Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ἀλλὰ καὶ οὕτως ὁ φιλόσοφος τῇ τῶν λόγων διαβολικῇ εὐτεχνίᾳ θαρρῶν τὴν διὰ τῶν ἐπισκόπων ἀλήθειαν κηρυττομένην ἀντιτοξεύειν ἐνίστατο , εὖ μάλα ῥᾷστα πᾶσι τοῖς ἐπαγομένοις αὐτῷ ὡς ᾧετο προσφερόμενος , ἐπιλύειν τε ἐβιάζετο τὰ κινούμενα καὶ δίκην ἐγχέλυος , ἐν οἷς ἐδόκει ἑαυτῷ συνίστασθαι , διολισθαίνων τῶν ἐπικρατεστέρως αὐτῷ προσφερομένων νοημάτων ἐκ τῶν οἰκείων ῥημάτων ἁλισκόμενος συγκατέπιπτεν .
ἀλλὰ καὶ οὕτως κορυβαντιῶν ἀλαζονικῶς κατὰ τῆς εἰρηνικωτάτης συνόδου ἐφέρετο , ἐλπίζων νικᾶν τοῦ ἐν αὐτοῖς ἀηττήτου πνεύματος Χριστοῦ τὴν ἀκαταμάχητον δύναμιν .
ἀλλ  ἵνα δείξῃ ὁ θεὸς ὁ δρασσόμενος τοὺς σοφοὺς ἐν τῇ πανουργίᾳ αὐτῶν , ὅτι οὐκ ἐν λόγῳ ἡ βασιλεία αὐτοῦ ἀλλ ἐν δυνάμει συνίσταται , δι ἑνὸς τῶν ἐκεῖσε δούλων αὐτοῦ τὸν ἐν τῷ φιλοσόφῳ λαλοῦντα πονηρὸν δαίμονα ἰσχυρῶς κατεσίγασεν οὐ μόνον ἀλλὰ καὶ ἐξέβαλεν .
ἀνὴρ γάρ τις ἐκ τῶν παρόντων τῇ συνόδῳ ἁγίων ὁμολογητῶν , ἁπλοῦς τὴν φύσιν εἴπερ τις ἄλλος τῶν ἁγίων καὶ μηδὲν ἕτερον εἰδὼς εἰ μὴ Ἰησοῦν Χριστὸν καὶ τοῦτον ἐσταυρωμένον σαρκὶ κατὰ τὰς γραφάς , συνὼν τοῖς ἐπισκόποις καὶ ὁρῶν τὸν φιλόσοφον κατεπαιρόμενον τῶν ἡμετέρων ἁγίων ἐπισκόπων καὶ τῇ μοχθηρᾷ αὐτοῦ συζητήσει καταλαζονευόμενον , αἰτεῖ παρὰ τῶν ἐπισκόπων , τῶν τοῦ θεοῦ ἱερέων , χώραν αὐτῷ συνομιλίας παρ αὐτῶν πρὸς τὸν φιλόσοφον δοθῆναι 0 1 2 .
τότε οἱ καθ ἡμᾶς ἅγιοι ἐπίσκοποι θεωροῦντες τοῦ ἀνδρὸς τὴν ἁπλότητα καὶ τὸ ἄπειρον αὐτὸν εἶναι γραμμάτων ἔπειθον μὴ δοῦναι ἑαυτὸν εἰς τὸ μέσον , μή ποτε παρὰ τοῖς μοχθηροῖς καὶ τῆς ἀληθείας ἐχθροῖς γέλως γένηται .
ὁ δὲ μὴ ἀνασχόμενος πρόσεισι τῷ φιλοσόφῳ καί φησι πρὸς αὐτόν ·
ἐν ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ ἀεὶ σὺν τῷ πατρὶ ὄντος θεοῦ λόγου ἄκουσον τὰ τῆς ἀληθείας δόγματα , ὦ φιλόσοφε .
ἐὰν εἴποις .
καὶ ὁ ἅγιος πρὸς αὐτὸν εἷς ἐστιν ὁ θεὸς φησίν  ὁ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν καὶ τὰ ἐν αὐτοῖς πάντα δημιουργήσας , ὃς καὶ τὸν ἄνθρωπον ἐκ γῆς διαπλάσας ὑπεστήσατο τὰ πάντα τῷ λόγῳ αὐτοῦ καὶ τῷ ἁγίῳ πνεύματι .
τοῦτον τὸν λόγον , ὦ φιλόσοφε , θεοῦ υἱὸν ἡμεῖς εἰδότες προσκυνοῦμεν , πιστεύοντες διὰ τὴν ἡμετέραν ἀπολύτρωσιν ἐκ παρθένου αὐτὸν σεσαρκῶσθαι καὶ τετέχθαι καὶ ἐνηνθρωπηκέναι καὶ διὰ τοῦ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ πάθους τοῦ ἐν τῷ σταυρῷ καὶ τοῦ θανάτου ἐλευθερωκέναι αὐτὸν ἡμᾶς ἐκ τῆς αἰωνίου κατακρίσεως διά τε τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ ζωὴν ἡμῖν αὐτὸν αἰώνιον περιποιεῖσθαι , ὃν καὶ εἰς οὐρανοὺς ἀνελθόντα ἐλπίζομεν πάλιν ἐλεύσεσθαι κριτήν τε ἔσεσθαι περὶ πάντων ὧν διεπραξάμεθα .
πιστεύεις τούτοις , ὦ φιλόσοφε ;
ὁ δὲ φιλόσοφος ὡσὰν μηδεπώποτε πεῖραν λόγων εἰς ἀντίθεσιν ἐσχηκὼς ἀπηνεώθη καὶ ὡς κωφὸς ἢ ἄλαλος οὕτως ἀπεσιώπησε , τοῦτο μόνον οἰκτρᾷ λίαν τῇ φωνῇ πρὸς αὐτὸν εἰρηκὼς ὅτι κ ἀμοὶ ταῦτα οὕτως ἔχειν δοκεῖ καὶ μηδὲν ἕτερον εἶναι ἢ πάντα καθὼς προείρηκας 0 .
ὁ δὲ γέρων πρὸς αὐτὸν ἔφη ·
εἰ ταῦτα οὕτως ἔχειν πιστεύεις , ὦ φιλόσοφε , ἀναστὰς ἀκολούθει μοι , καὶ ἐπὶ τὴν ἐκκλησίαν σπουδάσωμεν , ἐν ἣ λήψῃ τὸ σημεῖον ταύτης τῆς πίστεως .
ὁ δὲ φιλόσοφος μεταβαλὼν ὅλον ἑαυτὸν πρὸς τὴν ἀληθῆ εἰς τὸν τῶν ὅλων θεὸν εὐσέβειαν , ἀναστὰς ἠκολούθει τῷ γέροντι καὶ ἐπιστραφεὶς λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ καὶ πᾶσι τοῖς συνελθοῦσιν εἰς τὴν ἀκρόασιν ·
ἀκούσατε φησίν ,  ὦ ἄνδρες .
ἕως ὅτε λόγων ἐποιούμην σπουδήν , λόγους λόγοις ἀντετίθουν καὶ τὰ προσφερόμενα τέχνῃ τοῦ λέγειν ἀνέτρεπον , ὅτε δὲ ἀντὶ λόγων δύναμίς τις θεία ἐκ τοῦ στόματος τοῦ συζητοῦντος προελήλυθεν , οὐκ ἴσχυσαν οἱ λόγοι λοιπὸν τῇ δυνάμει ἀντιτάξασθαι ·
οὔ τε γὰρ ἄνθρωπος θεῷ οἷός τέ ἐστιν ἀντιστήσασθαι .
διά τοι τοῦτο εἴ τις ὑμῶν δύναται συνιέναι , ὡς ἔγωγε νενόμικα , πιστεύσει εἰς Χριστὸν καὶ ἀκολουθησάτω τούτῳ τῷ γέροντι , ἐν ᾧ ἐλάλησεν ὁ θεός .
Τοῦτον τὸν τρόπον ἀναλαβὼν ὁ φιλόσοφος φωτισθείς τε καὶ γενόμενος Χριστιανὸς ἔχαιρεν ἡττηθεὶς ὑπὸ τοῦ γέροντος .
τούτου δὲ τοῦ φιλοσόφου βαπτισθέντος καὶ τῇ τοῦ θεοῦ ἐκκλησίᾳ συναφθέντος καὶ διαναπανυομένου καὶ ἀγαλλιῶντος ἐπὶ τοῖς μεγαλείοις τοῦ θεοῦ ἡ σύνοδος ἔχαιρεν .
ἀντίρρησις ἑτέρου φιλοσόφου τ οὔνομα Φαίδωνος ποιουμένου καὶ αὐτοῦ τοὺς λόγους ὑπὲρ τοῦ θεομάχου Ἀρείου καὶ τῆς ἐφευρεθείσης ὑπ αὐτοῦ βλασφημίας Πρότασις τοῦ φιλοσόφου πρὸς τὴν ἁγίαν σύνοδον εἰς τὸ ποιήσωμεν ἄνθρωπόν 0 ·
ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ ὁμοίὡσιν .
εἰ οὖν , ὡς ἡ φωνὴ δηλοῖ , ἢ καὶ ὁ νοῦς , ἐξαπαχθεὶς ἄν τις ἀνθρωπόμορφον λέξοι τὸν θεόν 0 .
τὸν δὲ θεὸν ἴσμεν ἁπλοῦν καὶ ἀσχημάτιστον .
τί οὖν βούλονται αἱ σημασίαι τῶν προσηγοριῶν τούτων , φατέ .
μὴ ἄρα ἀνθρωπόμορφον τὸ θεῖον 0 ;
ἀπόκρισις τῶν ἁγίων πατέρων διὰ Εὐσταθίου ἐπισκόπου Ἀντιοχείας 0 ·
οὐχ οὕτως , ὦ φιλόσοφε , ἀλλ ἢ τὸ εἰπεῖν τὸν θεὸν ἀρχέτωσαν πάσης τῆς γῆς καὶ τὸ κατακυριευσάτωσαν αὐτῆς καὶ πάντων τῶν ἐν αὐτῇ τοῦτο τὸ κύριόν ἐστι τοῦ ποιῆσαι τὸν ἄνθρωπον κατ εἰκόνα θεοῦ καὶ ἄρχειν αὐτὸν πάσης τῆς γῆς , ἐπείπερ , ὡς ἄρχει ὁ θεὸς ἁπάσης τῆς γῆς καὶ τῶν ἐν αὐτῇ πάντων , οὕτω καὶ τὸν ἄνθρωπον δεύτερον ἄρχοντα πάσης τῆς γῆς καὶ τῶν ἐν αὐτῇ κατέστησε 0 .
τοῦτο εἶναι τὸ κατ  εἰκόνα θεοῦ καὶ καθ ὁμοίωσιν γενέσθαι τὸν ἄνθρωπόν φημι .
ἔτι ἀνταπόκρισις τῶν ἁγίων πατέρων διὰ τοῦ αὐτοῦ ἐπισκόπου Εὐσταθίου εἰς αὐτό 0 ·
ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ ὁμοίωσιν .
ἀλλὰ πρὸς τίνα ἔφη , ζητήσωμεν , φιλόσοφε .
ἐν τῷ γὰρ εἰπεῖν καὶ εἶπεν ὁ θεός ·
ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ εἰκόνα ἡμετέ ραν καὶ καθ ὁμοίωσιν ζήτημα ἐνέβαλε νοῆσαι ἡμᾶς , πρὸς τίνα ἔλεγε τὸ ποιήσωμεν .
εἰπὼν γὰρ καὶ εἶπεν ὁ θεός ·
ποιήσωμεν ἄνθρωπον ἐπήγαγε λέγων καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν ἄνθρωπον , κατ εἰκόνα θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν , ἄρρεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς .
ἡ οὖν τοῦ ποιήσωμεν σημασία τὸ εἶναι πρόσωπον συνδημιουργὸν σημαίνει καὶ συνισοπροσήγορον εἰσάγει .
ὡς γὰρ θεὸς ὁ πατήρ ἐστιν ὁ εἰπὼν ποιήσωμεν ἄνθρωπον , οὕτω θεός ἐστι καὶ πρὸς ὃν τὸ ποιήσωμεν εἴρηκε , μιᾶς οὔσης τῆς τῶν ἀμφοτέρων προσώπων θεότητος , τοῦ τε εἰπόντος ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ ὁμοίωσιν καὶ τοῦ ποιήσαντος τὸν ἄνθρωπον .
τὸ γὰρ ποιήσωμεν τὸ πάγιον καὶ ἀπαράλλακτον τῆς τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ θεότητος παρίστησιν ἡ φωνή .
ἡ γὰρ τοῦ θεοῦ εἰκὼν ἁπλῆ καὶ ἀσύνθετός ἐστι πῦρ οὖσα τῇ φύσει .
ἀπόκρισις σύμφωνος τῶν ἁγίων πατέρων 0 ·
φῶς ἀπρόσιτον καὶ ἄστεκτός ἐστι φύσις ἡ τῆς ἁγίας τριάδος οὐσία .
αὕτη ἐστὶν ἡ διάνοια τοῦ  ποιήσωμεν .
ἀντίρρησις τοῦ φιλοσόφου ὑπὲρ Ἀρείου 0 ·
πάλιν ἐρῶ τὸ τὸν θεὸν ἁπλοῦν εἶναι καὶ ἀσχημάτιστον καὶ ἀσύνθετον .
πῶς οὖν ἄρα νοητέον τὸ κατ  εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ ὁμοίωσιν καὶ τὸ μὴ προὐπάρχειν τὸν εἰπόντα τοῦ πρὸς ὃν ἔλεγε ποιήσωμεν ἄνθρωπον καὶ τὰ ἑξῆς 0 ;
φατὲ ἡμῖν σαφῆ τὴν περὶ τούτων ἀπόδειξιν , εἰ δύνασθε .
Οἱ ἅγιοι ἐπίσκοποι διὰ Ὀσίου ἐπισκόπου πόλεως Κουρδούβης ἑρμηνεύοντος αὐτὸν ἑτέρου εἶπον ·
εἰ προὐπῆρχεν , ὡς σὺ φής , τοῦ υἱοῦ ὁ πατὴρ καὶ μεταγενέστερος ὁ υἱὸς μετὰ χρόνους τινὰς κτισθεὶς ὑπὸ τοῦ θεοῦ καὶ εἰς υἱὸν αὐτοῦ μετὰ ταῦτα ὑπ αὐτοῦ τοῦ πατρὸς ἀναγορευθείς , καθά φατε ἀσεβῶς βλασφημοῦντες εἰς ποίησιν τῶν κτιστῶν φύσεων προκεκτίσθαι αὐτὸν ὑπ αὐτοῦ , εἶπεν ἂν κατὰ τὴν ὑμετέραν ἀσέβειαν ὁ ἄκτιστος θεὸς πρὸς τὸν κτιστὸν θεὸν καθ ὑμᾶς ·
ποίησόν μοι ἄνθρωπον κατ εἰκόνα ἐμὴν καὶ ὁμοίωσιν .
ἀλλ  ἐπείπερ ἀεὶ πατὴρ ὁ θεός , ὡς προαπεδείξαμεν , καὶ ἀεὶ συνυπάρχει τῷ πατρὶ ὁ υἱός , οὐ μεταγενέστερος χρόνοις , οὐκ ἐλάσσων δυνάμει , οὐ περιγραπτὸς τόπῳ , ἀλλ ἀεὶ καὶ ὡσαύτως ἀιδίως συνυπάρχων τῷ πατρί , γεγεννημένος ἐξ αὐτοῦ ἀπερινοήτως καὶ ἀνεκφράστως , καθὰ προειρήκα μεν , θεὸς ἀληθινὸς ὧν ἀεὶ ἐκ τοῦ ἀεὶ ὄντος ἀληθινοῦ θεοῦ καὶ πατρός , συνάναρχος τῷ πατρί , συναΐδιος τῷ πατρί , συμβασιλεύων ἀεὶ τῷ πατρί , ὁμοούσιος τῷ πατρί , ἰσοδύναμος τῷ πατρί , συνδημιουργὸς τῷ πατρί 0 .
εἰ γὰρ καὶ πάντα διὰ τοῦ υἱοῦ γεγενῆσθαι λέγει ἡ θεία τῶν εὐαγγελίων φωνὴ καὶ ὅτι  χωρὶς αὐτοῦ γέγονεν οὐ δὲ ἕν ὃ γέγονεν , ἀλλ ὅμως οὐ δίχα τοῦ πατρὸς ἐδημιούργησεν , ἐπείπερ μία θεότης καὶ βουλὴ μία τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος , ἀχωρίστως ἀεὶ ὄντος τοῦ πατρὸς πρὸς τὸν υἱὸν καὶ τοῦ υἱοῦ πρὸς τὸν πατέρα 0 1 2 .
νοητέον οὖν , ὦ φιλόσοφε , ὅτι ἕν κατὰ τὴν τῆς θεότητος οὐσίαν ὁ πατὴρ καὶ ὁ υἱός , καθὰ καὶ ἐν εὐαγγελίοις ὁ αὐτὸς υἱὸς βοᾷ ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ἕν ἐσμεν , πρὸς ὃν ἔλεγε ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ ὁμοίωσιν 0 .
ἀντίρρησις τοῦ φιλοσόφου ·
καὶ ἤδη ἐν ταῖς προτέραις ἐπερωτήσεσιν ἔφαμεν μὴ εἶναι τὸν θεὸν ἀνθρωπόμορφον .
τίνα οὖν ἔχει τὴν σημασίαν ἡ ῥῆσις αὕτη , τὸ κατ  εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ ὁμοίωσιν , φατὲ ἡμῖν .
οὐ γὰρ μικρὸν ἡμῖν ἡ λέξις παρέχει ἀγῶνα ·
τέως τοῦτο λεκτέον .
ἀπόκρισις τῆς ἁγίας συνόδου διὰ τοῦ αὐτοῦ Ὀσίου ἐπισκόπου πόλεως Κουρδούβης  τὸ κατ  εἰκόνα , ὦ φιλόσοφε , νοητέον οὐ κατὰ τὴν τῶν σωμάτων σύνθεσιν , ἀλλὰ κατὰ τὸ νοερὸν ἐντετυπῶσθαι ὁ τῆς ἀληθείας παρίστησι λόγος .
ἄκουε τοίνυν καὶ σύνες .
ἀγαθὸς ὧν ὁ θεὸς τῇ φύσει ἐνέπηξε τῇ νοερᾷ τοῦ ἀνθρώπου οὐσίᾳ τὸ κατ  εἰκόνα αὐτοῦ καὶ ὁμοίωσιν , οἷον τὴν ἀγαθότητα , τὴν ἁπλότητα , τὴν ἁγιότητα , τὴν καθαρότητα , τὴν ἀφθονίαν , τὴν χρηστότητα , τὴν μακαριότητα καὶ τὰ τούτοις ὅμοια , ἵν ἅπερ ἐστὶν ὁ θεὸς τῇ φύσει , ταῦτα κατὰ τὴν αὐτοῦ χάριν ἔχειν δυνηθῇ καὶ ὁ ὑπ αὐτοῦ κτισθεὶς ἄνθρωπος , τουτέστι τὸ νοερὸν αὐτοῦ .
καὶ ὥσπερ οἱ τῶν ζωγράφων ἐπιστήμονες , γράφοντες ἐν σανίσι τὰς ὁμοιώσεις τῶν εἰκόνων , ἐκ διαφόρων καὶ οὐκ ἐξ ἑνὸς χρώματος τὰς εἰκόνας ἀπαραλείπτως γράφουσιν , οὕτως δέδωκεν ὁ θεὸς καὶ τῷ ἀνθρώπῳ τῷ ὑπ αὐτοῦ κτισθέντι ἐν τῷ νοερῷ ταμείῳ τῆς ψυχῆς , τουτέστι τῷ νῷ , ἔχειν διὰ τῶν ἀρετῶν τὸ κατ  εἰκόνα αὐτοῦ καὶ ὁμοίωσιν , τῆς εἰκόνος ἀπαραλείπτως εὑρισκομένης ἐν τῷ ἀνθρώπῳ διὰ τῶν προρρηθέντων θείων πραγμάτων ὧν ἐνέθηκεν αὐτῷ ὁ θεὸς εἰπὼν ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ ὁμοίωσιν .
ὑπερκείσθω μοι ταῦτα ἐπὶ τοῦ παρόντος καιροῦ , ἐκεῖνο δὲ μᾶλλον ἐπερωτητέον περὶ τοῦ δι οὗ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν ἄνθρωπον καὶ πάντα τά τε ὁρώμενα τά τε μὴ ὁρώμενα .
οὐ γάρ μοι δοκεῖ εὖ ἔχειν , ἅπερ εἰρήκατε , ὅτι ἕν κατὰ τὸ αὐτὸ ὁ πατὴρ καὶ ὁ υἱὸς ἀιδίως ἅμα καὶ ὅτι θεὸς ἀεὶ συμπροὑπάρχων τῷ πατρὶ ὁ υἱός 0 1 .
ἐγὼ δὲ φαίην ὑπουργὸν ἐν τοῖς κτίσμασι γεγενῆσθαι αὐτὸν ὑπὸ τοῦ θεοῦ .
ἐδεῖτο γὰρ ὁ θεὸς ὑπουργοῦ εἰς τὴν τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ κόσμου κατασκευήν .
διὸ μέλλων ὁ δημιουργὸς θεὸς κτίζειν τὰς κτιστὰς φύσεις ὑπεστήσατο ἑαυτῷ ἐργαλεῖον , δι οὗ κτίσει πάσας τὰς φύσεις .
ὥσπερ γὰρ ὁ τέκτων προὐφιστᾷ ἐργαλεῖα εἰς τὴν τῶν ὑπ αὐτοῦ μελλόντων γίνεσθαι κατασκευήν , οὕτως ἔστι νοῆσαι καὶ ἐπὶ τοῦ θεοῦ , ὅτι ὑποστήσας ἑαυτῷ ὡς ἐργαλεῖον τὸν υἱὸν ἔκτισε δι αὐτοῦ τὸν κόσμον .
τὸ γὰρ ὑπὸ τῶν ἀποστόλων ῥηθὲν ὅτι πάντα δι αὐτοῦ ἐγένετο , ὡς δι ἐργαλείου ἐκτίσθησαν αἱ δι αὐτοῦ φύσεις , καὶ τὸ κατ  εἰκόνα δὲ ἡμετέραν καὶ καθ ὁμοίωσιν εἰπεῖν τὸν θεὸν κτισθῆναι τὸν ἄνθρωπον διὰ τοῦ ἐργαλείου , τουτέστι διὰ τοῦ υἱοῦ , κατὰ τὴν ἑαυτοῦ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν εἶπεν ὁ θεός .
ἀνταπόκρισις τῶν ἁγίων πατέρων διὰ Λεοντίου ἐπισκόπου Καισαρείας Καππαδοκίας καὶ Εὐψυχίου ἐπισκόπου Τυάνων 0 ·
εἰ οὖν , ὡς σὺ φής , ἐργαλεῖον ὁ υἱὸς εἰς ποίησιν τῶν κτιστῶν φύσεων ὑπὸ τοῦ πατρὸς ἐκτίσθη , ἐκ τῶν σεαυτοῦ καταπίπτεις λόγων , ὦ φιλόσοφε .
λέγει γὰρ ἡ τοῦ εὐαγγελίου φωνή , ὡς καὶ αὐτὸς ἀρτίως ἐμνήσθης , πάντα δι αὐτοῦ ἐγένετο καὶ ἐπάγει καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐ δὲ ἕν ὃ γέγονεν .
εἰ οὖν πᾶν τὸ κτιστὸν δι αὐτοῦ γέγονε καὶ χωρὶς αὐτοῦ γέγονεν οὐ δὲ ἕν , κτίσμα δὲ καὶ ὁ υἱός , ὡς αὐτὸς φής , ἑαυτὸν ἔκτισεν ἄρα καὶ οὐχ ὁ πατήρ 0 1 .
ἅπαξ εἶπον , ὅτι ὡς δι ἐργαλείου πάντα δι αὐτοῦ ἐποίησεν ὁ θεός , εἰς αὐτὸ τοῦτο ποιήσας αὐτὸν πρὸ πάσης κτίσεως , πρὸς ποίησιν τῶν κτιστῶν φύσεων ἐργαλεῖον εὐτρεπίσας αὐτόν .
ἀνταπόκρισις τῶν ἁγίων πατέρων διὰ τῶν αὐτῶν ἐπισκόπων Λεοντίου καὶ Εὐψυχίου 0 ·
εἰπέ , ὦ βέλτιστε , ποῦ σοί τις ἐργαλεῖα ἀνεβόησε τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ ἢ τὸ ἅγιον αὐτοῦ πνεῦμα 0 ;
παράσχου ἡμῖν τὰς μαρτυρίας τῶν ὑπο θέσεων .
τίνος πνευματοφόρου ἔχεις τὰς ὑπογραφὰς ἐκδώσαντος ἐργαλεῖον τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ , τὸν κτίστην πάντων τῶν αἰώνων καὶ πασῶν στρατιῶν ἐπουρανίων καὶ πάντων ἐπιγείων ;
ἐπάκουσον τοίνυν , ὦ φιλόσοφε , τῶν μαρτυριῶν τῶν ἐκ τῶν θείων γραφῶν τῶν ἐκθησάντων θεὸν συναΐδιον τῷ πατρὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ , κτίστην τε καὶ δημιουργὸν πασῶν τῶν κτιστῶν φύσεων .
ἐν μὲν βίβλῳ κτίσεως ἔχεις Μωσῆν τὸν προφήτην , ὃς συνδημιουργὸν τῷ θεῷ καὶ πατρὶ τὸν υἱὸν ἐξέδωκε .
λέγων , καθὰ προειρήκαμέν σοι , ὦ βέλτιστε , εἶπεν ὁ θεός ·
ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ ὁμοίωσινᾳ πρόσωπον συνδημιουργὸν τὸν υἱὸν καλεῖν πέφυκεν , ἀλλ οὐχὶ ἐργαλεῖον .
τὸ γὰρ εἰπεῖν καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν ἄνθρωπον , κατ εἰκόνα θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν , ἄρρεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς αὐθεντίαν προσώπων σημαίνει .
ἐν τῷ γὰρ εἰπεῖν ποιήσωμεν ἄνθρωπον ἀναιρεῖ τὴν τῶν ἐργαλείων ἐπίνοιαν .
τρανοτέραν δέχου μαρτυρίαν αὐθεντικὴν εἰς μόνον τὸ πρόσωπον τοῦ υἱοῦ ἐκτεθεῖσαν , δεικνῦσαν αὐτὸν δημιουργὸν πασῶν τῶν γενητῶν φύσεων , ὡς γέγραπται ἐν βίβλῳ Βαροὺχ ἐκ στόματος Ἰερεμίου τοῦ προφήτου λέγοντος ὁ κατασκευάσας τὴν γῆν εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον ἐνέπλησεν αὐτὴν κτηνῶν τετραπόδων ὁ ἀποστέλλων τὸ φῶς καὶ πορεύεται ·
ἐκάλεσεν αὐτὸ καὶ ὑπήκουσε αὐτῷ τρόμῳ .
οἱ δὲ ἀστέρες ἔλαμψαν ἐν ταῖς φυλακαῖς αὐτῶν καὶ ηὐφράνθησαν .
ἐκάλεσεν αὐτοὺς καὶ εἶπαν ·
ἔλαμψαν μετ εὐφροσύνης τῷ ποιήσαντι αὐτούς .
οὗτος ὁ θεὸς ἡμῶν , οὐ λογισθήσεται ἕτερος πρὸς αὐτόν 0 .
ἐξεῦρε πᾶσαν ὁδὸν ἐπιστήμης καὶ ἔδωκεν αὐτὴν Ἰακὼβ τῷ παιδὶ αὐτοῦ καὶ Ἰσραὴλ τῷ ἠγαπημένῳ αὐτοῦ .
μετὰ ταῦτα ἐπὶ τῆς γῆς ὠφθη καὶ τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη .
καὶ ὁ Ἠσαΐας λέγει τῷ Ἰσραήλ ·
καὶ νῦν οὐκ ἔγνως , εἰ μὴ ἤκουσας ;
θεὸς αἰώνιος , θεὸς ὁ κατασκευάσας τὰ ἄκρα τῆς γῆς 0 .
τίς οὖν οὗτος ὁ θεὸς ὁ αἰώνιος , ὦ φιλόσοφε , ὁ κατασκευάσας τὰ ἄκρα τῆς γῆς , ὁ καὶ ἐπὶ γῆς ὀφθεὶς καὶ τοῖς ἀνθρώποις συναναστραφείς 0 ;
τὸν υἱὸν λέγεις συνανεστράφθαι τοῖς ἀνθρώποις ἢ τὸν πατέρα 0 ;
ἀπόκρισις τοῦ φιλοσόφου ·
ὁ υἱός , φησί , συνανέστραπται , καθὼς εἴρηκαν αἱ θεῖαι γραφαὶ κ ἀγὼ πιστωθεὶς ἐξ αὐτῶν ἀποδέδεγμαι .
ἀλλ ἔστι μοι ἔτι δυνατωτάτη καὶ ἀναντίρρητος ἀντίθεσις περὶ αὐτοῦ , ὅτι πρὸ πάσης κτίσεως ἔκτισεν αὐτὸν ὁ θεός , ἵνα δι αὐτοῦ τὰ πάντα κτίσῃ , καὶ ταῦτα ἀποδείξω ἐν τοῖς ἔμπροσθεν τῶν ἀγώνων .
ἀπόκρισις τῶν ἁγίων πατέρων διὰ τῶν αὐτῶν ὁσιωτάτων ἐπισκόπων Λεοντίου καὶ Εὐψυχίου 0 ·
οὐχ οὕτως , φιλόσοφε 0 .
οὐκ ἔνεστι δεῖξαί σε ταῦτα ἅπερ φής .
γέννημα γάρ ἐστι τοῦ θεοῦ καὶ οὐ ποίημα , καθάπερ διὰ πλειόνων ἀπεδείξαμεν .
καὶ τίς γάρ , ὦ φιλόσοφε , τῶν ἐν εὐσεβείᾳ καὶ ἀγχινοίᾳ πλουτούντων ἀνδρῶν οὐκ ἐκπλήττεται ἐπὶ ταῖς τοσαύταις ἐνεργείαις τῶν ὑπ αὐτοῦ δημιουργηθεισῶν φύσεων ὡς ὑπὸ θεοῦ , τουτ έστιν ὑπ αὐτοῦ κτισθεισῶν , τῆς γραφῆς βοώσης ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν ἄνθρωπον .
καὶ εἶδεν ὁ θεὸς τὰ πάντα ὅσα ἐποίησε , καὶ ἰδοὺ καλὰ λίαν 0 .
ἰωάννης δὲ ὁ εὐαγγελιστὴς σαφέστατα δείκνυσιν αὐτὸν ἀεὶ συνυπάρχοντα τῷ πατρὶ συναΐδιόν τε καὶ συνάναρχον τῷ πατρί .
ἐν ἀρχῇ γάρ φησιν ἦν ὁ λόγος , καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεόν , καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος .
πάντα δι αὐτοῦ ἐγένετο καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐ δὲ ἕν ὃ γέγονεν .
ἰδοὺ σαφέστατα δέδεικται , ὦ φιλόσοφε , ὅτι πάσης γενητῆς φύσεως δημιουργὸς ὁ υἱός 0 .
εἰ οὖν δημιουργὸς τῶν ὅλων κτισμάτων ἐστίν , ὥσπερ οὖν καὶ ἔστιν , ὁρωμένων τε καὶ νοουμένων , δῆλον ὅτι θεὸς ἀληθῶς φύσει καὶ οὐκ ἐργαλεῖον , ὡς σὺ φής , οὐ δὲ κτίσμα οὔ τε ποίημα οὔ τε μεταγενέστερος τοῦ πατρός 0 1 .
τὸ γὰρ ἦν τετράκις λεχθὲν ὑπὸ τοῦ εὐαγγελιστοῦ τὸ προὐπάρχον οὐκ ἔχει .
ἵνα δὲ τελειότατα γνῷς ὅτι οὐχ ὑπεξούσιος , ἀλλ αὐτεξούσιος ὡς καὶ ὁ πατήρ , δέχου καὶ ἄλλην ἐναργεστάτην μαρτυρίαν 0 .
ἄκουε τοίνυν τοῦ θεσπεσίου Ἠσαΐου βοῶντος .
καὶ θελήσουσι φησίν εἰ ἐγενήθησαν πυρίκαυστοι , τοὺς Ἰουδαίους προαναφωνῶν , ὅτι παιδίον ἐγεννήθη , υἱὸς καὶ ἐδόθη ἡμῖν , οὗ ἡ ἀρχὴ ἐπὶ τοῦ ὦμου αὐτοῦ , καὶ καλεῖται τὸ ὄνομα αὐτοῦ μεγάλης βουλῆς ἄγγελος , θαυμαστὸς σύμβουλος , θεὸς ἰσχυρός , ἐξουσιαστής 0 .
ἄκουε , φιλόσοφε , ἐξουσιαστὴν αὐτὸν προκηρυτ τόμενον καὶ οὐχ ὑπεξούσιον , καθὼς ὑμεῖς φατε .
ἀλλὰ πάλιν ἐπαναληπτέον τὴν λέξιν ·
θεὸς ἰσχυρός , ἐξουσιαστής , ἄρχων εἰρήνης , πατὴρ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος 0 .
ἐν δὲ μιᾷ τῶν αὐτοῦ εὐεργεσιῶν παρίστησιν ἑαυτὸν ὁ αὐτὸς μονογενὴς υἱὸς τοῦ θεοῦ αὐτεξούσιόν τε καὶ κτίστην τοῦ ἀνθρώπου , ἐπὶ τῇ τοῦ ἐκ γενετῆς τυφλοῦ ἀναπληρώσει ὑπ αὐτοῦ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ γεγενημένῃ .
ἀπαύγασμα γάρ ἐστι τοῦ πατρὸς συναΐδιον καὶ χαρακτὴρ ἀπαράλλακτος τῆς ὅλης αὐτοῦ ὑποστάσεως , καθά φησιν ὁ ἀπόστολος Παῦλος , τὸ σκεῦος τῆς ἐκλογῆς .
ἰδού , φιλόσοφε , τοσοῦτοι ἄναρχον , ἐπείπερ καὶ συνάκτιστον τῷ πατρί , κτίστην τε πασῶν τῶν κτιστῶν φύσεων , καθὰ πλειστάκις εἰρήκαμεν , τῶν τε ὁρωμένων τῶν τε νοουμένων , τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ ἀπέδειξαν 0 .
ποῦ δὲ καὶ οἱ μάρτυρες τῶν ἐργαλείων , φῆσον εἰ ἔχεις 0 .
τάχα οὖν καὶ εἰς ἐργαλεῖα πιστεύσας ἐβαπτίσθης , εἴπερ , ὡς φής , πιστὸς ὑπάρχεις τῷ θεῷ .
ἀντίρρησις τοῦ φιλοσόφου περὶ τοῦ κύριος ἐκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ ἐκ τῶν Παροιμιῶν Σολομῶντος 0 ·
ἐπεί , φησί , τοσοῦτον βιάζεσθε ὑμεῖς τὴν ἀλήθειαν , τί εἴπωμεν περὶ ταύτης τῆς φανερᾶς λέξεως τῆς κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ ;
ἀπόκρισις τῶν ἁγίων πατέρων διὰ Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου ἐπισκόπου Καισαρείας Παλαιστίνης 0 ·
τί πιθανῶς καὶ ῥᾳδίως ὡς οἴεσαι τοὺς βυθοὺς διαδιδράσκεις ;
μὴ σαυτῷ , ὦ φιλόσοφε , ἀφορμὰς ἀνάνδρους ἐπισώρευε .
ὅρα μή πως δυσεπιβάτοις κρημνοῖς ἀπαραφυλάκτως ἐπιβὰς κρημνισθῆς .
ἀλλ  εἰς τὸ κύριος ἔκτισέ με νῦν φήσομεν .
οἱ πρὸ ἡμῶν ἐξέδωκαν περὶ τῆς λέξεως ταύτης τῆς ὅτι κύριος ἔκτισέ με πολλὰ μὲν καὶ ἄλλα καὶ εἰς τὴν κατὰ σάρκα δὲ οἰκονομίαν τῆς ἐπιφανείας τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ .
καὶ ὅπως διείληφαν , πάντως ἴστε τὰς ἐκδόσεις .
ἡμεῖς δὲ καὶ ἐπ ἄλλαις ἱστορίαις τὴν ἔκδοσιν νῦν ποιησόμεθα τοῦ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ συνεργοῦντος , καὶ εἰ θέλεις , ὦ φιλόσοφε , αὐτὴν ὅλην τὴν λέξιν προτείνωμεν μετὰ καὶ τῆς ἀρχῆς αὐτῆς .
λέγει γὰρ ἡ ἀρχὴ αὐτῆς ·
ἐὰν ἀναγγείλω ὑμῖν τὰ καθ ἡμέραν γινόμενα , μνημονεύσω τὰ ἐξ αἰῶνος ἀριθμῆσαι  , εἶτα ἐπάγει λέγων κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ , πρὸ τοῦ αἰῶνος ἐθεμελίωσέ με ἐν ἀρχῇ , πρὸ τοῦ τὴν γῆν ποιῆσαι , πρὸ τοῦ προελθεῖν τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων , πρὸ τοῦ ὄρη ἑδρασθῆναι , πρὸ δὲ πάντων βουνῶν γεννᾷ με .
ὅθεν κατασκευάζων τὸ ὅτι κύριος ἐκτισέ με ἐπισυνάψας εἶπε ·
κύριος ἐποίησε χώρας καὶ ἀοικήτους .
ζητῶμεν λοιπὸν κύριον τὸν κτίσαντα αὐτὸν τὸν καὶ ποιήσαντα χώρας καὶ ἀοικήτους ·
νυγματισθεὶς γὰρ ὁ Σολομῶν ἐκ τῶν τοῦ πρὸς Ἰὼβ εἰπόντος ποῦ ἦσθα ἐν τῷ θεμελιοῦν με τὴν γῆν ;
εἶπε κύριος ἐποίησε χώρας καὶ ἀοικήτους .
ἐν δὲ βίβλῳ Βαροὺχ ἐκ στόματος Ἰερεμίου τοῦ προφήτου , καθὼς προαπεδείξαμεν , περὶ τοῦ ποιήσαντος χώρας καὶ ἀοικήτους λέγει υἱοὶ Ἄγαρ ἐκζητοῦντες τὴν σύνεσιν ἐπὶ τῆς γῆς , οἱ ἔμποροι καὶ οἱ ἐκζητηταὶ τῆς συνέσεως ·
ὁδὸν δὲ σοφίας οὐκ ἔγνωσαν οὐ δὲ ἐμνήσθησαν τὰς τρίβους αὐτῆς .
καὶ μετ ὀλίγα ἀλλ  ὁ εἰδὼς τὰ πάντα γινώσκει αὐτήν , ἐξεῦρεν αὐτὴν τῇ συνέσει αὐτοῦ .
εἰπὼν περὶ τοῦ ἐξευρόντος τὴν σοφίαν τῇ συνέσει αὐτοῦ ἐπάγει αὐτοῦ καὶ τὰς ἐνεργείας λέγων ·
ὁ κατασκευάσας τὴν γῆν εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον ἐνέπλησεν αὐτὴν κτηνῶν τετραπόδων ·
ὁ ἀποστέλλων τὸ φῶς καὶ πορεύεται .
οὐ παραβλεπτέον γάρ , ὦ φιλόσοφε , τὰ αὐτὰ πάλιν διαγορεῦσαι πρὸς ἐναργῆ ἀπόδειξιν τῆς προκειμένης ὑποθέσεως .
ὁ ἀποστέλλων φησί τὸ φῶς καὶ πορεύεται ·
ἐκάλεσεν αὐτὸ καὶ ὑπήκουσεν αὐτῷ τρόμῳ ·
οἱ δὲ ἀστέρες ἔλαμψαν ἐν ταῖς φυλακαῖς αὐτῶν καὶ ηὐφράνθησαν ·
τὰς δύο φράσεις προσθήσαντες κυρίως τοῦ ποιήσαντος χώρας καὶ ἀοικήτους , ἃς εἶπε Σολομῶν καὶ Βαροὺχ ἤτοι Ἰερεμίας  εἰπὼν γὰρ κύριος ἔκτισέ με ἐπήγαγεν αὐτοῦ καὶ τὰς ἐνεργείας λέγων κύριος ἐποίησε χώρας καὶ ἀοικήτους  συλλογισώμεθα , ὦ βέλτιστε , τὸ τίς κύριος ὁ ποιήσας χώρας καὶ ἀοικήτους 0 ·
νοήσομεν , ὅτι οὐκ ἄλλος ἀλλ ἢ πάντως ὁ κατασκευάσας τὴν γῆν εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον  ἐν τῷ γὰρ κατασκευάζειν τὴν γῆν ποιεῖν ἐστι χώρας καὶ ἀοικήτους  , ὁ καὶ ἐμπλήσας αὐτὴν κτηνῶν τετραπόδων , ὁ καὶ καλέσας τὸ φῶς καὶ ὑπήκουσεν αὐτῷ τρόμῳ καὶ τὰ ἐξῆς , περὶ οὗ λέγει , ὅτι  ἐπὶ τῆς γῆς ὥφθη καὶ τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφηκ 0 .
νοητέον οὖν ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ κύριος ὁ κτίσας τὴν λογιστικὴν σοφίαν εἰς ἀαρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ , ἣν ηὐτρέπισε τῷ κατ  εἰκόνα αὐτοῦ ἀνθρώπῳ ὁ ποιήσας χώρας καὶ ἀοικήτους , ὁ κατασκευάσας τὴν γῆν εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον .
ἀλλὰ καὶ πάλιν τὴν ἀρχὴν τῆς λέξεως ἴδωμεν .
ἐὰν ἀναγγείλω ὑμῖν τὰ καθ ἡμέραν γινόμενας , ἀλλ οὐκ εἶπε τὰ μέλλοντα , καὶ πάλιν λέγει μνημονεύσω τὰ ἐξ αἰῶνος ἐξαριθμῆσαι , ἀλλ οὐ τὰ πρὸ αἰῶνος .
ἐγνώσθη ἡμῖν , ὅτι ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ἐστιν ὁ καὶ τὴν λογιστικὴν σοφίαν κτίσας , ὁ κατασκευάσας τὴν γῆν εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον , ὁ ποιήσας χώρας καὶ ἀοικήτους , ὁ καὶ τῷ Ἰὼβ εἰπὼν ὅτε ἐγενήθησαν ἄστρα , ἤνεσάν με πάντες ἄγγελοί μου .
μωσῆς δὲ λέγει περὶ τοῦ ποιήσαντος τὸ φῶς καὶ εἶπεν ὁ θεός ·
γενηθήτω φῶς καὶ ἐπήγαγε λέγων καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς τοὺς δύο φωστῆρας τοὺς μεγάλους καὶ τοὺς ἀστέρας καὶ τὰ ἑξῆς .
ἱκανὰ εἶναί μοι δοκεῖ τὰ λεχθέντα , ἃ αἱ ἀποδείξεις παρέστησαν , ὦ φιλόσοφε , ὅτι ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ἐστιν ὁ καὶ τὴν ἐν Σολομῶντι λογιστικὴν σοφίαν κτίσας καὶ πάντα τὰ κτιστά , καὶ οὐκ ἐργαλεῖον .
ἵνα δέ σοι σαφεστέραν τὴν ἀληθῆ τῶν πραγμάτων ἀπόδειξιν παραστήσωμεν καὶ τάχιον ἔλθωμεν ἐπὶ τὸν νοῦν τοῦ πράγματος καὶ τῆς θεωρίας αὐτοῦ , τὰ ἐκ τῆς γραφῆς λέξωμεν .
μέλλων ὁ προφήτης Μωσῆς ἐξιέναι τὸν βίον , ὡς γέγραπται ἐν βίβλῳ Ἀναλήψεως Μωσέως , προσκαλεσάμενος Ἰησοῦν υἱὸν Ναυῆ καὶ διαλεγόμενος πρὸς αὐτὸν ἔφη ·
καὶ προεθεάσατό με ὁ θεὸς πρὸ καταβολῆς κόσμου εἶναί με τῆς διαθήκης αὐτοῦ μεσίτην , καὶ ἐν βίβλῳ Λόγων μυστικῶν Μωσέως αὐτὸς Μωσῆς προεῖπε περὶ τοῦ Δαυὶδ καὶ Σολομῶντος .
περὶ οὗ Σολομῶντος οὕτω προεῖπε ·
καὶ δᾳδουχήσει αὐτὸν ὁ θεὸς σοφίαν καὶ δικαιοσύνην καὶ ἐπιστήμην πλήρη , αὐτὸς οἰκοδομήσει τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ  καὶ τὰ ἑξῆς .
ἵνα δὲ σαφέστερον εἴη ὅ φημι , οὕτως ἐξετάσωμεν τὸν νοῦν ·
ὁ ἄνθρωπος διὰ τὸν κόσμον ἢ ὁ κόσμος διὰ τὸν ἄνθρωπον 0 1 2 ;
ὃ φιλόσοφος 0 ·
πάντως ὁ κόσμος διὰ τὸν ἄνθρωπον 0 .
Οἱ ἁγιοι ἐπίσκοποι οἱ ἡμέτεροι διὰ τοῦ αὐτοῦ ἐπισκόπου Εὐσεβίου τοῦ Παμφίλου εἶπον ·
καὶ εἰ ὁ κόσμος διὰ τὸν ἄνθρωπον πάντως ὡς προγενεστέρου τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ τοῦ θεοῦ ἐνθυμήσει ὄντος , ὁ δὲ κόσμος μεταγενέστερος ἦν τοῦ ἀνθρώπου καὶ τῆς λογιστικῆς σοφίας ἐν τῇ τοῦ θεοῦ ἐνθυμήσει , ὁ ἄνθρωπος οὖν προγενέστερός ἐστι τοῦ κόσμου καὶ ἡ σοφία 0 .
ὁ οὖν προγενέστερος ὧν τοῦ κόσμου προὐπάρχει καὶ τῶν τοῦ κόσμου φύσεων , οἷον οὐρανοῦ καὶ γῆς , ἡμέρας , νυκτός , νεφῶν , ἀνέμων , ἀβύσσων , πηγῶν , ὀρέων , βουνῶν .
τούτων πάντων προγενεστέρα ἐστὶν ἡ σοφία καὶ ὁ ἄνθρωπος ἐν τῇ τοῦ θεοῦ ἐνθυμήσει , δι ὃν ὁ κόσμος 0 .
προπρεσβύτερος οὖν τῶν τοῦ κόσμου φύσεων ὁ ἄνθρωπος καὶ ἡ σοφία ἐν τῇ τοῦ θεοῦ ἐνθυμήσει ἤδη προὐπάρχει τοῦ κόσμου .
ἀλλ  οὗτος μὲν οὖν μεταγενέστερος κτισθεὶς ἠνέχθη ἐν τῇ τῆς κτίσεως παρόδῳ , ὁ δὲ μεταγενέστερος τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ τοῦ θεοῦ ἐνθυμήσει οὗτος προγενέστερος παρήχθη ἐν τῇ τῆς κτίσεως παρόδῳ .
ἀλλὰ καὶ ἡ σοφία , ἣν ἐξεῦρε τῇ συνέσει αὐτοῦ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ , ἣν δέδωκε τῷ κατ  εἰκόνα αὐτοῦ ἀνθρώπῳ , καὶ αὕτη προὐπῆρξε τοῦ κόσμου καὶ τῶν φύσεων αὐτοῦ ἐν τῇ τοῦ θεοῦ ἐνθυμήσει .
εἰδὼς οὖν ἐν ἑαυτῷ ὁ Σολομῶν , διδαχθεὶς ἐκ τῆς τοῦ θεοῦ δοθείons αὐτῷ σοφίας , ὅτι ὁ ἄνθρωπος καὶ ἡ σοφία προὐπῆρξαν τοῦ κόσμου καὶ τῶν φύσεων αὐτοῦ ἐν τῇ τοῦ θεοῦ ἐνθυμήσει , βασανίσας ὅτι τὸ ἤδη προὐπάρχον τοῦ κόσμου ἐν τῇ τοῦ θεοῦ ἐνθυμήσει πρὸ καταβολῆς κόσμου , ὃ ἐξεῦρε τῇ συνέσει αὐτοῦ ὁ κύριος , τοῦτο δὴ ἔκτισεν ὁ αὐτὸς κύριος μεταγενέστερον τοῦ κόσμου καὶ τῶν φύσεων αὐτοῦ 0 .
λέγει οὖν ὁ Σολομῶν ὡς ἐκ προσώπου τῆς ἐν ἀνθρώπῳ σοφίας τῆς προὐπαρξάσης τοῦ κόσμου ἐν τῇ τοῦ θεοῦ ἐνθυμήσει  κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ  .
ὃ τῇ ἐν τῷ ἀνθρώπῳ σοφίᾳ ἀνῆκεν ἐκφωνεῖν τῇ λογιστικῇ , τῇ εὐτρεπισθείσῃ τῷ ἀνθρώπῳ ταῦτα τῷ κατ  εἰκόνα τοῦ θεοῦ γενομένῳ , τὸ οὖν κύριος ἔκτισε τῷ προὐπάρξαντι τοῦ κόσμου ἐν τῇ τοῦ θεοῦ ἐνθυμήσει , τοῦτο τούτῳ προσέρριψε , τὸ δὲ γεννᾷ με συνεὶς πάλιν εἰς τὰς μετὰ ταῦτα ἐκ φύσεως παιδοποιίας ἐκδιδόμενον εἶπε .
τὸ γεννᾷ με νόει τοίνυν , φιλόσοφε , τῆς αὐτῆς φύσεως παλαιουμένης καὶ ἀνανεουμένης ἄχρι συντελείας .
τὸ οὖν κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ εἰς τὴν τῷ ἀνθρώπῳ δοθεῖσαν λογιστικὴν σοφίαν διαληπτέον , τὸ δὲ γεννᾷ με εἰς τὸ κατὰ πρόγνωσιν τοῦ θεοῦ αὐτῆς τῆς φύσεως τὸ ἐξ αὐτῆς , ἐξ εἰκόνων , ὡς τροχὸν εἰλιττόμενον ἐπ αὐτὸν τὸν καμπτῆρα ἐπανιὸν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς , τοῦ πρωτοκτίστου ἀνθρώπου τοῦ κατ  εἰκόνα θεοῦ κτισθέντος , ἐν ᾧ τὴν λογιστικὴν σοφίαν τὴν κτιστὴν ἐνέθηκεν , ἐν ᾧ τὴν εἰλικρινῆ αὐτοῦ ἀγάπην ἐνετύπωσεν ὁ θεός 0 .
οὗπερ τὴν ἀνάκτισιν ἐν ἑαυτῷ ποιούμενος ὁ σωτὴρ ἔλεγε πρὸς τὸν πατέρα οἰκονομικῶς ὅτι ἠγάπησάς με φησί πρὸ καταβολῆς κόσμου .
τὸ δὲ πρὸ τοῦ αἰῶνος ἐθεμελίωσέ με ἐν ἀρχῇ ἱστορήσας ὁ Σολομῶν , ὅτι οἱ αἰῶνες οἱ ἐν τῷδε τῷ κόσμῳ ἐκ τῆς περιόδου τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτὸς τὴν σύστασιν ἔχουσι , τὸ δὲ προὐπάρξαι τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτὸς προὐπάρξαι ἐστὶ τοῦ αἰῶνος τούτου , ταύταις ταῖς ἱστορίαις θεωρήσας ὁ Σολομῶν ἡρμήνευσεν εὐαρμόστως τῷ τε ἀνθρώπῳ καὶ τῇ σοφίᾳ .
διὸ ἐκ προσώπου αὐτῆς ἐκφωνήσας λέγει τὸ κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ , πρὸ τοῦ αἰῶνος ἐθεμελίωσέ με ἐν ἀρχῇ , συλλογισάμενος ἐν ἑαυτῷ πάλιν , ὅτι μέλλοντος τοῦ θεοῦ παράγειν ταύτας τὰς φύσεις τὰς ἐγκοσμίους προγενεστέρας τοῦ τε ἀνθρώπου καὶ τῆς σοφίας εἰς τὸ εἶναι , καὶ ὅτι δεῖ τοὺς προγενεστέρους παρεῖναι , παραγομένων δὲ τῶν φύσεων ἱστορεῖν κατὰ τάξιν τὰς φύσεις παραγομένας , καὶ ὅτι ὁ ἄνθρωπος καὶ ἡ σοφία ἡγεῖσθαι τῶν ἔργων ἐτέθησαν 0 .