Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ὢ ἀνοσίου τύφου καὶ ἀμέτρου μανίας καὶ μελαγχολικῆς ἡρμοσμένης δόξης κενῆς καὶ σατανικοῦ φρονήματος εἰς τὰς ἀνοσίους αὐτῶν ψυχὰς ἀποσκιρώσαντος .
οὐ κατῄδεσεν αὐτοὺς ἡ τῶν ἀρχαίων γραφῶν φιλόθεος σαφήνεια , οὐ δὲ ἡ τῶν συλλειτουργῶν σύμφωνος περὶ Χριστοῦ εὐλάβεια τὴν κατ  αὐτοῦ θρασύτητα αὐτῶν ἠμαύρωσεν .
ὧν οὐ δὲ τὰ δαιμόνια τῆς ἀνοσιουργίας ἀνέξεται , φωνὴν βλάσφημον κατὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ εἰπεῖν φυλαττόμενα .
ταῦτα μὲν οὖν ἡμῖν κατὰ τὴν παροῦσαν δύναμιν ἐπηπορήσθω πρὸς τοὺς ἀπαιδεύτῳ ὕλῃ κατὰ τοῦ Χριστοῦ κονισαμένους καὶ τὴν εἰς αὐτὸν εὐσέβειαν ἡμῶν συκοφαντεῖν προθεμένους .
φασὶ γὰρ ἡμᾶς οἱ φληνάφων ἐφευρεταὶ μύθων , ἀποστρεφομένους τὴν ἐξ οὐκ ὄντων ἀσεβῆ καὶ ἄγραφον κατὰ Χριστοῦ βλασφημίαν , ἀγέννητα διδάσκειν δύο , δυοῖν θάτερον δεῖν εἶναι λέγοντες οἱ ἀπαίδευτοι , ἢ ἐξ οὐκ ὄντων αὐτὸν εἶναι φρονεῖν , ἢ πάντως ἀγέννητα λέγειν δύο ·
ἀγνοοῦντες οἱ ἀνάσκητοι ὡς μακρὸν ἂν εἴη μεταξὺ πατρὸς ἀγεννήτου καὶ τῶν κτισθέντων ὑπ αὐτοῦ ἐξ οὐκ ὄντων , λογικῶν τε καὶ ἀλόγων 0 .
ὧν μεσιτεύουσα φύσις μονογενής , δι ἧς τὰ ὅλα ἐξ οὐκ ὄντων ἐποίησεν ὁ πατὴρ τοῦ θεοῦ λόγου , ἐξ αὐτοῦ τοῦ ὄντος πατρὸς γεγέννηται ·
ὡς καὶ αὐτός που διεμαρτύρατο λέγων ὁ κύριος ·
ὁ ἀγαπῶν τὸν πατέρα ἀγαπᾷ καὶ τὸν υἱὸν τὸν ἐξ αὐτοῦ γεγεννημένον .
περὶ ὧν ἡμεῖς οὕτως πιστεύομεν , ὡς τῇ ἀποστολικῇ ἐκκλησίᾳ δοκεῖ ·
εἰς μόνον ἀγέννητον πατέρα , οὐδένα τοῦ εἶναι αὐτῷ τὸν αἴτιον ἔχοντα , ἄτρεπτόν τε καὶ ἀναλλοίωτον , ἀεὶ κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ ὡσαύτως ἔχοντα , οὔ τε προκοπὴν οὔ τε μείωσιν ἐπιδεχόμενον , νόμου καὶ προφητῶν καὶ εὐαγγελίων δοτῆρα , πατριαρχῶν καὶ ἀποστόλων καὶ ἁπάντων ἁγίων κύριον ·
καὶ εἰς ἕνα κύριον Ἰησοῦν Χριστόν , τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ μονογενῆ , γεννηθέντα οὐκ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος ἀλλ ἐκ τοῦ ὄντος πατρός , οὐ κατὰ τὰς τῶν σωμάτων ὁμοιότητας ταῖς τομαῖς ἢ ταῖς ἐκ διαιρέσεων ἀπορροίαις , ὥσπερ Σαβελλίῳ καὶ Βαλεντίνῳ δοκεῖ , ἀλλ ἀρρήτως καὶ ἀνεκδιηγήτως , κατὰ τὸν εἰπόντα , ὡς ἀνωτέρω παρεθήκαμεν 0 ·
τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ πάσῃ τῇ γενητῇ φύσει ἀπεριεργάστου τυγχανούσης , καθὼς καὶ αὐτὸς ὁ πατὴρ ἀπεριέργαστός ἐστι , διὰ τὸ μὴ χωρεῖν τὴν τῶν λογικῶν φύσιν τῆς πατρικῆς θεογονίας τὴν εἴδησιν 0 .
ἅπερ οὐ παρ ἐμοῦ δεῖ μαθεῖν ἄνδρας τῷ τῆς ἀληθείας πνεύματι κινουμένους , ὑπηχούσης ἡμᾶς καὶ τῆς φθασάσης Χριστοῦ περὶ τούτου φωνῆς καὶ διδασκούσης ·
οὐδεὶς οἶδε τίς ἐστιν ὁ πατήρ , εἰ μὴ ὁ υἱός 0 ·
καὶ οὐδεὶς οἶδε τίς ἐστιν ὁ υἱός , εἰ μὴ ὁ πατήρ 0 .
ἄτρεπτον τοῦτον καὶ ἀναλλοίωτον ὡς τὸν πατέρα , ἀπροσδεῆ καὶ τέλειον υἱόν , ἐμφερῆ τῷ πατρὶ μεμαθήκαμεν , μόνῳ τῷ ἀγεννήτῳ λειπόμενον ἐκείνου 0 .
εἰκὼν γάρ ἐστιν ἀπηκριβωμένη καὶ ἀπαράλλακτος τοῦ πατρός .
πάντων γὰρ εἶναι τὴν εἰκόνα πλήρη δι ὧν ἡ μείζων ἐμφέρεια , δῆλον , ὡς αὐτὸς ἐπαίδευσεν ὁ κύριος ὁ πατήρ μου λέγων μείζων μού ἐστι 0 .
καὶ κατὰ τοῦτο καὶ τὸ ἀεὶ εἶναι τὸν υἱὸν ἐκ τοῦ πατρὸς πιστεύομεν ·
ἀπαύγασμα γάρ ἐστι τῆς δόξης καὶ χαρακτὴρ τῆς πατρικῆς ὑποστάσεως .
ἀλλὰ μή τις τὸ ἀεὶ πρὸς ὑπόνοιαν ἀγεννήτου λαμβανέτω , ὡς οἴονται οἱ τὰ τῆς ψυχῆς αἰσθητήρια πεπωρωμένοι ·
οὔ τε γὰρ τὸ ἦν , οὔ τε τὸ ἀεί , οὔ τε τὸ πρὸ αἰώνων τ αὐτόν ἐστι τῷ ἀγεννήτῳ .
ἀλλ οὐδ  , ὁτιοῦν ἀνθρώπων ἔννοια ὀνοματοποιῆσαι σπουδάσει , δηλοῖ τὸ ἀγέννητον  ὡς καὶ ὑμᾶς οὕτως ἐκδέχεσθαι πιστεύω καὶ τεθάρρηκα τῇ περὶ πάντων ὑμῶν ὀρθῇ προθέσει  , κατὰ μηδένα τρόπον τούτων τῶν ὀνομάτων τὸ ἀγέννητον δηλούντων .
ἔοικε γὰρ οἱονεὶ χρόνων εἶναι παρέκτασις ταῦτα τὰ ὀνόματα , τὴν μέντοι κατ ἀξίαν τοῦ μονογενοῦς θεότητα καὶ οἷον ἀρχαιότητα σημαίνειν μὴ δυναμένων , τῶν δὲ ἁγίων ἀνδρῶν ὡς δύναμις ἑκάστῳ ἐμφανίσαι τὸ μυστήριον βιαζομένων καὶ συγ γνώμην αἰτούντων παρὰ τῶν ἀκροατῶν δι εὐλόγου ἀπολογίας διὰ τοῦ λέγειν 0 1 ·
εἰς ἃ ἐφθάσαμεν .
εἰ δέ τι παρὰ τὸ ἀνθρώπινον διὰ χειλέων φθέγμα μεῖζόν τι προσδοκῶσιν οἱ ἄνδρες , τὰ ἐκ μέρους αὐτοῖς γνωσθέντα καταργεῖσθαι λέγοντες , δῆλον ὅτι πολὺ τοῦ ἐλπιζομένου λείπεται τὸ ἦν καὶ τὸ ἀεὶ καὶ τὸ πρὸ αἰώνων 0 ·
ὅπερ δ  ἂν ᾖ , οὐκ ἔστι τ αὐτὸν τῷ ἀγεννήτῳ .
οὐκοῦν τῷ μὲν ἀγεννήτῳ πατρὶ οἰκεῖον ἀξίωμα φυλακτέον , μηδένα τοῦ εἶναι αὐτῷ τὸν αἴτιον λέγοντας ·
τῷ δὲ υἱῷ τὴν ἁρμόζουσαν τιμὴν ἀπονεμητέον , τὴν ἄναρχον αὐτῷ παρὰ τοῦ πατρὸς γέννησιν ἀνατιθέντας ·
καὶ ὡς ἐφθάσαμεν αὐτῷ σέβας ἀπονέμοντες , μόνον εὐσεβῶς καὶ εὐφήμως τὸ ἦν καὶ τὸ ἀεὶ καὶ τὸ πρὸ αἰώνων λέγοντες ἐπ αὐτοῦ , τὴν μέντοι θεότητα αὐτοῦ μὴ παραιτούμενοι , ἀλλὰ τῇ εἰκόνι καὶ τῷ χαρακτῆρι τοῦ πατρὸς ἀπηκριβωμένην ἐμφέρειαν κατὰ πάντα ἀνατιθέντες , τὸ δὲ ἀγέννητον τῷ πατρὶ μόνον ἰδίωμα παρεῖναι δοξάζοντες , ἅτε δὴ καὶ αὐτοῦ φάσκοντος τοῦ σωτῆρος ·
ὁ πατήρ μου μείζων μού ἐστι .
πρὸς δὲ τῇ εὐσεβεῖ ταύτῃ περὶ πατρὸς καὶ υἱοῦ δόξῃ , καθὼς ἡμᾶς αἱ θεῖαι γραφαὶ διδάσκουσιν , ἓν πνεῦμα ἅγιον ὁμολογοῦμεν , τὸ καινίσαν τούς τε τῆς παλαιᾶς διαθήκης ἁγίους ἀνθρώπους καὶ τοὺς τῆς χρηματιζούσης καινῆς παιδευτὰς θείους ·
μίαν καὶ μόνην καθολικὴν τὴν ἀποστολικὴν ἐκκλησίαν , ἀκαθαίρετον μὲν ἀεὶ κ ἂν πᾶς ὁ κόσμος αὐτῇ πολεμεῖν βουλεύηται , νικηφόρον δὲ πάσης τῆς τῶν ἑτεροδόξων ἀσεβεστάτης ἐπαναστάσεως , εὐθαρσεῖς ἡμᾶς κατασκευάζοντος τοῦ οἰκοδεσπότου αὐτῆς διὰ τοῦ βοᾶν 0 ·
θαρσεῖτε , ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον .
μετὰ τοῦτον ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν οἴδαμεν , ἧς ἀπαρχὴ γέγονεν ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός , σῶμα φορέσας ἀληθῶς καὶ οὐ δοκήσει ἐκ τῆς θεοτόκου Μαρίας , ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων εἰς ἀθέτησιν ἁμαρτίας ἐπιδημήσας τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων , σταυρωθεὶς καὶ ἀποθανών , ἀλλ οὐ διὰ ταῦτα τῆς ἑαυτοῦ θεότητος ἥττων γεγενημένος , ἀναστὰς ἐκ νεκρῶν , ἀναληφθεὶς ἐν οὐρανοῖς , καθήμενος ἐν δεξιᾷ τῆς μεγαλωσύνης .
ταῦτα ἐκ μέρους ἐνεχάραξα τῇ ἐπιστολῇ , τὸ καθ ἕκαστον ἐπ ἀκριβείας γράφειν φορτικόν , ὡς ἔφην , εἶναι νομίσας , διὰ τὸ μη δὲ τὴν ἱερὰν ὑμῶν ταῦτα λεληθέναι σπουδήν .
ταῦτα διδάσκομεν , ταῦτα κηρύττομεν , ταῦτα τῆς ἐκκλησίας τὰ ἀποστολικὰ δόγματα , ὑπὲρ ὧν καὶ ἀποθνήσκομεν , τῶν ἐξόμνυσθαι αὐτὰ βιαζομένων ἧττον πεφροντικότες , εἰ καὶ διὰ βασάνων ἀναγκάζουσι , τὴν ἐν αὐτοῖς ἐλπίδα μὴ ἀποστρεφόμενοι .
ὧν ἐναντίοι γενόμενοι οἱ ἀμφὶ τὸν Ἄρειον καὶ Ἀχιλλᾶν καὶ οἱ τῆς ἀληθείας σὺν αὐτοῖς πολέμιοι ἀπεώσθησαν τῆς ἐκκλησίας , ἀλλότριοι γενόμενοι τῆς εὐσεβοῦς ἡμῶν διδασκαλίας , κατὰ τὸν μακάριον Παῦλον λέγοντα ·
εἴ τις ὑμᾶς εὐαγγελίζεται παρ ὃ παρελάβετε , ἀνάθεμα ἔστω κ ἂν ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ εἶναι προσποιῆται , ἀλλὰ καὶ εἴ τις ἑτεροδιδασκαλεῖ καὶ μὴ προςέρχεται τοῖς ὑγιαίνουσι λόγοις τοῖς τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῇ κατ εὐσέβειαν διδασκαλίᾳ , τετύφωται , μηδὲν ἐπιστάμενος καὶ τὰ ἑξῆς .
τούτους οὖν ἀναθεματισθέντας ἀπὸ τῆς ἀδελφότητος μηδεὶς ὑμῶν δεχέσθω μη δὲ ἀνεχέσθω τῶν λεγομένων ἢ γραφομένων ὑπ αὐτῶν ·
πάντα γὰρ οἱ γόητες ψεύδονται , ἀλήθειαν οὐ μὴ λαλήσουσιν .
περιέρχονται γὰρ τὰς πόλεις , οὐδὲν ἕτερον σπουδάζοντες ἢ τῷ τῆς φιλίας προσχήματι καὶ τῷ τῆς εἰρήνης ὀνόματι δι ὑποκρίσεως καὶ κολακείας γράμματα διδόναι καὶ λαμβάνειν , πρὸς τὸ πλανᾶν διὰ τούτων τὰ ὑπ αὐτῶν ἠπατημένα ὀλίγα γυναικάρια σεσωρευμένα ἁμαρτίαις καὶ τὰ ἑξῆς .
τούτους οὖν τοὺς τὰ τοσαῦτα κατὰ Χριστοῦ τολμήσαντας , τοὺς τὸν χριστιανισμὸν τοῦτο μὲν δημοσίᾳ διασύραντας , τοῦτο δὲ ἐπὶ δικαστηρίων ἐπιδεικτιᾶν φιλοτιμουμένους , τοὺς διωγμὸν ἡμῖν ἐν εἰρήνῃ τὸ ὅσον ἐπ αὐτοῖς ἐπεγείραντας , τοὺς τὸ ἄρρητον μυστήριον τῆς Χριστοῦ γεννήσεως ἐκνευρίσαντας , τούτους ἀποστρεφόμενοι , ἀγαπητοὶ καὶ ὁμόψυχοι ἀδελφοί , σύμψηφοι γένεσθε κατὰ τῆς μανιώδους αὐτῶν τόλμης , καθ ὁμοιότητα τῶν ἀγανακτησάντων συλλειτουργῶν ἡμῶν καὶ ἐπιστειλάντων μοι κατ αὐτῶν καὶ τῷ τόμῳ συνυπογραψάντων ·
ἃ καὶ διεπεμψάμην ὑμῖν διὰ τοῦ υἱοῦ μου Ἄπι τοῦ διακόνου , τοῦτο μὲν πάσης Αἰγύπτου καὶ Θηβαΐδος , τοῦτο δὲ Λιβύης τε καὶ Πενταπόλεως καὶ Συρίας καὶ ἔτι Λυκίας καὶ Παμφυλίας , Ἀσίας , Καππαδοκίας καὶ τῶν ἄλλων περιχώρων 0 ·
ὧν καθ ὁμοιότητα καὶ παρ ὑμῶν δέξασθαι πέποιθα .
πολλῶν γάρ μοι βοηθη μάτων πρὸς τοὺς βλαβέντας πεπορισμένων , καὶ τοῦτο εὕρηται λυσιφάρμακον τοῦ ὑπ αὐτῶν ἀπατηθέντος λαοῦ , πειθομένων καὶ ταῖς τῶν συλλειτουργῶν ἡμῶν συγκαταθέσεσιν , εἰς μετάνοιαν διὰ τούτου ἔρχεσθαι σπουδαζόντων .
ἀσπάσασθε ἀλλήλους σὺν τῇ παρ ὑμῶν ἀδελφότητι .
ἐρρῶσθαι ὑμᾶς ἐν κυρίῳ εὔχομαι , ἀγαπητοί ·
ὀναίμην ὑμῶν τῆς φιλοχρίστου ψυχῆς .
Εἰσὶ δὲ οἱ ἀναθεματισθέντες αἱρεσιῶται , ἀπὸ πρεσβυτέρων μὲν Ἄρειος , ἀπὸ διακόνων δὲ Ἀχιλλᾶς , Εὐζώϊος , Ἀειθαλής , Λούκιος , Σαρμάτης , Ἰούλιος , Μηνᾶς , Ἄρειος ἕτερος , Ἑλλάδιος 0 .
συνῳδὰ τούτοις ἐπέστειλε καὶ Φιλογονίῳ τῷ τῆς Ἀντιοχέων ἐκκλησίας προέδρῳ καὶ Εὐσταθίῳ τῷ τηνικαῦτα τὴν Βέροιαν ἰθύνειν πεπιστευμένῳ καὶ τοῖς ἄλλοις ὅσοι τῶν ἀποστολικῶν ἦσαν δογμάτων συνήγοροι .
ἀλλ οὐ δὲ ὁ Ἄρειος ἡσυχίαν ἄγειν ἠνέσχετο .
ἔγραψε δὲ καὶ αὐτὸς πρὸς ἐκείνους οὓς ὁμόφρονας ἔχειν ἡγεῖτο .
ὅτι δὲ οὐδὲν ψευδὲς κατ αὐτοῦ γέγραφεν ὁ θεῖος Ἀλέξανδρος , αὐτὸς Ἄρειος ἐν τοῖς πρὸς Εὐσέβιον τὸν Νικομηδείας μεμαρτύρηκε γράμμασιν .
ἐνθήσω δὲ καὶ ταύτην τῇ συγγραφῇ , ἵνα καὶ τοὺς κοινωνοὺς τῆς ἀσεβείας δήλους τοῖς ἀγνοοῦσι ποιήσω .
κυρίῳ ποθεινοτάτῳ , ἀνθρώπῳ θεοῦ , πιστῷ , ὀρθοδόξῳ Εὐσεβίῳ Ἄρειος ὁ διωκόμενος ὑπὸ Ἀλεξάνδρου τοῦ πάπα ἀδίκως διὰ τὴν πάντα νικῶσαν ἀλήθειαν , ἧς καὶ σὺ ὑπερασπίζεις , ἐν κυρίῳ χαίρειν 0 .
τοῦ πατρός μου Ἀμμωνίου ἐρχομένου εἰς τὴν Νικομήδειαν , εὔλογον ὀφειλόμενον ἐφάνη προσαγορεῦσαί σε δι αὐτοῦ ὁμοῦ τε καὶ ὑπομνῆσαι τὴν ἔμφυτόν σου ἀγάπην καὶ διάθεσιν , ἣν ἔχεις εἰς τοὺς ἀδελφοὺς διὰ τὸν θεὸν καὶ τὸν Χριστὸν αὐτοῦ , ὅτι μεγάλως ἡμᾶς ἐκπορθεῖ καὶ ἐκδιώκει καὶ πάντα κάλων κινεῖ καθ ἡμῶν ὁ ἐπίσκοπος , ὥστε καὶ ἐκδιῶξαι ἡμᾶς ἐκ τῆς πόλεως ὡς ἀνθρώπους ἀθέους , ἐπειδὴ οὐ συμφωνοῦμεν αὐτῷ δημοσίᾳ λέγοντι ·
ἀεὶ θεός , ἀεὶ υἱός 0 ·
ἅμα πατήρ , ἅμα υἱός 0 1 ·
συνυπάρχει ἀγεννήτως ὁ υἱὸς τῷ θεῷ , ἀειγενής ἐστιν , ἀγεννητογενής ἐστιν ·
οὔ τε ἐπινοίᾳ οὔ τε ἀτόμῳ τινὶ προάγει ὁ θεὸς τοῦ υἱοῦ ·
ἐξ αὐτοῦ ἐστι τοῦ θεοῦ ὁ υἱός .
καὶ ἐπειδὴ Εὐσέβιος ὁ ἀδελφός σου ὁ ἐν Καισαρείᾳ καὶ Θεόδοτος καὶ Παυλῖνος καὶ Ἀθανάσιος καὶ Γρηγόριος καὶ Ἀέτιος καὶ πάντες οἱ κατὰ τὴν Ἀνατολὴν λέγουσιν ὅτι προϋπάρχει ὁ θεὸς τοῦ υἱοῦ ἀνάρχως , ἀνάθεμα ἐγένοντο , δίχα μόνου Φιλογονίου καὶ Ἑλλανικοῦ καὶ Μακαρίου , ἀνθρώπων αἱρετικῶν ἀκατηχήτων , τὸν υἱὸν λεγόντων οἱ μὲν ἐρυγήν , οἱ δὲ προβολήν , οἱ δὲ συναγέννητον 0 1 2 .
καὶ τούτων τῶν ἀσεβειῶν οὐ δὲ ἀκοῦσαι δυνάμεθα , ἐὰν μυρίους θανάτους ἡμῖν ἐπαπειλῶσιν οἱ αἱρετικοί .
ἡμεῖς δὲ τί λέγομεν καὶ φρονοῦμεν καὶ ἐδιδάξαμεν καὶ διδάσκομεν ;
ὅτι ὁ υἱὸς οὐκ ἔστιν ἀγέννητος οὐ δὲ μέρος ἀγεννήτου κατ οὐδένα τρόπον , οὔ τε ἐξ ὑποκειμένου τινός , ἀλλ  ὅτι θελήματι καὶ βουλῇ ὑπέστη πρὸ χρόνων καὶ πρὸ αἰώνων πλήρης θεός , μονογενής , ἀναλλοίωτος 0 1 ·
καὶ πρὶν γεννηθῇ ἤτοι κτισθῇ ἢ ὁρισθῇ ἢ θεμελιωθῇ , οὐκ ἦν ·
ἀγέννητος γὰρ οὐκ ἦν .
διωκόμεθα ὅτι εἴπαμεν ·
ἀρχὴν ἔχει ὁ υἱός , ὁ δὲ θεὸς ἄναρχός ἐστιν .
διὰ τοῦτο διωκόμεθα , καὶ ὅτι εἴπαμεν ὅτι ἐξ οὐκ ὄντων ἐστίν ·
οὕτως δὲ εἴπαμεν , καθότι οὐ δὲ μέρος θεοῦ ἐστιν οὐ δὲ ἐξ ὑποκειμένου τινός .
διὰ τοῦτο διωκόμεθα ·
λοιπὸν σὺ οἶδας .
ἐρρῶσθαί σε ἐν κυρίῳ εὔχομαι , μεμνημένον τῶν θλίψεων ἡμῶν , συλλουκιανιστὰ ἀληθῶς Εὐσέβιε .
τούτων τῶν ὑπὸ τούτου καταλεχθέντων Εὐσέβιος μὲν Καισαρείας ἐπίσκοπος ἦν , Θεόδοτος δὲ Λαοδικείας , Τύρου δὲ Παυλῖνος , Ἀναζαρβοῦ δὲ Ἀθανάσιος καὶ Γρηγόριος Βηρυτοῦ , Ἀέτιος δὲ Λύδδων 0 1 2 ·
λύδδα δέ ἐστιν ἡ νῦν καλουμένη Διόσπολις .
τούτους μὲν οὖν συμφώνους ἔχειν ὁ Ἄρειος ἐσεμνύνετο ·
ἀντιπάλους δὲ κέκληκε Φιλογόνιον τῆς Ἀντιοχέων τὸν πρόεδρον καὶ Ἑλλανικὸν τὸν Τριπόλεως καὶ τὸν Ἱεροσολύμων Μακάριον , συκοφαντίας κατὰ τούτων συρράψας , ἐπειδήπερ ἀΐδιον καὶ προαιώνιον ἔφασαν τὸν υἱὸν καὶ τοῦ πατρὸς ὁμότιμόν τε καὶ ὁμοούσιον .
ταύτην δεξάμενος Εὐσέβιος τὴν ἐπιστολὴν ἤμεσε καὶ αὐτὸς τὴν οἰκείαν ἀσέβειαν .
γράφει δὲ οὕτω πρὸς Παυλῖνον τὸν τῆς Τυρίων ἡγούμενον ·
τῷ δεσπότῃ μου Παυλίνῳ Εὐσέβιος ἐν κυρίῳ χαίρειν 0 .
Οὔτε ἡ τοῦ δεσπότου μου Εὐσεβίου σπουδή , ἡ ὑπὲρ τοῦ ἀληθοῦς λόγου , παρεσιωπήθη ἀλλ ἔφθασεν ἕως καὶ ἡμῶν , οὔ τε ἡ σοῦ ἐπὶ τούτῳ σιωπή , δέσποτα 0 .
καὶ ὡς ἦν ἀκόλουθον , ἐπὶ μὲν τῷ δεσπότῃ μου Εὐσεβίῳ ηὐφράνθημεν , ἐπὶ δὲ σοὶ λυπούμεθα , στοχαζόμενοι καὶ τὴν σιωπὴν ἀνδρὸς τοιούτου ἧτταν ἡμῶν εἶναι .
διὸ παρακαλῶ εἰδότα σε ὡς ἀπρεπὲς ἀνδρὶ φρονίμῳ ἀλλοῖα φρονεῖν καὶ σιωπᾶν τ ἀληθῆ , ἀνασκαλεύσαντι τῷ πνεύματι τὸν λογισμὸν περὶ τὸ γράφειν περὶ τούτου ἄρχου , λυσιτελοῦντος καὶ σοὶ καὶ τοῖς ἀκούουσί σου , μάλισθ  ὅταν κατὰ ἀκολουθίαν τῆς γραφῆς καὶ τοῖς ἴχνεσι τῶν λόγων αὐτῆς καὶ τῶν βουλημάτων ἐθέλοις γράφειν 0 .
ὅτι γὰρ οὔ τε δύο ἀγέννητα ἀκηκόαμεν οὔ τε ἓν εἰς δύο διῃρημένον οὐ δὲ σωματικόν τι πεπονθὸς μεμαθήκαμεν ἢ πεπιστεύκαμεν , δέσποτα , ἀλλ ἓν μὲν τὸ ἀγέννητον , ἓν δὲ τὸ ὑπ αὐτοῦ ἀληθῶς καὶ οὐκ ἐκ τῆς οὐσίας αὐτοῦ γεγονός , καθόλου τῆς φύσεως τῆς ἀγεννήτου μὴ μετέχον ἢ ὂν ἐκ τῆς οὐσίας αὐτοῦ , ἀλλὰ γεγονὸς ὁλοσχερῶς ἕτερον τῇ φύσει καὶ τῇ δυνάμει , πρὸς τελείαν ὁμοιότητα διαθέσεώς τε καὶ δυνάμεως τοῦ πεποιηκότος γενόμενον 0 1 ·
οὗ τὴν ἀρχὴν οὐ λόγῳ μόνον ἀδιήγητον , ἀλλὰ καὶ ἐννοίᾳ οὐκ ἀνθρώπων μόνον ἀλλὰ καὶ τῶν ὑπὲρ ἀνθρώπους πάντων εἶναι ἀκατάληπτον πεπιστεύκαμεν .
καὶ ταῦτα οὐχὶ λογισμοὺς ἑαυτῶν ὑποθέμενοι , ἀλλ ἀπὸ τῆς ἁγίας γραφῆς μεμαθηκότες λέγομεν ·
κτιστὸν εἶναι καὶ θεμελιωτὸν καὶ γεννητὸν τῇ οὐσίᾳ καὶ τῇ ἀναλλοιώτῳ καὶ ἀρρήτῳ φύσει καὶ τῇ ὁμοιότητι τῇ πρὸς τὸν πεποιηκότα μεμαθήκαμεν , ὡς αὐτὸς ὁ κύριός φησιν ·
ὁ θεὸς ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ , καὶ πρὸ τοῦ αἰῶνος ἐθεμελίωσέ με ·
πρὸ δὲ πάντων βουνῶν γεννᾷ με .
εἰ δὲ ἐξ αὐτοῦ , τουτ έστιν ἀπ αὐτοῦ ἦν , ὡς ἂν μέρος αὐτοῦ ἢ ἐξ ἀπορροίας τῆς οὐσίας , οὐκ ἂν ἔτι κτιστὸν οὐ δὲ θεμελιωτὸν εἶναι ἐλέγετο ·
οὐ δὲ αὐτὸς ἀγνοεῖς , κύριε , ἀληθῶς .
τὸ γὰρ ἐκ τοῦ ἀγεννήτου ὑπάρχον κτιστὸν ἔτι ὑφ ἑτέρου ἢ ὑπ αὐτοῦ ἢ θεμελιωτὸν οὐκ ἂν εἴη , ἐξ ἀρχῆς ἀγέννητον ὑπάρχον .
εἰ δὲ τὸ γεννητὸν αὐτὸν λέγεσθαι ὑπόφασίν τινα παρέχει , ὡς ἂν ἐκ τῆς οὐσίας τῆς πατρικῆς αὐτὸν γεγονότα καὶ ἔχειν ἐκ τούτου τὴν ταυτότητα τῆς φύσεως , γιγνώσκομεν ὡς οὐ περὶ αὐτοῦ μόνου τὸ γεννητὸν εἶναί φησιν ἡ γραφή , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ἀνομοίων αὐτῷ κατὰ πάντα τῇ φύσει .
καὶ γὰρ καὶ ἐπ ἀνθρώπων φησίν ·
υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα , αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν , καὶ θεὸν τὸν γεννήσαντά σε ἐγκατέλιπες , καὶ ἐν ἑτέροις ·
τίς , φησί , ὁ τετοκὼς βώλους δρόσου 0 ;
οὐ τὴν φύσιν ἐκ τῆς φύσεως διηγούμενος , ἀλλὰ τὴν ἐφ ἑκάστῳ τῶν γενομένων ἐκ τοῦ βουλήματος αὐτοῦ γένεσιν 0 .
οὐδὲν γάρ ἐστιν ἐκ τῆς οὐσίας αὐτοῦ , πάντα δὲ βουλήματι αὐτοῦ γενόμενα ἕκαστον , ὡς καὶ ἐγένετο , ἐστίν .
ὁ μὲν γὰρ θεός , τὰ δὲ πρὸς ὁμοιότητα αὐτοῦ λόγῳ ὅμοια ἐσόμενα , τὰ δὲ καθ ἑκουσιασμὸν γενόμενα 0 1 ·
τὰ δὲ πάντα δι αὐτοῦ ὑπὸ τοῦ θεοῦ γενόμενα , πάντα δὲ ἐκ τοῦ θεοῦ 0 .
ἅπερ λαβὼν καὶ ἐξεργασάμενος κατὰ τὴν προσοῦσάν σοι θεόθεν χάριν , γράψαι τῷ δεσπότῃ μου Ἀλεξάνδρῳ σπούδασον ·
πεπίστευκα γὰρ ὡς εἰ γράψειας αὐτῷ , ἐντρέψειας αὐτόν .
πρόσειπε πάντας τοὺς ἐν κυρίῳ .
ἐρρωμένον σε καὶ ὑπὲρ ἡμῶν εὐχόμενον ἡ θεία χάρις διαφυλάττοι , δέσποτα .
τοιαῦτα καὶ οὗτοι πρὸς ἀλλήλους ἐπέστελλον , εἰς τὸν κατὰ τῆς ἀληθείας καθοπλιζόμενοι πόλεμον .
Οὕτω δὲ τῆς βλασφημίας ἐν ταῖς κατὰ τὴν Αἴγυπτον καὶ τὴν Ἑῴαν ἐκκλησίαις διασπαρείσης , ἔριδες ἐν ἑκάστῃ πόλει καὶ κώμῃ καὶ μάχαι περὶ τῶν θείων δογμάτων ἐγίγνοντο .
ὁ δὲ λοιπὸς ὅμιλος θεατὴς ἦν τῶν γιγνομένων καὶ τῶν λεγομένων κριτής , καὶ οἱ μὲν τὰ τούτων , οἱ δὲ τὰ ἐκείνων ἐπῄνουν 0 ·
καὶ τραγῳδίας τὰ δρώμενα καὶ θρήνων ἄξια ἦν .
οὐ γὰρ ἀλλόφυλοι καὶ πολέμιοι , καθάπερ πάλαι , τὰς ἐκκλησίας ἐπολιόρκουν , ἀλλ ὁμόφυλοι καὶ ὁμορρόφιοι καὶ ὁμοτράπεζοι κατ ἀλλήλων ἀντὶ δοράτων ἐκίνουν τὰς γλώσσας 0 ·
μᾶλλον δέ , μέλη ἀλλήλων ὄντες καὶ εἰς ἓν τελοῦντες σῶμα , κατ ἀλλήλων ὡπλίζοντο .
ταῦτα μαθὼν ὁ πάνσοφος βασιλεὺς πρῶτον μὲν αὐτὴν ἐπειράθη τὴν τῶν κακῶν ἐμφράξαι πηγὴν καί τινα τῶν ἐπ ἀγχινοίᾳ περιβοήτων εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν μετὰ γραμμάτων ἀπέστειλε , σβέσαι τὴν ἔριν πειρώμενος καὶ τὸ στασιάζον συναγαγεῖν εἰς ὁμόνοιαν προσδοκῶν .
ἐπειδὴ δὲ τῆς ἐλπίδος ἐψεύσθη , τὴν πολυθρύλητον ἐκείνην εἰς τὴν Νικαέων συνήγειρε σύνοδον , δημοσίοις ὄνοις καὶ ἡμιόνοις καὶ ὀρεῦσι καὶ ἵπποις χρήσασθαι τοὺς ἐπισκόπους καὶ τοὺς σὺν τούτοις ἀφικνουμένους παρεγγυήσας .
ἐπειδὴ δὲ ἠθροίσθησαν ὅσοι τῆς ὁδοιπορίας τὸν πόνον ἐνεγκεῖν ἠδυνήθησαν , ἀφίκετο καὶ αὐτὸς εἰς τὴν Νίκαιαν , ἰδεῖν τε τὴν τῶν ἀρχιερέων πληθὺν ἐφιέμενος καὶ τὴν ὁμόνοιαν αὐτοῖς πρυτανεῦσαι ποθῶν ·
καὶ παραχρῆμα πάντα αὐτοῖς ἀφθόνως χορηγεῖσθαι προσέταξεν .
ὀκτωκαίδεκα δὲ καὶ τριακόσιοι συνῆλθον ἀρχιερεῖς .
ὁ δὲ τῆς Ῥώμης διὰ γῆρας ἀπελείφθη βαθύ ·
δύο μέντοι πρεσβυτέρους ἀπέστειλε , συνθέσθαι τοῖς πραττομένοις παρεγγυήσας .
ἦσαν δὲ κατ ἐκεῖνον τὸν χρόνον πολλοὶ μὲν ἀποστολικοῖς χαρί σμασι διαπρέποντες , πολλοὶ δὲ τὰ στίγματα τοῦ κυρίου Ἰησοῦ , κατὰ τὸν θεῖον ἀπόστολον , ἐν τῷ σώματι φέροντες .
ἰάκωβος μὲν γὰρ ὁ Ἀντιοχείας τῆς Μυγδονίας  Σύροι δὲ αὐτὴν καὶ Ἀσσύριοι Νίσιβιν ὀνομάζουσι  καὶ νεκροὺς ἀνέστησε καὶ τοῖς ζῶσι συνέταξε καὶ ἄλλα μυρία εἰργάσατο θαύματα ·
ἃ περιττὸν ἡγοῦμαι τῇδε πάλιν ἐνθεῖναι τῇ συγγραφῇ , ἐν τῇ Φιλοθέῳ ταῦτα διηγησάμενος Ἱστορίᾳ .
παῦλος δὲ ὁ Νεοκαισαρείας  φρούριον δὲ τοῦτο ταῖς τοῦ Εὐφράτου παρακείμενον ὄχθαις  τῆς Λικιννίου παραπήλαυσε λύττης 0 .
ἄμφω γὰρ ἦν τὼ χεῖρε πεπεδημένος , σιδήρου πεπυρακτωμένου προσβαλόντος αὐταῖς καὶ τὰ κινητικὰ τῶν ἄρθρων νεῦρα συστείλαντος καὶ νεκρώσαντος .
ἕτεροι δὲ ὀρωρυγμένους εἶχον τοὺς δεξιοὺς ὀφθαλμούς , ἄλλοι δὲ τὰς ἀγκύλας ἐκκεκομμένοι τὰς δεξιάς 0 ·
εἷς τούτων ἦν Παφνούτιος ὁ Αἰγύπτιος ·
καὶ ἁπαξαπλῶς ἦν ἰδεῖν δῆμον μαρτύρων κατὰ τ αὐτὸν συνηθροισμένον .
οὐκ ἦν δ ὅμως ἄμοιρος τῶν ἐναντίων ὁ θεῖος οὗτος καὶ ἀοίδιμος ὅμιλος ·
ἀλλ ἦσάν τινες , εὐαρίθμητοι μέν , ὕπουλοι δὲ καὶ τὰ βράχη μιμούμενοι , καὶ τὴν πονηρίαν καλύπτοντες καὶ ταῖς Ἀρείου βλασφημίαις οὐ προφανῶς συνηγοροῦντες .
συνεληλυθότων δὲ πάντων , οἶκον μέγιστον ἐν τοῖς βασιλείοις ηὐτρέπισεν βασιλεύς , βάθρα καὶ θρόνους ὅτι μάλιστα πλείστους ἐν τούτῳ τεθῆναι κελεύσας τῷ τῶν ἀρχιερέων ἀποχρώντως συλλόγῳ .
οὕτω τὸ πρέπον αὐτοῖς εὐτρεπίσας γέρας , εἰσελθεῖν τε ἐπέτρεψε καὶ περὶ τῶν προκειμένων βουλεύσασθαι .
εἰσελήλυθε δὲ καὶ αὐτὸς ἔσχατος σὺν ὀλίγοις , ἀξιέπαινον μὲν ἔχων τὸ μέγεθος , ἀξιάγαστον δὲ τὴν ὥραν , θαυμασιωτέραν δὲ τὴν τοῖς μετώποις ἐπικαθημένην αἰδῶ .
θρόνου δὲ σμικροῦ τεθέντος ἐν μέσῳ κεκάθικεν , ἐπιτρέψαι τοῦτο τοὺς ἐπισκόπους αἰτήσας ·
σὺν αὐτῷ δὲ καὶ ἅπας ὁ θεῖος ἐκεῖνος ἐκαθέσθη χορός .
παραυτίκα δὲ πρῶτος ὁ μέγας Εὐστάθιος , ὁ τῆς Ἀντιοχέων ἐκκλησίας τὴν προεδρίαν λαχών  Φιλογόνιος γὰρ , οὗ πρόσθεν ἐμνήσθην , εἰς τὸν ἀμείνω μεταβεβήκει βίον , τοῦτον δὲ ἄκοντα ποιμαίνειν ἀντ ἐκείνου τὴν ἐκκλησίαν ἐκείνην ψήφῳ κοινῇ κατηνάγκασαν ἀρχιερεῖς τε καὶ ἱερεῖς καὶ πᾶς ὁ λαὸς ὁ φιλόχριστος  , οὗτος τοῖς ἄνθεσι τῶν ἐγκωμίων τὴν βασιλέως ἐστεφάνωσε κεφαλὴν καὶ τὴν περὶ τὰ θεῖα σπουδὴν εὐλογίαις ἠμείψατο .
παυσαμένου δὲ τούτου , βασιλεὺς ὁ πανεύφημος τοὺς περὶ τῆς ὁμονοίας τε καὶ συμφωνίας προσενήνοχε λόγους , τῆς τε τῶν τυράννων ἐκείνων ἀναμιμνήσκων ὠμότητος καὶ τῆς ἐπ αὐτοῦ θεόθεν παρασχεθείσης ἐντιμοτάτης εἰρήνης , καὶ ὡς δεινὸν εἴη καὶ ἄγαν δεινόν , τῶν πολεμίων καταλυθέντων καὶ μηδενὸς ἀντιτείνειν τολμῶντος , ἀλλήλους βάλλειν καὶ τοῖς δυσμενέσιν ἡδονὴν καὶ γέλωτα προξενεῖν , ἄλλως τε καὶ περὶ θείων διαλεγομένους πραγμάτων καὶ τοῦ παναγίου πνεύματος τὴν διδασκαλίαν ἀνάγραπτον ἔχοντας .
εὐαγγελικαὶ γάρ , φησί , βίβλοι καὶ ἀποστολικαὶ καὶ τῶν παλαιῶν προφητῶν τὰ θεσπίσματα σαφῶς ἡμᾶς ἃ χρὴ περὶ τοῦ θείου φρονεῖν ἐκπαιδεύουσι .
τὴν πολεμοποιὸν οὖν ἀπελάσαντες ἔριν , ἐκ τῶν θεοπνεύστων λόγων λάβωμεν τῶν ζητουμένων τὴν λύσιν .
ταῦτα καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια , οἷα δὴ παῖς φιλοπάτωρ , τοῖς ἱερεῦσιν ὡς πατράσι προσέφερε , τῶν ἀποστολικῶν δογμάτων τὴν συμφωνίαν πραγματευόμενος 0 .
τῆς δὲ συνόδου τὸ μὲν πλεῖστον τοῖς λεγομένοις ἐπείθετο καὶ τήν τε πρὸς ἀλλήλους ὁμόνοιαν τήν τε τῶν δογμάτων ὑγείαν ἠσπάζετο ·
ὀλίγοι δέ τινες , ὧν καὶ πρόσθεν ἐμνήσθην , καὶ πρὸς ἐκείνοις Μηνόφαντος ὁ Ἐφέσιος καὶ ὁ Σκυθοπολίτης Πατρό φιλος Θεογόνιός τε Νικαίας αὐτῆς ἐπίσκοπος ὢν καὶ ὁ Νερωνιάδος Νάρκισσος  Κιλικίας δὲ τῆς δευτέρας ἡ Νερωνιάς ἐστι πόλις ἣν νῦν Εἰρηνούπολιν ὀνομάζομεν  , καὶ μετὰ τούτων Θεωνᾶς ὁ Μαρμαρικῆς καὶ ὁ Πτολεμαΐδος τῆς Αἰγυπτίας Σεκοῦνδος τοῖς ἀποστολικοῖς ἀντέλεγον δόγμασιν , Ἀρείῳ συνηγοροῦντες 0 1 2 .
ὑπαγορεύσαντες δὲ καὶ πίστεως διδασκαλίαν ἐπέδοσαν τῷ κοινῷ ·
ἣν ἀναγνωσθεῖσαν εὐθέως διέρρηξαν ἅπαντες , νόθον καὶ κίβδηλον ὀνομάσαντες .
θορύβου δὲ πλείστου κατ  αὐτῶν γενομένου καὶ πάντων προδοσίαν αὐτῶν τῆς εὐσεβείας κατηγορούντων , δείσαντες ἐξανέστησαν καὶ πρῶτοι τὸν Ἄρειον ἀπεκήρυξαν , πλὴν Σεκούνδου καὶ Θεωνᾶ .
οὕτω δὲ τοῦ δυσσεβοῦς ἐκποδὼν γενομένου , συμφώνως ἅπαντες τὴν μέχρι καὶ νῦν ἐν ταῖς ἐκκλησίαις πολιτευομένην πίστιν ὑπαγορεύσαντες καὶ ταῖς ὑπογραφαῖς βεβαιώσαντες διέλυσαν τὸ συνέδριον .
ὑπούλως μέντοι καὶ οὐκ εἰλικρινῶς οἱ προρρηθέντες τῇδε τῇ πίστει συνέθεντο .
καὶ μαρτυρεῖ τά τε ὕστερον παρ αὐτῶν τυρευθέντα κατὰ τῶν τῆς εὐσεβείας προμάχων καὶ τὰ παρ αὐτῶν ἐκείνων περὶ αὐτῶν συγγραφέντα .
Εὐστάθιος μὲν γὰρ ἐκεῖνος ὁ τῆς Ἀντιοχέων ἐπίσκοπος , οὗ καὶ πρόσθεν ἐμνήσθην , ταῦτα περὶ αὐτῶν ἔγραψε , τά τε γεγενημένα διδάσκων καὶ τὴν βλασφημίαν ἐλέγχων καὶ τὴν παροιμιακὴν ἑρμηνεύων ῥῆσιν ·
κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ .
βαδιοῦμαι δὲ ἐντεῦθεν ἤδη καὶ ἐπὶ τὰ πεπραγμένα .
ἐπειδὴ διὰ ταῦτα σύνοδος εἰς τὴν Νικαέων ἀφικνεῖται μεγίστη , διακοσίων μήτι γε καὶ ἑβδομήκοντα τὸν ἀριθμὸν ὁμόσε συναχθέντων  τὸ γὰρ σαφὲς διὰ τὸν τῆς πολυανδρίας ὄχλον οὐχ οἷός τέ εἰμι γράφειν , ἐπειδὴ μὴ πάντη τοῦτο περισπουδάστως ἀνίχνευον  , ὡς δὲ ἐζητεῖτο τῆς πίστεως ὁ τρόπος , ἐναργὴς μὲν ἔλεγχος τὸ γράμμα τῆς Εὐσεβίου πρ οὐβάλλετο βλασφημίας .
ἐπὶ πάντων δὲ ἀναγνωσθέν , αὐτίκα συμφορὰν μὲν ἀστάθμητον τῆς ἐκτροπῆς ἕνεκα τοῖς αὐτηκόοις προὐξένει , αἰσχύνην δ ἀνήκεστον τῷ γράψαντι παρεῖχεν .
ἐπειδὴ δὲ τὸ ἐργαστήριον τῶν ἀμφὶ τὸν Εὐσέβιον σαφῶς ἑάλω , τοῦ παρανόμου γράμματος διαρραγέντος ὑπ ὄψει πάντων ὁμοῦ , τινὲς ἐκ συσκευῆς , τ οὔνομα προβαλλόμενοι τῆς εἰρήνης , κατεσίγησαν μὲν ἅπαντας τοὺς ἄριστα λέγειν εἰωθότας .
οἱ δ Ἀρειομανῖται , δείσαντες μή πη ἄρα τοσαύτης ἐν τ αὐτῷ συνόδου συγκεκροτημένης ἐξοστρακισθεῖεν , ἀναθεματίζουσι μὲν προπηδήσαντες τὸ ἀπηγορευμένον δόγμα , συμφώνοις γράμμασιν ὑπογράψαντες αὐτοχειρί .
τῶν δὲ προεδριῶν διὰ πλείστης ὅσης περιδρομῆς κρατήσαντες , δέον αὐτοὺς ὑπόπτωσιν λαμβάνειν , τοτὲ μὲν λεληθότως , τοτὲ δὲ προφανῶς τὰς ἀποψηφισθείσας πρεσβεύουσι δόξας , διαφόροις ἐπιβουλεύοντες τοῖς ἐλέγχοις .
βουλόμενοι δὲ δὴ παγιῶσαι τὰ ζιζανιώδη φυτουργήματα , δεδοίκασι τοὺς ἐπιγνώμονας , ἐκκλίνουσι τοὺς ἐφόρους καὶ ταύτῃ τοὺς τῆς εὐσεβείας κήρυκας ἐκπολεμοῦσιν .
οὐχ οὕτως δὲ πιστεύομεν ὡς ἀνθρώπους ἀθέους δύνασθαι κρατῆσαι πώποτε τοῦ θείου .
κ ἂν γὰρ πάλιν ἰσχύσωσι , πάλιν ἡττηθήσονται , κατὰ τὸν σεμνόφωνον προφήτην Ἡσαΐαν .
ταῦτα μὲν οὖν ὁ μέγας Εὐστάθιος 0 .
ὁ δὲ τούτου συναγωνιστὴς καὶ τῆς ἀληθείας πρόβολος Ἀθανάσιος , ὁ τῆς Ἀλεξάνδρου τοῦ πανευ φήμου προεδρίας διάδοχος , οἷς πρὸς τοὺς Ἄφρους ἐπιστέλλων γέγραφε καὶ ταῦτα προστέθεικε ·
τῶν γὰρ συνελθόντων ἐπισκόπων βουλομένων τὰς μὲν παρὰ τῶν Ἀρειανῶν ἐφευρεθείσας τῆς ἀσεβείας λέξεις ἀνελεῖν , τὸ ἐξ οὐκ ὄντων καὶ τὸ λέγειν κτίσμα καὶ ποίημα τὸν υἱὸν καὶ τὸ ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν καὶ ὅτι τρεπτῆς ἐστι φύσεως , τὰς δὲ τῶν γραφῶν ὁμολογουμένας γράψαι , ὅτι τε ἐκ τοῦ θεοῦ ὁ υἱὸς φύσει μονογενής ἐστι , λόγος , δύναμις , σοφία μόνη τοῦ πατρός , θεὸς ἀληθινός , ὡς εἶπεν ὁ Ἰωάννης , καὶ ὡς ἔγραψεν ὁ Παῦλος ἀπαύγασμα τῆς δόξης καὶ χαρακτὴρ τῆς τοῦ πατρὸς ὑποστάσεως , οἱ περὶ Εὐσέβιον ὑπὸ τῆς ἰδίας κακοδοξίας ἑλκόμενοι διελάλουν ἀλλήλοις ·
συνθώμεθα ·
καὶ γὰρ καὶ ἡμεῖς ἐκ τοῦ θεοῦ ἐσμεν ·
εἷς γὰρ θεὸς ἐξ οὗ τὰ πάντα , καὶ τὰ ἀρχαῖα παρῆλθεν , ἰδού , γέγονε τὰ πάντα καινά 0 .
τὰ δὲ πάντα ἐκ τοῦ θεοῦ 0 .
ἐλογίζοντο δὲ καὶ τὸ ἐν τῷ Ποιμένι γραφέν ·
πρῶτον πάντων πίστευσον ὅτι εἷς ἐστιν ὁ θεός , ὁ τὰ πάντα κτίσας καὶ καταρτίσας , καὶ ποιήσας ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι .
ἀλλ οἱ ἐπίσκοποι , θεωρήσαντες τὴν κακουργίαν ἐκείνων καὶ τὴν τῆς ἀσεβείας κακοτεχνίαν , λευκότερον εἰρήκασι τὸ ἐκ τοῦ θεοῦ καὶ ἔγραψαν ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ θεοῦ εἶναι τὸν υἱόν , ἵνα τὰ μὲν κτίσματα , διὰ τὸ μὴ ἀφ ἑαυτῶν χωρὶς αἰτίου εἶναι ἀλλ ἀρχὴν ἔχειν τοῦ γίνεσθαι , λέγηται ἐκ τοῦ θεοῦ , ὁ δὲ υἱὸς μόνος ἴδιος ἐκ τῆς τοῦ πατρὸς οὐσίας 0 .
τοῦτο γὰρ ἴδιον μονογενοῦς καὶ ἀληθινοῦ λόγου τοῦ πατρός 0 .
καὶ περὶ μὲν τοῦ γεγράφθαι ἐκ τῆς οὐσίας ἡ πρόφασις αὕτη 0 .
πάλιν δὲ τῶν ἐπισκόπων ἐρωτώντων τοὺς δοκοῦντας ὀλίγους εἰ λέγοιεν τὸν υἱὸν οὐ κτίσμα , ἀλλὰ δύναμιν σοφίαν τε μόνην τοῦ πατρὸς καὶ εἰκόνα ἀΐδιόν τε καὶ ἀπαράλλακτον κατὰ πάντα τοῦ πατρὸς καὶ θεὸν ἀληθινόν , κατελήφθησαν οἱ περὶ Εὐσέβιον διανεύοντες ἀλλήλοις ὅτι ·
καὶ ταῦτα φθάνει καὶ εἰς ἡμᾶς ·
καὶ γὰρ καὶ ἡμεῖς εἰκὼν καὶ δόξα θεοῦ λεγόμεθα , καὶ περὶ ἡμῶν εἴρηται ἀεὶ γὰρ ἡμεῖς οἱ ζῶντες 0 ·
καὶ δυνάμεις πολλαί εἰσιν , καὶ ἐξῆλθε μὲν πᾶσα ἡ δύναμις τοῦ θεοῦ ἐκ γῆς Αἰγύπτου , ἡ δὲ κάμπη καὶ ἡ ἀκρὶς λέγεται δύναμις μεγάλη , καὶ κύριος τῶν δυνάμεων μεθ ἡμῶν , ἀντιλήπτωρ ἡμῶν ὁ θεὸς Ἰακώβ 0 .
ἀλλὰ καὶ τὸ ἰδίους ἡμᾶς εἶναι τοῦ θεοῦ ἔχομεν οὐχ ἁπλῶς , ἀλλ ὅτι καὶ ἀδελφοὺς ἡμᾶς ἐκάλεσεν .
εἰ δὲ καὶ θεὸν ἀληθινὸν λέγουσι τὸν υἱόν , οὐ λυπεῖ ἡμᾶς ·
γενόμενος γὰρ ἀληθινός ἐστιν .
Αὕτη τῶν Ἀρειανῶν ἡ διεφθαρμένη διάνοια 0 .