Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
Οὐ ψευδομαρτυρήσεις .
ἔνατον μέν ἐστι τουτὶ τῶν δέκα κεφαλαίων , τῶν δὲ ἐν τῇ δευτέρᾳ στήλῃ τὸ τέταρτον ἀριθμῷ , μυρία δὲ τὸν ἀνθρώπινον βίον ὀνῆσαι δυνάμενον , εἰ φυλάττοιτο , ὡς καὶ τ οὐναντίον ἀμελούμενον βλάψαι 0 .
ψεκτὸς μὲν γὰρ ὁ συκοφάντης , ὁ δὲ τὰ ψευδῆ μαρτυρῶν μᾶλλον ὑπαίτιος 0 1 ·
ὁ μὲν γὰρ αὑτῷ βοηθῶν , ὁ δ ἄλλῳ συμπράττων πονηρός ἐστιν , ἐν δὲ συγκρίσει κακῶν ἀνδρῶν ὁ δι αὑτὸν ἁμαρτάνων τοῦ δι ἕτερον ἧττον ἄδικος 0 1 .
καὶ τὸν μὲν κατήγορον ὑποβλέπεται πᾶς δικαστὴς ὡς ὀλίγα φροντίζοντα τῆς ἀληθείας ἕνεκα τοῦ περιγενέσθαι , διὸ καὶ προοιμίων ἐδέησεν εἰς προσοχὴν ἀκροατοῦ τῷ λέγοντι ·
τοῦ δὲ μαρτυροῦντος μηδὲν ἐπ  αὐτῷ προπεπονθὼς ὕπουλον ἐλευθέρᾳ γνώμῃ καὶ ἀναπεπταμένοις ὠσὶν ἀνέχεται , πίστιν καὶ ἀλήθειαν ὑποδυομένου ,  τὸ  πραγμάτων μὲν ὠφελιμωτάτων τὰ ὀνόματα , ὀνομάτων δὲ προσαγωγότατα , οἷς καθάπερ δελέασιν ἐπὶ θήρᾳ χρῆται ὧν ὀρέγεται καὶ ποθεῖ 0 1 .
διὸ πολλαχοῦ παραινεῖ τῆς νομοθεσίας ἀδίκῳ μηδενὶ συναινεῖν , μή τε ἀνθρώπῳ μή τε πράγματι ·
προκαλεῖται γὰρ ἡ συναίνεσις ἐφ ὑγιεῖ μὴ γενομένη τὰ ψευδῆ μαρτυρεῖν , ἐπεὶ καὶ πᾶς , ὅτῳ πρόσαντες καὶ ἐχθρὸν τὸ ἄδικον , ἀληθείᾳ φίλος 0 1 .
ἑνὶ μὲν οὖν μοχθηρῷ μὴ συναπονοηθῆναι θαυμαστὸν οὐδὲν εἰς τὰ ὅμοια προκαλουμένῳ , πλήθει δὲ ἐπὶ παρανομίαν οἷα κατὰ πρανοῦς ἀθρόᾳ ῥύμῃ φερομένῳ μὴ συνενεχθῆναι γενναίας ψυχῆς ἐστι καὶ φρονήματος ἀνδρείᾳ συγκεκροτημένου 0 .
ἔνιοι γὰρ τὰ τοῖς πολλοῖς δοκοῦντα , κ ἂν παρανομώτατα ᾖ , νόμιμα καὶ δίκαια εἶναι νομίζουσι , κρίνοντες οὐκ εὖ ·
φύσει γὰρ ἕπεσθαι καλόν , ἀκολουθίᾳ φύσεως δ ἀντίπαλον ὄχλου φορά 0 1 .
ἐὰν οὖν κατὰ θιάσους καὶ πολυανθρώπους ὁμίλους ἀγειρόμενοί τινες νεωτερίζωσι , τούτοις οὐ συναινετέον ὡς τὸ ἀρχαῖον καὶ δόκιμον τῆς πολιτείας νόμισμα παρακόπτουσι ·
σοφὸν γὰρ ἓν βούλευμα τὰς πολλὰς χέρας νικᾷ , σὺν ὄχλῳ δ ἀμαθία μεῖζον κακόν 0 .
ἀλλὰ τοσαύτῃ τινὲς ὑπερβολῇ χρῶνται μοχθηρίας , ὥστ οὐ μόνον ἀνθρώπων ἀγένητα κατηγοροῦσιν , ἀλλ ἐπιμένοντες τῇ μοχθηρίᾳ διαίρουσι καὶ τείνουσι τὸ ψεῦδος ἄχρι οὐρανοῦ , τῆς μακαρίας καὶ εὐδαίμονος θεοῦ φύσεως καταμαρτυροῦντες ·
εἰσὶ δ οὗτοι τερατοσκόποι καὶ οἰωνοσκόποι καὶ θύται καὶ ὅσοι ἄλλοι μαντικὴν ἐκπονοῦσι τὴν σὺν τέχνῃ κακοτεχνίαν , εἰ δεῖ τ ἀληθὲς εἰπεῖν , ἐπιτηδεύοντες , παράκομμα τῆς ἐνθέου κατοκωχῆς καὶ προφητείας .
προφήτης μὲν γὰρ οὐδὲν ἴδιον ἀποφαίνεται τὸ παράπαν , ἀλλ ἔστιν ἑρμηνεὺς ὑποβάλλοντος ἑτέρου πάνθ ὅσα προφέρεται , καθ  ὃν χρόνον ἐνθουσιᾷ γεγονὼς ἐν ἀγνοίᾳ , μετανισταμένου μὲν τοῦ λογισμοῦ καὶ παρακεχωρηκότος τὴν τῆς ψυχῆς ἀκρόπολιν , ἐπιπεφοιτηκότος δὲ καὶ ἐνῳκηκότος τοῦ θείου πνεύματος καὶ πᾶσαν τῆς φωνῆς ὀργανοποιΐαν κρούοντός τε καὶ ἐνηχοῦντος εἰς ἐναργῆ δήλωσιν ὧν προθεσπίζει .
τῶν δὲ τὴν παράσημον καὶ βωμολόχον μαντικὴν ζηλούντων ἕκαστος ταῖς εἰκασίαις καὶ στοχασμοῖς ἀνοίκειον τάξιν παρατίθησι τὴν τῆς ἀληθείας καὶ τοὺς ἀβεβαίους τὸ ἦθος ὑπαγόμενος ῥᾳδίως καθάπερ ἀνερμάτιστα σκάφη πολὺς ἀντιπνεύσας ἄνεμος ἀνωθεῖ καὶ ἀνατρέπει , διακωλύων ὑποδρόμοις ἀσφαλέσι προσσχεῖν εὐσεβείας 0 ·
τὰ γὰρ τοπασθέντα προλέγειν οἴεται δεῖν ὡς οὐκ αὐτὸς εὑρών , ἀλλ ὡς ἀφανῶς αὐτῷ μόνῳ χρησθέντα θεῖα λόγια , πρὸς βεβαιοτέραν πίστιν ἀπάτης μεγάλων καὶ πολυανθρώπων ὁμίλων .
τὸν τοιοῦτον εὐθυβόλῳ ὀνόματι ψευδοπροφήτην προσαγορεύει , κιβδηλεύοντα τὴν ἀληθῆ προφητείαν καὶ τὰ γνήσια νόθοις εὑρήμασιν ἐπισκιάζοντα .
χρόνῳ δὲ παντάπασιν ὀλίγῳ διακαλύπτεται τὰ τοιαῦτα στρατηγήματα , τῆς φύσεως οὐκ ἀεὶ κρύπτεσθαι φιλούσης , ἀλλ  ὁπόταν καιρὸς ᾖ τὸ ἴδιον κάλλος ἀναφαινούσης ἀηττήτοις δυνάμεσιν .
ὡς γὰρ ἐν ταῖς ἡλιακαῖς ἐκλείψεσιν αἱ ἀκτῖνες πρὸς βραχύτατον ἀμαυρωθεῖσαι μικρὸν ὕστερον ἀναλάμπουσιν ἄσκιον καὶ τηλαυγὲς ἐπιδεικνύμεναι φέγγος , μηδενὸς ἐπιπροσθοῦντος ἡλίῳ τὸ παράπαν ,  ἀλλ  ὡς ἐν αἰθρίᾳ καθαρᾷ ὁλοστὸν ἀναφαίνοντι  , οὕτως κ ἂν χρησμολογῶσί τινες μαντικὴν μὲν ἐπεψευσμένην τεχνάζοντες , ὑποδυόμενοι δ εὐπρεπὲς ὄνομα τὸ προφητείας , ἐνθουσιάσεις καταψευδόμενοι θεοῦ , διελεγχθήσονται ῥᾳδίως 0 ·
ἥξει γὰρ πάλιν ἡ ἀλήθεια καὶ ἀναλάμψει φῶς ἀστράπτουσα τηλαυγέστατον , ὡς τό γε ἐπισκιάσαν ψεῦδος ἀφανισθῆναι .
πάγκαλον μέντοι κ ἀκεῖνο προσδιετάξατο κελεύσας ἑνὸς μαρτυρίαν μὴ προσίεσθαι ·
πρῶτον μὲν ὅτι ἐνδέχεται ἕνα καὶ παριδεῖν τι καὶ παρακοῦσαι καὶ παρενθυμηθῆναι καὶ ἀπατηθῆναι , δόξαι γὰρ αἱ ψευδεῖς μυρίαι καὶ ἀπὸ μυρίων εἰώθασι προσπίπτειν 0 ·
δεύτερον δὲ ὅτι κατὰ πλειόνων ἢ καὶ καθ ἑνὸς ἀδικώτατον ἑνὶ χρῆσθαι μάρτυρι , τῶν μὲν ὅτι δὴ πρὸς πίστιν ἀξιονικότεροι ἑνός , τοῦ δ ἐπειδὴ κατ ἀριθμὸν οὐ προφέρει , τὸ δ ἴσον πλεονεξίας ἀλλότριον 0 1 2 ·
τί γὰρ μᾶλλον τῷ μάρτυρι καθ ἑτέρου διεξιόντι ἢ τῷ κατηγορουμένῳ ὑπὲρ αὑτοῦ λέγοντι συναινετέον 0 ;
ἄριστον δ ὡς ἔοικεν ἐπέχειν , ἔνθα μηδὲν ἐνδεῖ μη δὲ ὑπερβάλλει .
τὰ πρὸς δικαστήν 0 .
Οἴεται δεῖν ὁ νόμος ἅπαντας μὲν τοὺς συμφερομένους τῇ κατὰ Μωυσέα ἱερᾷ πολιτείᾳ παντὸς ἀλόγου πάθους καὶ πάσης κακίας ἀμετόχους εἶναι μᾶλλον ἢ τοὺς τοῖς ἄλλοις νόμοις χρωμένους , διαφερόντως δὲ τοὺς λαχόντας ἢ χειροτονηθέντας δικάζειν 0 .
ἄτοπον γὰρ ἁμαρτήμασιν ἐνόχους εἶναι τοὺς τοῖς ἄλλοις τὰ δίκαια βραβεύειν ἀξιοῦντας , οἷς ἀναγκαῖον καθάπερ ἀπ ἀρχετύπου γραφῆς ἀπομάττεσθαι τὰ φύσεως ἔργα πρὸς μίμησιν 0 1 .
ὡς γὰρ ἡ τοῦ πυρὸς δύναμις ἀλεαίνουσα ὧν ἂν προσάψηται θερμὴ πολὺ πρότερον αὐτὴ καθέστηκεν ἐξ αὑτῆς καὶ κατὰ τ οὐναντίον ἡ τῆς χιόνος τῷ κατεψύχθαι καὶ τ ἄλλα ἐπιψύχει , οὕτως ὀφείλει καὶ δικαστὴς ἀνάπλεως εἶναι δικαιοσύνης ἀκραιφνοῦς , εἴ γε μέλλει τὰ δίκαια τοῖς ἐντευξομένοις ἐπάρδειν , ἵν ὥσπερ ἀπὸ πηγῆς γλυκείας φέρηται νᾶμα πότιμον τοῖς διψῶσιν εὐνομίας 0 .
τουτὶ δὲ συμβήσεται , ἐάν τις δικάζειν εἰσιὼν ἐν τ αὐτῷ νομίσῃ κρίνειν τε καὶ κρίνεσθαι καὶ ἀναλαμβάνῃ ἅμα τῇ ψήφῳ σύνεσιν μὲν εἰς τὸ μὴ ἀπατᾶσθαι , δικαιοσύνην δὲ εἰς τὴν τῶν κατ ἀξίαν ἐπιβαλλόντων ἑκάστοις ἀπονομήν , ἀνδρείαν δὲ εἰς τὸ ἀνένδοτον πρὸς ἱκεσίας καὶ οἴκτους κατὰ τὰς τῶν ἑαλωκότων τιμωρίας 0 .
ὁ τούτων ἐπιμελούμενος τῶν ἀρετῶν κοινὸς εὐεργέτης εἰκότως ἂν νομίζοιτο , κυβερνήτου τρόπον ἀγαθοῦ τοὺς χειμῶνας τῶν πραγμάτων ἐξευδιάζων ἕνεκα σωτηρίας καὶ ἀσφαλείας τῶν τὰ οἰκεῖα ἐπιτετροφότων αὐτῷ .
κελεύει δὴ πρῶτον ὁ νόμος τῷ δικαστῇ μὴ παραδέχεσθαι ἀκοὴν ματαίαν .
ἔστω , φησίν , ὦ οὗτος , τὰ ὦτά σου κεκαθαρμένα ·
καθαρθήσεται δέ , ἐὰν νάμασι σπουδαίων λόγων συνεχῶς ἐπαντλῆται , τὰς ματαίους καὶ πεπατημένας καὶ χλεύης ἀξίας μυθογράφων ἢ μιμολόγων ἢ τυφοπλαστῶν τὰ μηδενὸς ἄξια σεμνοποιούντων μακρὰς ῥήσεις μὴ προσιέμενα .
δηλοῦται δ ἐκ τοῦ μὴ παραδέχεσθαι ματαίαν ἀκοὴν καὶ ἕτερόν τι τῷ προτέρῳ συνᾷδον ·
τοῖς ἀκοὴν μαρτυροῦσι , φησίν , ὁ προσέχων ματαίως καὶ οὐχ ὑγιῶς προσέξει ·
ὅτι ὀφθαλμοὶ μὲν αὐτοῖς ἐντυγχάνουσι τοῖς γινομένοις , ἐφαπτόμενοι τρόπον τινὰ τῶν πραγμάτων καὶ ὅλα δι ὅλων καταλαμβάνοντες , φωτὸς συνεργοῦντος , ᾧ πάντα αὐγάζεταί τε καὶ διελέγχεται , ὦτα δ  , ὡς ἔφη τις οὐκ ἀπὸ σκοποῦ τῶν προτέρων , ὀφθαλμῶν ἀπιστότερα , πράγμασι μὲν οὐκ ἐντυγχάνοντα , ἑρμηνεῦσι δὲ πραγμάτων λόγοις οὐκ ἀεὶ πεφυκόσιν ἀληθεύειν περιελκόμενα 0 1 .
διὸ καὶ τῶν παρ Ἕλλησιν ἔνιοι νομοθετῶν μεταγράψαντες ἐκ τῶν ἱερωτάτων Μωυσέως στηλῶν εὖ διατάξασθαι δοκοῦσι , μὴ μαρτυρεῖν ἀκοήν , ὡς δέον , ἃ μὲν εἶδέ τις , πιστὰ κρίνειν , ἃ δὲ ἤκουσε , μὴ πάντως βέβαια 0 1 .
δεύτερον παράγγελμα κριτῇ δῶρα μὴ λαμβάνειν 0 ·
τὰ γὰρ δῶρα , φησὶν ὁ νόμος , πηροῖ μὲν ὀφθαλμοὺς βλέποντας , τὰ δὲ δίκαια λυμαίνεται , τὴν δὲ διάνοιαν οὐκ ἐᾷ διὰ λεωφόρου βαίνειν ἐπ εὐθείας .
καὶ τὸ μὲν δωροδοκεῖν ἐπ ἀδίκοις παμπονήρων ἐστὶν ἀνθρώπων ἔργον , τὸ δ ἐπὶ δικαίοις ἐφ ἡμισείᾳ πονηρευομένων 0 ·
εἰσὶ γὰρ εὐπάρυφοί τινες ἡμιμόχθηροι , δικαιάδικοι , τὴν ὑπὲρ τῶν πεπλημμελημένων τεταγμένοι τάξιν κατὰ τῶν πλημμελησάντων , προῖκα δ οὐκ ἀξιοῦντες νικῶντας γράφειν οὓς νικᾶν ἀναγκαῖον , ἀλλὰ τὴν γνῶσιν ὤνιον καὶ ἔμμισθον ἀποφαίνοντες 0 .
εἶτα ἐπειδάν τις αἰτιᾶται , φασὶ μὴ παρατρέψαι τὸ δίκαιον  ἡττηθῆναι μὲν γὰρ οὓς ἁρμόττον ἦν ἡττᾶσθαι , νενικηκέναι δ οὓς ἐχρῆν περιγίνεσθαι  , κακῶς ἀπολογούμενοι ·
δύο γὰρ δεῖ προσφέρεσθαι τὸν ἀγαθὸν δικαστήν , νομικωτάτην γνῶσιν καὶ τὸ ἀδέκαστον ·
ὁ δὲ ἐπὶ δώροις βραβευτὴς τοῦ δικαίου καλὸν φύσει πρᾶγμα λέληθεν αἰσχύνων .
ἐπεξαμαρτάνει δὲ καὶ δύο ἕτερα , τὸ μὲν ἐθίζων ἑαυτὸν εἶναι φιλοχρήματον , ὅπερ ὁρμητήριον τῶν μεγίστων παρανομημάτων ἐστί , τὸ δὲ βλάπτων ὃν ἄξιον ἦν ὠφελεῖν τιμὴν τοῦ δικαίου κατατιθέντα .
διὸ σφόδρα παιδευτικῶς Μωυσῆς δικαίως τὸ δίκαιον προστάττει μεταδιώκειν , αἰνιττόμενος ὅτι καὶ ἀδίκως ἔνεστι , διὰ τοὺς ἐπὶ δώροις τοῦ δικαίου βραβευτάς , οὐ μόνον ἐν δικαστηρίοις , ἀλλὰ πανταχοῦ κατά τε γῆν καὶ θάλατταν καὶ ἐν ἅπασιν ὀλίγου δέω φάναι τοῖς τοῦ βίου πράγμασιν .
ἤδη γοῦν ὀλιγοχρήματόν τις παρακαταθήκην λαβὼν ἀπέδωκεν , ἐπ ἐνέδρᾳ μᾶλλον τοῦ λαμβάνοντος ἢ ὠφελείᾳ , ἵνα τὴν ἐν ὀλίγοις πίστιν δέλεαρ καθεὶς ἀγκιστρεύσηται τὴν ἐν μείζοσιν πίστιν , ὅπερ οὐδὲν ἦν ἕτερον ἢ τὸ δίκαιον μὴ δικαίως ἐπιτελεῖν 0 1 ·
δίκαιον μὲν γὰρ ἡ τῶν ἀλλοτρίων ἀπόδοσις , οὐ δικαίως δ ἐγένετο , παρόσον ἐπὶ θήρᾳ πλειόνων 0 .
αἴτιον δὲ τῶν τοιούτων ἁμαρτημάτων ἐστὶν ἐν τοῖς μάλιστα ἡ πρὸς τὸ ψεῦδος οἰκείωσις , ὅπερ ἐκ πρώτης γενέσεως καὶ σπαργάνων αὐτῶν τίτθαι καὶ μητέρες καὶ ὁ ἄλλος τῶν κατ οἰκίαν ἀνδραπόδων καὶ ἐλευθέρων ὅμιλος ἔργοις καὶ λόγοις ἀεὶ σύντροφον κατασκευάζουσιν , ἁρμοζόμενοι καὶ ἑνοῦντες αὐτὸ τῇ ψυχῇ ὡς μέρος ἐκ φύσεως ἀναγκαῖον , ὅπερ , εἰ καὶ τῷ ὄντι φύσει συνεγεγέννητο , ὤφειλεν ἐπιτηδεύσει τῶν καλῶν ἐκτετμῆσθαι 0 .
τί δ οὕτως ἐν βίῳ καλὸν ὡς ἀλήθεια 0 1 ;
ἣν ὁ πάνσοφος ἐστηλίτευσεν ἐν ἱερωτάτῳ χωρίῳ , κατὰ τὴν τοῦ ἀρχιερέως στολήν , ἔνθα τὸ τῆς ψυχῆς ἡγεμονικόν , ἀναθημάτων τῷ καλλίστῳ καὶ διαπρεπεστάτῳ βουληθεὶς αὐτὸν ἐπικοσμῆσαι , συγγενῆ δὲ δύναμιν ἀληθείᾳ παριδρύσατο , ἣν ἐκάλεσε δήλωσιν , ἀμφοτέρων τῶν ἐν ἡμῖν λόγων εἰκόνας , ἐνδιαθέτου τε καὶ προφορικοῦ 0 ·
δεῖται γὰρ ὁ μὲν προφορικὸς δηλώσεως , ᾗ τὰ ἀφανῆ τῶν καθ  ἕκαστον ἡμῶν ἐνθύμια γνωρίζεται τῷ πέλας , ὁ δ ἐνδιάθετος ἀληθείας , εἰς τελειότητα βίου καὶ πράξεων , δι ὧν ἡ ἐπ εὐδαιμονίαν ὁδὸς ἀνευρίσκεται 0 .
τρίτον παράγγελμα τῷ δικαστῇ τὰ πράγματα πρὸ τῶν κρινομένων ἐξετάζειν καὶ πειρᾶσθαι πάντα τρόπον ἀφέλκειν αὑτὸν τῆς τῶν δικαζομένων φαντασίας , εἰς ἄγνοιαν καὶ λήθην βιαζόμενον ὧν ἐπιστήμην εἶχε καὶ μνήμην , οἰκείων , φίλων , πολιτῶν , καὶ πάλιν ἀλλοτρίων , ἐχθρῶν , ξένων , ἵνα μή τε εὔνοια μή τε μῖσος ἐπισκιάσῃ τῶν δικαίων τὴν γνῶσιν 0 ·
ἀνάγκη γὰρ οἷα τυφλὸν δίχα βάκτρου προερχόμενον καὶ τοὺς ποδηγετήσοντας οὐκ ἔχοντα οἷς βεβαίως ἐπερείσεται πταίειν 0 .
ὅθεν προσήκει τὸν ἀγαθὸν δικαστὴν τοὺς μὲν κρινομένους , οἵτινες ἂν ὦσι , παρακαλύπτεσθαι , τὴν δὲ φύσιν τῶν πραγμάτων ἄπλαστον καὶ γυμνὴν ὁρᾶν , μὴ πρὸς δόξας ἀλλὰ πρὸς ἀλήθειαν μέλλοντα κρίνειν καὶ τοιαύτην ἔννοιαν λαβόντα , ὅτι „ ἡ μὲν κρίσις τοῦ θεοῦ ἐστιν “  Deut .
1 , 17  , ὁ δὲ δικαστὴς ἐπίτροπος τῆς κρίσεως 0 ·
ἐπιτρόπῳ δ οὐκ ἐφεῖται τὰ τοῦ κυρίου χαρίζεσθαι , παρακαταθήκην εἰληφότι τὴν πάντων τῶν κατὰ τὸν ἀνθρώπινον βίον ἀρίστην παρὰ τοῦ πάντων ἀρίστου .
πρὸς δὲ τοῖς λεχθεῖσιν ἤδη καὶ ἄλλο σοφὸν εἰσηγεῖται ·
κελεύει γὰρ πένητα ἐν κρίσει μὴ ἐλεεῖν ὁ πᾶσαν σχεδόν τι τὴν νομοθεσίαν πεπληρωκὼς τῶν εἰς ἔλεον καὶ φιλανθρωπίαν διαταγμάτων καὶ μεγάλας μὲν ἀπειλὰς ἐπανατεινόμενος ὑπερόπταις καὶ ἀλαζόσι , μεγάλα δὲ προθεὶς ἆθλα τοῖς τὰ ἀτυχήματα τῶν πέλας εἰς ἐπανόρθωσιν ἄγειν ἀξιοῦσι καὶ τὰς περιουσίας οὐκ ἴδια κτήματα νομίζουσιν ἀλλὰ κοινὰ τῶν ἐν ἐνδείαις .
ὃ γὰρ ἔφη τις οὐκ ἀπὸ σκοποῦ τῶν πρότερον , ἀληθές ἐστιν , ὅτι παραπλήσιον οὐδὲν ἄνθρωποι θεῷ δρῶσιν ἢ χαριζόμενοι 0 .
τί δ ἂν εἴη κρεῖττον ἀγαθὸν ἢ μιμεῖσθαι θεὸν γενητοῖς τὸν ἀίδιον ;
μήτ  οὖν ὁ πλούσιος ἄργυρον καὶ χρυσὸν οἴκοι συναγαγὼν ἄφθονον θησαυροφυλακείτω , προφερέτω δ εἰς μέσον , ἵνα τὸ σκληροδίαιτον τῶν ἀπόρων ἱλαραῖς μεταδόσεσι λιπαίνῃ , μήτ  , εἴ τις ἔνδοξος , ὑψηλὸν αἴρων αὑτὸν αὐχείτω φρυαττόμενος , ἀλλ ἰσότητα τιμήσας μεταδιδότω παρρησίας τοῖς ἀδόξοις 0 ·
ὅ τε ῥώμῃ κεχρημένος σώματος ἔρεισμα τῶν ἀσθενεστέρων ἔστω καὶ μὴ καθάπερ ἐν τοῖς γυμνικοῖς ἀγῶσι καταπαγκρατιαζέτω τοὺς ἐλάττους ταῖς δυνάμεσιν , ἀλλὰ φιλοτιμείσθω τῆς ἰδίας ἰσχύος μεταδιδόναι τοῖς ἐξ ἑαυτῶν ἀπειρηκόσιν 0 .
ὅσοι μὲν γὰρ ἀπὸ πηγῶν ἠρύσαντο τῶν σοφίας , φθόνον ὑπερόριον τῆς διανοίας ἐληλακότες ἄνευ προτροπῆς αὐτοκέλευστοι ταῖς τῶν πλησίον ὠφελείαις ἐπαποδύονται , τὰ λόγων νάματα ταῖς ψυχαῖς ἐκείνων δι ὤτων ἐπαντλοῦντες εἰς μετουσίαν τῆς ὁμοίας ἐπιστήμης ·
καὶ ἐπειδὰν ἴδωσιν ὥσπερ εὔβλαστα καὶ εὐγενῆ μοσχεύματα νέους εὐφυεῖς , γεγήθασιν οἰόμενοι κληρονόμους ἀνευρηκέναι τοῦ ψυχικοῦ πλούτου , ὃς μόνος ἀληθείᾳ πλοῦτός ἐστι , καὶ παραλαβόντες γεωργοῦσι τὰς ψυχὰς δόγμασι καὶ θεωρήμασι , μέχρις ἂν στελεχωθεῖσαι καρπὸν τὸν κ αλοκἀγαθίας ἐνέγκωσι .
τοιαῦτα τοῖς νόμοις ἀγάλματα συνύφανται καὶ πεποίκιλται πρὸς εὐπορίαν ἀπόρων , οὓς ἐπὶ μόνης κρίσεως ἐλεεῖν οὐ θεμιτόν 0 ·
ἔλεος γὰρ ἐπ ἀτυχήμασιν , ὁ δ ἑκουσίῳ γνώμῃ πονηρευόμενος οὐκ ἀτυχής , ἀλλ ἄδικος 0 .
τιμωρίαι δ ἐπ  ἀδίκοις ὡς ἐπὶ δικαίοις τιμαὶ βεβαιούσθωσαν 0 ·
ὥστε μηδεὶς μοχθηρὸς ἄπορος ὑπείλλων καὶ ὑποστέλλων ἀχρηματίας οἴκτῳ τὸ δίκην δοῦναι παρακρουέσθω , δεδρακὼς οὐκ ἐλέου  πόθεν ;
ἀλλ ὀργῆς ἄξια 0 .
καὶ ὁ δικάζειν εἰσιὼν καθάπερ ἀργυραμοιβὸς ἀγαθὸς διαιρείτω καὶ διακρινέτω τὰς φύσεις τῶν πραγμάτων , ἵνα μὴ φύρηται συγχεόμενα τοῖς παρασήμοις τὰ δόκιμα 0 .
πολλὰ μὲν οὖν ἄλλα πρός τε ψευδομάρτυρας καὶ δικαστὰς ἔνεστι λέγειν ·
ὑπὲρ δὲ τοῦ μὴ μακρηγορεῖν ἰτέον ἐπὶ τὸ τελευταῖον τῶν δέκα λογίων , ὃ κεφαλαιώδει τύπῳ καθάπερ καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον κεχρησμῴδηται , τοῦτο δ  ἐστίν ·
„ οὐκ ἐπιθυμήσεις .
“ Πᾶν μὲν πάθος ἐπίληπτον , ἐπεὶ καὶ πᾶσα ἄμετρος καὶ πλεονάζουσα ὁρμὴ καὶ τῆς ψυχῆς ἡ ἄλογος καὶ παρὰ φύσιν κίνησις ὑπαίτιος 0 1 ·
ἑκάτερον γὰρ τούτων τί ἐστιν ἕτερον ἢ παλαιὸν πάθος ἐξηπλωμένον 0 ;
εἴ τις οὖν μὴ μέτρα ταῖς ὁρμαῖς ὁρίζει μη δὲ χαλινὸν ὥσπερ τοῖς ἀφηνιασταῖς ἵπποις ἐντίθησι , πάθει χρῆται δυσιάτῳ , κ ἄπειτα λήσεται διὰ τὸν ἀφηνιασμὸν ἐξενεχθεὶς οἷα ὑπὸ ἁρμάτων ἡνίοχος εἰς φάραγγας ἢ βάραθρα δυσαναπόρευτα , ἐξ ὧν μόλις ἔστι σῴζεσθαι 0 .
τῶν δὲ παθῶν οὕτως οὐδὲν ἀργαλέον ὡς ἐπιθυμία τῶν ἀπόντων ὅσα τῷ δοκεῖν ἀγαθῶν , πρὸς ἀλήθειαν οὐκ ὄντων , χαλεποὺς καὶ ἀνηνύτους ἔρωτας ἐντίκτουσα 0 1 ·
ἐπιτείνει γὰρ καὶ ἐπελαύνει μέχρι πορρωτάτω τὴν ψυχὴν εἰς τὸ ἄπειρον , φεύγοντος ἔστιν ὅτε τοῦ διωκομένου καταφρονητικῶς οὐκ ἐπὶ νῶτα ἀλλ  ἀντικρύ 0 .
ὅταν γὰρ ἐπιτρέχουσαν αἴσθηται μετὰ σπουδῆς τὴν ἐπιθυμίαν , ἠρεμῆσαν ἐπ ὀλίγον ὑπὲρ τοῦ δελεάσαι καὶ ἐλπίδα συλλήψεως τῆς  καθ   αὑτοῦ παρασχεῖν , ἐξαναχωρεῖ μακροτέροις διαστήμασι κατακερτομοῦν ·
ἡ δὲ ἀπολειπομένη καὶ ὑστερίζουσα σφαδᾴζει Ταντάλειον τιμωρίαν ἐπιφέρουσα κακοδαίμονι ψυχῇ ·
καὶ γὰρ ἐκεῖνον λόγος ἔχει ποτὸν μὲν ἀρύσασθαι βουλόμενον ἀδυνατεῖν , ὑποφεύγοντος ὕδατος , εἰ δὲ καρπὸν ἐθελήσειε δρέψασθαι , πάντας ἀφανίζεσθαι , στειρουμένης τῆς περὶ τὰ δένδρα εὐφορίας .
ὡς γὰρ αἱ ἀμείλικτοι καὶ ἀπαρηγόρητοι δέσποιναι τοῦ σώματος , δίψα καὶ πεῖνα , κατατείνουσιν αὐτὸ μᾶλλον ἢ οὐχ ἧττον τῶν ἐκ βασανιστοῦ τροχιζομένων ἄχρι θανάτου πολλάκις , εἰ μή τις αὐτὰς ἐξηγριωμένας τιθασεύσει ποτοῖς καὶ σιτίοις , οὕτως ἡ ἐπιθυμία κενὴν ἀποδείξασα τὴν ψυχὴν λήθῃ μὲν τῶν παρόντων , μνήμῃ δὲ τῶν μακρὰν ἀφεστηκότων οἶστρον καὶ μανίαν ἀκάθεκτον ἐγκατασκευάσασα , βαρυτέρας μὲν τῶν πρότερον δεσποινῶν ὁμωνύμους δ ἐκείναις ἀπειργάσατο , δίψαν τε καὶ πεῖναν , οὐ τῶν περὶ γαστρὸς ἀπόλαυσιν , ἀλλὰ χρημάτων , δόξης , ἡγεμονιῶν , εὐμορφίας , ἄλλων ἀμυθήτων ὅσα κατὰ τὸν ἀνθρώπινον βίον ζηλωτὰ καὶ περιμάχητα εἶναι δοκεῖ 0 .
καὶ καθάπερ ἡ λεγομένη παρὰ τοῖς ἰατροῖς ἑρπηνώδης νόσος οὐκ ἐφ ἑνὸς ἵσταται χωρίου , κινεῖται δὲ καὶ περιθεῖ καί , ὡς αὐτό που δηλοῖ τ οὔνομα , διέρπει πάντῃ σκιδναμένη καὶ χεομένη , πᾶσαν τὴν κοινωνίαν τῶν τοῦ σώματος μερῶν ἀπὸ κεφαλῆς ἄκρας ἄχρι ποδῶν συλλαμβάνουσα καὶ συνείρουσα , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡ ἐπιθυμία δι ὅλης ᾄττουσα τῆς ψυχῆς οὐδὲν οὐ δὲ τὸ βραχύτατον ἀπαθὲς αὐτῆς ἐᾷ , μιμουμένη τὴν ἐν ἀφθόνῳ ὕλῃ πυρὸς δύναμιν ·
ἐξάπτει γὰρ καὶ ἀναφλέγει , μέχρις ἂν διαφαγοῦσα πᾶσαν αὐτὴν ἐξαναλώσῃ .
τοσοῦτον ἄρα καὶ οὕτως κακὸν ὑπερβάλλον ἐστὶν ἐπιθυμία , μᾶλλον δ  , εἰ δεῖ τ ἀληθὲς εἰπεῖν , ἁπάντων πηγὴ τῶν κακῶν 0 1 ·
σῦλα γὰρ καὶ ἁρπαγαὶ καὶ χρεωκοπίαι συκοφαντίαι τε καὶ αἰκίαι καὶ προσέτι φθοραὶ καὶ μοιχεῖαι καὶ ἀνδροφονίαι καὶ πάνθ ὅσα ἰδιωτικὰ ἢ δημόσια ἢ ἱερὰ ἢ βέβηλα ἀδικήματα πόθεν ἄλλοθεν ἐρρύη ;
τὸ γὰρ ἀψευδῶς ἂν λεχθὲν ἀρχέκακον πάθος ἐστὶν ἐπιθυμία , ἧς ἓν τὸ βραχύτατον ἔγγονον , ἔρως , οὐχ ἅπαξ ἀλλ ἤδη πολλάκις ἀμυθήτων κατέπλησε τὴν οἰκουμένην συμφορῶν , ἃς οὐ δ ὁ σύμπας τῆς γῆς κύκλος ἐχώρησεν , ἀλλὰ διὰ πλῆθος ὥσπερ ὑπὸ χειμάρρου φορᾶς εἰς θάλατταν εἰσέπεσον , καὶ πανταχοῦ πάντα πελάγη πολεμίων κατεπλήσθη νηῶν καὶ ὅσα καινουργοῦσιν οἱ ναυτικοὶ πόλεμοι συνηνέχθη καὶ ἐπιπεσόντα ἀθρόα πάλιν εἰς νήσους καὶ ἠπείρους ὑπεσύρη , διαυλοδρομήσαντα καθάπερ ἐν ταῖς παλιρροίαις ἀφ ὧν ἤρξατο φέρεσθαι 0 .
τρανοτέραν δὲ τοῦ πάθους ἐνάργειαν ληψόμεθα τὸν τρόπον τοῦτον ·
ὅσων ἂν ἐπιθυμία προσάψηται , μεταβολὴν ἀπεργάζεται τὴν πρὸς τὸ χεῖρον , οἷα τὰ ἰοβόλα ζῷα καὶ τὰ θανάσιμα τῶν φαρμάκων 0 .
εἰ πρὸς χρήματα γένοιτο , κλέπτας ἀποτελεῖ καὶ βαλαντιοτόμους καὶ λωποδύτας καὶ τοιχωρύχους χρεωκοπίαις τε καὶ παρακαταθηκῶν ἀρνήσεσι καὶ δωροδοκίαις καὶ ἱεροσυλίαις καὶ τοῖς ὁμοιοτρόποις ἅπασιν ἐνόχους .
εἰ δὲ πρὸς δόξαν , ἀλαζόνας , ὑπερόπτας , ἀβεβαίους καὶ ἀνιδρύτους τὸ ἦθος , φωναῖς τὰ ὦτα πεφρακότας , ταπεινουμένους ἐν τ αὐτῷ καὶ πρὸς ὕψος ἐπαιρομένους διὰ τὰς τῶν πληθῶν ἀνωμαλίας ἐπαινούντων καὶ ψεγόντων ἀκρίτῳ φορᾷ , πρὸς ἔχθραν καὶ φιλίαν ἀνεξετάστους , ὡς ῥᾳδίως ἑκάτερον ἀνθυπαλλάττεσθαι , καὶ τ ἄλλ ὅσα τούτοις ἀδελφὰ καὶ συγγενῆ 0 1 .
πρὸς δὲ ἀρχὴν εἰ γένοιτο ἐπιθυμία , στασιώδεις , ἀνίσους , τυραννικοὺς τὰς φύσεις , ὠμοθύμους , ἐχθροὺς τῶν πατρίδων , ἀσθενεστέροις δεσπότας ἀμειλίκτους , τὴν ἰσχὺν ἴσοις ἀσυμβάτους πολεμίους , δυνατωτέρων κόλακας εἰς τὴν δι ἀπάτης ἐπίθεσιν 0 .
εἰ δὲ πρὸς σώματος κάλλος , φθορεῖς , μοιχούς , παιδεραστάς , ἀκολασίας καὶ λαγνείας ζηλωτάς , μεγίστων κακῶν ὡς εὐδαιμονικωτάτων ἀγαθῶν 0 .
ἤδη δὲ καὶ ἐπὶ γλῶτταν φθάσασα μυρία ἐνεωτέρισεν ·
ἔνιοι γὰρ ἐπιθυμοῦσιν ἢ τὰ λεκτέα σιωπᾶν ἢ τὰ ἡσυχαστέα λέγειν , καὶ ἀναφθεγγομένοις ἕπεται τιμωρὸς δίκη καὶ ἐχεμυθοῦσι  καὶ  τ οὐναντίον .
ἁψαμένη δὲ τῶν περὶ γαστέρα παρέχεται γαστριμάργους , ἀκορέστους , ἀσώτους , ὑγροῦ καὶ διαρρέοντος ζηλωτὰς βίου , χαίροντας οἰνοφλυγίαις , ὀψοφαγίαις , ἀκράτου καὶ ἰχθύων καὶ ἐδεσμάτων  καὶ  κακοὺς δούλους , περὶ συμπόσια καὶ τραπέζας ἰλυσπωμένους λίχνων τρόπον κυνιδίων , ἐξ ὧν τὴν ἀθλίαν καὶ ἐπάρατον συμβαίνει ζωὴν ἀποτελεῖσθαι , παντὸς ἀργαλεωτέραν θανάτου .
ταύτης ἕνεκα τῆς αἰτίας οἱ μὴ χείλεσιν ἄκροις γευσάμενοι φιλοσοφίας , ἀλλὰ τῶν ὀρθῶν δογμάτων αὐτῆς ἐπὶ πλέον ἑστιαθέντες , διερευνησάμενοι φύσιν ψυχῆς καὶ τριττὸν εἶδος ἐνιδόντες αὐτῇ , τὸ μὲν λόγου , τὸ δὲ θυμοῦ , τὸ δ ἐπιθυμίας , λόγῳ μὲν ὡς ἡγεμόνι τὴν ἄκραν ἀπένειμαν οἰκειότατον ἐνδιαίτημα κεφαλήν , ἔνθα καὶ τῶν αἰσθήσεων αἱ τοῦ νοῦ καθάπερ βασιλέως δορυφόροι τάξεις παρίδρυνται , θυμῷ δὲ τὰ στέρνα , τῇ μὲν ἵνα στρατιώτου τρόπον θώρακα ἀμπεχόμενος , εἰ καὶ μὴ ἀπαθὴς ἐν πᾶσιν , ἀλλά τοι δυσάλωτος ᾖ , τῇ δ ἵνα καὶ πλησίον τοῦ νοῦ παρῳκισμένος ὑπὸ τοῦ γείτονος ὠφελῆται , κατεπᾴδοντος αὐτὸν φρονήσει καὶ πραϋπαθῆ κατασκευάζοντος , ἐπιθυμίᾳ δὲ τὸν περὶ τὸν ὀμφαλὸν καὶ τὸ καλούμενον διάφραγμα χῶρον 0 1 2 ·
ἔδει γὰρ αὐτὴν ἥκιστα μετέχουσαν λογισμοῦ πορρωτάτω τῶν βασιλείων αὐτοῦ διῳκίσθαι , μόνον οὐκ ἐπ ἐσχατιαῖς , καὶ πάντων ἀπληστότατον καὶ ἀκολαστότατον οὖσαν θρεμμάτων ἐμβόσκεσθαι τόποις , ἐν οἷς τροφαί τε καὶ ὀχεῖαι 0 .
πρὸς ἅ μοι δοκεῖ πάντα ἀπιδὼν ὁ ἱερώτατος Μωυσῆς ἐκδύσασθαι τὸ πάθος καὶ μυσαξάμενος ὡς αἴσχιστον καὶ τῶν αἰσχίστων αἴτιον ἀπεῖπεν ἐν τοῖς μάλιστα τὴν ἐπιθυμίαν ὥς τινα τῆς ψυχῆς ἑλέπολιν , ἧς ἀναιρεθείσης ἢ πειθαρχούσης κυβερνήτῃ λογισμῷ πάντα διὰ πάντων εἰρήνης , εὐνομίας , ἀγαθῶν τελείων , ἀναπεπλήσεται πρὸς εὐδαίμονος βίου παντέλειαν .
φιλοσύντομος δ ὢν καὶ εἰωθὼς ἐπιτέμνειν τὰ ἀπερίγραφα τῷ πλήθει παραδειγματικῇ διδασκαλίᾳ μίαν τὴν περὶ γαστέρα πραγματευομένην ἐπιθυμίαν ἄρχεται νουθετεῖν τε καὶ παιδεύειν , ὑπολαμβάνων καὶ τὰς ἄλλας οὐκέθ ὁμοίως ἀφηνιάσειν , ἀλλὰ σταλήσεσθαι τῷ τὴν πρεσβυτάτην καὶ ὡς ἡγεμονίδα μεμαθηκέναι τοῖς σωφροσύνης νόμοις πειθαρχεῖν .
τίς οὖν ἡ διδασκαλία τῆς ἀρχῆς 0 ;
συνεκτικώτατα δύο ἐστίν , ἐδωδὴ καὶ πόσις .
ἑκάτερον αὐτῶν οὐκ ἀνῆκεν , ἀλλ ἐπεστόμισε διατάγμασι καὶ πρὸς ἐγκράτειαν καὶ πρὸς φιλανθρωπίαν καὶ  τὸ μέγιστον  πρὸς εὐσέβειαν ἀγωγοτάτοις .
ἀπάρχεσθαι γὰρ ἀπό τε σίτου καὶ οἴνου καὶ ἐλαίου καὶ θρεμμάτων καὶ τῶν ἄλλων κελεύει καὶ τὰς ἀπαρχὰς διανέμειν εἴς τε θυσίας καὶ τοὺς ἱερωμένους , τὰς μὲν ἕνεκα εὐχαριστίας τῆς πρὸς θεὸν ὑπὲρ εὐγονίας καὶ εὐφορίας ἁπάντων , τοὺς δ ἕνεκα τῆς περὶ τὸ ἱερὸν ἁγιστείας , μισθὸν ληψομένους τῶν περὶ τὰς ἱερουργίας ὑπηρεσιῶν 0 .
ἐφίεται δὲ τὸ παράπαν οὐδενὶ γεύσασθαί τινος ἢ μεταλαβεῖν , πρὶν διακρῖναι τὰς ἀπαρχάς , ἅμα καὶ πρὸς ἄσκησιν τῆς βιωφελεστάτης ἐγκρατείας ·
ὁ γὰρ ταῖς περιουσίαις , αἷς ἤνεγκαν αἱ τοῦ ἔτους ὧραι , μαθὼν μὴ ἐντρέχειν , ἀλλ  ἀναμένων , ἄχρις ἂν αἱ ἀπαρχαὶ καθοσιωθῶσι , τὸν ἀφηνιασμὸν τῶν ὁρμῶν ἔοικεν ἀναχαιτίζειν ἐξευμαρίζων τὸ πάθος .
Οὐ μὴν οὐ δὲ τὴν τῶν ἄλλων μετουσίαν ἐφῆκε καὶ χρῆσιν ἀδεᾶ τοῖς κοινωνοῦσι τῆς ἱερᾶς πολιτείας , ἀλλ ὅσα τῶν χερσαίων ἢ ἐνύδρων ἢ πτηνῶν ἐστιν εὐσαρκότατα καὶ πιότατα , γαργαλίζοντα καὶ ἐρεθίζοντα τὴν ἐπίβουλον ἡδονήν , πάντα ἀνὰ κράτος ἀπεῖπεν , εἰδὼς ὅτι τὴν ἀνδραποδωδεστάτην τῶν αἰσθήσεων δελεάσαντα γεῦσιν ἀπληστίαν ἐργάσεται , δυσίατον κακὸν ψυχαῖς τε καὶ σώμασιν ·
ἀπληστία γὰρ τίκτει δυσπεψίαν , ἥτις ἐστὶ νοσημάτων καὶ ἀρρωστημάτων ἀρχή τε καὶ πηγή .
χερσαίων μὲν οὖν τὸ συῶν γένος ἥδιστον ἀνωμολόγηται παρὰ τοῖς χρωμένοις , ἐνύδρων δὲ τὰ γένη τῶν ἀλεπίδων 0 .
* * * πρὸς γὰρ ἐγκράτειαν , εἰ καί τις ἄλλος , ἱκανὸς ὢν ἀλεῖψαι τοὺς εὐφυῶς ἔχοντας πρὸς ἄσκησιν ἀρετῆς δι ὀλιγοδεΐας καὶ εὐκολίας γυμνάζει καὶ συγκροτεῖ , πειρώμενος ἀφελεῖν πολυτέλειαν 0 ·
οὔ τε σκληραγωγίαν , ὡς ὁ Λακεδαιμόνιος νομοθέτης , ἀποδεξάμενος οὔ τε τὸ ἁβροδίαιτον , ὡς ὁ τοῖς Ἴωσι καὶ Συβαρίταις τὰ περὶ θρύψιν καὶ χλιδὴν εἰσηγησάμενος , ἀλλὰ μέσην ἀτραπὸν ἀμφοῖν ἀνατεμὼν τὸ μὲν σφοδρὸν ἐχάλασε , τὸ δ ἀνειμένον ἐπέτεινε , τὰς ἐφ  ἑκατέρων τῶν ἄκρων ὑπερβολὰς ὡς ἐν ὀργάνῳ μουσικῷ κερασάμενος τῇ μέσῃ , πρὸς ἁρμονίαν βίου καὶ συμφωνίαν ἀνεπίληπτον 0 1 ·
ὅθεν οὐκ ἀμελῶς ἀλλὰ καὶ πάνυ πεφροντισμένως οἷς χρηστέον ἢ τ οὐναντίον διετάξατο 0 .
θηρία ὅσα σαρκῶν ἀνθρωπίνων ἅπτεται τάχα μὲν ἄν τις ὑπολάβοι δίκαιον εἶναι τὰ αὐτὰ πρὸς ἀνθρώπων πάσχειν οἷς διατίθησι ·
μωυσῇ δὲ τῆς τούτων ἀπολαύσεως ἀνέχειν δοκεῖ , εἰ καὶ προσηνεστάτην καὶ ἡδίστην εὐωχίαν παρασκευάζει , λογιζόμενος τὸ πρέπον ἡμέρῳ ψυχῇ ·
καὶ γὰρ εἰ τοῖς διατιθεῖσιν ἁρμόττει τὰ παραπλήσια παθεῖν , ἀλλ οὐχὶ τοῖς παθοῦσιν ἀντιδιατιθέναι , μὴ λάθωσιν ὑπ ὀργῆς , ἀγρίου πάθους , θηριωθέντες 0 .
καὶ τοσαύτῃ χρῆται προφυλακῇ τοῦ πράγματος , ὥστε μακρόθεν ἀνεῖρξαι βουλόμενος τὴν ἐπὶ τὰ λεχθέντα ὁρμὴν ἀπαγορεῦσαι καὶ τῆς τῶν ἄλλων σαρκοβόρων ἀνὰ κράτος χρήσεως , τὰ ποηφάγα διακρίνας εἰς ἡμέρους ἀγέλας , ἐπεὶ καὶ τὴν φύσιν ἐστὶ τιθασά , τροφαῖς ἡμέροις αἷς ἀναδίδωσι γῆ χρώμενα καὶ μηδὲν εἰς ἐπιβουλὴν πραγματευόμενα .
δέκα δ ἐστὶν ἀριθμῷ ·
μόσχος , ἀμνός , χίμαρος , ἔλαφος , δορκάς , βούβαλος , τραγέλαφος , πύγαργος , ὄρυξ , καμηλοπάρδαλις 0 .
ἀεὶ γὰρ τῆς ἀριθμητικῆς θεωρίας περιεχόμενος , ἣν ἀκριβῶς κατανενόηκεν ὅτι πλεῖστον ἐν τοῖς οὖσι δύναται , οὐδὲν οὐ μικρὸν οὐ μέγα νομοθετεῖ μὴ προσπαραλαβὼν καὶ ὥσπερ ἐφαρμόσας τὸν οἰκεῖον τοῖς νομοθετουμένοις ἀριθμόν .
ἀριθμῶν δὲ τῶν ἀπὸ μονάδος τελειότατος ἡ δεκὰς καί , ὥς φησι Μωυσῆς , ἱερώτατός τε καὶ ἅγιος , ᾧ τὰ γένη τῶν καθαρῶν ζῴων ἐπισφραγίζεται , βουληθεὶς τὴν τούτων χρῆσιν ἀπονεῖμαι τοῖς μετέχουσι τῆς κατ αὐτὸν πολιτείας 0 .
βάσανον δὲ καὶ δοκιμασίαν τῶν δέκα ζῴων ὑπογράφεται κοινῇ κατὰ διττὰ σημεῖα , τό τε διχηλεῖν καὶ τὸ μηρυκᾶσθαι ·
οἷς γὰρ ἢ μηδέτερον ἢ θάτερον αὐτὸ μόνον πρόσεστιν , ἀκάθαρτα 0 .
ταυτὶ δὲ τὰ σημεῖα ἀμφότερα σύμβολα διδασκαλίας καὶ μαθήσεως ἐπιστημονικωτάτης ἐστίν , ᾗ πρὸς τὸ ἀσύγχυτον τὰ βελτίω τῶν ἐναντίων διακρίνεται .
καθάπερ γὰρ τὸ μηρυκώμενον ζῷον , ὅταν διατεμὸν τὴν τροφὴν ἐναπερείσηται τῇ φάρυγγι , πάλιν ἐκ τοῦ κατ ὀλίγον ἀνιμᾶται καὶ ἐπιλεαίνει καὶ μετὰ ταῦτ εἰς κοιλίαν διαπέμπεται , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ παιδευόμενος , δεξάμενος δι ὤτων τὰ σοφίας δόγματα καὶ θεωρήματα παρὰ τοῦ διδάσκοντος , ἐπὶ πλέον ἔχει τὴν μάθησιν οὐχ οἷός τε ὢν εὐθὺς συλλαβέσθαι καὶ περιδράξασθαι κραταιότερον , ἄχρις ἂν ἕκαστον ὧν ἤκουσεν ἀναπολῶν μνήμῃ συνεχέσι μελέταις  αἱ δ εἰσὶ κόλλα νοημάτων  ἐνσφραγίσηται τῇ ψυχῇ βεβαίως τὸν τύπον .
ἀλλ  οὐδὲν ὡς ἔοικεν ὄφελος ἡ τῶν νοημάτων βεβαία κατάληψις , εἰ μὴ προσγένοιτο διαστολὴ τούτων καὶ διαίρεσις εἴς τε αἵρεσιν ὧν χρὴ καὶ φυγὴν τῶν ἐναντίων , ἧς τὸ διχηλοῦν σύμβολον 0 ·
ἐπεὶ τοῦ βίου διττὴ ὁδός , ἡ μὲν ἐπὶ κακίαν , ἡ δ ἐπ  ἀρετὴν ἄγουσα , καὶ δεῖ τὴν μὲν ἀποστρέφεσθαι , τῆς δὲ μηδέποτε ἀπολείπεσθαι 0 1 .
διὰ τοῦθ ὅσα ἢ μονώνυχα ἢ πολύχηλα τὰ μὲν ἀκάθαρτα , ὅτι αἰνίττεται μίαν καὶ τὴν αὐτὴν φύσιν ἀγαθοῦ τε καὶ κακοῦ , καθάπερ κοίλου καὶ περιφεροῦς καὶ ἀνάντους ὁδοῦ καὶ κατάντους , τὰ δ ὅτι πολλὰς ὁδοὺς μᾶλλον δ ἀνοδίας ἐμφαίνει τῷ βίῳ πρὸς ἀπάτην 0 1 ·
οὐ γὰρ ῥᾴδιον ἐν πλήθει τὴν ἀνυσιμωτάτην καὶ ἀρίστην ἀτραπὸν καταλαβεῖν 0 .