὐδέν ἐστι χρήσιμον κατ αὐτούς .
καὶ μὴν οὐ δ οἰκεῖον οὐ δ ἁρμόττον οὐδὲν εἶναι τῷ φαύλῳ φησὶν ἐν τούτοις κατὰ τ αὐτὰ δὲ τῷ μὲν ἀστείῳ ἀλλότριον οὐδὲν τῷ δὲ φαύλῳ οἰκεῖόν οὐδέν ἐστιν ·
ἐπειδὴ τὸ μὲν ἀγαθὸν τὸ δὲ κακόν ἐστιν αὐτῶν πῶς οὖν ἀποκναίει πάλιν ἐν παντὶ βιβλίῳ φυσικῷ καὶ ἠθικῷ νὴ Δία γράφων ὡς οἰκειούμεθα πρὸς αὑτοὺς εὐθὺς γενόμενοι καὶ τὰ μέρη καὶ τὰ ἔκγονα τὰ ἑαυτῶν ;
ἐν δὲ τῷ πρώτῳ περὶ Δικαιοσύνης καὶ τὰ θηρία φησὶ συμμέτρως τῇ τῶν ἐκγόνων ᾠκειῶσθαι πρὸς αὐτά , πλὴν τῶν ἰχθύων αὐτὰ γὰρ τὰ κυήματα τρέφεται δι αὑτῶν ἀλλ οὔ τ αἴσθησίς ἐστιν οἷς μηθὲν αἰσθητὸν οὔ τ οἰκείωσις οἷς μηδὲν οἰκεῖον 0 1 2 ·
ἡ γὰρ οἰκείωσις αἴσθησις ἔοικε τοῦ οἰκείου καὶ ἀντίληψις εἶναι .
καὶ τὸ δόγμα τοῦτο τοῖς κυριωτάτοις ἑπόμενὸν ἐστι , καὶ Χρύσιππος , εἰ καὶ πολλὰ πρὸς τ οὐναντίον γέγραφε , δῆλός ἐστι προστιθέμενος τῷ μή τε κακίαν κακίας ἢ ἁμαρτίαν ἁμαρτίας ὑπερέχουσαν εἶναι μή τ ἀρετὴν ἀρετῆς ἢ κατόρθωσιν κατορθώσεως ·
ὃς γέ φησιν ἐν τῷ τρίτῳ περὶ Φύσεως ὥσπερ τῷ Διὶ προσήκει σεμνύνεσθαι ἐπ αὑτῷ τε καὶ τῷ βίῳ καὶ μέγα φρονεῖν καί , εἰ δεῖ οὕτως εἰπεῖν , ὑψαυχενεῖν καὶ κομᾶν καὶ μεγαληγορεῖν , ἀξίως βιοῦντι μεγαληγορίας ·
οὕτω τοῖς ἀγαθοῖς πᾶσι ταῦτα προσήκει , κατ οὐθὲν προεχομένοις ὑπὸ τοῦ Διός .
ἀλλ αὐτός γε πάλιν ἐν τῷ τρίτῳ περὶ Δικαιοσύνης φησὶν ὅτι τὴν δικαιοσύνην ἀναιροῦσιν οἱ τέλος ὑποτιθέμενοι τὴν ἡδονήν , οἱ δὲ μόνον ἀγαθὸν εἶναι λέγοντες οὐκ ἀναιροῦσιν ·
ἔστι δὲ ταυτὶ τὰ κατὰ λέξιν τάχα γὰρ ἀγαθοῦ αὐτῆς ἀπολειπομένης τέλους δὲ μή , τῶν δὲ δι αὑτῶν αἱρετῶν ὄντος καὶ τοῦ καλοῦ , σῴζοιμεν ἂν τὴν δικαιοσύνην , μεῖζον ἀγαθὸν ἀπολιπόντες τὸ καλὸν καὶ τὸ δίκαιον τῆς ἡδονῆς .
ἀλλ εἴπερ μόνον τὸ καλὸν ἀγαθόν ἐστιν , ἁμαρτάνει μὲν ὁ τὴν ἡδονὴν ἀγαθὸν ἀποφαίνων , ἧττον δ ἁμαρτάνει τοῦ καὶ τέλος αὐτὴν ποιοῦντος ·
ἀναιρεῖ οὗτος τὴν δικαιοσύνην ἐκεῖνος δὲ σῴζει ·
καὶ κατὰ τοῦτον ἡ κοινωνία φροῦδός ἐστι καὶ ἀπόλωλεν , ὁ δὲ χρηστότητι καὶ φιλανθρωπίᾳ χώραν δίδωσιν .
ἔτι τὸ μὲν λέγειν αὐτὸν ἐν τῷ περὶ τοῦ Διὸς αὔξεσθαι τὰς ἀρετὰς καὶ διαβαίνειν ἀφίημι μὴ δόξω τῶν ὀνομάτων ἐπιλαμβάνεσθαι , καίτοι πικρῶς ἐν τῷ γένει τούτῳ καὶ Πλάτωνα καὶ τοὺς ἄλλους τοῦ Χρυσίππου δάκνοντος .
ἐπαινεῖν δὲ μὴ πᾶν τὸ πραττόμενον κατ ἀρετὴν κελεύων ἐμφαίνει τινὰ τῶν κατορθωμάτων διαφοράν ·
λέγει δ οὕτως ἐν τῷ περὶ τοῦ Διὸς ἔργων γὰρ κατὰ τὰς ἀρετὰς ὄντων οἰκεῖον ἐστὶ τὰ προενεχθέντα καὶ τούτων , οἷον ἀνδρείως τὸν δάκτυλον ἐκτεῖναι καὶ ἐγκρατῶς ἀποσχέσθαι δυσθανατώσης γραὸς καὶ ἀπροπτώτως ἀκοῦσαι τοῦ τὰ τρία τέσσαρα μὴ εἶναι τελέως τιν ἐμφαίνει ψυχρίαν ὁ διὰ τῶν τοιούτων ἐπαινεῖν τινας ἐγχειρῶν καὶ ἐγκωμιάζειν ὅμοια δ εἴρηται τούτοις ἐν τῷ τρίτῳ περὶ Θεῶν 0 ·
ἔτι γὰρ οἶμαι φησὶ τοὺς ἐπαίνους ἀλλοτριώσεσθαι κατὰ τὰ τοιαῦτα τῶν συμβαινόντων ἀπ ἀρετῆς , οἷον δυσθανατώσης γραὸς ἀποσχέσθαι καὶ καρτερῶς ὑπομεῖναι μυίας δηγμόν τίν οὖν οὗτος ἄλλον κατήγορον περιμένει τῶν αὑτοῦ δογμάτων ;
εἰ γὰρ ψυχρός 0 ;
ἐστιν ὁ ταῦτ ἐπαινῶν , πολλῷ δήπου ψυχρότερος ὁ τούτων ἕκαστον κατόρθωμα καὶ μέγα καὶ μέγιστον εἶναι τιθέμενος ·
εἰ γὰρ ἴσον ἐστὶ τὸ ἀνδρείως δῆγμα μυίας ἐνεγκεῖν καὶ τὸ σωφρόνως ἀποσχέσθαι τῆς γραός , οὐδὲν οἶμαι διαφέρει τὸν σπουδαῖον ἀπὸ τούτων ἢ ἀπ ἐκείνων ἐπαινεῖσθαι 0 .
ἔτι τοίνυν ἐν τῷ δευτέρῳ περὶ fili / as διδάσκων ὡς οὐκ ἐπὶ πᾶσι δεῖ τοῖς ἁμαρτήμασι τὰς φιλίας διαλύεσθαι , ταύταις κέχρηται ταῖς λέξεσι προσήκει γὰρ τὰ μὲν ὅλως παραπέμπεσθαι τὰ δὲ μικρᾶς ἐπιστροφῆς τυγχάνειν , τὰ δὲ καὶ ἐπὶ μεῖζον τὰ δ ὅλως διαλύσεως ἀξιοῦσθαι ὃ δὲ τούτου μεῖζόν ἐστιν , ἐν τ αὐτῷ φησιν ὅτι τοῖς μὲν ἐπὶ πλεῖον τοῖς δ ἐπ ἔλαττον συμβαλοῦμεν , ὥστε τοὺς μὲν μᾶλλον τοὺς δ ἧττον φίλους εἶναι 0 1 2 ·
ἐπὶ πολὺ δὲ τῆς τοιαύτης παραλλαγῆς γενομένης , οἱ μὲν τοσαύτης οἱ δὲ τοσαύτης γίγνονται φιλίας ἄξιοι 0 ·
καὶ οἱ μὲν ἐπὶ τοσοῦτον οἱ δὲ ἐπὶ τοσοῦτον πίστεως καὶ τῶν ὁμοίων καταξιωθήσονται 0 1 .
τί γὰρ ἄλλο πεποίηκεν ἐν τούτοις ἢ καὶ τούτων μεγάλας διαφορὰς ἀπολέλοιπε ;
καὶ μὴν ἐν τῷ περὶ Καλοῦ , πρὸς ἀπόδειξιν τοῦ μόνον τὸ καλὸν ἀγαθὸν εἶναι , τοιούτοις λόγοις κέχρηται τ ἀγαθὸν αἱρετόν , τὸ δ αἱρετὸν ἀρεστόν , τὸ δ ἀρεστὸν ἐπαινετόν , τὸ δ ἐπαινετὸν καλόν 0 1 2 ·