Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
καὶ τὰ μὲν στρατόπεδα ἀμφότερα οὕτω ἠγωνίσατο .
κροῖσος δὲ μεμφθεὶς κατὰ τὸ πλῆθος τὸ ἑωυτοῦ στράτευμα  ἦν γάρ οἱ ὁ συμβαλὼν στρατὸς πολλὸν ἐλάσσων ἢ ὁ Κύρου  , τοῦτο μεμφθείς , ὡς τῇ ὑστεραίῃ οὐκ ἐπειρᾶτο ἐπιὼν ὁ Κῦρος , ἀπήλαυνε ἐς τὰς Σάρδις ἐν νόῳ ἔχων παρακαλέσας μὲν Αἰγυπτίους κατὰ τὸ ὅρκιον  ἐποιήσατο γὰρ καὶ πρὸς Ἄμασιν βασιλεύοντα Αἰγύπτου συμμαχίην πρότερον ἤ περ πρὸς Λακεδαιμονίους  , μεταπεμψάμενος δὲ καὶ Βαβυλωνίους  καὶ γὰρ πρὸς τούτους αὐτῷ ἐπεποίητο συμμαχίη , ἐτυράννευε δὲ τὸν χρόνον τοῦτον τῶν Βαβυλωνίων Λαβύνητος  , ἐπαγγείλας δὲ καὶ Λακεδαιμονίοισι παρεῖναι ἐς χρόνον ῥητόν ἁλίσας τε δὴ τούτους καὶ τὴν ἑωυτοῦ συλλέξας στρατιὴν ἐνένωτο τὸν χειμῶνα παρείς , ἅμα τῷ ἔαρι στρατεύειν ἐπὶ τοὺς Πέρσας 0 .
καὶ ὃ μὲν ταῦτα φρονέων , ὡς ἀπίκετο ἐς τὰς Σάρδις , ἔπεμπε κήρυκας κατὰ τὰς συμμαχίας προερέοντας ἐς πέμπτον μῆνα συλλέγεσθαι ἐς Σάρδις ·
τὸν δὲ παρεόντα καὶ μαχεσάμενον στρατὸν Πέρσῃσι , ὃς ἦν αὐτοῦ ξεινικός , πάντα ἀπεὶς διεσκέδασε οὐδαμὰ ἐλπίσας μὴ κοτε ἄρα ἀγωνισάμενος οὕτω παραπλησίως Κῦρος ἐλάσῃ ἐπὶ Σάρδις .
ταῦτα ἐπιλεγομένῳ Κροίσῳ τὸ προάστειον πᾶν ὀφίων ἐνεπλήσθη ·
φανέντων δὲ αὐτῶν οἱ ἵπποι μετιέντες τὰς νομὰς νέμεσθαι φοιτέοντες κατήσθιον .
ἰδόντι δὲ τοῦτο Κροίσῳ , ὥσπερ καὶ ἦν ἔδοξε τέρας εἶναι ·
αὐτίκα δὲ ἔπεμπε θεοπρόπους ἐς τῶν ἐξηγητέων Τελμησσέων .
ἀπικομένοισι δὲ τοῖσι θεοπρόποισι καὶ μαθοῦσι πρὸς Τελμησσέων τὸ θέλει σημαίνειν τὸ τέρας , οὐκ ἐξεγένετο Κροίσῳ ἀπαγγεῖλαι ·
πρὶν γὰρ ἢ ὀπίσω σφέας ἀναπλῶσαι ἐς τὰς Σάρδις ἥλω ὁ Κροῖσος .
τελμησσέες μέντοι τάδε ἔγνωσαν , στρατὸν ἀλλόθροον προσδόκιμον εἶναι Κροίσῳ ἐπὶ τὴν χώρην , ἀπικόμενον δὲ τοῦτον καταστρέψεσθαι τοὺς ἐπιχωρίους , λέγοντες ὄφιν εἶναι γῆς παῖδα , ἵππον δὲ πολέμιόν τε καὶ ἐπήλυδα .
τελμησσέες μέν νυν ταῦτα ὑπεκρίναντο Κροίσῳ ἤδη ἡλωκότι , οὐδὲν κω εἰδότες τῶν ἦν περὶ Σάρδις τε καὶ αὐτὸν Κροῖσον .
κῦρος δὲ αὐτίκα ἀπελαύνοντος Κροίσου μετὰ τὴν μάχην τὴν γενομένην ἐν τῇ Πτερίῃ , μαθὼν ὡς ἀπελάσας μέλλοι Κροῖσος διασκεδᾶν τὸν στρατόν , βουλευόμενος εὕρισκε πρῆγμά οἷ εἶναι ἐλαύνειν ὡς δύναιτο τάχιστα ἐπὶ τὰς Σάρδις , πρὶν ἢ τὸ δεύτερον ἁλισθῆναι τῶν Λυδῶν τὴν δύναμιν .
ὡς δέ οἱ ταῦτα ἔδοξε , καὶ ἐποίεε κατὰ τάχος ·
ἐλάσας γὰρ τὸν στρατὸν ἐς τὴν Λυδίην αὐτὸς ἄγγελος Κροίσῳ ἐληλύθεε .
ἐνθαῦτα Κροῖσος ἐς ἀπορίην πολλὴν ἀπιγμένος , ὥς οἱ παρὰ δόξαν ἔσχε τὰ πρήγματα ἢ ὡς αὐτὸς κατεδόκεε , ὅμως τοὺς Λυδοὺς ἐξῆγε ἐς μάχην .
ἦν δὲ τοῦτον τὸν χρόνον ἔθνος οὐδὲν ἐν τῇ Ἀσίῃ οὔ τε ἀνδρηιότερον οὔ τε ἀλκιμώτερον τοῦ Λυδίου .
ἡ δὲ μάχη σφέων ἦν ἀπ ἵππων , δόρατά τε ἐφόρεον μεγάλα , καὶ αὐτοὶ ἦσαν ἱππεύεσθαι ἀγαθοί .
ἐς τὸ πεδίον δὲ συνελθόντων τοῦτο τὸ πρὸ τοῦ ἄστεος ἐστὶ τοῦ Σαρδιηνοῦ , ἐὸν μέγα τε καὶ ψιλὸν  διὰ δὲ αὐτοῦ ποταμοὶ ῥέοντες καὶ ἄλλοι καὶ Ὕλλος συρρηγνῦσι ἐς τὸν μέγιστον , καλεόμενον δὲ Ἕρμον , ὃς ἐξ ὄρεος ἱροῦ μητρὸς Δινδυμήνης ῥέων ἐκδιδοῖ ἐς θάλασσαν κατὰ Φωκαίην πόλιν  , ἐνθαῦτα ὁ Κῦρος ὡς εἶδε τοὺς Λυδοὺς ἐς μάχην τασσομένους , καταρρωδήσας τὴν ἵππον ἐποίησε Ἁρπάγου ὑποθεμένου ἀνδρὸς Μήδου τοιόνδε ·
ὅσαι τῷ στρατῷ τῷ ἑωυτοῦ εἵποντο σιτοφόροι τε καὶ σκευοφόροι κάμηλοι , ταύτας πάσας ἁλίσας καὶ ἀπελὼν τὰ ἄχθεα ἄνδρας ἐπ αὐτὰς ἀνέβησε ἱππάδα στολὴν ἐνεσταλμένους , σκευάσας δὲ αὐτοὺς προσέταξε τῆς ἄλλης στρατιῆς προϊέναι πρὸς τὴν Κροίσου ἵππον , τῇ δὲ καμήλῳ ἕπεσθαι τὸν πεζὸν στρατὸν ἐκέλευσε , ὄπισθε δὲ τοῦ πεζοῦ ἐπέταξε τὴν πᾶσαν ἵππον .
ὡς δέ οἱ πάντες διετετάχατο , παραίνεσε τῶν μὲν ἄλλων Λυδῶν μὴ φειδομένους κτείνειν πάντα τὸν ἐμποδὼν γινόμενον , Κροῖσον δὲ αὐτὸν μὴ κτείνειν , μη δὲ ἢν συλλαμβανόμενος ἀμύνηται .
ταῦτα μὲν παραίνεσε , τὰς δὲ καμήλους ἔταξε ἀντία τῆς ἵππου τῶνδε εἵνεκεν ·
κάμηλον ἵππος φοβέεται , καὶ οὐκ ἀνέχεται οὔ τε τὴν ἰδέην αὐτοῦ ὁρέων οὔ τε τὴν ὀδμὴν ὀσφραινόμενος .
αὐτοῦ δὴ ὦν τούτου εἵνεκεν ἐσεσόφιστο , ἵνα τῷ Κροίσῳ ἄχρηστον ᾖ τὸ ἱππικόν , τῷ δή τι καὶ ἐπεῖχε ἐλλάμψεσθαι ὁ Λυδός .
ὡς δὲ καὶ συνήισαν ἐς τὴν μάχην , ἐνθαῦτα ὡς ὤσφροντο τάχιστα τῶν καμήλων οἱ ἵπποι καὶ εἶδον αὐτάς , ὀπίσω ἀνέστρεφον , διέφθαρτό τε τῷ Κροίσῳ ἡ ἐλπίς .
οὐ μέντοι οἵ γε Λυδοὶ τὸ ἐνθεῦτεν δειλοὶ ἦσαν , ἀλλ ὡς ἔμαθον τὸ γινόμενον , ἀποθορόντες ἀπὸ τῶν ἵππων πεζοὶ τοῖσι Πέρσῃσι συνέβαλλον .
χρόνῳ δὲ πεσόντων ἀμφοτέρων πολλῶν ἐτράποντο οἱ Λυδοί , κατειληθέντες δὲ ἐς τὸ τεῖχος ἐπολιορκέοντο ὑπὸ τῶν Περσέων .
τοῖσι μὲν δὴ κατεστήκεε πολιορκίη .
κροῖσος δὲ δοκέων οἱ χρόνον ἐπὶ μακρὸν ἔσεσθαι τὴν πολιορκίην ἔπεμπε ἐκ τοῦ τείχεος ἄλλους ἀγγέλους ἐς τὰς συμμαχίας .
οἱ μὲν γὰρ πρότεροι διεπέμποντο ἐς πέμπτον μῆνα προερέοντες συλλέγεσθαι ἐς Σάρδις , τούτους δὲ ἐξέπεμπε τὴν ταχίστην δέεσθαι βοηθέειν ὡς πολιορκεομένου Κροίσου .
ἔς τε δὴ ὦν τὰς ἄλλας ἔπεμπε συμμαχίας καὶ δὴ καὶ ἐς Λακεδαίμονα .
τοῖσι δὲ καὶ αὐτοῖσι τοῖσι Σπαρτιήτῃσι κατ αὐτὸν τοῦτον τὸν χρόνον συνεπεπτώκεε ἔρις ἐοῦσα πρὸς Ἀργείους περὶ χώρου καλεομένου Θυρέης ·
τὰς γὰρ Θυρέας ταύτας ἐούσας τῆς Ἀργολίδος μοίρης ἀποταμόμενοι ἔσχον οἱ Λακεδαιμόνιοι .
ἦν δὲ καὶ ἡ μέχρι Μαλέων ἡ πρὸς ἑσπέρην Ἀργείων , ἥ τε ἐν τῇ ἠπείρῳ χώρῇ καὶ ἡ Κυθηρίη νῆσος καὶ αἱ λοιπαὶ τῶν νήσων .
βοηθησάντων δὲ Ἀργείων τῇ σφετέρῃ ἀποταμνομένῃ , ἐνθαῦτα συνέβησαν ἐς λόγους συνελθόντες ὥστε τριηκοσίους ἑκατέρων μαχέσασθαι , ὁκότεροι δ ἂν περιγένωνται , τούτων εἶναι τὸν χῶρον ·
τὸ δὲ πλῆθος τοῦ στρατοῦ ἀπαλλάσσεσθαι ἑκάτερον ἐς τὴν ἑωυτοῦ μη δὲ παραμένειν ἀγωνιζομένων , τῶνδε εἵνεκεν ἵνα μὴ παρεόντων τῶν στρατοπέδων ὁρῶντες οἱ ἕτεροι ἑσσουμένους τοὺς σφετέρους ἀπαμύνοιεν .
συνθέμενοι ταῦτα ἀπαλλάσσοντο , λογάδες δὲ ἑκατέρων ὑπολειφθέντες συνέβαλον .
μαχομένων δὲ σφέων καὶ γινομένων ἰσοπαλέων ὑπελείποντο ἐξ ἀνδρῶν ἑξακοσίων τρεῖς , Ἀργείων μὲν Ἀλκήνωρ τε καὶ Χρομίος , Λακεδαιμονίων δὲ Ὀθρυάδης ·
ὑπελείφθησαν δὲ οὗτοι νυκτὸς ἐπελθούσης .
οἱ μὲν δὴ δύο τῶν Ἀργείων ὡς νενικηκότες ἔθεον ἐς τὸ Ἄργος , ὁ δὲ τῶν Λακεδαιμονίων Ὀθρυάδης σκυλεύσας τοὺς Ἀργείων νεκροὺς καὶ προσφορήσας τὰ ὅπλα πρὸς τὸ ἑωυτοῦ στρατόπεδον ἐν τῇ τάξι εἶχε ἑωυτόν .
ἡμέρῃ δὲ δευτέρῃ παρῆσαν πυνθανόμενοι ἀμφότεροι .
τέως μὲν δὴ αὐτοὶ ἑκάτεροι ἔφασαν νικᾶν , λέγοντες οἳ μὲν ὡς ἑωυτῶν πλεῦνες περιγεγόνασι , οἳ δὲ τοὺς μὲν ἀποφαίνοντες πεφευγότας , τὸν δὲ σφέτερον παραμείναντα καὶ σκυλεύσαντα τοὺς ἐκείνων νεκρούς 0 1 ·
τέλος δὲ ἐκ τῆς ἔριδος συμπεσόντες ἐμάχοντο , πεσόντων δὲ καὶ ἀμφοτέρων πολλῶν ἐνίκων Λακεδαιμόνιοι .
ἀργεῖοι μέν νυν ἀπὸ τούτου τοῦ χρόνου κατακειράμενοι τὰς κεφαλάς , πρότερον ἐπάναγκες κομῶντες , ἐποιήσαντο νόμον τε καὶ κατάρην μὴ πρότερον θρέψειν κόμην Ἀργείων μηδένα , μη δὲ τὰς γυναῖκάς σφι χρυσοφορήσειν , πρὶν Θυρέας ἀνασώσωνται .
λακεδαιμόνιοι δὲ τὰ ἐναντία τούτων ἔθεντο νόμον ·
οὐ γὰρ κομῶντες πρὸ τούτου ἀπὸ τούτου κομᾶν .
τὸν δὲ ἕνα λέγουσι τὸν περιλειφθέντα τῶν τριηκοσίων Ὀθρυάδην , αἰσχυνόμενον ἀπονοστέειν ἐς Σπάρτην τῶν οἱ συλλοχιτέων διεφθαρμένων , αὐτοῦ μιν ἐν τῇσι Θυρέῃσι καταχρήσασθαι ἑωυτόν .
τοιούτων δὲ τοῖσι Σπαρτιήτῃσι ἐνεστεώτων πρηγμάτων ἧκε ὁ Σαρδιηνὸς κῆρυξ δεόμενος Κροίσῳ βοηθέειν πολιορκεομένῳ .
οἳ δὲ ὅμως , ἐπείτε ἐπύθοντο τοῦ κήρυκος , ὁρμέατο βοηθέειν .
καί σφι ἤδη παρεσκευασμένοισι καὶ νεῶν ἐουσέων ἑτοίμων ἦλθε ἄλλη ἀγγελίη , ὡς ἡλώκοι τὸ τεῖχος τῶν Λυδῶν καὶ ἔχοιτο Κροῖσος ζωγρηθείς .
οὕτω δὴ οὗτοι μὲν συμφορὴν ποιησάμενοι μεγάλην ἐπέπαυντο .
σάρδιες δὲ ἥλωσαν ὧδε .
ἐπειδὴ τεσσερεσκαιδεκάτη ἐγένετο ἡμέρη πολιορκεομένῳ Κροίσῳ , Κῦρος τῇ στρατιῇ τῇ ἑωυτοῦ διαπέμψας ἱππέας προεῖπε τῷ πρώτῳ ἐπιβάντι τοῦ τείχεος δῶρα δώσειν .
μετὰ δὲ τοῦτο πειρησαμένης τῆς στρατιῆς ὡς οὐ προεχώρεε , ἐνθαῦτα τῶν ἄλλων πεπαυμένων ἀνὴρ Μάρδος ἐπειρᾶτο προσβαίνων , τῷ οὔνομα ἦν Ὑροιάδης , κατὰ τοῦτο τῆς ἀκροπόλιος τῇ οὐδεὶς ἐτέτακτο φύλακος ·
οὐ γὰρ ἦν δεινὸν κατὰ τοῦτο μὴ ἁλῷ κοτέ .
ἀπότομός τε γὰρ ἐστὶ ταύτῃ ἡ ἀκρόπολις καὶ ἄμαχος ·
τῇ οὐ δὲ Μήλης ὁ πρότερον βασιλεὺς Σαρδίων μούνῃ οὐ περιήνεικε τὸν λέοντα τὸν οἱ ἡ παλλακὴ ἔτεκε , Τελμησσέων δικασάντων ὡς περιενειχθέντος τοῦ λέοντος τὸ τεῖχος ἔσονται Σάρδιες ἀνάλωτοι .
ὁ δὲ Μήλης κατὰ τὸ ἄλλο τεῖχος περιενείκας , τῇ ἦν ἐπίμαχον τὸ χωρίον τῆς ἀκροπόλιος , κατηλόγησε τοῦτο ὡς ἐὸν ἄμαχόν τε καὶ ἀπότομον ·
ἔστι δὲ πρὸς τοῦ Τμώλου τετραμμένον τῆς πόλιος .
ὁ ὦν δὴ Ὑροιάδης οὗτος ὁ Μάρδος ἰδὼν τῇ προτεραίῃ τῶν τινα Λυδῶν κατὰ τοῦτο τῆς ἀκροπόλιος καταβάντα ἐπὶ κυνέην ἄνωθεν κατακυλισθεῖσαν καὶ ἀνελόμενον , ἐφράσθη καὶ ἐς θυμὸν ἐβάλετο ·
τότε δὲ δὴ αὐτός τε ἀναβεβήκεε καὶ κατ αὐτὸν ἄλλοι Περσέων ἀνέβαινον ·
προσβάντων δὲ συχνῶν οὕτω δὴ Σάρδιές τε ἡλώκεσαν καὶ πᾶν τὸ ἄστυ ἐπορθέετο .
κατ αὐτὸν δὲ Κροῖσον τάδε ἐγίνετο .
ἦν οἱ παῖς , τοῦ καὶ πρότερον ἐπεμνήσθην , τὰ μὲν ἄλλα ἐπιεικής , ἄφωνος δέ .
ἐν τῇ ὦν παρελθούσῃ εὐεστοῖ ὁ Κροῖσος τὸ πᾶν ἐς αὐτὸν ἐπεποιήκεε , ἄλλα τε ἐπιφραζόμενος , καὶ δὴ καὶ ἐς Δελφοὺς περὶ αὐτοῦ ἐπεπόμφεε χρησομένους .
ἡ δὲ Πυθίη οἱ εἶπε τάδε .
λυδὲ γένος , πολλῶν βασιλεῦ , μέγα νήπιε Κροῖσε , μὴ βούλου πολύευκτον ἰὴν ἀνὰ δώματ ἀκούειν παιδὸς φθεγγομένου .
τὸ δέ σοι πολὺ λώιον ἀμφὶς ἔμμεναι ·
αὐδήσει γὰρ ἐν ἤματι πρῶτον ἀνόλβῳ .
ἁλισκομένου δὴ τοῦ τείχεος , ἤιε γὰρ τῶν τις Περσέων ἀλλογνώσας Κροῖσον ὡς ἀποκτενέων , Κροῖσος μέν νυν ὁρέων ἐπιόντα ὑπὸ τῆς παρεούσης συμφορῆς παρημελήκεε , οὐ δὲ τί οἱ διέφερε πληγέντι ἀποθανεῖν ·
ὁ δὲ παῖς οὗτος ὁ ἄφωνος ὡς εἶδε ἐπιόντα τὸν Πέρσην , ὑπὸ δέους τε καὶ κακοῦ ἔρρηξε φωνήν , εἶπε δὲ ὤνθρώπε , μὴ κτεῖνε Κροῖσον .
οὗτος μὲν δὴ τοῦτο πρῶτον ἐφθέγξατο , μετὰ δὲ τοῦτο ἤδη ἐφώνεε τὸν πάντα χρόνον τῆς ζόης .
οἱ δὲ Πέρσαι τάς τε δὴ Σάρδις ἔσχον καὶ αὐτὸν Κροῖσον ἐζώγρησαν , ἄρξαντα ἔτεα τεσσερεσκαίδεκα καὶ τεσσερεσκαίδεκα ἡμέρας πολιορκηθέντα , κατὰ τὸ χρηστήριόν τε καταπαύσαντα τὴν ἑωυτοῦ μεγάλην ἀρχήν .
λαβόντες δὲ αὐτὸν οἱ Πέρσαι ἤγαγον παρὰ Κῦρον .
ὁ δὲ συννήσας πυρὴν μεγάλην ἀνεβίβασε ἐπ αὐτὴν τὸν Κροῖσόν τε ἐν πέδῃσι δεδεμένον καὶ δὶς ἑπτὰ Λυδῶν παρ αὐτὸν παῖδας , ἐν νόῳ ἔχων εἴ τε δὴ ἀκροθίνια ταῦτα καταγιεῖν θεῶν ὅτεῳ δή , εἴ τε καὶ εὐχὴν ἐπιτελέσαι θέλων , εἴ τε καὶ πυθόμενος τὸν Κροῖσον εἶναι θεοσεβέα τοῦδε εἵνεκεν ἀνεβίβασε ἐπὶ τὴν πυρήν , βουλόμενος εἰδέναι εἴ τίς μιν δαιμόνων ῥύσεται τοῦ μὴ ζῶντα κατακαυθῆναι 0 1 2 .
τὸν μὲν δὴ ποιέειν ταῦτα ·
τῷ δὲ Κροίσῳ ἑστεῶτι ἐπὶ τῆς πυρῆς ἐσελθεῖν , καίπερ ἐν κακῷ ἐόντι τοσούτῳ , τὸ τοῦ Σόλωνος ὥς οἱ εἴη σὺν θεῷ εἰρημένον , τὸ μηδένα εἶναι τῶν ζωόντων ὄλβιον .
ὡς δὲ ἄρα μιν προσστῆναι τοῦτο , ἀνενεικάμενόν τε καὶ ἀναστενάξαντα ἐκ πολλῆς ἡσυχίης ἐς τρὶς ὀνομάσαι Σόλων .
καὶ τὸν Κῦρον ἀκούσαντα κελεῦσαι τοὺς ἑρμηνέας ἐπειρέσθαι τὸν Κροῖσον τίνα τοῦτον ἐπικαλέοιτο , καὶ τοὺς προσελθόντας ἐπειρωτᾶν ·
κροῖσον δὲ τέως μὲν σιγὴν ἔχειν εἰρωτώμενον , μετὰ δὲ ὡς ἠναγκάζετο , εἰπεῖν τὸν ἂν ἐγὼ πᾶσι τυράννοισι προετίμησα μεγάλων χρημάτων ἐς λόγους ἐλθεῖν .
ὡς δέ σφι ἄσημα ἔφραζε , πάλιν ἐπειρώτων τὰ λεγόμενα .
λιπαρεόντων δὲ αὐτῶν καὶ ὄχλον παρεχόντων , ἔλεγε δὴ ὡς ἦλθε ἀρχὴν ὁ Σόλων ἐὼν Ἀθηναῖος , καὶ θεησάμενος πάντα τὸν ἑωυτοῦ ὄλβον ἀποφλαυρίσειε οἷα δὴ εἶπας , ὥς τε αὐτῷ πάντα ἀποβεβήκοι τῇ περ ἐκεῖνος εἶπε , οὐδέν τι μᾶλλον ἐς ἑωυτὸν λέγων ἢ οὐκ ἐς ἅπαν τὸ ἀνθρώπινον καὶ μάλιστα τοὺς παρὰ σφίσι αὐτοῖσι ὀλβίους δοκέοντας εἶναι 0 .
τὸν μὲν Κροῖσον ταῦτα ἀπηγέεσθαι , τῆς δὲ πυρῆς ἤδη ἁμμένης καίεσθαι τὰ περιέσχατα .
καὶ τὸν Κῦρον ἀκούσαντα τῶν ἑρμηνέων τὰ Κροῖσος εἶπε , μεταγνόντα τε καὶ ἐννώσαντα ὅτι καὶ αὐτὸς ἄνθρωπος ἐὼν ἄλλον ἄνθρωπον , γενόμενον ἑωυτοῦ εὐδαιμονίῃ οὐκ ἐλάσσω , ζῶντα πυρὶ διδοίη , πρός τε τούτοισι δείσαντα τὴν τίσιν καὶ ἐπιλεξάμενον ὡς οὐδὲν εἴη τῶν ἐν ἀνθρώποισι ἀσφαλέως ἔχον , κελεύειν σβεννύναι τὴν ταχίστην τὸ καιόμενον πῦρ καὶ καταβιβάζειν Κροῖσόν τε καὶ τοὺς μετὰ Κροίσου .
καὶ τοὺς πειρωμένους οὐ δύνασθαι ἔτι τοῦ πυρὸς ἐπικρατῆσαι .
ἐνθαῦτα λέγεται ὑπὸ Λυδῶν Κροῖσον μαθόντα τὴν Κύρου μετάγνωσιν , ὡς ὥρα πάντα μὲν ἄνδρα σβεννύντα τὸ πῦρ , δυναμένους δὲ οὐκέτι καταλαβεῖν , ἐπιβώσασθαι τὸν Ἀπόλλωνα ἐπικαλεόμενον , εἴ τί οἱ κεχαρισμένον ἐξ αὐτοῦ ἐδωρήθη , παραστῆναι καὶ ῥύσασθαι αὐτὸν ἐκ τοῦ παρεόντος κακοῦ .
τὸν μὲν δακρύοντα ἐπικαλέεσθαι τὸν θεόν , ἐκ δὲ αἰθρίης τε καὶ νηνεμίης συνδραμεῖν ἐξαπίνης νέφεα καὶ χειμῶνά τε καταρραγῆναι καὶ ὗσαι ὕδατι λαβροτάτῳ , κατασβεσθῆναί τε τὴν πυρήν .
οὕτω δὴ μαθόντα τὸν Κῦρον ὡς εἴη ὁ Κροῖσος καὶ θεοφιλὴς καὶ ἀνὴρ ἀγαθός , καταβιβάσαντα αὐτὸν ἀπὸ τῆς πυρῆς εἰρέσθαι τάδε .
κροῖσε , τίς σε ἀνθρώπων ἀνέγνωσε ἐπὶ γῆν τὴν ἐμὴν στρατευσάμενον πολέμιον ἀντὶ φίλου ἐμοὶ καταστῆναι ;
ὁ δὲ εἶπε ὦ βασιλεῦ , ἐγὼ ταῦτα ἔπρηξα τῇ σῇ μὲν εὐδαιμονίῃ , τῇ ἐμεωυτοῦ δὲ κακοδαιμονίῃ , αἴτιος δὲ τούτων ἐγένετο ὁ Ἑλλήνων θεὸς ἐπαείρας ἐμὲ στρατεύεσθαι .
οὐδεὶς γὰρ οὕτω ἀνόητος ἐστὶ ὅστις πόλεμον πρὸ εἰρήνης αἱρέεται ·
ἐν μὲν γὰρ τῇ οἱ παῖδες τοὺς πατέρας θάπτουσι , ἐν δὲ τῷ οἱ πατέρες τοὺς παῖδας 0 .
ἀλλὰ ταῦτα δαίμοσί κου φίλον ἦν οὕτω γενέσθαι .
ὅ μὲν ταῦτα ἔλεγε , Κῦρος δὲ αὐτὸν λύσας κατεῖσέ τε ἐγγὺς ἑωυτοῦ καὶ κάρτα ἐν πολλῇ προμηθίῃ εἶχε , ἀπεθώμαζέ τε ὁρέων καὶ αὐτὸς καὶ οἱ περὶ ἐκεῖνον ἐόντες πάντες .
ὁ δὲ συννοίῃ ἐχόμενος ἥσυχος ἦν ·
μετὰ δὲ ἐπιστραφείς τε καὶ ἰδόμενος τοὺς Πέρσας τὸ τῶν Λυδῶν ἄστυ κεραΐζοντας εἶπε ὦ βασιλεῦ , κότερον λέγειν πρὸς σὲ τὰ νοέων τυγχάνω ἢ σιγᾶν ἐν τῷ παρεόντι χρή ;
κῦρος δέ μιν θαρσέοντα ἐκέλευε λέγειν ὅ τι βούλοιτο .
ὁ δὲ αὐτὸν εἰρώτα λέγων οὗτος ὁ πολλὸς ὅμιλος τί ταῦτα πολλῇ σπουδῇ ἐργάζεται ;
ὁ δὲ εἶπε πόλιν τε τὴν σὴν διαρπάζει καὶ χρήματα τὰ σὰ διαφορέει .
κροῖσος δὲ ἀμείβετο οὔ τε πόλιν τὴν ἐμὴν οὔ τε χρήματα τὰ ἐμὰ διαρπάζει ·
οὐδὲν γὰρ ἐμοὶ ἔτι τούτων μέτα 0 ·
ἀλλὰ φέρουσί τε καὶ ἄγουσι τὰ σά .
κύρῳ δὲ ἐπιμελὲς ἐγένετο τὰ Κροῖσος εἶπε ·
μεταστησάμενος δὲ τοὺς ἄλλους , εἴρετο Κροῖσον ὅ τι οἱ ἐνορῴη ἐν τοῖσι ποιευμένοισι .
ὁ δὲ εἶπε ἐπείτε με θεοὶ ἔδωκαν δοῦλον σοί , δικαιῶ , εἴ τι ἐνορέω πλέον , σημαίνειν σοί .
πέρσαι φύσιν ἐόντες ὑβρισταὶ εἰσὶ ἀχρήματοι .
ἢν ὦν σὺ τούτους περιίδῃς διαρπάσαντας καὶ κατασχόντας χρήματα μεγάλα , τάδε τοὶ ἐξ αὐτῶν ἐπίδοξα γενέσθαι .
ὃς ἂν αὐτῶν πλεῖστα κατάσχῃ , τοῦτον προσδέκεσθαί τοι ἐπαναστησόμενον .
νῦν ὦν ποίησον ὧδε , εἲ τοι ἀρέσκει τὰ ἐγὼ λέγω ·
κάτισον τῶν δορυφόρων ἐπὶ πάσῃσι τῇσι πύλῃσι φυλάκους , οἳ λεγόντων πρὸς τοὺς ἐκφέροντας τὰ χρήματα ἀπαιρεόμενοι ὡς σφέα ἀναγκαίως ἔχει δεκατευθῆναι τῷ Διί .
καὶ σύ τέ σφι οὐκ ἀπεχθήσεαι βίῃ ἀπαιρεόμενος τὰ χρήματα , καὶ ἐκεῖνοι συγγνόντες ποιέειν σε δίκαια ἑκόντες προήσουσι .
ταῦτα ἀκούων ὁ Κῦρος ὑπερήδετο , ὥς οἱ ἐδόκεε εὖ ὑποτίθεσθαι ·
αἰνέσας δὲ πολλά , καὶ ἐντειλάμενος τοῖσι δορυφόροισι τὰ Κροῖσος ὑπεθήκατο ἐπιτελέειν , εἶπε πρὸς Κροῖσον τάδε .
κροῖσε , ἀναρτημένου σεῦ ἀνδρὸς βασιλέος χρηστὰ ἔργα καὶ ἔπεα ποιέειν , αἰτέο δόσιν ἥντινα βούλεαί τοι γενέσθαι παραυτίκα .
ὁ δὲ εἶπε ὦ δέσποτα , ἐάσας με χαριεῖ μάλιστα τὸν θεὸν τῶν Ἑλλήνων , τὸν ἐγὼ ἐτίμησα θεῶν μάλιστα , ἐπειρέσθαι πέμψαντα τάσδε τὰς πέδας , εἰ ἐξαπατᾶν τοὺς εὖ ποιεῦντας νόμος ἐστί οἱ .
κῦρος δὲ εἴρετο ὅ τι οἱ τοῦτο ἐπηγορέων παραιτέοιτο .
κροῖσος δέ οἱ ἐπαλιλλόγησε πᾶσαν τὴν ἑωυτοῦ διάνοιαν καὶ τῶν χρηστηρίων τὰς ὑποκρίσιας καὶ μάλιστα τὰ ἀναθήματα , καὶ ὡς ἐπαερθεὶς τῷ μαντηίῳ ἐστρατεύσατο ἐπὶ Πέρσας ·
λέγων δὲ ταῦτα κατέβαινε αὖτις παραιτεόμενος ἐπεῖναί οἱ τῷ θεῷ τοῦτο ὀνειδίσαι .
κῦρος δὲ γελάσας εἶπε καὶ τούτου τεύξεαι παρ ἐμεῦ , Κροῖσε , καὶ ἄλλου παντὸς τοῦ ἂν ἑκάστοτε δέῃ .
ὡς δὲ ταῦτα ἤκουσε ὁ Κροῖσος , πέμπων τῶν Λυδῶν ἐς Δελφοὺς ἐνετέλλετο τιθέντας τὰς πέδας ἐπὶ τοῦ νηοῦ τὸν οὐδὸν εἰρωτᾶν εἰ οὔ τι ἐπαισχύνεται τοῖσι μαντηίοισι ἐπαείρας Κροῖσον στρατεύεσθαι ἐπὶ Πέρσας ὡς καταπαύσοντα τὴν Κύρου δύναμιν , ἀπ ἧς οἱ ἀκροθίνια τοιαῦτα γενέσθαι , δεικνύντας τὰς πέδας ·
ταῦτά τε ἐπειρωτᾶν , καὶ εἰ ἀχαρίστοισι νόμος εἶναι τοῖσι Ἑλληνικοῖσι θεοῖσι 0 .
ἀπικομένοισι δὲ τοῖσι Λυδοῖσι καὶ λέγουσι τὰ ἐντεταλμένα τὴν Πυθίην λέγεται εἰπεῖν τάδε .
τὴν πεπρωμένην μοῖραν ἀδύνατα ἐστὶ ἀποφυγεῖν καὶ θεῷ ·
κροῖσος δὲ πέμπτου γονέος ἁμαρτάδα ἐξέπλησε , ὃς ἐὼν δορυφόρος Ἡρακλειδέων , δόλῳ γυναικηίῳ ἐπισπόμενος ἐφόνευσε τὸν δεσπότεα καὶ ἔσχε τὴν ἐκείνου τιμὴν οὐδέν οἱ προσήκουσαν .
προθυμεομένου δὲ Λοξίεω ὅκως ἂν κατὰ τοὺς παῖδας τοῦ Κροίσου γένοιτο τὸ Σαρδίων πάθος καὶ μὴ κατ αὐτὸν Κροῖσον , οὐκ οἷόν τε ἐγίνετο παραγαγεῖν μοίρας .
ὅσον δὲ ἐνέδωκαν αὗται , ἤνυσέ τε καὶ ἐχαρίσατό οἱ ·
τρία γὰρ ἔτεα ἐπανεβάλετο τὴν Σαρδίων ἅλωσιν , καὶ τοῦτο ἐπιστάσθω Κροῖσος ὡς ὕστερον τοῖσι ἔτεσι τούτοισι ἁλοὺς τῆς πεπρωμένης 0 .
δευτέρα δὲ τούτων καιομένῳ αὐτῷ ἐπήρκεσε .
κατὰ δὲ τὸ μαντήιον τὸ γενόμενον οὐκ ὀρθῶς Κροῖσος μέμφεται .
προηγόρευε γὰρ οἱ Λοξίης , ἢν στρατεύηται ἐπὶ Πέρσας , μεγάλην ἀρχὴν αὐτὸν καταλύσειν .
τὸν δὲ πρὸς ταῦτα χρῆν εὖ μέλλοντα βουλεύεσθαι ἐπειρέσθαι πέμψαντα κότερα τὴν ἑωυτοῦ ἢ τὴν Κύρου λέγοι ἀρχήν 0 .
οὐ συλλαβὼν δὲ τὸ ῥηθὲν οὐ δ ἐπανειρόμενος ἑωυτὸν αἴτιον ἀποφαινέτω ·
τῷ καὶ τὸ τελευταῖον χρηστηριαζομένῳ εἶπε Λοξίης περὶ ἡμιόνου , οὐ δὲ τοῦτο συνέλαβε .
ἦν γὰρ δὴ ὁ Κῦρος οὗτος ἡμίονος ·
ἐκ γὰρ δυῶν οὐκ ὁμοεθνέων ἐγεγόνεε , μητρὸς ἀμείνονος , πατρὸς δὲ ὑποδεεστέρου ·
ἣ μὲν γὰρ ἦν Μηδὶς καὶ Ἀστυάγεος θυγάτηρ τοῦ Μήδων βασιλέος , ὁ δὲ Πέρσης τε ἦν καὶ ἀρχόμενος ὑπ ἐκείνοισι καὶ ἔνερθε ἐὼν τοῖσι ἅπασι δεσποίνῃ τῇ ἑωυτοῦ συνοίκεε .
ταῦτα μὲν ἡ Πυθίη ὑπεκρίνατο τοῖσι Λυδοῖσι , οἳ δὲ ἀνήνεικαν ἐς Σάρδις καὶ ἀπήγγειλαν Κροίσῳ .
ὁ δὲ ἀκούσας συνέγνω ἑωυτοῦ εἶναι τὴν ἁμαρτάδα καὶ οὐ τοῦ θεοῦ .
κατὰ μὲν δὴ τὴν Κροίσου τε ἀρχὴν καὶ Ἰωνίης τὴν πρώτην καταστροφὴν ἔσχε οὕτω .
κροίσῳ δὲ ἐστὶ ἄλλα ἀναθήματα ἐν τῇ Ἑλλάδι πολλὰ καὶ οὐ τὰ εἰρημένα μοῦνα .
ἐν μὲν γὰρ Θήβῃσι τῇσι Βοιωτῶν τρίπους χρύσεος , τὸν ἀνέθηκέ τῷ Ἀπόλλωνι τῷ Ἰσμηνίῳ , ἐν δὲ Ἐφέσῳ αἵ τε βόες αἱ χρύσεαι καὶ τῶν κιόνων αἱ πολλαί , ἐν δὲ Προνηίης τῆς ἐν Δελφοῖσι ἀσπὶς χρυσέη μεγάλη 0 1 .
ταῦτα μὲν καὶ ἔτι ἐς ἐμὲ ἦν περιεόντα , τὰ δ ἐξαπόλωλε τῶν ἀναθημάτων ·
τὰ δ ἐν Βραγχίδῃσι τῇσι Μιλησίων ἀναθήματα Κροίσῳ , ὡς ἐγὼ πυνθάνομαι , ἴσα τε σταθμὸν καὶ ὅμοια τοῖσι ἐν Δελφοῖσι τὰ μέν νυν ἔς τε Δελφοὺς καὶ ἐς τοῦ Ἀμφιάρεω ἀνέθηκε οἰκήιά τε ἐόντα καὶ τῶν πατρωίων χρημάτων ἀπαρχήν 0 ·
τὰ δὲ ἄλλα ἀναθήματα ἐξ ἀνδρὸς ἐγένετο οὐσίης ἐχθροῦ , ὅς οἱ πρὶν ἢ βασιλεῦσαι ἀντιστασιώτης κατεστήκεε , συσπεύδων Πανταλέοντι γενέσθαι τὴν Λυδῶν ἀρχήν .
ὁ δὲ Πανταλέων ἦν Ἀλυάττεω μὲν παῖς , Κροίσου δὲ ἀδελφεὸς οὐκ ὁμομήτριος ·
κροῖσος μὲν γὰρ ἐκ Καείρης ἦν γυναικὸς Ἀλυάττῃ , Πανταλέων δὲ ἐξ Ἰάδος 0 .
ἐπείτε δὲ δόντος τοῦ πατρὸς ἐκράτησε τῆς ἀρχῆς ὁ Κροῖσος , τὸν ἄνθρωπον τὸν ἀντιπρήσσοντα ἐπὶ κνάφου ἕλκων διέφθειρε , τὴν δὲ οὐσίην αὐτοῦ ἔτι πρότερον κατιρώσας τότε τρόπῳ τῷ εἰρημένῳ ἀνέθηκε ἐς τὰ εἴρηται .
καὶ περὶ μὲν ἀναθημάτων τοσαῦτα εἰρήσθω .
θώματα δὲ γῆ ἡ Λυδίη ἐς συγγραφὴν οὐ μάλα ἔχει , οἷά τε καὶ ἄλλη χώρη , πάρεξ τοῦ ἐκ τοῦ Τμώλου καταφερομένου ψήγματος 0 .
ἓν δὲ ἔργον πολλὸν μέγιστον παρέχεται χωρὶς τῶν τε Αἰγυπτίων ἔργων καὶ τῶν Βαβυλωνίων ·
ἔστι αὐτόθι Ἀλυάττεω τοῦ Κροίσου πατρὸς σῆμα , τοῦ ἡ κρηπὶς μὲν ἐστὶ λίθων μεγάλων , τὸ δὲ ἄλλο σῆμα χῶμα γῆς 0 .
ἐξεργάσαντο δέ μιν οἱ ἀγοραῖοι ἄνθρωποι καὶ οἱ χειρώνακτες καὶ αἱ ἐνεργαζόμεναι παιδίσκαι .
οὖροι δὲ πέντε ἐόντες ἔτι καὶ ἐς ἐμὲ ἦσαν ἐπὶ τοῦ σήματος ἄνω , καί σφι γράμματα ἐνεκεκόλαπτο τὰ ἕκαστοι ἐξεργάσαντο , καὶ ἐφαίνετο μετρεόμενον τὸ τῶν παιδισκέων ἔργον ἐὸν μέγιστον .
τοῦ γὰρ δὴ Λυδῶν δήμου αἱ θυγατέρες πορνεύονται πᾶσαι , συλλέγουσαι σφίσι φερνάς , ἐς ὃ ἂν συνοικήσωσι τοῦτο ποιέουσαι ·
ἐκδιδοῦσι δὲ αὐταὶ ἑωυτάς .
ἡ μὲν δὴ περίοδος τοῦ σήματός εἰσὶ στάδιοι ἓξ καὶ δύο πλέθρα , τὸ δὲ εὖρος ἐστὶ πλέθρα τρία καὶ δέκα .
λίμνη δὲ ἔχεται τοῦ σήματος μεγάλη , τὴν λέγουσι Λυδοὶ ἀείναον εἶναι ·
καλέεται δὲ αὕτη Γυγαίη .
τοῦτο μὲν δὴ τοιοῦτο ἐστί .
λυδοὶ δὲ νόμοισι μὲν παραπλησίοισι χρέωνται καὶ Ἕλληνές , χωρὶς ἢ ὅτι τὰ θήλεα τέκνα καταπορνεύουσι , πρῶτοι δὲ ἀνθρώπων τῶν ἡμεῖς ἴδμεν νόμισμα χρυσοῦ καὶ ἀργύρου κοψάμενοι ἐχρήσαντο , πρῶτοι δὲ καὶ κάπηλοι ἐγένοντο .
φασὶ δὲ αὐτοὶ Λυδοὶ καὶ τὰς παιγνίας τὰς νῦν σφίσι τε καὶ Ἕλλησι κατεστεώσας ἑωυτῶν ἐξεύρημα γενέσθαι ·
ἅμα δὲ ταύτας τε ἐξευρεθῆναι παρὰ σφίσι λέγουσι καὶ Τυρσηνίην ἀποικίσαι , ὧδε περὶ αὐτῶν λέγοντες .
ἐπὶ Ἄτυος τοῦ Μάνεω βασιλέος σιτοδείην ἰσχυρὴν ἀνὰ τὴν Λυδίην πᾶσαν γενέσθαι , καὶ τοὺς Λυδοὺς τέως μὲν διάγειν λιπαρέοντας , μετὰ δὲ ὡς οὐ παύεσθαι , ἄκεα δίζησθαι , ἄλλον δὲ ἄλλο ἐπιμηχανᾶσθαι αὐτῶν .
ἐξευρεθῆναι δὴ ὦν τότε καὶ τῶν κύβων καὶ τῶν ἀστραγάλων καὶ τῆς σφαίρης καὶ τῶν ἀλλέων πασέων παιγνιέων τὰ εἴδεα , πλὴν πεσσῶν τούτων γὰρ ὦν τὴν ἐξεύρεσιν οὐκ οἰκηιοῦνται Λυδοί .
ποιέειν δὲ ὧδε πρὸς τὸν λιμὸν ἐξευρόντας , τὴν μὲν ἑτέρην τῶν ἡμερέων παίζειν πᾶσαν , ἵνα δὴ μὴ ζητέοιεν σιτία , τὴν δὲ ἑτέρην σιτέεσθαι παυομένους τῶν παιγνιέων .
τοιούτῳ τρόπῳ διάγειν ἐπ ἔτεα δυῶν δέοντα εἴκοσι .
ἐπείτε δὲ οὐκ ἀνιέναι τὸ κακὸν ἀλλ ἔτι ἐπὶ μᾶλλον βιάζεσθαι οὕτω δὴ τὸν βασιλέα αὐτῶν δύο μοίρας διελόντα Λυδῶν πάντων κληρῶσαι τὴν μὲν ἐπὶ μόνῃ τὴν δὲ ἐπὶ ἐξόδῳ ἐκ τῆς χώρης , καὶ ἐπὶ μὲν τῇ μένειν αὐτοῦ λαγχανούσῃ τῶν μοιρέων ἑωυτὸν τὸν βασιλέα προστάσσειν , ἐπὶ δὲ τῇ ἀπαλλασσομένῃ τὸν ἑωυτοῦ παῖδα , τῷ οὔνομα εἶναι Τυρσηνόν 0 1 .
λαχόντας δὲ αὐτῶν τοὺς ἑτέρους ἐξιέναι ἐκ τῆς χώρης καταβῆναι ἐς Σμύρνην καὶ μηχανήσασθαι πλοῖα , ἐς τὰ ἐσθεμένους τὰ πάντα ὅσα σφι ἦν χρηστὰ ἐπίπλοα , ἀποπλέειν κατὰ βίου τε καὶ γῆς ζήτησιν , ἐς ὃ ἔθνεα πολλὰ παραμειψαμένους ἀπικέσθαι ἐς Ὀμβρικούς , ἔνθα σφέας ἐνιδρύσασθαι πόλιας καὶ οἰκέειν τὸ μέχρι τοῦδε .
ἀντὶ δὲ Λυδῶν μετονομασθῆναι αὐτοὺς ἐπὶ τοῦ βασιλέος τοῦ παιδός , ὅς σφεας ἀνήγαγε , ἐπὶ τούτου τὴν ἐπωνυμίην ποιευμένους ὀνομασθῆναι Τυρσηνούς .
λυδοὶ μὲν δὴ ὑπὸ Πέρσῃσι ἐδεδούλωντο .
ἐπιδίζηται δὲ δὴ τὸ ἐνθεῦτεν ἡμῖν ὁ λόγος τόν τε Κῦρον ὅστις ἐὼν τὴν Κροίσου ἀρχὴν κατεῖλε , καὶ τοὺς Πέρσας ὅτεῳ τρόπῳ ἡγήσαντο τῆς Ἀσίης .
ὡς ὦν Περσέων μετεξέτεροι λέγουσι , οἱ μὴ βουλόμενοι σεμνοῦν τὰ περὶ Κῦρον ἀλλὰ τὸν ἐόντα λέγειν λόγον , κατὰ ταῦτα γράψω , ἐπιστάμενος περὶ Κύρου καὶ τριφασίας ἄλλας λόγων ὁδοὺς φῆναι .
ἀσσυρίων ἀρχόντων τῆς ἄνω Ἀσίης ἐπ ἔτεα εἴκοσι καὶ πεντακόσια , πρῶτοι ἀπ αὐτῶν Μῆδοι ἤρξαντο ἀπίστασθαι , καὶ κως οὗτοι περὶ τῆς ἐλευθερίης μαχεσάμενοι τοῖσι Ἀσσυρίοισι ἐγένοντο ἄνδρες ἀγαθοί , καὶ ἀπωσάμενοι τὴν δουλοσύνην ἐλευθερώθησαν .
μετὰ δὲ τούτους καὶ τὰ ἄλλα ἔθνεα ἐποίεε τ ὠυτὸ τοῖσι Μήδοισι .
ἐόντων δὲ αὐτονόμων πάντων ἀνὰ τὴν ἤπειρον , ὧδε αὖτις ἐς τυραννίδα περιῆλθον .
ἀνὴρ ἐν τοῖσι Μήδοισι ἐγένετο σοφὸς τῷ οὔνομα ἦν Δηιόκης , παῖς δ ἦν Φραόρτεω .
οὗτος ὁ Δηιόκης ἐρασθεὶς τυραννίδος ἐποίεε τοιάδε .
κατοικημένων τῶν Μήδων κατὰ κώμας , ἐν τῇ ἑωυτοῦ ἐὼν καὶ πρότερον δόκιμος καὶ μᾶλλόν τι καὶ προθυμότερον δικαιοσύνην ἐπιθέμενος ἤσκεε ·
καὶ ταῦτα μέντοι ἐούσης ἀνομίης πολλῆς ἀνὰ πᾶσαν τὴν Μηδικὴν ἐποίεε , ἐπιστάμενος ὅτι τῷ δικαίῳ τὸ ἄδικον πολέμιον ἐστί .
οἱ δ ἐκ τῆς αὐτῆς κώμης Μῆδοι ὁρῶντες αὐτοῦ τοὺς τρόπους δικαστήν μιν ἑωυτῶν αἱρέοντο .
ὁ δὲ δή , οἷα μνώμενος ἀρχήν , ἰθύς τε καὶ δίκαιος ἦν , ποιέων τε ταῦτα ἔπαινον εἶχε οὐκ ὀλίγον πρὸς τῶν πολιητέων , οὕτω ὥστε πυνθανόμενοι οἱ ἐν τῇσι ἄλλῃσι κώμῃσι ὡς Δηιόκης εἴη ἀνὴρ μοῦνος κατὰ τὸ ὀρθὸν δικάζων , πρότερον περιπίπτοντες ἀδίκοισι γνώμῃσι , τότε ἐπείτε ἤκουσαν ἄσμενοι , ἐφοίτων παρὰ τὸν Δηιόκεα καὶ αὐτοὶ δικασόμενοι , τέλος δὲ οὐδενὶ ἄλλῳ ἐπετράποντο .
πλεῦνος δὲ αἰεὶ γινομένου τοῦ ἐπιφοιτέοντος , οἷα πυνθανομένων τὰς δίκας ἀποβαίνειν κατὰ τὸ ἐόν , γνοὺς ὁ Δηιόκης ἐς ἑωυτὸν πᾶν ἀνακείμενον οὔ τε κατίζειν ἔτι ἤθελε ἔνθα περ πρότερον προκατίζων ἐδίκαζε , οὔ τ ἔφη δίκαν ἔτι ·
οὐ γὰρ οἱ λυσιτελέειν τῶν ἑωυτοῦ ἐξημεληκότα τοῖσι πέλας δι ἡμέρης δικάζειν .
ἐούσης ὦν ἁρπαγῆς καὶ ἀνομίης ἔτι πολλῷ μᾶλλον ἀνὰ τὰς κώμας ἢ πρότερον ἦν , συνελέχθησαν οἱ Μῆδοι ἐς τ ὠυτὸ καὶ ἐδίδοσαν σφίσι λόγον , λέγοντες περὶ τῶν κατηκόντων .
ὡς δ ἐγὼ δοκέω , μάλιστα ἔλεγον οἱ τοῦ Δηιόκεω φίλοι οὐ γὰρ δὴ τρόπῳ τῷ παρεόντι χρεώμενοι δυνατοὶ εἰμὲν οἰκέειν τὴν χώρην , φέρε στήσωμεν ἡμέων αὐτῶν βασιλέα ·
καὶ οὕτω ἥ τε χώρη εὐνομήσεται καὶ αὐτοὶ πρὸς ἔργα τρεψόμεθα , οὐ δὲ ὑπ ἀνομίης ἀνάστατοι ἐσόμεθα .
ταῦτά κῃ λέγοντες πείθουσι ἑωυτοὺς βασιλεύεσθαι .
αὐτίκα δὲ προβαλλομένων ὅντινα στήσονται βασιλέα , ὁ Δηιόκης ἦν πολλὸς ὑπὸ παντὸς ἀνδρὸς καὶ προβαλλόμενος καὶ αἰνεόμενος , ἐς ὃ τοῦτον καταινέουσι βασιλέα σφίσι εἶναι .
ὃ δ ἐκέλευε αὐτοὺς οἰκία τε ἑωυτῷ ἄξια τῆς βασιληίης οἰκοδομῆσαι καὶ κρατῦναι αὐτὸν δορυφόροισι ·
ποιεῦσι δὴ ταῦτα οἱ Μῆδοι .
οἰκοδομέουσί τε γὰρ αὐτῷ οἰκία μεγάλα τε καὶ ἰσχυρά , ἵνα αὐτὸς ἔφρασε τῆς χώρης , καὶ δορυφόρους αὐτῷ ἐπιτρέπουσι ἐκ πάντων Μήδων καταλέξασθαι .
ὁ δὲ ὡς ἔσχε τὴν ἀρχήν , τοὺς Μήδους ἠνάγκασε ἓν πόλισμα ποιήσασθαι καὶ τοῦτο περιστέλλοντας τῶν ἄλλων ἧσσον ἐπιμέλεσθαι .
πειθομένων δὲ καὶ ταῦτα τῶν Μήδων οἰκοδομέει τείχεα μεγάλα τε καὶ καρτερὰ ταῦτα τὰ νῦν Ἀγβάτανα κέκληται , ἕτερον ἑτέρῳ κύκλῳ ἐνεστεῶτα .
μεμηχάνηται δὲ οὕτω τοῦτο τὸ τεῖχος ὥστε ὁ ἕτερος τοῦ ἑτέρου κύκλος τοῖσι προμαχεῶσι μούνοισι ἐστι ὑψηλότερος .
τὸ μέν κού τι καὶ τὸ χωρίον συμμαχέει κολωνὸς ἐὼν ὥστε τοιοῦτο εἶναι , τὸ δὲ καὶ μᾶλλόν τι ἐπετηδεύθη .
κύκλων δ ἐόντων τῶν συναπάντων ἑπτά , ἐν δὴ τῷ τελευταίῳ τὰ βασιλήια ἔνεστι καὶ οἱ θησαυροί .
τὸ δ αὐτῶν μέγιστον ἐστὶ τεῖχος κατὰ τὸν Ἀθηνέων κύκλον μάλιστά κῃ τὸ μέγαθος .
τοῦ μὲν δὴ πρώτου κύκλου οἱ προμαχεῶνες εἰσὶ λευκοί , τοῦ δὲ δευτέρου μέλανες , τρίτου δὲ κύκλου φοινίκεοι , τετάρτου δὲ κυάνεοι , πέμπτου δὲ σανδαράκινοι 0 1 2 .
οὕτω τῶν πέντε κύκλων οἱ προμαχεῶνες ἠνθισμένοι εἰσὶ φαρμάκοισι ·
δύο δὲ οἱ τελευταῖοί εἰσὶ ὃ μὲν καταργυρωμένους ὁ δὲ κατακεχρυσωμένους ἔχων τοὺς προμαχεῶνας 0 1 .