Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ἐὰν γὰρ τοῦτον ἔχοντες τὸν τρόπον ἀκροάσησθέ μου , αὐτοί τ ἄρισθ ἃ προσήκει συνήσετε , χωρὶς ἕκαστα σκοποῦντες καὶ οὐχ ἅμα πάνθ ἁθρό ἐξετάζοντες , κ ἀγὼ ῥᾷσθ ἃ βούλομαι δυνήσομαι διδάξαι .
ἔσονται δὲ βραχεῖς περὶ πάντων οἱ λόγοι ·
λαβὲ δὴ τοὺς νόμους αὐτοὺς καὶ λέγε , ἵν ἐξ αὐτῶν ἐπιδεικνύω τούτων τὸ παράνομον .
νΟμΟσ ΕΚ ΤΩΝ ΦΟΝΙΚΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΕΞ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ 0 .
δικάζειν δὲ τὴν βουλὴν τὴν ἐν Ἀρείῳ πάγῳ φόνου καὶ τραύματος ἐκ προνοίας καὶ πυρκαϊᾶς καὶ φαρμάκων , ἐάν τις ἀποκτείνῃ δούς .
ἠκούσατε μὲν τοῦ τε νόμου καὶ τοῦ ψηφίσματος , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι ·
ὡς δ ἄν μοι δοκεῖτε τοὺς περὶ τοῦ παρανόμου λόγους αὐτοὺς ῥᾷστα μαθεῖν , τοῦθ ὑμῖν φράσω ·
εἰ σκέψαισθ ἐν τίνι τάξει ποτ ἔσθ ὑπὲρ οὗ τὸ ψήφισμ εἴρηται , πότερα ξένος ἢ μέτοικος ἢ πολίτης ἐστίν .
εἰ μὲν δὴ μέτοικον φήσομεν , οὐκ ἐροῦμεν ἀληθῆ , εἰ δ αὖ ξένον , οὐχὶ δίκαια ποιήσομεν 0 1 ·
τὴν γὰρ τοῦ δήμου δωρειάν , ἐν ᾗ πολίτης γέγονεν , κυρίαν αὐτῷ δίκαιόν ἐστιν εἶναι .
ὡς ὑπὲρ πολίτου τοίνυν , ὡς ἔοικε , ποιητέον τοὺς λόγους .
θεάσασθε δὴ πρὸς Διὸς ὡς ἁπλῶς καὶ δικαίως χρήσομαι τῷ λόγῳ , ὃς εἰς μὲν ταύτην τίθεμαι τὴν τάξιν αὐτὸν ἐν ᾗ πλείστης ἂν τυγχάνοι τιμῆς , ἃ δ οὐ δ ἡμῖν τοῖς γένει πολίταις ἐστίν , οὐ δ ἐκείνῳ δεῖν οἶμαι γενέσθαι παρὰ τοὺς νόμους .
ἃ νυνὶ γέγραφ οὑτοσί .
γέγραπται γὰρ ἐν μὲν τῷ νόμῳ τὴν βουλὴν δικάζειν φόνου καὶ τραύματος ἐν προνοίας καὶ πυρκαϊᾶς καὶ φαρμάκων , ἐάν τις ἀποκτείνῃ δούς .
καὶ προσειπὼν ὁ θεὶς τὸν νόμον ἐὰν ἀποκτείνῃ , κρίσιν πεποίηκεν ὅμως , οὐ πρότερον τί χρὴ πάσχειν τὸν δεδρακότ εἴρηκεν , καλῶς , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , τοῦθ ὑπὲρ εὐσεβείας ὅλης τῆς πόλεως προϊδών .
οὐκ ἔνεστιν ἅπαντας ἡμᾶς εἰδέναι τίς ποτ ἐστὶν ὁ ἀνδροφόνος .
τὸ μὲν δὴ τὰ τοιαῦτ ἄνευ κρίσεως πιστεύειν , ἄν τις ἐπαιτιάσηται , δεινὸν ἡγεῖτο , δεῖν δ ὑπελάμβανεν , ἐπειδήπερ ἡμεῖς τιμωρήσομεν τῷ πεπονθότι , πεισθῆναι καὶ μαθεῖν ἡμᾶς διδασκομένους ὡς δέδρακεν ·
τηνικαῦτα γὰρ εὐσεβὲς ἤδη κολάζειν εἰδόσιν εἶναι , πρότερον δ οὔ 0 .
καὶ ἔτι πρὸς τούτῳ διελογίζετο , ὅτι πάντα τὰ τοιαῦτ ὀνόματα , οἷον ἐάν τις ἀποκτείνῃ , ἐάν τις ἱεροσυλήσῃ , ἐάν τις προδῷ , καὶ τὰ τοιαῦτα πάντα πρὸ μὲν τοῦ κρίσιν γενέσθαι αἰτιῶν ὀνόματ ἐστίν , ἐπειδὰν δὲ κριθείς τις ἐξελεγχθῇ , τηνικαῦτ ἀδικήματα γίγνεται 0 .
οὐ δὴ δεῖν ᾤετο τῷ τῆς αἰτίας ὀνόματι τιμωρίαν προσγράφειν , ἀλλὰ κρίσιν .
καὶ διὰ ταῦτα , ἄν τις ἀποκτείνῃ τινά , τὴν βουλὴν δικάζειν ἔγραψεν , καὶ οὐχ ἅπερ , ἂν ἁλῷ , παθεῖν εἶπεν .
ὁ μὲν δὴ τὸν νόμον τιθεὶς οὕτως , ὁ δὲ τὸ ψήφισμα γράφων πῶς 0 ;
ἐάν τις ἀποκτείνῃ φησὶν Χαρίδημον .
τὴν μὲν δὴ προσηγορίαν τοῦ πάθους τὴν αὐτὴν ἐποιήσατο , ἄν τις ἀποκτείνῃ γράψας , ἥνπερ ὁ τὸν νόμον τιθείς 0 ·
μετὰ ταῦτα δ οὐκέτι τ αὐτά , ἀλλ ἀνελὼν τὸ δίκην ὑπέχειν ἀγώγιμον εὐθὺς ἐποίησεν , καὶ παραβὰς τὸ διωρισμένον ἐκ τοῦ νόμου δικαστήριον , ἄκριτον τοῖς ἐπαιτιασαμένοις παρέδωκεν ὅ τι ἂν βούλωνται χρῆσθαι τὸν οὐ δ εἰ πεποίηκέ πω φανερόν .
καὶ λαβοῦσιν ἐκείνοις ἐξέσται στρεβλοῦν , αἰκίσασθαι , χρήματα πράξασθαι .
καίτοι πάντα ταῦτ ἀπείρηκεν ἄντικρυς καὶ σαφῶς ὁ κάτωθεν νόμος μη δὲ τοὺς ἑαλωκότας καὶ δεδογμένους ἀνδροφόνους ἐξεῖναι ποιεῖν .
λέγε δ αὐτοῖς αὐτὸν τὸν νόμον τὸν μετὰ ταῦτα .
τοὺς δ ἀνδροφόνους ἐξεῖναι ἀποκτείνειν ἐν τῇ ἡμεδαπῇ καὶ ἀπάγειν , ὡς ἐν τῷ αἄξονι ἀγορεύει , λυμαίνεσθαι δὲ μή , μη δὲ ἀποινᾶν , ἢ διπλοῦν ὀφείλειν ὅσον ἂν καταβλάψῃ 0 .
εἰσφέρειν δ ἐ ςτοὺς ἄρχοντας , ὧν ἕκαστοι δικασταί εἰσι , τῷ βουλομένῳ .
τὴν δ ἡλιαίαν διαγιγνώσκειν .
ἠκούσατε μὲν τοῦ νόμου , σκέψασθε δ , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , καὶ θεωρήσατε ὡς καλῶς καὶ σφόδρ εὐσεβῶς ἔθηκε ὁ τιθεὶς τὸν νόμον .
τοὺς ἀνδροφόνους φησίν .
πρῶτον μὲν δὴ τοῦτον ἀνδροφόνον λέγει , τὸν ἑαλωκότ ἤδη τῇ ψήφῳ 0 .
οὐ γάρ ἐστ οὐδεὶς ὑπὸ ταύτῃ τῇ προσηγορίᾳ , πρὶν ἂν ἐξελεγχθεὶς ἁλῷ .
ποῦ τοῦτο δηλοῖ ;
ἔν τε τῷ προτέρῳ νόμῳ καὶ τούτῳ 0 .
ἐν μὲν γὰρ ἐκείνῳ γράψας ἐάν τις ἀποκτείνῃ , τὴν βουλὴν δικάζειν εἶπεν , ἐν δὲ τούτῳ τὸν ἀνδροφόνον προσειπών , ἃ χρὴ πάσχειν εἴρηκεν ·
οὗ μὲν γὰρ ἦν αἰτία τὸ πρᾶγμα , τὴν κρίσιν εἴρηκεν , οὗ δ ὁ ἁλοὺς ἔνοχος τῷ προσρήματι τούτῳ καθέστηκεν , τὴν τιμωρίαν ἔγραψεν .
περὶ μὲν δὴ τῶν ἑαλωκότων ἂν λέγοι .
λέγει δὲ τί ;
ἐξεῖναι ἀποκτείνειν καὶ ἀπάγειν 0 .
ἆρ ὡς αὑτόν 0 ;
ἢ ὡς ἂν βούληταί τις 0 ;
ὡς ἐν τῷ αἄξονι εἴρηται φησίν .
τοῦτο δ ἐστὶν τί ;
ὃ πάντες ἐπίστασθ ὑμεῖς .
οἱ θεσμοθέται τοὺς ἐπὶ φόνῳ φεύγοντας κύριοι θανάτῳ ζημιῶσαί , καὶ τὸν ἐκ τῆς ἐκκλησίας πέρυσιν πάντες ἑωρᾶθ ὑπ ἐκείνων ἀπαχθέντα 0 .
ὡς τούτους οὖν ἀπάγειν λέγει .
διαφέρει δὲ τί τοῦτο τοῦ ὡς αὑτὸν ἄγειν ;
ὅτι ὁ μὲν ἀπάγων , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , ὡς τοὺς θεσμοθέτας , τοὺς νόμους κυρίους ποιεῖ τοῦ δεδρακότος , ὁ δ ὡς αὑτὸν ἄγων ἑαυτόν 0 1 .
ἔστι δ ἐκείνως μέν , ὡς ὁ νόμος τάττει , δοῦναι δίκην , οὕτω δέ , ὡς ὁ λαβὼν βούλεται 0 .
πλεῖστον δὲ δήπου διαφέρει τὸν νόμον κύριον τῆς τιμωρίας ἢ τὸν ἐχθρὸν γίγνεσθαι 0 .
λυμαίνεσθαι δὲ φησὶ μή , μη δὲ ἀποινᾶν .
ταῦτα δ ἐστὶν τί ;
τὸ μὲν δὴ μὴ λυμαίνεσθαι γνώριμον οἶδ ὅτι πᾶσιν μὴ μαστιγοῦν , μὴ δεῖν , μὴ τὰ τοιαῦτα ποιεῖν λέγει , τὸ δὲ μη δ ἀποινᾶν μὴ χρήματα πράττεσθαι 0 1 ·
τὰ γὰρ χρήματ ἄποιν ὠνόμαζον οἱ παλαιοί .
ὁ μὲν δὴ νόμος οὕτως τὸν ἀνδροφόνον καὶ τὸν ἑαλωκότ ἤδη διώρισεν ὡς κολαστέον καὶ οὗ , τὴν τοῦ πεπονθότος εἰπὼν πατρίδα , καὶ περὶ τοῦ μηδέν ἄλλον τρόπον ἢ τοῦτον μη δ ἄλλοθι πλὴν ἐνταῦθ ἄντικρυς εἴρηκεν 0 1 2 .
ὁ δὲ τὸ ψήφισμα γράφων , πολλοῦ γε δεῖ , διώρισεν , ὅς γε πάντα τούτοις τ ἀναντί εἴρηκεν ·
γράψας γὰρ ἐάν τις ἀποκτείνῃ Χαρίδημον , ἀγώγιμος ἔστω φησὶν πανταχόθεν .
τῶν νόμων οὐ δὲ τοὺς ἑαλωκότας διδόντων ἀπάγειν πλὴν ἐν τῇ ἡμεδαπῇ , σὺ γράφεις ἄνευ κρίσεώς τιν ἀγώγιμον ἐκ τῆς συμμαχίδος πάσης ;
καὶ οὐ δ ἐν τῇ ἡμεδαπῇ ἄγειν κελευόντων τῶν νόμων , σὺ δίδως ἄγειν πανταχόθεν ;
καὶ μὴν ἔν γε τῷ ποιεῖν ἀγώγιμον πάνθ ὅσ ἀπείρηκεν ὁ νόμος δέδωκας , χρήματα πράξασθαι , ζῶντα λυμαίνεσθαι , κακοῦν ἔχοντα , αὐτὸν ἀποκτιννύναι .
πῶς οὖν ἄν τις μᾶλλον ἐλεγχθείη παράνομ εἰρηκὼς ἢ πῶς δεινότερ ἂν γράφων ἢ τοῦτον τὸν τρόπον ;
ὃς δυοῖν ὑποκειμένων ὀνομάτων , κατὰ μὲν τῶν ἐν αἰτίᾳ , ἐάν τις ἀποκτείνῃ , κατὰ δὲ τῶν ἑαλωκότων , ἐάν τις ἀνδροφόνος ᾖ , ἐν μὲν τῇ προσηγορίᾳ τὸ τοῦ τὴν αἰτίαν ἔχοντος ἔλαβες ὄνομα , τὴν δὲ τιμωρίαν , ἣν οὐ δὲ κατὰ τῶν ἐξεληλεγμένων διδόασιν οἱ νόμοι , ταύτην κατὰ τῶν ἀκρίτων ἔγραψας , καὶ τὸ μέσον τούτων ἐξεῖλες 0 .
μέσον γάρ ἐστιν αἰτίας καὶ ἐλέγχου κρίσις , ἣν οὐδαμοῦ γέγραφ οὗτος ἐν τῷ ψηφίσματι .
λέγε τοὺς ἐφεξῆς νόμους .
ἐὰν δέ τις τὸν ἀνδροφόνον κτείνῃ ἢ αἴτιος ᾖ φόνου , ἀπεχόμενον ἀγορᾶς ἐφορίας καὶ ἄθλων καὶ ἱερῶν Ἀμφικτυονικῶν , ὥσπερ τὸν Ἀθηναῖον κτείναντα , ἐν τοῖς αὐτοῖς ἐνέχεσθαι , διαγιγνώσκειν δὲ τοὺς ἐφέτας 0 .
τουτονὶ δεῖ μαθεῖν ὑμᾶς , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , τὸν νόμον τί ποτ ἐβούλεθ ὁ θείς ·
ὄψεσθε γὰρ ὡς ἅπαντ εὐλαβῶς διώρισε καὶ νομίμως .
ἐάν τις ἀποκτείνῃ τὸν ἀνδροφόνον φησὶν ἢ αἴτιος ᾖ φόνου , ἀπεχόμενον ἀγορᾶς ἐφορίας καὶ ἄθλων καὶ ἱερῶν Ἀμφικτυονικῶν , ὥσπερ τὸν Ἀθηναῖον κτείναντα , ἐν τοῖς αὐτοῖς ἐνέχεσθαι , διαγιγνώσκειν δὲ τοὺς ἐφέτας 0 .
τί δὴ ταῦτ ἐστίν ;
ἐκεῖνος ᾤετο τὸν πεφευγότ ἐπ αἰτίᾳ φόνου καὶ ἑαλωκότα , ἐάνπερ ἅπαξ ἐκφύγῃ καὶ σωθῇ , εἴργειν μὲν τῆς τοῦ παθόντος πατρίδος δίκαιον εἶναι , κτείνειν δ οὐχ ὅσιον πανταχοῦ .
τί σκοπῶν 0 ;
ὅτι καὶ τοὺς δεῦρο πεφευγότας , ἂν ἡμεῖς τοὺς ἑτέρωσ ἀποκτιννύωμεν , ἀποκτενοῦσ ἕτεροι 0 .
εἰ δὲ τοῦτ ἔσται , ἡ μόνη λοιπὴ τοῖς ἀτυχοῦσιν ἅπασι σωτηρία διαφθαρήσεται .
ἐκ τῆς τῶν πεπονθότων μεταστάντα εἰς τὴν τῶν μηδὲν ἠδικημένων ἀδεῶς μετοικεῖν 0 .
ἵνα δὴ μὴ τοῦτ ᾖ μη δ ἀπέραντοι τῶν ἀτυχημάτων αἱ τιμωρίαι γίγνωνται , ἔγραψεν ἐάν τις τὸν ἀνδροφόνον κτείνῃ ἀπεχόμενον φησὶν ἀγορᾶς ἐφορίας .
τί τοῦτο λέγων 0 ;
τῶν ὁρίων τῆς χώρας ·
ἐνταῦθα γάρ , ὥς γ ἐμοὶ δοκεῖ , τ ἀρχαῖα συνῇσαν οἱ πρόσχωροι παρά θ ἡμῶν καὶ τῶν ἀστυγειτόνων , ὅθεν ὠνόμακεν ἀγορὰν ἐφορίαν .
καὶ πάλιν ἱερῶν Ἀμφικτυονικῶν 0 .
τί δήποτε καὶ τούτων ἀπέκλεισε τὸν ἀνδροφόνον ;
ὅσων τῷ παθόντι ζῶντι μετῆν , τούτων εἴργει τὸν δεδρακότα , πρῶτον μὲν τῆς πατρίδος καὶ τῶν ἐν ταύτῃ πάντων καὶ ὁσίων καὶ ἱερῶν , τὴν ἐφορίαν ἀγορὰν ὅρον προσγράψας ἧς εἴργεσθαί φησιν , εἶτα τῶν ἱερῶν τῶν ἐν Ἀμφικτύοσιν ·
καὶ γὰρ τούτων , εἴπερ ἦν Ἕλλην ὁ παθών , μετῆν αὐτῷ .
καὶ ἄθλων 0 .
ὅτι κοινοὶ πᾶσίν εἰσιν οἱ κατὰ τὴν Ἑλλάδ ἀγῶνες , κατὰ δὲ τὴν πάντων μετουσίαν μετῆν καὶ τούτων τῷ πεπονθότι ·
καὶ τούτων οὖν ἀπεχέσθω .
τούτων μὲν δὴ τὸν εἰργασμένον εἴργει .
ἂν δ ἔξω τούτων κτείνῃ τις αὐτὸν ἄλλοθι , τὴν αὐτὴν ὑπὲρ αὐτοῦ δίκην δέδωκεν ἥνπερ ἂν τὸν Ἀθηναῖον κτείνῃ .
τὸν γὰρ φυγάδα τὸ τῆς πόλεως οὐ προσεῖπ ὄνομα , ἧς οὐκ ἔστι ματουσία αὐτῷ , ἀλλὰ τὸ τοῦ πράγματος , ᾧ κατέστησεν αὑτὸν ἐκεῖνος ἔνοχον 0 ·
καὶ διὰ ταῦτ ἄν τις ἀποκτείνῃ φησὶ τὸν ἀνδροφόνον .
εἶτ εἰπὼν ὧν εἰργόμενον , ἐπὶ τῷ τὴν τιμωρίαν νομίμως ἐπιθεῖναι τὸ τῆς πόλεως ὄνομ ὠνόμασεν , τοῖς αὐτοῖς ἐνεχέσθω καθάπερ ἂν τὸν Ἀθηναῖον ἀποκτείνῃ γράψας , ἀνομοίως , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , τῷ τουτὶ τὸ ψήφισμ εἰρηκότι .
καίτοι πῶς οὐχὶ δεινὸν εἰ , οἷς ὁ νόμος δέδωκεν , ἐὰν ὧν εἶπον εἴργωνται , μετ ἀσφαλείας ζῆν φεύγουσιν , τούτους ἐκδότους τις εἶναι γράφει , καὶ ἀφαιρεῖται τὸ τῆς συγγνώμης ὠφέλιμον , ὃ τοῖς ἀτυχοῦσιν ὑπάρχειν εἰκὸς παρὰ τῶν ἔξω τῶν ἐγκλημάτων ὄντων , ὅτῳ ποτὲ τῶν πάντων ἀπόκειται ἄδηλον ὄν , μὴ προδήλου τῆς ἐπιούσης τύχης οὔσης ἑκάστῳ 0 ;
καὶ νυνὶ τὸν ἀποκτείναντα Χαρίδημον , ὄντως ἂν ἄρα τοῦτο γένηται , ἂν ἀνταποκτείνωσί τινες λαβόντες ἔκδοτον , πεφευγότα καὶ τῶν νομίμων εἰργόμενον , ἔνοχοι μὲν αὐτοὶ ταῖς φονικαῖς δίκαις ἔσονται , ἔνοχος δὲ σύ 0 ·
καὶ γὰρ ἄν τις αἴτιος ᾖ γέγραπται , ἔσει δ αἴτιος τὴν διὰ τοῦ ψηφίσματος ἐξουσίαν δεδωκώς .
οὐκοῦν εἰ μὲν ἐάσομεν ὑμᾶς τούτων συμβάντων , οὐ καθαροῖς οὖσιν ὁμοῦ διατρίψομεν ·
εἰ δ ἐπέξιμεν , οἷς ἐγνώκαμεν αὐτοὶ τ ἀναντία πράττειν ἀναγκασθησόμεθα .
ἆρά γε μικρὸν ἢ τὸ τυχόν ἐστιν ὑπὲρ οὗ δεῖ λῦσαι τὸ ψήφισμ ὑμᾶς ;
λέγε δὴ τὸν μετὰ ταῦτα νόμον .
ἐάν τίς τινα τῶν ἀνδροφόνων τῶν ἐξεληλυθότων , ὧν τὰ χρήματα ἐπίτιμα , πέρα ὅρου ἐλαύνῃ ἢ φέρῃ ἢ ἄγῃ , τὰ ἴσα ὀφείλειν ὅσα περ ἂν ἐν τῇ ἡμεδαπῇ δράσῃ 0 .
ἄλλος οὗτος , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , νόμος ἀνθρωπίνως καὶ καλῶς κείμενος , ὃν παραβὰς οὗτος ὁμοίως φανήσεται 0 .
ἐάν τίς τινα τῶν ἀνδροφόνων φησὶ τῶν ἐξεληλυθότων , ὧν τὰ χρήματα ἐπίτιμα .
τῶν ἐπ ἀκουσίῳ φόνῳ λέγει μεθεστηκότων .
τῷ τ ἐξεληλυθότων εἰπεῖν , ἀλλὰ μὴ φευγόντων , καὶ τῷ διορίζειν ὧν τὰ χρήματα ἐπίτιμα 0 ·
τῶν γὰρ ἐκ προνοίας δεδήμευται τὰ ὄντα .
περὶ μὲν δὴ τῶν ἀκουσίων ἂν λέγοι .
ἐὰν πέρα ὅρου φησὶν ἐλαύνῃ ἢ φέρῃ ἢ ἄγῃ .
τοῦτο δ ἐστὶν τί , τὸ πέρα ὅρου ;
ἔστι πᾶσιν ὅρος τοῖς ἀνδροφόνοις τῆς τοῦ παθόντος εἴργεσθαι πατρίδος .
ἐκ μὲν δὴ ταύτης δίδωσιν ἐλαύνειν καὶ ἄγειν , πέρα δ οὐκ ἐᾷ τούτων οὐδέτερον ποιεῖν .
ἐὰν δέ τις παρὰ ταῦτα ποιῇ , τὴν αὐτὴν ἔδωκεν ὑπὲρ αὐτοῦ δίκην ἥνπερ ἂν εἰ μένοντ ἠδίκει , γράψας τ αὔτ ὀφείλειν ἅπερ ἂν οἴκοι δράσῃ 0 .
εἰ δή τις ἔροιτ Ἀριστοκράτην τουτονί  καὶ μὴ νομίσητ εὔηθες τὸ ἐρώτημα  πρῶτον μὲν εἰ οἶδεν εἴ τις ἀποκτενεῖ Χαρίδημον , ἢ καὶ ἄλλως πως τελευτήσει , οὐκ ἄν , οἶμαι , φαίη 0 .
θήσομεν τοίνυν ἀποκτενεῖν .
πάλιν οἶσθα , ἑκὼν ἢ ἄκων , καὶ ξένος ἢ πολίτης ὁ τοῦτο ποιήσων ἔσται ;
οὐκ ἔνεστ εἰπεῖν ὡς οἶσθα .
οὐκοῦν ταῦτά γε δήπου προσῆκε γράψαι ἐάν τις ἀποκτείνῃ γράφοντα , ἄκων ἢ ἑκών , ἀδίκως ἢ δικαίως , ξένος ἢ πολίτης , ἵν ὅτῳ ποτὲ τ οὔργον ἐπράχθη , τούτῳ τὰ ἐκ τῶν νόμων ὑπῆρχε δίκαια , μὴ μὰ Δί αὐτὸ τὸ τῆς αἰτίας ὄνομ εἰπόντα ἀγώγιμος ἔστω προσγράψαι .
τίνα γὰρ σὺ λέλοιπας ὅρον τῷ γράμματι τούτῳ , τοῦ νόμου σαφῶς οὑτωσὶ λέγοντος μὴ πέρα ὅρων ἐλαύνειν , ὃς πανταχόθεν δίδως ἄγειν ;
ὁ νόμος δ οὐκ ἐλαύνειν τῶν ὅρων πέρα , ἀλλ οὐ δ ἄγειν ἐᾷ .
ἐκ δὲ τοῦ σοῦ ψηφίσματος ὁ βουλόμενος ἄξει τὸν ἄκοντ ἀπεκτονότα , ἔκδοτον λαβών , εἰς τὴν τοῦ παθόντος βίᾳ πατρίδα .
ἆρ οὐ πάντα συγχεῖς τ ἀνθρώπινα , καὶ ἀφαιρεῖ τὴν πρόφασιν μεθ ἧς ἢ καλόν ἐστιν ἕκαστον τῶν ἔργων ἢ αἰσχρόν ;
ὁρᾶτε γὰρ ὡς ἐπὶ πάντων , οὐκ ἐπὶ τῶν φονικῶν μόνον , οὕτω τοῦτ ἔχει .
ἄν τις τύπτῃ τινά φησὶν ἄρχων χειρῶν ἀδίκων , ὡς , εἴ γ ἠμύνατο , οὐκ ἀδικεῖ .
ἄν τις κακῶς ἀγορεύῃ , τὰ ψευδῆ προσέθηκεν , ὡς , εἴ γε τ ἀληθῆ , προσῆκον 0 .
ἄν τις ἀποκτείνῃ , ἐκ προνοίας , ὡς , εἴ γ ἄκων , οὐ τ αὐτόν 0 1 .
ἄν τις καταβλάψῃ τινά , ἑκὼν ἀδίκως 0 .
πανταχοῦ τὴν πρόφασιν βεβαιοῦσαν τὸ πρᾶγμ εὑρήσομεν .
ἀλλ οὐ σοί , ἀλλ ἁπλῶς , ἄν τις ἀποκτείνῃ Χαρίδημον , ἀγέσθω , κ ἂν ἄκων , κ ἂν δικαίως , κ ἂν ἀμυνόμενος , κ ἂν ἐφ οἷς διδόασιν οἱ νόμοι , κ ἂν ὁπωσοῦν 0 1 2 .
λέγε τὸν μετὰ ταῦτα νόμον .
φόνου δὲ δίκας μὴ εἶναι μηδαμοῦ κατὰ τῶν τοὺς φεύγοντας ἐνδεικνύντων , ἐάν τις κατίῃ ὅποι μὴ ἔξεστιν 0 .
ὁ μὲν νόμος ἐστὶν οὗτος Δράκοντος , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , καὶ οἱ ἄλλοι δὲ ὅσους ἐκ τῶν φονικῶν νόμων παρεγραψάμην 0 ·
δεῖ δ ἃ λέγει σκέψασθαι .
κατὰ τῶν ἐνδεικνύντων φησὶ τοὺς κατιόντας ἀνδροφόνους ὅποι μὴ ἔξεστι δίκας φόνου μὴ εἶναι .
ἐνταυθὶ δύο δηλοῖ δίκαια , ἃ παρ ἀμφότερ οὗτος εἴρηκεν τὸ ψήφισμα , ὅτι τ ἐνδεικνύναι δίδωσι τὸν ἀνδροφόνον καὶ οὐκ αὐτὸν ἀγώγιμον οἴχεσθαι λαβόντα , καὶ ὅτι , ἐὰν κατίῃ τις ὅποι μὴ ἔξεστι , καὶ αὐτὸ τοῦτο δίδωσιν , οὐχ ὅπου βούλεταί τις .
οὐκ ἔξεστι δὲ ποῖ ;
ἐξ ἧς ἂν φεύγῃ τις πόλεως 0 .
ποῦ καὶ σφόδρα τοῦτο δηλοῖ ;
ἐάν τις κατίῃ φησί .
τοῦτο δ οὐκ ἔστ ἐπενεγκεῖν ἄλλῃ πόλει πλὴν ἣν ἂν φεύγῃ τις ·
ὅθεν γὰρ μη δ ἐξέπεσέν τις τὴν ἀρχήν , οὐκ ἔνι δήπου κατελθεῖν εἰς ταύτην .
ὁ μὲν τοίνυν νόμος ἔνδειξιν δέδωκεν , καὶ ταύτην , ἂν κατίῃ ὅποι μὴ ἔξεστιν ·
ὁ δὲ ἀγώγιμος ἔστω γέγραφεν κ ἀντεῦθεν , ὅποι φεύγειν οὐδεὶς κωλύει νόμος .
λέγ ἄλλον νόμον .
ἐάν τις ἀποκτείνῃ ἐν ἄθλοις ἄκων , ἢ ἐν ὁδῷ καθελὼν ἢ ἐν πολέμῳ ἀγνοήσας , ἢ ἐπὶ δάμαρτι ἢ ἐπὶ μητρὶ ἢ ἐπ ἀδελφῇ ἢ ἐπὶ θυγατρί , ἢ ἐπὶ παλλακῇ ἣν ἂν ἐπ ἐλευθέροις παισὶν ἔχῃ , τούτων ἕνεκα μὴ φεύγειν κτείναντα 0 .
πολλῶν , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , νόμων ὄντων , παρ οὓς εἴρηται τὸ ψήφισμα , παρ οὐδένα μᾶλλον ἢ παρὰ τοῦτον τὸν ἀνεγνωσμένον νῦν εἴρηται 0 .
διδόντος γὰρ τοῦ νόμου σαφῶς οὑτωσὶ καὶ λέγοντος ἐφ οἷς ἐξεῖναι κτεῖναι , οὗτος ἅπαντα παρεῖδε ταῦτα , καὶ γέγραφεν , οὐδὲν ὑπειπὼν πῶς , ἄν τις ἀποκτείνῃ , τὴν τιμωρίαν 0 .
καίτοι σκέψασθ ὡς ὁσίως καὶ καλῶς ἕκαστα διεῖλεν ὁ ταῦτ ἐξ ἀρχῆς διελών 0 .
ἄν τις ἐν ἄθλοις ἀποκτείνῃ τινά , τοῦτον ὥρισεν οὐκ ἀδικεῖν .
οὐ τὸ συμβὰν ἐσκέψατο , ἀλλὰ τὴν τοῦ δεδρακότος διάνοιαν .
ζῶντα νικῆσαι καὶ οὐκ ἀποκτεῖναι 0 .
εἰ δ ἐκεῖνος ἀσθενέστερος ἦν τὸν ὑπὲρ τῆς νίκης ἐνεγκεῖν πόνον , ἑαυτῷ τοῦ πάθους αἴτιον ἡγήσατο , διὸ τιμωρίαν οὐκ ἔδωκεν ὑπὲρ αὐτοῦ .
πάλιν ἂν ἐν πολέμῳ φησὶν ἀγνοήσας , καὶ τοῦτον εἶναι καθαρόν .
εἰ γὰρ ἐγώ τινα τῶν ἐναντίων οἰηθεὶς εἶναι διέφθειρα , οὐ δίκην ὑπέχειν , ἀλλὰ συγγνώμης τυχεῖν δίκαιός εἰμι .
ἢ ἐπὶ δάμαρτι φησὶν ἢ ἐπὶ μητρὶ ἢ ἐπ ἀδελφῇ ἢ θυγατρί , ἢ ἐπὶ παλλακῇ ἣν ἂν ἐπ ἐλευθέροις παισὶν ἔχῃ , καὶ τὸν ἐπὶ τούτων τῳ κτείναντ ἀθῷον ποιεῖ , πάντων γ ὀρθότατ , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , τοῦτον ἀφιείς 0 .
ὅτι ὑπὲρ ὧν τοῖς πολεμίοις μαχόμεθα , ἵνα μὴ πάσχωσιν ὑβριστικὸν μη δ ἀσελγὲς μηδέν , ὑπὲρ τούτων καὶ τοὺς φιλίους , ἐὰν παρὰ τὸν νόμον εἰς αὐτοὺς ὑβρίζωσι καὶ διαφθείρωσιν , ἔδωκεν ἀποκτεῖναι .
ἐπειδὴ γὰρ οὐ γένος ἐστὶν φιλίων καὶ πολεμίων , ἀλλὰ τὰ πραττόμεν ἐξεργάζεται τούτων ἑκάτερον , τοὺς ἐχθρὰ ποιοῦντας ἐν ἐχθροῦ μέρει κολάζειν ἀπέδωκεν ὁ νόμος .
οὐκοῦν δεινόν , εἰ τοσούτων ὄντων ἐφ οἷς τοὺς ἄλλους ἔξεστιν ἀποκτιννύναι , μόνον ἀνθρώπων ἐκεῖνον μη δ ἐπὶ τούτοις ἐξέσται ἀποκτεῖναι 0 .
φέρε , ἂν δέ τι συμβῇ τοιοῦτον οἷον ἴσως ἤδη τῳ καὶ ἄλλῳ , ἀπαλλαγῇ μὲν ἐκ Θρᾴκης , ἐλθὼν δ εἰς πόλιν οἰκῇ που , τῆς μὲν ἐξουσίας μηκέτι κύριος ὢν δι ἧς πολλὰ ποιεῖ τῶν ἀπειρημένων ὑπὸ τῶν νόμων , τοῖς δ ἔθεσιν καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις ταῦτ ἐπιχειρῶν πράττειν , ἄλλο τι ἢ σιγῶντα δεήσει Χαρίδημον ἐᾶν αὑτὸν ὑβρίζειν 0 ;
οὐ γὰρ ἀποκτεῖναί γ ἀσφαλὲς οὐ δὲ τιμωρίαν λαβεῖν ἣν δίδωσ ὁ νόμος , διὰ τὸ ψήφισμα τουτί .
καὶ μὴν εἴ τις ἐκεῖν ὑπολαμβάνει , ποῦ δὲ γένοιτ ἂν ταῦτα ;
τί κωλύει κ ἀμὲ λέγειν , τίς δ ἂν ἀποκτείναι Χαρίδημον ;
ἀλλὰ μὴ τοῦτο σκοπῶμεν ·
ἀλλ ἐπειδήπερ ἐστὶ τὸ φεῦγον ψήφισμα οὐκ ἐπ ἤδη γεγενημένῳ τινὶ πράγματι , ἀλλ ἐπὶ τοιούτῳ ὃ μη δ εἰ γενήσεται μηδεὶς οἶδεν , τὸ μὲν τοῦ μέλλοντος ἔσεσθαι κοινὸν ἀμφοῖν ὑπαρχέτω , πρὸς δὲ τοῦθ ὑποθέντες ἀνθρωπίνως τὰς ἐλπίδας οὕτω σκοπῶμεν , ὡς τάχ ἄν , εἰ τύχοι , καὶ τούτων κ ἀκείνων συμβάντων .
λύσασι μὲν τοίνυν τὸ ψήφισμα , ἂν ἄρα συμβῇ τι παθεῖν ἐκείνῳ , εἰσὶν αἱ κατὰ τοὺς νόμους ὑπὲρ αὐτοῦ τιμωρίαι ·
ἐῶσι δέ , ἂν ἄρ ἐκεῖνος ζῶν ἀδικῇ τινα , ἀνῄρηται τοῖς ὑβριζομένοις ἡ μετὰ τῶν νόμων δίκη .
ὥστε πανταχῇ καὶ ἐναντίον ἐστὶ τοῖς νόμοις τὸ ψήφισμα καὶ λῦσαι συμφέρει .
καὶ ἐὰν φέροντα ἢ ἄγοντα βίᾳ ἀδίκως εὐθὺς ἀμυνόμενος κτείνῃ , νηποινεὶ τεθνάναι .
ἄλλα ταῦτ ἐφ οἷς ἔξεστι κτεῖναι .
ἐὰν ἄγοντα ἢ φέροντα βίᾳ ἀδίκως εὐθὺς ἀμυνόμενος κτείνῃ , νηποινεὶ τεθνάναι κελεύει .
θεάσασθε πρὸς Διὸς ὡς εὖ 0 ·
τῷ μὲν ὑπειπών , ἐφ οἷς ἐξεῖναι κτείνειν , προσγράψαι τὸ εὐθὺς ἀφεῖλε τὸν τοῦ βουλεύσασθαί τι κακὸν χρόνον 0 ·
τῷ δὲ ἀμυνόμενος γράψαι δηλοῖ τῷ πάσχοντι διδοὺς τὴν ἐξουσίαν , οὐκ ἄλλῳ τινί .
ὁ μὲν δὴ νόμος εὐθὺς ἀμυνομένῳ δέδωκεν ἀποκτιννύναι , ὁ δ οὐδὲν εἴρηκεν , ἀλλ ἁπλῶς ἐάν τις ἀποκτείνῃ , κ ἂν ὡς οἱ νόμοι διδόασιν 0 .
ἀλλὰ νὴ Δία συκοφαντοῦμεν τὸ πρᾶγμα ·
τίνα γὰρ οἴσει ἢ ἄξει βίᾳ ἀδίκως Χαρίδημος ;
πάντας ἀνθρώπους 0 .
ἴστε γὰρ δήπου τοῦθ ὅτι πάντες οἱ στράτευμ ἔχοντες , ὧν ἂν οἴωνται κρείττους ἔσεσθαι , ἄγουσι καὶ φέρουσι χρήματ αἰτοῦντες .
εἶτ οὐ δεινόν , ὦ γῆ καὶ θεοί , καὶ φανερῶς παράνομον , οὐ μόνον παρὰ τὸν γεγραμμένον νόμον , ἀλλὰ καὶ παρὰ τὸν κοινὸν ἁπάντων ἀνθρώπων , τὸν ἄγοντ ἢ φέροντα βίᾳ τ ἄμ ἐν πολεμίου μοίρᾳ μὴ ἐξεῖναί μοι ἀμύνεσθαι , εἴ γε μη δὲ τοῦτον τὸν τρόπον ἐξέσται Χαρίδημον ἀποκτεῖναι , ἀλλά , ἐὰν ἀδικῶν ἄγῃ καὶ φέρῃ βίᾳ τά τινος λῃζόμενος , ἀγώγιμος ὁ κτείνας ἔσται , τοῦ νόμου διδόντος , ἐὰν ἐπὶ τούτοις , ἀθῷον εἶναι 0 1 2 ;
ὃς ἂν ἄρχων ἢ ἰδιώτης αἴτιος ᾖ τὸν θεσμὸν συγχυθῆναι τόνδε , ἢ μεταποιήσῃ αὐτόν , ἄτιμον εἶναι καὶ παῖδας καὶ τὰ ἐκείνου .
ἠκούσατε μὲν τοῦ νόμου λέγοντος ἄντικρυς , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , ὃς ἂν ἄρχων ἢ ἰδιώτης αἴτιος ᾖ τὸν θεσμὸν συγχυθῆναι τόνδε , ἢ μεταποιήσῃ αὐτόν , ἄτιμος ἔστω καὶ οἱ παῖδες καὶ τὰ ἐκείνου .
ἆρ οὖν μικρὰν ἢ φαύλην πρόνοιαν ἔχειν ὑμῖν ὁ θεὶς τὸν νόμον δοκεῖ , ὅπως κύριος ἔσται καὶ μή τε συγχυθήσεται μή τ αὖ μεταποιηθήσεται ;
ἀλλ Ἀριστοκράτης οὑτοσὶ μικρὰ φροντίσας αὐτοῦ μεταποιεῖ καὶ συγχεῖ .
τί γὰρ ἄλλ ἐστὶν τὸ μεταποιεῖν ἢ ὅταν ἔξω τῶν τεταγμένων δικαστηρίων καὶ ὅρων , διδῷ τις τὰς τιμωρίας , καὶ τὸ λόγου τυχεῖν ἀναιρῶν ἐκδότους ποιῇ 0 ;
τί δ ἄλλο τὸ συγχεῖν ἢ ὅταν ἑξῆς οὑτωσὶ πάντα τ ἀναντία τῶν ἐν τοῖς νόμοις τις γεγραμμένων γράφῃ 0 ;
οὐ τοίνυν τούτους μόνον τοὺς νόμους , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , παραβέβηκεν , ἀλλὰ καὶ ἄλλους πολλοὺς οὓς οὐ παραγεγράμμεθα διὰ τὸ πλῆθος .
ἀλλ ἐν κεφαλαίῳ λέγω ·
ὁπόσοι νόμοι περὶ τῶν φονικῶν δικαστηρίων εἰσίν , καλεῖσθαι λέγοντες ἢ μαρτυρεῖν ἢ διόμνυσθαι τοὺς ἀγωνιζομένους ἢ ἄλλ ὁτιοῦν προστάττοντες , πάντας ὑπερβέβηκε τούτους καὶ πᾶσιν ἐναντίον εἴρηκεν τὸ ψήφισμα τουτί .
οὗ γὰρ οὐ κλῆσις , οὐ κρίσις , οὐ μαρτυρία συνειδότος , οὐ διωμοσία , ἀλλ ἀπ αἰτίας εὐθὺς ἡ τιμωρία γέγραπται , καὶ αὕτη ἣν ἀπαγορεύουσιν οἱ νόμοι , τί ἂν ἄλλο τις εἴποι ;
καίτοι ταῦτα πάντ ἐπὶ πέντε δικαστηρίοις γίγνεται προστεταγμένα τοῖς νόμοις .
νὴ Δία , ἴσως εἴποι τις ἄν , ἀλλὰ ταῦτα μὲν οὐδενός ἐστ ἄξι οὐ δὲ δικαίως εὑρημένα , ἃ δ ἔγραψεν οὗτος , δίκαια καὶ καλά .
ἀλλὰ τ οὐναντίον τούτου μὲν τοῦ ψηφίσματος οὐκ οἶδ εἴ τι δεινότερον γέγονεν πώποτ ἐν ὑμῖν , τούτων δὲ τῶν πάντων ὁπόσ ἐστὶ δικαστήρι ἐν ἀνθρώποις οὐδὲν οὔ τε σεμνότερον οὔ τε δικαιότερον φανήσεται .
βούλομαι δ εἰπεῖν διὰ βραχέων ἃ καὶ ζῆλόν τινα καὶ τιμὴν φέρει τῇ πόλει ῥηθέντα καὶ ἡδίους ἔσεσθ ἀκούσαντες .
ἄρξομαι δ ἐντεῦθεν ὅθεν μάλιστα μαθήσεσθε , ἐπὶ τὴν δωρειὰν ἐπανελθὼν ἣ τῷ Χαριδήμῳ δέδοται .
ἡμεῖς , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , Χαρίδημον ἐποιησάμεθα πολίτην , καὶ διὰ τῆς δωρειᾶς ταύτης μετεδώκαμεν αὐτῷ καὶ ἱερῶν καὶ ὁσίων καὶ νομίμων καὶ πάντων ὅσων περ αὐτοῖς μέτεστιν ἡμῖν .
πολλὰ μὲν δὴ παρ ἡμῖν ἐστι τοιαῦθ οἷ οὐχ ἑτέρωθι , ἓν δ οὖν ἰδιώτατον πάντων καὶ σεμνότατον , τὸ ἐν Ἀρείῳ πάγῳ δικαστήριον , ὑπὲρ οὗ τοσαῦτ ἔστιν εἰπεῖν καλὰ παραδεδομένα καὶ μυθώδη καὶ ὧν αὐτοὶ μάρτυρές ἐσμεν , ὅσα περὶ οὐδενὸς ἄλλου δικαστηρίου 0 ·
ὧν ὡσπερεὶ δείγματος εἵνεκ ἄξιόν ἐστιν ἓν ἢ δύ ἀκοῦσαι 0 .
τοῦτο μὲν τοίνυν τὰ παλαιά , ὡς ἡμῖν ἀκούειν παραδέδοται , ἐν μόνῳ τούτῳ τῷ δικαστηρίῳ δίκας φόνου θεοὶ καὶ δοῦναι καὶ λαβεῖν ἠξίωσαν καὶ δικασταὶ γενέσθαι διενεχθεῖσιν ἀλλήλοις , ὡς λόγος 0 ·
λαβεῖν μὲν Ποσειδῶν ὑπὲρ Ἁλιρροθίου τοῦ υἱοῦ παρ Ἄρεως , δικάσαι δ Εὐμενίσιν καὶ Ὀρέστῃ οἱ δώδεκα θεοί 0 .
καὶ τὰ μὲν δὴ παλαιὰ ταῦτα 0 ·
τὰ δ ὕστερον , τοῦτο μόνον τὸ δικαστήριον οὐχὶ τύραννος , οὐκ ὀλιγαρχία , οὐ δημοκρατία τὰς φονικὰς δίκας ἀφελέσθαι τετόλμηκεν , ἀλλὰ πάντες ἀσθενέστερον ἂν τὸ δίκαιον εὑρεῖν ἡγοῦνται περὶ τούτων αὐτοὶ τοῦ παρὰ τούτοις εὑρημένου δικαίου .
πρὸς δὲ τούτοις τοιούτοις οὖσιν , ἐνταυθοῖ μόνον οὐδεὶς πώποτ οὔ τε φεύγων ἁλοὺς οὔ τε διώκων ἡττηθεὶς ἐξήλεγξεν ὡς ἀδίκως ἐδικάσθη τὰ κριθέντα .
ταύτην τοίνυν τὴν φυλακὴν καὶ τὰς ἐν ταύτῃ νομίμους τιμωρίας παραβὰς ὁ γράφων τὸ ψήφισμα τοδὶ ζῶντι μὲν ἐξουσίαν γέγραφεν τῷ Χαριδήμῳ ποιεῖν ὅ τι ἂν βούληται , παθόντος δέ τι τοῖς οἰκείοις συκοφαντίαν δέδωκεν .
σκέψασθε γὰρ οὑτωσί .
ἴστε δήπου τοῦθ ἅπαντες , ὅτι ἐν Ἀρείῳ πάγῳ , οὗ δίδωσ ὁ νόμος καὶ κελεύει τοῦ φόνου δικάζεσθαι , πρῶτον μὲν διομεῖται κατ ἐξωλείας αὑτοῦ καὶ γένους καὶ οἰκίας ὅ τιν αἰτιώμενος εἰργάσθαι τι τοιοῦτον , εἶτ οὐ δὲ τὸν τυχόντα τιν ὅρκον ἀλλ ὃν οὐδεὶς ὄμνυσ ὑπὲρ οὐδενὸς ἄλλου , στὰς ἐπὶ τῶν τομίων κάπρου καὶ κριοῦ καὶ ταύρου , καὶ τούτων ἐσφαγμένων ὑφ ὧν δεῖ καὶ ἐν αἷς ἡμέραις καθήκει , ὥστε καὶ ἐκ τοῦ χρόνου καὶ ἐκ τῶν μεταχειριζομένων ἅπαν , ὅσον ἔσθ ὅσιον , πεπρᾶχθαι 0 1 2 .
καὶ μετὰ ταῦθ ὁ τὸν τοιοῦτον ὅρκον ὀμωμοκὼς οὔπω πεπίστευται , ἀλλ ἐὰν ἐξελεγχθῇ μὴ λέγων ἀληθῆ , τὴν ἐπιορκίαν ἀπενεγκάμενος τοῖς αὑτοῦ παισὶν καὶ τῷ γένει πλέον οὐ δ ὁτιοῦν ἕξει .
ἂν δὲ δόξῃ τὰ δίκαι ἐγκαλεῖν καὶ ἕλῃ τὸν δεδρακότα τοῦ φόνου , οὐ δ οὕτω κύριος γίγνεται τοῦ ἁλόντος , ἀλλ ἐκείνου μὲν οἱ νόμοι κύριοι κολάσαι καὶ οἷς προστέτακται , τῷ δ ἐπιδεῖν διδόντα δίκην ἔξεστιν , ἣν ἔταξ ὁ νόμος , τὸν ἁλόντα , πέρα δ οὐδὲν τούτου 0 1 2 .
καὶ τῷ μὲν διώκοντι ὑπάρχει ταῦτα , τῷ δὲ φεύγοντι τὰ μὲν τῆς διωμοσίας τ αὐτά , τὸν πρότερον δ ἔξεστιν εἰπόντα λόγον μεταστῆναι , καὶ οὔ θ ὁ διώκων οὔ θ οἱ δικάζοντες οὔ τ ἄλλος ἀνθρώπων οὐδεὶς κύριος κωλῦσαι 0 1 .
τί δήποτ , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , τοῦθ οὕτως ἔχει ;
ὅτι οἱ ταῦτ ἐξ ἀρχῆς τὰ νόμιμα διαθέντες , οἵτινές ποτ ἦσαν , εἴ θ ἥρωες εἴ τε θεοί , οὐκ ἐπέθεντο τοῖς ἀτυχήμασιν , ἀλλ ἀνθρωπίνως ἐπεκούφισαν , εἰς ὅσον εἶχε καλῶς , τὰς συμφοράς 0 1 .
ταῦτα μέντοι πάνθ οὕτω καλῶς καὶ νομίμως ἔχονθ ὁ γράφων τὸ ψήφισμα τουτὶ παραβεβηκὼς φαίνεται ·
ἓν γὰρ οὐ δ ὁτιοῦν ἔνι τούτων ἐν τῷ ψηφίσματι τῷ τούτου 0 .
καὶ πρῶτον μὲν παρ ἑνὸς τούτου δικαστηρίου καὶ τοὺς γεγραμμένους νόμους καὶ τ ἄγραφα νόμιμα τὸ ψήφισμ εἴρηται .
δεύτερον δ ἕτερον δικαστήριον τὸ τῶν ἀκουσίων φόνων φανήσεται συγχέων , τ οὐπὶ Παλλαδίῳ , καὶ τοὺς παρὰ τούτῳ νόμους παραβαίνων .
καὶ γὰρ ἐνταῦθ ὑπόκειται πρῶτον μὲν διωμοσία , δεύτερον δὲ λόγος , τρίτον δὲ γνῶσις τοῦ δικαστηρίου , ὧν οὐδέν ἐστιν ἐν τῷ τούτου ψηφίσματι .
ἂν δ ἁλῷ καὶ δοκῇ τ οὔργον εἰργάσθαι , οὔ θ ὁ διώκων τοῦ δεδρακότος κύριος οὔ τ ἄλλος οὐδεὶς πλὴν ὁ νόμος 0 .
τί οὖν ὁ νόμος κελεύει ;
τὸν ἁλόντ ἐπ ἀκουσίῳ φόνῳ ἔν τισιν εἰρημένοις χρόνοις ἀπελθεῖν τακτὴν ὁδόν , καὶ φεύγειν ἕως ἂν αἰδέσηταί τινα τῶν ἐν γένει τοῦ πεπονθότος 0 .
τηνικαῦτα δ ἥκειν δέδωκεν ἔστιν ὃν τρόπον , οὐχ ὃν ἂν τύχῃ , ἀλλὰ καὶ θῦσαι καὶ καθαρθῆναι καὶ ἄλλ ἄττα διείρηκεν ἃ χρὴ ποιῆσαι , ὀρθῶς , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , πάντα ταῦτα λέγων ὁ νόμος 0 .
καὶ γὰρ τὸ τῶν ἀκουσίων ἐλάττω τὴν τιμωρίαν ἢ τῶν ἑκουσίων τάξαι δίκαιον , καὶ τὸ παρασχόντ ἀσφάλειαν ἀπελθεῖν οὕτω προστάττειν φεύγειν ὀρθῶς ἐστιν ἔχον , καὶ τὸ τὸν κατιόνθ ὁσιοῦν καὶ καθαίρεσθαι νομίμοις τισί , καὶ τὸ τοὺς νόμους κυρίους ἁπάντων εἶναι , καὶ πάντα ταῦτ ἔχει καλῶς 0 1 .
ταῦτα τοίνυν ἅπαντα δικαίως οὕτω διορισθένθ ὑπὸ τῶν ἐξ ἀρχῆς νομοθετησάντων παρέβη γράφων τὸ ψήφισμ οὑτοσί .
ταῦτα μὲν δὴ δύο τηλικαῦτα καὶ τοιαῦτα δικαστήρια καὶ νόμιμ ἐκ παντὸς τοῦ χρόνου παραδεδομένα οὕτως ἀναιδῶς ὑπερπεπήδηκεν .
τρίτον δ ἕτερον πρὸς τούτοις δικαστήριον , ὃ πάντων ἁγιώτατα τούτων ἔχει καὶ φρικωδέστατα , ἄν τις ὁμολογῇ μὲν κτεῖναι , ἐννόμως δὲ φῇ δεδρακέναι 0 .
τοῦτο δ ἐστὶ τ οὐπὶ Δελφινίῳ .
δοκοῦσι γάρ μοι , ὦ ἄνδρες δικασταί , ζητῆσαι τοῦτο πρῶτον ἁπάντων οἱ περὶ τούτων ἐν ἀρχῇ τὰ δίκαι ὁρίσαντες , πότερ οὐδένα χρὴ φόνον ὅσιον εἶναι νομίζειν ἢ τινά γ ἔσθ ὅσιον νομιστέον , λογιζόμενοι δ ὅτι μητέρ Ὀρέστης ἀπεκτονὼς ὁμολογῶν θεῶν δικαστῶν τυχὼν ἀποφυγγάνει , νομίσαι δίκαιόν τιν εἶναι φόνον ·
οὐ γὰρ ἂν τά γε μὴ δίκαια θεοὺς ψηφίσασθαι 0 .
ὡς δὲ τοῦτ ἐνόμισαν , γράφουσιν ἤδη καὶ διορίζουσι σαφῶς ἐφ οἷς ἐξεῖναι ἀποκτιννύναι .
ἀλλ οὐχ οὗτος οὐδὲν ἀφεῖλεν , ἀλλ ἁπλῶς , ἐάν τις ἀποκτείνῃ Χαρίδημον , κ ἂν δικαίως , κ ἂν ὡς οἱ νόμοι διδόασιν , ἔκδοτον ποιεῖ .
καίτοι πᾶσίν εἰσι πράγμασι καὶ λόγοις δύο προσθῆκαι , ἡ τοῦ δικαίου καὶ ἀδίκου ·
ἃς ἅμα μὲν τ αὐτὸ πρᾶγμ οὐδὲν ἂν δύναιτο σχεῖν οὐ δὲ λόγος οὐδείς  πῶς γὰρ ἂν δίκαι ἅμα τ αὐτὰ καὶ μὴ γένοιτο ; 0
τὴν ἑτέραν δ ἕκαστον ἔχον δοκιμάζεται , κ ἂν μὲν τὴν ἄδικον φανῇ , πονηρὸν κρίνεται , ἂν δὲ τὴν δικαίαν , χρηστὸν καὶ καλόν 0 1 .
σὺ τοίνυν οὐδετέραν προσέθηκας τούτων , ἄν τις ἀποκτείνῃ γράφων ·