Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
μήπω γὰρ παρὰ σαυτῷ τοῦτο ὡμολογηκὼς ἕτοιμος εἶναι λέγεις ἀναδιδάσκεσθαι , ὅταν φῇς „ ἰδοὺ ἐγώ , “ ἐξ οὗ μοι δοκεῖς εἰκαιότητα καὶ εὐχέρειαν ἀπελέγχειν σεαυτοῦ μᾶλλον ἢ πρὸς τὸ μαθεῖν ἑτοιμότητα μηνύειν 0 .
τεκμήριον δέ , εὑρήσει σε μικρὸν ὕστερον ὁ ἀληθινὸς ἄνθρωπος πλανώμενον ἐν τῇ ὁδῷ  Gen .
37 , 15  , οὐκ ἂν πλανηθέντα , εἰ ἀπὸ γνώμης ὑγιοῦς ἐπὶ τὴν ἄσκησιν ἦλθες 0 .
καὶ μὴν ὅ γε προτρεπτικὸς λόγος τοῦ πατρὸς ἀνάγκην ἐπιτίθησιν οὐδεμίαν , ἵνα ἐθελουργὸς καὶ αὐτοκέλευστος ἐπιτηδεύῃς τὰ βελτίω , φησὶ γάρ ·
„ πορευθεὶς ἴδε , “ θέασαι καὶ κατανόησον καὶ πάνυ ἀκριβῶς περίσκεψαι τὸ πρᾶγμα ·
εἰδέναι γάρ σε δεῖ περὶ ὃ μέλλεις πονεῖσθαι πρότερον , εἶτ αὖθις ἐπὶ τὴν ἐπιμέλειαν αὐτοῦ χωρεῖν .
ὅταν μέντοι διακύψῃς καὶ περιαγαγὼν ὄμμα ὅλον δι ὅλων καταθεάσῃ , προσεξέτασον καὶ τοὺς ἐπιθεμένους ἤδη καὶ ἀσκητὰς αὐτοῦ γεγονότας , εἰ τοῦτο δρῶντες „ ὑγιαίνουσιν “ ἀλλὰ μὴ μεμήνασι , καθάπερ οἱ φιλήδονοι διασύροντες καὶ ἐπιχλευάζοντες νομίζουσι .
μή τε δὲ τὴν θέαν τοῦ πράγματος μή τε τὴν περὶ τοῦ ὑγιαίνειν τοὺς ἀσκητὰς διάγνωσιν βεβαιώσῃ παρὰ σεαυτῷ , πρὶν „ ἀναγγεῖλαι “ καὶ ἀνενεγκεῖν τῷ πατρί ·
γνῶμαι γὰρ αἱ μὲν τῶν ἄρτι μανθάνειν ἀρχομένων ἄστατοι καὶ ἀνίδρυτοι , πάγιοι δ αἱ τῶν προκεκοφότων , ἀφ ὧν τὸ ἀκλινὲς κ ἀκείνους λαμβάνειν ἀναγκαῖον 0 1 .
τοῦτον , ὦ διάνοια , τὸν τρόπον ἐὰν ἐρευνᾷς τοὺς ἱεροφαντηθέντας λόγους μὲν θεοῦ , νόμους δὲ ἀνθρώπων θεοφιλῶν , οὐδὲν ταπεινὸν οὐδ  ἀνάξιον τοῦ μεγέθους αὐτῶν ἀναγκασθήσῃ παραδέχεσθαι .
αὐτὸ γὰρ τοῦτο , περὶ οὗ νῦν ὁ λόγος ἐστί , πῶς ἄν τις τῶν εὖ φρονούντων παραδέξαιτο ;
ἆρα τοσαύτην σπάνιν οἰκετῶν ἢ ὑπηρετῶν εἰκὸς εἶναι τῷ βασιλέως ἔχοντι περιουσίαν Ἰακώβ , ὡς υἱὸν ἐπὶ τὴν ξένην ἐκπέμπειν διαγγελοῦντα περὶ τῶν ἄλλων παίδων , εἰ ὑγιαίνουσι , καὶ προσέτι τῶν θρεμμάτων 0 ;
ὁ πάππος αὐτοῦ χωρὶς τοῦ πλήθους τῶν αἰχμαλώτων , οὓς ἐννέα βασιλεῖς καθελὼν ἀπήγαγεν , ὑπὲρ τριακοσίους ἔσχεν οἰκότριβας ·
μεμείωται δὲ τῆς οἰκίας οὐδέν , ἀλλὰ χρόνου προϊόντος πάντα διὰ πάντων ἔλαβεν αὔξησιν .
οὐκ ἂν οὖν ἀφθόνου θεραπείας ὑπαρχούσης υἱὸν ἠξίου πέμπειν , οὗ μάλιστα ἐκήδετο , ἐπὶ πρᾶξιν , ἣν καὶ τῶν εὐτελεστάτων ἄν τις ῥᾳδίως κατώρθωσεν .
ἀλλ ὁρᾷς ὅτι καὶ τὸ χωρίον , ὅθεν αὐτὸν ἐκπέμπει , περιττῶς ἀναγράφει μόνον οὐκ ἐναργῶς προτρέπων ἀφίστασθαι τοῦ ῥητοῦ ·
„ ἐκ γὰρ τῆς κοιλάδος τῆς Χεβρών “  Gen 0 .
συζυγὴ δὲ καὶ συνεταιρὶς Χεβρὼν καλεῖται συμβολικῶς ἡμῶν τὸ σῶμα , ὅτι συνέζευκται καὶ ὥσπερ ἑταιρίαν καὶ φιλίαν πρὸς ψυχὴν τέθειται ·
κοιλάδας δὲ ἔχει τὰ αἰσθητήρια , μεγάλας δεξαμενὰς ἁπάντων ὅσα ἐκτὸς αἰσθητά , ἃ τὰς παμπληθεῖς ποιότητας ἐπαντλοῦντα καὶ διὰ τῶν δεξαμενῶν ἐπεισχέοντα τῇ διανοίᾳ κατακλύζει καὶ βύθιον αὐτὴν ἀπεργάζεται 0 .
διὰ τοῦτο ἐν τῷ νόμῳ τῆς λέπρας , ὅταν ἐν οἰκίᾳ κοιλάδες χλωρίζουσαι ἢ πυρρίζουσαι φανῶσι , διείρηται τοὺς λίθους , ἐν οἷς γεγόνασιν , ἐξελόντας ἑτέρους ἀντιτιθέναι  Lev .
, τουτ έστιν , ὅταν διαφέρουσαι ποιότητες , ἃς ἐδημιούργησαν ἡδοναὶ καὶ ἐπιθυμίαι καὶ τὰ ἀδελφὰ τούτων πάθη , βαρύνασαι καὶ πιέσασαι τὴν ὅλην ψυχὴν κοιλοτέραν καὶ ταπεινοτέραν αὐτὴν ἑαυτῆς ἐργάσωνται , τοὺς τῆς ἀσθενείας αἰτίους λόγους ἀνελεῖν , ὑγιεινοὺς δὲ δι ἀγωγῆς νομίμου ἢ καὶ παιδεύσεως ὀρθῆς ἀντεισαγαγεῖν .
τὸν Ἰωσὴφ οὖν ὅλον εἰς τὰς τοῦ σώματος καὶ τῶν αἰσθήσεων κοιλότητας εἰσδεδυκότα ὁρῶν προκαλεῖται τῶν φωλεῶν ἔξω προελθόντα ἐλευθέρου σπάσαι τοῦ καρτερίας πνεύματος φοιτήσαντα πρὸς τοὺς πάλαι μὲν ἀσκητὰς νυνὶ δὲ διδασκάλους αὐτῆς .
ὁ δὲ προεληλυθέναι δόξας πλανώμενος εὑρίσκεται ·
„ εὗρε “ γάρ φησιν „ αὐτὸν ἄνθρωπος πλανώμενον ἐν τῷ πεδίῳ “  Gen .
37 , 15  , δηλῶν ὅτι οὐχ ὁ πόνος καθ αὑτὸν ἀλλ  ὁ μετὰ τέχνης ἀγαθόν 0 1 .
ὥσπερ γὰρ οὔ τε μουσικὴν ἀμούσως οὔ τε γραμματικὴν ἀγραμμάτως οὐ δὲ συνόλως φράσαι τέχνην ἀτέχνως ἢ κακοτέχνως ἀλλὰ τεχνικῶς ἑκάστην ἐπιτηδεύειν προσῆκεν , οὕτως οὐ δὲ φρόνησιν πανούργως οὐ δὲ σωφροσύνην φειδωλῶς καὶ ἀνελευθέρως οὐ δὲ θρασέως ἀνδρείαν οὐ δὲ δεισιδαιμόνως εὐσέβειαν οὐ δ ἄλλην τινὰ τῶν κατ  ἀρετὴν ἐπιστήμην ἀνεπιστημόνως 0 1 2 ·
ἀνοδία γὰρ ὁμολογουμένως ταῦτα πάντα 0 .
παρὸ καὶ νόμος κεῖται „ δικαίως τὸ δίκαιον διώκειν “  Deut .
16 , 20  , ἵνα δικαιοσύνην καὶ πᾶσαν ἀρετὴν τοῖς συγγενέσιν ἔργοις αὐτῆς ἀλλὰ μὴ τοῖς ἐναντίοις μετερχώμεθα .
ἐὰν οὖν τινα θεάσῃ σῖτα καὶ ποτὰ μὴ ἐν καιρῷ προσιέμενον ἢ λουτρὰ καὶ ἀλείμματα παραιτούμενον ἢ τῶν περὶ σῶμα σκεπασμάτων ἀμελοῦντα ἢ χαμευνίαις καὶ δυσαυλίαις χρώμενον , εἶτ ἐκ τούτων ἐπιμορφάζοντα ἐγκράτειαν , οἶκτον λαβὼν τῆς περὶ αὐτὸν πλάνης τὴν ἀληθῆ τῆς ἐγκρατείας ὁδὸν δεῖξον ·
ἃ γὰρ ἐπετήδευσεν , ἀνήνυτοι καὶ ἄτρυτοι πόνοι λιμῷ καὶ ταῖς ἄλλαις κακώσεσι ψυχὴν καὶ σῶμα ἐκτραχηλίζοντες 0 .
μηδ  εἴ τις περιρραντηρίοις ἢ καθαρσίοις χρώμενος διάνοιαν μὲν ῥυπαίνει τὴν ἑαυτοῦ , τὸ δὲ σῶμα φαιδρύνει , μη δ εἰ πάλιν ὑπὸ περιουσίας νεὼν ἱδρύεται λαμπροτάταις χορηγίαις καὶ δαπάναις χρώμενος ἢ ἑκατόμβας ἀνάγει καὶ βουθυτῶν οὐ παύεται ἢ πολυτελέσιν ἀναθήμασι κοσμεῖ τὸ ἱερὸν ἀφθόνους μὲν ὕλας τέχνας δὲ παντὸς ἀργύρου καὶ χρυσοῦ τιμιωτέρας εἰσάγων , μετ εὐσεβῶν ἀναγεγράφθω ·
πεπλάνηται γὰρ καὶ οὗτος τῆς πρὸς εὐσέβειαν ὁδοῦ , θρησκείαν ἀντὶ ὁσιότητος ἡγούμενος καὶ δῶρα τῷ ἀδεκάστῳ διδοὺς οὐδέποτε ληψομένῳ τὰ τοιαῦτα καὶ κολακεύων τὸν ἀκολάκευτον , ὃς γνησίους μὲν θεραπείας ἀσπάζεται  γνήσιοι δ εἰσὶν αἱ ψυχῆς ψιλὴν καὶ μόνην θυσίαν φερούσης ἀλήθειαν  , τὰς δὲ νόθους ἀποστρέφεται ·
νόθοι δ  ὅσαι διὰ τῶν ἐκτὸς ἀφθονιῶν ἐπιδείξεις 0 .
τοῦ δὲ εὑρόντος ἐν τῷ πεδίῳ πλανώμενον αὐτὸν ἀνθρώπου  Gen 0 .
37 , 15  τὸ κύριον ὄνομα οὔ φασί τινες δεδηλῶσθαι , καὶ αὐτοὶ τρόπον τινὰ πεπλανημένοι διὰ τὸ μὴ δύνασθαι τὴν ὀρθὴν ὁδὸν τῶν πραγμάτων ἐναργῶς ὁρᾶν ·
εἰ γὰρ μὴ τὸ ψυχῆς ὄμμα ἐπεπήρωντο , ἔγνωσαν ἂν ὅτι τοῦ πρὸς ἀλήθειαν ἀνθρώπου τὸ ἰδιαίτατον καὶ εὐθυβολώτατον ὄνομά ἐστιν αὐτὸ τοῦτο ἄνθρωπος , ἠρθρωμένης καὶ λογικῆς διανοίας οἰκειοτάτη πρόσρησις .
οὗτος ὁ ἄνθρωπος ἐν ἑκάστου τῇ ψυχῇ κατοικῶν τοτὲ μὲν ἄρχων καὶ βασιλεὺς εὑρίσκεται τοτὲ δὲ δικαστὴς καὶ βραβευτὴς τῶν κατὰ τὸν βίον ἀγώνων , ἔστι δ  ὅτε μάρτυρος ἢ κατηγόρου λαβὼν τάξιν ἀφανῶς ἡμᾶς ἔνδοθεν ἐλέγχει μη δὲ διᾶραι τὸ στόμα ἐῶν , ἐλλαμβανόμενος δὲ καὶ ἐπιστομίζων ταῖς τοῦ συνειδότος ἡνίαις τὸν αὐθάδη μετὰ ἀφηνιασμοῦ δρόμον γλώττης ἐπέσχεν .
οὗτος ὁ ἔλεγχος ἐπύθετο τῆς ψυχῆς , ἡνίκα τὴν πλάνην εἶδεν αὐτῆς ·
„ τί ζητεῖς “  Gen .
ἆρά γε φρόνησιν 0 ;
τί οὖν ἐπὶ πανουργίας βαίνεις ;
ἀλλὰ σωφροσύνην 0 ;
ἀλλ ἐπὶ φειδωλίαν ἡ τρίβος ἄγει ·
ἀλλὰ ἀνδρείαν 0 ;
θρασύτης προσέρχεται ταύτῃ ·
ἀλλ εὐσέβειαν μετέρχῃ ;
δεισιδαιμονίας ἡ ὁδός 0 .
ἐὰν δὲ φάσκῃ ζητεῖν τοὺς ἐπιστήμης λόγους καὶ ποθεῖν ὡς τοὺς ἐγγυτάτω γένους ἀδελφούς , μὴ πάνυ πιστεύωμεν αὐτῇ 0 ·
οὐ γὰρ ἂν ἐπυνθάνετο „ ποῦ βόσκουσιν “  ib .
16  , ἀλλὰ „ ποῦ ποιμαίνουσιν “ ·
οἱ μὲν γὰρ βόσκοντες τροφὰς τὰ αἰσθητὰ πάντα παρέχουσι τῷ τῶν αἰσθήσεων ἀλόγῳ καὶ ἀπλήστῳ θρέμματι , δι ἃς ἀκράτορες ἑαυτῶν γινόμενοι καὶ κακοδαιμονοῦμεν , οἱ δὲ ποιμαίνοντες ἀρχόντων καὶ ἡγεμόνων ἔχοντες δύναμιν τὰ ἐξηγριωμένα ἡμεροῦσι στέλλοντες τὸ τῶν ἐπιθυμιῶν μέγεθος .
εἴπερ οὖν ἐζήτει τοὺς ἀρετῆς πρὸς ἀλήθειαν ἀσκητάς , ἐσκέπτετ  ἂν αὐτοὺς ἐν βασιλεῦσιν , οὐκ ἐν οἰνοχόοις ἢ σιτοποιοῖς ἢ μαγείροις ·
οὗτοι μὲν γὰρ τὰ πρὸς ἡδονὰς εὐτρεπίζουσιν , ἐκεῖνοι δὲ ἡδονῶν ἄρχουσι .
διὸ καὶ ἀποκρίνεται ὀρθῶς ὁ τὴν ἀπάτην ἰδὼν ἄνθρωπος ·
„ ἀπήρκασιν ἐντεῦθεν “  Gen .
δείκνυσι δὲ τὸν σωματικὸν ὄγκον δηλῶν ὅτι πάντες , οἷς ὑπὲρ κτήσεως ἀρετῆς πόνος διαθλεῖται , τὸν περίγειον καταλελοιπότες χῶρον μετεωροπολεῖν ἐγνώκασιν οὐδεμίαν τῶν σωματικῶν ἐφελκόμενοι κηρῶν ·
καὶ γὰρ λεγόντων ἀκηκοέναι φησὶν αὐτῶν ·
„ εἰς Δωθαεὶμ πορευθῶμεν “  ibid .
ἑρμηνεύεται δὲ ἔκλειψις ἱκανή  , παριστάντων ὅτι οὐ μέσως ἀλλ ἄκρως ἀπόλειψιν καὶ ἔκλειψιν τῶν ἃ μὴ πρὸς ἀρετὴν συνεργεῖ μεμελετήκασι , καθὰ καὶ „ Σάρρᾳ ἔτι γίνεσθαι τὰ γυναικεῖα ἐξέλιπε “  Gen .
θήλεα δὲ φύσει τὰ πάθη , ὧν ἔκλειψιν ἐπιτηδευτέον παρὰ τοὺς ἄρρενας τῶν εὐπαθειῶν χαρακτῆρας 0 .
οὐκοῦν „ ἐν πεδίῳ “ τουτ έστιν ἐν ἁμίλλῃ λόγων εὑρίσκεται καὶ ὁ ποικίλου δόγματος εἰσηγητὴς πρὸς πολιτείας μᾶλλον ἢ πρὸς ἀληθείας τύπον χρησίμου πλανώμενος Ἰωσήφ 0 .
εἰσὶ δέ τινες τῶν ἀγωνιστῶν οἳ διὰ σώματος εὐεξίαν , ἀπειπόντων τῶν ἀντιπάλων , ἐστεφανώθησαν ἀμαχὶ μη δ αὐτὸ μόνον κονισάμενοι ἀσυγκρίτου ῥώμης εὑράμενοι τὰ πρωτεῖα .
τοιαύτῃ δυνάμει χρησάμενος περὶ τὸ θειότατον τῶν ἐν ἡμῖν τὴν διάνοιαν Ἰσαὰκ „ ἐξέρχεται μὲν εἰς τὸ πεδίον “  Gen .
24 , 63  , ἁμιλλησόμενος δ οὐδενί , πάντων κατεπτηχότων τῶν ἀνταγωνιστῶν τὸ μεγαλεῖον καὶ ὑπερβάλλον ἐν ἅπασι τῆς φύσεως αὐτοῦ , μόνον δὲ ἰδιάσαι βουλόμενος καὶ ἰδιολογήσασθαι τῷ συνοδοιπόρῳ καὶ ἡγεμόνι τῆς τε ὁδοῦ καὶ τῆς ψυχῆς θεῷ .
τεκμήριον δὲ ἐναργέστατον τοῦ μηδένα προσομιλοῦντα τῷ Ἰσαὰκ θνητὸν εἶναι 0 ·
ῥεβέκκα γὰρ ἡ ὑπομονὴ πεύσεται τοῦ παιδὸς ἕνα ὁρῶσα καὶ ἑνὸς μόνου λαμβάνουσα φαντασίαν ·
„ τίς ὁ ἄνθρωπος οὗτος ὁ πορευόμενος εἰς συνάντησιν ἡμῖν “  ib 0 .
ἡ γὰρ ἐπιμένουσα τοῖς καλοῖς ψυχὴ ἱκανὴ μέν ἐστι τὴν αὐτομαθῆ σοφίαν καταλαμβάνειν , ἐπίκλησιν Ἰσαάκ , οὔπω δὲ δυνατὴ τὸν τῆς σοφίας ἡγεμόνα θεὸν ἰδεῖν 0 .
παρὸ καὶ ὁ παῖς ἐπισφραγιζόμενος τὸ μὴ δύνασθαι καταλαβεῖν τὸν ἀειδῆ καὶ προσομιλοῦντα ἀοράτως φησίν ·
„ οὗτος ὁ κύριός μου “  ibid . 0
, τὴν δεῖξιν φέρων ἐπὶ τὸν Ἰσαὰκ μόνον 0 ·
οὐ γὰρ εἰκὸς προφανέντων δυεῖν ἕνα δεικνύναι , ἀλλὰ τὸν ἄδεικτον οὐκ εἶδε πᾶσι τοῖς μέσοις ἀόρατον ὄντα 0 .
ὡς μὲν τοίνυν τὸ πεδίον , εἰς ὃ προκαλεῖται τὸν Ἄβελ ὁ Κάιν ἐλθεῖν , σύμβολον ἁμίλλης καὶ διαμάχης ἐστίν , ἱκανῶς δεδηλῶσθαι νομίζω .
διαπορητέον δὲ ἑξῆς , περὶ τίνων ποιοῦνται τὰς ζητήσεις προελθόντες .
ἦ δῆλον ὅτι περὶ ἐναντίων καὶ μαχομένων δοξῶν 0 1 ·
ὁ μὲν γὰρ Ἄβελ ἀναφέρων ἐπὶ θεὸν πάντα φιλόθεον δόγμα , ὁ δὲ Κάιν ἐφ ἑαυτὸν  κτῆσις γὰρ ἑρμηνεύεται  φίλαυτον 0 1 ·
φίλαυτοι δέ , ὅταν τοῖς ἀρετὴν τιμῶσιν ἐπαποδυσάμενοι κονίσωνται ,  καὶ  παγκρατιάζοντες οὐ παύονται πρὶν ἢ ἀπειπεῖν βιάσασθαι ἢ παντελῶς διαφθεῖραι .
πάντα γάρ , τὸ τοῦ λόγου δὴ τοῦτο , κινοῦσι λίθον φάσκοντες ·
οὐκ οἰκία ψυχῆς τὸ σῶμα 0 ;
διὰ τί οὖν οἰκίας , ὡς μὴ γένοιτο ἐρείπιος , οὐκ ἐπιμελησόμεθα ;
οὐκ ὀφθαλμοὶ καὶ ὦτα καὶ ὁ τῶν ἄλλων χορὸς αἰσθήσεων ψυχῆς ὥσπερ τινὲς δορυφόροι καὶ φίλοι 0 1 ;
συμμάχους οὖν καὶ φίλους οὐκ ἐν ἴσῳ τιμητέον ἑαυτοῖς ;
ἡδονὰς δὲ καὶ ἀπολαύσεις καὶ τὰς παρὰ πάντα τὸν βίον τέρψεις τοῖς τεθνεῶσιν ἢ τοῖς μη δὲ γενομένοις τὸ παράπαν ἀλλ οὐχὶ τοῖς ζῶσιν ἡ φύσις ἐδημιούργει ;
πλοῦτον δὲ καὶ δόξαν καὶ τιμὰς καὶ ἀρχὰς καὶ τὰ ἄλλα ὅσα τοιαῦτα τί παθόντες οὐ ποριούμεθα , ἐξ ὧν οὐ μόνον τὸ ἀσφαλῶς ἀλλὰ καὶ εὐδαιμόνως ζῆν περιγίνεται ;
μάρτυς δὲ ὁ βίος τούτων 0 ·
οἱ μὲν γὰρ λεγόμενοι φιλάρετοι ἄδοξοι σχεδὸν ἅπαντες , εὐκαταφρόνητοι , ταπεινοί , τῶν ἀναγκαίων ἐνδεεῖς , ὑπηκόων μᾶλλον δὲ καὶ δούλων ἀτιμότεροι , ῥυπῶντες , ὠχροί , κατεσκελετευμένοι , λιμὸν ὑπ  ἀσιτίας ἐμβλέποντες , νοσερώτατοι , μελετῶντες ἀποθνῄσκειν 0 ·
οἱ δ αὑτῶν ἐπιμελούμενοι ἔνδοξοι , πλούσιοι , ἡγεμόνες , ἐπαινούμενοι , τιμώμενοι ,  πάλιν  ὑγιεινοί , πίονες , ἐρρωμένοι , ἁβροδίαιτοι , θρυπτόμενοι , πόνον οὐκ εἰδότες , ἡδοναῖς συζῶντες διὰ πασῶν τῶν αἰσθήσεων ἐπὶ τὴν πανδεχῆ ψυχὴν τὰ ἡδέα φερούσαις 0 .
τοιουτονί τινα δόλιχον ἀπομηκύναντες λόγῳ νικᾶν τοὺς οὐκ εἰωθότας σοφιστεύειν ἔδοξαν .
αἰτία δὲ τῆς νίκης οὐχ ἡ τῶν περιγεγενημένων ἰσχύς , ἀλλ ἡ περὶ ταῦτα τῶν ἀντιπάλων ἀσθένεια 0 .
τῶν γὰρ ἐπιτηδευόντων ἀρετὴν οἱ μὲν ἐν ψυχῇ μόνῃ τὸ καλὸν ἐθησαυρίσαντο πράξεων ἐπαινετῶν ἀσκηταὶ γενόμενοι , τερθρείας λόγων ἀλλ οὐδ  ὄναρ ἐπῃσθημένοι , τοῖς δὲ ἀμφότερα ἐξεγένετο , τὴν μὲν διάνοιαν εὐβουλίᾳ καὶ ἀγαθοῖς ἔργοις , τοὺς δὲ λόγους ταῖς περὶ αὐτοὺς τέχναις μάλιστα ὀχυρώσασθαι ·
τούτοις μὲν οὖν πρὸς τὰς ἐριστικὰς ἐνίων ἁμίλλας ἀπαντᾶν ἐμπρεπές , οἷς τοὺς ἐναντίους ἀμύνονται πεπορισμένοις ἐξ ἑτοίμου , τοῖς δὲ προτέροις οὐδεμία ἀσφάλεια 0 1 ·
γυμνοὶ γὰρ πρὸς ὡπλισμένους τίνες ἂν ἰσοκρατῶς ἀπομάχεσθαι δυνηθεῖεν , ὁπότε καὶ παρεσκευασμένοις ἀγὼν ἄνισος 0 ;
ὁ τοίνυν Ἄβελ τέχνας μὲν λόγων οὐκ ἔμαθε , διανοίᾳ δὲ μόνῃ τὸ καλὸν οἶδεν ·
οὗ χάριν τὴν εἰς τὸ πεδίον ἄφιξιν ἐχρῆν παραιτήσασθαι καὶ τῆς τοῦ δυσμενοῦς προκλήσεως ἀλογῆσαι ·
ἥττης γὰρ πᾶς ὄκνος ἀμείνων 0 ·
τὸν δὲ ὄκνον τοῦτον οἱ μὲν ἐχθροὶ δειλίαν , ἀσφάλειαν δ οἱ φίλοι προσαγορεύουσι 0 ·
φίλοις δὲ πρὸ δυσμενῶν ἅτε ἀψευδοῦσι πιστευτέον .
οὐχ ὁρᾷς ὅτι Μωυσῆς τοὺς ἐν Αἰγύπτῳ τῷ σώματι σοφιστάς , οὓς φαρμακέας ὀνομάζει , παραιτεῖται  σοφισμάτων γὰρ τέχναις καὶ ἀπάταις ἤθη χρηστὰ τρόπον τινὰ φαρμακεύεται καὶ διαφθείρεται  φάσκων μὴ εἶναι „ εὔλογος “  Exod .
4 , 10  , ἴσον τῷ μὴ πεφυκέναι πρὸς τὴν τῶν εὐλόγων καὶ πιθανῶν εἰκαστικὴν ῥητορείαν , ἔπειθ ἑξῆς διαβεβαιούμενος , ὅτι οὐ μόνον οὐκ εὔλογος ἀλλὰ καὶ παντελῶς „ ἄλογός “ ἐστιν  Exod 0 .
ἄλογος δέ , οὐχ ὥς φαμεν τὰ μὴ λογικὰ τῶν ζῴων , ἀλλ  ὁ μὴ δικαιῶν τῷ διὰ τοῦ φωνητηρίου ὀργάνου γεγωνῷ λόγῳ χρῆσθαι , μόνῃ δὲ σημειούμενος καὶ ἐνσφραγιζόμενος διανοίᾳ τὰ τῆς ἀληθοῦς σοφίας , ἥτις ἀντίθετός ἐστι ψευδεῖ σοφιστείᾳ , θεωρήματα 0 1 .
καὶ οὐ βαδιεῖται πρότερον εἰς Αἴγυπτον οὐ δ εἰς ἅμιλλαν ἀφίξεται τοῖς αὐτῆς σοφισταῖς , πρὶν ἢ τὸν προφορικὸν ἄκρως ἀσκηθῆναι λόγον , τὰς πρὸς ἑρμηνείαν ἁπάσας ἰδέας ἀναδείξαντος καὶ τελειώσαντος θεοῦ διὰ τῆς Ἀαρὼν χειροτονίας , ὃν ἀδελφὸν Μωυσέως ὄντα „ στόμα “ καὶ ἑρμηνέα καὶ „ προφήτην “  Exod .
7 , 1  εἴωθε καλεῖν ·
πάντα γὰρ ταῦτα τῷ λόγῳ συμβέβηκεν , ὃς ἀδελφός ἐστι διανοίας ·
πηγὴ γὰρ λόγων διάνοια καὶ στόμιον αὐτῆς λόγος , ὅτι τὰ ἐνθυμήματα πάντα διὰ τούτου καθάπερ νάματα ἀπὸ πηγῆς εἰς τ οὐμφανὲς ἐπιρρέοντα ἀναχεῖται 0 1 ·
καὶ ἑρμηνεύς ἐστιν ὧν ἐν τῷ ἑαυτῆς βουλευτηρίῳ βεβούλευκεν ·
ἔτι μέντοι καὶ προφήτης καὶ θεοπρόπος ὧν ἐξ ἀδύτων καὶ ἀοράτων χρησμῳδοῦσα οὐ παύεται .
τοῦτον μὲν οὖν τὸν τρόπον ἐναντιοῦσθαι τοῖς περὶ τὰ δόγματα ἐριστικοῖς χρήσιμον 0 ·
γεγυμνασμένοι γὰρ περὶ τὰς τῶν λόγων ἰδέας οὐκέτ ἀπειρίᾳ σοφιστικῶν παλαισμάτων ὀκλάσομεν , ἐξαναστάντες δὲ καὶ διερεισάμενοι τὰς ἐντέχνους αὐτῶν περιπλοκὰς εὐμαρῶς ἐκδυσόμεθα .
οἱ δ ἅπαξ εὑρεθέντες σκιαμάχων ἀλλ οὐκ ἀγωνιστῶν ἐπιδείκνυσθαι δόξουσι δύναμιν ·
καὶ γὰρ ἐκεῖνοι καθ ἑαυτοὺς μὲν χειρονομοῦντες εὐδοκιμοῦσι , πρὸς δ ἅμιλλαν ἐλθόντες οὐ μετρίως ἀδοξοῦσιν .
εἰ δέ τις τὴν μὲν ψυχὴν ἀρεταῖς ἁπάσαις κεκόσμηται , τέχνας δὲ λόγων οὐκ ἐμελέτησεν , ἡσυχίᾳ χρώμενος ἀσφάλειαν γέρας ἀκίνδυνον εὑρήσεται , παρελθὼν δ ὡς Ἄβελ εἰς σοφιστικὸν ἀγῶνα πρὶν διερηρεῖσθαι πεσεῖται .
καθάπερ γὰρ ἐν ἰατρικῇ τινες μὲν θεραπεύειν εἰδότες πάντα σχεδὸν πάθη καὶ νοσήματα καὶ ἀρρωστήματα λόγον οὐδενὸς αὐτῶν οὔ τε ἀληθῆ οὔτ  εἰκότα ἀποδοῦναι δύνανται , οἱ δ ἔμπαλιν τὰ μὲν περὶ λόγους εἰσὶ δεινοί , σημείων καὶ αἰτιῶν καὶ θεραπείας , ἐξ ὧν ἡ τέχνη συνέστηκεν , ἑρμηνεῖς ἄριστοι , τὰ δὲ πρὸς καμνόντων ἐπιμέλειαν σωμάτων φαυλότατοι , τῶν εἰς ἴασιν ἀλλ οὐ δὲ τὸ μικρότατον παρασχεῖν ἱκανοί , τὸν αὐτὸν τρόπον οἱ μὲν τῆς δι ἔργων ἀσκηταὶ σοφίας πολλάκις λόγων ἠμέλησαν , οἱ δὲ τὰς ἐν λόγῳ τέχνας ἀναδιδαχθέντες οὐδὲν ἐν ψυχῇ παίδευμα καλὸν ἐθησαυρίσαντο .
τούτους μὲν οὖν ἀχαλίνῳ κεχρημένους γλώττῃ μετ  αὐθαδείας θρασύνεσθαι παράδοξον οὐδέν , ἀπόνοιαν γὰρ ἣν ἐξ ἀρχῆς ἐμελέτησαν ἐπιδείκνυνται 0 ·
ἐκείνοις δ ὥσπερ ἰατροῖς τὸ ὑγιάζον τὰς ψυχῆς νόσους τε καὶ κῆρας ἀναδιδαχθεῖσι μέρος ἐπέχειν ἀναγκαῖον , μέχρις ἂν ὁ θεὸς καὶ τὸν ἄριστον ἑρμηνέα κατασκευάσῃ τὰς τοῦ λέγειν πηγὰς ἀνομβρήσας καὶ ἀναδείξας αὐτῷ 0 1 .
σύμφορον οὖν ἦν εὐλαβείᾳ σωτηρίῳ ἀρετῇ χρησάμενον τὸν Ἄβελ οἴκοι καταμεῖναι τῆς εἰς τὸν ἐριστικὸν καὶ φιλόνεικον ἀγῶνα προκλήσεως ἀλογήσαντα , μιμησάμενον Ῥεβέκκαν τὴν ὑπομονήν , ἥτις ἀπειλοῦντος Ἠσαῦ τοῦ κακίας θιασώτου τὸν ἀρετῆς ἀσκητὴν Ἰακὼβ ἀποκτενεῖν ἀναχωρῆσαι τῷ μέλλοντι ἐπιβουλεύεσθαι παραγγέλλει , μέχρις ἂν ἐκεῖνος τῆς ἐπ αὐτῷ σχετλίου λύττης ἀνῇ .
καὶ γὰρ ἀφόρητόν τινα ἀπειλὴν ἐπανατείνεται φάσκων ·
„ ἐγγισάτωσαν αἱ ἡμέραι τοῦ πένθους τοῦ πατρός μου , ἵνα ἀποκτείνω Ἰακὼβ τὸν ἀδελφόν μου “  Gen .
εὔχεται γὰρ τὸ μόνον ἀπαθὲς εἶδος ἐν γενέσει τὸν Ἰσαάκ , ᾧ χρησμός ἐστι „ μὴ καταβῆναι εἰς Αἴγυπτον “  Gen .
26 , 2  , ἀλόγῳ πάθει χρῆσθαι , ἵνα , δοκῶ , ἡδονῆς ἢ λύπης ἤ τινος ἄλλου πάθους κέντροις τρωθῇ , δηλῶν ὡς ὁ ἀτελέστερος καὶ ἐπιπόνῳ προκοπῇ χρώμενος οὐ τραῦμα μόνον ἀλλὰ καὶ παντελῆ φθορὰν δέξεται ·
ὁ μέντοι χρηστὸς θεὸς οὔ τε ἁλωτὸν πάθει τὸ ἀτρώτου γένους εἶδος ἐργάσεται οὔ τε τὴν ἀρετῆς ἄσκησιν ἐπ ὀλέθρῳ φονῶντι καὶ δαιμονῶντι ἐκδώσει .
διὸ καὶ τὸ ἐπιφερόμενον „ ἀνέστη Κάιν ἐπὶ Ἄβελ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ἀπέκτεινεν αὐτὸν “  Gen 0 .
4 , 8  κατὰ μὲν τὴν πρόχειρον φαντασίαν ὑποβάλλει , ὅτι Ἄβελ ἀνῄρηται , κατὰ δὲ τὴν ἀκριβεστέραν ἐξέτασιν , ὅτι αὐτὸς ὁ Κάιν ὑφ ἑαυτοῦ 0 ·
ὥσθ οὕτως ἀναγνωστέον ·
„ ἀνέστη Κάιν καὶ ἀπέκτεινεν ἑαυτόν , “ ἀλλ οὐχ ἕτερον 0 .
εἰκότως δὲ τοῦτο ἔπαθεν ·
ἡ γὰρ ἐξ αὑτῆς ἀνελοῦσα ψυχὴ τὸ φιλάρετον καὶ φιλόθεον δόγμα τὸν ἀρετῆς τέθνηκε βίον ·
ὥσθ ὁ Ἄβελ , τὸ παραδοξότατον , ἀνῄρηταί τε καὶ ζῇ ·
ἀνῄρηται μὲν ἐκ τῆς τοῦ ἄφρονος διανοίας , ζῇ δὲ τὴν ἐν θεῷ ζωὴν εὐδαίμονα .
μαρτυρήσει δὲ τὸ χρησθὲν λόγιον , ἐν ᾧ „ φωνῇ “ χρώμενος καὶ „ βοῶν “  Gen .
4 , 10  ἃ πέπονθεν ὑπὸ κακοῦ συνδέτου τηλαυγῶς εὑρίσκεται ·
πῶς γὰρ ὁ μηκέτ ὢν διαλέγεσθαι δυνατός 0 ;
ὁ μὲν δὴ σοφὸς τεθνηκέναι δοκῶν τὸν φθαρτὸν βίον ζῇ τὸν ἄφθαρτον , ὁ δὲ φαῦλος ζῶν τὸν ἐν κακίᾳ τέθνηκε τὸν εὐδαίμονα .
ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν διεστηκότων ζῴων τε καὶ κοινῶς σωμάτων ἕτερα μὲν τὰ ποιοῦντα , ἕτερα δ εἶναι τὰ πάσχοντα δυνατὸν καὶ ῥᾴδιον 0 ·
ὁπότε γὰρ πατὴρ υἱὸν τύπτει σωφρονίζων ἢ διδάσκαλος γνώριμον , ἕτερος ὁ τύπτων καὶ ἕτερος ὁ τυπτόμενός ἐστιν 0 ·
ἐπὶ δὲ τῶν ἡνωμένων περὶ ὃ τὸ ποιεῖν καὶ τὸ πάσχειν εὑρίσκεται , καὶ οὔ τε ἐν ἑτέρῳ χρόνῳ οὔ τε ἕτερον , ἀλλὰ κατὰ τὸν αὐτὸν καὶ τὸ αὐτό 0 1 ·
ἐπειδὰν γοῦν ἀθλητὴς ἑαυτὸν τοῦ γυμνάσασθαι χάριν ἀνατρίβῃ , πάντως τρίβεται , καὶ εἴ τις μέντοι παίει ἑαυτὸν ἢ τιτρώσκει , παίεταί τε καὶ τιτρώσκεται , καὶ γὰρ ὁ πηρῶν ἢ κτείνων ἑαυτὸν πηροῦται καὶ κτείνεται .
πρὸς τί δὴ ταῦτ εἶπον ;
ὅτι τὴν ψυχὴν οὐχὶ τῶν διεστηκότων ἀλλὰ τῶν ἡνωμένων οὖσαν ἀνάγκη πάσχειν ὃ ποιεῖν δοκεῖ , καθάπερ ἀμέλει καὶ νῦν 0 ·
δόξασα γὰρ ἀνελεῖν τὸ θεοφιλέστατον δόγμα ἑαυτὴν ἀνῄρηκε .
μάρτυς δὲ Λάμεχ ὁ τῆς Κάιν ἀσεβείας ἔκγονος , ὅς φησι γυναιξὶ ταῖς ἑαυτοῦ , δυσὶ γνώμαις ἀγνώμοσιν 0 ·
„ ἄνδρα ἀπέκτεινα εἰς τραῦμα ἐμοί , καὶ νεανίσκον εἰς μώλωπα ἐμοί “  Gen 0 .
δῆλον γὰρ ὅτι , εἴ τις τὸν ἀνδρείας λόγον κτείνει , ἑαυτὸν ἐναντίᾳ νόσῳ τιτρώσκει δειλίας , καὶ εἴ τις τὴν ἀνηβῶσαν ἰσχὺν ἐν ἀσκήσει τῶν καλῶν ἀναιρεῖ , πληγὰς καὶ μεγάλας αἰκίας μετ οὐ μετρίας αἰσχύνης ἐπιφέρει ἑαυτῷ 0 .
λέγει μέντοι καὶ ἡ ὑπομονὴ ὅτι , ἐὰν ἄσκησις ἀναιρεθῇ καὶ προκοπή , οὐχ ἓν μόνον ἔκγονον ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλλα ἀποβάλλει , ἀτεκνίαν ἐνδεξαμένη παντελῆ  Gen .
ὥσπερ δ  ὁ βλάπτων τὸν ἀστεῖον ἐπιδέδεικται ζημιῶν ἑαυτόν , οὕτως καὶ ὁ προνομίας τοὺς ἀμείνους ἀξιῶν λόγῳ μὲν ἐκείνοις , ἔργῳ δὲ αὑτῷ περιποιεῖται ἀγαθόν 0 .
μαρτυρεῖ δέ μου τῷ λόγῳ ἡ φύσις καὶ τὰ ἀκολούθως αὐτῇ νομοθετηθέντα , διείρηται γὰρ ἄντικρυς καὶ σαφῶς οὕτως ·
„ τίμα τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα , ἵνα εὖ σοι γένηται “  Exod .
οὐχὶ τοῖς τιμωμένοις , φησίν , ἀλλὰ „ σοί “ 0 ·
ἐάν τε γὰρ τὸν νοῦν ὡς πατέρα τοῦ συγκρίματος ἐάν τε τὴν αἴσθησιν ὡς μητέρα διὰ τιμῆς ἔχωμεν , εὖ πρὸς ἐκείνων αὐτοὶ πεισόμεθα 0 1 .
τιμὴ δὲ τοῦ μὲν νοῦ τὸ διὰ τῶν συμφερόντων ἀλλὰ μὴ διὰ τῶν ἡδέων θεραπεύεσθαι  πάντα δὲ τὰ ἀπ ἀρετῆς συμφέροντα  , τῆς δὲ αἰσθήσεως τὸ μὴ ἀφεθῆναι ῥύμῃ μιᾷ φέρεσθαι πρὸς τὰ ἐκτὸς αἰσθητά , ἐγχαλινωθῆναι δὲ ὑπὸ νοῦ κυβερνᾶν καὶ ἡνιοχεῖν τὰς ἀλόγους ἐν ἡμῖν δυνάμεις ἐπισταμένου 0 1 .
ἐὰν μὲν οὖν ἧς εἶπον ἑκάτερον λάχῃ τιμῆς αἴσθησίς τε καὶ νοῦς , ἀνάγκη τὸν κεχρημένον ἀμφοτέροις ἐμὲ εὐεργετεῖσθαι 0 ·
ἐὰν δὲ πόρρω τὸν λόγον ἀπὸ νοῦ καὶ αἰσθήσεως ἀπαγαγὼν πατέρα μὲν τὸν γεννήσαντα τὸν κόσμον , μητέρα δὲ τὴν σοφίαν , δι ἧς ἀπετελέσθη τὸ πᾶν , τιμῆς ἀξιώσῃς , αὐτὸς εὖ πείσῃ 0 ·
δεῖται γὰρ οὐδενὸς οὔ τε ὁ πλήρης θεὸς οὔ τε ἡ ἄκρα καὶ παντελὴς ἐπιστήμη , ὥστε τὸν θεραπευτικὸν τούτων μὴ τοὺς θεραπευομένους ἀνενδεεῖς ὄντας ἀλλ ἑαυτὸν μάλιστα ὠφελεῖν .
ἱππικὴ μὲν γὰρ καὶ σκυλακευτική , ἐπιστήμη θεραπείας ἡ μὲν ἵππων ἡ δὲ σκυλάκων οὖσα , πορίζει τοῖς ζῴοις τὰ ὠφέλιμα , ὧν ἐκεῖνα δεῖται 0 1 ·
μὴ πορίζουσα δὲ ἀμελεῖν ἂν δοκοίη .
τὴν δὲ εὐσέβειαν θεοῦ θεραπείαν ὑπάρχουσαν οὐ θέμις ποριστικὴν εἰπεῖν τῶν ὠφελησόντων τὸ θεῖον 0 ·
ὠφελεῖται γὰρ ὑπ οὐδενός , ἅτε μή τε ἐνδεὲς ὂν μή τε τινὸς τὸ ἐν ἅπασιν αὐτοῦ κρεῖττον πεφυκότος ὀνῆσαι , τ οὐναντίον δὲ τὰ σύμπαντα συνεχῶς καὶ ἀπαύστως ὠφελεῖ .
ὥστε ὅταν τὴν εὐσέβειαν λέγωμεν εἶναι θεοῦ θεραπείαν , ὑπηρεσίαν τινὰ τοιαύτην φαμέν , ὁποίαν δοῦλοι δεσπόταις τὸ κελευόμενον ἀόκνως ποιεῖν ἐγνωκότες ὑπηρετοῦσι .
διοίσει δὲ πάλιν , ὅτι οἱ μὲν δεσπόται ὑπηρεσίας ἐνδεεῖς , ὁ δὲ θεὸς οὐ χρεῖος 0 1 ·
ὥστε ἐκείνοις μὲν τὰ ὠφελήσοντα αὐτοὺς ὑπηρετοῦσι , τῷ δ οὐδὲν ἔξω φιλοδεσπότου γνώμης παρέξουσι ·
βελτιῶσαι μὲν γὰρ οὐδὲν εὑρήσουσι , τῶν δεσποτικῶν πάντων ἐξ ἀρχῆς ὄντων ἀρίστων , μεγάλα δ αὑτοὺς ὀνήσουσι γνωρισθῆναι θεῷ προμηθούμενοι .
ταῦτα μὲν οὖν ἱκανῶς εἰρῆσθαι νομίζω πρὸς τοὺς εὖ ἢ κακῶς ἑτέρους ποιεῖν δοκοῦντας ·
εὑρέθησαν γὰρ ἑαυτοὺς ἑκάτερον δρῶντες .
τὰ δ ἑξῆς ἐρευνήσωμεν .
ἔστι δὲ πεῦσις τοιαύτη ·
„ ποῦ Ἄβελ ὁ ἀδελφός σου “  Gen 0 .
πρὸς ἣν ἀποκρίνεται ·
„ οὐ γινώσκω , μὴ φύλαξ τοῦ ἀδελφοῦ μού εἰμι ἐγώ “  ibid .
οὐκοῦν ἄξιον διαπορῆσαι , εἰ κυρίως ἐνδέχεται πυνθάνεσθαι θεόν 0 ·
ὁ γὰρ ἐρωτῶν ἢ πυνθανόμενος περὶ ὧν ἀγνοεῖ ἐρωτᾷ τε καὶ πυνθάνεται ζητῶν ἀπόκρισιν , ἐξ ἧς ὃ μὴ οἶδεν εἴσεται ·
πάντα δὲ θεᾷ γνώριμα , οὐ τὰ παρόντα μόνον καὶ παρεληλυθότα ἀλλὰ καὶ τὰ μέλλοντα 0 .
τί οὖν καὶ ἀποκρίσεως ὄφελος μὴ μελλούσης τινὰ περιποιεῖν τῷ πυνθανομένῳ κατάληψιν 0 ;
ἀλλὰ ῥητέον , ὅτι τοιαῦτα οὐ πέφυκεν ἐπὶ τοῦ αἰτίου κυριολογεῖσθαι , ἀλλ ὥσπερ ψεῦδος λέγειν ἔστι μὴ ψευδόμενον , οὕτως καὶ ἐρώτημα καὶ πύσμα προφέρεσθαι μή τε ἐρωτῶντα μή τε πυνθανόμενον .
τίνος οὖν ἕνεκα , φήσει τις ἴσως , λέγεται τοιαῦτα ;
ἵν ἡ μέλλουσα τὰς ἀποκρίσεις ποιεῖσθαι ψυχὴ δι ἑαυτῆς ἐλέγχηται περὶ ὧν εὖ ἢ κακῶς ἀποφαίνεται , μή τε κατηγόρῳ μή τε συναγωνιστῇ χρωμένη ἑτέρῳ .
ἐπεὶ καὶ τὸν σοφὸν ὁπότε ἀνερωτᾷ „ ποῦ ἐστί σοι ἡ ἀρετή “ 0 ;
18 , 9   τὸν Ἀβραὰμ λέγω περὶ Σάρρας  , οὐκ ἀγνοῶν ἐρωτᾷ , ἀλλὰ δεῖν οἰόμενος αὐτὸν ἀποκρίνεσθαι ἕνεκα τοῦ τὸν ἔπαινον τὸν ἐξ αὐτοῦ τοῦ λέγοντος παραστῆσαι ·
φησὶ γοῦν ὅτι εἶπεν ·
„ ἰδοὺ ἐν τῇ σκηνῇ “ τουτέστι τῇ ψυχῇ 0 .
τί οὖν τὸ ἐκ τῆς ἀποκρίσεως ἐπαινετόν 0 ;
ἰδοὺ τὴν ἀρετήν , φησίν , ἔχω παρ ἐμαυτῷ καθάπερ τι κειμήλιον , καὶ διὰ τοῦτ εὐθὺς εὐδαιμονῶ 0 .
χρῆσις γὰρ καὶ ἀπόλαυσις ἀρετῆς τὸ εὔδαιμον , οὐ ψιλὴ μόνον κτῆσις 0 1 ·
χρῆσθαι δ οὐκ ἂν δυναίμην , εἰ μὴ σὺ καθεὶς ἐξ οὐρανοῦ τὰ σπέρματα ἀπεργάσαιο αὐτὴν ἐγκύμονα , ἡ δὲ εὐδαιμονίας γένος ἀποτέκοι τὸν Ἰσαάκ  εὐδαιμονίαν δὲ χρῆσιν ἀρετῆς τελείας ἐν βίῳ τελείῳ νενόηκα  .
παρὸ καὶ τῆς προαιρέσεως ἀγάμενος αὐτὸν ὁμολογεῖ τελεσφορήσειν καιρίως ἃ ᾐτήσατο .
τούτῳ μὲν οὖν ἡ ἀπόκρισις ἔπαινον ἤνεγκεν ὁμολογοῦντι μη δὲ τὴν ἀρετὴν ἄνευ θείας ἐπιφροσύνης ἱκανὴν ἐξ ἑαυτῆς ὠφελεῖν εἶναι , τῷ δὲ Κάιν ἀκολούθως ψόγον φάσκοντι μὴ εἰδέναι , ποῦ ὁ δολοφονηθείς ἐστι παρ αὐτοῦ ·
δόξει γὰρ τὸν ἀκούοντα ἀπατήσειν ὡς οὐ πάντα διορῶντα καὶ τὴν ἀπάτην ᾗ μέλλει χρῆσθαι προκατειληφότα ·
ἔκθεσμος δὲ καὶ ἔκφυλος πᾶς ὁ τὸν τοῦ θεοῦ ὀφθαλμὸν οἰόμενός τι παρορᾶν 0 .
ὁ δέ γε καὶ ἐπινεανιεύεται φάσκων ·
„ μὴ φύλαξ τοῦ ἀδελφοῦ μού εἰμι ἐγώ “  Gen .
πάνυ γάρ , εἴποιμ ἂν , ἀθλίως ἔμελλε βιώσεσθαι , εἰ σὲ φρουρὸν καὶ φύλακα ἡ φύσις ἀγαθοῦ τοσούτου κατέστησεν .
ἢ οὐχ ὁρᾷς ὅτι τὴν τῶν ἁγίων διατήρησίν τε καὶ φυλακὴν οὐ τοῖς ἐπιτυχοῦσιν ὁ νομοθέτης ἀλλὰ τοῖς τὰς γνώμας ἱερωτάτοις Λευίταις ἐπιτρέπει ;
ὧν ἀνάξιος κλῆρος γῆ καὶ ὕδωρ καὶ ἀὴρ ἔτι δὲ οὐρανὸς καὶ πᾶς ὁ κόσμος ἐνομίσθη , μόνος δ ἀξιόχρεως ὁ δημιουργός , ᾧ προσπεφεύγασιν ἱκέται γνήσιοι καὶ θεράποντες αὐτοῦ γινόμενοι , τὸ φιλοδέσποτον διὰ τῆς συνεχοῦς ὑπηρεσίας καὶ τῆς τῶν ἐπιτραπέντων ἀοκνοτάτης ἐπιδεικνύμενοι φυλακῆς 0 .
καὶ οὐ δ ἅπασιν ἐξεγένετο τοῖς ἱκέταις γενέσθαι φύλαξιν ἱερῶν , ἀλλ εἴ τινες ἀριθμὸν πεντηκοστὸν ἔλαχον ἄφεσιν καὶ ἐλευθερίαν παντελῆ καὶ ἐπάνοδον εἰς τὰς ἀρχαίας λήξεις προκηρύττοντα .
„ τοῦτο “ γάρ φησιν „ ἐστὶ τὸ περὶ τῶν Λευιτῶν ·
ἀπὸ πέντε καὶ εἴκοσιν ἐτῶν εἰσελεύσεται ἐνεργεῖν ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ μαρτυρίου , καὶ ἀπὸ πεντήκοντα ἐτῶν ἀποστήσεται τῆς λειτουργίας , καὶ οὐκ ἐργάσεται ἔτι , λειτουργήσει δὲ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ·
ὁ δὲ φυλάξει φυλακάς , ἔργα δὲ οὐκ ἐργάσεται “  Num .
οὐκοῦν τῷ μὲν ἡμίσει τὴν τελειότητα  τέλειος γὰρ ὁ πεντηκοστὸς λόγος , ὁ δὲ τῶν πέντε καὶ εἴκοσιν ἥμισυ μέρος  ἐνεργεῖν ἐπιτρέπει καὶ δρᾶν τὰ ἅγια τὴν δι ἔργων ἀρέσκειαν ἐπιδεικνυμένῳ  ἀρχὴ δέ , ὡς ἔφη τις τῶν πάλαι , τοῦ παντὸς ἥμισυ μέρος  , τῷ δὲ τελείῳ μηκέτι πονεῖν , τὰ δ  ὅσα ἐκ μελέτης καὶ πόνου περιεποιήσατο φυλάττειν 0 1 2 ·
μὴ γὰρ γενοίμην ἀσκητὴς ὧν μὴ φύλαξ αὖθις .
ἡ μὲν οὖν ἄσκησις μέσον , οὐ τέλειον , γίνεται γὰρ ἐν οὐ τελείαις μὲν ἀκρότητος δὲ ἐφιεμέναις ψυχαῖς 0 ·
ἡ δὲ φυλακὴ παντελές , μνήμῃ τὰ ἀσκητὰ παραδοῦναι θεωρήματα τῶν ἁγίων , ἐπιστήμης καλὴν παρακαταθήκην φύλακι πιστῇ , ἣ μόνη τῶν λήθης πολυμηχάνων δικτύων ἀλογεῖ 0 ·
ὥστε τὸν μνήμονα ὧν ἔμαθεν ὑγιῶς καὶ εὐθυβόλως καλεῖ φύλακα .
οὗτος δὲ πρότερον ὅτε ἐγυμνάζετο μαθητὴς ἦν διδάσκοντος ἑτέρου ·
ὁπότε δὲ ἱκανὸς φυλάττειν ἐγένετο , διδασκάλου δύναμιν καὶ τάξιν ἔλαχε , τὸν ἀδελφὸν εἰς τὰς ὑπηρεσίας τῆς διδασκαλίας χειροτονήσας τὸν ἑαυτοῦ προφορικὸν λόγον ·
λέγεται γὰρ ὅτι „ λειτουργήσει ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ “  Num .