Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
τίνα γὰρ ἐξ ὑμῶν αἰτήσας φησὶν ὁ υἱὸς ἄρτον , μὴ λίθον δώσει αὐτῷ ;
ἢ ἰχθύν , μὴ ἀντὶ ἰχθύος ὄφιν 0 ;
ἢ ᾠόν , μὴ ἀντὶ ᾠοῦ σκορπίον ; 0 .
Εἶτα ἐκ παραθέσεως τοῦ ἀνθρωπίνου τὸ κρεῖττον ὑποθέμενός φησιν ·
Εἰ οὖν ὑμεῖς πονηροὶ ὄντες οἴδατε ἀγαθὰ δόματα διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν , πόσῳ μᾶλλον ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος δώσει ἀγαθὰ τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν ; .
ὁρᾷς πῶς ἐκ παραθέσεως τοῦ ἐναντίου τὸ ἐναντίον ἔδειξεν ;
τοιαύτῃ κέχρηται καὶ ἀλλαχοῦ τῇ παραβολῇ , καθὼς ἔφθην εἰπών .
τίς δὲ αὕτη καὶ τίνα δύναμιν ἔχει , καλὸν οἶμαι καὶ ἀναγκαῖον εἰπεῖν 0 .
κριτής φησιν τις ἦν ἐν τῇ πόλει , τὸν θεὸν μὴ φοβούμενος καὶ ἄνθρωπον μὴ ἐντρεπόμενος .
χήρα τούτῳ παρηνώχλει ἐπιμένουσα , καὶ πλέον ἤνυεν οὐδέν .
ἡ γὰρ ἀθεΐα καὶ ἡ ἀποτομία οὐκ ἐδυσωπεῖτο τῇ ἱκεσίᾳ .
ἀλλ ὅμως ἐνίκησεν ἡ παραμονὴ τὴν ἀνήμερον αὐστηρότητα ·
καί φησιν πρὸς ἑαυτὸν ὁ κριτὴς ἐκεῖνος τῆς ἀδικίας ·
Εἰ καὶ θεὸν μὴ φοβοῦμαι καὶ ἀνθρώπους μὴ αἰσχύνομαι , ἀλλά γε , διὰ τὸ παρέχειν μοι αὐτὴν κόπους , οὐ μὴ ἐκδικήσω αὐτήν .
ταῦτα ἡ παραβολή 0 .
Εἶτα ὁ σωτὴρ βουλόμενος ἀπὸ τοῦ ἐναντίου τὸ ἐναντίον πάλιν δεῖξαι ἐπήγαγεν εὐθέως ·
βλέπετε τί εἶπεν ὁ κριτὴς τῆς ἀδικίας .
ὁ δὲ θεὸς οὐ ποιήσῃ τὴν ἐκδίκησιν τῶν πρὸς αὐτὸν βοώντων ; .
Εἰ τὸν ἄδικον , φησί , καὶ ἀπηνῆ ἔκαμψεν πρὸς συμπάθειαν ἡ παραμονὴ τῆς χήρας , τὸν ἀγαθὸν θεὸν καὶ φιλόστοργον πατέρα καὶ φιλάνθρωπον δεσπότην ἡ παραμονὴ τῶν προσεδρευόντων οὐκ ἐπισπάσεται πρὸς ἔλεον ;
ταῦτα δι ἐκείνης ἐδίδαξεν τῆς παραβολῆς ·
ταῦτα καὶ διὰ τῆς παρούσης ὑποτίθεται ·
καὶ ἡμῖν λέγω ·
αἰτεῖτε καὶ λήψεσθε ·
κρούετε καὶ ἀνοιγήσεται .
κατὰ τὴν εἰκόνα τοῦ κρούσαντος καὶ λέγοντος 0 ·
φίλε , ἄνοιξον , ζητεῖτε καὶ αἰτεῖτε , καὶ εὑρήσετε .
ἀλλ ὅταν αἰτῇς παρὰ θεοῦ , νόησον τίνα ἐστὶν ἃ αἰτεῖς καὶ παρὰ τίνος αἰτεῖς .
πολλοὶ γάρ , ἀδελφοί , διαφόρους περὶ θεοῦ δόξας λαμβάνουσιν ἐν ταῖς προσευχαῖς καὶ βούλονται τὸν θεόν , ὅτε μὲν αὐτοὶ προσεύχονται ὑπὲρ τῶν οἰκείων ἁμαρτημάτων , ἀγαθὸν εἶναι καὶ φιλάνθρωπον ·
ὅταν δὲ καλῶσιν αὐτὸν εἰς ἐκδίκησιν τῶν ἀδικούντων , αὐστηρὸν εἶναί τινα καὶ δίκαιον καὶ πολλῆς γέμοντα δικαιοκρισίας .
Οἷον ὅταν τις ὑπὲρ ἑαυτοῦ καταστὰς εὔχηται , κέχρηται φωναῖς ταῖς πειθούσαις ὁμοῦ καὶ δυσωπούσαις τὸν θεόν ·
δέομαι , λέγων , Κύριε , ἐλέησόν με τὸν ἀνάξιον ·
δέομαι , κύριε , ἀγαθὸς εἶ , φιλάνθρωπος εἶ , παρορᾷς ἁμαρτήματα , ὑπερβαίνεις ἀδικήματα .
ἐὰν ἀνομίας παρατηρήσῃ , κύριε , τίς ὑποστήσεταί σοι ;
ποίησον μετ ἐμοῦ κατὰ τὸ ἔλεός σου .
ταῦτα μὲν ἅπαντες λέγουσιν ὅταν ὑπὲρ ἑαυτῶν εὔχονται ·
ὅταν δέ τις ἔλθῃ κατ ἐχθροῦ λυπούμενος , ταύτης ἐπιλανθάνεται τῆς φωνῆς , πρὸς ἑτέραν δὲ ἔννοιαν τρέπει τὴν ἱκεσίαν .
καί τί φησιν ἐνταῦθα ;
κύριε , κριτὴς εἶ δίκαιος , οὐκ ἀρέσκει σοι τὰ φαῦλα ·
ἐκδίκησόν με ἐκ τῶν ἐχθρῶν μου ·
κριτὴς εἶ ἀληθείας ·
μὴ μακροθυμήσῃς τοῖς ἐχθροῖς μου , ἀλλ ὡς κριτὴς ἀληθείας δίκασον τὴν ἀλήθειαν .
Ὅτε σοὶ δικάζω , βούλει με εἶναι ἀγαθὸν ;
ὅτε τοῖς σοῖς ἐχθροῖς δικάζω , βούλει με εἶναι δίκαιον ;
ἐπελάθου σου τῶν προτέρων εὐχῶν ;
Οὐκ ἀγαθὸν ἐκάλεις ;
οὐχ ὡς φιλάνθρωπον ἐδυσώπεις ;
οὐχ ὡς μακρόθυμον παρεκάλεις 0 ;
πρὸς τὰς ὑμετέρας γνώμας ἐμαυτὸν μερίσω ;
καὶ πρὸς τὰ ὑμῖν ἀρέσκοντα πωλήσω τὸ δίκαιον ;
ἀλλ οὐχ οἷόν τε ἐστὶ σοὶ μὲν ὑπάρξαι τὰ παρὰ τῆς ἀγαθότητος ἀγαθά , τοῖς δὲ σοῖς ἐχθροῖς τὰ τῆς δικαιοκρισίας ἔννομα 0 .
ὁ γὰρ ἀγαθός , πρὸς πάντας ἀγαθός , καὶ ὁ δίκαιος , πρὸς πάντας φυλάσσει τὸ δίκαιον 0 .
ὅρα οὖν μὴ κατὰ τῶν ἐχθρῶν εὐχόμενος κατὰ σαυτοῦ κινήσῃς τὸν δίκαιον ·
ὁ γὰρ δίκαιος ἐξετάζει καὶ τὰ σὰ μετὰ τῶν ἄλλων , ὥστε ἐὰν μὲν ὡς δίκαιον κατὰ τῶν ἐχθρῶν καλῇς , ἀνάγκῃ καὶ κατὰ σαυτοῦ τὸν κριτὴν παροξύνεις ·
ἐὰν δὲ ὡς ἀγαθὸν περὶ σαυτοῦ παρακαλέσῃς , ἀγαθὸς ἔσται πρὸς πάντας κ ἂν μὴ θέλῃς .
δεῖ οὖν εὐχόμενον τοιαῦτα αἰτεῖν τὰ τῷ θεῷ ἀρέσκοντα , δεῖ εὐχόμενον τοιαῦτα παρακαλεῖν , οἷα εἶτα τὸν θεὸν ἀναπαύοντα 0 .
Εἰ γὰρ ὁ σωτὴρ εἰπών 0 ·
πάτερ , εἰ δυνατόν , παρελθέτω ἀπ ἐμοῦ τὸ ποτήριον ἐπήγαγε 0 ·
πλὴν οὐχ ὡς ἐγὼ θέλω ἀλλ ὡς σύ , σύ , ἄνθρωπος εὐτελής , τῇ ἑαυτοῦ γνώμῃ δικάζεις , καὶ οὐ τῇ θείᾳ γνώμῃ παραχωρεῖς 0 ;
ἀλλὰ γὰρ εἰς αὐτὴν λοιπὸν ἄγω τὴν ὑπόθεσιν τὸν λόγον , ἐπειδήπερ οἶδα τοῦτο παρ ὑμῶν ἀπαιτούμενος .
ὁρῶ μὲν οὖν στενοχωρουμένους ὑμᾶς ἅπαντας καὶ τῷ πόνῳ συνεχομένους , ἀλλὰ παραμυθεῖται καὶ παρορμᾷ πρὸς τὴν ἀκρόασιν ἅπαντας καλῶς λέγων ὁ Ἡσαΐας ·
μάθετε ἀκούειν στενοχωρούμενοι .
καλῶς εἶπεν μὲν ἐκεῖνος , καλῶς δὲ ὑπηκούσατε πάντες ὑμεῖς , σώματι μὲν στενοχωρούμενοι , πνεύματι δὲ ἀνιέμενοι .
ἡ γὰρ παροῦσα θλῖψις πολλῶν ἀπαλλάττει θλίψεων .
Οἱ διὰ θεὸν ἱδρῶτες , πᾶσαν ἁμαρτημάτων λύουσι νόσον .
κρίσις ἱδρῶτος , ἐκ φύσεως τικτομένη , λύει νόσον σώματος ·
ἱδρῶτες δὲ διὰ θεὸν καὶ τὸν τοῦ θεοῦ λόγον , ὡς ἀπὸ πηγῆς τοῦ πόθου προϊόντες , οὐ λύουσιν ἄρδην τῶν ἁμαρτημάτων τὴν νόσον ;
Οἶδα παρ ὑμῖν ἀπαιτούμενος τὸν παραλειφθέντα λόγον .
καὶ πολλοὶ μὲν ὡς φίλοι καὶ ποθοῦσι καὶ ζητοῦσι , πολλοὶ δὲ καὶ ἁπλῶς ῥήσεις θηρῶσι καὶ διαβάλλειν ἐπιχειροῦσιν 0 .
Οὐ γὰρ διέλαθε πάντας ὡς πολλοὶ τῶν διαβαλλόντων διεθρύλλησαν ὡς ἆρα ἡμεῖς ἀνεξέταστον δι ἀτονίαν καταλελοίπαμεν τὸν λόγον .
ἐγὼ δὲ τῶν τοιούτων θαυμάζω οὐ τὴν κατηγορίαν ἀλλὰ τὴν ἀκαιρίαν .
ἐγκαλεῖς ὡς δανείσας καὶ τὸ δάνειον οὐκ ἀπειληφώς .
μὴ γὰρ ἀπαιτούμενος τὸν λόγον ἔφυγον τὴν λύσιν ;
μὴ γὰρ ἑτέρου προβαλόντος μοι ζήτησιν ἀπεσεισάμην τὸ ζήτημα ;
Αὐτὸς ἐπηγγειλάμην , αὐτὸς ἐπελαθόμην .
καί διὰ τί , φησίν , ἐπελάθου ;
Οὐκοῦν ἐγκάλει τῷ πάθει τῆς φύσεως , καὶ μὴ μέμφου τὸν λόγον τῆς ἐξηγήσεως .
μάλιστα μέν , εἰ καὶ ὑπερέβαινεν ἡμᾶς ἡ ἐξήγησις , οὐ πάντως τῇ ἀσθενείᾳ τοῦ λόγου συνδιεφθείρετο καὶ ἡ δύναμις τοῦ ζητουμένου Οὐ γὰρ παρὰ τὴν ἐμὴν ἀτονίαν προδίδοται τῆς ἀληθείας τὰ δίκαια .
ἐπὶ δὲ τοῦ προκειμένου ἡ αἰτία τῆς ὑπερθέσεως δήλη 0 .
τῷ γὰρ πλήθει τῶν εἰρημένων , δίκην κυμάτων , ὧδε κ ἀκεῖσε περισπῶσά μου τὴν διάνοιαν , ἀπέστησε τῆς προτεθείσης ζητήσεως .
ὃ τοίνυν παρέλιπον ἄκων , τοῦτο νῦν ἑκὼν ἀποδίδωμι .
τὸ ὄφλημα καὶ ἀποδιδούς , πάλιν δέδοικα .
καινὴν γάρ τινα καὶ ξένην ἐν ὑμῖν εὑρίσκω , μέθην οὐ λήθην γεννῶσαν , ἀλλὰ μνήμην ἐγείρουσαν , καίτοι μέθης ἔργον ἴσμεν ἅπαντες τὴν μνήμην ἀφανίζειν καὶ λήθην ἀντεισάγειν .
ὑμεῖς δέ , ἀδελφοί , ὅσον μεθύσκεσθε τῷ θείῳ λόγῳ , τοσοῦτον τὴν λήθην ἐξορίζετε καὶ μνήμην ἔνθεον ἐπιδείκνυσθε .
καὶ τὸ θαυμαστόν , ὅτι οἱ μὲν οἰνοχοοῦντες ὑμῖν μεθύσκονται τῇ ὑπερβολῇ τῆς διανοίας βαρούμενοι , ὑμεῖς δὲ τοσούτους τοῦ θείου λόγου κρατῆρας ἐκπιόντες , καὶ μετὰ μέθην διψᾶτε , καὶ ἀπαιτεῖτε τὸ παραλελειμμένον μετὰ πολλῆς τῆς ἀκριβείας 0 .
καί ἐστιν ὡς ἀληθῶς ἰδεῖν πνευματικῶν μεθυστῶν ῥήματα ·
τὸ ποτήριον παρέλιπεν , τὸ ποτήριον οὐχ ἡρμήνευσεν , τὸν τοῦ ποτηρίου λόγον οὐκ ἀπέδωκεν .
φιλῶ σε ποθοῦντα τὸ ποτήριον Χριστοῦ .
φιλῶ σε ζητοῦντα τὸ παραλελειμμένον .
φιλῶ σε διὰ τὴν καλλίστην μέθην , μη δὲ ἓν ποτήριον παραχωρεῖν ἐθέλοντα , καὶ μάλα γε εἰκότως .
ἐπὶ μὲν γὰρ τῆς σωματικῆς εὐωχίας , ὁ παραλείπων τὸ ποτήριον διὰ φιλοσοφίαν θαυμαστός 0 ·
ἐπὶ δὲ τῆς θείας καὶ οὐρανίου τραπέζης , ὁ μηδὲν παραλιμπάνων τῶν εἰς τὴν σωτήριον μέθην φερόντων , ἀλλ ὁμοῦ καὶ τρεφόμενος καὶ πεινῶν , καὶ μεθυσκόμενος καὶ διψῶν , οὗτος ἀληθῶς τῆς τοῦ ποτηρίου σωτηρίας ἐμπίπλαται .
μακαρίζω τοίνυν ἐν ἐμοὶ καὶ τοὺς λέγοντας καὶ τοὺς ἀκούοντας .
τοὺς μὲν ἀκούοντας , ἐπειδὰν διψῶντες ἀκούσωσι 0 .
μακάριοι γάρ , φησίν ὁ σωτήρ , οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην , ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται 0 .
τοὺς δὲ λέγοντας , ὅτι δεῖ τὴν θείαν διδασκαλίαν εἰς ζώσας ἀκοὰς ἐνηχεῖν 0 .
μακάριος γὰρ ὁ λέγων εἰς ὦτα ἀκουόντων 0 .
τέως ἐάσωμεν .
Εἰρήσθω τοίνυν τὸ Πάτερ , εἰ δυνατόν , παρελθέτω ἀπ ἐμοῦ τὸ ποτήριον .
γέμει γὰρ τὸ ῥῆμα τοῦτο πολλῶν ζητημάτων , καὶ πολλὴν τοῖς αἱρετικοῖς φέρει τὴν νόσον ·
οὐ παρὰ τὸ κακῶς εἰρῆσθαι , ἀλλὰ παρὰ τὸ κακῶς νοεῖσθαι 0 .
τὸ γὰρ εἰ δυνατὸν οἱ μὲν ἀπαράβατόν τι νομίζουσι τῆς λεγομένης εἱμαρμένης καὶ τῆς μυθευομένης γενέσεως ἀνάγκην εἰσάγοντες , οἱ δὲ ἑτέρως τοῦ μονογενοῦς τὴν ἀξίαν ὑβρίζοντες δουλοπρεπῆ τινα κατασκευάζουσιν ὑποταγὴν ἐντεῦθεν τοῦ υἱοῦ πρὸς τὸν πατέρα 0 ·
ὑποκείμενος γάρ , φησί , τῇ τοῦ πατρὸς ἐξουσίᾳ ταύτῃ κέχρηται τῇ ἱκεσίᾳ .
τίς οὖν ἡμῖν ἁρμόσει λόγος πρὸς τὸ ζητούμενον ;
τίς δὲ ἡμῖν τοῦτο τὸ πολυθρύλητον τῶν αἱρετικῶν διαλύσει ζήτημα ;
Οὐκ ἔστιν ἄλλοθεν , εἰ μὴ ἐξ αὐτῆς αὐτὴν γνωρίσαι τὴν ἀλήθειαν 0 .
φέρε οὖν ἐπ αὐτὴν τὴν τοῦ σωτῆρος θεοῦ ἀναδράμωμεν κορυφήν , ἐπ αὐτὴν τὴν οἰκονομίαν , ὃς πάντα ποιεῖ καὶ πάντα φθέγγεται οὐ μόνον πρὸς τὴν αὐτῷ πρέπουσαν ἀξίαν , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν ἡμῖν ἁρμόζουσαν οἰκονομίαν .
καί ἵνα συντέμω  Καλὸν γάρ μοι τὸ συντεμεῖν καὶ τὰ πολλὰ δι ὀλίγων ἀναλαμβάνειν 0 .
ὁ σωτὴρ προῄδει μὲν τὸ πάθος ἀναγκαῖον καὶ ὅτι ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου σωτηρίας σταυρὸς πήγνυται καὶ θάνατος ἐλέγχεται καὶ ἀνάστασις οἰκονομεῖται ·
καὶ οὕτως ᾔδει ὡς καὶ τοῖς μαθηταῖς προλέγειν ·
ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς χεῖρας ἀνθρώπων ἁμαρτωλῶν καὶ ἐμπαίξουσιν αὐτῷ καὶ σταυρώσουσιν αὐτὸν καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστήσεται .
Αὕτη φωνὴ θεοῦ προειδότος τὰ μέλλοντα , θεοῦ προλαβόντος τῇ γνώσει τὴν πεῖραν , θεοῦ οἰκονομοῦντος τὰ ἀνθρώπινα 0 .
ἀντιφθέγγεται αὐτῷ ταῦτα λέγοντι ὁ Πέτρος φειδοῖ τῇ περὶ τὴν σάρκα καί φησιν ·
ἵλεώς σοι , κύριε , οὐ μὴ ἔσται σοι τοῦτο .
ἀγανακτεῖ πρὸς τὴν ἄκαιρον διάθεσιν καὶ μέμφεται τὴν ἄκαιρον φειδὼ καί φησι πρὸς αὐτόν ·
ὕπαγε ὀπίσω μου , σατανᾶ , ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ θεοῦ , ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων .
ἐνταῦθα καλῶς ἅπαντα τὸν λόγον ἐξέτασον καὶ σκόπησον , ὡς ἐὰν ψιλῇ τῇ λέξει δουλεύσῃς , πολλὴν καταφέρεις τοῦ σωτῆρος οὐκ ἀσθένειαν μόνον , ἀλλὰ καὶ λογισμῶν ἀνωμαλίαν .
ἐγκαλεῖς , ὦ κύριε , Πέτρῳ ἀπευχομένῳ σοι τὸν σταυρὸν καὶ τὰ αὐτὰ παρακαλεῖς , οἷς ἐγκαλεῖς ;
Οὐ θεῷ μόνον ἀνάρμωστον , ἀλλ οὐ δὲ ἀνθρώπῳ καθεστηκότι πρέπον 0 .
τίς ἐπαινεῖ στρατηγὸν πρὸ μὲν τοῦ πολέμου μετὰ πολλοῦ παραστήματος καὶ πολλοῦ θράσους ἐπαπειλοῦντα τοῖς ἐναντίοις , ἐν αὐτῇ δὲ τῇ ἀκμῇ τοῦ πολέμου φεύγοντα καὶ δειλίαν καὶ ἀνανδρίαν ἐλέγχοντα ;
πρὶν ἔλθοι ὁ Χριστὸς ἐπὶ τὸ πάθος , ἔλεγε τῷ ἀπευχομένῳ τὸ πάθος ·
ὕπαγε ὀπίσω μου , σατανᾶ ·
οὐ γὰρ φρονεῖς τὰ τοῦ θεοῦ .
τοῦτο αὐτὸς οἰκειοῦται προσευχόμενος ;
ὢ τῆς ἀνοίας , μᾶλλον δὲ τῆς ἀπονοίας τῶν ψιλῇ τῇ λέξει δουλευόντων καὶ πάντα ῥᾳδίως τολμώντων καὶ τὰ θεῖα παρερμηνεύειν ἐπιχειρούντων καὶ οὐ δὲ ἐκεῖνο σκοπεῖν ἐθελόντων , ὅτι ἀπὸ τῆς ψιλῆς τῶν λέξεων ἐκδοχῆς οὐ τοῦ πατρὸς μόνον αὐτὸν ὑποδεέστερον δεικνύναι σπουδάζουσιν , ἀλλὰ καὶ σοφῶν πολλῶν καὶ δικαίων ἐλάττω καὶ μη δὲ τὴν κοινὴν ἔχοντα τῶν ἀνθρώπων κατάστασιν 0 .
τίς γὰρ σοφὸς ἢ δίκαιος ἢ τῶν ἄλλων ἁπλῶς ἀνθρώπων τῶν ἐπ ἀρετῇ μαρτυρουμένων ἀρνεῖται τὴν οἰκείαν ἀρετὴν καὶ ὑβρίζει τὴν ἐπηγγελμένην παρ αὐτοῦ καὶ προαναπεφωνημένην ἀνδρίαν ;
τίς οὕτως εὐχερὴς καὶ παλίμβολος ὡς ἐπαγγέλλεσθαι θρασυνόμενος , ἕτερα δὲ φρονεῖν ὑπὸ τῆς πείρας ἐλεγχόμενος 0 ;
ὁ θάνατον ἀπειλῶν καὶ τὴν θανάτου κατάλυσιν , ὁ τὴν ἀνάστασιν εὐαγγελιζόμενος παραιτεῖται τὸν σταυρόν 0 ;
ταῦτά μοι εἴρηται πρὸς ἔλεγχον τῶν τῇ λέξει δουλευόντων καὶ τὸν κύριον ὑβριζόντων καὶ τὴν ἀλήθειαν καπηλευόντων .
τί οὖν βούλεται ἡ ἐναντιότης τῶν λέξεων αὐτῆς πρὸς ἑαυτὴν πάντοτε συμφωνούσης τῆς ἀληθείας ;
τί δὲ ὅλως ἐπινοεῖ ἡ συμφωνία τῆς ἀληθείας πρὸς τὴν μάχην τῶν ῥημάτων ;
μάχεται γὰρ ὡς ἀληθῶς τὰ ῥήματα , ἀλλ ἐν ὁμονοίᾳ μένει τὰ θεῖα νοή ματα .
τοιγαροῦν τῶν προκειμένων νοημάτων τὴν λύσιν καλῶς ἔχει κ ἀμοὶ φιλοπόνως εἰπεῖν καὶ ὑμᾶς φιλομαθῶς ἀκοῦσαι .
ὁ τοίνυν κύριος ἐπὶ τὸν σταυρὸν ἐρχόμενος καὶ τὸ ἐντελὲς τῆς οἰκονομίας προορῶν , ὁ κραταιὸς θεὸς καὶ μόνος δυνάστης , ὁ βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων καὶ κύριος τῶν κυριευόντων , ὡς πολλοὶ κατὰ τῆς ἀληθείας ἀνακύπτουσιν αἱρετικοὶ παραγραφόμενοι τὸ θεῖον πάθος , ξένον τὸ τῆς οἰκονομίας καταψευδόμενοι δρᾶμα , καὶ μάλιστα οἱ τοῦ τῆς μανίας ἐπωνύμου μαθηταί , τοὺς Μανιχαίους λέγω , οἳ τολμῶσι λέγειν , ὅτι σκιᾷ τινι καὶ φαντασίᾳ Χριστὸς ὑπέστη τὸ πάθος καὶ ὡς οὐ δὲ σάρκα ἀνέλαβεν , ἀλλὰ καὶ σταυρὸν σχήματι καὶ σκιᾷ καὶ φαντασίᾳ ἀνεδέξατο .
διὰ ταύτην τὴν αἱρετικὴν πλάνην προλαβὼν ἐμφράττει τῶν αἱρετικῶν τὰ στόματα καὶ ἵνα δείξῃ ὅτι τὸ πολυπαθὲς τοῦτο ἐνεδύσατο σῶμα , τὸ ἀγωνιῶν , τὸ τρέμον τοῦ θανάτου τὴν βίαν , τὸ λυπούμενον καὶ ταραττόμενον πρὸς τὸ τοῦ βίου τέλος , λέγει ·
νῦν ἡ ψυχή μου τετάρακται ·
περίλυπος ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου 0 .
περίλυπος ἡ ψυχή μου 0 ·
πάτερ , εἰ δυνατόν , παρέλθοι 0 .
Εἰ σκιὰ καὶ φαντασία τὰ γινόμενα , διὰ τί ταράττεται 0 ;
Εἰ σχήμα καὶ φαντασία , διὰ τί θορυβεῖται 0 ;
τὴν γὰρ σκιὰν οὐδὲν οὐδαμοῦ φοβεῖ .
ὅπου σχῆμά ἐστι καὶ οὐ πρᾶγμα , οὐδὲν ἱκανὸν θόρυβον ἐμποιῆσαι 0 .
καὶ θέλεις , ἐκ διηγήσεως στήσω σοι τοῦ ὅρου τὴν ἀλήθειαν ;
Εἰσῆλθόν ποτε ἄγγελοι εἰς τὰ Σόδομα , ἄνθρωποι μὲν τὴν ὄψιν , ἄγγελοι δὲ τὴν φύσιν 0 .
ἐπεχείρησαν δὲ οἱ Σοδομῖται ὡς ἄνδρας βιάσασθαι εἰς αἰσχρὰν καὶ ἄμετρον ἀκολασίαν .
τί οὖν οἱ ἄγγελοι 0 ;
ἐπειδὰν ᾔδεισαν , ὅτι οὐ σῶμα ἐνδέδυνται τὸ δυνάμενον ὑποστῆναι βίαν , οὐκ ἐταράχθησαν , ἀλλ ἔμεινεν ἡ φύσις τῶν ἀγγέλων ἀθόρυβος μηδένα ἐκ τῶν παθῶν ἀπὸ τοῦ σώματος δεχομένη κλύδωνα .
καὶ ὁ μὲν Λὼτ νομίζων ἀληθῶς ἄνδρας εἶναι , θορυβηθείς , μὴ βίαν ὑπομείνωσι , παρακαλεῖ τοὺς μεμηνότας λέγων ·
δέομαι ὑμῶν μὴ ἀδικῆσαι τοὺς ἄνδρας , μὴ βίαν ὑπομείνωσιν , οὗ εἵνεκεν εἰσῆλθον ὑπὸ τὴν στέγην τῶν δοκῶν μου .
ἐκδίδωμι τοῦ ἐμαυτοῦ κάλλους ·
λάβετέ μου τὰς θυγατέρας ·
ὢ καλῆς φιλοξενίας τὰ οἰκεῖα πρὸ τῶν ἀλλοτρίων προϊεμένης 0 .
ἀλλ ὁ μὲν Λὼτ ὡς ἄνθρωπος ἐθορυβήθη , ἡ δὲ τῶν ἀγγέλων φύσις οὐδένα θόρυβον ὑπομένει 0 ·
μετὰ πολλῆς γὰρ αὐθεντίας ἐξελθόντες ἐκεῖνοι , τὸν μὲν ὑπομεῖναι δυνάμενον βίαν ἠσπάσαντο , τοὺς δὲ τὴν ἄμετρον ἐκείνην , μᾶλλον δὲ τὴν ἄθεον ὑποστάντας ἀκολασίαν ἐπάταξαν ἀορασίᾳ ·
καὶ περιῆγον ὅλην τὴν νύκτα ζητοῦντες τὴν θύραν καὶ οὐχ εὕρισκον ·
οἱ γὰρ κακῶς βλέποντες καλῶς καὶ δικαίως ἐτυφλώθησαν .
πρὸς τί δέ μοι ταῦτα λέγεται ;
Οὐδὲν γὰρ ἔχει κοινὸν ἡ ἀρχαία ὑπόθεσις πρὸς τὴν παροῦσαν ·
ἀλλ ἵνα δείξω ὅτι ὅπου σχῆμα , οὐδαμοῦ φόβος , ὅπου δὲ ἀλήθεια , καὶ φόβος καὶ λύπη 0 1 2 .
ὅλως τε , ἀδελφοί , ἵνα αὐτὸς ὁ σωτὴρ ἀπολογήσηται , τίνος ἦν τὰ ῥήματα , καὶ ἐκκόψῃ τῶν αἱρετικῶν τὰ φρονήματα καὶ πήξῃ τῆς ἀληθείας τὰ δόγματα , λέγει τοῖς ἀποστόλοις ·
τὸ μὲν πνεῦμα πρόθυμον , ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής 0 1 .
Εἶτα αὐτὸς μὲν τῇ ἀσθενείᾳ τῆς σαρκὸς ἐπιγράφει , σὺ δέ , αἱρετικέ , τῇ αὐθεντίᾳ τῆς θεότητος ἐπιρρίπτεις τὴν εὐτέλειαν .
ἀλλὰ γὰρ μὴ σπουδάζων ἐκβῆναι τὸ ῥῆμα καὶ εὑρεῖν τὸ νόημα εὑρέθης ὑβρίζων ἄμετρα τὸν δεσπότην .
Οὐ γάρ , ὡς σὺ νομίζεις , τοῦτο μόνον κατασκευάζεις , ὅτι ηὔξατο τῷ πατρὶ καὶ ὡς ἱκετεύων τοῦ ἱκετευομένου κατώτερος , ἀλλ ἐγὼ σαφέστερον δείκνυμι ὡς ἂν ψιλῇ τῇ λέξει δουλεύσῃς , οὐ μόνον τοῦ πατρὸς ποιήσεις αὐτὸν κατώτερον , ἀλλὰ καὶ τῶν αὐτοῦ ἀποστόλων ἐλάττονα 0 .
ὥσπερ γὰρ τοῖς κακῶς ἐκλαμβάνουσι τὸ Ἀπ  ἐμαυτοῦ οὐ λαλῶ , ὁ πατήρ μοι ἐντολὴν δέδωκε τί εἴπω καὶ τί λαλήσω , ἡ ἀποστολικὴ αὐθεντία προῆλθεν ἐπιστομίσαι τὴν μανίαν Παύλου λέγοντος ·
περὶ δὲ τῶν παρθένων ἐπιταγὴν κυρίου οὐκ ἔχω , γνώμην δὲ δίδωμι ·
καὶ δίδωσιν  Ὢ τὸ πολὺ πικρότερον δόγμα τῆς αἱρέσεως 0 .
Εἰ Παύλῳ μὲν ἐξῆν ἄνευ ἐπιταγῆς θεοῦ αὐθεντεῖν , Χριστῷ δὲ οὐκ ἐξῆν ἔξω τι τῶν πατρικῶν ἐντολῶν λαλεῖν  , οὕτω καὶ ἐνταῦθα ἐκ παραθέσεως τῆς ἀποστολικῆς ἀνδρίας ἦν ἀποδεῖξαι τῇ αἱρετικῇ μανίᾳ συναπαγόμενον πολὺ κατωτέραν τῆς ἀποστολικῆς ἀξίας τὴν τοῦ κυρίου φωνήν .
ἀλλ ὡς πολλάκις ἔφθην εἰπών , ἐὰν τῇ λέξει δουλεύσωμεν , εἰς βλασφημίαν ἐμπίπτομεν , ἐὰν δὲ τὴν ἔννοιαν ἀποδεξόμεθα , ἄτρωτος μένει ἡ ἀλήθεια , μᾶλλον δὲ ἄτρωτοι μενοῦμεν ·
ἡ γὰρ ἀλήθεια οὐ τιτρώσκεται .
ἐὰν τοίνυν μὴ τὴν θεωρίαν ἐκλάβῃς , ἀλλὰ τῇ λέξει ἀκολουθήσῃς , εὑρίσκεις τὸν Χριστὸν δειλανδροῦντα καὶ πολὺ καταδεέστερον φθεγγόμενον καὶ τῆς ἑαυτοῦ ἀξίας καὶ τῆς τῶν ἀποστόλων ἀνδρίας .
νῦν ἡ ψυχή μου τετάρακται .
παῦλος ἐπιδημήσας εἰς τὰ κλίματα τῆς Παλαιστίνης ἐλθόντος Ἀγάβου τινὸς προφήτου καὶ λέγοντος τάδε λέγει τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ·
ἄνδρα τοῦτον , οὗ ἐστιν ἡ ζώνη αὕτη , οὕτω δήσουσιν οἱ πρεσβύτεροι καὶ οἱ ἱερεῖς ἐν Ἱερουσαλὴμ καὶ τῶν ἀδελφῶν πάντων Παῦλον παρακαλούντων μὴ ἀνελθεῖν εἰς Ἱεροσόλυμα , ἀποκρίνεται ἡ γενναία φωνή , μᾶλλον δὲ ἡ ἀνδρεία ἐκείνη καὶ γενναία ψυχή , καὶ λέγει τοῖς ἀνατρέπουσι 0 ·
τί ποιεῖτε κλαίοντες καὶ συνθρύπτοντές μου τὴν καρδίαν ;
ἐγὼ γὰρ οὐ μόνον δεθῆναι , ἀλλὰ καὶ ἀποθανεῖν ἑτοίμως ἔχω ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ .
Εἶτα Παῦλος μετὰ τοσούτου θράσους , μετὰ τοσούτου παραστήματος , μετὰ τοσαύτης φθέγγεται τῆς εὐτολμίας καταπατῶν τὸν θάνατον καὶ τὰ τοῦ θανάτου φόβητρα , Ὁ δὲ Παύλου δεσπότης λέγει ·
νῦν ἡ ψυχή μου τετάρακται ;
καὶ τοῦ μὲν Παύλου οὐ θρύπτεται ἡ καρδία , Χριστοῦ δὲ ταράττεται ἡ ψυχή ;
καὶ ὁ μὲν Παῦλος λέγει Οὐ μόνον δέ , ἀλλὰ καὶ καυχώμεθα ἐν ταῖς θλίψεσι ·
παῦλος καυχᾶται ἐν ταῖς θλίψεσι , Χριστὸς δὲ ὁ Παύλου δεσπότης λέγει ·
περίλυπός ἐστι ἡ ψυχή μου .
τί ὅμοιον λύπη πρὸς καύχημα 0 ;
ἄνθρωπος ἀληθῶς καύχημα ἡγεῖται τὸ πάθος .
ὁ δὲ τοῦτον ἐνισχύων Χριστὸς λύπην ἡγεῖται τὴν οἰκονομίαν ;
ἐννόησον τοῦ Παύλου καὶ ἕτερον φρόνημα πολλῆς γέμον ἀνδρίας .
ἀποληφθεὶς ἐν Φιλίπποις ποτὲ τῆς Μακεδονίας πολλῶν αὐτῷ πληγῶν ἐπιτεθεισῶν καὶ θλίψεως πολλῆς ὀδυνώσης αὐτοῦ τὸ σῶμα  Πολλὰς γὰρ αὐτοῖς ἐπιθέντες πληγὰς ἔβαλον εἰς φυλακήν καὶ τοὺς πόδας ἠσφαλίσαντο ἐν τῷ ξύλῳ .
ὁ δὲ γενναῖος ἐκεῖνος τῆς εὐσεβείας ἀγωνιστὴς καὶ ὁ σὺν αὐτῷ Σίλας νικῶν τῇ δυναστείᾳ τὴν συμφοράν , νικῶν τῇ φιλοσοφίᾳ τὰ πάθη 0 .
καὶ τοῦτο αὐτῷ καλῶς ἐπισημειωσάμενος ὁ ἱστοριογράφος φησί ·
κατὰ δὲ τὸ μεσονύκτιον Παῦλος καὶ Σίλας ὕμνουν τὸν θεόν .
πάσχουσι καὶ εὐχαριστοῦσι , τύπτονται καὶ ὑμνοῦσιν .
καὶ ὅρα μοι τὴν ἀκρίβειαν τοῦ ἱστοριογράφου .
κατὰ τὸ μεσονύκτιον Παῦλος καὶ Σίλας ηὔχοντο τῷ θεῷ , ἀλλ  ὕμνουν ·
ἡ μὲν γὰρ εὐχὴ πολλάκις ἐκ θλίψεως , ὁ δὲ ὕμνος ἐξ ἀγαλλιάσεως 0 1 .
Οἱ τοίνυν ἀπόστολοι τὴν χάριν ὑποφαίνουσι ·
κατὰ δὲ τὸ μεσονύκτιον Παῦλος καὶ Σίλας ὕμνουν τὸν θεόν ·
σημεῖον ψυχῆς εὐθυμούσης 0 .
Οἱ οὖν ἅγιοι βουλόμενοι παραστῆσαι τῆς ψυχῆς τὴν εὐθυμίαν οὐκ ἔπασχον , φησίν , ὡς θλιβόμενοι , ἀλλ ὑμνοῦσιν ὡς ἀγαλλιώμενοι .
Εἶτα Παῦλος καὶ Σίλας οἱ κατὰ φύσιν ἄνθρωποι μεγαλοψυχοῦσιν ἐν τοῖς παθήμασι .
χριστῷ δὲ τῷ βασιλεῖ τῶν ἁγίων προσαρμόζεις ῥήματα εὐτελῆ τὰ ῥηθέντα δι οἰκονομίαν πρὸς καθαίρεσιν αὐτοῦ τῆς ἀξίας ;
ἄπαγε τῆς τοιαύτης ἐννοίας .
μηδεὶς ὑβρι ζέτω τὰ ἅγια , μηδεὶς συκοφαντείτω τὰ θεῖα , μηδεὶς ἀσέβειαν πειράσθω κατασκευάζειν ἀπὸ τῶν ῥημάτων τοῦ σωτῆρος τὴν εὐτέλειαν λογιζόμενος .
ἀλλ  ἀπαιτεῖ παρ ἐμοῦ ὁ ἀκροατὴς ἀκόλουθα .
καλῶς μὲν ἔδειξας , φησίν , ἀληθῶς οἰκονομίας ὄντα τὰ ῥήματα , ἀλλ αὐτήν μοι τὴν δύναμιν τῆς οἰκονομίας ἑρμήνευσον .
διὰ τί δὲ ὅλως ἐχρήσατο ῥήμασι τοιούτοις ;
διὰ τί εἶπε ·
παρελθέτω ἀπ ἐμοῦ τὸ ποτήριον , εἰ δυνατόν 0 ;
τὸ Εἰ δυνατόν , ἀδελφοί , οὔ τε εἱμαρμένης ἀνάγκην εἰσάγει οὔ τε γενέσεως τῆς μυθευομένης , ἀλλὰ μὴν οὔ τε δειλίαν οὔ τε ἀνανδρίαν τοῦ εἰρηκότος κατηγορεῖ ·
ἀλλὰ τὸ Εἰ δυνατόν οἰκονομοῦντος τὸ ἀνθρώπινον σχῆμα καὶ φειδομένου τῶν σκανδαλίζεσθαι μελλόντων 0 .
ἐπειδὴ γὰρ ᾔδει τὸ πάθος σκανδαλίσαι πολλοὺς δυνάμενον καὶ μάλιστα τοὺς τὰ τῆς οἰκονομίας μυσταγωγητὰ οὐκ εἰδότας  Κηρύττομεν γὰρ Χριστὸν ἐσταυρωμένον , Ἰουδαίοις μὲν σκάνδαλον , Ἕλλησι δὲ μωρίαν 0 .
ἀναλαβὼν οὖν τὴν ἀνθρωπίνην εἰκόνα ὁ τὰ πάντα σοφῶς οἰκονομῶν φησιν , εἰ δυνατὸν ἄλλῳ τρόπῳ πληρωθῆναι τὴν οἰκονομίαν καὶ ἐκτὸς θανάτου γενέσθαι , ὥστε μὴ τῷ τοιούτῳ πάθει σκανδαλίζεσθαι τοὺς πολλούς 0 .
Εἰ δυνατόν οὖν , παρελθέτω 0 .
ἀλλ  ἐβιάσω , φησί ·
δεῖξόν μοι μεμαρτυρημένην τὴν ἀλήθειαν , ὅτι τῆς τῶν ἀνθρώπων ἀσθενείας φειδόμενος ταῦτα εἶπεν .
Οὐκοῦν ἄκουε , ὅπως τοῖς ἀποστόλοις διαλεγόμενός φησι κατὰ τὸ αὐτὸ ἐν αὐτῇ τῇ ἀκμῇ τοῦ πάθους ·
προσεύχεσθε .
Οἱ δὲ ἐνύσταξαν .
ἔπειτα ὀνειδίζων λέγει ·
Οὕτως οὐκ ἰσχύσατε μίαν ὥραν ἀγρυπνῆσαι ;
Οὐκ εἶπεν ἵνα μὴ εἰσέλθω ·
οὐ γὰρ αὐτὸν τὸ πάθος ἔβλαπτεν , ἀλλὰ τοῖς ἄλλοις ἐσκανδάλιζεν .
Οὐκ εἶπεν ἵνα μὴ εἰσέλθω εἰς πειρασμόν , ἀλλ  ἵνα μὴ εἰσέλθητε εἰς πειρασμόν .
ὑμῶν φείδομαι , οὐκ ἐμαυτὸν ἐξαιροῦμαι τοῦ πάθους .
Οἶδα τὰ μέλλοντα , οἶδα τὴν μέλλουσαν ἀπὸ τῆς οἰκονομίας ἀνθεῖν ἅπασιν ἀνθρώποις εὐεργεσίαν .
ἀλλ ἐπειδὴ πρὸ τῆς ἀποβάσεως ὑμᾶς τὰ ὁρώμενα σκανδαλίζει , βούλομαι , εἰ τῷ ὄντι ἐστί , παρενεχθῆναι τὸ πάθος .
τό οὖν εἰ δυνατόν , οὐχ ὡς πολλοὶ νομίζουσι 0 1 ·
δεῖ γὰρ ἐξεργάσασθαι τὸν λόγον , ὅτι οὐκ ἀνάγκην ἔχει ἀπαράβατον ἢ ὅρον ἀπαραίτητον .
καὶ θέλεις μαθεῖν , ἀδελφέ , ὅτι ὁ κλῆρος οὐκ ἀνάγκῃ κατὰ τοῦ σωτῆρος ἄνωθεν ἦν ἐπαγόμενος , ἀλλ αὐτοῦ τοῦ κυρίου ἡ πάνσοφος οἰκονομία οἰκείᾳ προθέσει πάντα πληροῖ ;
ἄκουε σαφῶς , ὅπως αὐτὸς ὁ κύριος προλαβὼν ἔλυσε τῆς ἀνάγκης τὴν ὑπόνοιαν ·
ἐγνώρισε δὲ καὶ τῆς αὐτοῦ προθέσεως τὴν αὐθεντίαν .
ἄκουε τί φησιν ·
Οὐδεὶς αἴρει τὴν ψυχήν μου ἀπ ἐμοί ·
ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι τὴν ψυχήν μου καὶ ἐξουσίαν ἔχω λαβεῖν αὐτήν ·
Εἰ τοίνυν ἐξουσίαν ἔχεις , διὰ τί κέχρησαι τῷ ῥήματι τῷ Εἰ δυνατόν 0 ;
δι ὑμᾶς τοὺς ἀσθενεῖς , οὐ δι ἐμὲ τὸν δυνατὸν καὶ ἰσχυρὸν καὶ πάσης ἀσθενείας ἀνώτερον 0 .
διὰ τί δὲ ὅλως ὀνομάζει πάθος ποτήριον ;
ἀνακύπτει γὰρ καὶ ἑτέρα ζήτησις , τὸ πάθος ποτήριον διὰ τί ὀνομάζει .
φίλον ἀεὶ τῇ γραφῇ τὴν παρὰ τοῦ θεοῦ ἐπαγομένην παιδείαν τοῖς ἁμαρτάνουσι ποτήριον ὀνομάζειν 0 .
πρόσεχε ἀκριβῶς , παρακαλῶ , καὶ ἔστω συνετὸς ἀκροατής , μὴ προαρπάζων τὰ ῥήματα , ἀλλ ἀναμένων τὰ νοήματα .
ἐνδέχεται γὰρ τὸν κακῶς ἀκούσαντα κακῶς παρερμηνεύειν τὰ λεγόμενα .
πλὴν ὁ ἐν ἐκκλησίᾳ λέγων μὴ ξενιζέσθω , ἄν τινα συκοφαντίαν ὑπομείνῃ παρὰ τῶν ἁπλῶς διαβάλλειν ἐπιχειρούντων ·
καὶ γὰρ οἱ ἀπόστολοι ἐσυκοφαντήθησαν ὡς εἰρηκότες τινὰ τῶν ἀπειρημένων .
ἄκουε Παύλου τὴν γενομένην κατ αὐτοῦ συκοφαντίαν κηρύττοντος ·
καί μὴ καθὼς βλασφημούμεθα , καὶ καθώς φασί τινες ἡμᾶς λέγειν , ποιήσωμεν τὰ κακά , ἵνα ἔλθῃ τὰ ἀγαθά ·
ὧν τὸ κρίμα ἔνδικόν ἐστιν , ὅτι ἃ μὴ ἤκουσαν , διαβάλλουσιν ὡς ἀκούσαντες , ὅτι ἃ μὴ ἤκουσαν παρὰ τῶν διδασκάλων , εἰς συκοφαντίαν προφέρουσι τῶν διδασκάλων .
φίλον ἀεὶ τῇ γραφῇ , ὡς ἔφθην εἰπών , ποτήριον ὀνομάζειν τὰς ἐπαγομένας παρὰ θεοῦ παιδείας ἢ τιμωρίας κατὰ τῶν ἁμαρτωλῶν 0 .
ἀλλὰ μὴ εὐθέως ἐπιλάβηται τοῦ λόγου ὁ ἐχθρὸς καὶ κατάσκοπος μη δὲ λεγέτω ·
ὁ Χριστὸς ἥμαρτε καὶ τιμωρίαν ἁμαρτιῶν ὑπέστη ;
ἀλλ αὐτὸς μὲν οὐκ ὤφελε τιμωρίαν , ἀλλ ὑμεῖς ὑποκείμεθα τιμωρίᾳ ·
ὑπὲρ ἡμῶν δὲ τῶν καταδεδικασμένων τῇ ἁμαρτίᾳ καὶ ὑποκειμένων τῇ τιμωρίᾳ τὸν θάνατον ἀνεδέξατο , καθὼς καὶ Ἡσαΐας προαναφωνεῖ λέγων ·
ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ λαοῦ ἦλθεν εἰς θάνατον .
ἐπεὶ οὖν τὴν κατὰ τῶν ἁμαρτωλῶν ἐδέξατο τιμωρίαν , αὐτὸς εἰς ἑαυτὸν ἀναδεξάμενος , εἰκότως ποτήριον ὀνομάζει .
ἴδε γὰρ ὁ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου καὶ Αὐτὸς τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν αἴρει καὶ ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ λαοῦ ἤχθη εἰς θάνατον .
καλεῖται οὖν τὸ πάθος αὐτοῦ ποτήριον κατὰ τὸν προαποδοθέντα λόγον .
διὰ τοῦτο καὶ ὁ μακάριος Δαυὶδ τὴν κατὰ τῶν ἁμαρτωλῶν δίκην διαγράφων φησί ·
ποτήριον ἐν χειρὶ κυρίου οἴνου ἀκράτου πλῆρες κεράσματος , πίονται αὐτὸ πάντες οἱ ἁμαρτωλοὶ τῆς γῆς 0 .
καὶ πάλιν ὁ κύριος ἀπειλῶν τιμωρίαν κατὰ τῶν ἐθνῶν λέγει τῷ Ἰερεμίᾳ ·
λάβε ποτήριον καὶ κέρασον αὐτὸ καὶ πότισον πάντα τὰ ἔθνη καὶ τὴν Ἰερουσαλὴμ καὶ εἰπὲ αὐτοῖς ·
πίετε καὶ μεθύσθητε καὶ ἔκστητε .
τί ἐστι τὸ Ἔκστητε ;
Εἰς ἔκστασιν φέρει πολλοὺς ἡ παρὰ θεοῦ παιδεία ·
εἰς ἀμηχανίαν γὰρ φέρει πολλοὺς πολλάκις ἡ ἐπαγομένη τιμωρία καὶ μάλιστα ὅταν ἴδωσι δικαίους μετὰ ἀδίκων ληφθέντας .
ὃ νῦν θρυλοῦσιν ἐν ὅλῃ τῇ γῇ ·
διὰ τί ἱερεῖς ἐσφάγησαν ἐν τοῖς θυσιαστηρίοις ;
διὰ τί παρθένοι ἅγιαι παρελήφθησαν ;
διὰ τί τοιαῦτα καὶ τηλικαῦτα γέγονεν ἀτοπήματα ;
διὰ τί μὴ προέστη ὁ θεὸς τῶν ἰδίων ;
ἐπεὶ οὖν τὰ τοιαῦτα πάθη εἰς ἔκστασιν φέρει καὶ λογισμῶν ἀπορίαν , εἰκότως φησί ·
πίετε καὶ μεθύσθητε καὶ καλέσατε ἠρέμα ·
ἀνάμεινόν μου τὴν ἀσθένειαν καὶ γυμνώσω σοι τὴν ἀλήθειαν .
πάλιν ὁ σωτὴρ ποτήριον προσαγορεύων τὸ πάθος τὸ ἑαυτοῦ τοῖς περὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην λέγει ·
δύνασθε πιεῖν τὸ ποτήριον τοῦτο , ὃ ἐγὼ μέλλω πίνειν , ἀντὶ τοῦ Πάθος ὑφίστασθαι , ὃ μέλλω ὑφεστάναι ;
ὁ δὲ μακάριος Δαυὶδ σαφῶς ἐδίδαξεν , ὅτι ποτήριον καλεῖ τὸν ὑπὲρ εὐσεβείας ἐπαγόμενον θάνατον ·
τί ἀνταποδώσω τῷ κυρίῳ περὶ πάντων , ὧν ἀνταπέδωκέ μοι ; .
ὡς εὐγνώμων οἰκέτης , ἰδὼν τὰς παρακλήσεις βρυούσας τὰς εὐεργεσίας , ζητεῖ καὶ αὐτὸς ἀντιδοῦναί τινα μικρὰν εὐγνωμοσύνην καὶ ὥσπερ πένης πλούσιον προσδεχόμενος ἀπορῶν , τί παρασκευάσῃ τῷ πλουσίῳ πρὸς εὐωχίαν , τί τῆς ὑπεροχῆς ἐπάξιον ἐπὶ τραπέζης ἐνέγκῃ , πρὸς ἑαυτὸν ἀπορεῖ πολλάκις καὶ ἑαυτῷ διαλέγεται 0 ·
πῶς αὐτὸν ἀξίως ὑποδέξομαι , τί ποιήσω , τί προσενέγκω , πῶς τιμήσω , πῶς ἑστιάσω , οὕτως ὁ μακάριος Δαυὶδ ἀπιδὼν εἰς τὴν πτωχείαν τὴν ἀνθρωπίνην καὶ εἰς τὸν πλοῦτον τῆς θείας εὐεργεσίας καὶ ἰδών , ὡς οὐδὲν ἐπάξιον θεῷ παρὰ ἀνθρώπων προσάγεται , λέγει τῇ διαπορητικῇ κεχρημένος φωνῇ ·
τί ἀνταποδώσω τῷ κυρίῳ ; .
Οὐδὲν εὑρίσκω τῆς εὐεργεσίας ἐπάξιον .
τί ἀνταποδώσω ;
τί ποιήσω ;
τίς γένωμαι ;
ποίοις δώροις τὸν εὐεργέτην ἀμείψωμαι ;
ὡς δ οὖν πάντων ἠπόρησεν , ἓν εὗρεν , οὐ τῆς τοῦ θεοῦ εὐεργεσίας , ἀλλὰ τῆς αὐτοῦ προθυμίας ἐπάξιον ·
ποτήριον σωτηρίου λήψομαι καὶ τὸ ὄνομα κυρίου ἐπικαλέσομαι .
Εἶτα ἐπειδὴ τὸ λεγόμενον ἀσαφὲς ἦν καὶ συνεσκιασμένον , διὰ τῶν ἐπαγομένων ἡρμήνευσε τὸ ποτήριον .
Εἰπὼν γὰρ Τό ποτήριον σωτηρίου λήψομαι καὶ τὸ ὄνομα κυρίου ἐπικαλέσομαι , ἐπάγει ·
τίμιος ἐναντίων κυρίου ὁ θάνατος τῶν ὁσίων αὐτοῦ 0 .
τὸ οὖν πάτερ , εἰ δυνατόν , παρελθέτω ἀπ ἐμοῦ τὸ ποτήριον , εἰ δυνατόν , παρέλθοι τὸ πάθος 0 .
ἀλλ ἔχεις προαποδεδομένην τῶν ζητουμένων τὴν λύσιν , ὅτι τὸ εἰ δυνατόν τὸ σχῆμα πληροῖ τῆς ἀνθρωπίνης οἰκονομίας .