Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
οἱ δὲ πρεσβύτατοι καὶ δημοτικώτατοι τ οὐναντίον ἠξίουν οὐ χαλεπὸν οὐ δὲ βαρύν , ἀλλὰ πρᾷον καὶ φιλάνθρωπον ὑπὸ τῆς ἐξουσίας ἔσεσθαι τόν δῆμον ·
οὐ γὰρ καταφρονοῦντι τῆς βουλῆς , ἀλλ οἰομένῳ καταφρονεῖσθαι τιμὴν καὶ παραμυθίαν γενήσεσθαι τήν κρίσιν , ὥσθ ἅμα τήν ψῆφον λαβόντας ἀποθήσεσθαι τήν ὀργήν 0 .
ὁρῶν οὖν ὁ Μάρκιος εὐνοίᾳ μὲν αὐτοῦ , φόβῳ δὲ τοῦ δήμου τὴν σύγκλητον ἀπορουμένην , ἠρώτησε τοὺς δημάρχους τί κατηγοροῦσιν αὑτοῦ καὶ περί τίνος κριθησόμενον ἐπὶ τὸν δῆμον ἐξάγουσιν .
εἰπόντων δ ἐκείνων ὅτι τυραννίς ἐστὶ τὸ ἔγκλημα καὶ τυραννεῖν διανοούμενον ἀποδείξουσιν αὐτόν , οὕτως ἐξαναστὰς αὐτὸς ἔφη πρὸς τὸν δῆμον ἤδη βαδίζειν ἀπολογησόμενος καὶ μηδένα τρόπον κρίσεως μηδέ , ἂν ἁλῷ , κολάσεως παραιτεῖσθαι ·
μόνον ὅπως , ἔφη , τοῦτο κατηγορήσητε καὶ μὴ ψεύσησθε τὴν βουλήν .
ὡς δ ὡμολόγησαν , ἐπὶ τούτοις ἡ κρίσις ἐγίνετο .
συνελθόντος δὲ τοῦ δῆμον πρῶτον μὲν οὐ κατὰ λόχους , ἀλλὰ κατὰ φυλὰς ἐβιάζοντο γίνεσθαι τὴν ψηφοφορίαν , τῶν εὐπόρων καὶ γνωρίμων καὶ στρατευομένων τὸν ἄπορον καὶ πολυπράγμονα καὶ τὸν καλοῦ φροντίζοντα μηδὲν ὄχλον ἐπίπροσθεν ταῖς ψήφοις ποιοῦντες .
ἔπειτα τὴν τυραννίδος ἀφέντες αἰτίαν ἀναπόδεικτον οὖσαν , ἐκείνων πάλιν ἐμέμνηντο τῶν λόγων οὓς ὁ Μάρκιος πρότερον εἶπεν ἐν τῇ βουλῇ , κωλύων μὲν ἐπευωνίσαι τὴν ἀγοράν , ἀφελέσθαι δὲ τὴν δημαρχίαν τοῦ δῆμον κελεύων .
καινὸν δὲ κατηγόρησαν αὑτοῦ κατηγόρημα τὴν διανομὴν τῶν λαφύρων , ἃ λαβὼν ἐκ τῆς Ἀντιατῶν χώρας οὐκ ἀνήνεγκεν εἰς τὸ δημόσιον , ἀλλὰ διένειμε τοῖς μεθ αὑτοῦ στρατευομένοις ·
ὑφ οὗ δὴ καὶ μάλιστα λέγεται διαταραχθῆναι τὸν Μάρκιον .
οὐ γὰρ προσεδόκησεν οὐ δ εὐπόρησε πρὸς τὸν ὄχλον ἐκ τοῦ παραυτίκα λόγων πιθανῶν , ἀλλ ἐπαινοῦντι τοὺς στρατευσαμένους ἐθορύβησαν αὐτῷ πλείονες ὄντες οἱ μὴ στρατευσάμενοι .
τέλος δ οὖν ταῖς φυλαῖς τῆς ψήφου δοθείσης αἱ καθαιροῦσαι τρεῖς ἐγένοντο .
ἦν δὲ τίμημα τῆς καταδίκης ἀίδιος φυγή .
μετὰ δὲ τὴν ἀναγόρευσιν ὁ μὲν δῆμος οὐδέποτε νικήσας μάχῃ πολεμίους τοσοῦτον ἐφρόνησεν ὅσον τότε φρονῶν καὶ γεγηθὼς ἀπῄει , τὴν δὲ βουλὴν ἄχος ἔσχε καὶ κατήφεια δεινή , μεταμελομένην καὶ δυσφοροῦσαν ἐπὶ τῷ μὴ πάντα ποιῆσαι καὶ παθεῖν πρότερον ἢ περιιδεῖν ὑβρίσαντα καὶ χρησάμενον ἐξουσίᾳ τοσαύτῃ τὸν δῆμον .
οὐδὲν δ ἔδει τότε πρὸς διάγνωσιν ἐσθῆτος ἢ παρασήμων ἑτέρων , ἀλλ εὐθὺς ἦν δῆλος ὅτι δημότης ὁ χαίρων καὶ ὁ δυσφορῶν ὅτι πατρίκιος 0 1 .
πλὴν αὐτὸς ὁ Μάρκιος , ἀνέκπληκτος καὶ ἀταπείνωτος , καὶ σχήματι καὶ βαδίσματι καὶ προσώπῳ καθεστηκὼς , ἐν πᾶσι τοῖς ἄλλοις ἐφαίνετο πεπονθόσιν ἀσυμπαθὴς ἑαυτῷ μόνος , οὐχ ὑπὸ λογισμοῦ καὶ πρᾳότητος , οὐ δὲ τῷ φέρειν μετρίως τὸ συμβεβηκός , ἀλλ ἐμπαθὴς ὢν ὑπ ὀργῆς καὶ βαρυφροσύνης , ὅπερ ἀγνοοῦσιν οἱ πολλοὶ λύπην οὖσαν .
ὅταν γὰρ εἰς θυμὸν μεταβάλῃ , καθάπερ ἐκπυρωθεῖσα τὸ ταπεινὸν ἀποβάλλει καὶ ἀργόν ·
ᾗ καὶ δοκεῖ δραστικὸς ὁ θυμούμενος ὡς θερμὸς ὁ πυρέττων , οἷον ἐν σφυγμῷ καὶ διατάσει καὶ ὄγκῳ γενομένης τῆς ψυχῆς , Ἐδήλωσε δὲ τοῖς ἔργοις αὐτίκα μάλα τὴν διάθεσιν ταύτην ὁ Μάρκιος 0 .
εἰσελθὼν γὰρ οἴκαδε , καὶ τὴν μητέρα καὶ τὴν γυναῖκα μετὰ κλαυθμοῦ καὶ βοῆς ὀλοφυρομένας ἀσπασάμενος καὶ κελεύσας μετρίως φέρειν τὸ συμβεβηκός , εὐθὺς ἀπιὼν ἐβάδιζεν ἐπὶ τὰς πύλας .
ἐκεῖ δὲ τῶν πατρικίων ὁμοῦ πάντων προπεμπόντων αὐτὸν οὔ τε τι λαβὼν οὔ τε τινὸς δεηθεὶς ἀπηλλάττετο , τρεῖς ἢ τέτταρας πελάτας ἔχων περὶ αὑτόν .
ἡμέρας δ ὀλίγας ἔν τισιν ἀγροῖς αὐτὸς καθ ἑαυτὸν ὑπὸ πολλῶν διενεχθεὶς διαλογισμῶν , οἵους ὁ θυμὸς ὑπέβαλλεν , ὥστ οὔ τ εἰς καλὸν οὔ τε συμφέρον οὐδὲν , ἀλλ ἢ τὸ Ῥωμαίους μετελθεῖν , ἐγίνωσκε πόλεμόν τινα βαρὺν καὶ ὅμορον ἀναστῆσαι ἐπ αὐτούς , ὥρμησεν οὖν διαπειρᾶσθαι πρῶτον Οὐολούσκων , ἀκμάζοντας μὲν εἰδὼς ἔτι καὶ σώμασι καὶ χρήμασι , ταῖς δὲ γεγενημέναις ἔναγχος ἥτταις οὐ τοσοῦτον ἀπολωλέναι τῆς δυνάμεως ὅσον ἐγγεγονέναι φιλονεικίας αὐτοῖς καὶ ὀργῆς οἰόμενος 0 .
ἦν δέ τις ἀνὴρ ἐξ Ἀντίου πόλεως διά τε πλοῦτον καὶ ἀνδρείαν καὶ γένους ἐπιφάνειαν ἀξίωμα βασιλικὸν ἔχων ἐν πᾶσιν Οὐολούσκοις , ὄνομα Τύλλος Ἀμφίδιος .
ὑπὸ τούτου μισούμενον Μάρκιος ἑαυτὸν ὡς οὐδένα Ῥωμαίων ἐγίνωσκε 0 ·
πολλάκις γὰρ ἐν ἀπειλαῖς καὶ προκλήσεσι κατὰ τὰς μάχας γενόμενοι , καὶ κομπάσαντες διά τὸ ἐνάμιλλον οἷα νεανιῶν πολεμικῶν φιλοτιμίαι καὶ ζῆλοι φέρουσιν , ἴδιον προσεκτήσαντο τῷ κοινῷ τὸ κατ ἀλλήλων ἔχθος .
οὐ μὴν ἀλλὰ μέγεθός τι φρονήματος ἔχοντα τὸν Τύλλον ὁρῶν , καὶ μάλιστα δὴ Οὐολούσκων ἐπιθυμοῦντα Ῥωμαίους λαβὴν παρασχόντας ἐν μέρει κολοῦσαι , μαρτυρίαν ἀπέλιπε τῷ εἰπόντι ·
θυμῷ μάχεσθαι χαλεπόν ὃ γὰρ ἂν θέλῃ , ψυχῆς ὠνεῖται 0 .
λαβὼν γὰρ ἐσθῆτα καὶ σκευὴν ἐν ᾗ μάλιστα μὴ δόξειν ὃς ἦν ἔμελλεν ὁρώμενος , ὥσπερ Ὀδυσσεὺς , ἀνδρῶν δυσμενέων κατέδυ πόλιν 0 .
ἦν δ ἑσπέρα , καὶ πολλοὶ μὲν αὐτῷ προσετύγχανον , ἐγνώριζε δ οὐδείς .
ἐβάδιζεν οὖν ἐπὶ τὴν οἰκίαν τοῦ Τύλλου , καὶ παρεισελθὼν ἄφνω πρὸς τὴν ἑστίαν ἐκάθισε σιωπῇ , καὶ τὴν κεφαλὴν ἐγκαλυψάμενος ἡσυχίαν ἦγεν .
οἱ δὲ κατὰ τὴν οἰκίαν θαυμάσαντες ἀναστῆσαι μὲν οὐκ ἐτόλμησαν ἦν γάρ τι καὶ περὶ αὐτὸν ἀξίωμα καὶ τοῦ σχήματος καὶ τῆς σιωπῆς , ἔφρασαν δὲ τῷ Τύλλῳ περὶ δεῖπνον ὄντι τὴν ἀτοπίαν τοῦ πράγματος .
ὁ δ ἐξαναστὰς ἧκε πρὸς αὐτὸν , καὶ ἀνέκρινε τίς ὢν ἀφῖκται καὶ τίνων δεόμενος .
οὕτως οὖν ὁ Μάρκιος ἀποκαλυψάμενος καὶ μικρὸν ἀνασχών , εἰ μήπω με γινώσκεις , ὦ Τύλλε , εἶπεν , ἀλλ ὁρῶν ἀπιστεῖς , ἀνάγκη με κατήγορον ἐμαυτοῦ γενέσθαι 0 .
γάιός εἰμι Μάρκιος , ὁ πλεῖστα σὲ καὶ Οὐολούσκους ἐργασάμενος κακά , καὶ τὴν οὐκ ἐῶσαν ἀρνεῖσθαι ταῦτα περιφέρων προσηγορίαν τὸν Κοριολανόν .
οὐδὲν γὰρ ἄλλο τῶν πολλῶν πόνων καὶ κινδύνων ἐκείνων ἐκτησάμην ἔπαθλον ἢ τὸ παράσημον ὄνομα τῆς πρὸς ὑμᾶς ἔχθρας , καὶ τοῦτό μοι περίεστιν ἀναφαίρετον τὰ δ ἄλλα ὁμοῦ πάντα φθόνῳ δήμου καὶ ὕβρει , μαλακίᾳ δὲ καὶ προδοσίᾳ τῶν ἐν τέλει καὶ ἰσοτίμων ἀπεστέρημαι , καὶ φυγὰς ἐλήλαμαι , καὶ γέγονα τῆς ἑστίας τῆς σῆς ἱκέτης , οὐχ ὑπὲρ ἀδείας καὶ σωτηρίας τί γὰρ ἔδει με δεῦρο ἥκειν φοβούμενον ἀποθανεῖν 0 ;
ἀλλὰ δίκας λαβεῖν χρῄζων , καὶ λαμβάνων ἤδη παρὰ τῶν ἐκβαλλόντων τῷ σὲ ποιεῖν ἐμαυτοῦ κύριον 0 .
εἰ μὲν οὖν ἐστί σοὶ θυμὸς ἐπιχειρεῖν τοῖς πολεμίοις , ἴθι , ταῖς ἐμαῖς συμφοραῖς , ὦ γενναῖε , χρῆσαι , καὶ κοινὸν εὐτύχημα ποίησον Οὐολούσκων τὴν ἐμὴν ἀτυχίαν , τοσούτῳ βέλτιον ὑπὲρ ὑμῶν πολεμήσοντος ἢ πρὸς ὑμᾶς , ὅσῳ πολεμοῦσι βέλτιον οἱ γινώσκοντες τὰ παρὰ τοῖς πολεμίοις τῶν ἀγνοούντων 0 .
εἰ δ ἀπείρηκας , οὔ τ ἐγὼ βούλομαι ζῆν οὔ τε σοὶ καλῶς ἔχει σῴζειν πάλαι μὲν ἐχθρὸν ἄνδρα καὶ πολέμιον , νῦν δ ἀνωφελῆ καὶ ἄχρηστον .
ὡς οὖν ταῦτα ὁ Τύλλος ἤκουσεν , ἥσθη τε θαυμαστῶς καὶ τὴν δεξιὰν ἐμβαλών , ἀνίστασο , εἶπεν , ὦ Μάρκιε , καὶ θάρρει .
μέγα γὰρ ἡμῖν ἀγαθὸν ἥκεις διδοὺς σεαυτόν , ἔλπιζε δὲ μείζονα παρὰ Οὐολούσκων .
καὶ τότε μὲν εἱστία φιλοφρονούμενος τὸν Μάρκιον , ἐν δὲ ταῖς ἐπιούσαις ἡμέραις ἐβουλεύοντο περὶ τοῦ πολέμου καθ ἑαυτούς .
τὴν δὲ Ῥώμην ἥ τε τῶν πατρικίων δυσμένεια πρὸς τὸν δῆμον , οὐχ ἥκιστα τὴν τοῦ Μαρκίου καταδίκην αἰτίαν ἐχόντων , ἐτάραττε , καὶ πολλὰ δαιμόνια μάντεις καὶ ἱερεῖς καὶ ἰδιῶται προσήγγελλον ἄξια φροντίδος .
ἓν δὲ λέγεται τοιοῦτό τι γενέσθαι .
τίτος ἦν Λατῖνος , ἀνὴρ οὐκ ἄγαν ἐπιφανής , ἀπράγμων δὲ καὶ μέτριος ἄλλως καὶ καθαρὸς δεισιδαιμονίας , ἔτι δὲ μᾶλλον ἀλαζονείας .
οὗτος ὄναρ εἶδεν ὡς τοῦ Διὸς εἰς ὄψιν ἥκοντος αὐτῷ καὶ κελεύοντος εἰπεῖν πρὸς τὴν σύγκλητον ὅτι κακὸν τὸν ὀρχηστὴν ἔστειλαν αὐτῷ πρὸ τῆς πομπῆς καὶ ἀτερπέστατον .
ἰδὼν δὲ τὴν ὄψιν ἔλεγε μὴ πάνυ φροντίσαι τὸ πρῶτον ὡς δὲ καὶ δεύτερον ἰδὼν καὶ τρίτον ἠμέλησε , παιδός τε χρηστοῦ θάνατον ἐπιδεῖν καὶ τοῦ σώματος ἄφνω παρεθέντος ἀκρατὴς γενέσθαι .
ταῦτα δ ἐν κλινιδίῳ φοράδην κομισθεὶς εἰς τὴν σύγκλητον ἀπήγγειλεν .
ἀπαγγείλας δ , ὥς φασιν , εὐθὺς ᾔσθετο ῥωννύμενον αὑτοῦ τὸ σῶμα , καὶ ἀναστὰς ἀπῄει δι αὑτοῦ βαδίζων , θαυμάσαντες οὖν οἱ βουλευταὶ πολλὴν ἐποιήσαντο τοῦ πράγματος ζήτησιν .
ἦν δὲ τοιοῦτον ·
οἰκέτην τις αὑτοῦ παραδοὺς οἰκέταις ἑτέροις ἐκέλευσεν ἐξάγειν δι ἀγορᾶς μαστιγοῦντας , εἶτ ἀποκτεῖναι .
ταῦτα πράττουσιν αὐτοῖς καὶ τὸν ἄνθρωπον αἰκιζομένοις , στροφάς τε παντοδαπὰς ὑπ ὀδύνης στρεφόμενον καὶ κινήσεις ἄλλας ἀτερπεῖς τῷ περιπαθεῖν κινούμενον , ἡ πομπὴ κατὰ τύχην ἠκολουθήκει .
καὶ πολλοὶ μὲν ἐδυσχέραινον τῶν παρόντων , οὔ τε ὄψιν ἱλαρὰν ὁρῶντες οὔ τε κινήσεις πρεπούσας , οὐδεὶς δ ἐπεξῆλθεν , ἀλλὰ λοιδορίαι μόνον ἐγένοντο καὶ κατάραι τῷ πικρῶς οὕτως κολάζοντι .
καὶ γὰρ ἐχρῶντο πολλῇ πρὸς τοὺς οἰκέτας ἐπιεικείᾳ τότε , διὰ αὐτουργίαν καὶ τὸ κοινωνεῖν διαίτης ἡμερώτερον ἔχοντες πρὸς αὐτοὺς καὶ συνηθέστερον .
ἦν δὲ μεγάλη κόλασις οἰκέτου πλημμελήσαντος , εἰ ξύλον ἁμάξης , ᾧ τὸν ῥυμὸν ὑπερείδουσιν , ἀράμενος διεξέλθοι παρὰ τὴν γειτνίασιν .
γὰρ τοῦτο παθὼν καὶ ὀφθεὶς παρὰ τῶν συνοίκων καὶ γειτόνων οὐκέτι πίστιν εἶχεν .
ἐκαλεῖτο δὲ φούρκιφερ ·
ὃ γὰρ οἱ Ἕλληνες ὑποστάτην καὶ στήριγμα , τοῦτο Ῥωμαῖοι φοῦρκαν ὀνομάζουσιν 0 .
ὡς οὖν ὁ Λατῖνος ἀπήγγειλε τὴν ὄψιν αὐτοῖς καὶ διηπόρουν ὅστις ἦν ὁ τῆς πομπῆς τότε προηγούμενος ἀτερπὴς καὶ κακὸς ὀρχηστής , ἀνεμνήσθησαν ἔνιοι διὰ τὴν ἀτοπίαν τῆς τιμωρίας ἐκείνου τοῦ θεράποντος , ὃν μαστιγοῦντες ἐξήγαγον δι ἀγορᾶς , εἶτ ἐθανάτωσαν .
συμφωνησάντων οὖν τῶν ἱερέων ὅ τε δεσπότης δίκην ἔδωκε , καὶ τῷ θεῷ τὴν πομπὴν καὶ τὰς θέας αὖθις ἐξ ἀρχῆς ἐπετέλουν .
ἔοικεν οὖν ὁ Νομᾶς τά τ ἄλλα τῶν ἱερῶν σοφώτατος ἐξηγητὴς γεγονέναι , καὶ τοῦτο παγκάλως γε νομοθετῆσαι πρὸς εὐλάβειαν αὐτοῖς .
ὅταν γὰρ ἄρχοντες ἢ ἱερεῖς πράττωσί τι τῶν θείων , ὁ κῆρυξ πρόεισι μεγάλῃ φωνῇ βοῶν , Ὃκ ἄγε .
σημαίνει δ ἡ φωνή , τοῦτο πρᾶττε , προσέχειν κελεύουσα τοῖς ἱεροῖς καὶ μηδὲν ἔργον ἐμβαλεῖν μεταξὺ μη δὲ χρείαν ἀσχολίας , ὡς τὰ πλεῖστα τῶν ἀνθρωπίνων ἀναγκαίῳ τινὶ τρόπῳ καὶ διὰ βίας περαινόμενα 0 .
θυσίας δὲ καὶ πομπὰς καὶ θέας οὐ μόνον ἐξ αἰτίας τηλικαύτης , ἀλλὰ καὶ διὰ μικρὰς Ῥωμαίοις ἔθος ἐστὶν ἀναλαμβάνειν , ἵππου τε γὰρ ἑνὸς τῶν ἀγόντων τὰς καλουμένας θήσσας ἀτονήσαντος , καὶ πάλιν τοῦ ἡνιόχου τῇ ἀριστερᾷ χειρὶ τὰς ἡνίας συλλαβόντος , αὖθις ἐψηφίσαντο τὴν πομπὴν ἐπιτελεῖν .
ἐν δὲ τοῖς κάτω χρόνοις μίαν θυσίαν τριακοντάκις ἐποίησαν , ἀεί τινος ἐλλείμματος ἢ προσκρούσματος γίνεσθαι δοκοῦντος .
τοιαύτη μὲν εὐλάβεια πρὸς τὸ θεῖον Ῥωμαίων 0 .
ὁ δὲ Μάρκιος καὶ Τύλλος ἐν Ἀντίῳ τοῖς δυνατωτάτοις κρύφα διελέγοντο , καὶ παρεκάλουν , ἕως στασιάζουσιν οἱ Ῥωμαῖοι πρὸς ἀλλήλους , τὸν πόλεμον ἐξενεγκεῖν .
τῶν δὲ δυσωπουμένων , ὅτι σπονδαὶ διέτεις ἦσαν αὐτοῖς καὶ ἀνοχαὶ γεγενημέναι , πρόφασιν αὐτοὶ Ῥωμαῖοι παρέσχον , ἔκ τινος ὑποψίας ἢ διαβολῆς ἐν θέαις καὶ ἀγῶσι κηρύξαντες ἀπιέναι Οὐολούσκους πρὸ ἡλίου δύνοντος ἐκ τῆς πόλεως .
ἔνιοι δέ φασιν ἀπάτῃ τοῦ Μαρκίου καὶ δόλῳ γενέσθαι τοῦτο , πέμψαντος εἰς Ῥώμην πρὸς τοὺς ἄρχοντας οὐκ ἀληθῆ κατήγορον τῶν Οὐολούσκων , ὡς ἐν ταῖς θέαις διανοουμένων ἐπιθέσθαι τοῖς Ῥωμαίοις καὶ τὴν πόλιν ἐμπιπρᾶν .
πάντας μὲν γὰρ αὐτοὺς τὸ κήρυγμα τοῦτο δυσμενεστέρους ἐποίησε τοῖς Ῥωμαίοις ·
ὁ δὲ Τύλλος ἐπὶ μεῖζον αἴρων τὸ πρᾶγμα καὶ παροξύνων τέλος ἔπεισε πέμψαντας εἰς Ῥώμην τήν τε χώραν ἀπαιτεῖν καὶ τὰς πόλεις , ὅσας ἀφῄρηνται πολέμῳ τῶν Οὐολούσκων .
οἱ δὲ Ῥωμαῖοι τῶν πρέσβεων ἀκούσαντες ἠγανάκτησαν , καὶ ἀπεκρίναντο προτέρους μὲν ἀναλήψεσθαι τὰ ὅπλα τοὺς Οὐολούσκους , ὑστέρους δὲ καταθήσεσθαι Ῥωμαίους .
ἐκ τούτου συναγαγὼν ἐκκλησίαν πάνδημον ὁ Τύλλος , ἐπεὶ τὸν πόλεμον ἐψηφίσαντο , συνεβούλευε τὸν Μάρκιον καλέσαι , μηδὲν αὐτῷ μνησικακοῦντας , ἀλλὰ πιστεύσαντας ὅτι συμμαχῶν ὠφελήσει ὅσα πολεμῶν οὐκ ἔβλαψεν .
ἐπεὶ δὲ κληθεὶς ὁ Μάρκιος καὶ διαλεχθεὶς πρὸς τὸ πλῆθος οὐχ ἧττον ἀπὸ τῶν λόγων ἢ τῶν ὅπλων ἀνὴρ δεινὸς ἐφάνη καὶ πολεμικὸς καὶ τὸ φρονεῖν καὶ τολμᾶν περιττός , ἀποδείκνυται μετὰ Τύλλου στρατηγὸς αὐτοκράτωρ τοῦ πολέμου 0 .
δεδιὼς δὲ τὸν χρόνον ἐν ᾧ παρασκευάσασθαι τοὺς Οὐολούσκους ἔδει , μὴ πολὺς γενόμενος τὸν καιρὸν ἀφέληται τῆς πράξεως , τὰ μὲν ἄλλα τοὺς κατὰ πόλιν δυνατοὺς καὶ ἄρχοντας ἐκέλευε συνάγειν καὶ πορίζειν , αὐτὸς δὲ τοὺς προθυμοτάτους ἄνευ καταλόγου πείσας ἑκόντας αὐτῷ συνεξελθεῖν , ἐνέβαλεν εἰς τὴν τῶν Ῥωμαίων ἄφνω καὶ μηδενὸς προσδοκῶντος .
ὅθεν ηὐπόρησε λείας τοσαύτης ὅσην ἄγοντας καὶ φέροντας καὶ χρωμένους ἐν τῷ στρατοπέδῳ τοὺς Οὐολούσκους ἀπειπεῖν , ἦν δὲ μικρότατον ἔργον αὐτῷ τῆς στρατείας ἐκείνης ἡ εὐπορία καὶ τὸ πολλὰ βλάψαι καὶ κακῶσαι τὴν χώραν οὗ δ ἕνεκα ταῦτ ἔπραττε , μέγα , τὸ τοὺς πατρικίους προσδιαβαλεῖν τῷ δήμῳ 0 .
τὰ γὰρ ἄλλα πάντα λυμαινόμενος καὶ διαφθείρων , τοὺς ἐκείνων ἀγροὺς ἰσχυρῶς ἐφύλαττε , καὶ οὐκ εἴα κακουργεῖν οὐ δὲ λαμβάνειν ἐξ ἐκείνων οὐδέν .
ὅθεν ἐν διαβολαῖς ἔτι μᾶλλον ἐγένοντο καὶ ταραχαῖς πρὸς ἀλλήλους , οἱ μὲν πατρίκιοι τοῖς πολλοῖς ἐγκαλοῦντες ὡς ἄνδρα δυνατὸν ἀδίκως ἐκβαλοῦσιν , ὁ δὲ δῆμος ἐκείνους ᾐτιᾶτο διὰ μνησικακίαν ἐπάγειν τὸν Μάρκιον , εἶτα πολεμουμένων ἑτέρων θεατὰς καθῆσθαι , φύλακα τοῦ πλούτου καὶ τῶν χρημάτων ἔξω τὸν πόλεμον αὐτὸν ἔχοντας , ταῦτα διαπραξάμενος ὁ Μάρκιος , καὶ μεγάλα πρὸς τὸ θαρρεῖν καὶ καταφρονεῖν τῶν πολεμίων τοὺς Οὐολούσκους ὠφελήσας , ἀπήγαγεν ἀσφαλῶς .
ἐπεὶ δὲ πᾶσα ταχὺ καὶ προθύμως ἡ τῶν Οὐολούσκων δύναμις ἠθροίσθη πολλὴ φανεῖσα , μέρος μὲν ἔγνωσαν ὑπολιπεῖν ταῖς πόλεσιν ὑπὲρ ἀσφαλείας , μέρει δὲ στρατεύειν ἐπὶ τοὺς Ῥωμαίους ·
ἑλέσθαι δὲ τῶν ἡγεμονιῶν ὁ Μάρκιος ἔδωκε τῷ Τύλλῳ τὴν ἑτέραν .
ὁ δὲ Τύλλος , εἰπὼν ὡς οὐδὲν ἀρετῇ λειπόμενον αὑτοῦ τὸν Μάρκιον ὁρᾷ , τύχῃ δὲ βελτίονι κεχρημένον ἐν ταῖς μάχαις ἁπάσαις , ἐκέλευσεν ἡγεῖσθαι τῶν ἐξιόντων , αὐτὸς δὲ τάς τε πόλεις ὑπομένων φυλάξειν καὶ τοῖς στρατευομένοις ὑπουργήσειν τὰ πρόσφορα .
μᾶλλον οὖν ἐπιρρωσθεὶς ὁ Μάρκιος ἐχώρει πρῶτον ἐπὶ Κίρκαιον , πόλιν ἀποικίδα Ῥωμαίων , καὶ ταύτην ἐνδοῦσαν ἑκουσίως οὐδὲν ἠδίκησε .
μετὰ δὲ ταύτην ἐπόρθει τὴν Λατίνων χώραν , ἐνταῦθα προσμαχεῖσθαι προσδεχόμενος αὐτῷ τοὺς Ῥωμαίους ὑπὲρ τῶν Λατίνων συμμάχων ὄντων καὶ πολλάκις αὐτοὺς ἐπικαλουμένων .
ἐπεὶ δὲ καὶ τὸ πλῆθος ἀπρόθυμον ἐγένετο καὶ τοῖς ὑπάτοις ὀλίγος ἔτι περιῆν τῆς ἀρχῆς χρόνος , ἐν ᾧ κινδυνεύειν οὐκ ἐβούλοντο , καὶ διὰ ταῦτα τοὺς Λατίνους ἀπέπεμψαν , οὕτως ὁ Μάρκιος ἐπ αὐτὰς τάς πόλεις ἦγε , καὶ Τολερίνους καὶ Λαουικανοὺς καὶ Πεδανούς , ἔτι δὲ Βωλανοὺς ἀντιστάντας αὐτῷ κατὰ κράτος ἑλών , τά τε σώματα λείαν ἐποιήσατο καὶ τὰ χρήματα διήρπασε .
τῶν δὲ προστιθεμένων ἐπιμέλειαν ἐποιεῖτο πολλήν , ὅπως μη δ ἄκοντος αὐτοῦ βλάπτοιντο , πορρωτάτω στρατοπεδεύων καὶ τῆς χώρας ἀπεχόμενος .
ἐπεὶ δὲ καὶ Βόλλας πόλιν οὐ πλείους σταδίους ἑκατὸν ἀπέχουσαν τῆς Ῥώμης ἑλὼν χρημάτων πολλῶν ἐκράτησε καὶ πάντας ὀλίγου δεῖν τοὺς ἐν ἡλικίᾳ διέφθειρε , τῶν δὲ Οὐολούσκων οὐ δ οἱ μένειν ἐν ταῖς πόλεσι ταχθέντες ἐκαρτέρουν , ἀλλ ἐφέροντο σὺν τοῖς ὅπλοις πρὸς τὸν Μάρκιον , ἕνα στρατηγὸν καὶ μόνον ἄρχοντα ἑαυτῶν γινώσκειν ἐκεῖνον εἶναι λέγοντες , ἦν ὄνομα κατὰ πᾶσαν αὐτοῦ τὴν Ἰταλίαν μέγα καὶ δόξα θαυμαστὴ , τῆς ἀρετῆς ἑνὸς σώματος μεταθέσει τοσοῦτον ἀπεργασαμένης τὸ παράλογον ἐν τοῖς πράγμασι .
τὰ δὲ τῶν Ῥωμαίων οὐδένα κόσμον εἶχε , μάχεσθαι μὲν ἀπεγνωκότων , ἐν δὲ συστάσεσι καὶ λόγοις στασιαστικοῖς ὁσημέραι πρὸς ἀλλήλους ὄντων , ἄχρι οὗ Λαουΐνιον ἀπηγγέλθη περιτειχιζόμενον ὑπὸ τῶν πολεμίων , ὅπου καὶ θεῶν ἱερὰ Ῥωμαίοις πατρῴων ἀπέκειτο , καὶ τοῦ γένους ἦσαν αὐτοῖς ἀρχαὶ , διὰ τὸ πρώτην πόλιν ἐκείνην κτίσαι τὸν Αἰνείαν .
ἐκ δὲ τούτου θαυμαστὴ μὲν ἔσχε καὶ ἀθρόα μεταβολὴ γνώμης τὸν δῆμον , ἄτοπος δὲ κομιδῇ καὶ παράλογος τοὺς πατρικίους , ὁ μὲν γὰρ δῆμος ὥρμησε λύειν τὴν τοῦ Μαρκίου καταδίκην καὶ καλεῖν αὐτὸν εἰς τὴν πόλιν , ἡ δὲ βουλὴ συναχθεῖσα καὶ σκοποῦσα περὶ τοῦ βουλεύματος ἀπέγνω καὶ διεκώλυσεν , εἴ τε πάντως ἐνίστασθαι φιλονεικοῦσα πᾶσιν οἷς ὁ δῆμος ἐσπούδαζεν , εἴ τ ἄλλως χάριτι τοῦ δήμου τὸν ἄνδρα μὴ βουλομένη κατελθεῖν , εἴ τε κ ἀκεῖνον αὐτὸν ἤδη πεποιημένη δι ὀργῆς , ὅτι πάντας ἐποίει κακῶς οὐχ ὑπὸ πάντων ἀγνωμονηθείς , καὶ τῆς πατρίδος αὑτὸν ἔδειξεν ἐχθρόν , ἐν ᾗ τὸ κυριώτατον καὶ κράτιστον μέρος ἐγίνωσκε συμπαθοῦν αὐτῷ καὶ συναδικούμενον 0 1 2 .
ἐξενεχθείσης δὲ τῆς γνώμης εἰς τοὺς πολλούς , ὁ μὲν δῆμος ἄκυρος ἦν τοῦ ψήφῳ καὶ νόμῳ τι ποιεῖν ἄνευ προβουλεύματος .
ὁ δὲ Μάρκιος ἀκούσας ἔτι μᾶλλον ἐξετραχύνθη , καὶ τὴν πολιορκίαν ἀπολιπὼν ἐπὶ τὴν πόλιν ὑπ ὀργῆς ἐχώρει , καὶ περὶ τὰς λεγομένας Κλοιλίας τάφρους κατεστρατοπέδευσε τεσσαράκοντα τῆς πόλεως σταδίους ἀφεστώς .
ὀφθεὶς δὲ φοβερὸς καὶ πολὺν θόρυβον παρασχών , ὅμως ἐν τῷ παρόντι τὴν στάσιν ἔπαυσεν ·
οὐδεὶς γὰρ ἔτι τοῖς πολλοῖς ἐτόλμησεν ἀντειπεῖν οὔ τ ἄρχων οὔ τε βουλευτὴς περὶ τοῦ τὸν Μάρκιον κατάγειν , ἀλλ ὁρῶντες ἐν τῇ πόλει διαδρομὰς γυναικῶν καὶ πρὸς ἱεροῖς ἱκεσίας καὶ δάκρυα πρεσβυτῶν καὶ δεήσεις , πάντα δ ἐνδεᾶ τόλμης καὶ σωτηρίων λογισμῶν , συνέγνωσαν ὀρθῶς τὸν δῆμον ἐπὶ τὰς διαλλαγὰς τοῦ Μαρκίου τραπέσθαι , τὴν δὲ βουλὴν τοῦ παντὸς ἁμαρτάνειν , ὅτε παύσασθαι καλῶς εἶχεν ὀργῆς καὶ μνησικακίας , ἀρχομένην .
ἔδοξεν οὖν πᾶσι πρέσβεις ἀποστεῖλαι πρὸς τὸν Μάρκιον ἐκείνῳ τε κάθοδον διδόντας εἰς τὴν πατρίδα καὶ τὸν πόλεμον αὐτοῖς λῦσαι δεομένους .
οἱ δὲ πεμφθέντες ἀπὸ βουλῆς ἦσαν μὲν ἐπιτήδειοι τῷ Μαρκίῳ , προσεδέχοντο δὲ πολλὴν περί γε τὰς πρώτας ἀπαντήσεις φιλοφροσύνην παρ ἀνδρὸς οἰκείου καὶ συνήθους , ἐγίνετο τοιοῦτον οὐδέν , ἀλλὰ διὰ τοῦ στρατοπέδου τῶν πολεμίων ἀχθέντες ἐνετύγχανον αὐτῷ μετ ὄγκου καθεζομένῳ καὶ βαρύτητος οὐκ ἀνεκτῆς .
ἔχων δὲ τοὺς πρώτους τῶν Οὐολούσκων περί αὑτόν , ἐκέλευε λέγειν ὧν δεόμενοι τυγχάνουσιν .
εἰπόντων δὲ λόγους ἐπιεικεῖς καὶ φιλανθρώπους ἐν ἤθει τῷ πρέποντι καὶ παυσαμένων , ἀπεκρίνατο τὰ μὲν πικρῶς ὑπὲρ αὑτοῦ καὶ πρὸς ὀργὴν ὧν ἔπαθε , τὰ δ ὑπὲρ τῶν Οὐολούσκων ὡς στρατηγός , ἀποδοῦναι τὰς πόλεις καὶ τὴν χώραν , ὅσην ἀπετέμοντο πολέμῳ , κελεύων , καὶ ψηφίσασθαι Οὐολούσκοις ἰσοπολιτείαν ἥνπερ Λατίνοις 0 1 ·
ἄλλην γὰρ οὐκ εἶναι βέβαιον ἢ τὴν ἐπὶ τοῖς ἴσοις καὶ δικαίοις ἀπαλλαγὴν τοῦ πολέμου , χρόνον δὲ βουλῆς ἔδωκεν αὐτοῖς ἡμέρας τριάκοντα 0 ·
καὶ τῶν πρέσβεων ἀπελθόντων εὐθὺς ἀνέζευξεν ἐκ τῆς χώρας .
τοῦτο δὴ πρῶτον αἰτίαμα τῶν Οὐολούσκων οἱ πάλαι βαρυνόμενοι τὴν δύναμιν αὐτὸν καὶ φθονοῦντες ἐλάμβανον ·
ὧν ἦν καὶ ὁ Τύλλος , ἰδίᾳ μὲν ὑπὸ τοῦ Μαρκίου μηδὲν ἀδικούμενος , ἐν δ ἀνθρωπίνῳ πάθει γεγονώς .
ἤχθετο γὰρ ἠμαυρωμένος παντάπασι τῇ δόξῃ καὶ παρορώμενος ὑπὸ τῶν Οὐολούσκων , πάντα μόνον ἡγουμένων αὐτοῖς εἶναι τὸν Μάρκιον , τοὺς δὲ ἄλλους ἀξιούντων , ὅσον ἐκεῖνος αὐτοῖς μεταδώσει δυνάμεως καὶ ἀρχῆς , ἀγαπᾶν ἔχοντας .
ὅθεν αἱ πρῶται κατηγορίαι κρύφα διεσπείροντο , καὶ συνιστάμενοι πρὸς ἀλλήλους ἠγανάκτουν , καὶ προδοσίαν ἐκάλουν τὴν ἀνάζευξιν , οὐ τειχῶν οὐ δ ὅπλων , ἀλλὰ καιρῶν , οἷς καὶ τ ἆλλα πάντα σῴζεσθαι καὶ πάλιν ἀπόλλυσθαι πέφυκεν , ἡμερῶν τριάκοντα τῷ πολέμῳ δεδομένων , οὗ μείζονας οὐδὲν ἐν ἐλάττονι χρόνῳ λαμβάνειν μεταβολάς .
καίτοι τὸν χρόνον τοῦτον ὁ Μάρκιος οὐκ ἀργὸν διῆγεν , ἀλλὰ τοὺς συμμάχους τῶν πολεμίων ἔφθειρεν ἐπιὼν καὶ περιέκοπτε καὶ πόλεις ἑπτὰ μεγάλας καὶ πολυανθρώπους ἔλαβεν .
οἱ δὲ Ῥωμαῖοι βοηθεῖν μὲν οὐκ ἐτόλμων , ἀλλ ὄκνου πλήρεις ἦσαν αὐτῶν αἱ ψυχαί , καὶ τοῖς ἐκνεναρκηκόσι κομιδῇ καὶ παραλελυμένοις σώμασιν ὁμοίως διέκειντο πρὸς τὸν πόλεμον .
ἐπεὶ δ ὁ χρόνος διῆλθε καὶ παρῆν αὖθις ὁ Μάρκιος μετὰ τῆς δυνάμεως ἁπάσης , ἐκπέμπουσι πρεσβείαν πάλιν τοῦ Μαρκίου δεησομένην ὑφέσθαι τῆς ὀργῆς καὶ τοὺς Οὐολούσκους ἐκ τῆς χώρας ἀπαγαγόντα πράττειν καὶ λέγειν ὅ τι ἂν ἀμφοτέροις οἴηται βέλτιον εἶναι ·
φόβῳ μὲν γὰρ οὐδὲν ἐνδώσειν Ῥωμαίους , ἐὰν δέ τινος τῶν φιλανθρώπων οἴηται δεῖν τυχεῖν τοὺς Οὐολούσκους , ἅπαν αὐτοῖς γενήσεσθαι τὰ ὅπλα καταθεμένοις .
πρὸς ταῦθ ὁ Μάρκιος ἔφη μηδὲν ὡς Οὐολούσκων ἀποκρίνεσθαι στρατηγός , ὡς δὲ Ῥωμαίων ἔτι πολίτης παραινεῖν καὶ παρακαλεῖν μετριώτερα φρονήσαντας ἐπὶ τοῖς δικαίοις ἥκειν πρὸς αὐτὸν ἐν ἡμέραις τρισίν , ἃ προκαλεῖται ψηφισαμένους 0 ·
εἰ δ ἕτερα δόξειε , γιγνώσκειν οὐκ οὖσαν αὐτοῖς ἄδειαν αὖθις μετὰ λόγων κενῶν βαδίζουσιν εἰς τὸ στρατόπεδον .
ἐπανελθόντων δὲ τῶν πρέσβεων ἀκούσασα ἡ βουλή , καθάπερ ἐν χειμῶνι πολλῷ καὶ κλύδωνι τῆς πόλεως , ἄρασα τὴν ἀφ 0 ·
ἱερᾶς ἀφῆκεν .
ὅσοι γὰρ ἦσαν ἱερεῖς θεῶν ἢ μυστηρίων ὀργιασταὶ ἢ φύλακες ἢ τὴν ἀπ οἰωνῶν πάτριον οὖσαν ἐκ παλαιῶν μαντικὴν ἔχοντες , τούτους πάντας ἀπιέναι πρὸς τὸν Μάρκιον ἐψηφίσαντο , κεκοσμημένους ὡς ἦν ἑκάστῳ νόμος ἐν ταῖς ἱερουργίαις ·
λέγειν δὲ τ αὐτὰ , καὶ παρακαλεῖν ὅπως ἀπαλλάξας τὸν πόλεμον οὕτω διαλέγηται περὶ τῶν Οὐολούσκων τοῖς πολίταις .
ἐδέξατο μὲν οὖν εἰς τὸ στρατόπεδον τοὺς ἄνδρας , ἄλλο δ οὐδὲν ἔδωκεν οὐ δ ἔπραξεν οὐ δ εἶπε μαλακώτερον , ἀλλ ἐφ οἷς πρότερον ἐκέλευε ποιεῖσθαι τὰς διαλύσεις ἢ δέχεσθαι τὸν πόλεμον .
ἐπανελθόντων οὖν τῶν ἱερέων ἔδοξεν ἀτρεμοῦντας ἐν τῇ πόλει τὰ τείχη φυλάττειν καὶ προσβάλλοντας ἀποκρούεσθαι τοὺς πολεμίους , ἐν τῷ χρόνῳ μάλιστα καὶ τοῖς ἀπὸ τῆς τύχης παραλόγοις τιθεμένοις τὰς ἐλπίδας , ἐπεὶ δι αὑτῶν γε σωτήριον οὐδὲν ἠπίσταντο πράττοντες , ἀλλὰ ταραχὴ καὶ πτοία καὶ φήμη πονηρὰ τὴν πόλιν κατεῖχεν , ἄχρι οὗ συνέβη τι πρᾶγμα τῷ πολλάκις ὑφ Ὁμήρου λεγομένῳ , μὴ τάνυ δὲ πείθοντι τοὺς πολλούς , ὅμοιον .
λέγοντος γὰρ αὐτοῦ καὶ ἀναφωνοῦντος ἐπὶ ταῖς μεγάλαις πράξεσι καὶ παραλόγοις ·
τῷ δ ἄρ ἐπὶ φρεσὶ θῆκε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη 0 ·
καὶ τὸ ἀλλά τις ἀθανάτων τρέψεν φρένας , ὅς γ ἐνὶ θυμῷ δήμου θῆκε φάτιν ·
καὶ τὸ ἤ τι ὀϊσσάμενος ἢ καὶ θεὸς ὣς ἐκέλευε ·
καταφρονοῦσιν ὡς ἀδυνάτοις πράγμασι καὶ μυθεύμασιν ἀπίστοις τὸν ἑκάστου λογισμὸν τῆς προαιρέσεως ἄπιστον καθιστάντος .
οὐ ποιεῖ δὲ τοῦτο Ὅμηρος , ἀλλὰ τὰ μὲν εἰκότα καὶ συνήθη καὶ κατὰ λόγον περαινόμενα τῷ ἐφ ἡμῖν ἀποδίδωσι , καὶ λέγει δήπου πολλάκις ·
αὐτὰρ ἐγὼ βούλευσα κατὰ μεγαλήτορα θυμόν ·
καὶ , ὣς φάτο , Πηλείωνι δ ἄχος γένετ , ἐν δέ οἱ ἦτορ στήθεσσιν λασίοισι διάνδιχα μερμήριζεν ·
καὶ πάλιν , ἀλλὰ τὸν οὔ τι πεῖθ ἀγαθὰ φρονέοντα , δαΐφρονα Βελλεροφόντην 0 ·
ἐν δὲ ταῖς ἀτόποις καὶ παραβόλοις πράξεσι καὶ φορᾶς τινος ἐνθουσιώδους καὶ παραστάσεως δεομέναις οὐκ ἀναιροῦντα ποιεῖ τὸν θεόν , ἀλλὰ κινοῦντα τὴν προαίρεσιν , οὐ δ ὁρμὰς ἐνεργαζόμενον , ἀλλὰ φαντασίας ὁρμῶν ἀγωγούς , αἷς οὐ δὲ ποιεῖ τὴν πρᾶξιν ἀκούσιον , ἀλλὰ τῷ ἑκουσίῳ δίδωσιν ἀρχήν , καὶ τὸ θαρρεῖν καὶ τὸ ἐλπίζειν προστίθησιν .
ἢ γὰρ ἀπαλλακτέον ὅλως τὰ θεῖα πάσης αἰτίας καὶ ἀρχῆς τῶν καθ ἡμᾶς , ἤ τις ἂν ἄλλος εἴη τρόπος ᾧ βοηθοῦσιν ἀνθρώποις καὶ συνεργοῦσιν ;
οὐ τὸ σῶμα δήπου πλάττοντες ἡμῶν , οὐ δὲ τὰς χεῖρας , ὡς δεῖ , μετατιθέντες αὐτοὶ καὶ τοὺς πόδας , ἀλλὰ τῆς ψυχῆς τὸ πρακτικὸν καὶ προαιρετικὸν ἀρχαῖς τισι καὶ φαντασίαις καὶ ἐπινοίαις ἐγείροντες ἢ τ οὐναντίον ἀποστρέφοντες καὶ ἱστάντες 0 .
ἐν δὲ τῇ Ῥώμῃ τότε τῶν γυναικῶν ἄλλαι μὲν πρὸς ἄλλοις ἱεροῖς , αἱ δὲ πλεῖσται καὶ δοκιμώταται περὶ τὸν τοῦ Καπιτωλίου Διὸς βωμὸν ἱκέτευον 0 .
ἐν δὲ ταύταις ἦν ἡ Ποπλικόλα τοῦ μεγάλα καὶ πολλὰ Ῥωμαίους ἔν τε πολέμοις καὶ πολιτείαις ὠφελήσαντος ἀδελφὴ Οὐαλερία .
ποπλικόλας μὲν οὖν ἐτεθνήκει πρότερον , ὡς ἐν τοῖς περὶ ἐκείνου γεγραμμένοις ἱστορήκαμεν , ἡ δὲ Οὐαλερία δόξαν εἶχεν ἐν τῇ πόλει καὶ τιμήν , δοκοῦσα τῷ βίῳ μὴ καταισχύνειν τὸ γένος .
ὅπερ οὖν λέγω πάθος ἐξαπίνης παθοῦσα , καὶ κατ ἐπίνοιαν οὐκ ἀθείαστον ἁψαμένη τοῦ συμφέροντος , αὐτή τε ἀνέστη καὶ τὰς ἄλλας ἀναστήσασα πάσας ἧκεν ἐπὶ τὴν οἰκίαν τῆς τοῦ Μαρκίου μητρὸς Οὐολουμνίας .
ὡς δ εἰσῆλθε καὶ κατέλαβε μετὰ τῆς νυοῦ καθεζομένην καὶ τὰ παιδία τοῦ Μαρκίου πρὸς τοῖς κόλποις ἔχουσαν , ἐν κύκλῳ περιστήσασα τὰς γυναῖκας αὐτῆς ·
αὐταί γε ἡμεῖς , εἶπεν , ὦΟὐολουμνία , καὶ σύ , Οὐεργιλία , γυναῖκες ἥκομεν πρὸς γυναῖκας , οὔ τε βουλῆς ψηφισαμένης οὔ τ ἄρχοντος κελεύσαντος , ἀλλ ὁ θεὸς ἡμῶν , ὡς ἔοικεν , οἰκτείρας τὴν ἱκετείαν , ὁρμὴν παρέστησε δευρὶ τραπέσθαι πρὸς ὑμᾶς καὶ δεηθῆναι σωτηρίαν μὲν αὑταῖς καὶ τοῖς ἄλλοις πολίταις , ὑμῖν δὲ πεισθείσαις ἐπιφανεστέραν φέροντα δόξαν ἧς αἱ Σαβίνων θυγατέρες ἔσχον , εἰς φιλίαν καὶ εἰρήνην ἐκ πολέμων συναγαγοῦσαι πατέρας καὶ ἄνδρας .
δεῦτε πρὸς Μάρκιον ἰοῦσαι μεθ ἡμῶν συνάψασθε τῆς ἱκετηρίας , καὶ μαρτυρήσατε τῇ πατρίδι μαρτυρίαν ἀληθῆ καὶ δικαίαν , ὅτι πολλὰ πάσχουσα κακῶς οὐδὲν οὔ τ ἔπραξε δεινὸν οὔ τ ἐβούλευσε περὶ ὑμῶν δι ὀργήν , ἀλλ ἀποδίδωσιν ὑμᾶς ἐκείνῳ κ ἂν μηδενὸς τυγχάνειν μέλλῃ τῶν ἐπιεικῶν .
ταῦτα τῆς Οὐαλερίας εἰπούσης ἀνεβόησαν αἱ λοιπαὶ γυναῖκες , ἠμείψατο δὲ ἡ Οὐολουμνία ·
καὶ τῶν κοινῶν ἡμῖν συμφορῶν , ὦ γυναῖκες , ἴσον μέτεστι , καὶ ἰδίᾳ πράττομεν κακῶς ἀπολέσασαι τὴν Μαρκίου δόξαν καὶ ἀρετήν , τὸ σῶμα δ αὐτοῦ τοῖς τῶν πολεμίων ὅπλοις φρουρουμενον μᾶλλον ἡ σῳζόμενον ἐφορῶσαι .
μέγιστον δ ἡμῖν τῶν ἀτυχημάτων ἐστίν , εἰ τὰ τῆς πατρίδος οὕτως ἐξησθένηκεν ὥστ ἐν ἡμῖν ἔχειν τὰς ἐλπίδας .
οὐκ οἶδα γὰρ εἴ τινα ποιήσεται λόγον ἡμῶν ἐκεῖνος , εἴ γε μηδένα ποιεῖται τῆς πατρίδος , ἣν καὶ μητρὸς καὶ γυναικὸς καὶ τέκνων προετίμησεν .
οὐ μὴν ἀλλὰ χρῆσθε ἡμῖν λαβοῦσαι καὶ κομίζετε πρὸς ἐκεῖνον , εἰ μηδὲν ἄλλο , ταῖς ὑπὲρ τῆς πατρίδος ἱκεσίαις ἐναποπνεῦσαι δυναμένας 0 .
ἐκ τούτου τά τε παιδία καὶ τὴν Οὐεργιλίαν ἀναστήσασα μετὰ τῶν ἄλλων γυναικῶν ἐβάδιζεν εἰς τὸ στρατόπεδον τῶν Οὐολούσκων .
ἡ δ ὄψις αὐτῶν τό τ οἰκτρὸν καὶ τοῖς πολεμίοις ἐνεποίησεν αἰδῶ καὶ σιωπήν .
ἔτυχε δ ὁ Μάρκιος ἐπὶ βήματος καθεζόμενος μετὰ τῶν ἡγεμονικῶν .
ὡς οὖν εἶδε προσιούσας τὰς γυναῖκας , ἐθαύμασεν ἐπιγνοὺς δὲ τὴν μητέρα πρώτην βαδίζουσαν ἐβούλετο μὲν ἐμμένειν τοῖς ἀτρέπτοις ἐκείνοις καὶ ἀπαραιτήτοις λογισμοῖς , γενόμενος δὲ τοῦ πάθους ἐλάττων καὶ συνταραχθεὶς πρὸς τὴν ὄψιν οὐκ ἔτλη καθεζομένῳ προσελθεῖν , ἀλλὰ καταβὰς θᾶττον ἢ βάδην καὶ ἀπαντήσας πρώτην μὲν ἠσπάσατο τὴν μητέρα καὶ πλεῖστον χρόνον , εἶτα δὲ τὴν γυναῖκα καὶ τὰ τέκνα , μή τε δακρύων ἔτι μή τε τοῦ φιλοφρονεῖσθαι φειδόμενος , ἀλλ ὥσπερ ὑπὸ ῥεύματος φέρεσθαι τοῦ πάθους ἑαυτὸν ἐνδεδωκώς 0 .