Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ἐπεὶ δὲ κατεῖδεν ὁ Μέτελλος ἐρημίαν περὶ τὸ βῆμα καὶ φυγὴν ἀγορᾶς τῶν ἐναντιουμένων , παντάπασι πεισθεὶς κρατεῖν ἐκέλευσεν ἀπιέναι πάλιν τοὺς ὁπλοφόρους , καὶ προσελθὼν κοσμίως αὐτὸς ἐπεχείρει πράττειν τὰ περὶ τὸν νόμον .
οἱ δὲ ἐναντίοι ταχέως ἀναλαβόντες ἑαυτοὺς ἐκ τῆς τροπῆς ἐπῄεσαν αὖθις ἐμβοήσαντες μέγα καὶ θαρραλέον , ὥστε τοῖς περὶ τὸν Μέτελλον ἐμπεσεῖν ταραχὴν καὶ δέος οἰομένοις ὅπλων ποθὲν εὐπορήσαντας αὐτοὺς ἐπιφέρεσθαι , καὶ μηθένα μένειν , ἀλλὰ φεύγειν ἅπαντας ἀπὸ τοῦ βήματος , οὕτω δὴ σκεδασθέντων ἐκείνων , τοῦ δὲ Κάτωνος προσελθόντος καὶ τὰ μὲν ἐπαινέσαντος , τὰ δὲ ἐπιρρώσαντος τὸν δῆμον , οἵ τε πολλοὶ παρετάξαντο παντὶ τρόπῳ καταλῦσαι τὸν Μέτελλον , ἥ τε σύγκλητος ἀθροισθεῖσα παρήγγειλεν ἀρχῆθεν βοηθεῖν τῷ Κάτωνι καὶ διαμάχεσθαι πρὸς τὸν νόμον , ὡς στάσιν ἐπεισάγοντα τῇ Ῥώμῃ καὶ πόλεμον ἐμφύλιον .
ὁ δὲ Μέτελλος αὐτὸς μὲν ἦν ἄτρεπτος καὶ θρασὺς ἔτι , ὁρῶν δὲ τοὺς περὶ αὐτὸν ἐκπεπληγμένους κομιδῆ τὸν Κάτωνα καὶ νομίζοντας ἄμαχον καὶ δυσεκβίαστον , αἰφνίδιον ἐξεπήδησεν εἰς τὴν ἀγοράν , καὶ συναγαγὼν τὸν δῆμον ἄλλα τε πολλὰ περὶ τοῦ Κάτωνος ἐπίφθονα διῆλθε , καὶ φεύγειν τὴν τυραννίδα βοῶν τὴν ἐκεῖνον καὶ τὴν κατὰ Πομπηΐου συνωμοσίαν , ἐφ ᾗ μετανοήσειν ταχὺ τὴν πόλιν ἀτιμάζουσαν ἄνδρα τοσοῦτον , ὥρμησεν εὐθὺς εἰς Ἀσίαν , ὡς ταῦτα πρὸς ἐκεῖνον κατηγορήσων .
ἦν οὖν δόξα μεγάλη τοῦ Κάτωνος ἄχθος οὐ μικρὸν ἀπεσκευασμένου τῆς δημαρχίας , καὶ τρόπον τινὰ τὴν Πομπηΐου δύναμιν ἐν Μετέλλῳ καθῃρηκότος .
ἔτι δὲ μᾶλλον εὐδοκίμησε τὴν σύγκλητον ὡρμημένην ἀτιμοῦν καὶ ἀποψηφίζεσθαι τὸν Μέτελλον οὐκ ἐάσας , ἀλλ ἐναντιωθεὶς καὶ παραιτησάμενος .
οἵ τε γὰρ πολλοὶ φιλανθρωπίας ἐποιοῦντο καὶ μετριότητος τὸ μὴ ἐπεμβῆναι τῷ ἐχθρῷ μη δὲ ἐνυβρίσαι κατὰ κράτος περιγενόμενον , τοῖς τε φρονίμοις ὀρθῶς ἐφαίνετο καὶ συμφερόντως μὴ παροξῦναι Πομπήϊον .
ἐκ τούτου Λεύκολλος ἐπανελθὼν ἐκ τῆς στρατείας , ἧς ἔδοξε τό τέλος καὶ τὴν δόξαν ἀφῃρῆσθαι Πομπήϊος , εἰς κίνδυνον ἦλθε τοῦ μὴ θριαμβεῦσαι , Γαΐου Μεμμίου καταστασιάζοντος αὐτὸν ἐν τῷ δήμῳ καὶ δίκας ἐπάγοντος , εἰς τὴν Πομπηΐου χάριν μᾶλλον ἢ κατὰ ἔχθος ἴδιον 0 1 .
ὁ δὲ Κάτων , οἰκειότητός τε πρὸς Λεύκολλον αὐτῷ γεγενημένης , ἔχοντα Σερβιλίαν τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ , καὶ τὸ πρᾶγμα δεινὸν ἡγούμενος , ἀντέστη τῷ Μεμμίῳ , καὶ πολλὰς ὑπέμεινε διαβολὰς καὶ κατηγορίας .
τέλος δὲ , τῆς ἀρχῆς ἐκβαλλόμενος ὡς τυραννίδος , τοσοῦτον ἐκράτησεν ὥστε τὸν Μέμμιον αὐτὸν ἀναγκάσαι τῶν δικῶν ἀποστῆναι καὶ φυγεῖν τὸν ἀγῶνα 0 .
λεύκολλος μὲν οὖν θριαμβεύσας ἔτι μᾶλλον ἐνεφύετο τῇ φιλίᾳ τοῦ Κάτωνος , ἔχων ἔρυμα καὶ πρόβλημα μέγα πρὸς τὴν Πομπηΐου δύναμιν .
πομπήϊος δὲ μέγας ἀπὸ τῆς στρατείας ἐπανιών , καὶ τῇ λαμπρότητι καὶ προθυμίᾳ τῆς ὑποδοχῆς πεποιθὼς οὐδὲν ἂν δεηθεὶς ἀποτυχεῖν τῶν πολιτῶν , πρ οὔπεμψεν ἀξιῶν τὰς ὑπατικὰς ἀρχαιρεσίας ἀναβαλέσθαι τὴν σύγκλητον , ὡς ἂν αὐτὸς παρὼν Πείσωνι συναρχαιρεσιάσῃ .
τῶν δὲ πλείστων ὑπεικόντων , οὐ τὴν ἀναβολὴν μέγιστον ὁ Κάτων ἡγούμενος , ἀλλὰ τὴν πεῖραν ἀποκόψαι καὶ τὴν ἐλπίδα τοῦ Πομπηΐου βουλόμενος , ἀντεῖπε καὶ μετέστησε τὴν βουλήν , ὥστε ἀποψηφίσασθαι .
τοῦτο τὸν Πομπήϊον οὐχ ἡσυχῇ διετάραξε ·
καὶ νομίζων οὐ μικρὰ προσπταίσειν τῷ Κάτωνι μὴ φίλῳ γενομένῳ , μετεπέμψατο Μουνάτιον , ἑταῖρον αὐτοῦ ·
καὶ δύο τοῦ Κάτωνος ἀδελφιδᾶς ἐπιγάμους ἔχοντος ᾔτει τὴν μὲν πρεσβυτέραν ἑαυτῷ γυναῖκα , τὴν δὲ νεωτέραν τῷ υἱῷ 0 1 .
τινὲς δέ φασιν οὐ τῶν ἀδελφιδῶν , ἀλλὰ τῶν θυγατέρων τὴν μνηστείαν γενέσθαι , τοῦ δὲ Μουνατίου ταῦτα πρὸς τὸν Κάτωνα καὶ τὴν γυναῖκα καὶ τὰς ἀδελφὰς φράσαντος , αἱ μὲν ὑπερηγάπησαν τὴν οἰκειότητα πρὸς τὸ μέγεθος καὶ τὸ ἀξίωμα τοῦ ἀνδρός , ὁ δὲ Κάτων οὔ τ ἐπισχὼν οὔ τε βουλευσάμενος , ἀλλὰ πληγεὶς εὐθὺς εἶπε ·
βάδιζε , Μουνάτιε , βάδιζε , καὶ λέγε πρὸς Πομπήϊον ὡς Κάτων οὐκ ἔστι διὰ τῆς γυναικωνίτιδος ἁλώσιμος , ἀλλὰ τὴν μὲν εὔνοιαν ἀγαπᾷ , καὶ τὰ δίκαια ποιοῦντι φιλίαν παρέξει πάσης πιστοτέραν οἰκειότητος , ὅμηρα δὲ οὐ προήσεται τῇ Πομπηΐου δόξῃ κατὰ τῆς πατρίδος .
ἐπὶ τούτοις ἤχθοντο μὲν αἱ γυναῖκες , ᾐτιῶντο δὲ οἱ φίλοι τοῦ Κάτωνος ὡς ἄγροικον ἅμα καὶ ὑπερήφανον τὴν ἀπόκρισιν 0 .
εἶτα μέντοι πράττων τινὶ τῶν φίλων ὑπατείαν ὁ Πομπήϊος ἀργύριον εἰς τὰς φυλὰς ἔπεμπε , καὶ περιβόητος ὁ δεκασμὸς ἦν , ἐν κήποις ἐκείνου τῶν χρημάτων ἀριθμουμένων .
εἰπόντος οὖν τοῦ Κάτωνος πρὸς τὰς γυναῖκας ὅτι τοιούτων ἦν κοινωνεῖν καὶ ἀναπίμπλασθαι πραγμάτων ἀνάγκη Πομπηΐῳ συναφθέντα δι οἰκειότητος , ὡμολόγουν ἐκεῖναι κάλλιον αὐτὸν βεβουλεῦσθαι διακρουσάμενον .
εἰ δὲ δεῖ πρὸς τὰ συμβάντα κρίνειν , τοῦ παντὸς ἔοικεν ὁ Κάτων ἁμαρτεῖν τὴν οἰκειότητα μὴ δεξάμενος , ἀλλ ἐάσας πρὸς Καίσαρα τραπέσθαι καὶ γῆμαι γάμον ὃς τὴν Πομπηΐου δύναμιν καὶ Καίσαρος εἰς τ αὐτὸ συνενεγκών ὀλίγου τὰ μὲν Ῥωμαίων ἀνέτρεψε πράγματα , τὴν δὲ πολιτείαν ἀνεῖλεν , ὧν οὐθὲν ἂν ἴσως συνέπεσεν , εἰ μὴ Κάτων τὰ μικρὰ τοῦ Πομπηΐου φοβηθεὶς ἁμαρτήματα τὸ μέγιστον περιεῖδεν , αὐτὸν ἑτέρῳ δύναμιν προσγενόμενον .
ταῦτα μὲν οὖν ἔμελλεν ἔτι .
λευκόλλου δὲ περὶ τῶν ἐν Πόντῳ διατάξεων στασιάσαντος πρὸς Πομπήϊον ἠξίουν γὰρ ἰσχύειν ἑκάτερος τὰ ὑφ αὐτοῦ γενόμενα , καὶ Λευκόλλῳ Κάτωνος ἀδικουμένῳ περιφανῶς προσαμύνοντος , ἐλαττούμενος ὁ Πομπήϊος ἐν συγκλήτῳ καὶ δημαγωγῶν , ἐπὶ νομὴν χώρας ἐκάλει τὸ στρατιωτικόν .
ὡς δὲ κ ἀνταῦθα Κάτων ἐνιστάμενος ἐξέκρουσε τὸν νόμον , οὕτω Κλωδίου τε περιείχετο , τοῦ τότε θρασυτάτου τῶν δημαγωγῶν , καὶ Καίσαρα προσήγετο , τρόπον τινὰ Κάτωνος αὐτοῦ παρασχόντος ἀρχήν .
ὁ γὰρ Καῖσαρ ἀπὸ τῆς ἐν Ἰβηρίᾳ , στρατηγίας ἐπανήκων ἅμα μὲν ὑπατείαν ἐβούλετο παραγγέλλειν , ἅμα δὲ ᾔτει θρίαμβον .
ἐπεὶ δὲ κατὰ νόμον ἔδει τοὺς μὲν ἀρχὴν μετιόντας παρεῖναι , τοὺς δὲ μέλλοντας εἰσελαύνειν θρίαμβον ἔξω τείχους ὑπομένειν , ἠξίου παρὰ τῆς βουλῆς αὐτῷ δοθῆναι δι ἑτέρων αἰτεῖσθαι τήν ἀρχήν .
βουλομένων δὲ πολλῶν ἀντέλεγεν ὁ Κάτων ὡς δὲ ᾔσθετο χαριζομένους τῷ Καίσαρι , λέγων ὅλην κατανάλωσε τήν ἡμέραν καὶ τήν βουλὴν οὕτως ἐξέκρουσε .
χαίρειν οὖν ἐάσας τὸν θρίαμβον ὁ Καῖσαρ εἰσελθὼν εὐθὺς εἴχετο Πομπηΐου καὶ τῆς ὑπατείας .
ἀποδειχθεὶς δὲ ὕπατος τήν τε Ἰουλίαν ἐνεγγύησεν αὐτῷ , καὶ συστάντες ἤδη μετ ἀλλήλων ἐπὶ τήν πόλιν ὁ μὲν εἰσέφερε νόμους τοῖς πένησι κληρουχίαν καὶ νομὴν χώρας διδόντας , ὁ δὲ παρῆν τοῖς νόμοις βοηθῶν .
οἱ δὲ περὶ Λεύκολλον καὶ Κικέρωνα Βύβλῳ τῷ ἑτέρῳ τῶν ὑπάτων συντάξαντες ἑαυτοὺς ἀντέπραττον , μάλιστα δὲ Κάτων , ἤδη μὲν ὑφορώμενος τήν Καίσαρος καὶ Πομπηΐου φιλίαν καὶ σύστασιν ἐπ οὐδενὶ δικαίῳ γεγενημένην , φοβεῖσθαι δὲ φάσκων οὐ τήν νομὴν τῆς χώρας , ἀλλ ὃν ἀντὶ ταύτης ἀπαιτήσουσι μισθὸν οἱ χαριζόμενοι καὶ δελεάζοντες τὸ πλῆθος . ?
ὡς δὲ ταῦτα λέγων τήν τε βουλὴν ὁμόψηφον εἶχε , καὶ τῶν ἐκτὸς ἀνθρώπων οὐκ ὀλίγοι παρίσταντο δυσχεραίνοντες τήν ἀτοπίαν τοῦ Καίσαρος ·
ἃ γὰρ οἱ θρασύτατοι δήμαρχοι καὶ ὀλιγωρότατοι πρὸς χάριν ἐπολιτεύοντο τῶν πολλῶν , ταῦτα ἀπ ἐξουσίας ὑπατικῆς , αἰσχρῶς καὶ ταπεινῶς ὑποδυόμενος τὸν δῆμον , ἔπραττε ·
φοβηθέντες οὖν ἐχώρουν διὰ βίας , καὶ πρῶτον μὲν αὐτῷ τῷ Βύβλῳ καταβαίνοντι κοπρίων ἐπεσκεδάσθη κόφινος , ἔπειτα τοῖς ῥαβδούχοις προσπεσόντες αὐτοῦ κατέκλασαν τὰς ῥάβδους ·
τέλος δὲ καὶ βελῶν φερομένων καὶ πολλῶν συντιτρωσκομένων ἔφυγον ἐξ ἀγορᾶς δρόμῳ μὲν οἱ λοιποὶ πάντες , ἔσχατος δὲ Κάτων ἀπῄει βάδην , μεταστρεφόμενος καὶ μαρτυρόμενος τοὺς πολίτας .
οὐ μόνον οὖν τήν διανομὴν ἐκύρωσαν , ἀλλὰ καὶ προσεψηφίσαντο τήν σύγκλητον ὀμόσαι πᾶσαν ἦ μὴν ἐπιβεβαιώσειν τὸν νόμον , καὶ βοηθήσειν ἄν τις τ ἀναντία πράττῃ , μεγάλα τάξαντες ἐπιτίμια κατὰ τῶν μὴ ὀμοσάντων .
ὤμνυσαν οὖν ἅπαντες ἐξ ἀνάγκης , τὸ Μετέλλου τοῦ παλαιοῦ πάθος ἐν νῷ λαμβάνοντες , ὃν εἰς νόμον ὅμοιον ὀμόσαι μὴ θελήσαντα περιεῖδεν ὁ δῆμος ἐκπεσόντα φυγῇ τῆς Ἰταλίας .
διὸ καὶ τὸν Κάτωνα πολλὰ μὲν αἱ γυναῖκες οἴκοι δακρύουσαι καθικέτευον εἶξαι καὶ ὀμόσαι , πολλὰ δὲ οἱ φίλοι καὶ συνήθεις , ὁ δὲ μάλιστα συμπείσας καὶ ἀγαγὼν ἐπὶ τὸν ὅρκον ἦν Κικέρων ὁ ῥήτωρ , παραινῶν καὶ διδάσκων ὡς τάχα μὲν οὐ δὲ δίκαιόν ἐστι τοῖς ἐγνωσμένοις κοινῇ μόνον οἴεσθαι δεῖν ἀπειθεῖν , ἐν δὲ ἀδυνάτῳ τῷ μεταστῆσαί τι τῶν γεγονότων ἀφειδεῖν ἑαυτοῦ παντάπασιν ἀνόητον καὶ μανικόν 0 ·
ἔσχατον δὲ κακῶν , εἰ δι ἣν ἅπαντα πράττει πόλιν ἀφεὶς καὶ προέμενος τοῖς ἐπιβουλεύουσιν ὥσπερ ἄσμενος ἀπαλλάξεται τῶν ὑπὲρ αὐτῆς ἀγώνων καὶ γὰρ εἰ μὴ Κάτων τῆς Ῥώμης , ἀλλ ἡ Ῥώμη δεῖται Κάτωνος , δέονται δὲ καὶ οἱ φίλοι πάντες 0 1 ·
ὧν αὑτὸν εἶναι πρῶτον ὁ Κικέρων ἔλεγεν , ἐπιβουλευόμενον ὑπὸ Κλωδίου διὰ δημαρχίας ἄντικρυς ἐπ αὐτὸν βαδίζοντος .
ὑπὸ τούτων φασὶ καὶ τοιούτων τὸν Κάτωνα λόγων καὶ δεήσεων μαλασσόμενον οἴκοι καὶ κατ ἀγοράν ἐκβιασθῆναι μόλις , καὶ προσελθεῖν πρὸς τὸν ὅρκον ἔσχατον ἁπάντων πλὴν ἑνὸς Φαωνίου τῶν φίλων καὶ συνήθων .
ἐπαρθεὶς οὖν ὁ Καῖσαρ ἄλλον εἰσέφερε νόμον , τὴν Καμπανίαν σχεδὸν ὅλην προσκατανέμοντα Τοῖς ἀπόροις καὶ πένησιν .
ἀντέλεγε δὲ οὐδεὶς πλὴν τοῦ Κάτωνος , καὶ τοῦτον ἀπὸ τοῦ βήματος ὁ Καῖσαρ εἷλκεν εἰς δεσμωτήριον , οὐδέν τι μᾶλλον ὑφιέμενον τῆς παρρησίας , ἀλλ ἐν τῷ βαδίζειν ἅμα περὶ τοῦ νόμου διαλεγόμενον καὶ παραινοῦντα παύσασθαι τοιαῦτα πολιτευομένους .
ἐπηκολούθει δὲ ἡ βουλὴ μετὰ κατηφείας , καὶ τοῦ δήμου τὸ βέλτιστον ἀγανακτοῦν σιωπῇ καὶ ἀχθόμενον , ὥστε τὸν Καίσαρα μὴ λανθάνειν βαρέως φέροντας , ἀλλὰ φιλονεικῶν καὶ περιμένων ὑπὸ τοῦ Κάτωνος ἐπίκλησιν γενέσθαι καὶ δέησιν προῆγεν .
ἐπεὶ δὲ ἐκεῖνος ἦν δῆλος οὐ δὲ μελλήσων τι ποιεῖν , ἡττηθεὶς ὑπὸ αἰσχύνης καὶ ἀδοξίας ὁ Καῖσαρ αὐτός τινα τῶν δημάρχων ὑφῆκε πείσας ἐξελέσθαι τὸν Κάτωνα .
τοῖς μέντοι νόμοις ἐκείνοις καὶ ταῖς χάρισι τιθασεύσαντες τὸν ὄχλον , ἐψηφίσαντο Καίσαρι μὲν Ἰλλυριῶν καὶ Γαλατίας ἀρχὴν ἁπάσης καὶ τέσσαρα τάγματα στρατιᾶς εἰς πενταετίαν , προλέγοντος Κάτωνος ὡς εἰς ἀκρόπολιν τὸν τύραννον αὐτοὶ ταῖς ἑαυτῶν ψήφοις ἱδρύουσι , Πόπλιον δὲ Κλώδιον ἐκ πατρικίων εἰς δημοτικοὺς παρανόμως μεταστήσαντες ἀπέδειξαν δήμαρχον , ἐπὶ μισθῷ τῇ Κικέρωνος ἐξελάσει πάντα πρὸς χάριν ἐκείνοις πολιτευόμενον , ὑπάτους δὲ Πείσωνά τε Καλπούρνιον , ὃς ἦν πατὴρ τῆς Καίσαρος γυναικός , καὶ Γαβίνιον Αὖλον , ἐκ τῶν Πομπηΐου κόλπων ἄνθρωπον , ὥς φασιν οἱ τὸν τρόπον αὐτοῦ καὶ τὸν βίον εἰδότες .
ἀλλὰ καίπερ οὕτως τὰ πράγματα κατειληφότες ἐγκρατῶς , καὶ τὸ μὲν χάριτι τῆς πόλεως , τὸ δὲ φόβῳ μέρος ὑφ ἑαυτοὺς ἔχοντες ὅμως ἐφοβοῦντο τὸν Κάτωνα , καὶ γάρ ἐν οἷς περιῆσαν αὐτοῦ τό γε χαλεπῶς καὶ μετὰ πόνων καὶ μὴ χωρὶς αἰσχύνης , ἀλλ ἐλεγχομένους βιάζεσθαι μόλις ἀνιαρὸν ἦν καὶ πρόσαντες 0 .
ὁ δὲ Κλώδιος οὐ δὲ Κικέρωνα καταλύσειν ἤλπιζε Κάτωνος παρόντος , ἀλλὰ τοῦτο διαμηχανώμενος πρῶτον , ὡς εἰς ἀρχὴν κατέστη , μετεπέμψατο τὸν Κάτωνα καὶ λόγους αὐτῷ προσήνεγκεν ὡς πάντων ἐκεῖνον ἡγούμενος ἄνδρα Ῥωμαίων καθαρώτατον ἔργῳ διδόναι πίστιν ἕτοιμός ἐστι ·
πολλῶν γὰρ αἰτουμένων τὴν ἐπὶ Κύπρον καὶ Πτολεμαῖον ἀρχὴν καὶ δεομένων ἀποσταλῆναι μόνον ἄξιον ἐκεῖνον ἡγεῖσθαι καὶ διδόναι τὴν χάριν ἡδέως 0 .
ἀνακραγόντος δὲ τοῦ Κάτωνος ὡς ἐνέδρα τὸ πρᾶγμα καὶ προπηλακισμός , οὐ χάρις ἐστίν , ὑπερηφάνως ὁ Κλώδιος καὶ ὀλιγώρως , οὐκοῦν , εἶπεν , εἰ μὴ χάριν ἔχεις , ἀνιώμενος πλεύσῃ , καὶ προσελθὼν εὐθὺς εἰς τὸν δῆμον ἐκύρωσε νόμῳ τὴν ἔκπεμψιν τοῦ Κάτωνος , ἐξιόντι δὲ οὐ ναῦν , οὐ στρατιώτην , οὐχ ὑπηρέτην ἔδωκε πλὴν ἢ δύο γραμματεῖς μόνον , ὧν ὁ μὲν κλέπτης καὶ παμπόνηρος , ἅτερος δὲ Κλωδίου πελάτης 0 1 2 .
ὡς δὲ μικρὸν ἔργον αὐτῷ Κύπρον καὶ Πτολεμαῖον ἀναθείς , ἔτι καὶ Βυζαντίων φυγάδας κατάγειν προσέταξε , βουλόμενος ὅτι πλεῖστον χρόνον ἐκποδὼν ἄρχοντος αὐτοῦ γενέσθαι τὸν Κάτωνα .
τοιαύτῃ δὲ καταληφθεὶς ἀνάγκῃ Κικέρωνι μὲν ἐλαυνομένῳ παρῄνεσε μὴ στασιάσαι μη δὲ εἰς ὅπλα καὶ φόνους τὴν πόλιν ἐμβαλεῖν , ἀλλ ὑπεκστάντα τῷ καιρῷ πάλιν γενέσθαι σωτῆρα τῆς πατρίδος , Κανίδιον δέ τινα τῶν φίλων προπέμψας εἰς Κύπρον ἔπειθε τὸν Πτολεμαῖον ἄνευ μάχης εἴκειν , ὡς οὔ τε χρημάτων οὔ τε τιμῆς ἐνδεᾶ βιωσόμενον ·
ἱερωσύνην γὰρ αὐτῷ τῆς ἐν Πάφῳ θεοῦ δώσειν τὸν δῆμον 0 .
αὐτὸς δὲ διέτριβεν ἐν Ῥόδῳ παρασκευαζόμενος ἅμα καὶ τὰς ἀποκρίσεις ἀναμένων .
ἐν δὲ τούτῳ Πτολεμαῖος ὁ Αἰγύπτου βασιλεὺς ὑπ ὀργῆς τινος καὶ διαφορᾶς πρὸς τοὺς πολίτας ἀπολελοιπὼς μὲν Ἀλεξάνδρειαν , εἰς δὲ Ῥώμην πλέων , ὡς Πομπηΐου καὶ Καίσαρος αὖθις αὑτὸν μετὰ δυνάμεως καταξόντων , ἐντυχεῖν τῷ Κάτωνι βουληθεὶς προσέπεμψεν , ἐλπίζων ἐκεῖνον ὡς αὑτὸν ἥξειν .
ὁ δὲ Κάτων ἐτύγχανε μὲν ὢν τότε περὶ κοιλίας κάθαρσιν , ἥκειν δὲ τὸν Πτολεμαῖον , εἰ βούλοιτο , κελεύσας πρὸς αὐτόν , ὡς δὲ ἦλθεν , οὔ τε ἀπαντήσας οὔ τε ὑπεξαναστάς , ἀλλ ὡς ἕνα τῶν ἐπιτυχόντων ἀσπασάμενος καὶ καθίσαι κελεύσας , πρῶτον αὐτοῖς τούτοις διετάραξε , θαυμάζοντα πρὸς τὸ δημοτικὸν καὶ λιτὸν αὑτοῦ τῆς κατασκευῆς τὴν ὑπεροψίαν καὶ βαρύτητα τοῦ ἤθους .
ἐπεὶ δὲ καὶ διαλέγεσθαι περὶ τῶν καθ αὑτὸν ἀρξάμενος ἠκροάσατο λόγων νοῦν πολὺν ἐχόντων καὶ παρρησίαν , ἐπιτιμῶντος αὐτῷ τοῦ Κάτωνος καὶ διδάσκοντος ὅσην εὐδαιμονίαν ἀπολιπὼν ὅσαις ἑαυτὸν ὑποτίθησι λατρείαις καὶ πόνοις καὶ δωροδοκίαις καὶ πλεονεξίαις τῶν ἐν Ῥώμῃ δυνατῶν , οὓς μόλις ἐξαργυρισθεῖσαν ἐμπλήσειν Αἴγυπτον , συμβουλεύοντος δὲ πλεῖν ὀπίσω καὶ διαλλάττεσθαι τοῖς πολίταις , αὑτοῦ δὲ καὶ συμπλεῖν καὶ συνδιαλλάττειν ἑτοίμως ἔχοντος , οἷον ἐκ μανίας τινὸς ἢ παρακοπῆς ὑπὸ τῶν λόγων ἔμφρων καθιστάμενος , καὶ κατανοῶν τὴν ἀλήθειαν καὶ τὴν σύνεσιν τοῦ ἀνδρός , ὥρμησε μὲν χρῆσθαι τοῖς ἐκείνου λογισμοῖς , ἀνατραπεὶς δὲ ὑπὸ τῶν φίλων αὖθις ἅμα τῷ πρῶτον ἐν Ῥώμῃ γενέσθαι καὶ θύραις ἑνὸς ἄρχοντος προσελθεῖν ἔστενε τὴν αὑτοῦ κακοβουλίαν , ὡς οὐκ ἀνδρὸς ἀγαθοῦ λόγων , θεοῦ δὲ μαντείας καταφρονήσας .
ι δὲ ἐν Κύπρῳ Πτολεμαῖος εὐτυχίᾳ τινὶ τοῦ Κάτωνος ἑαυτὸν φαρμάκοις ἀπέκτεινε , πολλῶν δὲ χρημάτων ἀπολελεῖφθαι λεγομένων , αὐτὸς μὲν ἔγνω πλεῖν εἰς Βυζαντίους , πρὸς δὲ τὴν Κύπρον ἐξέπεμψε τὸν ἀδελφιδοῦν Βροῦτον , οὐ πάνυ τι πιστεύων τῷ Κανιδίῳ .
τοὺς δὲ φυγάδας διαλλάξας καὶ καταλιπὼν ἐν ὁμονοίᾳ τὸ Βυζαντίον , οὕτως εἰς Κύπρον ἔπλευσεν .
οὔσης δὲ πολλῆς καὶ βασιλικῆς ἐν ἐκπώμασι καὶ τραπέζαις καὶ λίθοις καὶ πορφύραις κατασκευῆς , ἣν ἔδει πραθεῖσαν ἐξαργυρισθῆναι , πάντα βουλόμενος ἐξακριβοῦν καὶ πάντα κατατείνειν εἰς ἄκραν τιμὴν καὶ πᾶσιν αὐτὸς παρεῖναι καὶ προσάγειν τὸν ἔσχατον ἐκλογισμόν , οὐ δὲ τοῖς ἐθάσι τῆς ἀγορᾶς ἐπίστευεν , ἀλλὰ ὑπονοῶν ὁμοῦ πάντας , ὑπηρέτας , κήρυκας , ὠνητάς , φίλους , τέλος αὐτὸς ἰδίᾳ τοῖς ὠνουμένοις διαλεγόμενος καὶ προσβιβάζων ἕκαστον , οὕτω τὰ πλεῖστα τῶν ἀγορασμάτων ἐπώλει .
διὸ τοῖς τε ἄλλοις φίλοις ὡς ἀπιστῶν προσέκρουσε , καὶ τὸν συνηθέστατον ἁπάντων Μουνάτιον εἰς ὀργὴν ὀλίγου δεῖν ἀνήκεστον γενομένην ἐνέβαλεν , ὥστε καὶ Καίσαρι γράφοντι λόγον κατὰ τοῦ Κάτωνος πικροτάτην τοῦτο τὸ μέρος τῆς κατηγορίας διατριβὴν παρασχεῖν .
ὁ μέντοι Μουνάτιος οὐκ ἀπιστίᾳ τοῦ Κάτωνος , ἀλλ ἐκείνου μὲν ὀλιγωρίᾳ πρὸς αὐτὸν , αὐτοῦ δέ τινι ζηλοτυπίᾳ πρὸς τὸν Κανίδιον ἱστορεῖ γενέσθαι τὴν ὀργήν 0 .
καὶ γὰρ αὐτὸς σύγγραμμα περὶ τοῦ Κάτωνος ἐξέδωκεν , ᾧ μάλιστα Θρασέας ἐπηκολούθησε .
λέγει δὲ ὕστερος μὲν εἰς Κύπρον ἀφικέσθαι καὶ λαβεῖν παρημελημένην ξενίαν , ἐλθὼν δὲ ἐπὶ θύρας ἀπωσθῆναι , σκευωρουμένου τι τοῦ Κάτωνος οἴκοι σὺν τῷ Κανιδίῳ , μεμψάμενος δὲ μετρίως οὐ μετρίας τυχεῖν ἀποκρίσεως , ὅτι κινδυνεύει τὸ λίαν φιλεῖν , ὥς φησι Θεόφραστος , αἴτιον τοῦ μισεῖν γίνεσθαι πολλάκις ·
ἐπεὶ καὶ σύ , φάναι , τῷ μάλιστα φιλεῖν ἧττον οἰόμενος ἢ προσήκει τιμᾶσθαι χαλεπαίνεις .
κανιδίῳ δὲ καὶ δι ἐμπειρίαν χρῶμαι καὶ διὰ πίστιν ἑτέρων μᾶλλον , ἐξ ἀρχῆς μὲν ἀφιγμένῳ , καθαρῷ δὲ φαινομένῳ 0 .
ταῦτα μέντοι μόνον αὐτῷ μόνῳ διαλεχθέντα τὸν Κάτωνα πρὸς τὸν Κανίδιον ἐξενεγκεῖν .
αἰσθόμενος οὖν αὐτὸς οὔ τε ἐπὶ δεῖπνον ἔτι φοιτᾶν οὔ τε σύμβουλος ὑπακούειν καλούμενος , ἀπειλοῦντος δὲ τοῦ Κάτωνος , ὥσπερ εἰώθασι τῶν ἀπειθούντων , ἐνέχυρα λήψεσθαι , μηδὲν φροντίσας ἐκπλεῦσαι καὶ πολὺν χρόνον ἐν ὀργῇ διατελεῖν 0 ·
χρόνον ἐν ὀργῇ διατελεῖν 0 ·
εἶτα τῆς Μαρκίας ἔτι γὰρ συνῷκει τῷ Κάτωνι διαλεχθείσης , τυχεῖν μὲν ὑπὸ Βάρκα κεκλημένους ἐπὶ δεῖπνον , εἰσελθόντα δὲ ὕστερον τὸν Κάτωνα , τῶν ἄλλων κατακειμένων , ἐρωτᾶν ὅπου κατακλιθείη .
τοῦ δὲ Βάρκα κελεύσαντος ὅπου βούλεται , περιβλεψάμενον εἰπεῖν ὅτι παρὰ Μουνάτιον καὶ περιελθόντα πλησίον αὐτοῦ κατακλιθῆναι , πλέον δὲ μηθὲν φιλοφρονήσασθαι παρὰ τὸ δεῖπνον 0 .
ἀλλὰ πάλιν τῆς Μαρκίας δεομένης τὸν μὲν Κάτωνα γράψαι πρὸς αὐτὸν , ὡς ἐντυχεῖν τι βουλόμενον , αὐτὸς δὲ ἥκειν ἕωθεν εἰς τὴν οἰκίαν καὶ ὑπὸ τῆς Μαρκίας κατασχεθῆναι μέχρι πάντες ἀπηλλάγησαν , οὕτω δὲ εἰσελθόντα τὸν Κάτωνα καὶ περιβαλόντα τὰς χεῖρας ἀμφοτέρας ἀσπάσασθαι καὶ φιλοφρονεῖσθαι 0 .
ταῦτα μὲν οὖν οὐχ ἧττον οἰόμενοι τῶν ὑπαίθρων καὶ μεγάλων πράξεων πρὸς ἔνδειξιν ἤθους καὶ κατανόησιν ἔχειν τινὰ σαφήνειαν ἐπὶ πλέον διήλθομεν .
τῷ δὲ Κάτωνι συνήχθη μὲν ἀργυρίου τάλαντα μικρὸν ἑπτακισχιλίων ἀποδέοντα , δεδιὼς δὲ τοῦ πλοῦ τὸ μῆκος ἀγγεῖα πολλὰ κατασκευάσας , ὧν ἕκαστον ἐχώρει δύο τάλαντα καὶ δραχμὰς πεντακοσίας , καλώδιον ἑκάστῳ μακρὸν προσήρτησεν , οὗ τῇ ἀρχῇ προσείχετο φελλὸς εὐμεγέθης , ὅπως , εἰ ῥαγείη τὸ πλοῖον , ἔχων διὰ βυθοῦ τὸ ἄρτημα σημαίνοι τὸν τόπον .
τὰ μὲν οὖν χρήματα πλὴν ὀλίγων τινῶν ἀσφαλῶς διεκομίσθη , λόγους δὲ πάντων ὧν διῴκησε γεγραμμένους ἐπιμελῶς ἔχων ἐν δυσὶ βιβλίοις οὐδέτερον ἔσωσεν , ἀλλὰ τὸ μὲν ἀπελεύθερος αὐτοῦ κομίζων ὄνομα Φιλάργυρος ἐκ Κεγχρεῶν ἀναχθεὶς ἀνετράπη καὶ συναπώλεσε τοῖς φορτίοις , τὸ δὲ αὐτὸς ἄχρι Κερκύρας φυλάξας ἐν ἀγορᾷ κατεσκήνωσε ·
τῶν δὲ ναυτῶν διὰ τὸ ῥιγοῦν πυρὰ πολλὰ καιόντων τῆς νυκτός ἥφθησαν αἱ σκηναί καὶ τὸ βιβλίον ἠφανίσθη .
τοὺς μὲν οὖν ἐχθροὺς καὶ συκοφάντας ἐπιστομιεῖν ἤμελλον οἱ βασιλικοὶ διοικηταὶ παρόντες , ἄλλως δὲ τῷ Κάτωνι τὸ πρᾶγμα δηγμὸν ἤνεγκεν .
οὐ γὰρ εἰς πίστιν ὑπὲρ αὑτοῦ τοὺς λόγους , ἀλλὰ παράδειγμα τοῖς ἄλλοις ἀκριβείας ἐξενεγκεῖν φιλοτιμούμενος ἐνεμεσήθη .
περαιωθεὶς δὲ ταῖς ναυσὶν οὐκ ἔλαθε τοὺς Ῥωμαίους , ἀλλὰ πάντες μὲν ἄρχοντες καὶ ἱερεῖς , πᾶσα δὲ ἡ βουλή , πολὺ δὲ τοῦ δήμου μέρος ἀπήντων πρὸς τὸν ποταμόν , ὥστε τὰς ὄχθας ἀμφοτέρας ἀποκεκρύφθαι καὶ θριάμβου μηδὲν ὄψει καὶ φιλοτιμίᾳ λείπεσθαι τὸν ἀνάπλουν αὐτοῦ 0 .
καίτοι σκαιὸν ἐνίοις τοῦτο ἐφαίνετο καὶ αὔθαδες , ὅτι τῶν ὑπάτων καὶ τῶν στρατηγῶν παρόντων οὔ τε ἀπέβη πρὸς αὐτούς οὔ τε ἐπέσχε τὸν πλοῦν , ἀλλὰ ῥοθίῳ τὴν ὄχθην παρεξελαύνων ἐπὶ νεὼς ἑξήρους βασιλικῆς οὐκ ἀνῆκε πρότερον ἢ καθορμίσαι τὸν στόλον εἰς τὸ νεώριον 0 .
οὐ μὴν ἀλλὰ τῶν χρημάτων παρακομιζομένων δι ἀγορᾶς ὅ τε δῆμος ἐθαύμαζε τὸ πλῆθος , ἥ τε βουλὴ συναχθεῖσα μετὰ τῶν πρεπόντων ἐπαίνων ἐψηφίσατο τῷ Κάτωνι , στρατηγίαν ἐξαίρετον δοθῆναι καὶ τὰς θέας αὐτὸν ἐν ἐσθῆτι περιπορφύρῳ θεάσασθαι .
ταῦτα μὲν οὖν ὁ Κάτων παρῃτήσατο , Νικίαν δὲ τὸν οἰκονόμον τῶν βασιλικῶν ἐλεύθερον ἔπεισε τὴν βουλὴν ἀφεῖναι , μαρτυρήσας ἐπιμέλειαν καὶ πίστιν .
ὑπάτευε δὲ Φίλιππος ὁ πατὴρ τῆς Μαρκίας , καὶ τρόπον τινὰ τὸ ἀξίωμα τῆς ἀρχῆς καὶ ἡ δύναμις εἰς Κάτωνα περιῆλθεν , οὐκ ἐλάττονα τοῦ συνάρχοντος δι ἀρετὴν ἢ δι οἰκειότητα τοῦ Φιλίππου τῷ Κάτωνι τιμὴν προστιθέντος .
ἐπεὶ δὲ Κικέρων ἐκ τῆς φυγῆς , ἣν ἔφυγεν ὑπὸ Κλωδίου , κατελθών καὶ δυνάμενος μέγα τὰς δημαρχικὰς δέλτους , ἃς ὁ Κλώδιος ἔθηκεν ἀναγράψας εἰς τὸ Καπιτώλιον , ἀπέσπασε βίᾳ καὶ καθεῖλε τοῦ Κλωδίου μὴ παρόντος , ἐπὶ τούτοις δὲ βουλῆς ἀθροισθείσης καὶ τοῦ Κλωδίου κατηγοροῦντος ἔλεγε παρανόμως τῷ Κλωδίῳ τῆς δημαρχίας γενομένης ἀτελῆ καὶ ἄκυρα δεῖν εἶναι τὰ τότε πραχθέντα καὶ γραφέντα , προσέκρουσεν ὁ Κάτων αὐτῷ λέγοντι , καὶ τέλος ἀναστὰς ἔφη τῆς μὲν Κλωδίου πολιτείας μηδὲν ὑγιὲς μη δὲ χρηστὸν ὅλως νομίζειν , εἰ δὲ ἀναιρεῖ τις ὅσα δημαρχῶν ἔπραξεν , ἀναιρεῖσθαι πᾶσαν αὐτοῦ τὴν περὶ Κύπρον πραγματείαν καὶ μὴ γεγονέναι τὴν ἀποστολὴν νόμιμον ἄρχοντος παρανόμου ψηφισαμένου ·
παρανόμως μὲν οὐ δήμαρχον αἱρεθῆναι τὸν Κλώδιον ἐκ πατρικίων μεταστάντα νόμου διδόντος εἰς δημοτικὸν οἶκον , εἰ δὲ μοχθηρὸς , ὥσπερ ἄλλοι , γέγονεν ἄρχων , αὐτὸν εὐθύνειν τὸν ἀδικήσαντα , μὴ λύειν τὴν συναδικηθεῖσαν ἀρχὴν εἶναι προσῆκον , ἐκ τούτου δι ὀργῆς ὁ Κικέρων ἔσχε τὸν Κάτωνα , καὶ φίλῳ χ ρώμενος ἐπαύσατο χρόνον πολύν εἶτα μέντοι διηλλάγησαν 0 .
ἐκ τούτου Πομπήϊος καὶ Κράσσος ὑπερβαλόντι τὰς Ἄλπεις Καίσαρι συγγενόμενοι γνώμην ἐποιήσαντο κοινῇ δευτέραν ὑπατείαν μετιέναι , καὶ καταστάντες εἰς αὐτὴν Καίσαρι μὲν τῆς ἀρχῆς ἄλλον τοσοῦτον ἐπιψηφίζεσθαι χρόνον , αὑτοῖς δὲ τῶν ἐπαρχιῶν τὰς μεγίστας καὶ χρήματα καὶ στρατιωτικὰς δυνάμεις , ὅπερ ἦν ἐπὶ νεμήσει τῆς ἡγεμονίας καὶ καταλύσει τῆς πολιτείας συνωμοσία 0 .
πολλῶν δὲ καὶ ἀγαθῶν ἀνδρῶν μετιέναι τὴν ἀρχὴν τότε παρασκευαζομένων , τοὺς μὲν ἄλλους ὀφθέντες ἐν ταῖς παραγγελίαις ἀπέτρεψαν , μόνον δὲ Λεύκιον Δομίτιον Πορκίᾳ συνοικοῦντα τῇ ἀδελφῇ Κάτων ἔπεισε μὴ ἐκστῆναι μη δὲ ὑφέσθαι , τοῦ ἀγῶνος οὐ περὶ ἀρχῆς ὄντος , ἀλλὰ περὶ τῆς Ῥωμαίων ἐλευθερίας .
καὶ μέντοι καὶ λόγος ἐχώρει διὰ τοῦ σωφρονοῦντος ἔτι τῆς πόλεως μέρους , ὡς οὐ περιοπτέον , εἰς τ αὐτὸ τῆς Κράσσου καὶ Πομπηΐου δυνάμεως συνελθούσης , παντάπασιν ὑπέρογκον καὶ βαρεῖαν τὴν ἀρχὴν γενομένην , ἀλλ ἀφαιρετέον αὐτῆς τὸν ἕτερον .
καὶ συνίσταντο πρὸς τὸν Δομίτιον παρορμῶντες καὶ παραθαρρύνοντες ἀντιλαμβάνεσθαι ·
πολλοὺς γὰρ αὐτῷ καὶ τῶν σιωπώντων διὰ δέος ἐν ταῖς ψήφοις ὑπάρξειν .
τοῦτο δὴ δείσαντες οἱ περὶ τὸν Πομπήϊον ὑφεῖσαν ἐνέδραν τῷ Δομιτίῳ καταβαίνοντι ὄρθριον ὑπὸ λαμπάδων εἰς τὸ πεδίον , καὶ πρῶτος μὲν ὁ προφαίνων ἐπιστὰς τῷ Δομιτίῳ πληγεὶς καὶ πεσὼν ἀπέθανε ·
μετὰ δὲ τοῦτον ἤδη καὶ τῶν ἄλλων συντιτρωσκομένων ἐγίνετο φυγὴ πλὴν Κάτωνος καὶ Δομιτίου .
κατεῖχε γὰρ αὐτὸν ὁ Κάτων , καίπερ αὐτὸς εἰς τὸν βραχίονα τετρωμένος , καὶ παρεκελεύετο μένειν καὶ μὴ προλιπεῖν , ἕως ἐμπνέωσι , τὸν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας ἀγῶνα πρὸς τοὺς τυράννους , οἳ τίνα τρόπον χρήσονται τῇ ἀρχῇ δηλοῦσι διὰ τηλικούτων ἀδικημάτων ἐπ αὐτὴν βαδίζοντες .
οὐχ ὑποστάντος δὲ τοῦ Δομιτίου τὸ δεινόν , ἀλλ εἰς τὴν οἰκίαν καταφυγόντος , ᾑρέθησαν μὲν ὕπατοι Πομπήϊος καὶ Κράσσος , οὐκ ἀπέκαμε δὲ ὁ Κάτων , ἀλλ αὐτὸς προελθὼν στρατηγίαν μετῄει , βουλόμενος ὁρμητήριον ἔχειν τῶν πρὸς ἐκείνους ἀγώνων καὶ πρὸς ἄρχοντας ἀντικαθίστασθαι μὴ ἰδιώτης , οἱ δὲ καὶ τοῦτο δείσαντες , ὡς τῆς στρατηγίας ἀξιομάχου διὰ Κάτωνα πρὸς τὴν ὑπατείαν γενησομένης , πρῶτον μὲν ἐξαίφνης καὶ τῶν πολλῶν ἀγνοούντων βουλὴν συναγαγόντες ἐψηφίσαντο τοὺς αἱρεθέντας στρατηγοὺς εὐθὺς ἄρχειν καὶ μὴ διαλιπόντας τὸν νόμιμον χρόνον , ἐν ᾧ δίκαι τοῖς δεκάσασι τὸν δῆμον ἦσαν .
ἔπειτα διὰ τοῦ ψηφίσματος τὸ διδόναι ἀνυπεύθυνον κατασκευάσαντες ὑπηρέτας αὑτῶν καὶ φίλους ἐπὶ τὴν στρατηγίαν προῆγον , αὐτοὶ μὲν διδόντες ἀργύριον , αὐτοὶ δὲ ταῖς ψήφοις φερομέναις ἐφεστῶτες .
ὡς δὲ καὶ τούτων ἡ Κάτωνος ἀρετὴ καὶ δόξα περιῆν , ὑπ αἰδοῦς τῶν πολλῶν ἐν δεινῷ πολλῷ τιθεμένων ἀποδόσθαι Κάτωνα ταῖς ψήφοις , ὃν καλῶς εἶχε πρίασθαι τῇ πόλει στρατηγόν , ἥ τε πρώτη κληθεῖσα τῶν φυλῶν ἐκεῖνον ἀπέδειξεν , ἐξαίφνης ὁ Πομπήϊος βροντῆς ἀκηκοέναι ψευσάμενος αἴσχιστα διέλυσε τὴν ἐκκλησίαν , εἰθισμένων ἀφοσιοῦσθαι τὰ τοιαῦτα καὶ μηδὲν ἐπικυροῦν διοσημίας γενομένης .
αὖθις δὲ πολλῷ χρησάμενοι τῷ δεκασμῷ , τοὺς βελτίστους ὤσαντες ἐκ τοῦ πεδίου βίᾳ διεπράξαντο Βατίνιον ἀντὶ Κάτωνος αἱρεθῆναι στρατηγόν .
ἔνθα δὴ λέγεται τοὺς μὲν οὕτω παρανόμως καὶ ἀδίκως θεμένους τὴν ψῆφον εὐθὺς ὥσπερ ἀποδράντας οἴχεσθαι , τοῖς δὲ ἄλλοις συνισταμένοις καὶ ἀγανακτοῦσι δημάρχου τινὸς αὐτόθι παρασχόντος ἐκκλησίαν καταστάντα τὸν Κάτωνα ἅπαντα μὲν ὥσπερ ἐκ θεῶν ἐπίπνουν τὰ μέλλοντα τῇ πόλει προειπεῖν , παρορμῆσαι δὲ τοὺς πολίτας ἐπὶ Πομπήϊον καὶ Κράσσον ὡς τοιαῦτα συνειδότας αὑτοῖς , καὶ τοιαύτης ἁπτομένους πολιτείας δι ἣν ἔδεισαν Κάτωνα , μὴ στρατηγὸς αὑτῶν περιγένηται .
τέλος δὲ ἀπιόντα εἰς τὴν οἰκίαν πρ οὔπεμψε πλῆθος τοσοῦτον ὅσον οὐ δὲ σύμπαντας ἅμα τοὺς ἀποδεδειγμένους στρατηγούς 0 .
γαΐου δὲ Τρεβωνίου γράψαντος νόμον ὑπὲρ νομῆς ἐπαρχιῶν τοῖς ὑπάτοις , ὥστε τὸν μὲν Ἰβηρίαν ἔχοντα καὶ Λιβύην ὑφ αὑτῷ , τὸν δὲ Συρίαν καὶ Αἴγυπτον , οἷς βούλοιντο πολεμεῖν καὶ καταστρέφεσθαι ναυτικαῖς καὶ πεζικαῖς δυνάμεσιν ἐπιόντας , οἱ μὲν ἄλλοι τὴν ἀντίπραξιν καὶ κώλυσιν ἀπεγνωκότες ἐξέλιπον καὶ τὸ ἀντειπεῖν , Κάτωνι δὲ ἀναβάντι πρὸ τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τὸ βῆμα καὶ βουλομένῳ λέγειν μόλις ὡρῶν δυεῖν λόγον ἔδωκαν 0 .
ὡς δὲ πολλὰ λέγων καὶ διδάσκων καὶ προθεσπίζων κατανάλωσε τὸν χρόνον , οὐκέτι λέγειν αὐτὸν εἴων , ἀλλ ἐπιμένοντα κατέσπασεν ὑπηρέτης προσελθών .
ὡς δὲ καὶ κάτωθεν ἱστάμενος ἐβόα καὶ τοὺς ἀκούοντας καὶ συναγανακτοῦντας εἶχε , πάλιν ὁ ὑπηρέτης ἐπιλαβόμενος καὶ ἀγαγὼν αὐτὸν ἔξω τῆς ἀγορᾶς κατέστησε .
καὶ οὐκ ἔφθη πρῶτον ἀφεθείς , καὶ πάλιν ἀναστρέψας ἵετο πρὸς τὸ βῆμα μετὰ κραυγῆς ἐγκελευόμενος τοῖς πολίταις ἀμύνειν .
πολλάκις δὲ τούτου γενομένου περιπαθῶν ὁ Τρεβώνιος ἐκέλευσεν αὐτὸν εἰς τὸ δεσμωτήριον ἄγεσθαι καὶ πλῆθος ἐπηκολούθει λέγοντος ἅμα σὺν τῷ βαδίζειν ἀκροώμενον , ὥστε δείσαντα τὸν Τρεβώνιον ἀφεῖναι .
κ ἀκείνην μὲν οὕτω τὴν ἡμέραν ὁ Κάτων κατανάλωσε ·
ταῖς δ ἐφεξῆς οὓς μὲν δεδιξάμενοι τῶν πολιτῶν , οὓς δὲ συσκευασάμενοι χάρισι καὶ δωροδοκίαις , ἕνα δὲ τῶν δημάρχων Ἀκύλλιον ὅπλοις εἴρξαντες ἐκ τοῦ βουλευτηρίου προελθεῖν , αὐτὸν δὲ τὸν Κάτωνα βροντὴν γεγονέναι βοῶντα τῆς ἀγορᾶς ἐκβαλόντες , οὐκ ὀλίγους δὲ τρώσαντες , ἐνίων δὲ καὶ πεσόντων , βίᾳ τὸν νόμον ἐκύρωσαν , ὥστε πολλοὺς συστραφέντας ὀργῇ τοὺς Πομπηΐου βάλλειν ἀνδριάντας .
ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἐπελθὼν ὁ Κάτων διεκώλυσε ·
τῷ δὲ Καίσαρι πάλιν νόμου γραφομένου περὶ τῶν ἐπαρχιῶν καὶ τῶν στρατοπέδων , οὐκέτι πρὸς τὸν δῆμον ὁ Κάτων , ἀλλὰ πρὸς αὐτὸν τραπόμενος Πομπήϊον ἐμαρτύρατο καὶ πρ οὔλεγεν ὡς ἐπὶ τὸν αὑτοῦ τράχηλον ἀναλαμβάνων Καίσαρα νῦν μὲν οὐκ οἶδεν , ὅταν δὲ ἄρχηται βαρύνεσθαι καὶ κρατεῖσθαι μή τε ἀποθέσθαι δυνάμενος μή τε φέρειν ὑπομένων , εἰς τὴν πόλιν ἐμπεσεῖται σὺν αὐτῷ , καὶ μεμνήσεται τότε τῶν Κάτωνος παραινέσεων , ὡς οὐδὲν ἧττον ἐν αὐταῖς τὸ Πομπηΐου συμφέρον ἐνῆν ἢ τὸ καλὸν καὶ δίκαιον 0 .