Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
τούτῳ δὲ πατρὶς μὲν ἦν Θαβαθᾶ κώμη πρὸς νότον Γάζης κειμένη παρὰ τὸν χειμάρρουν , ὃς ἐπὶ θάλασσαν τὰς ἐμβολὰς ἔχων ἐπιχωρίως ἀπ αὐτῆς τῆς κώμης τὴν ἐπωνυμίαν ἔλαβε .
γραμματικῷ δὲ φοιτῶν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ κατὰ θέαν Ἀντωνίου τοῦ μεγάλου μοναχοῦ εἰς τὴν ἔρημον ἦλθε , καὶ συγγενόμενος αὐτῷ παραπλησίως φιλοσοφεῖν ἔγνω .
ὀλίγον δὲ χρόνον ἐνθάδε διατρίψας ἐπανῆλθεν εἰς τὴν πατρίδα ·
οὐ γὰρ ξυνεχωρεῖτο κατὰ γνώμην ἠρεμεῖν , πολλῶν ὄντων ἑκάστοτε τῶν ὡς Ἀντώνιον ἐρχομένων .
καταλαβὼν δὲ τελευτήσαντας τοὺς πατέρας εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τοὺς δεομένους τὴν οὐσίαν διένειμεν , οὐθέν τε παντάπασι καταλιπὼν ἑαυτῷ διέτριβεν ἐν ἐρήμῳ τόπῳ παρὰ θάλασσαν , ἀμφὶ τὰ εἴκοσι στάδια τῆς αὐτοῦ κώμης διεστῶτι .
Οἴκησις δὲ ἦν αὐτῷ δωμάτιον μικρὸν ἐκ πλίνθων καὶ φορυτοῦ καὶ κεράμων κατεαγότων κατεσκευασμένον , εὔρους τε καὶ μήκους καὶ ὕψους τοσούτου , ὅσον ἑστῶτα μὲν κεκυφέναι τὴν κεφαλήν , κείμενον δὲ τοὺς πόδας συλλέγειν ἐπάναγκες εἶναι .
διὰ πάντων γὰρ εἴθιζεν ἑαυτὸν ταλαιπωρεῖν καὶ ῥᾳστώνης κρατεῖν .
ἀμέλει τοι ὧν ἴσμεν ἐγκρατείας ἀκόμπου καὶ δεδοκιμασμένης οὐδενὶ κατέλιπεν ὑπερβολήν , ἀγωνιζόμενος πρὸς ἀσιτίαν καὶ δίψος καὶ ῥῖγος καὶ πνῖγος καὶ πρὸς τ ἆλλα πάθη καὶ θωπείας τοῦ σώματος καὶ τῆς ψυχῆς .
ἦν δὲ τὸ μὲν ἦθος σπουδαῖος , σεμνὸς δὲ τὸν λόγον , καὶ μνήμων καὶ ἐπήβολος ἀκριβὴς τῶν ἱερῶν γραφῶν ·
ἐπὶ τοσοῦτον δὲ θεοφιλὴς ἐγένετο , ὡς ἔτι καὶ νῦν ἐπὶ τῷ ἑαυτοῦ τάφῳ πολλοὺς ἰᾶσθαι κάμνοντας καὶ δαιμονῶντας , καὶ  τό γε παραδοξότατον  παρά τε Κυπρίοις , οὗ πρότερον ἐτάφη , καὶ παρὰ Παλαιστίνοις , παρ οἷς ἐστι νῦν 0 .
συμβὰν γὰρ αὐτὸν ἐν Κύπρῳ διατρίβοντα τελευτῆσαι , πρὸς τῶν ἐπιχωρίων ἐκηδεύθη καὶ ἐν πολλῇ τιμῇ καὶ θεραπείᾳ παρ αὐτοῖς ἦν .
μετὰ δὲ ταῦτα Ἡσυχᾶς , ὃς εὐδοκιμώτατος ἐγένετο τῶν αὐτοῦ μαθητῶν , κλέψας τὸ λείψανον διεκόμισεν εἰς Παλαιστίνην καὶ ἐν τῷ ἰδίῳ μοναστηρίῳ ἔθαψε .
καὶ τὸ ἐξ ἐκείνου δημοτελῆ καὶ μάλα λαμπρὰν ἐνθάδε ἐτήσιον ἑορτὴν ἄγουσιν οἱ ἐπιχώριοι .
ὧδε γὰρ Παλαιστίνοις ἔθος γεραίρειν τοὺς παρ αὐτοῖς ἄνδρας ἀγαθοὺς γενομένους , ὥσπερ ἀμέλει καὶ Αὐρήλιον τὸν Ἀνθηδόνιον καὶ Ἀλεξίωνα τὸν ἀπὸ Βηθαγάθωνος καὶ Ἀλαφίωνα τὸν ἀπὸ Ἀσαλέας , οἳ κατὰ τὸν αὐτὸν γενόμενοι χρόνον ἐπὶ τῆς παρούσης βασιλείας εὐσεβῶς καὶ ἀνδρείως ἐν φιλοσοφίᾳ ἐπολιτεύσαντο καὶ ταῖς οἰκείαις ἀρεταῖς ἐν ἑλληνιζούσαις ἄγαν ταῖς τῇδε πόλεσι καὶ κώμαις εἰς ἐπίδοσιν ἤγαγον τὴν θρησκείαν 0 .
κατ  ἐκεῖνο καιροῦ Ἰουλιανὸς ἀμφὶ τὴν Ἔδεσσαν ἐφιλοσόφει , ἀκριβεστάτῃ καὶ οἷα ἀσωμάτῳ ἀγωγῇ καὶ πολιτείᾳ ἐπιχειρήσας , ὡς ἐκτὸς σαρκῶν ὀστέοις καὶ δέρματι δοκεῖν συνεστάναι καὶ Ἐφραὶμ τῷ Σύρῳ συγγραφεῖ πρόφασις γενέσθαι πραγματείας τῆς κατὰ τὸν αὐτοῦ βίον ἀφηγήσεως .
ἐπεψηφίζετο δὲ καὶ θεὸς αὐτὸς οἷς ἄνθρωποι περὶ αὐτοῦ ἐδόξαζον , δαίμονας ἀπελαύνειν καὶ παντοδαπῶν νόσων ἰάσεις αὐτῷ δωρησάμενος οὐ φαρμάκοις τισὶν ἀλλ εὐχῇ κατορθουμένας .
ἐπὶ τούτῳ δὲ καὶ ἄλλοις πολλοῖς ἐκκλησιαστικοῖς φιλοσόφοις τὸ τῇδε ὑπήκοον τηνικαῦτα διέπρεπε , κατά τε τὸν Ἐδεσσηνῶν νομὸν ὑπό τε τὴν Ἀμιδηνῶν πόλιν , ἀμφὶ τὸ Γαυγάλιον καλούμενον ὄρος , ὧν ἤστην Δανιὴλ καὶ Συμεών .
ἀλλὰ περὶ μὲν τῶν ἐν Συρίᾳ μοναχῶν τάδε εἰρήσθω νῦν ·
τελεώτερον δέ , εἰ ὁ θεὸς ἐθελήσειεν , ἐν τοῖς ἑξῆς εἰρήσεται περὶ αὐτῶν .
ἀρμενίοις δὲ καὶ Παφλαγόσι καὶ τοῖς πρὸς τῷ Πόντῳ οἰκοῦσι λέγεται Εὐστάθιος ὁ τὴν ἐν Σεβαστείᾳ τῆς Ἀρμενίας ἐκκλησίαν ἐπιτροπεύσας μοναχικῆς φιλοσοφίας ἄρξαι , καὶ τῆς ἐν ταύτῃ σπουδαίας ἀγωγῆς , ἐδεσμάτων τε , ὧν χρὴ μετέχειν καὶ ἀπέχεσθαι , καὶ ἐσθῆτος , ᾗ δεῖ κεχρῆσθαι , καὶ ἠθῶν καὶ πολιτείας ἀκριβοῦς εἰσηγητὴν γενόμενον , ὡς καὶ τὴν ἐπιγεγραμμένην Βασιλείου τοῦ Καππαδόκου Ἀσκητικὴν βίβλον ἰσχυρίζεσθαί τινας αὐτοῦ γραφὴν εἶναι .
λέγεται δὲ ὑπὸ πολλῆς ἀκριβείας εἰς παραλόγους ἐπιτηρήσεις ἐκπεσεῖν παντελῶς ἀπᾳδούσας τῶν ἐκκλησιαστικῶν νόμων .
οἱ δὲ αὐτὸν μὲν τοῦ ἐγκλήματος ἐξαιροῦνται , ἐπαιτιῶνται δέ τινας τῶν αὐτοῦ μαθητῶν ὡς γάμῳ καταμεμφομένους καὶ ἐν οἴκοις γεγαμηκότων εὔχεσθαι παραιτουμένους καὶ τοὺς γεγαμηκότας πρεσβυτέρους ὑπερφρονοῦντας καὶ ἐν κυριακαῖς ἡμέραις νηστεύοντας καὶ ἐν οἰκίαις ἐκκλησιάζοντας καὶ τοὺς πλουσίους καθάπαξ ἀμοίρους τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ ἀποφαινομένους καὶ τοὺς κρέα ἐσθίοντας βδελυττομένους καὶ χιτῶνας μὲν συνήθεις καὶ στολὰς μὴ ἀνεχομένους ἀμφιέννυσθαι , ξένῃ δὲ καὶ ἀήθει ἐσθῆτι χρωμένους καὶ ἄλλα πλεῖστα νεωτερίζοντας .
ἐκ τούτου δὲ πολλὰς γυναῖκας ἀπατηθείσας καταλιπεῖν τοὺς ἄνδρας ·
εἶτ ἐγκρατεύεσθαι μὴ δυνηθείσας μοιχείαν ἁμαρτεῖν ·
τὰς δὲ προφάσει θεοσεβείας τὴν κεφαλὴν ἀποκείρασθαι καὶ ἀλλοίως ἢ γυναικὶ πρέπει , ἀνδράσι δὲ σύνηθες ἀμφιέννυσθαι 0 .
διὰ δὴ ταῦτα τοὺς πλησιοχώρους ἐπισκόπους συνελθεῖν ἐν Γάγγραις τῇ μητροπόλει Παφλαγόνων καὶ ἀλλοτρίους αὐτοὺς ψηφίσασθαι τῆς καθόλου ἐκκλησίας , εἰ μὴ κατὰ τοὺς ὅρους τῆς συνόδου ἕκαστον τῶν εἰρημένων ἀποκηρύξωσιν .
ἐντεῦθεν δὲ λόγος Εὐστάθιον ἐπιδεικνύμενον , ὡς οὐκ αὐθαδείας ἕνεκεν , ἀλλὰ τῆς κατὰ θεὸν ἀσκήσεως εἰσηγοῖτο ταῦτα καὶ ἐπιτηδεύοι , ἀμεῖψαι τὴν στολὴν καὶ παραπλησίως τοῖς ἄλλοις ἱερεῦσι τὰς προόδους ποιήσασθαι 0 .
τοιοῦτος δὲ τὰ περὶ τὸν βίον ὑπάρχων καὶ ἐπὶ λόγοις ἐθαυμάζετο ·
τὸ δὲ ἀληθὲς εἰπεῖν , ἐγένετο λέγειν μὲν οὐ δεινός  οὐ δὲ γὰρ τὴν περὶ τούτου ἐπιστήμην ἐξήσκητο  , τὸ δὲ ἦθος θαυμάσιος καὶ πείθειν ἱκανώτατος , ὡς καὶ πολλοὺς τῶν ἐκπορνευομένων ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν μεταπεῖσαι σώφρονα καὶ σπουδαῖον βίον ἀναλαβεῖν .
φασὶ γοῦν αὐτὸν ἄνδρα τινὰ καὶ γυναῖκα κατὰ θεσμὸν ἐκκλησίας παρθενίαν προσποιουμένους καὶ εἰς τ αὐτὸν συνιέναι διαβαλλομένους σπουδάσαι τῆς πρὸς ἀλλήλους ὁμιλίας παῦσαι ·
ἀποτυχόντα δὲ μέγα ἀνοιμῶξαι καὶ εἰπεῖν , ὡς κατὰ νόμον ἀνδρὶ συνοικοῦσα γυνὴ τοὺς περὶ σωφροσύνης λόγους ἀκούσασα αὐτοῦ συνουσίας ἀπέσχετο , ἧς γαμεταῖς θέμις πρὸς ἰδίους ἄνδρας κοινωνεῖν , τοὺς δὲ παρανόμως συνουσιάζοντας ἀλλήλοις ἀσθενῆ ἀποφῆναι τὴν αὐτοῦ πειθώ 0 .
τὸν δὴ τοιοῦτον τῆς κατὰ τόδε τὸ κλίμα ἀκριβοῦς μοναστικῆς ἀγωγῆς ἀρχηγὸν γενέσθαι λόγος 0 .
θρᾷκες δὲ καὶ Ἰλλυριοὶ καὶ ὅσοι τὴν καλουμένην Εὐρώπην οἰκοῦσιν , εἰ καὶ ἀπείρατοι ἔτι μοναχικῶν συνοικιῶν ἦσαν , ἀλλ οὐ παντελῶς φιλοσόφων ἀνδρῶν ἠτύχουν .
ἐγνωρίζετο δὲ τότε παρ αὐτοῖς Μαρτῖνος , ὃς ἀπὸ Σαβαρείας τῆς Παννονίας ἐπίσημος ἦν τὸ γένος , ἐν ὅπλοις δὲ λαμπρῶς στρατευσάμενος καὶ συνταγματάρχης ἐγένετο .
προτιμήσας δὲ τὸ θεῖον τὸν φιλόσοφον μετῄει βίον .
διέτριβε δὲ τὰ πρῶτα παρ Ἰλλυριοῖς ·
ἐπεὶ δὲ προθύμως ὑπὲρ τοῦ δόγματος ἀγωνιζόμενός τινας τῶν ἐνθάδε ἐπισκόπων ἐφώρασε τὰ Ἀρείου φρονοῦντας , ἐπιβουλευθεὶς καὶ πολλάκις δημοσίᾳ τυπτηθεὶς ἐξηλάθη , καὶ εἰς Μεδιόλανον ἐλθὼν καθ ἑαυτὸν διέτριβεν .
ὑπεχώρησε δὲ ἔνθεν ἐπιβουλευόμενος παρὰ Αὐξεντίου τοῦ τῇδε ἐπισκόπου , οὐ δὲ αὐτοῦ ὑγιῶς ἔχοντος περὶ τὴν πίστιν τῶν ἐν Νικαίᾳ συνελθόντων .
καὶ ἐπί τινα χρόνον ῥίζαις βοτανῶν ἀρκούμενος νῆσον ᾤκησεν ἣν Γαλληναρίαν καλοῦσι ·
μικρὰ δὲ αὕτη καὶ ἀοίκητος , ἐν τῷ Τυρρηνικῷ πελάγει κειμένη 0 .
χρόνῳ δὲ ὕστερον καὶ ἐπισκοπεῖν ἐπετράπη τὴν ἐν Ταρρακίναις ἐκκλησίαν .
ἐπὶ τοσοῦτον δὲ θαυματουργίας προελθεῖν παραδέδοται , ὡς καὶ νεκρὸν ἐγεῖραι πιστεύεσθαι ἄλλα τε σημεῖα ἐπιτελέσαι ἀποστολικῶν οὐ λειπόμενα .
κατὰ τόδε τὸ ὑπήκοον ἐν τῷ τότε καὶ Ἱλάριον γενέσθαι παρειλήφαμεν , ἄνδρα βίῳ καὶ λόγῳ θεσπέσιον , ὃς Μαρτίνῳ τῆς φυγῆς ἐκοινώνησε διὰ τὴν περὶ τὸ δόγμα σπουδήν .
ἀνδρῶν μὲν οὖν πέρι , οἳ τότε ἐν εὐσεβείᾳ καὶ ἐκκλησιαστικῷ θεσμῷ ἐφιλοσόφουν , τάδε ἔγνων ὡς συνέγραψα .
ὑπερφυῶς δὲ πολλοὶ καὶ μάλα ἐλλόγιμοι κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον ἐν ταῖς ἐκκλησίαις διέπρεπον .
ἐπισημότατοι δὲ ἐν τούτοις ἐγένοντο Εὐσέβιος ὁ τὴν Ἐμέσης ἱερωσύνην ἐπιτροπεύσας καὶ Τίτος ὁ Βόστρης καὶ Σαραπίων ὁ Θμούεως , Βασίλειός τε ὁ Ἀγκύρας καὶ Εὐδόξιος ὁ Γερμανικείας καὶ Ἀκάκιος ὁ Καισαρείας καὶ Κύριλλος , ὃς τὸν Ἱεροσολύμων θρόνον ἐπετρόπευσε .
σύμβολα δὲ τῆς αὐτῶν παιδείας συνεγράψαντο καὶ καταλελοίπασι πολλά τε καὶ λόγου ἄξια .
ὑπὸ δὲ τοῦτον τὸν χρόνον καὶ Δίδυμος ὁ ἐκκλησιαστικὸς συγγραφεὺς διέπρεπε , προϊστάμενος ἐν Ἀλεξανδρείᾳ τοῦ διδασκαλείου τῶν ἱερῶν μαθημάτων .
ἐν τούτῳ δὲ καὶ παντοδαπὴ σοφία ᾤκει , ποιηταί τε καὶ ῥήτορες , ἀστρονομία τε καὶ γεωμετρία καὶ ἀριθμοὶ καὶ δόξαι φιλοσόφων .
πάντων δὲ νῷ μόνῳ καὶ ἀκοῇ τὴν εἴδησιν ἐκτήσατο .
νέος γὰρ ἔτι τυφλὸς ἐγένετο ἐν τῇ πρώτῃ πείρᾳ τῆς μαθήσεως τῶν στοιχείων .
ἤδη δὲ εἰς ἐφήβους τελῶν ἐπεθύμησε λόγων καὶ παιδείας ·
καὶ τοῖς ταῦτα διδάσκουσι φοιτῶν ἠκροᾶτο μόνον ·
καὶ ἐπὶ τοσοῦτον ἦλθε σοφίας , ὡς καὶ τῶν ἐν τοῖς μαθήμασι σκολιῶν θεωρημάτων ἐφικέσθαι .
λέγεται δὲ τοὺς χαρακτῆρας τῶν γραμμάτων σανίδι καταχαραγέντας εἰς βάθος ἐκμαθεῖν τοῖς δακτύλοις ἐφαπτόμενος , συλλαβὰς δὲ καὶ ὀνόματα καὶ τὰ ἄλλα ἐφεξῆς καταλήψει νοῦ καὶ συνεχεῖ ἀκροάσει καὶ ἀναμνήσει τῶν ἀκοῇ θηρωμένων .
ἦν δὲ οὐ τὸ τυχὸν θαῦμα ·
καὶ πολλοὶ κατὰ κλέος τοῦ ἀνδρὸς εἰς Ἀλεξάνδρειαν παρεγένοντο , οἱ μὲν αὐτοῦ ἀκουσόμενοι , οἱ δὲ ἱστορήσοντες μόνον .
ἐλύπει δὲ οὐ μετρίως τοὺς Ἀρείου τῷ δόγματι τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου συνιστάμενος .
ἔπειθε γὰρ ῥᾳδίως , οὐ βίᾳ λόγου τοῦτο ποιεῖν δοκῶν , ἀλλ ὑπὸ τῆς ἄγαν πειθοῦς ἕκαστον αὐτῶν ἑαυτοῦ οἱονεὶ κριτὴν καθίστη τῶν ἀμφιβόλων .
τοῖς δὲ ἀπὸ τῆς καθόλου ἐκκλησίας περισπούδαστος ἦν ·
ἐπῄνει δὲ αὐτὸν καὶ τὰ τάγματα τῶν ἐν Αἰγύπτῳ μοναχῶν καὶ Ἀντώνιος ὁ μέγας .
ὅν φασι τότε ἐπὶ μαρτυρίᾳ τῆς Ἀθανασίου πίστεως ἐκ τῆς ἐρήμου παραγενόμενον εἰς Ἀλεξάνδρειαν , τάδε πρὸς αὐτὸν εἰπεῖν ·
οὐ χαλεπὸν οὐ δὲ λύπης ἄξιον , ὦ Δίδυμε , ὀφθαλμῶν ἀπορεῖν σε , ὧν μέτεστι σαύραις καὶ μυσὶ καὶ τοῖς εὐτελέσι ζῴοις 0 ·
μακάριον δὲ καὶ χάριεν , ὅτι παραπλησίως ἀγγέλοις τοὺς ὀφθαλμοὺς ἔχεις , δι ὧν τὸ θεῖον τρανῶς κατανοεῖς καὶ τὴν ἀληθῆ γνῶσιν ἀκριβῶς ὁρᾷς 0 .
Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ παρὰ Ἰταλοῖς καὶ τοῖς ἀνὰ τόδε τὸ ὑπήκοον οἰκοῦσιν ἐπὶ ἀρετῇ πατρίων λόγων διέπρεπον Εὐσέβιος καὶ Ἱλάριος ὁ δηλωθείς , οὗ περὶ πίστεως καὶ πρὸς τοὺς ἑτεροδόξους φασὶν εὐδοκίμους φέρεσθαι λόγους , καὶ Λουκίφερ , ὃν εὑρετὴν γενέσθαι λέγουσι τῆς ὁμωνύμου αἱρέσεως .
ἐν τούτῳ δὲ καὶ Ἀέτιος πρὸς τῶν ἑτεροδόξων ἐθαυμάζετο , διαλεκτικός τις ὢν καὶ συλλογίζεσθαι ἱκανὸς καὶ περὶ τὰς ἔριδας τῶν λόγων ἐσχολακὼς καὶ ἀτεχνῶς ταῦτα σπουδάζων .
ἀμέλει τοι ὡς ῥᾳδίως περὶ θεοῦ διαλεγόμενος ἄθεος παρὰ τῶν πολλῶν ὠνομάζετο .
φασὶ δὲ αὐτὸν ἰατρὸν ὄντα τὰ πρῶτα ἐν Ἀντιοχείᾳ τῇ Σύρων , σπουδαίως δὲ ταῖς ἐκκλησίαις φοιτῶντα καὶ περὶ τῶν ἱερῶν γραφῶν διαλεγόμενον γνώριμον γενέσθαι Γάλλῳ , Καίσαρι ὄντι τότε , πολὺν ποιουμένῳ λόγον τῆς θρησκείας καὶ τοῖς εὐσεβείας ἐπιμελουμένοις εἰσάγαν χαίροντι ·
ὡς δὲ εἰκὸς προφάσει τοιούτων διαλέξεων φίλον αὐτῷ γενόμενον ἀσκηθῆναι τοῦτο τὸ εἶδος τῶν λόγων , ἵνα μᾶλλον ἀρέσκοι 0 1 .
ἐλέγετο γὰρ καὶ διὰ τῶν Ἀριστοτέλους μαθημάτων ἐλθεῖν καὶ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ φοιτῆσαι τοῖς τούτων διδασκάλοις .
καὶ ἕτεροι δὲ παρὰ τούτους πλῆθος ἐν ταῖς ἐκκλησίαις ἦσαν , ἱκανοὶ διδάσκειν καὶ διαλέγεσθαι περὶ τῶν ἱερῶν γραφῶν ·
ἀπαριθμήσασθαι δὲ πάντας ἔργον 0 .
μή τῳ δὲ χαλεπὸν εἶναι δόξῃ , ὅτι τινὰς τῶν εἰρημένων αἱρέσεων ἢ ἀρχηγοὺς ἢ σπουδαστὰς γενομένους ἐπαινέσας ἔχω ·
εὐγλωττίας γὰρ ἕνεκεν καὶ τῆς ἐν τοῖς λόγοις δεινότητος θαυμασίους εἶναι σύμφημι , δογμάτων δὲ πέρι κρινέτωσαν οἷς τοῦτο ποιεῖν θέμις 0 ·
οὐ γὰρ τάδε συγγράφειν προὐθέμην οὔ τε ἱστορίᾳ πρέπον , ᾗ ἔργον μόνα τὰ ὄντα ἀφηγεῖσθαι μηδὲν οἰκεῖον ἐπεισαγούσῃ 0 .
ὅσοι μὲν δὴ τότε ὧν παρειλήφαμεν τῇ Ἑλλήνων καὶ Ῥωμαίων φωνῇ κεχρημένοι ἐπὶ παιδεύσει καὶ λόγοις ἐνδοξότατοι ἐγένοντο , ἐν τοῖς εἰρημένοις τετάχθων .
ἐῴκει δὲ πάντας παρευδοκιμεῖν καὶ ἐς τὰ μάλιστα τὴν καθόλου ἐκκλησίαν σεμνύνειν Ἐφραὶμ ὁ Σύρος ·
ὃς ἐκ Νισίβεως ἢ τῶν τῇδε χωρίων τὸ γένος εἶχεν , ἐν φιλοσοφίᾳ δὲ μοναστικῇ τὸν βίον ἐξασκήσας , οὔ τε μαθὼν οὔ τε προσδοκηθεὶς τοιοῦτος εἶναι , ἐξαπίνης ἐπὶ τοσοῦτον παιδείας κατὰ τὴν Σύρων φωνὴν ἐπέδωκεν , ὡς φιλοσοφίας μὲν τῶν ἄκρων ἐφικέσθαι θεωρημάτων , εὐκολίᾳ δὲ καὶ λαμπρότητι λόγου καὶ τῷ πυκνῷ καὶ σώφρονι τῶν νοημάτων ὑπερβαλέσθαι τοὺς παρ Ἕλλησιν εὐδοκιμωτάτους συγγραφέας .
οὕτω γοῦν τῶν μὲν εἴ τις πρὸς τὴν Σύρων ἢ ἑτέραν γλῶσσαν μεταβάλλοι τὰ γράμματα καὶ τὴν καρυκείαν , ὡς εἰπεῖν , ἀφέλοιτο τῶν Ἑλληνικῶν γλωττισμάτων , αὐτίκα φωρᾶται καὶ τῆς προτέρας ἀπορρεῖ χάριτος ·
ἐπὶ δὲ τῶν Ἐφραὶμ λόγων οὐχ οὕτως 0 .
περιόντος τε γὰρ αὐτοῦ καὶ εἰσέτι νῦν ἃ συνεγράψατο πρὸς Ἑλληνίδα φωνὴν ἑρμηνεύουσι , καὶ οὐ πολὺ ἀποδεῖ τῆς ἐν ᾧ πέφυκεν ἀρετῆς ·
ἀλλὰ καὶ Ἕλλην ἀναγινωσκόμενος ἐπίσης τῷ Σύρος εἶναι θαυμάζεται .
ἀμέλει τοι καὶ Βασίλειος ὁ τὴν Καππαδοκῶν μητρόπολιν μετὰ ταῦτα ἐπισκοπήσας ἠγάσθη τὸν ἄνδρα καὶ τῆς παιδεύσεως ἐθαύμασεν ·
ὥστε μοι δικαίως καταφαίνεται κοινῇ παρὰ τῶν τότε παρ Ἕλλησιν ἐπὶ λόγοις θαυμαζομένων ταύτην τὴν μαρτυρίαν ἀπενέγκασθαι τὸν Ἐφραὶμ διὰ τῆς Βασιλείου φωνῆς ἐξενεχθεῖσαν , ὃς τῶν κατ αὐτὸν πάντων ἐλλογιμώτερος γεγενῆσθαι συνωμολόγηται .
λέγεται δὲ τὰς πάσας ἀμφὶ τὰς τριακοσίας μυριάδας ἐπῶν συγγράψαι , καὶ μαθητὰς ἐσχηκέναι πολλοὺς σπουδῇ τὴν αὐτοῦ παίδευσιν ζηλώσαντας , ἐπισημοτάτους δὲ Ἀββᾶν καὶ Ζηνόβιον , Ἀβραάμ τε καὶ Μαρᾶν καὶ Συμεῶνα , ἐφ οἷς μεγαλαυχοῦσιν οἱ Σύρων παῖδες καὶ ὅσοι τὴν παρ αὐτοῖς παιδείαν ἠκρίβωσαν .
ἐπίσης δὲ Παυλωνᾶν καὶ Ἀρανὰδ ἐπαινοῦσιν ἐπὶ εὐγλωττίᾳ ·
φασὶ δὲ τῶν ὑγιῶν δογμάτων διαμαρτεῖν αὐτούς .
Οὐκ ἀγνοῶ δὲ ὡς καὶ πάλαι ἐλλογιμώτατοι τοῦτον τὸν τρόπον παρὰ Ὀσροηνοῖς ἐγένοντο Βαρδησάνης τε , ὃς τὴν ἀπ αὐτοῦ καλουμένην αἵρεσιν συνεστήσατο , καὶ Ἁρμόνιος ὁ Βαρδησάνου παῖς , ὅν φασι διὰ τῶν παρ Ἕλλησι λόγων ἀχθέντα πρῶτον μέτροις καὶ νόμοις μουσικοῖς τὴν πάτριον φωνὴν ὑπαγαγεῖν καὶ χοροῖς παραδοῦναι , καθάπερ καὶ νῦν πολλάκις οἱ Σύροι ψάλλουσιν , οὐ τοῖς Ἁρμονίου συγγράμμασιν ἀλλὰ τοῖς μέλεσι χρώμενοι .
ἐπεὶ γὰρ οὐ παντάπασιν ἐκτὸς ἦν τῆς πατρῴας αἱρέσεως καὶ ὧν περὶ ψυχῆς , γενέσεώς τε καὶ φθορᾶς σώματος καὶ παλιγγενεσίας οἱ παρ Ἕλλησι φιλοσοφοῦντες δοξάζουσιν , οἷά γε ὑπὸ λύραν ἃ συνεγράψατο συνθεὶς ταυτασὶ τὰς δόξας τοῖς οἰκείοις προσέμιξε συγγράμμασιν .
ἰδὼν δὲ Ἐφραὶμ κηλουμένους τοὺς Σύρους τῷ κάλλει τῶν ὀνομάτων καὶ τῷ ῥυθμῷ τῆς μελῳδίας , καὶ κατὰ τοῦτο προσεθιζομένους ὁμοίως αὐτῷ δοξάζειν , καίπερ Ἑλληνικῆς παιδείας ἄμοιρος , ἐπέστη τῇ καταλήψει τῶν Ἁρμονίου μέτρων ·
καὶ πρὸς τὰ μέλη τῶν ἐκείνου γραμμάτων ἑτέρας γραφὰς συνᾳδούσας τοῖς ἐκκλησιαστικοῖς δόγμασι συνέθηκεν , ὁποῖα αὐτῷ πεπόνηται ἐν θείοις ὕμνοις καὶ ἐγκωμίοις ἀγαθῶν ἀνδρῶν .
ἐξ ἐκείνου τε Σύροι κατὰ τὸν νόμον τῆς Ἁρμονίου ᾠδῆς τὰ τοῦ Ἐφραὶμ ψάλλουσιν .
ἡλίκος μὲν οὖν τὴν φύσιν ἐγεγόνει , καὶ ἐκ τούτου τεκμαίρεσθαι χρεών 0 ·
ἦν δὲ καὶ τὸν βίον ἐξ ἀγαθῶν ἔργων καὶ ἀκριβοῦς πολιτείας ἐπιφανὴς καὶ ἡσυχίας εἰσάγαν ἐραστής , σεμνὸς δὲ καὶ τὰς διαβολὰς ἐπὶ τοσοῦτον εὐλαβούμενος , ὡς πάσης γυναικὸς καὶ αὐτὴν τὴν θέαν φυλάττεσθαι .
λόγος γοῦν ποτε γυναῖκά τινα ἀμελῆ τὸν βίον , ἀναιδῆ δὲ ἴσως τὸν τρόπον , ἢ αὐτὴν τὸν ἄνδρα πειρῶσαν ἢ ἐπὶ μισθῷ τοῦτο ἄλλοις σπουδάζουσαν , ἐπίτηδες ἐν στενωπῷ ἀντιπρόσωπον ὑπαντῆσαι ἀσκαρδαμυκτὶ ἐς αὐτὸν βλέπουσαν 0 1 ·
τὸν δὲ ἐπιτιμῆσαι αὐτῇ καὶ εἰς γῆν ὁρᾶν παρακελεύσασθαι ·
καὶ πῶς , ἔφη ἡ γυνή , ἥτις οὐκ ἀπὸ γῆς , ἀλλ ἐκ σοῦ ἐγενόμην 0 ;
δικαιότερον γὰρ εἶναι σὲ μὲν εἰς γῆν ὁρᾶν , ἀφ ἧς ἔχεις τὴν γένεσιν , ἐμὲ δὲ εἰς σέ , ὅθεν εἰμί 0 1 2 .
θαυμάσας δὲ τὸ γύναιον Ἐφραὶμ εἰς σύγγραμμα τὸ συμβὰν ἐσχημάτισεν , ὅπερ Σύρων λόγιοι ἐν τοῖς σπουδαίοις τῶν αὐτοῦ λόγων τετάχασι .
λέγεται δὲ τὸ πρὶν ἀκρατῶς ὀργῆς ἔχων , ἀφ οὗ τὴν μοναστικὴν ἀγωγὴν μετῆλθε , μηδεπώποτε θεαθῆναι παρά τινος ὀργιζόμενος .
οὕτω γοῦν ἐπὶ πολλαῖς ἡμέραις ὥσπερ εἰώθει νηστεύοντι προσφέρων αὐτῷ τὸ ὄψον ὁ διακονούμενος τὴν χύτραν ἔκλασεν ·
αἰδοῖ δὲ καὶ δέει κεκρατημένον ἰδών ἀλλὰ θάρρει , καὶ ἡμεῖς , ἔφη , πρὸς τὸ ὄψον ἴωμεν , ἐπειδὴ πρὸς ἡμᾶς οὐκ ἦλθε .
καὶ καθεσθεὶς παρὰ τὰ κλάσματα τῆς χύτρας ἐδείπνησεν .
ὅσον δὲ κενῆς ἐκράτει δόξης , ἐντεῦθεν ἰστέον .
ποτὲ ψῆφον ἐπισκοπῆς ἐνηνόχασιν ἐπ αὐτόν τινες καὶ συλλαβεῖν ἐπειρῶντο ὡς ἐπὶ τὴν χειροτονίαν ἄξοντες ·
αὐτίκα δὲ αἰσθόμενος εἰς τὴν ἀγορὰν ἐνέβαλε καὶ οἷα παραπαίων ἐδείκνυ ἑαυτόν , ἀτάκτως βαδίζων καὶ τὴν ἐσθῆτα ἐπισύρων καὶ δημοσίᾳ ἐσθίων ·
ἐπεὶ δὲ ἔξω φρενῶν εἶναι νομίσαντες οἱ συλληψόμενοι τῆς ἐπ αὐτὸν ὁρμῆς ἀνεκόπησαν , καιρὸν εὑρὼν ἀπέδρασε , καὶ μέχρι ἕτερος ἐχειροτονήθη διέλαθεν .
ἀλλὰ τούτοις μὲν ἐγὼ περὶ τοῦ Ἐφραὶμ ἀρκεσθήσομαι .
τὰ δὲ πλείω ἴσασι καὶ λέγουσιν οἱ ἐπιχώριοι .
οἷον δὲ αὐτῷ εἴργασται οὐ πρὸ πολλοῦ τῆς τελευτῆς , ἐπεὶ ἀξιομνημόνευτον εἶναί μοι δοκεῖ , ἐνθάδε ἀναγράψομαι .
λιμοῦ γὰρ καταλαβόντος τὴν Ἐδεσσηνῶν πόλιν , διὰ πολλοῦ χρόνου προελθὼν τοῦ οἰκήματος , ἐν ᾧ ἐφιλοσόφει , κατεμέμφετο τοὺς τὰς οὐσίας ἔχοντας ὡς οὐ δέον ὑπερορῶντας τὸ ὁμόφυλον ἀπορίᾳ ἐπιτηδείων φθειρόμενον , τὸν δὲ οἰκεῖον πλοῦτον ἐπιμελῶς φυλάττοντας ἐπὶ βλάβῃ σφῶν καὶ τιμωρίᾳ τῆς ἰδίας ψυχῆς , ἣν τιμιωτέραν παντοδαποῦ πλούτου καὶ αὐτοῦ τοῦ σώματος καὶ τῶν ἄλλων φιλοσοφῶν ἐδείκνυ 0 ·
παρ οὐδὲν δὲ ταύτην ποιουμένους διὰ τῶν ἔργων ἀπήλεγχεν .
οἱ δὲ αἰδεσθέντες τὸν ἄνδρα καὶ τοὺς αὐτοῦ λόγους ἀλλ  οὐδὲν ἡμῖν μέλει οὐσίας , ἔφασαν , ᾧ δὲ τὰ τοιαῦτα ἐπιτρέψομεν διακονῆσαι ἀποροῦμεν , σχεδὸν πάντων πρὸς κέρδος κεχηνότων καὶ καπηλείαν τὸ πρᾶγμα ποιουμένων .
ὑπολαβὼν δέ οἷος ὑμῖν δοκῶ 0 ;
ἤρετο ·
τῶν δὲ ἀξιόχρεών τε καὶ μάλα καλὸν καὶ ἀγαθὸν εἶναι καὶ τοιοῦτον , οἷον ἡ περὶ αὐτοῦ δόξα ἐκράτει , συνομολογούντων οὐκοῦν ἑκοντής , ἔφη , δι  ὑμᾶς ἐμαυτὸν ἐπὶ τούτῳ χειροτονήσω .
καὶ λαβὼν ἀργύριον παρ αὐτῶν ἀμφὶ τὰς τριακοσίας κλίνας ἐν τοῖς δημοσίοις ἐμβόλοις εἶχε , καὶ τῶν ἀπὸ τοῦ λιμοῦ νοσούντων ἐπεμελεῖτο καὶ ξένους καὶ τοὺς κατὰ σπάνιν ἀναγκαίων ἐκ τῶν ἀγρῶν παραγενομένους ἐδεξιοῦτο .
ἐπεὶ δὲ ὁ λιμὸς ἐπαύσατο , ἐπανῆλθεν εἰς τὸ οἴκημα ἔνθα καὶ πρὸ τοῦ διέτριβε .
καὶ ὀλίγων ἡμερῶν ἐπιβιώσας ἐτελεύτησε , διακονίας μὲν ἄχρι κληρικοῦ τάγματος ἐπιβάς , περιβόητος δὲ ἐπὶ ἀρετῇ γεγονὼς οὐχ ἧττον τῶν ἐν ἱερωσύνῃ καὶ πολιτείᾳ ἀγαθοῦ βίου καὶ παιδεύσει θαυμαζομένων .
ταῦτα τῆς Ἐφραὶμ ἀρετῆς τὰ μηνύματα 0 .
ἐπαξίως δὲ εἰπεῖν καὶ περὶ πάντων διεξελθεῖν ὧν ἐκεῖνος καὶ ἕκαστος τῶν τότε φιλοσοφησάντων ἐβίω καὶ ἐπολιτεύσατο καὶ παρὰ τίσι , δεήσει συγγραφέως οἷος αὐτός 0 1 ·
ἐμοὶ δὲ ἄπορον εἶναι τοῦτο καθορῶ ὑπό τε ἀσθενείας λόγου καὶ ἀγνοίας αὐτῶν τε τῶν ἀνδρῶν καὶ ὧν κατώρθωσαν .
οἱ μὲν γὰρ ἀνὰ τὰς ἐρήμους ἐλάνθανον , οἱ δὲ καὶ ἐν ὁμίλῳ πόλεων διατρίβοντες εὐτελεῖς σφᾶς παρεῖχον φαίνεσθαι καὶ τῶν πολλῶν μηδὲν διαφέροντας , ἀρετὴν μὲν ἐργαζόμενοι , κλέπτοντες δὲ τὴν ἀληθῆ περὶ αὐτῶν δόκησιν , ὥστε μὴ ἐπαινεῖσθαι παρὰ τῶν ἄλλων ·
πρὸς γὰρ τὰς ἀμοιβὰς τῶν ἐσομένων ἀγαθῶν τὸν νοῦν τείνοντες , μάρτυρα ὧν ἐπόνουν μόνον τὸν θεὸν ἐποιοῦντο , τῆς δὲ ἔξωθεν δόξης οὐδεὶς αὐτοῖς λόγος ἦν .
ὡς ἐπίπαν δὲ καὶ οἱ προεστῶτες τότε τῶν ἐκκλησιῶν τὸν βίον ἠκρίβωντο .
εἰκότως τε ὑπὸ τοιούτοις ἐναγόμενα τὰ πλήθη σπουδαίως συντέτατο περὶ τὸ τοῦ Χριστοῦ σέβας , καὶ ἡ θρησκεία ὁσημέραι ἐπεδίδου , ζήλῳ τε καὶ ἀρετῇ καὶ παραδόξοις πράξεσιν ἱερέων καὶ ἐκκλησιαστικῶν φιλοσόφων ἐθήρα καὶ πρὸς ἑαυτὴν μετῆγε τῆς Ἑλληνικῆς τερθρείας τοὺς Ἑλληνιστάς .
συνελαμβάνοντο δὲ εἰς ἐπίδοσιν τούτων καὶ οἱ βασιλεῖς , οὐχ ἧττον ἢ ὁ πατὴρ περὶ τὰς ἐκκλησίας σπουδάζοντες καὶ κληρικοὺς καὶ παῖδας αὐτῶν καὶ οἰκείους ἐξαιρέτοις τιμαῖς καὶ ἀτελείαις γεραίροντες καὶ τοῖς πατρῴοις νόμοις ἐπιψηφιζόμενοι καὶ οἰκείους τιθέντες κατὰ τῶν θύειν ἢ ξόανα θεραπεύειν ἢ ἄλλως Ἑλληνικῶς θρησκεύειν ἐπιχειρούντων 0 .
ναοὺς δὲ τοὺς πανταχῇ κειμένους ἐν πόλεσι καὶ ἀγροῖς κεκλεῖσθαι προσέταξαν , τοὺς δὲ ταῖς ἐκκλησίαις προσένειμαν ἢ τόπων ἢ ὑλῶν προσδεομέναις ·
μάλιστα γὰρ πολλὴν ἐπιμέλειαν ἐποιοῦντο τοὺς μὲν ὑπὸ χρόνου κάμνοντας τῶν εὐκτηρίων οἴκων ἀνανεοῦν , τοὺς δὲ μεγαλοπρεπῶς ἐκ θεμελίων ἐγείρειν .
ὧν ἐστι καὶ ἡ ἀξιοθέατος καὶ κάλλει ἀοίδιμος Ἐμέσης ἐκκλησία .
ἰουδαίων δὲ ἐνομοθέτησαν μηδένα δοῦλον ὠνεῖσθαι τῶν ἐξ ἑτέρας αἱρέσεως ·
εἰ δὲ παρὰ τοῦτο ποιήσει , δημόσιον τὸν οἰκέτην εἶναι 0 ·
εἰ δὲ καὶ περιτεμεῖ , καθὰ Ἰουδαίοις θέμις , εἰς κε  φαλὴν εἶναι τὸν κίνδυνον καὶ ἀφαίρεσιν τῶν ὄντων 0 .
ἐπεὶ γὰρ τὴν θρησκείαν πάντοθεν αὔξειν ἐβεβούλευντο , καὶ τούτου πρόνοιαν ἐποιήσαντο , ὥστε μὴ ἀδεῶς εἰς Ἰουδαϊσμὸν ὑποσύρεσθαι τοὺς μὴ τοιούτους ἐκ γένους ὄντας , φυλάττεσθαι δὲ τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ τοὺς ἐλπίδα Χριστιανισμοῦ ἔχοντας ·
μάλιστα γὰρ ἐκ τοῦ Ἑλληνικοῦ πλήθους ἐπεδίδου ἡ θρησκεία .
Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ περὶ αὐτὸ τὸ δόγμα τὰ πρῶτα τὴν πατρῴαν ἐφύλαττον δόξαν ·
ἄμφω γὰρ ἐπαινέται τῆς ἐν Νικαίᾳ πίστεως ἤστην .
καὶ Κώνστας μὲν οὕτω διαμείνας ἐτελεύτησε ·
κωνστάντιος δὲ μέχρι μέν τινος ὁμοίως εἶχε , μετὰ ταῦτα δὲ διαβληθείσης τῆς τοῦ ὁμοουσίου λέξεως τῆς προτέρας παρεκινήθη γνώμης ·
οὐ μὴν παντελῶς ἀπέσχετο τοῦ κατ οὐσίαν ὅμοιον εἶναι τῷ πατρὶ τὸν υἱὸν συνομολογεῖν .
οἱ γὰρ ἀμφὶ τὸν Εὐσέβιον καὶ ἄλλοι τινὲς τῶν τότε ἀνὰ τὴν ἕω ἐπὶ λόγῳ καὶ βίῳ θαυμαζομένων ἐπισκόπων διαφοράν , ὡς ἔγνωμεν , εἰσηγοῦντο τοῦ ὁμοούσιον λέγειν καὶ κατ οὐσίαν ὅμοιον , ὅπερ ὁμοιούσιον ὠνόμαζον .
τὸ μὲν γὰρ ὁμοούσιον ἐπὶ σωμάτων κυρίως νοεῖσθαι , οἷον ἀνθρώπου καὶ τῶν ἄλλων ζῴων καὶ δένδρων καὶ φυτῶν , οἷς ἐξ ὁμοίου ἡ μετουσία καὶ ἡ γένεσίς ἐστι , τὸ δὲ ὁμοιούσιον ἐπὶ ἀσωμάτων , οἷον ἐπὶ θεοῦ καὶ ἀγγέλων , ἑκατέρου πρὸς ἑαυτὸν νοουμένου κατ ἰδίαν οὐσίαν 0 1 2 .
ὑπὸ δὴ τῶν τοιούτων καὶ Κωνστάντιος ὁ βασιλεὺς μετεπείσθη .
καὶ κατὰ μὲν διάνοιαν , ὡς εἰκάζω , ὅμοια τῷ πατρὶ καὶ τῷ ἀδελφῷ ἐφρόνει , ῥητὸν δὲ ῥητοῦ ἀμείψας ἀντὶ ὁμοουσίου ὁμοιούσιον ἔλεγε .
τοῦτο γὰρ ἐδόκει τοῖς τούτων εἰσηγηταῖς ἀκριβέστερον ὧδε ὀνομάζειν ἰσχυριζομένοις , ὡς εἴ τις μὴ τοῦτο λέγοι , κινδυνεύοι σῶμα τὸ ἀσώματον νοεῖν .
ὅπερ εὔηθες εἶναι πολλοῖς ἐδόκει ·
ἐκ γὰρ τῶν φαινομένων ἔφασκον χρῆναι καὶ περὶ τῶν νοητῶν τὰ ὀνόματα μεταλαμβάνειν , λέξεώς τε κίνδυνον μηδένα εἶναι , ἢν μὴ περὶ ἔννοιαν ἡ ἁμαρτία γένηται .
Οὐ θαυμαστὸν δέ , εἰ ὁ βασιλεὺς αὐτὸ τοῦτο πεπόνθει , ἐπεὶ καὶ τῶν ἱερέων πολλοὶ ἀφιλονίκως τὸ ὄνομα τοῦτο προσίεντο , τῇ διανοίᾳ συνᾴδοντες τοῖς ἐν Νικαίᾳ συνεληλυθόσιν , οἱ δὲ ἑκατέρᾳ λέξει μηδὲν διαφερόμενοι ἐχρῶντο ἐπὶ τῆς αὐτῆς σημασίας 0 .
ὥστε μοι δοκεῖ παρὰ πολὺ τῆς ἀληθείας κεκομψεῦσθαι ἐκεῖνον τὸν λόγον τοῖς τὰ Ἀρείου φρονοῦσι .
λέγουσι γὰρ ὡς μετὰ τὴν ἐν Νικαίᾳ σύνοδον πολλοὶ τῶν ἱερέων , ὧν ἦσαν Εὐσέβιος καὶ Θεόγνιος , οὐκέτι λέγειν ἠνείχοντο ὁμοούσιον εἶναι τῷ πατρὶ τὸν υἱόν , καὶ χαλεπήνας Κωνσταντῖνος ὑπερορίαν αὐτοὺς οἰκεῖν κατεδίκασεν .
ὄναρ δὲ ἢ ὕπαρ θεόθεν προεφάνη τῇ ἀδελφῇ τοῦ βασιλέως , ὡς ὀρθῶς δοξάζουσι καὶ ἀδίκως τάδε πεπόνθασιν .
ἐκ τούτου δὲ τὸν βασιλέα μετακαλέσασθαι αὐτοὺς καὶ πυθέσθαι τί δή ποτε παρὰ τὰ ἐν Νικαίᾳ δόξαντα φρονοῦσι , καὶ ταῦτα κοινωνοὶ γενόμενοι τῆς ἐκτεθείσης ἐνθάδε ἐπὶ τῇ πίστει γραφῆς .
τοὺς δὲ φάναι οὐκ ἀπὸ γνώμης συναινέσαι , δεδιότας δέ , μὴ ὡς εἰκὸς ἔριδος ἐπὶ τούτῳ γενομένης καταγνῷ ὡς ἀμφιβόλου τοῦ δόγματος καὶ πρὸς Ἑλληνισμὸν τραπείη καὶ διώξοι τὴν ἐκκλησίαν , ἔναγχος χριστιανίζειν ἀρξάμενος καὶ ἔτι ἀβάπτιστος ὤν 0 .
ἐπὶ ταύτῃ δὲ τῇ ἀπολογίᾳ φασὶ Κωνσταντῖνον συγγνώμην αὐτοῖς νεῖμαι , προνοῆσαι δὲ πάλιν ἑτέραν ἀθροῖσαι σύνοδον .
ἐν δὲ τῷ ταῦτα βουλεύεσθαι φθασάσης τῆς αὐτοῦ τελευτῆς οἷα πρεσβυτέρῳ παιδὶ ἐντείλασθαι Κωνσταντίῳ τοῦτο ἐπιτελέσαι , ὡς οὐδὲν ὄφελος ὂν αὐτῷ βασιλείας , εἰ μὴ συμφώνως πρὸς πάντων τὸ θεῖον θρησκεύοιτο 0 .
τὸν δὲ τῷ πατρὶ πειθόμενον τὴν ἐν Ἀριμήνῳ συγκροτῆσαι σύνοδον 0 .
ᾗ μάλιστα τὸ ψεῦδος φωρᾶται .
συνεληλύθασι γὰρ Ὑπατίου καὶ Εὐσεβίου ὑπατευόντων , ἡνίκα ἀμφὶ τὸ δεύτερον καὶ εἰκοστὸν ἔτος ἐν τῇ ἡγεμονίᾳ διήνυε Κωνστάντιος μετὰ τὴν τοῦ πατρὸς τελευτήν , πολλῶν ἐν τῷ μεταξὺ συνόδων γενομένων , ἐν αἷς περὶ ὁμοουσίου καὶ ὁμοιουσίου ζήτησις ἦν .
τὸ δὲ κατ οὐσίαν ἀν όμοιον τῷ πατρὶ τὸν υἱὸν δοξάζειν παντελῶς οὐδεὶς ἠθέλησεν , εἰσότε περὶ τούτου Ἀετίῳ χαλεπῶς ἤνεγκε καὶ ἐπὶ ἀναιρέσει τοῦ τοιούτου δόγματος ἐν Ἀριμήνῳ καὶ Σελευκείᾳ προσέταξε κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον τοὺς ἱερέας συνελθεῖν , ὥστε τὴν ἀληθῆ αἰτίαν ταυτησὶ τῆς συνόδου γενέσθαι οὐ τὴν Κωνσταντίνου κέλευσιν , ἀλλὰ τὴν κατ Ἀέτιον ζήτησιν .
ὅτι μὲν οὖν τάδε ὧδε ἔχει , καὶ τὰ ἑξῆς ἐπιδείξει .
ὁ δὲ Κώνστας τὰ ἐν Σαρδικῇ γεγενημένα μαθὼν ἔγραψε τῷ ἀδελφῷ ἀποδοῦναι τοῖς ἀμφὶ τὸν Ἀθανάσιον καὶ Παῦλον τὰς ἑαυτῶν ἐκκλησίας .
ὡς δὲ ἀνεβάλλετο , πάλιν ἔγραψεν ἢ δέχεσθαι τοὺς ἄνδρας ἢ πρὸς πόλεμον παρασκευάσασθαι .
κοινωσάμενος δὲ περὶ τούτου Κωνστάντιος τοῖς ἀνὰ τὴν ἕω ἐπισκόποις εὔηθες ἐνόμισε τούτου χάριν ἐμφύλιον αἱρεῖσθαι μάχην , μετακαλεῖται δὲ Ἀθανάσιον ἐκ τῆς Ἰταλίας , δημόσια ὀχήματα δοὺς αὐτῷ πρὸς τὴν ἐπάνοδον καὶ γράμμασι πολλάκις προτρέψας θᾶττον ἐπανελθεῖν .
ἀθανάσιος δὲ ἐν Ἀκυλίᾳ τότε διάγων δεξάμενος τὰ Κωνσταντίου γράμματα ἧκεν εἰς Ῥώμην τοῖς ἀμφὶ τὸν Ἰούλιον συνταξόμενος .
ὁ δὲ μάλα φιλοφρόνως ἀπέπεμψεν αὐτὸν ἐπιστολὴν δοὺς πρὸς τὸν Ἀλεξανδρέων κλῆρον καὶ λαόν , ὡς εἰκὸς τὸν ἄνδρα θαυμάζουσαν ἐπιδοξότατον τοῖς πολλοῖς κινδύνοις γεγενημένον καὶ συνηδομένην τῇ Ἀλεξανδρέων ἐκκλησίᾳ ἐπὶ τοσούτου ἱερέως ἐπανόδῳ καὶ τὰ αὐτοῦ φρονεῖν παρακελευομένην 0 .
ἐντεῦθέν τε ἧκεν εἰς Ἀντιόχειαν τῆς Συρίας , ἔνθα τότε διέτριβεν ὁ βασιλεύς , τὰς δὲ ἐκκλησίας κατεῖχε Λεόντιος ·
μετὰ γὰρ τὴν Εὐσταθίου φυγὴν οἱ ἐκ τῆς ἐναντίας αἱρέσεως τὸν Ἀντιοχείας ἐπετρόπευον θρόνον , πρῶτος μὲν Εὐφρόνιος , μετὰ δὲ τοῦτον Πλάκητος καὶ ἐφεξῆς Στέφανος 0 .
ὡς ἀναξίου δὲ αὐτοῦ ἀποχειροτονηθέντος Λεόντιος τότε τὴν ἐπισκοπὴν διεῖπεν .
ὃν ὡς ἑτερόδοξον παρῃτεῖτο Ἀθανάσιος , τοῖς δὲ καλουμένοις Εὐσταθιανοῖς ἐκοινώνει ἐν ἰδιωτῶν οἰκίαις ἐκκλησιάζων .
ἐπεὶ δὲ εὔνου καὶ ἐπιεικοῦς ἐπειράθη Κωνσταντίου καὶ ἐδόκει τὴν ἰδίαν αὐτοῦ ἀπολαβεῖν ἐκκλησίαν , ὑποθεμένων τῶν προεστώτων τῆς ἐναντίας αἱρέσεως ἀλλ  ἐγὼ μέν , ἔφη ὁ βασιλεύς , ἕτοιμός εἰμι περᾶναι τὰς ὑποσχέσεις , ἐφ αἷς σε μετεκαλεσάμην ·