Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
αὗται δὲ πρῶτον αἱ ἀρχαὶ περὶ τὸν ἀριθμὸν ἐπιφαίνονται , μᾶλλον δ ὅλως ἀριθμὸς οὐκ ἔστι τὸ πλῆθος , ἂν μὴ καθάπερ εἶδος ὕλης τὸ ἓν γενόμενον ἐκ τῆς ἀπειρίας τοῦ ἀορίστου πῆ μὲν πλεῖον πῆ δ ἔλαττον ἀποτέμνηται 0 1 .
τότε γὰρ ἀριθμὸς γίγνεται τῶν πληθῶν ἕκαστον ὑπὸ τοῦ ἑνὸς ὁριζόμενον ἐὰν δ ἀναιρεθῇ τὸ ἕν , πάλιν ἡ ἀόριστος δυὰς συγχέασα πᾶν ἄρρυθμον καὶ ἄπειρον καὶ ἄμετρον ἐποίησεν .
ἐπεὶ δὲ τὸ εἶδος οὐκ ἀναίρεσίς ἐστι τῆς ὕλης ἀλλὰ μορφὴ καὶ τάξις ὑποκειμένης , ἀνάγκη καὶ τῷ ἀριθμῷ τὰς ἀρχὰς ἐνυπάρχειν ἀμφοτέρας , ὅθεν ἡ πρώτη καὶ μεγίστη διαφορὰ καὶ ἀνομοιότης γέγονεν 0 .
ἔστι γὰρ ἡ μὲν ἀόριστος ἀρχὴ τοῦ ἀρτίου δημιουργὸς ἡ δὲ βελτίων τοῦ περιττοῦ πρῶτος δὲ τῶν ἀρτίων τὰ δύο καὶ τὰ τρία τῶν περιττῶν , ἐξ ὧν τὰ πέντε τῇ μὲν συνθέσει κοινὸς ὢν ἀμφοῖν ἀριθμὸς τῇ δὲ δυνάμει γεγονὼς περιττός 0 1 2 .
ἔδει γάρ , εἰς πλείονα μέρη τοῦ αἰσθητοῦ καὶ σωματικοῦ μεριζομένου διὰ τὴν σύμφυτον ἀνάγκην τῆς ἑτερότητος , μή τε τὸν πρῶτον ἄρτιον γενέσθαι μή τε τὸν πρῶτον περιττόν , ἀλλὰ τὸν τρίτον ἐκ τούτων ἀποτελούμενον , ὅπως ἀπ ἀμφοτέρων τῶν ἀρχῶν γένηται , καὶ τῆς τὸ ἄρτιον δημιουργούσης καὶ τῆς τὸ περιττόν 0 ·
οὐ γὰρ ἦν οἷόν τε τῆς ἑτέρας ἀπαλλαγῆναι τὴν ἑτέραν ·
ἑκατέρα γὰρ ἀρχῆς 0 ;
φύσιν ἔχει καὶ δύναμιν .
ἀμφοτέρων οὖν συνδυαζομένων , ἡ βελτίων κρατήσασα τῆς ἀοριστίας διαιρούσης τὸ σωματικὸν ἐνέστη , καὶ τῆς ὕλης ἐν ἀμφοτέροις διισταμένης μέσην τὴν μονάδα θεμένη δίχα νεμηθῆναι τὸ πᾶν οὐκ εἴασεν , ἀλλὰ πλῆθος μὲν γέγονε κόσμων ὑπὸ τῆς ἑτερότητος τοῦ ἀορίστου καὶ διαφορᾶς , περιττὸν δὲ πλῆθος ἡ τ αὐτοῦ καὶ ὡρισμένου δύναμις ἀπείργασται , περιττὸν δὲ τοιοῦτον , ὅτι πορρωτέρω τὴν φύσιν ἢ βέλτιον ἔχει προελθεῖν οὐκ εἴασεν .
εἰ μὲν γὰρ ἀμιγὲς καὶ καθαρὸν ἦν τὸ ἕν , οὐ δ ἂν ὅλως εἶχεν ἡ ὕλη διάστασιν ·
ἐπεὶ δὲ τῷ διαιρετικῷ τῆς δυάδος μέμικται , τομὴν μὲν ἐδέξατο καὶ διαίρεσιν , ἐνταῦθα δ ἔστη τῷ περισσῷ τοῦ ἀρτίου κρατηθέντος .
διὸ καὶ πεμπάσασθαι τὸ ἀριθμῆσαι τοῖς παλαιοῖς ἔθος ἦν καλεῖν .
οἶμαι δὲ καὶ τὰ πάντα τῶν πέντε παρώνυμα γεγονέναι κατὰ λόγον , ἅτε δὴ τῆς πεντάδος ἐκ τῶν πρώτων ἀριθμῶν συνεστώσης .
καὶ γὰρ οἱ μὲν ἄλλοι πολλαπλασιαζόμενοι πρὸς ἄλλους εἰς ἕτερον αὑτῶν ἀριθμὸν ἐκβαίνουσιν ἡ δὲ πεντάς , ἂν μὲν ἀρτιάκις λαμβάνηται , τὸν δέκα ποιεῖ τέλειον ·
ἐὰν δὲ περισσάκις , ἑαυτὴν πάλιν ἀποδίδωσιν 0 .
ἐῶ δ ὅτι πρώτη μὲν ἐκ πρώτων δυεῖν τετραγώνων συνέστηκε τῆς τε μονάδος καὶ τῆς τετράδος ἡ πεντάς , πρώτη δ ἴσον δυναμένη τοῖς πρὸ αὑτῆς δυσὶ τὸ κάλλιστον τῶν ὀρθογωνίων τριγώνων συνίστησι πρώτη δὲ ποιεῖ τὸν ἡμιόλιον λόγον .
οὐ γὰρ ἴσως οἰκεῖα ταῦτα τοῖς ὑποκειμένοις πράγμασιν 0 ·
ἀλλ ἐκεῖνο μᾶλλον , τὸ φύσει διαιρετικὸν τοῦ ἀριθμοῦ καὶ τὸ πλεῖστα τούτῳ τὴν φύσιν διανέμειν 0 .
ἔνειμε γὰρ ἡμῖν αὐτοῖς αἰσθήσεις πέντε καὶ μέρη ψυχῆς , φυτικὸν ω ·
φυσικὸν αἰσθητικὸν ἐπιθυμητικὸν θυμοειδὲς λογιστικόν 0 ·
καὶ δακτύλους ἑκατέρας χειρὸς τοσούτους , καὶ τὸ γονιμώτατον σπέρμα πενταχῆ σχιζόμενον 0 1 .
οὐ γὰρ ἱστόρηται γυνὴ πλείονα τεκοῦσ ἢ πέντε τέκνα ταῖς αὐταῖς ὠδῖσι 0 .
καὶ τὴν Ῥέαν Αἰγύπτιοι μυθολογοῦσι πέντε θεοὺς τεκεῖν , αἰνιττόμενοι τὴν ἐκ μιᾶς ὕλης τῶν πέντε κόσμων γένεσιν .
ἐν δὲ τῷ παντὶ πέντε μὲν ζώναις ὁ περὶ γῆν τόπος , πέντε δὲ κύκλοις ὁ οὐρανὸς διώρισται , δυσὶν ἀρκτικοῖς καὶ δυσὶ τροπικοῖς καὶ μέσῳ τῷ ἰσημερινῷ 0 ·
πέντε δ αἱ τῶν πλανωμένων ἄστρων περίοδοι γεγόνασιν , ἡλίου καὶ Φωσφόρου καὶ στίλβοντος ὁμοδρομούντων .
ἐναρμόνιος δὲ καὶ ἡ τοῦ κόσμου σύνταξις , ὥσπερ ἀμέλει καὶ τὸ παρ ἡμῖν ἡρμοσμένον ἐν πέντε τετραχόρδων θέσεσιν ὁρᾶται , τῶν ὑπάτων καὶ μέσων καὶ συνημμένων καὶ διεζευγμένων καὶ ὑπερβολαίων 0 ·
καὶ τὰ μελῳδούμενα διαστήματα πέντε , δίεσις καὶ ἡμιτόνιον καὶ τόνος καὶ τριημιτόνιον καὶ δίτονον 0 .
οὕτως ἡ φύσις ἔοικε τῷ πέντε ποιεῖν ἅπαντα χαίρειν μᾶλλον ἢ τῷ σφαιροειδῆ , καθάπερ Ἀριστοτέλης ἔλεγε 0 .
τί δῆτα , φήσαι τις ἄν , ὁ Πλάτων ἐπὶ τὰ πέντε σχήματα τὸν τῶν πέντε κόσμων ἀριθμὸν ἀνήνεγκεν , εἰπὼν ὅτι τῇ πέμπτῃ συστάσει ὁ θεὸς ἐπὶ τὸ πᾶν κατεχρήσατο ἐκεῖνο διαζωγραφῶν ·
εἶτα τὴν περὶ τοῦ πλήθους τῶν κόσμων ὑποθεὶς ἀπορίαν , πότερον ἕν ἢ πέντ αὐτοὺς ἀληθείᾳ πεφυκότας λέγειν προσήκει , δῆλός ἐστιν ἐντεῦθεν οἰόμενος ὡρμῆσθαι τὴν ὑπόνοιαν .
εἴπερ οὖν δεῖ πρὸς τὴν ἐκείνου διάνοιαν ἐπάγειν τὸ εἰκός , σκοπῶμεν ὅτι ταῖς τῶν σωμάτων καὶ σχημάτων ἐκείνων διαφοραῖς ἀνάγκη καὶ κινήσεων εὐθὺς ἕπεσθαι διαφοράς , ὥσπερ αὐτὸς διδάσκει , τὸ διακρινόμενον ἢ συγκρινόμενον ἅμα τῆς οὐσίας τῇ ἑτεροιώσει καὶ τὸν τόπον μεταλλάττειν ἀποφαινόμενος 0 .
ἂν γὰρ ἐξ ἀέρος πῦρ γένηται , λυθέντος τοῦ ὀκταέδρου καὶ κερματισθέντος εἰς πυραμίδας , ἢ πάλιν ἀὴρ ἐκ πυρός , συνωσθέντος καὶ συνθλιβέντος εἰς ὀκτάεδρον , οὐ δυνατὸν μένειν ὅπου πρότερον ἦν , ἀλλὰ φεύγει καὶ φέρεται πρὸς ἑτέραν χώραν ἐκβιαζόμενον καὶ μαχόμενον τοῖς ἐνισταμένοις καὶ κατεπείγουσιν 0 .
ἔτι δὲ μᾶλλον εἰκόνι τὸ συμβαῖνον ἐνδείκνυται , τοῖς ὑπὸ τῶν πλοκάνων καὶ ὀργάνων τῶν περὶ τὴν τοῦ σίτου κάθαρσιν σειομένοις καὶ ἀναλικμωμένοις ὁμοίως λέγων τὰ στοιχεῖα σείοντα τὴν ὕλην ὑπ ἐκείνης ;
τε σειόμενα , προσχωρεῖν ἀεὶ τὰ ὅμοια τοῖς ὁμοίοις , ἄλλην τε χώραν ἄλλα ἴσχειν πρὶν ἐξ αὐτῶν γενέσθαι τὸ πᾶν διακοσμηθέν οὕτως οὖν τῆς ὕλης ἐχούσης ὡς ἔχειν τὸ πᾶν εἰκός , οὗ θεὸς ἄπεστιν , εὐθὺς αἱ πρῶται πέντε ποιότητες ἰδίας ἔχουσαι ῥοπὰς ἐφέροντο χωρίς , οὐ παντάπασιν οὐ δ εἰλικρινῶς ἀποκρινόμεναι , διὰ τὸ πάντων ἀναμεμιγμένων ἀεὶ τὰ κρατούμενα τοῖς ἐπικρατοῦσι παρὰ φύσιν ἕπεσθαι .
διὸ δὴ τοῖς τῶν σωμάτων γένεσιν ἄλλων ἀλλαχῆ φερομένων ἰσαρίθμους μερίδας καὶ διαστάσεις ἐποίησαν , τὴν μὲν οὐ καθαροῦ πυρὸς ἀλλὰ πυροειδῆ , τὴν δ οὐκ ἀμιγοῦς αἰθέρος ἀλλ αἰθεροειδῆ , τὴν δ οὐ γῆς αὐτῆς καθ ἑαυτὴν ἀλλὰ γεοειδῆ 0 1 2 ·
μάλιστα δὲ καὶ τὴν ἀέρος κοίνωσιν τὴν ὕδατος διὰ τὸ πολλῶν , ὥσπερ εἴρηται , τῶν ἄλλων φύλων ἀναπεπλησμέν ἀπελθεῖν 0 .
οὐ γὰρ ὁ θεὸς διέστησεν οὐ δὲ διῴκισε τὴν οὐσίαν , ἀλλ ὑπ αὐτῆς διεστῶσαν αὐτὴν καὶ φερομένην χωρὶς ἐν ἀκοσμίαις τοσαύταις παραλαβὼν , ἔταξε καὶ συνήρμοσε δι ἀναλογίας καὶ μεσότητος ·
εἶθ ἑκάστῃ λόγον ἐγκαταστήσας ὥσπερ ἁρμοστὴν καὶ φύλακα , κόσμους ἐποίησε τοσούτους , ὅσα γένη τῶν πρώτων σωμάτων ὑπῆρχε 0 .
ταῦτα μὲν οὖν τῇ Πλάτωνος ἀνακείσθω χάριτι δι Ἀμμώνιον ·
ἐγὼ δὲ περὶ μὲν ἀριθμοῦ κόσμων οὐκ ἄν ποτε διισχυρισαίμην ὅτι τοσοῦτοι , τὴν , δὲ πλείονας μὲν ἑνὸς οὐ μὴν ἀπείρους ἀλλ ὡρισμένους πλήθει τιθεμένην δόξαν , οὐδετέρας ἐκείνων ἀλογωτέραν ἡγοῦμαι , τὸ φύσει τῆς ὕλης σκεδαστὸν καὶ μεριστὸν ὁρῶν οὔ τ ἐφ ἑνὸς μένον οὔ τ εἰς ἄπειρον ὑπὸ τοῦ λόγου βαδίζειν ἐώμενον 0 1 .
εἰ δ ἀλλαχόθι που κ ἀνταῦθα τῆς Ἀκαδημείας ὑπομιμνήσκοντες ἑαυτοὺς τὸ ἄγαν τῆς πίστεως ἀφαιρῶμεν , καὶ τὴν ἀσφάλειαν ὥσπερ ἐν χωρίῳ σφαλερῷ , τῷ περὶ τῆς ἀπειρίας λόγῳ , μόνον διασῴζωμεν 0 .
ἐμοῦ δὲ ταῦτ εἰπόντος , ὁ Δημήτριος ὀρθῶς ἔφη Λαμπρίας παραινεῖ .
πολλαῖς γὰρ οἱ θεοὶ μορφαῖς οὐ σοφισμάτων ὡς Εὐριπίδης φησίν , ἀλλὰ πραγμάτων σφάλλουσιν ἡμᾶς , ὅταν ὡς ἐπιστάμενοι τολμῶμεν ἀποφαίνεσθαι περὶ τηλικούτων 0 .
ἀλλ ἀνοιστέος ὁ λόγος , ὡς ὁ αὐτὸς ἀνήρ φησιν , ἐπὶ τὴν ἐξ ἀρχῆς ὑπόθεσιν 0 .
τὸ γὰρ ἀφισταμένων καὶ ἀπολειπόντων τὰ χρηστήρια τῶν δαιμόνων ὥσπερ ὄργανα τεχνιτῶν ἀργὰ καὶ ἄναυδα κεῖσθαι λεχθέν , ἕτερον λόγον ἐγείρει τὸν περὶ τῆς αἰτίας μείζονα καὶ δυνάμεως , ᾗ χρώμενοι ποιοῦσι κατόχους τοῖς ἐνθουσιασμοῖς καὶ φαντασιαστικοὺς τοὺς προφήτας καὶ τὰς προφήτιδας 0 .
οὐ γὰρ οἷόν τε τὴν ἔκλειψιν αἰτιᾶσθαι τοῦ ἀπαυδᾶν τὰ μαντεῖα , μὴ πεισθέντας ὃν τρόπον ἐφεστῶτες αὐτοῖς καὶ παρόντες ἐνεργὰ καὶ λόγια ποιοῦσιν οἱ δαίμονες 0 .
ὑπολαβὼν δ ὁ Ἀμμώνιος οἴει γὰρ ἕτερόν τι τοὺς δαίμονας εἶπεν ἢ ψυχὰς ὄντας περιπολεῖν καθ Ἡσίοδον ἠέρα ἑσσαμένους ;
ἐμοὶ μὲν γάρ , ἣν ἄνθρωπος ἔχει διαφορὰν πρὸς ἄνθρωπον ὑποκρινόμενον τραγῳδίαν ἢ κωμῳδίαν , ταύτην ἔχειν δοκεῖ ψυχὴ πρὸς ψυχὴν ἐνεσκευασμένην σῶμα τῷ παρόντι βίῳ πρόσφορον .
οὐδὲν οὖν ἄλογον οὐ δὲ θαυμαστόν , εἰ ψυχαὶ ψυχαῖς ἐντυγχάνουσαι φαντασίας ἐμποιοῦσι τοῦ μέλλοντος , ὥσπερ ἡμεῖς ἀλλήλοις οὐ πάντα διὰ φωνῆς ἀλλὰ καὶ γράμμασι καὶ θιγόντες μόνον καὶ προσβλέψαντες πολλὰ καὶ μηνύομεν τῶν γεγονότων καὶ τῶν ἐσομένων προσημαίνομεν 0 1 .
εἰ μή τι σὺ λέγεις ἕτερον , ὦ Λαμπρία 0 ·
καὶ γὰρ ἔναγχος ἧκέ τις φωνὴ πρὸς ἡμᾶς , ὡς σοῦ πολλὰ περὶ τούτων ἐν Λεβαδείᾳ ξένοις διαλεχθέντος , ὧν οὐδὲν ὁ διηγούμενος ἀκριβῶς διεμνημόνευσε .
μὴ θαυμάσῃς ἔφην ἐγώ , πολλαὶ γὰρ ἅμα πράξεις διὰ μέσου καὶ ἀσχολίαι συντυγχάνουσαι διὰ τὸ μαντεῖον εἶναι καὶ θυσίαν , τοὺς λόγους διεσπαρμένους ἡμῖν καὶ σποράδας ἐποίησαν ἀλλὰ νῦν ὁ Ἀμμώνιος ἔφη καὶ σχολὴν ἄγοντας ἀκροατὰς ἔχεις καὶ προθύμους τὰ μὲν ζητεῖν τὰ δὲ μανθάνειν , ἔριδος ἐκποδὼν οὔσης καὶ φιλονεικίας ἁπάσης .
συγγνώμης δὲ παντὶ λόγῳ καὶ παρρησίας ὡς ὁρᾷς δεδομένης 0 .
ταῦτα δὴ καὶ τῶν ἄλλων συμπαρακαλούντων , μικρὸν ἐγὼ σιωπήσας καὶ μὴν ἀπὸ τύχης τινός , ὦ Ἀμμώνιε , τοῖς τότε λόγοις αὐτὸς ἀρχήν τινα καὶ πάροδον ἐνδέδωκας .
εἰ γὰρ αἱ διακριθεῖσαι σώματος ἢ μὴ μετασχοῦσαι τὸ παράπαν ψυχαὶ δαίμονές εἰσι κατὰ σὲ καὶ τὸν θεῖον Ἡσίοδον ἁγνοὶ ἐπιχθόνιοι φύλακες θνητῶν ἀνθρώπων διὰ τί τὰς ἐν τοῖς σώμασι ψυχὰς 0 ;
ἐκείνης τῆς δυνάμεως ἀποστεροῦμεν , ᾗ τὰ μέλλοντα καὶ προγιγνώσκειν πεφύκασι καὶ προδηλοῦν οἱ δαίμονες ;
οὔ τε γὰρ δύναμιν οὔ τε μέρος οὐδὲν ἐπιγίγνεσθαι ταῖς ψυχαῖς , ὅταν ἀπολίπωσι τὸ σῶμα , μὴ κεκτημέναις πρότερον εἰκός ἐστιν ·
ἀλλ ἀεὶ μὲν ἔχειν ἔχειν δὲ φαυλότερα τῷ σώματι μεμιγμένας , καὶ τὰ μὲν ὅλως ἄδηλα καὶ κεκρυμμένα τὰ δ ἀσθενῆ καὶ ἀμαυρὰ καὶ τοῖς δι ὁμίχλης ὁρῶσιν ἢ κινουμένοις ἐν ὑγρῷ παραπλησίως δύσεργα καὶ βραδέα , καὶ πολλὴν ποθοῦντα θεραπείαν τοῦ οἰκείου καὶ ἀνάληψιν ἀφαίρεσιν δὲ καὶ κάθαρσιν τοῦ καλύπτοντος 0 1 2 .
ὥσπερ γὰρ ὁ ἥλιος οὐχ ὅταν διαφύγῃ τὰ νέφη γίγνεται λαμπρός , ἀλλ ἔστι μὲν ἀεὶ φαίνεται δ ἡμῖν ἐν ὁμίχλῃ δυσφαὴς καὶ ἀμαυρός ·
οὕτως ἡ ψυχὴ τὴν μαντικὴν οὐκ ἐπικτᾶται δύναμιν ἐκβᾶσα τοῦ σώματος ὥσπερ νέφους , ἀλλ ἔχουσα καὶ νῦν τυφλοῦται διὰ τὴν πρὸς τὸ θνητὸν ἀνάμιξιν αὐτῆς καὶ σύγχυσιν 0 .
οὐ δεῖ δὲ θαυμάζειν οὐ δ ἀπιστεῖν ὁρῶντας , εἰ μηδὲν ἄλλο , τῆς ψυχῆς τὴν ἀντίστροφον τῇ μαντικῇ δύναμιν , ἣν μνήμην καλοῦμεν , ἡλίκον ἔργον ἀποδείκνυται τῷ σῴζειν τὰ παρῳχημένα καὶ φυλάττειν , μᾶλλον δὲ τὰ μη δὲ ὄντα 0 ·
τῶν γὰρ γεγονότων οὐδὲν ἔστιν οὐ δ ὑφέστηκεν , ἀλλ ἅμα γίγνεται πάντα καὶ φθείρεται , καὶ πράξεις καὶ λόγοι καὶ παθήματα , τοῦ χρόνου καθάπερ ῥεύματος ἕκαστα παραφέροντος αὕτη δὲ τῆς ψυχῆς ἡ δύναμις οὐκ οἶδ ὅντινα τρόπον ἀντιλαμβανομένη τοῖς μὴ παροῦσι φαντασίαν καὶ οὐσίαν περιτίθησιν 0 .
ὁ μὲν γὰρ Θεσσαλοῖς περὶ Ἄρνης δοθεὶς χρησμὸς ἐκέλευε φράζειν κωφοῦ τ ἀκοὴν τυφλοῖό τε δέρξιν ἡ δὲ μνήμη καὶ κωφῶν πραγμάτων ἀκοὴ καὶ τυφλῶν ὄψις ἡμῖν ἐστιν .
ὅθεν , ὡς ἔφην , οὐκ ἔστι θαυμαστόν , εἰ κρατοῦσα τῶν μηκέτ ὄντων προλαμβάνει πολλὰ τῶν μηδέπω γεγονότων ·
ταῦτα γὰρ αὐτῇ μᾶλλον προσήκει καὶ τούτοις συμπαθής ἐστι ·
καὶ γὰρ ἐπιβάλλεται καὶ προτίθεται πρὸς τὰ μέλλοντα καὶ παρῳχημένων καὶ τέλος ἐχόντων ἀπήλλακται πλὴν τοῦ μνημονεύειν .
ταύτην οὖν ἔχουσαι τὴν δύναμιν αἱ ψυχαὶ σύμφυτον μὲν ἀλλ ἀμυδρὰν καὶ δυσφάνταστον , ὅμως ἐξανθοῦσι πολλάκις καὶ ἀναλαμβάνουσιν ἔν τε τοῖς ἐνυπνίοις καὶ περὶ τὰς τελευτὰς ἔνιαι , καθαροῦ γιγνομένου τοῦ σώματος ἤ τινα κρᾶσιν οἰκείαν πρὸς τοῦτο λαμβάνοντος , ἢ τῷ τὸ λογιστικὸν καὶ φροντιστικὸν ἀνίεσθαι καὶ ἀπολύεσθαι τῶν παρόντων τῷ ἀλόγῳ καὶ φαντασιαστικῷ τοῦ μέλλοντος ἐπιστρεφόμεναι 0 .
οὐ γάρ , ὡς ὁ Εὐριπίδης φησί , μάντις δ ἄριστος ὅστις εἰκάζει καλῶς ,  ἀλλ οὗτος ἔμφρων μὲν ἀνὴρ καὶ τῷ νοῦν ἔχοντι τῆς ψυχῆς καὶ μετ εἰκότος ἡγουμένῳ καθ ὁδὸν ἑπόμενος 0 1 .
τὸ δὲ μαντικὸν ὥσπερ γραμματεῖον ἄγραφον καὶ ἄλογον καὶ ἀόριστον ἐξ αὑτοῦ , δεκτικὸν δὲ φαντασιῶν πάθεσι καὶ προαισθήσεων , ἀσυλλογίστως ἅπτεται τοῦ μέλλοντος , ὅταν ἐκστῇ μάλιστα τοῦ παρόντος 0 1 .
ἐξίσταται δὲ κράσει καὶ διαθέσει τοῦ σώματος , ἐν μεταβολῇ γιγνόμενον , ὃν ἐνθουσιασμὸν καλοῦμεν .
αὐτὸ μὲν οὖν ἐξ αὑτοῦ τὸ σῶμα τοιαύτην πολλάκις ἴσχει διάθεσιν ἡ δὲ γῆ πολλῶν μὲν ἄλλων δυνάμεων πηγὰς ἀνίησιν ἀνθρώποις , τὰς μὲν ἐκστατικὰς καὶ νοσώδεις καὶ θανατηφόρους τὰς δὲ χρηστὰς καὶ προσηνεῖς καὶ ὠφελίμους , ὡς δῆλαι γίγνονται πείρᾳ προστυγχάνουσι .
τὸ δὲ μαντικὸν ῥεῦμα καὶ πνεῦμα θειότατόν ἐστι καὶ ὁσιώτατον , ἄν τε καθ ἑαυτὸ δι ἀέρος ἄν τε μεθ ὑγροῦ νάματος ἀναφέρηται .
καταμιγνύμενον γὰρ εἰς τὸ σῶμα κρᾶσιν ἐμποιεῖ ταῖς ψυχαῖς ἀήθη καὶ ἄτοπον , ἧς τὴν ἰδιότητα χαλεπὸν εἰπεῖν σαφῶς , εἰκάσαι δὲ πολλαχῶς ὁ λόγος δίδωσι 0 .
θερμότητι γὰρ καὶ διαχύσει πόρους ;
τινὰς ἀνοίγειν φανταστικοὺς τοῦ μέλλοντος εἰκός ἐστιν , ὡς οἶνος ἀναθυμιαθεὶς ἕτερα πολλὰ κινήματα καὶ λόγους ἀποκειμένους καὶ λανθάνοντας ἀποκαλύπτει τὸ γὰρ βακχεύσιμον καὶ τὸ μανιῶδες μαντικὴν πολλὴν ἔχει κατ Εὐριπίδην , ὅταν ἔνθερμος ἡ ψυχὴ γενομένη καὶ πυρώδης ἀπώσηται τὴν εὐλάβειαν , ἣν ἡ θνητὴ φρόνησις ἐπάγουσα πολλάκις ἀποστρέφει καὶ κατασβέννυσι τὸν ἐνθουσιασμόν 0 .
ἅμα δ ἄν τις οὐκ ἀλόγως καὶ ξηρότητα φαίη μετὰ τῆς θερμότητος ἐγγιγνομένην λεπτύνειν τὸ πνεῦμα καὶ ποιεῖν αἰθερῶδες καὶ καθαρόν ·
αὕη γάρ ψυχή καθ Ἡράκλειτον 0 .
ὑγρότης δ οὐ μόνον ὄψιν ἀμβλύνει καὶ ἀκοήν , ἀλλὰ καὶ κατόπτρων θιγοῦσα καὶ μιχθεῖσα πρὸς ἀέρα ἀφαιρεῖ τὴν λαμπρότητα καὶ τὸ φέγγος .
τ οὐναντίον πάλιν αὖ περιψύξει τινὶ καὶ πυκνώσει τοῦ πνεύματος οἷον βαφῇ σιδήρου τὸ προγνωστικὸν μόριον ἐντείνεσθαι καὶ στομοῦσθαι τῆς ψυχῆς οὐκ ἀδύνατόν ἐστι .
καὶ μὴν ὡς κασσίτερος μανὸν ὄντα καὶ πολύπορον τὸν χαλκὸν ἐντακεὶς ἅμα μὲν ἔσφιγξε καὶ κατεπύκνωσεν ἅμα δὲ λαμπρότερον ἀπέδειξε καὶ καθαρώτερον , οὕτως οὐδὲν ἀπέχει τὴν μαντικὴν ἀναθυμίασιν οἰκεῖόν τι ταῖς ψυχαῖς καὶ συγγενὲς ἔχουσαν ἀναπληροῦν τὰ μανὰ καὶ συνέχειν ἐναρμόττουσαν .
ἄλλα γὰρ ἄλλοις οἰκεῖα καὶ πρόσφορα , καθάπερ τῆς μὲν πορφύρας ὁ κύαμος τῆς δὲ κρόκου τὸ νίτρον δοκεῖ τὴν βαφὴν ἄγειν μεμιγμένον βύσσῳ δὲ γλαυκῇ κόκκου καταμίσγεται ὡς Ἐμπεδοκλῆς εἴρηκε 0 .
περὶ δὲ τοῦ Κύδνου καὶ τῆς ἱερᾶς τοῦ Ἀπόλλωνος ἐν Ταρσῷ μαχαίρας , ὦ φίλε Δημήτριε , σοῦ λέγοντος ἠκούομεν , ὡς ὁ Κύδνος ἄλλο ἐκκαθαίρει σίδηρον ἐκεῖνον οὔ θ ὕδωρ ἄλλο τὴν μάχαιραν ἢ ἐκεῖνο 0 ·
καθάπερ ἐν Ὀλυμπίᾳ τὴν τέφραν προσπλάττουσι τῷ βωμῷ καὶ περιπηγνύουσιν ἐκ τοῦ Ἀλφειοῦ παραχέοντες ὕδωρ , ἑτέρων δὲ πειρώμενοι ποταμῶν οὐδενὶ δύνανται συναγαγεῖν οὐ δὲ κολλῆσαι τὴν τέφραν .
οὐ θαυμαστέον οὖν , εἰ πολλὰ τῆς γῆς ἄνω ῥεύματα μεθιείσης , ταῦτα μόνα τὰς ψυχὰς ἐνθουσιαστικῶς διατίθησι καὶ φαντασιαστικῶς τοῦ μέλλοντος .
ἀμέλει δὲ καὶ τὰ τῆς φήμης συνᾴδει τῷ λόγῳ ·
καὶ γὰρ ἐνταῦθα τὴν περὶ τὸν τόπον δύναμιν ἐμφανῆ γενέσθαι πρῶτον ἱστοροῦσιν , νομέως τινὸς ἐμπεσόντος κατά τινα τύχην , εἶτα φωνὰς ἀναφέροντος ἐνθουσιώδεις , ὧν τὸ μὲν πρῶτον οἱ παραγενόμενοι κατεφρόνουν , ὕστερον δὲ γενομένων ὧν προεῖπεν ὁ ἄνθρωπος , ἐθαύμασαν .
οἱ δὲ λογιώτατοι Δελφῶν καὶ τ οὔνομα τοῦ ἀνθρώπου διαμνημονεύοντες Κορήταν λέγουσιν .
ἐμοὶ δὲ δοκεῖ μάλιστα τοιαύτην πρὸς τὸ μαντικὸν πνεῦμα λαμβάνειν σύγκρασιν ψυχὴ καὶ σύμπηξιν , οἵαν πρὸς τὸ φῶς ἡ ὄψις ὁμοιοπαθὲς γιγνόμενον 0 ·
ὀφθαλμοῦ τε γὰρ ἔχοντος τὴν ὁρατικὴν δύναμιν οὐδὲν ἄνευ φωτὸς ἔργον ἐστίν , ψυχῆς τε τὸ μαντικὸν ὥσπερ ὄμμα δεῖται τοῦ συνεξάπτοντος οἰκείου καὶ συνεπιθήγοντος 0 1 .
ὅθεν οἱ μὲν πολλοὶ τῶν προγενεστέρων ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἡγοῦντο θεὸν Ἀπόλλωνα καὶ ἥλιον ·
οἱ δὲ τὴν καλὴν καὶ σοφὴν ἐπιστάμενοι καὶ τιμῶντες ἀναλογίαν , ὅπερ σῶμα πρὸς ψυχὴν ὄψις δὲ πρὸς 0 1 2 ·
νοῦν φῶς δὲ πρὸς ἀλήθειάν ἐστι , τοῦτο τὴν ἡλίου δύναμιν εἴκαζον εἶναι πρὸς τὴν Ἀπόλλωνος φύσιν , ἔκγονον ἐκείνου καὶ τόκον ὄντως ἀεὶ γιγνόμενον ἀεὶ τοῦτον ἀποφαίνοντες .
ἐξάπτει γὰρ καὶ προάγεται καὶ συνεξορμᾷ τῆς αἰσθήσεως ;
τὴν ὁρατικὴν δύναμιν οὗτος ὡς τῆς ψυχῆς τὴν μαντικὴν ἐκεῖνος 0 1 2 .
οἱ μέντοι δοξάζοντες ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν θεὸν εἶναι , εἰκότως Ἀπόλλωνι καὶ γῇ κοινῶς ἀνέθεσαν τὸ χρηστήριον , οἰόμενοι τὴν διάθεσιν καὶ κρᾶσιν ἐμποιεῖν τῇ γῇ τὸν ἥλιον , ἀφ ἧς ἐκφέρεσθαι τὰς μαντικὰς ἀναθυμιάσεις .
αὐτὴν μὲν οὖν τὴν γῆν ὥσπερ Ἡσίοδος ἐνίων φιλοσόφων βέλτιον διανοηθεὶς πάντων ἕδος ἀσφαλές προσεῖπεν , οὕτω καὶ ἡμεῖς καὶ ἀίδιον καὶ ἄφθαρτον νομίζομεν τῶν δὲ περὶ αὐτὴν δυνάμεων πῆ μὲν ἐκλείψεις πῆ δὲ γενέσεις ἀλλαχοῦ δὲ μεταστάσεις καὶ μεταρροίας ἀλλαχόθεν εἰκός ἐστι συμβαίνειν , καὶ κυκλεῖν ἐν αὐτῇ τὰς τοιαύτας ἐν τῷ χρόνῳ παντὶ πολλάκις περιόδους ὡς ἔστι τεκμαίρεσθαι τοῖς φαινομένοις 0 .
λιμνῶν τε γὰρ γεγόνασι καὶ ποταμῶν , ἔτι δὲ πλείονες ναμάτων θερμῶν ὅπου μὲν ἐκλείψεις καὶ φθοραὶ παντάπασιν , ὅπου δ οἷον ἀποδράσεις καὶ καταδύσεις 0 1 2 ·
εἶτα πάλιν ἥκει διὰ χρόνων .
ἐπιφαινόμενα τοῖς αὐτοῖς τόποις ἢ πλησίον ὑπορρέοντα 0 ·
καὶ μετάλλων ἴσμεν ἐξαμαυρώσεις γεγονέναι καινάς , ὡς τῶν περὶ τὴν Ἀττικὴν ἀργυρείων καὶ τῆς ἐν Εὐβοίᾳ χαλκίτιδος ἐξ ἧς ἐδημιουργεῖτο τὰ ψυχρήλατα τῶν ξιφῶν , ὡς Αἰσχύλος εἴρηκε λαβὼν γὰρ αὐτόθηκτον Εὐβοικὸν ξίφος 0 ·
τῇ δ ἐν Καρύστῳ πέτρᾳ χρόνος οὐ πολὺς ἀφ οὗ πέπαυται μηρύματα λίθων μαλακὰ νηματώδη συνεκφέρουσα .
καὶ γὰρ ὑμῶν ἑωρακέναι τινὰς οἴομαι χειρόμακτρα καὶ δίκτυα καὶ κεκρυφάλους ἐκεῖθεν οὔτι περικαομένους ·
ἀλλ ὅσ ἂν ῥυπανθῇ χρωμένων , ἐμβαλόντες εἰς φλόγα λαμπρὰ καὶ διαφανῆ κομίζονται νῦν δ ἠφάνισται καὶ μόλις οἷον ἶνες ἢ τρίχες ἀραιαὶ διατρέχουσιν ἐν τοῖς μετάλλοις .
καίτοι πάντων τούτων οἱ περὶ Ἀριστοτέλην δημιουργὸν ἐν τῇ γῇ τὴν ἀναθυμίασιν ἀποφαίνουσιν , ᾗ καὶ συνεκλείπειν καὶ συμμεθίστασθαι καὶ συνεξανθεῖν πάλιν τὰς τοιαύτας φύσεις ἀναγκαῖόν ἐστι .
τ αὐτὰ δὴ περὶ μαντικῶν πνευμάτων διανοητέον , ὡς οὐκ ἐχόντων ἀίδιον οὐ δ ἀγήρων τὴν δύναμιν ἀλλ ὑποκειμένην μεταβολαῖς .
καὶ γὰρ ὄμβρους ὑπερβάλλοντας εἰκός ἐστι κατασβεννύναι καὶ κεραυνῶν ἐμπεσόντων διαφορεῖσθαι , μάλιστα δὲ τῆς γῆς ὑποσάλου γιγνομένης καὶ λαμβανούσης ἱζήματα καὶ σύγχωσιν ἐν βάθει , μεθίστασθαι τὰς ἀναθυμιάσεις ἢ τυφλοῦσθαι τὸ παράπαν , ὥσπερ ἐνταῦθά φασι παραμένειν τὰ περὶ τὸν μέγαν σεισμόν , ὃς καὶ τὴν πόλιν ἀνέτρεψεν .
ἐν δ Ὀρχομενῷ λέγουσι λοιμοῦ γενομένου πολλοὺς μὲν ἀνθρώπους διαφθαρῆναι τὸ δὲ τοῦ Τειρεσίου χρηστήριον ἐκλιπεῖν παντάπασι καὶ μέχρι τοῦ νῦν ἀργὸν διαμένειν καὶ ἄναυδον .
εἰ δὲ καὶ τοῖς περὶ Κιλικίαν ὅμοια συμβέβηκε παθεῖν , ὡς ἀκούομεν , οὐδεὶς 0 ·
ἂν ἡμῖν , ὦ Δημήτριε , σοῦ φράσειε σαφέστερον .
καὶ ὁ Δημήτριος οὐκ οἶδ ἔγωγε τά γε νῦν ἀποδημῶ γάρ , ὡς ἴστε , πάμπολυν ἤδη χρόνον ·
ἔτι δ ἤκμαζεν ἐμοῦ παρόντος καὶ τὸ Μόψου καὶ τὸ Ἀμφιλόχου μαντεῖον .
ἔχω δ εἰπεῖν τῷ Μόψου παραγενόμενος πρᾶγμα θαυμασιώτατον .
ὁ γὰρ ἡγεμὼν τῆς Κιλικίας αὐτὸς μὲν ἀμφίδοξος ὢν ἔτι πρὸς τὰ θεῖα , δι ἀσθένειαν ἀπιστίας οἶμαι τ ἄλλα γὰρ ἦν ὑβριστὴς καὶ φαῦλος ἔχων δὲ περὶ αὑτὸν Ἐπικουρείους τινὰς τῶν καλῶν δὴ καὶ φυσιολόγων ἐνυβρίζοντας , ὡς αὐτοὶ λέγουσι , τοῖς τοιούτοις , εἰσέπεμψεν ἀπελεύθερον οἷον εἰς πολεμίων κατάσκοπον ἐνσκευάσας , ἔχοντα κατεσφραγισμένην δέλτον , ἐν ᾗ τὸ ἐρώτημ ἦν ἐγγεγραμμένον , οὐδενὸς εἰδότος 0 .
ἐννυχεύσας οὖν ὁ ἄνθρωπος ὥσπερ ἔθος ἐστὶ τῷ σηκῷ , καὶ κατακοιμηθεὶς ἀπήγγειλε μεθ ἡμέραν ἐνύπνιον τοιοῦτον .
ἄνθρωπον ἔδοξεν αὑτῷ καλὸν ἐπιστάντα φθέγξασθαι τοσοῦτον μέλανα καὶ πλέον οὐδὲν ἀλλ εὐθὺς οἴχεσθαι .
τοῦθ ἡμῖν μὲν ἄτοπον ἐφάνη καὶ πολλὴν ἀπορίαν παρέσχεν ὁ δ ἡγεμὼν ἐκεῖνος ἐξεπλάγη καὶ προσεκύνησεν , καὶ τὴν δέλτον ἀνοίξας ἐπεδείκνυεν ἐρώτημα τοιοῦτο γεγραμμένον πότερόν σοι λευκὸν ἢ μέλανα θύσω ταῦρον ;
ὥστε καὶ τοὺς Ἐπικουρείους διατραπῆναι , κ ἀκεῖνον αὐτὸν τήν τε θυσίαν ἐπιτελεῖν καὶ σέβεσθαι διά τέλους τὸν Μόψον 0 .
ὁ μὲν οὖν Δημήτριος ταῦτ εἰπὼν ἐσιώπησεν ·
ἐγὼ δὲ βουλόμενος ὥσπερ τι κεφάλαιον ἐπιθεῖναι τῷ λόγῳ , πρὸς τὸν Φίλιππον αὖθις ἀπέβλεψα καὶ τὸν Ἀμμώνιον ὁμοῦ καθημένους 0 .
ἔδοξαν οὖν μοι βούλεσθαί τι διαλεχθῆναι καὶ πάλιν ἐπέσχον .
ὁ δ Ἀμμώνιος ἔχει μέν ἔφη καὶ Φίλιππος , ὦ Λαμπρία , περὶ τῶν εἰρημένων εἰπεῖν ·
οἴεται γὰρ ὥσπερ οἱ πολλοὶ καὶ αὐτὸς οὐχ ἕτερον εἶναι τὸν Ἀπόλλωνα θεὸν ἀλλὰ τῷ ἡλίῳ τὸν αὐτόν 0 1 .
ἡ δ ἐμὴ μείζων ἀπορία καὶ περὶ μειζόνων 0 ·
ἄρτι γὰρ οὐκ οἶδ ὅπως τῷ λόγῳ παρεχωρήσαμεν ἐκ τῶν θεῶν τὴν μαντικὴν ἐς δαίμονας ἀτεχνῶς ἀποδιοπομπουμένῳ νυνὶ δέ μοι δοκοῦμεν αὐτοὺς πάλιν ἐκείνους ἐξωθεῖν καὶ ἀπελαύνειν ἐνθένδε τοῦ χρηστηρίου καὶ τοῦ τρίποδος , εἰς πνεύματα καὶ ἀτμοὺς καὶ ἀναθυμιάσεις τὴν τῆς μαντικῆς ἀρχὴν μᾶλλον δὲ τὴν οὐσίαν αὐτὴν καὶ τὴν δύναμιν ἀναλύοντες .
αἱ γὰρ εἰρημέναι κράσεις καὶ θερμότητες αὗται καὶ στομώσεις , ὅσῳ μᾶλλον ἀπάγουσι τὴν δόξαν ἀπὸ τῶν θεῶν καί τινα τοιοῦτον ἐπιβάλλουσι τῆς αἰτίας ἐπιλογισμόν , οἵῳ ποιεῖ τὸν Κύκλωπα χρώμενον Εὐριπίδης , ἡ γῆ δ ἀνάγκῃ , κ ἂν θέλῃ κ ἂν μὴ θέλῃ , τίκτουσα ποίαν τ ἀμὰ πιαίνει βοτά 0 .
πλὴν ἐκεῖνος μὲν οὔ φησι θύειν θεοῖς ἀλλ ἑαυτῷ καὶ τῇ μεγίστῃ γαστρὶ δαιμόνων ἡμεῖς δὲ καὶ θύομεν καὶ προσευχόμεθα τί παθόντες ἐπὶ τοῖς χρηστηρίοις , εἰ δύναμιν μὲν ἐν ἑαυταῖς μαντικὴν αἱ ψυχαὶ κομίζουσιν , ἡ δὲ κινοῦσα ταύτην ἀέρος τίς ἐστι κρᾶσις ἢ πνεύματος ;
αἱ δὲ τῶν ἱερείων κατασπείσεις τί βούλονται , καὶ τὸ μὴ θεμιστεύειν , ἐὰν μὴ τὸ ἱερεῖον ὅλον ἐξ ἄκρων σφυρῶν ὑπότρομον γένηται καὶ κραδανθῇ κατασπενδόμενον 0 ;
οὐ γὰρ ἀρκεῖ τὸ διασεῖσαι τὴν κεφαλὴν ὥσπερ ἐν ταῖς ἄλλαις θυσίαις , ἀλλὰ πᾶσι δεῖ τοῖς μέρεσι τὸν σάλον ὁμοῦ καὶ τὸν παλμὸν ἐγγενέσθαι μετὰ ψόφου τρομώδους ἐὰν γὰρ μὴ τοῦτο γένηται , τὸ μαντεῖον οὔ φασι χρηματίζειν οὐ δ εἰσάγουσι τὴν Πυθίαν 0 .
καίτοι θεῷ μὲν ἢ δαίμονι αἰτίαν τὴν πλείστην ἀνατιθέντας εἰκός ἐστι ταῦτα ποιεῖν καὶ νομίζειν ·
ὡς δὲ σὺ λέγεις , οὐκ εἰκός 0 ·
ἡ γὰρ ἀναθυμίασις , ἄν τε πτοῆται τὸ ἱερεῖον ἄν τε μή , παροῦσα ποιήσει τὸν ἐνθουσιασμὸν καὶ διαθήσει τὴν ψυχὴν ὁμοίως οὐ τῆς Πυθίας μόνον , ἀλλὰ κ ἂν τοῦ τυχόντος ἅψηται σώματος 0 .
ὅθεν εὔηθές ἐστι τὸ μιᾷ γυναικὶ πρὸς τὰ μαντεῖα χρῆσθαι , καὶ ταύτῃ παρέχειν πράγματα φυλάττοντας ἁγνὴν διὰ βίου καὶ καθαρεύουσαν .
ὁ γὰρ Κορήτας ἐκεῖνος , ὃν Δελφοὶ λέγουσι πρῶτον ἐμπεσόντα τῆς περὶ τὸν τόπον δυνάμεως αἴσθησιν παρασχεῖν , οὐδὲν οἶμαι διέφερε τῶν ἄλλων αἰπόλων καὶ ποιμένων εἴ γε δὴ τοῦτο μὴ μῦθός ἐστι μη δὲ πλάσμα κενόν , ὡς ἔγωγ ἡγοῦμαι 0 .
καὶ λογιζόμενος πηλίκων ἀγαθῶν τουτὶ τὸ μαντεῖον αἴτιον γέγονε τοῖς Ἕλλησιν ἔν τε πολέμοις καὶ κτίσεσι πόλεων ἔν τε λοιμοῖς καὶ καρπῶν ἀφορίαις , δεινὸν ἡγοῦμαι μὴ θεῷ καὶ προνοίᾳ τὴν εὕρεσιν αὐτοῦ καὶ ἀρχὴν ἀλλὰ τῷ κατὰ τύχην καὶ αὐτομάτως ἀνατίθεσθαι 0 .
πρὸς δὴ ταῦτ εἶπε τὸν Λαμπρίαν βούλομαι διαλεχθῆναι περιμενεῖς δέ ;
πάνυ μὲν οὖν ὁ Φίλιππος ἔφη καὶ πάντες οὗτοι ·
πάντας γὰρ ἡμᾶς ὁ λόγος κεκίνηκε .
κ ἀγὼ πρὸς αὐτὸν ἐμὲ δ εἶπον οὐ κεκίνηκεν ὦ Φίλιππε μόνον ἀλλὰ καὶ συγκέχυκεν , εἰ ἐν τοσούτοις καὶ τηλικούτοις οὖσιν ὑμῖν δοκῶ παρ ἡλικίαν τῷ πιθανῷ τοῦ λόγου καλλωπιζόμενος ἀναιρεῖν τι καὶ κινεῖν τῶν ἀληθῶς καὶ ὁσίως περὶ τοῦ θείου νενομισμένων .
ἀπολογήσομαι δὲ μάρτυρα καὶ σύνδικον ὁμοῦ Πλάτωνα παραστησάμενος .
ἐκεῖνος γὰρ ἀνὴρ Ἀναξαγόραν μὲν ἐμέμψατο τὸν παλαιόν , ὅτι ταῖς φυσικαῖς ἄγαν ἐνδεδεμένος αἰτίαις καὶ τὸ κατ ἀνάγκην τοῖς τῶν σωμάτων ἀποτελούμενον πάθεσι μετιὼν ἀεὶ καὶ διώκων , τὸ οὗ ἕνεκα καὶ ὑφ οὗ , βελτίονας αἰτίας οὔσας καὶ ἀρχάς , ἀφῆκεν αὐτὸς δὲ πρῶτος ἢ μάλιστα τῶν φιλοσόφων ἀμφοτέρας ἐπεξῆλθε , τῷ μὲν θεῷ τὴν ἀρχὴν ἀποδιδοὺς τῶν κατὰ λόγον ἐχόντων , οὐκ ἀποστερῶν δὲ τὴν ὕλην τῶν ἀναγκαίων πρὸς τὸ γιγνόμενον αἰτιῶν , ἀλλὰ συνορῶν , ὅτι τῇδέ πη καὶ τὸ πᾶν αἰσθητὸν διακεκοσμημένον οὐ καθαρὸν δ οὐ δ ἀμιγές 0 ;
ἐστιν , ἀλλὰ τῆς ὕλης συμπλεκομένης τῷ λόγῳ λαμβάνει τὴν γένεσιν .
ὅρα δὲ πρῶτον ἐπὶ τῶν τεχνιτῶν ·
οἷον εὐθὺς ἡ περιβόητος ἐνταῦθα τοῦ κρατῆρος ἕδρα καὶ βάσις , ἣν Ἡρόδοτος ὑποκρητηρίδιον ὠνόμασεν , αἰτίας μὲν ἔσχε τὰς ὑλικάς , πῦρ καὶ σίδηρον καὶ μάλαξιν διὰ πυρὸς καὶ δι ὕδατος βαφήν , ὧν ἄνευ γενέσθαι τὸ ἔργον οὐδεμία μηχανή 0 ·
τὴν δὲ κυριωτέραν ἀρχὴν καὶ ταῦτα κινοῦσαν καὶ διὰ τούτων ἐνεργοῦσαν ἡ τέχνη καὶ ὁ λόγος τῷ ἔργῳ παρέσχε .
καὶ μὴν τῶν γε μιμημάτων τούτων καὶ εἰδώλων ὁ ποιητὴς καὶ δημιουργὸς ἐπιγέγραπται γράψε Πολύγνωτος , Θάσιος γένος , Ἀγλαοφῶντος υἱὸς περθομέναν Ἰλίου ἀκρόπολιν ὡς ὁρᾶται γράψας ·
ἄνευ δὲ φαρμάκων συντριβέντων καὶ συμφθαρέντων ἀλλήλοις οὐδὲν ἦν οἷόν τε τοιαύτην διάθεσιν λαβεῖν καὶ ὄψιν .
ἆρ οὖν ὁ βουλόμενος ἅπτεσθαι τῆς ὑλικῆς ἀρχῆς , ζητῶν δὲ καὶ διδάσκων τὰ παθήματα καὶ τὰς μεταβολάς , ἃς ὤχρᾳ μιχθεῖσα σινωπὶς ἴσχει καὶ μέλανι μηλιάς , ἀφαιρεῖται τὴν τοῦ τεχνίτου δόξαν ·
ὁ δὲ τοῦ σιδήρου τὴν στόμωσιν ἐπεξιὼν καὶ τὴν μάλαξιν , ὅτι τῷ μὲν πυρὶ χαλασθεὶς ἐνδίδωσι καὶ ὑπείκει τοῖς ἐλαύνουσι καὶ πλήττουσιν , ἐμπεσὼν δὲ πάλιν εἰς ὕδωρ ἀκραιφνὲς καὶ τῇ ψυχρότητι διὰ τὴν ὑπὸ πυρὸς ἐγγενομένην ἁπαλότητα καὶ μανότητα πιληθεὶς καὶ καταπυκνωθείς , εὐτονίαν ἴσχει καὶ πῆξιν , ἣν Ὅμηρος σιδήρου κράτος εἶπεν , ἧττόν τι τῷ τεχνίτῃ τηρεῖ τὴν αἰτίαν τῆς τοῦ ἔργου γενέσεως ;
ἐγὼ μὲν οὐκ οἴομαι καὶ γὰρ τῶν ἰατρικῶν δυνάμεων ἔνιοι τὰς ποιότητας ἐλέγχουσι , τὴν δ ἰατρικὴν οὐκ ἀναιροῦσιν .
ὥσπερ ἀμέλει καὶ Πλάτων ὁρᾶν μὲν ἡμᾶς τῇ παρὰ τῶν ὀφθαλμῶν συγκεραννυμένῃ πρὸς τὸ τοῦ ἡλίου φῶς , ἀκούειν δὲ τῇ πληγῇ τοῦ ἀέρος ἀποφαινόμενος , οὐκ ἀνῄρει τὸ κατὰ λόγον καὶ πρόνοιαν ὁρατικοὺς καὶ ἀκουστικοὺς γεγονέναι 0 .
καθόλου γάρ , ὥς φημι , δύο πάσης γενέσεως αἰτίας ἐχούσης , οἱ μὲν σφόδρα παλαιοὶ θεολόγοι καὶ ποιηταὶ τῇ κρείττονι τὸν νοῦν προσέχειν εἵλοντο , τοῦτο δὴ τὸ κοινὸν ἐπιφθεγγόμενοι πᾶσι πράγμασι Ζεὺς ἀρχὴ Ζεὺς μέσσα , Διὸς δ ἐκ πάντα πέλονται ταῖς δ ἀναγκαίαις καὶ φυσικαῖς οὐκ ἔτι προσῄεσαν αἰτίαις .
οἱ δὲ νεώτεροι τούτων καὶ φυσικοὶ προσαγορευόμενοι τ οὐναντίον ἐκείνοις τῆς καλῆς καὶ θείας ἀποπλανηθέντες ἀρχῆς , ἐν σώμασι καὶ πάθεσι σωμάτων πληγαῖς τε καὶ μεταβολαῖς καὶ κράσεσι τίθενται τὸ σύμπαν .
ὅθεν ἀμφοτέροις ὁ λόγος ἐνδεὴς 0 ;
τοῦ προσήκοντός ἐστι , τοῖς μὲν τὸ δι οὗ καὶ ὑφ οὗ τοῖς δὲ τὸ ἐξ ὧν καὶ δι ὧν ἀγνοοῦσιν ἢ παραλείπουσιν 0 .