Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ἐγένοντο δὲ νεκροὶ μὲν οὐ πολλῷ τῶν τεσσαράκοντα πλειους , αἰχμάλωτοι δὲ τῶν μὲν ῥαβδούχων πέντε , τῶν δὲ ἱππέων εἴκοσι δυεῖν δέοντες , ἐτελεύτησε δὲ καὶ Κρισπῖνος ἐκ τῶν τραυμάτων οὐ πολλὰς ἡμέρας ἐπιβιώσας .
καὶ πάθος τοῦτο Ῥωμαίοις συνέπεσε πρότερον οὐ γεγονός , ἀμφοτέρους ἐξ ἑνὸς ἀγῶνος τοὺς ὑπάτους ἀποθανεῖν .
ἀννίβᾳ δὲ τῶν μὲν ἄλλων ἐλάχιστος ἦν λόγος , Μάρκελλον δὲ πεπτωκέναι πυθόμενος αὐτὸς ἐξέδραμεν ἐπὶ τὸν τόπον , καὶ τῷ νεκρῷ παραστάς καὶ πολὺν χρόνον τήν τε ῥώμην τοῦ σώματος καταμαθὼν καὶ τὸ εἶδος , οὔ τε φωνὴν ἀφῆκεν ὑπερήφανον , οὔ τε ἀπ ὄψεως τὸ χαῖρον , ὡς ἄν τις ἐργώδη πολέμιον καὶ βαρὺν ἀπεκτονώς , ἐξέφηνεν , ἀλλ ἐπιθαυμάσας τὸ παράλογον τῆς τελευτῆς τὸν μὲν δακτύλιον ἀφείλετο , τὸ δὲ σῶμα κοσμήσας πρέποντι κόσμῳ καὶ περιστείλας ἐντίμως ἔκαυσε καὶ τὰ λείψανα συνθεὶς εἰς κάλπιν ἀργυρᾶν , καὶ χρυσοῦν ἐμβαλὼν στέφανον , ἀπέστειλε πρὸς τὸν υἱόν .
τῶν δὲ Νομάδων τινὲς περιτυχόντες τοῖς κομίζουσιν ὥρμησαν ἀφαιρεῖσθαι τὸ τεῦχος , ἀντιλαμβανομένων δ ἐκείνων ἐκβιαζόμενοι καὶ μαχόμενοι διέρριψαν τὰ ὀστᾶ .
πυθόμενος δὲ Ἀννίβας , καὶ πρὸς τοὺς παρόντας εἰπὼν , οὐδὲν ἄρα δυνατὸν γενέσθαι ἄκοντος θεοῦ τοῖς μὲν Νομάσιν ἐπέθηκε δίκην , οὐκέτι δὲ κομιδῆς ἢ συλλογῆς τῶν λειψάνων ἐφρόντισεν , ὡς δὴ κατὰ θεόν τινα καὶ τῆς τελευτῆς καὶ τῆς ἀταφίας παραλόγως οὕτω τῷ Μαρκέλλῳ γενομένης .
ταῦτα μὲν οὖν οἱ περὶ Κορνήλιον Νέπωτα καὶ Οὐαλέριον Μάξιμον ἱστορήκασι ·
λίβιος δὲ καὶ Καῖσαρ ὁ Σεβαστὸς κομισθῆναι τήν ὑδρίαν πρὸς τὸν υἱὸν εἰρήκασι καὶ ταφῆναι λαμπρῶς .
ἦν δὲ ἀνάθημα Μαρκέλλου δίχα τῶν ἔν Ῥώμῃ γυμνάσιον μὲν ἐν Κατάνῃ τῆς Σικελίας , ἀνδριάντες δὲ καὶ πίνακες τῶν ἐκ Συρακουσῶν ἔν τε Σαμοθρᾴκῃ παρὰ τοῖς θεοῖς , οὓς Καβείρους ὠνόμαζον , καὶ περὶ Λίνδον ἐν τῷ ἱερῷ τῆς Ἀθηνᾶς .
ἐκεῖ δὲ αὐτοῦ τῷ ἀνδριάντι τοῦτ ἦν ἐπιγεγραμμένον , ὡς Ποσειδώνιός φησι , τὸ ἐπίγραμμα ·
οὗτός τοι Ῥώμης ὁ μέγας , ξένε , πατρίδος ἀστήρ , Μάρκελλος κλεινῶν Κλαύδιος ἐκ πατέρων 0 .
ἑπτάκι τὰν ὑπάταν ἀρχὰν ἐν Ἄρηϊ φυλάξας , τὸν πολὺν ἀντιπάλοις ὃς κατέχευε φόνον . 0 .
τήν γὰρ ἀνθύπατον ἀρχήν , ἣν δὶς ἦρξε , ταῖς πέντε προσκατηρίθμησεν ὑπατείαις ὁ τὸ ἐπίγραμμα ποιήσας .
γένος δ αὐτοῦ λαμπρὸν ἄχρι Μαρκέλλου τοῦ Καίσαρος ἀδελφιδοῦ διέτεινεν , ὃς Ὀκταβίας ἦν τῆς Καίσαρος ἀδελφῆς υἱὸς ἐκ Γαΐου Μαρκέλλου γεγονώς , ἀγορανομῶν δὲ Ῥωμαίων ἐτελεύτησε νυμφίος , Καίσαρος θυγατρὶ χρόνον οὐ πολὺν συνοικήσας .
εἰς δὲ τιμὴν αὐτοῦ καὶ μνήμην Ὀκταβία μὲν ἡ μήτηρ τήν βιβλιοθήκην ἀνέθηκε , Καῖσαρ δὲ θέατρον ἐπιγράψας Μαρκέλλου 0 .
ὅσα μὲν οὖν ἔδοξεν ἡμῖν ἀναγραφῆς ἄξια τῶν ἱστορημένων περὶ Μαρκέλλου καὶ Πελοπίδου , τ αὐτά ἔστι .
τῶν δὲ κατὰ τὰς φύσεις καὶ τὰ ἤθη κοινοτήτων ὥσπερ ἐφαμίλλων οὐσῶν καὶ γὰρ ἀνδρεῖοι καὶ φιλόπονοι καὶ θυμοειδεῖς καὶ μεγαλόφρονες ἀμφότεροι γεγόνασιν , ἐκεῖνο δόξειεν ἂν διαφορὰν ἔχειν μόνον , ὅτι Μάρκελλος μὲν ἐν πολλαῖς πόλεσιν ὑποχειρίοις γενομέναις σφαγὰς ἐποίησεν , Ἐπαμεινώνδας δὲ καὶ Πελοπίδας οὐδένα πώποτε κρατήσαντες ἀπέκτειναν οὐ δὲ πόλεις ἠνδραποδίσαντο .
λέγονται δὲ Θηβαῖοι μη δὲ Ὀρχομενίους ἂν οὕτω μεταχειρίσασθαι παρόντων ἐκείνων ·
ἐν δὲ ταῖς πράξεσι θαυμαστὰ μὲν καὶ μεγάλα τοῦ Μαρκέλλου τὰ πρὸς Κελτούς , ὠσαμένου τοσοῦτον πλῆθος ἱππέων ὁμοῦ καὶ πεζῶν ὀλίγοις τοῖς περὶ αὐτὸν ἱππεῦσιν , ὃ ῥᾳδίως ὑφ ἑτέρου στρατηγοῦ γεγονὸς οὐχ ἱστόρηται , καὶ τὸν ἄρχοντα τῶν πολεμίων ἀνελόντος 0 ·
ἐν ᾧ τρόπῳ Πελοπίδας ἔπταισεν ὁρμήσας ἐπὶ τ αὐτά , προαναιρεθεὶς δὲ ὑπὸ τοῦ τυράννου καὶ παθὼν πρότερον ἢ δράσας 0 .
οὐ μὴν ἀλλὰ τούτοις μὲν ἔστι παραβαλεῖν τὰ Λεῦκτρα καὶ Τεγύρας , ἐπιφανεστάτους καὶ μεγίστους ἀγώνων , κρυφαίαν δὲ σὺν λόχῳ κατωρθωμένην πρᾶξιν οὐκ ἔχομεν τοῦ Μαρκέλλου παραβαλεῖν οἷς Πελοπίδας περὶ τὴν ἐκ φυγῆς κάθοδον καὶ ἀναίρεσιν τῶν ἐν Θήβαις τυράννων ἔπραξεν , ἀλλ ἐκεῖνο πολὺ πάντων ἔοικε πρωτεύειν τῶν ὑπὸ σκότῳ καὶ δι ἀπάτης γεγενημένων τὸ ἔργον .
ἀννίβας φοβερὸς μὲν καὶ δεινὸς ἐνέκειτο Ῥωμαίοις , ὥσπερ ἀμέλει Λακεδαιμόνιοι τότε Θηβαίοις , ἐνδοῦναι δὲ τούτους μὲν Πελοπίδᾳ καὶ περὶ Τεγύρας καὶ περὶ Λεῦκτρα βέβαιόν ἐστιν , Ἀννίβαν δὲ Μάρκελλος , ὡς μὲν οἱ περὶ Πολύβιον λέγουσιν , οὐ δὲ ἅπαξ ἐνίκησεν , ἀλλ ἀήττητος ὁ ἁνὴρ δοκεῖ διαγενέσθαι μέχρι Σκηπίωνος 0 ·
ἡμεῖς δὲ Λιβίῳ , Καίσαρι καὶ Νέπωτι καὶ τῶν Ἑλληνικῶν τῷ βασιλεῖ Ἰόβᾳ πιστεύομεν , ἥττας τινὰς καὶ τροπὰς ὑπὸ Μαρκέλλου τῶν σὺν Ἀννίβᾳ , γενέσθαι ·
μεγάλην δὲ αὗται ῥοπὴν οὐδεμίαν ἐποίησαν , ἀλλ ἔοικε ψευδόπτωμά τι γενέσθαι περὶ τὸν Λίβυν ἐν ταῖς συμπλοκαῖς ἐκείναις .
ὃ δὴ κατὰ λόγον καὶ προσηκόντως ἐθαυμάσθη , μετὰ τοσαύτας τροπὰς στρατοπέδων καὶ φόνους στρατηγῶν καὶ σύγχυσιν ὅλης ὁμοῦ τῆς Ῥωμαίων ἡγεμονίας εἰς ἀντίπαλα τῷ θαρρεῖν καθισταμένων ·
ὁ γὰρ ἐκ πολλοῦ τοῦ πάλαι περιδεοῦς καὶ καταπεπληγότος αὖθις ἐμβαλὼν τῷ στρατεύματι ζῆλον καὶ φιλονεικίαν πρὸς τοὺς πολεμίους , καὶ τοῦτο δὴ τὸ μὴ ῥᾳδίως τῆς νίκης ὑφιέμενον , ἀλλὰ καὶ ἀμφισβητοῦν τε καὶ φιλοτιμούμενον ἐπάρας καὶ θαρρύνας , εἷς ἀνὴρ ἦν , Μάρκελλος ·
εἰθισμένους γὰρ ὑπὸ τῶν συμφορῶν , εἰ φεύγοντες ἐκφύγοιεν Ἀννίβαν , ἀγαπᾶν , ἐδίδαξεν αἰσχύνεσθαι σῳζομένους μεθ ἥττης , αἰδεῖσθαι δὲ παρὰ μικρὸν ἐνδόντας , ἀλγεῖν δὲ μὴ κρατήσαντας .
ἐπεὶ τοίνυν Πελοπίδας μὲν οὐδεμίαν ἡττήθη μάχην στρατηγῶν , Μάρκελλος δὲ πλείστας τῶν καθ αὑτὸν Ῥωμαίων ἐνίκησε , δόξειεν ἂν ἴσως τῷ δυσνικήτῳ πρὸς τὸ ἀήττητον ὑπὸ πλήθους τῶν κατωρθωμένων ἐπανισοῦσθαι .
καὶ μὴν οὗτος μὲν εἷλε Συρακούσας , ἐκεῖνος δὲ τῆς Λακεδαίμονος ἀπέτυχεν .
ἀλλ οἶμαι μεῖζον εἶναι τοῦ καταλαβεῖν Σικελίαν τὸ τῇ Σπάρτῃ προσελθεῖν καὶ διαβῆναι πρῶτον ἀνθρώπων πολέμῳ τὸν Εὐρώταν , εἰ μὴ νὴ Δία τοῦτο μὲν φήσει τις τὸ ἔργον Ἐπαμεινώνδᾳ μᾶλλον ἢ Πελοπίδᾳ προσήκειν , ὥσπερ καὶ τὰ Λεῦκτρα , τῶν δὲ Μαρκέλλῳ διαπεπραγμένων ἀκοινώνητον εἶναι τὴν δόξαν 0 1 2 .
καὶ γὰρ Συρακούσας μόνος εἷλε , καὶ Κελτοὺς ἄνευ τοῦ συνάρχοντος ἐτρέψατο , καὶ πρὸς Ἀννίβαν μηδενὸς συλλαμβάνοντος , ἀλλὰ καὶ πάντων ἀποτρεπόντων , ἀντιταξάμενος καὶ μεταβαλὼν τὸ σχῆμα τοῦ πολέμου πρῶτος ἡγεμὼν τοῦ τολμᾶν κατέστη .
τὴν τοίνυν τελευτὴν ἐπαινῶ μὲν οὐδετέρου τῶν ἀνδρῶν , ἀλλ ἀνιῶμαι καὶ ἀγανακτῶ τῷ παραλόγῳ τοῦ συμπτώματος ·
καὶ θαυμάζω μὲν ἐν μάχαις τοσαύταις ὅσαις ἀποκάμοι τις ἂν καταριθμῶν , μη δὲ τρωθέντα τὸν Ἀννίβαν , ἄγαμαι δὲ καὶ τὸν ἐν τῇ Παιδείᾳ Χρυσάνταν , ὃς διηρμένος κοπίδα καὶ παίειν μέλλων πολέμιον , ὡς ὑπεσήμηνεν ἡ σάλπιγξ ἀνακλητικόν , ἀφεὶς τὸν ἄνδρα μάλα πρᾴως καὶ κοσμίως ἀνεχώρησεν .
οὐ μὴν ἀλλὰ τὸν Πελοπίδαν ποιεῖ συγγνωστὸν ἅμα τῷ τῆς μάχης καιρῷ παραθερμον ὄντα καὶ πρὸς τὴν ἄμυναν οὐκ ἀγεννῶς ἐκφέρων ὁ θυμός ·
ἄριστον μὲν γὰρ νικῶντα σῴζεσθαι τὸν στρατηγόν , εἰ δὲ θανεῖν , εἰς ἀρετὴν καταλύσαντα βίον , ὡς Εὐριπίδης φησίν 0 1 .
οὕτω γὰρ οὐ πάθος , ἀλλὰ πρᾶξις γίνεται τοῦ τελευτῶντος ὁ θάνατος .
πρὸς δὲ τῷ θυμῷ τοῦ Πελοπίδου καὶ τὸ τέλος αὐτὸ τὸ τῆς νίκης ἐν τῷ πεσεῖν τὸν τύραννον ὁρώμενον οὐ παντάπασιν ἀλόγως ἐπεσπάσατο τὴν ὁρμήν ·
χαλεπὸν γὰρ ἑτέρας οὕτω καλὴν καὶ λαμπρὰν ἐχούσης ὑπόθεσιν ἀριστείας ἐπιλαβέσθαι 0 .
μάρκελλος δὲ , μή τε χρείας μεγάλης ἐπικειμένης , μή τε τοῦ παρὰ τὰ δεινὰ πολλάκις ἐξιστάντος τὸν λογισμὸν ἐνθουσιασμοῦ παρεστῶτος , ὠσάμενος ἀπερισκέπτως εἰς κίνδυνον οὐ στρατηγοῦ πτῶμα , προδρόμου δέ τινος ἢ κατασκόπου πέπτωκεν , ὑπατείας πέντε καὶ τρεῖς θριάμβους καὶ σκῦλα καὶ τροπαιοφορίας ἀπὸ βασιλέων τοῖς προαποθνῄσκουσι Καρχηδονίων Ἴβηρσι καὶ Νομάσιν ὑποβαλών .
ὥστε νεμεσῆσαι αὐτοὺς ἐκείνους ἑαυτοῖς τοῦ κατορθώματος , ἄνδρα Ῥωμαίων ἄριστον ἀρετῇ καὶ δυνάμει μέγιστον καὶ δόξῃ λαμπρότατον ἐν τοῖς Φρεγελλανῶν προδιερευνηταῖς παραναλῶσθαι .
χρὴ δὲ ταῦτα μὴ κατηγορίαν εἶναι τῶν ἀνδρῶν νομίζειν , ἀλλ ὡς ἀγανάκτησίν τινα καὶ παρρησίαν ὑπὲρ αὐτῶν ἐκείνων πρὸς αὐτοὺς καὶ τὴν ἀνδρείαν αὐτῶν , εἰς ἣν τὰς ἄλλας κατανάλωσαν ἀρετάς ἀφειδήσαντες τοῦ βίου καὶ τῆς ψυχῆς , ὥσπερ ἑαυτοῖς , οὐ ταῖς πατρίσι μᾶλλον καὶ φίλοις καὶ συμμάχοις , ἀπολλυμένων 0 1 .
μετὰ δὲ τὸν θάνατον Πελοπίδας μὲν τοὺς συμμάχους ταφεῖς ἔσχεν , ὑπὲρ ὧν ἀπέθανε , Μάρκελλος δὲ τοὺς πολεμίους , ὑφ ὧν ἀπέθανε , ζηλωτὸν μὲν οὖν ἐκεῖνο καὶ μακάριον , κρεῖττον δὲ καὶ μεῖζον εὐνοίας χάριν ἀμειβομένης ἔχθρα λυποῦσαν ἀρετὴν θαυμάζουσα 0 .
τὸ γὰρ καλὸν ἐνταῦθα τὴν τιμὴν ἔχει μόνον , ἐκεῖ δὲ τὸ λυσιτελὲς καὶ ἡ χρεία μᾶλλον ἀγαπᾶται τῆς ἀρετῆς .
ἀριστείδης ὁ Λυσιμάχου φυλῆς μὲν ἦν Ἀντιοχίδος , τῶν δὲ δήμων Ἀλωπεκῆθεν .
περὶ δ οὐσίας αὐτοῦ λόγοι διάφοροι γεγόνασιν , οἱ μὲν ὡς ἐν πενίᾳ συντόνῳ καταβιώσαντος καὶ μετὰ τὴν τελευτὴν ἀπολιπόντος θυγατέρας δύο πολὺν χρόνον ἀνεκδότους δι ἀπορίαν γενομένας ·
πρὸς δὲ τοῦτον τὸν λόγον ὑπὸ πολλῶν εἰρημένον ἀντιτασσόμενος ὁ Φαληρεὺς Δημήτριος ἐν τῷ Σωκράτει χωρίον Φαληροῖ φησι γινώσκειν Ἀριστείδου γενόμενον , ἐν ᾧ τέθαπται , καὶ τεκμήρια τῆς περὶ τὸν οἶκον εὐπορίας ἓν μὲν ἡγεῖται τὴν ἐπώνυμον ἀρχήν , ἣν ἦρχεν ὁ τῷ κυάμῳ λαχὼν ἐκ τῶν γενῶν τῶν τὰ μέγιστα τιμήματα κεκτημένων , οὓς πεντακοσιομεδίμνους προσηγόρευον , ἕτερον δὲ τὸν ἐξοστρακισμόν 0 ·
οὐδενὶ γὰρ τῶν πενήτων , ἀλλὰ τοῖς ἐξ οἴκων τε μεγάλων καὶ διὰ γένους ὄγκον ἐπιφθόνων ὄστρακον ἐπιφέρεσθαι 0 ·
τρίτον δὲ καὶ τελευταῖον , ὅτι νίκης ἀναθήματα χορηγικοὺς τρίποδας ἐν Διονύσου καταλέλοιπεν , οἳ καὶ καθ ἡμᾶς ἐδείκνυντο τοιαύτην ἐπιγραφὴν διασώζοντες 0 ·
ἀντιοχὶς ἐνίκα , Ἀριστείδης ἐχορήγει , Ἀρχέστρατος ἐδίδασκε .
τουτὶ μὲν οὖν , καίπερ εἶναι δοκοῦν μέγιστον , ἀσθενέστατόν ἐστι .
καὶ γὰρ Ἐπαμεινώνδας , ὃν πάντες ἄνθρωποι γινώσκουσιν ἐν πενίᾳ καὶ τραφέντα πολλῇ καὶ βιώσαντα , καὶ Πλάτων ὁ φιλόσοφος οὐκ ἀφιλοτίμους ἀνεδέξαντο χορηγίας , ὁ μὲν αὐληταῖς ἀνδράσιν , ὁ δὲ παισὶ κυκλίοις χορηγήσας , τούτῳ μὲν Δίωνος τοῦ Συρακουσίου τὴν δαπάνην παρέχοντος , Ἐπαμεινώνδᾳ δὲ τῶν περὶ Πελοπίδαν 0 1 2 .
οὐ γὰρ ἔστι τοῖς ἀγαθοῖς ἀκήρυκτος καὶ ἄσπονδος πρὸς τὰς παρὰ τῶν φίλων δωρεὰς πόλεμος , ἀλλὰ τὰς εἰς ἀπόθεσιν καὶ πλεονεξίαν ἀγεννεῖς ἡγούμενοι καὶ ταπεινάς , ὅσαι φιλοτιμίας τινὸς ἀκερδοῦς ἔχονται καὶ λαμπρότητος οὐκ ἀπωθοῦνται 0 .
παναίτιος μέντοι περὶ τοῦ τρίποδος ἀποφαίνει τὸν Δημήτριον ὁμωνυμίᾳ διεψευσμένον ·
ἀπὸ γὰρ τῶν Μηδικῶν εἰς τὴν τελευτὴν τοῦ Πελοποννησιακοῦ πολέμου δύο μόνους Ἀριστείδας χορηγοὺς ἀναγράφεσθαι νικῶντας , ὧν οὐδέτερον εἶναι τῷ Λυσιμάχου τὸν αὐτόν , ἀλλὰ τὸν μὲν Ξενοφίλου πατρός , τὸν δὲ χρόνῳ πολλῷ νεώτερον , ὡς ἐλέγχει τὰ γράμματα τῆς μετ Εὐκλείδην ὄντα γραμματικῆς καὶ προσγεγραμμένος ὁ Ἀρχέστρατος , ὃν ἐν τοῖς Μηδικοῖς οὐδείς , ἐν δὲ τοῖς Πελοποννησιακοῖς συχνοὶ χορῶν διδάσκαλον ἀναγράφουσι 0 1 2 .
τὸ μὲν οὖν τοῦ Παναιτίου βέλτιον ἐπισκεπτέον ὅπως ἔχει .
τῷ δ ὀστράκῳ πᾶς ὁ διὰ δόξαν ἢ γένος ἢ λόγου δύναμιν ὑπὲρ τοὺς πολλοὺς νομιζόμενος ὑπέπιπτεν ·
ὅπου καὶ Δάμων ὁ Περικλέους διδάσκαλος , ὅτι τὸ φρονεῖν ἐδόκει τις εἶναι περιττός , ἐξωστρακίσθη .
καὶ μὴν ἄρξαι γε τὸν Ἀριστείδην ὁ Ἰδομενεὺς οὐ κυαμευτόν , ἀλλ ἑλομένων Ἀθηναίων φησίν .
εἰ δὲ καὶ μετὰ τὴν ἐν Πλαταιαῖς μάχην ἦρξεν , ὡς αὐτὸς ὁ Δημήτριος γέγραφε , καὶ πάνυ πιθανόν ἐστιν ἐπὶ δόξῃ τοσαύτῃ καὶ κατορθώμασι τηλικούτοις ἀξιωθῆναι δι ἀρετὴν ἧς διὰ πλοῦτον ἐτύγχανον οἱ λαγχάνοντες .
ἀλλὰ γὰρ ὁ μὲν Δημήτριος οὐ μόνον Ἀριστείδην , ἀλλὰ καὶ Σωκράτην δῆλός ἐστι τῆς πενίας ἐξελέσθαι φιλοτιμούμενος ὡς μεγάλου κακοῦ ·
καὶ γὰρ ἐκείνῳ φησὶν οὐ μόνον τὴν οἰκίαν ὑπάρχειν , ἀλλὰ καὶ μνᾶς ἑβδομήκοντα τοκιζομένας ὑπὸ Κρίτωνος .
ἀριστείδης δὲ Κλεισθένους μὲν τοῦ καταστησαμένου τὴν πολιτείαν μετὰ τοὺς τυράννους ἑταῖρος γενόμενος , ζηλώσας δὲ καὶ θαυμάσας μάλιστα τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν Λυκοῦργον τὸν Λακεδαιμόνιον , ἥψατο μὲν ἀριστοκρατικῆς πολιτείας , ἔσχε δ ἀντιτασσόμενον ὑπὲρ τοῦ δήμου Θεμιστοκλέα τὸν Νεοκλέους .
ἔνιοι μὲν οὖν φασιν παῖδας ὄντας αὐτοὺς καὶ συντρεφομένους ἀπ ἀρχῆς ἐν παντὶ καὶ σπουδῆς ἐχομένῳ καὶ παιδιᾶς πράγματι καὶ λόγῳ διαφέρεσθαι πρὸς ἀλλήλους , καὶ τὰς φύσεις εὐθὺς ὑπὸ τῆς φιλονεικίας ἐκείνης ἀνακαλύπτεσθαι , τὴν μὲν εὐχερῆ καὶ παράβολον καὶ πανοῦργον οὖσαν καὶ μετ ὀξύτητος ἐπὶ πάντα ῥᾳδίως φερομένην , τὴν δ ἱδρυμένην ἐν ἤθει βεβαίῳ καὶ πρὸς τὸ δίκαιον ἀτενῆ , ψεῦδος δὲ καὶ βωμολοχίαν καὶ ἀπάτην οὐ δ ἐν παιδιᾶς τινι τρόπῳ προσιεμένην .
ἀρίστων δ ὁ Κεῖος ἐξ ἐρωτικῆς ἀρχῆς γενέσθαι φησὶ καὶ προελθεῖν ἐπὶ τοσοῦτον τὴν ἔχθραν αὐτῶν .
στησίλεω γάρ , ὃς ἦν γένει Κεῖος , ἰδέᾳ τε καὶ μορφῇ σώματος πολὺ τῶν ἐν ὥρᾳ λαμπρότατος , ἀμφοτέρους ἐρασθέντας οὐ μετρίως ἐνεγκεῖν τὸ πάθος οὐ δ ἅμα λήγοντι τῷ κάλλει τοῦ παιδὸς ἀποθέσθαι τὴν φιλονεικίαν , ἀλλ ὥσπερ ἐγγυμνασαμένους ἐκείνῃ πρὸς τὴν πολιτείαν εὐθὺς ὁρμῆσαι διαπύρους ὄντας καὶ διαφόρως ἔχοντας 0 .
ὁ μὲν οὖν Θεμιστοκλῆς εἰς ἑταιρείαν ἐμβαλὼν ἑαυτὸν εἶχε πρόβλημα καὶ δύναμιν οὐκ εὐκαταφρόνητον , ὥστε καὶ πρὸς τὸν εἰπόντα καλῶς αὐτὸν ἄρξειν Ἀθηναίων , ἄνπερ ἴσος ᾖ καὶ κοινὸς ἅπασι μηδέποτε , εἰπεῖν , εἰς τοῦτον ἐγὼ καθίσαιμι τὸν θρόνον , ἐν ᾧ πλέον οὐδὲν ἕξουσιν οἱ φίλοι παρ ἐμοὶ τῶν ἀλλοτρίων ·
ἀριστείδης δὲ καθ ἑαυτὸν ὥσπερ ὁδὸν ἰδίαν ἐβάδιζε διὰ τῆς πολιτείας , πρῶτον μὲν οὐ βουλόμενος συναδικεῖν τοῖς ἑταίροις ἢ λυπηρὸς εἶναι μὴ χαριζόμενος , ἔπειτα τὴν ἀπὸ τῶν φίλων δύναμιν οὐκ ὀλίγους ἰδὼν ἐπαίρουσαν ἀδικεῖν ἐφυλάττετο , μόνῳ τῷ χρηστὰ καὶ δίκαια πράττειν καὶ λέγειν ἀξιῶν θαρρεῖν τὸν ἀγαθὸν πολίτην .
οὐ μὴν ἀλλά , πολλὰ κινουμένου τοῦ Θεμιστοκλέους παραβόλως καὶ πρὸς πᾶσαν αὐτῷ πολιτείαν ἐνισταμένου καὶ διακόπτοντος , ἠναγκάζετό που καὶ αὐτὸς τὰ μὲν ἀμυνόμενος , τὰ δὲ κολούων τὴν ἐκείνου δύναμιν χάριτι τῶν πολλῶν αὐξομένην ὑπεναντιοῦσθαι οἷς ἔπραττεν ὁ Θεμιστοκλῆς , βέλτιον ἡγούμενος παρελθεῖν ἔνια τῶν συμφερόντων τὸν δῆμον ἢ τῷ κρατεῖν ἐκεῖνον ἐν πᾶσιν ἰσχυρὸν γενέσθαι 0 .
τέλος δέ ποτε τοῦ Θεμιστοκλέους πράττοντός τι τῶν δεόντων ἀντικρούσας καὶ περιγενόμενος οὐ κατέσχεν , ἀλλ εἶπεν ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας ἀπιών , ὡς οὐκ ἔστι σωτηρία τοῖς Ἀθηναίων πράγμασιν , εἰ μὴ καὶ Θεμιστοκλέα καὶ αὐτὸν εἰς τὸ βάραθρον ἐμβάλοιεν .
πάλιν δὲ γράψας τινὰ γνώμην εἰς τὸν δῆμον , ἀντιλογίας οὔσης πρὸς αὐτὴν καὶ φιλονεικίας , ἐκράτει ·
μέλλοντος δὲ τοῦ προέδρου τὸν δῆμον ἐπερωτᾶν αἰσθόμενος ἐκ τῶν λόγων αὐτῶν τὸ ἀσύμφορον ἀπέστη τοῦ ψηφίσματος .
πολλάκις δὲ καὶ δι ἑτέρων εἰσέφερε τὰς γνώμας , ὡς μὴ φιλονεικίᾳ τῇ πρὸς αὐτὸν ὁ Θεμιστοκλῆς ἐμπόδιος εἴη τῷ συμφέροντι .
θαυμαστὴ δέ τις ἐφαίνετο αὐτοῦ παρὰ τὰς ἐν τῇ πολιτείᾳ μεταβολὰς ἡ εὐστάθεια , μή τε ταῖς τιμαῖς ἐπαιρομένου πρός τε τὰς δυσημερίας ἀθορύβως καὶ πρᾴως ἔχοντος , καὶ ὁμοίως ἡγουμένου χρῆναι τῇ πατρίδι παρέχειν ἑαυτὸν οὐ χρημάτων μόνον , ἀλλὰ καὶ δόξης προῖκα καὶ ἀμισθὶ πολιτευόμενον .
ὅθεν , ὡς ἔοικε , τῶν εἰς Ἀμφιάραον ὑπ Αἰσχύλου πεποιημένων ἰαμβείων ἐν τῷ θεάτρῳ λεγομένων 0 ·
οὐ γὰρ δοκεῖν δίκαιος , ἀλλ εἶναι θέλει , βαθεῖαν ἄλοκα διὰ φρενὸς καρπούμενος , ἀφ ἧς τὰ κεδνὰ βλαστάνει βουλεύματα , πάντες ἀπέβλεψαν εἰς Ἀριστείδην , ὡς ἐκείνῳ μάλιστα τῆς ἀρετῆς ταύτης προσηκούσης .
οὐ μόνον δὲ πρὸς εὔνοιαν καὶ χάριν , ἀλλὰ καὶ πρὸς ὀργὴν καὶ πρὸς ἔχθραν ἰσχυρότατος ἦν ὑπὲρ τῶν δικαίων ἀντιστῆναι .
λέγεται γοῦν ποτε διώκων ἐχθρόν ἐν δικαστηρίῳ , μετὰ τὴν κατηγορίαν οὐ βουλομένων ἀκούειν τοῦ κινδυνεύοντος τῶν δικαστῶν , ἀλλὰ τὴν ψῆφον εὐθὺς αἰτούντων ἐπ αὐτόν , ἀναπηδήσας τῷ κρινομένῳ συνικετεύειν , ὅπως ἀκουσθείη καὶ τύχοι τῶν νομίμων ·
πάλιν δὲ κρίνων ἰδιώταις δυσί , τοῦ ἑτέρου λέγοντος , ὡς πολλὰ τυγχάνει τὸν Ἀριστείδην ὁ ἀντίδικος λελυπηκὼς λέγ , ὦ γαθέ , φάναι , μᾶλλον , εἴ τι σὲ κακὸν πεποίηκε 0 ·
σοὶ γάρ , οὐκ ἐμαυτῷ , δικάζω .
τῶν δὲ δημοσίων προσόδων αἱρεθεὶς ἐπιμελητὴς οὐ μόνον τοὺς καθ αὑτόν , ἀλλὰ καὶ τοὺς πρὸ αὑτοῦ γενομένους ἄρχοντας ἀπεδείκνυε πολλὰ νενοσφισμένους , καὶ μάλιστα τὸν Θεμιστοκλέα ·
σοφὸς γὰρ ἁνήρ , τῆς δὲ χειρὸς οὐ κρατῶν 0 1 .
διὸ καὶ συναγαγὼν πολλοὺς ἐπὶ τὸν Ἀριστείδην ἐν ταῖς εὐθύναις διώκων κλοπῆς καταδίκῃ περιέβαλεν , ὥς φησιν Ἰδομενεύς .
ἀγανακτούντων δὲ τῶν πρώτων ἐν τῇ πόλει καὶ βελτίστων , οὐ μόνον ἀφείθη τῆς ζημίας , ἀλλὰ καὶ πάλιν ἄρχων ἐπὶ τὴν αὐτὴν διοίκησιν ἀπεδείχθη .
προσποιούμενος δὲ τῶν προτέρων μεταμέλειν αὐτῷ καὶ μαλακώτερον ἐνδιδοὺς ἑαυτόν , ἤρεσκε τοῖς τὰ κοινὰ κλέπτουσιν οὐκ ἐξελέγχων οὐ δ ἀκριβολογούμενος , ὥστε καταπιμπλαμένους τῶν δημοσίων ὑπερεπαινεῖν τὸν Ἀριστείδην καὶ δεξιοῦσθαι τὸν δῆμον ὑπὲρ αὐτοῦ , σπουδάζοντας ἄρχοντα πάλιν αἱρεθῆναι .
μελλόντων δὲ χειροτονεῖν ἐπετίμησε τοῖς Ἀθηναίοις ·
ὅτε μὲν γάρ , ἔφη , πιστῶς καὶ καλῶς ὑμῖν ἦρξα , πρ οὐπηλακίσθην ·
ἐπεὶ δὲ πολλὰ τῶν κοινῶν καταπροεῖμαι τοῖς κλέπτουσι θαυμαστὸς εἶναι δοκῶ πολίτης .
αὐτὸς μὲν οὖν αἰσχύνομαι τῇ νῦν τιμῇ μᾶλλον ἢ τῇ πρώην καταδίκῃ , συνάχθομαι δ ὑμῖν , παρ οἷς ἐνδοξότερόν ἐστι τοῦ σώζειν τὰ δημόσια τὸ χαρίζεσθαι τοῖς πονηροῖς 0 .
ταῦτα δ εἰπὼν καὶ τὰς κλοπὰς ἐξελέγξας τοὺς μὲν τότε βοῶντας ὑπὲρ αὐτοῦ καὶ μαρτυροῦντας ἐπεστόμισε , τὸν δ ἀληθινὸν καὶ δίκαιον ἀπὸ τῶν βελτίστων ἔπαινον εἶχεν .
ἐπεὶ δὲ Δᾶτις ὑπὸ Δαρείου πεμφθεὶς λόγῳ μὲν ἐπιθεῖναι δίκην Ἀθηναίοις , ὅτι Σάρδεις ἐνέπρησαν , ἔργῳ δὲ καταστρέψασθαι τοὺς Ἕλληνας , εἰς Μαραθῶνα παντὶ τῷ στόλῳ κατέσχε καὶ τὴν χώραν ἐπόρθει , τῶν δέκα καθεστώτων τοῖς Ἀθηναίοις ἐπὶ τὸν πόλεμον στρατηγῶν μέγιστον μὲν εἶχεν ἀξίωμα Μιλτιάδης , δόξῃ δὲ καὶ δυνάμει δεύτερος ἦν Ἀριστείδης .
καὶ τότε περὶ τῆς μάχης γνώμῃ τῇ Μιλτιάδου προσθέμενος οὐ μικρὰν ἐποίησε ῥοπήν ·
καὶ παρ ἡμέραν ἑκάστου στρατηγοῦ τὸ κράτος ἔχοντος , ὡς περιῆλθεν εἰς αὐτὸν ἡ ἀρχή , παρέδωκε Μιλτιάδῃ , διδάσκων τοὺς συνάρχοντας , ὅτι τὸ πείθεσθαι καὶ ἀκολουθεῖν τοῖς εὖ φρονοῦσιν οὐκ αἰσχρόν , ἀλλὰ σεμνόν ἐστι καὶ σωτήριον .
οὕτω δὲ πραΰνας τὴν φιλονεικίαν καὶ προτρεψάμενος αὐτοὺς ἀγαπᾶν μιᾷ γνώμῃ τῇ κρατίστῃ χρωμένους , ἔρρωσε τὸν Μιλτιάδην τῷ ἀπερισπάστῳ τῆς ἐξουσίας ἰσχυρὸν γενόμενον .
χαίρειν γὰρ ἐῶν ἕκαστος ἤδη τὸ παρ ἡμέραν ἄρχειν ἐκείνῳ προσεῖχεν .
ἐν δὲ τῇ μάχῃ μάλιστα τῶν Ἀθηναίων τοῦ μέσου πονήσαντος καὶ πλεῖστον ἐνταῦθα χρόνον τῶν βαρβάρων ἀντερεισάντων κατὰ τὴν Λεοντίδα καὶ τὴν Ἀντιοχίδα φυλήν , ἠγωνίσαντο λαμπρῶς τεταγμένοι παρ ἀλλήλους ὅ τε Θεμιστοκλῆς καὶ ὁ Ἀριστείδης ·
ὁ μὲν γὰρ Λεοντίδος ἦν , ὁ δ Ἀντιοχίδος 0 1 ·
ἐπεὶ δὲ τρεψάμενοι τοὺς βαρβάρους ἐνέβαλον εἰς τὰς ναῦς καὶ πλέοντας οὐκ ἐπὶ νήσων ἑώρων , ἀλλ ὑπὸ τοῦ πνεύματος καὶ τῆς θαλάσσης εἴσω πρὸς τὴν Ἀττικὴν ἀποβιαζομένους , φοβηθέντες μὴ τὴν πόλιν ἔρημον λάβωσι τῶν ἀμυνομένων , ταῖς μὲν ἐννέα φυλαῖς ἠπείγοντο πρὸς τὸ ἄστυ καὶ κατήνυσαν αὐθημερόν ·
ἐν δὲ Μαραθῶνι μετὰ τῆς ἑαυτοῦ φυλῆς Ἀριστείδης ἀπολειφθεὶς φύλαξ τῶν αἰχμαλώτων καὶ τῶν λαφύρων οὐκ ἐψεύσατο τὴν δόξαν , ἀλλὰ χύδην μὲν ἀργύρου καὶ χρυσοῦ παρόντος , ἐσθῆτος δὲ παντοδαπῆς καὶ χρημάτων ἄλλων ἀμυθήτων ἐν ταῖς σκηναῖς καὶ τοῖς ἡλωκόσι σκάφεσιν ὑπαρχόντων , οὔ τ αὐτὸς ἐπεθύμησε θιγεῖν οὔ τ ἄλλον εἴασε , πλὴν εἴ τινες ἐκεῖνον λαθόντες ὠφελήθησαν ·
ὧν ἦν καὶ Καλλίας ὁ δᾳδοῦχος .
τούτῳ γάρ τις , ὡς ἔοικε , τῶν βαρβάρων προσέπεσεν οἰηθεὶς βασιλέα διὰ τὴν κόμην καὶ τὸ στρόφιον εἶναι ·
προσκυνήσας δὲ καὶ λαβόμενος τῆς δεξιᾶς ἔδειξε πολὺ χρυσίον ἐν λάκκῳ τινὶ κατορωρυγμένον .
ὁ δὲ Καλλίας ὠμότατος ἀνθρώπων καὶ παρανομώτατος γενόμενος τὸν μὲν χρυσὸν ἀνείλετο , τὸν δ ἄνθρωπον , ὡς μὴ κατείποι πρὸς ἑτέρους , ἀπέκτεινεν .
ἐκ τούτου φασὶ καὶ λακκοπλούτους ὑπὸ τῶν κωμικῶν τοὺς ἀπὸ τῆς οἰκίας λέγεσθαι , σκωπτόντων εἰς τὸν τόπον , ἐν ᾧ τὸ χρυσίον ὁ Καλλίας εὗρεν .
ἀριστείδης δὲ τὴν ἐπώνυμον εὐθὺς ἀρχὴν ἦρξε .
καίτοι φησὶν ὁ Φαληρεὺς Δημήτριος ἄρξαι τὸν ἄνδρα μικρὸν ἔμπροσθεν τοῦ θανάτου μετὰ τὴν ἐν Πλαταιαῖς μάχην .
ἐν δὲ ταῖς ἀναγραφαῖς μετὰ μὲν Ξανθιππίδην , ἐφ οὗ Μαρδόνιος ἡττήθη Πλαταιᾶσιν , οὐ δ ὁμώνυμον Ἀριστείδην ἐν πάνυ πολλοῖς λαβεῖν ἔστι , μετὰ δὲ Φαίνιππον , ἐφ οὗ τὴν ἐν Μαραθῶνι μάχην ἐνίκων , εὐθὺς Ἀριστείδης ἄρχων ἀναγέγραπται .
πασῶν δὲ τῶν περὶ αὐτὸν ἀρετῶν ἡ δικαιοσύνη μάλιστα τοῖς πολλοῖς αἴσθησιν παρεῖχε διὰ τὸ τὴν χρείαν ἐνδελεχεστάτην αὐτῆς καὶ κοινοτάτην ὑπάρχειν .
ὅθεν ἀνὴρ πένης καὶ δημοτικὸς ἐκτήσατο τὴν βασιλικωτάτην καὶ θειοτάτην προσηγορίαν τὸν Δίκαιον ·
ὃ τῶν βασιλέων καὶ τυράννων οὐδεὶς ἐζήλωσεν , ἀλλὰ Πολιορκηταὶ καὶ Κεραυνοὶ καὶ Νικάτορες , ἔνιοι δ Ἀετοὶ καὶ Ἱέρακες ἔχαιρον προσαγορευόμενοι , τὴν ἀπὸ τῆς βίας καὶ τῆς δυνάμεως , ὡς ἔοικε , μᾶλλον ἢ τὴν ἀπὸ τῆς ἀρετῆς δόξαν ἀγαπῶντες 0 .
καίτοι τὸ θεῖον , ᾧ γλίχονται συνοικειοῦν καὶ συναφομοιοῦν αὑτούς , τρισὶ δοκεῖ διαφέρειν , ἀφθαρσίᾳ καὶ δυνάμει καὶ ἀρετῇ , ὧν καὶ σεμνότατον ἡ ἀρετὴ καὶ θειότατόν ἐστιν .
ἀφθάρτῳ μὲν γὰρ εἶναι καὶ τῷ κενῷ καὶ τοῖς στοιχείοις συμβέβηκε , δύναμιν δὲ καὶ σεισμοὶ καὶ κεραυνοὶ καὶ πνευμάτων ὁρμαὶ καὶ ῥευμάτων ἐπιφοραὶ μεγάλην ἔχουσι , δίκης δὲ καὶ θέμιδος οὐδὲν ὅτι μὴ τῷ φρονεῖν καὶ λογίζεσθαι μεταλαγχάνει 0 .
διὸ καὶ τριῶν ὄντων , ἃ πεπόνθασιν οἱ πολλοὶ πρὸς τὸ θεῖον , ζήλου καὶ φόβου καὶ τιμῆς , ζηλοῦν μὲν αὐτοὺς καὶ μακαρίζειν ἐοίκασι κατὰ τὸ ἄφθαρτον καὶ ἀΐδιον , ἐκπλήττεσθαι δὲ καὶ δεδιέναι κατὰ τὸ κύριον καὶ δυνατόν , ἀγαπᾶν δὲ καὶ τιμᾶν καὶ σέβεσθαι κατὰ τὴν δικαιοσύνην .
ἀλλά , καίπερ οὕτω διακείμενοι , τῆς μὲν ἀθανασίας , ἣν ἡ φύσις ἡμῶν οὐ δέχεται , καὶ τῆς δυνάμεως , ἧς ἐν τῇ τύχῃ κεῖται τὸ πλεῖστον , ἐπιθυμοῦσι , τὴν δ ἀρετήν , ὃ μόνον ἐστὶ τῶν θείων ἀγαθῶν ἐφ ἡμῖν , ἐν ὑστέρῳ τίθενται , κακῶς φρονοῦντες , ὡς τὸν ἐν δυνάμει καὶ τύχῃ μεγάλῃ καὶ ἀρχῇ βίον ἡ μὲν δικαιοσύνη ποιεῖ θεῖον , ἡ δ ἀδικία θηριώδη 0 1 2 .
τῷ δ οὖν Ἀριστείδῃ συνέβη τὸ πρῶτον ἀγαπωμένῳ διὰ τὴν ἐπωνυμίαν ὕστερον φθονεῖσθαι , μάλιστα μὲν τοῦ Θεμιστοκλέους λόγον εἰς τοὺς πολλοὺς διαδιδόντος , ὡς Ἀριστείδης ἀνῃρηκὼς τὰ δικαστήρια τῷ κρίνειν ἅπαντα καὶ δικάζειν , λέληθε μοναρχίαν ἀδορυφόρητον ἑαυτῷ κατεσκευασμένος ·
ἤδη δέ που καὶ ὁ δῆμος ἐπὶ τῇ νίκῃ μέγα φρονῶν καὶ τῶν μεγίστων ἀξιῶν αὑτὸν ἤχθετο τοῖς ὄνομα καὶ δόξαν ὑπὲρ τοὺς πολλοὺς ἔχουσι .
καὶ συνελθόντες εἰς ἄστυ πανταχόθεν ἐξοστρακίζουσι τὸν Ἀριστείδην , ὄνομα τῷ φθόνῳ τῆς δόξης φόβον τυραννίδος θέμενοι .
μοχθηρίας γὰρ οὐκ ἦν κόλασις ὁ ἐξοστρακισμός , ἀλλ ἐκαλεῖτο μὲν δι εὐπρέπειαν ὄγκου καὶ δυνάμεως βαρυτέρας ταπείνωσις καὶ κόλουσις , ἦν δὲ φθόνου παραμυθία φιλάνθρωπος , εἰς ἀνήκεστον οὐδέν , ἀλλ εἰς μετάστασιν ἐτῶν δέκα τὴν πρὸς τὸ λυποῦν ἀπερειδομένου δυσμένειαν .
ἐπεὶ δ ἤρξαντό τινες ἀνθρώπους ἀγεννεῖς καὶ πονηροὺς ὑποβάλλειν τῷ πράγματι , τελευταῖον ἁπάντων Ὑπέρβολον ἐξοστρακίσαντες ἐπαύσαντο .
λέγεται δὲ τὸν Ὑπέρβολον ἐξοστρακισθῆναι διὰ τοιαύτην αἰτίαν .
ἀλκιβιάδης καὶ Νικίας μέγιστον ἐν τῇ πόλει δυνάμενοι διεστασίαζον .
ὡς οὖν ὁ δῆμος ἔμελλε φέρειν τὸ ὄστρακον καὶ δῆλος ἦν τὸν ἕτερον γράψων , διαλεχθέντες ἀλλήλοις καὶ τὰς στάσεις ἑκατέρας εἰς τ αὐτὸ συναγαγόντες τὸν Ὑπέρβολον ἐξοστρακισθῆναι παρεσκεύασαν .
ἐκ δὲ τούτου δυσχεράνας ὁ δῆμος ὡς καθυβρισμένον τὸ πρᾶγμα καὶ προπεπηλακισμένον ἀφῆκε παντελῶς καὶ κατέλυσεν 0 .
ἦν δὲ τοιοῦτον , ὡς τύπῳ φράσαι , τὸ γινόμενον .
ὄστρακον λαβὼν ἕκαστος καὶ γράψας ὃν ἐβούλετο μεταστῆσαι τῶν πολιτῶν , ἔφερεν εἰς ἕνα τόπον τῆς ἀγορᾶς περιπεφραγμένον ἐν κύκλῳ δρυφάκτοις .
οἱ δ ἄρχοντες πρῶτον μὲν διηρίθμουν τὸ σύμπαν ἐν τ αὐτῷ τῶν ὀστράκων πλῆθος ·
εἰ γὰρ ἑξακισχιλίων ἐλάττονες οἱ φέροντες εἶεν , ἀτελὴς ἦν ὁ ἐξοστρακισμός ·
ἔπειτα τῶν ὀνομάτων ἕκαστον ἰδίᾳ θέντες τὸν ὑπὸ τῶν πλείστων γεγραμμένον ἐξεκήρυττον εἰς ἔτη δέκα , καρπούμενον τὰ αὑτοῦ .
γραφομένων οὖν τότε τῶν ὀστράκων λέγεταί τινα τῶν ἀγραμμάτων καὶ παντελῶς ἀγροίκων ἀναδόντα τῷ Ἀριστείδῃ τὸ ὄστρακον ὡς ἑνὶ τῶν τυχόντων παρακαλεῖν , ὅπως Ἀριστείδην ἐγγράψειε .
τοῦ δὲ θαυμάσαντος καὶ πυθομένου , μή τι κακὸν αὐτὸν Ἀριστείδης πεποίηκεν , οὐδέν , εἶπεν , οὐ δὲ γιγνώσκω τὸν ἄνθρωπον , ἀλλ ἐνοχλοῦμαι πανταχοῦ τὸν Δίκαιον ἀκούων .
ταῦτα ἀκούσαντα τὸν Ἀριστείδην ἀποκρίνασθαι μὲν οὐδέν , ἐγγράψαι δὲ τ οὔνομα τῷ ὀστράκῳ καὶ ἀποδοῦναι .
τῆς δὲ πόλεως ἀπαλλαττόμενος ἤδη , τὰς χεῖρας ἀνατείνας πρὸς τὸν οὐρανὸν εὔξατο τὴν ἐναντίαν , ὡς ἔοικεν , εὐχὴν τῷ Ἀχιλλεῖ , μηδένα καιρὸν Ἀθηναίους καταλαβεῖν , ὃς ἀναγκάσει τὸν δῆμον Ἀριστείδου μνησθῆναι .
τρίτῳ δ ἔτει Ξέρξου διὰ Θετταλίας καὶ Βοιωτίας ἐλαύνοντος ἐπὶ τὴν Ἀττικήν , λύσαντες τὸν νόμον ἐψηφίσαντο τοῖς μεθεστῶσι κάθοδον , μάλιστα φοβούμενοι τὸν Ἀριστείδην , μὴ προσθέμενος τοῖς πολεμίοις διαφθείρῃ καὶ μεταστήσῃ πολλοὺς τῶν πολιτῶν πρὸς τὸν βάρβαρον , οὐκ ὀρθῶς στοχαζόμενοι τοῦ ἀνδρός , ὅς γε καὶ πρὸ τοῦ δόγματος τούτου διετέλει προτρέπων καὶ παροξύνων τοὺς Ἕλληνας ἐπὶ τὴν ἐλευθερίαν , καὶ μετὰ τὸ δόγμα τοῦτο , Θεμιστοκλέους στρατηγοῦντος αὐτοκράτορος , πάντα συνέπραττε καὶ συνεβούλευεν , ἐνδοξότατον ἐπὶ σωτηρίᾳ κοινῇ ποιῶν τὸν ἔχθιστον .
ὡς γὰρ ἀπολιπεῖν τὴν Σαλαμῖνα βουλευομένων τῶν περὶ Εὐρυβιάδην αἱ βαρβαρικαὶ τριήρεις νύκτωρ ἀναχθεῖσαι καὶ περιβαλοῦσαι τόν τε πόρον ἐν κύκλῳ καὶ τὰς νήσους κατεῖχον , οὐδενὸς προειδότος τὴν κύκλωσιν ἧκεν ὁ Ἀριστείδης ἀπ Αἰγίνης παραβόλως διὰ τῶν πολεμίων νεῶν διεκπλεύσας ·
καὶ νυκτὸς ἐλθὼν ἐπὶ τὴν σκηνὴν τοῦ Θεμιστοκλέους καὶ καλέσας αὐτὸν ἔξω μόνον 0 .
ἡμεῖς , εἶπεν , ὦ Θεμιστόκλεις , εἰ σωφρονοῦμεν , ἤδη τὴν κενὴν καὶ μειρακιώδη στάσιν ἀφέντες ἀρξώμεθα σωτηρίου καὶ καλῆς φιλονεικίας πρὸς ἀλλήλους ἁμιλλώμενοι σῶσαι τὴν Ἑλλάδα , σὺ μὲν ἄρχων καὶ στρατηγῶν , ἐγὼ δ ὑπουργῶν καὶ συμβουλεύων , ἐπεὶ καὶ νῦν σε πυνθάνομαι μόνον ἅπτεσθαι τῶν ἀρίστων λογισμῶν , κελεύοντα διαναυμαχεῖν ἐν τοῖς στενοῖς τὴν ταχίστην 0 .
καί σοι τῶν συμμάχων ἀντιπραττόντων οἱ πολέμιοι συνεργεῖν ἐοίκασι ·
τὸ γὰρ ἐν κύκλῳ καὶ κατόπιν ἤδη πέλαγος ἐμπέπλησται νεῶν πολεμίων , ὥστε καὶ τοὺς μὴ θέλοντας ἀνάγκη κατείληφεν ἀγαθοὺς ἄνδρας εἶναι καὶ μάχεσθαι ·
φυγῆς γὰρ ὁδὸς οὐ λέλειπται .
πρὸς ταῦτα ὁ Θεμιστοκλῆς εἶπεν ·
οὐκ ἂν ἐβουλόμην , ὦ Ἀριστείδη , σὲ κατὰ τοῦτό μου κρείττονα γενέσθαι , πειράσομαι δὲ πρὸς καλὴν ἀρχὴν ἁμιλλώμενος ὑπερβάλλεσθαι τοῖς ἔργοις .