Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ἇι ἡ μὲν προτέρα πεντὰς ἐν τούτοις περατοῦται κεφαλαιώδη τύπον περιέχουσα , τῶν δ ἐν εἴδει νόμων οὐκ ὀλίγος ἀριθμός 0 .
τῆς δ ἑτέρας πρῶτόν ἐστι κεφάλαιον τὸ κατὰ μοιχῶν , ᾧ ὑποτέτακται πλεῖστά διατάγματα , τὸ κατὰ φθορέων , τὸ κατὰ παιδεραστῶν , τὸ κατὰ τῶν λαγνίστερον βιούντων ὁμιλίαις τε καὶ μίξεσιν ἐκνόμοις καὶ ἀκολάστοις χρωμένων .
τὰς δὲ ἰδέας ἀναγέγραφεν οὐχ ὑπὲρ τοῦ μηνῦσαι τὸ πολύχουν καὶ πολύτροπον τῆς ἀκρασίας , ἀλλ ὑπὲρ τοῦ τοὺς ἀσχημόνως ζῶντας ἐμφανέστατα δυσωπεῖν ἐπαντλοῦντα τοῖς ὠσὶν αὐτῶν ἀθρόα ὀνείδη , δι ὧν ἐρυθριάσουσι .
δεύτερον δὲ κεφάλαιον ἡ τοῦ μὴ ἀνδροφονεῖν ἀπαγόρευσις , ὑφ ἥν εἰσ  0 ·
πάντες οἱ περὶ βιαίων , ὕβρεως , αἰκίας , τραυμάτων , πηρώσεως ἀναγκαῖοι νόμοι καὶ σφόδρα κοινωφελεῖς 0 .
τρίτον δὲ τὸ περὶ τοῦ μὴ κλέπτειν , ᾧ ὑποτέτακται τὰ ἐπὶ χρεωκοπίαις ὁρισθέντα καὶ ἐξάρνοις παρακαταθηκῶν καὶ ἀκοινωνήτῳ κοινωνίᾳ καὶ ἀναισχύντοις ἁρπαγαῖς καὶ συνόλως πλεονεξίαις , ὑφ ὧν πείθονταί τινες φανερῶς ἢ λάθρα τ ἀλλότρια νοσφίζεσθαι 0 .
τέταρτον δὲ τὸ περὶ τοῦ μὴ ψευδομαρτυρεῖν , ᾧ πολλὰ ἐμφέρεται , τὸ μὴ ἀπατᾶν , τὸ μὴ συκοφαντεῖν , τὸ μὴ τοῖς ἐξαμαρτάνουσι συμπράττειν , τὸ μὴ ποιεῖσθαι προκάλυμμα πίστιν ἀπιστίας , ἐφ οἷς ἅπασι νόμοι προσήκοντες ἐτέθησαν 0 .
πέμπτον δὲ τὸ ἀνεῖργον τὴν τῶν ἀδικημάτων πηγήν , ἐπιθυμίαν , ἀφ ἧς ῥέουσιν αἱ παρανομώταται πράξεις , ἴδιαι καὶ κοιναί , μικραὶ καὶ μεγάλαι , ἱεραὶ κὼ βέβηλοι , περί τε σώματα καὶ ψυχὰς καὶ τὰ λεγόμενα ἐκτός 0 ·
διαφεύγει γὰρ οὐδέν , ὡς καὶ πρότερον ἐλέχθη , τὴν ἐπιθυμίαν , ἀλλ οἷα φλὸξ ἐν ὕλη νέμεται δαπανῶσα πάντα καὶ φθείρουσα .
πολλὰ δὲ καὶ τῶν ὑποπιπτόντων αὐτῇ διατέτακται πρός τε νουθεσίας ἐπανόρθωσιν ἐνδεχομένων καὶ πρὸς κόλασιν ἀφηνιαστῶν ὅλον τὸν βίον ἐνδεδωκότων τῷ πάθει .
τοσαῦτα καὶ περὶ τῆς δευτέρας πεντάδος ἀποχρώντως λέλεκται πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν δέκα λογίων , ἅπερ ἱεροπρεπῶς ἔχρησεν αὑτὸς ὁ θεός .
ἦν γὰρ ἁρμόττον αὐτοῦ τῇ φύσει , κεφάλαια μὲν τῶν ἐν εἴδει νόμων αὐτοπροσώπως θεσπίσαι , νόμους δὲ τοὺς ἐν τῷ μέρει διὰ τοῦ τελειοτάτου τῶν προφητῶν , ὃν ἐπικρίνας ἀριστίνδην καὶ ἀναπλήσας ἐνθέου πνεύματος ἑρμηνέα τῶν χρησμῳδουμένων εἵλετο .
μετὰ δὲ ταῦτα λέγωμεν τὴν αἰτίαν , δι ἣν τοὺς δέκα λόγους ἢ νόμους ἀπεφήνατο ψιλαῖς προστάξεσι καὶ ἀπαγορεύσεσι κατὰ τῶν παραβησομένων , ὡς ἔθος νομοθέταις , μηδὲν ὁρίσας ἐπιτίμιον 0 ·
θεὸς ἦν , εὐθὺς δὲ κύριος ἀγαθός , μόνων ἀγαθῶν αἴτιος , κακοῦ δ οὐδενός .
οἰκειότατον οὗν ὑπολαβὼν αὑτοῦ τῇ φύσει τὰ σωτήρια κελεύειν ἀμιγῆ καὶ ἀμέτοχα τιμωρίας , ἵνα μή πὼς φόβῳ τις ἄφρονι συμβούλῳ χρησάμενος ἄκων ἀλλ ἔμφρονι λογισμῷ καθ ἑκούσιον γνώμην αἱρῆται τὰ βέλτιστα , μετὰ κολάσεως οὐκ ἠξίωσε θεσπίζειν , οὐκ ἀσυλίαν τοῖς ἀδικοπραγοῦσι διδούς , ἀλλ  εἰδὼς τὴν πάρεδρον αὑτῷ δίκην καὶ τῶν ἀνθρωπίνων ἔφορον πραγμάτων οὐκ ἠρεμήσουσαν ἅτε φύσει μισοπόνηρον καὶ ὥσπερ τι συγγενὲς ἔργον ἐκδεξομένην τὴν κατὰ τῶν ἁμαρτανόντων ἄμυναν .
ἐμπρεπὲς γὰρ ὑπηρέταις μὲν καὶ ὑπάρχοις θεοῦ καθάπερ τοῖς πολέμου στρατηγοῖς ἐπὶ λιποτάκταις οἳ λείπουσι τὴν τοὺ δικαίου τάξιν ἀμυντηρίοις χρῆσθαι , τῷ δὲ μεγάλῳ βασιλεῖ τὴν κοινὴν ἀσφάλειαν ἐπιγεγράφθαι τοῦ παντός , εἰρηνοφυλακοῦντι καὶ τὰ τῆς εἰρήνης ἀγαθὰ πάντα τοῖς πανταχοῦ πᾶσιν ἀεὶ πλουσίως καὶ ἀφθόνως χορηγοῦντι 0 1 ·
τῷ γὰρ ὄντι ὁ μὲν θεὸς πρύτανις εἰρήνης , οἱ δ ὑποδιάκονοι πολέμων ἡγεμόνες εἰσίν 0 1 .
τὰ μὲν γένη τῶν ἐν εἴδει νόμων , οἱ προσαγορευόμενοι δέκα λόγοι , διὰ τῆς προτέρας ἠκρίβωνται συντάξεως , τὰ δ ἐν μέρει διατάγματα κατὰ τὴν τῆς γραφῆς ἀκολουθίαν νῦν ἐπισκεπτέον .
ἄρξομαι δ  ἀπὸ τοῦ γελωμένου παρὰ τοῖς πολλοῖς .
γελᾶται δὲ ἡ τῶν γεννητικῶν περιτομή , πρᾶγμα σπουδαζόμενον οὐ μετρίως καὶ παρ ἑτέροις ἔθνεσι καὶ μάλιστα τῷ Αἰγυπτιακῷ , ὃ καὶ πολυανθρωπότατον καὶ ἀρχαιότατον καὶ φιλοσοφώτατον εἶναι δοκεῖ .
παρὸ καὶ προσῆκον ἦν παιδικὴν χλεύην μεθεμένους φρονιμώτερον καὶ σεμνότερον ἀναζητῆσαι τὰς αἰτίας , ὧν χάριν ἐκράτησε τὸ ἔθος , καὶ μὴ προεξαναστάντας καταγινώσκειν μεγάλων ἐθνῶν εὐχέρειαν , λογιζομένους , ὡς εἰκός , τοσαύτας μυριάδας καθ  ἑκάστην γενεὰν ἀποτέμνεσθαι , μετὰ χαλεπῶν ἀλγηδόνων ἀκρωτηριαζούσας τά τε ἑαυτῶν καὶ τῶν οἰκειοτάτων σώματα , πολλὰ δ εἶναι τὰ προτρέποντα τὴν εἰσήγησιν τῶν παλαιῶν διατηρεῖν καὶ ἐπιτελεῖν , τὰ δ  ἀνωτάτω τέτταρα 0 ·
ἓν μὲν χαλεπῆς νόσου καὶ δυσιάτου , ποσθένης , ἀπαλλαγήν , ἣν ἄνθρακα καλοῦσιν , ἀπὸ τοῦ καίειν ἐντυφόμενον , ὡς οἶμαι , ταύτης τῆς προσηγορίας τυχόντα , ὅπερ εὐκολώτερον τοῖς ἀκροποσθίας ἔχουσιν ἐγγίνεται 0 ·
δεύτερον δὲ τὴν δι ὅλου τοῦ σώματος καθαριότητα πρὸς τὸ ἁρμόττον τάξει ἱερωμένῃ , παρὸ καὶ ξυρῶνται τὰ σώματα προσυπερβάλλοντες οἱ ἐν Αἰγύπτῳ τῶν ἱερέων 0 ·
ὑποσυλλέγεται γὰρ καὶ ὑποστέλλει καὶ θριξὶ καὶ ποσθίαις ἔνια τῶν ὀφειλόντων καθαίρεσθαι ·
τρίτον δὲ τὴν πρὸς καρδίαν ὁμοιότητα τοῦ περιτμηθέντος μέρους 0 ·
πρὸς γὰρ γένεσιν ἄμφω παρεσκεύασται , τὸ μὲν ἐγκάρδιον πνεῦμα νοημάτων , τὸ δὲ γόνιμον ὄργανον ζῴων 0 1 ·
ἐδικαίωσαν γὰρ οἱ πρῶτοι τῷ ἀφανεῖ καὶ κρείττονι , δι  οὗ τὰ νοητὰ συνίσταται , τὸ ἐμφανὲς καὶ ὁρατόν , ᾧ τὰ αἰσθητὰ γεννᾶσθαι πέφυκεν , ἐξομοιῶσαι ·
τέταρτον δὲ καὶ ἀναγκαιότατον τὴν πρὸς πολυγονίαν παρασκευήν 0 ·
λέγεται γὰρ ὡς εὐοδεῖ τὸ σπέρμα μή τε σκιδνάμενον μή τε περιρρέον εἰς τοὺς τῆς ποσθίας κόλπους ·
ὅθεν καὶ τὰ περιτεμνόμενα τῶν ἐθνῶν πολυγονώτατα καὶ πολυανθρωπότατα εἶναι δοκεῖ .
ταῦτα μὲν οὖν εἰς ἀκοὰς ἦλθε τὰς ἡμετέρας , ἀρχαιολογούμενα παρὰ θεσπεσίοις ἀνδράσιν , οἳ τὰ Μωυσέως οὐ παρέργως διηρεύνησαν .
ἐγὼ δὲ πρὸς τοῖς εἰρημένοις καὶ σύμβολον ἡγοῦμαι τὴν περιτομὴν δυοῖν εἶναι τοῖν ἀναγκαιοτάτοιν ·
ἑνὸς μὲν ἡδονῶν ἐκτομῆς , αἳ καταγοητεύουσι διάνοιαν 0 ·
ἐπειδὴ γὰρ τὰ νικητήρια φέρεται τῶν ἐν ἡδοναῖς φίλτρων ἡ ἀνδρὸς πρὸς γυναῖκα συνουσία , τὸ ὑπηρετοῦν ταῖς τοιαύταις ὁμιλίαις ὄργανον ἀκρωτηριάζειν ἔδοξε τοῖς νομοθέταις , αἰνιττομένοις περιτομὴν περιττῆς ἐκτομὴν καὶ πλεοναζούσης ἡδονῆς , οὐ μιᾶς , ἀλλὰ διὰ μιᾶς τῆς βιαστικωτάτης καὶ τῶν ἄλλων ἁπασῶν ·
ἑτέρου δὲ τοῦ γνῶναί τινα ἑαυτὸν καὶ τὴν βαρεῖαν νόσον , οἴησιν , ψυχῆς ἀπώσασθαι 0 ·
ἔνιοι γὰρ ὡς ἀγαθοὶ ζῳοπλάσται ζῴων τὸ κάλλιστον , ἄνθρωπον , ηὔχησαν δύνασθαι δημιουργεῖν καὶ φυσηθέντες ὑπ ἀλαζονείας ἑαυτοὺς ἐξεθείωσαν , τὸν ὡς ἀληθῶς αἴτιον γενέσεως ὄντα θεὸν παρακαλυψάμενοι , καίτοι γε ἐκ τῶν συνήθων ἐπανορθώσασθαι τὴν ἀπάτην δυνάμενοι 0 ·
πολλοὶ μὲν γὰρ παρ αὐτοῖς εἰσιν ἄνδρες ἄγονοι , πολλαὶ δὲ στεῖραι γυναῖκες , ὧν ἀτελεῖς αἱ ὁμιλίαι καταγηρασάντων ἐν ἀπαιδίᾳ 0 .
πονηρὰν οὖν δόξαν ἐκτμητέον τῆς διανοίας καὶ τὰς ἄλλας ὅσαι μὴ φιλόθεοι 0 .
τούτων μὲν δὴ πέρι τοσαῦτα 0 ·
τρεπτέον δ ἐπὶ τοὺς κατὰ μέρος ἤδη νόμους καὶ πρώτους , ἀφ  ὧν ἄρχεσθαι καλόν , τοὺς περὶ μοναρχίας ὁρισθέντας 0 .
Οἱ περὶ μοναρχίας νόμοι 0 .
τινὲς ἥλιον καὶ σελήνην καὶ τοὺς ἄλλους ἀστέρας ὑπέλαβον εἶναι θεοὺς αὐτοκράτορας , οἷς τὰς τῶν γινομένων ἁπάντων αἰτίας ἀνέθεσαν .
μωυσεῖ δ ὁ κόσμος ἔδοξεν εἶναι καὶ γενητὸς καὶ καθάπερ πόλις ἡ μεγίστη , ἄρχοντας ἔχουσα καὶ ὑπηκόους , ἄρχοντας μὲν τοὺς ἐν οὐρανῷ πάντας ὅσοι πλάνητες καὶ ἀπλανεῖς ἀστέρες , ὑπηκόους δὲ τὰς μετὰ σελήνην ἐν ἀέρι καὶ περιγείους φύσεις 0 1 2 ·
τοὺς δὲ λεχθέντας ἄρχοντας οὐκ αὐτεξουσίους , ἀλλ ἑνὸς τοῦ πάντων πατρὸς ὑπάρχους , οὗ μιμουμένους τὴν ἐπιστασίαν κατορθοῦν πρυτανεύοντος κατὰ δίκην καὶ νόμον ἕκαστον τῶν γεγονότων 0 ·
τοὺς δὲ μὴ βλέποντας τὸν ἐπιβεβηκότα ἡνίοχον τοῖς ὑπεζευγμένοις ὡς αὐτουργοῖς τῶν ἐν τῷ κόσμῳ γινομένων ἀνάψαι τὰς αἰτίας 0 .
ὧν τὴν ἄγνοιαν ὁ ἱερώτατος νομοθέτης εἰς ἐπιστήμην μεθαρμόζεται λέγων ὧδε ·
„ μὴ ἰδὼν τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην καὶ τοὺς ἀστέρας καὶ πάντα τὸν κόσμον τοῦ οὐρανοῦ πλανηθεὶς προσκυνήσῃς αὐτοῖς “  Deut .
εὐθυβόλως πάνυ καὶ καλῶς πλάνον εἶπε τὴν τῶν εἰρημένων ὡς θεῶν ἀποδοχήν 0 .
οἱ γὰρ ἰδόντες ἡλίου μὲν προσόδοις καὶ ἀναχωρήσεσι τὰς ἐτησίους ὥρας συνισταμένας , ἐν αἷς αἱ ζῴων καὶ φυτῶν καὶ καρπῶν γενέσεις ὡρισμέναις χρόνων περιόδοις τελεσφοροῦνται , σελήνην δ ὑπηρέτιν καὶ διάδοχον ἡλίου νύκτωρ τὴν ἐπιμέλειαν καὶ προστασίαν ἀνειληφυῖαν ὧν μεθ ἡμέραν ἥλιος , καὶ τοὺς ἄλλους ἀστέρας κατὰ τὴν πρὸς τὰ ἐπίγεια συμπάθειαν μυρία τῶν ἐπὶ διαμονῇ τοῦ παντὸς ἐνεργοῦντάς τε καὶ δρῶντας , πλάνον ἐπλανήθησαν ἀνήνυτον μόνους εἶναι τούτους θεοὺς ὑποτοπήσαντες 0 .
εἰ δ ἐσπούδασαν διὰ τῆς ἀπλανοῦς βαδίζειν ὁδοῦ , κ ἂν εὐθὺς ἔγνωσαν ὅτι , καθάπερ αἴσθησις ὑποδιάκονος νοῦ γέγονε , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ οἱ αἰσθητοὶ πάντες ὑπηρέται τοῦ νοητοῦ κατέστησαν , ἀγαπήσαντες εἰ δευτερείων ἐφίξονται .
παγγέλοιον γὰρ οἴεσθαι , ὅτι ὁ μὲν νοῦς ὁ ἐν ἡμῖν βραχύτατος ὢν καὶ ἀόρατος ἡγεμὼν τῶν αἰσθητικῶν ὀργάνων ἐστίν , ὁ δὲ τοῦ παντὸς ὁ μέγιστος καὶ τελειότατος οὐχὶ βασιλεὺς βασιλέων εἶναι πέφυκε , βλεπομένων οὐ βλεπόμενος 0 .
πάντας οὖν τοὺς κατ οὐρανὸν οὓς αἴσθησις ἐπισκοπεῖ θεοὺς οὐκ αὐτοκρατεῖς νομιστέον , τὴν ὑπάρχων τάξιν εἰληφότας , ὑπευθύνους μὲν φύσει γεγονότας , ἕνεκα δ  ἀρετῆς εὐθύνας οὐχ ὑφέξοντας .
ὥσθ  ὑπερβάντες τῷ λογισμῷ πᾶσαν τὴν ὁρατὴν οὐσίαν ἐπὶ τὴν τοῦ ἀειδοῦς καὶ ἀοράτου καὶ μόνῃ διανοίᾳ καταληπτοῦ τιμὴν ἴωμεν , ὃς οὐ μόνον θεὸς θεῶν ἐστι νοητῶν τε καὶ αἰσθητῶν ἀλλὰ καὶ πάντων δημιουργός .
ἐὰν δέ τις τὴν τοῦ ἀιδίου καὶ ποιητοῦ θεραπείαν ἄλλῳ προσνέμῃ νεωτέρῳ καὶ γενητῷ , φρενοβλαβὴς ἀναγεγράφθω καὶ ἔνοχος ἀσεβείᾳ τῇ μεγίστῃ .
Εἰσὶ δέ τινες οἳ χρυσὸν καὶ ἄργυρον ἀνδριαντοποιοῖς ὡς θεοπλαστεῖν ἱκανοῖς παρέδοσαν ·
οἱ δὲ λαβόντες ἀργὴν ὕλην θνητῷ παραδείγματι προσχρησάμενοι , τὸ παραλογώτατον , θεοὺς ὅσα τῷ δοκεῖν ἐμόρφωσαν 0 ·
καὶ νεὼς κατασκευάσαντες καὶ ἱδρυσάμενοι βωμοὺς ἐδείμαντο θυσίαις τε καὶ πομπαῖς καὶ ταῖς ἄλλαις ἱερουργίαις τε καὶ ἁγιστείαις ἐπιμελῶς πάνυ καὶ πεφροντισμένως γεραίρουσιν , ἱερέων τε καὶ ἱερειῶν τὸν περὶ ταῦτα τῦφον ὡς ἔνι μάλιστα σεμνοποιούντων .
οἷς ὁ τῶν ὅλων πατὴρ προαγορεύει λέγων ·
„ οὐ ποιήσετε μετ ἐμοῦ θεοὺς ἀργυροῦς καὶ χρυσοῦς “  Exod .
20 , 23  , μόνον οὐκ ἄντικρυς ἀναδιδάσκων , ὅτι οὐ δ ἐξ ἑτέρας ὕλης χειρόκμητον οὐδὲν τὸ παράπαν θεοπλαστήσετε διακωλυθέντες ἐκ τῶν ἀρίστων ·
ἄργυρος γὰρ καὶ χρυσὸς τὰ πρωτεῖα τῶν ἐν ὕλαις φέρονται .
δίχα δὲ τῆς ῥητῆς ἀπαγορεύσεως καὶ ἕτερον αἰνίττεσθαί μοι δοκεῖ τῶν πρὸς ἠθοποιΐαν μάλιστα συντεινόντων , διελέγχων οὐ μετρίως τοὺς φιλοχρημάτους , οἳ πανταχόθεν μὲν ἀργύριον καὶ χρυσίον ἐκπορίζουσι , τὸ δὲ πορισθὲν ὡς ἄγαλμα θεῖον ἐν ἀδύτοις θησαυροφυλακοῦσιν , ἀγαθῶν αἴτιον καὶ τῆς συμπάσης εὐδαιμονίας τοῦτ  εἶναι νομίζοντες .
καὶ ὅσοι μέντοι τῶν ἀπόρων κεκράτηνται χαλεπῇ νόσῳ , φιλαργυρίᾳ , οὐκ ἔχοντες ἴδιον πλοῦτον , ὃν θεραπείας ἀξιώσουσι , τὸν τῶν πλησίον τεθηπότες καὶ προσκυνοῦντες ἕωθεν εἰς τὰς τῶν περιουσιαζόντων οἰκίας ἀφικνοῦνται καθάπερ εἰς ἱερὰ μέγιστα , προσευξόμενοι καὶ τ ἀγαθὰ παρὰ τῶν δεσποτῶν ὡς θεῶν αἰτησόμενοι 0 .
πρὸς οὓς καὶ ἐν ἑτέροις φησίν ·
„ οὐκ ἐπακολουθήσετε εἰδώλοις καὶ θεοὺς χωνευτοὺς οὐ ποιήσετε “  Lev .
19 , 4  , διὰ συμβόλων ἀναδιδάσκων , ὅτι πλούτῳ τιμὰς ἰσοθέους ἀπονέμειν οὐ προσήκει ·
πλούτου γὰρ αἱ περιβόητοι ὗλαι χρυσὸς καὶ ἄργυρος εἶναι πεφύκασιν , αἷς ἀκολουθοῦσιν οἱ πολλοὶ τὰ τοῦ λεγομένου τυφλοῦ πλούτου μόνα ἢ μάλιστα εὐδαιμονίας αἴτια νομίζοντες .
τάδ  ἐστὶν ἅ φησιν „ εἴδωλα “ , σκιαῖς ἐοικότα καὶ φάσμασιν , οὐδενὸς ἠρτημένα ἰσχυροῦ καὶ βεβαίου ·
φέρεται γὰρ πνεύματος τρόπον ἀστάτου τροπὰς καὶ μεταβολὰς παντοίας ἐνδεχόμενα .
σημεῖον δ ἐστὶ τούτων ἐναργές ·
μὴ προλαβόντων ἐξαπιναίως ἔστιν ὅτε προσέπτη , παγίως ἐνειλῆφθαι νομιζόντων πάλιν ἀπεπήδησε , καὶ ὅτε μέντοι πάρεστι , καθάπερ τὰ διὰ τῶν κατόπτρων εἴδωλα φαντάζεται τὴν αἴσθησιν ἀπατῶντα καὶ καταγοητεύοντα καὶ ὡς ἂν ὑφεστηκότα τὰ μὴ ὑπομένοντα 0 .
καὶ τί δεῖ τὸν ἀνθρώπινον πλοῦτον ἢ τῦφον , ὃν ἀναζωγραφοῦσιν αἱ κεναὶ δόξαι , δηλοῦν ὡς ἔστιν ἀβέβαιος ;
ἤδη γάρ τινες καὶ τὰ ἄλλα πάντα ζῷα καὶ φυτά , ὧν γένεσίς ἐστι καὶ φθορά , συνεχῶς μὲν καὶ ἀπαύστως φασὶ ῥεῖσθαι , τῆς δ ἀπορροίας ἀδηλοτέραν αἴσθησιν εἶναι , ἀεὶ νικώσης τῆς περὶ τὴν ῥύσιν ὀξύτητος τὴν δι ὄψεως ἀκριβῆ προσβολήν .
ἀλλ οὐ μόνον πλοῦτος καὶ δόξα καὶ τὰ τοιαῦτα εἴδωλα καὶ ἀμενηναὶ σκιαί , ἀλλὰ καὶ πάντες , οὓς οἱ μυθογράφοι διαπλάσαντες ἐξετύφωσαν ἐπιτειχίσαντες τὰς ψευδεῖς δόξας κατὰ τῆς ἀληθείας , θεοὺς καινοὺς ὥσπερ ἀπὸ μηχανῆς εἰσαγαγόντες ἕνεκα τοῦ τὸν ἀίδιον καὶ ὄντα ὄντως θεὸν λήθῃ παραδοθῆναι 0 .
πρὸς δὲ τὸ εὐπαράγωγον μέλεσι καὶ ῥυθμοῖς καὶ μέτροις ἐνηρμόσαντο τὸ ψεῦδος , νομίζοντες ῥᾳδίως καταγοητεύσειν τοὺς ἐντυγχάνοντας .
οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ πλαστικὴν καὶ ζωγραφίαν συνεργοὺς τῆς ἀπάτης προσπαρέλαβον , ἵνα χρωμάτων καὶ σχημάτων καὶ ποιοτήτων εὖ δεδημιουργημέναις ἰδέαις ὑπαγάγωνται τοὺς ὁρῶντας καὶ τὰς ἡγεμονίδας αἰσθήσεις ὄψιν καὶ ἀκοὴν δελεάσαντες , τὴν μὲν ἀψύχοις εὐμορφίαις , τὴν δ εὐφωνίᾳ ποιητικῇ , συναρπάσωσι τὴν ψυχὴν ἀβέβαιον καὶ ἀνίδρυτον αὐτὴν ἀπεργασάμενοι .
διὰ τοῦτ ἐπιστάμενος ἐπὶ μέγα δυνάμεως προεληλυθότα τὸν τῦφον καὶ δορυφορούμενον ὑπὸ τοῦ πλείστου γένους ἀνθρώπων οὐκ ἐξ ἀνάγκης ἀλλ ἑκουσίοις γνώμαις , εὐλαβηθεὶς μή ποτε καὶ οἱ ζηλωταὶ τῆς ἀδεκάστου καὶ ἀληθοῦς εὐσεβείας καθάπερ ὑπὸ χειμάρρου παρασυρῶσιν , ἐνσφραγίζεται βαθεῖς τύπους ταῖς διανοίαις ἐγχαράττων ὁσιότητος , ὑπὲρ τοῦ μὴ συγχυθέντας ἢ ἐπιλεανθέντας ἀμαυρωθῆναί ποτε χρόνῳ , καὶ συνεχῶς ἐπᾴδει ποτὲ μὲν λέγων ὅτι θεὸς εἷς ἐστι καὶ κτίστης καὶ ποιητὴς τῶν ὅλων , ποτὲ δὲ ὅτι κύριος τῶν γεγονότων , ἐπειδὴ τὸ βέβαιον καὶ πάγιον καὶ τὸ κῦρος ὡς ἀληθῶς περὶ αὐτὸν μόνον πέφυκε .
λέλεκται δ ὅτι „ οἱ προσκείμενοι τῷ ὄντι θεῷ ζῶσι πάντες “  Deut .
ἆρ οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ τρισμακάριος καὶ τρισευδαίμων βίος , ἀγαπητικῶς ἔχεσθαι τῆς θεραπείας τοῦ πρεσβυτάτου πάντων αἰτίου καὶ μὴ τοὺς ὑποδιακόνους καὶ πυλωροὺς πρὸ τοῦ βασιλέως θεραπεύειν ἀξιοῦν ;
ἀθάνατος ἥδε ἡ ζωὴ καὶ μακραίων ἐν ταῖς τῆς φύσεως στήλαις ἀναγέγραπται ·
ταυτὶ δὲ τὰ γράμματα τῷ κόσμῳ συνδιαιωνίζειν ἀναγκαῖον 0 .
δυστόπαστος μὲν οὖν καὶ δυσκατάληπτος ὁ πατὴρ καὶ ἡγεμὼν τῶν συμπάντων ἐστίν , ἀλλ οὐ διὰ τοῦτ ἀποκνητέον τὴν ζήτησιν αὐτοῦ .
δύο δ ἐν ταῖς περὶ θεοῦ ζητήσεσι τὰ ἀνωτάτω ταῦτ ἐπαπορεῖ ἡ διάνοια τοῦ φιλοσοφοῦντος ἀνόθως ·
ἓν μὲν εἰ ἔστι τὸ θεῖον , ἕνεκα τῶν ἐπιτηδευσάντων ἀθεότητα , κακιῶν τὴν μεγίστην 0 ·
ἕτερον δὲ τὸ τί ἐστι κατὰ τὴν οὐσίαν 0 .
τὸ μὲν οὖν πρότερον οὐ πολὺς πόνος ἰδεῖν , τὸ δὲ δεύτερον οὐ χαλεπὸν μόνον ἀλλὰ καὶ ἴσως ἀδύνατον 0 1 .
ἐπισκεπτέον δ ἑκάτερον .
ἀεὶ τοίνυν γνωρίσματα τῶν δημιουργῶν πέφυκέ πως εἶναι τὰ δημιουργηθέντα ·
τίς γὰρ ἀνδριάντας ἢ γραφὰς θεασάμενος οὐκ εὐθὺς ἐνενόησεν ἀνδριαντοποιὸν ἢ ζωγράφον ;
τίς δὲ ἐσθῆτας ἢ ναῦς ἢ οἰκίας ἰδὼν οὐκ ἔννοιαν ἔλαβεν ὑφάντου καὶ ναυπηγοῦ καὶ οἰκοδόμου ;
παρελθὼν δέ τις εἰς πόλιν εὔνομον , ἐν ᾗ τὰ τῆς πολιτείας σφόδρα καλῶς διακεκόσμηται , τί ἕτερον ὑπολήψεται ἢ ὅτι ἐπιστατεῖται ἥδε ἡ πόλις ὑπ ἀρχόντων ἀγαθῶν ;
τὸν οὖν ἀφικόμενον εἰς τὴν ὡς ἀληθῶς μεγαλόπολιν , τόνδε τὸν κόσμον , καὶ θεασάμενον τὴν ὀρεινὴν καὶ πεδιάδα βρίθουσαν ζῴων καὶ φυτῶν καὶ ποταμῶν αὐθιγενῶν καὶ χειμάρρων φορὰς καὶ πελαγῶν ἀναχύσεις καὶ εὐκρασίας ἀέρος καὶ τῶν ἐτησίων ὡρῶν τροπάς , εἶτα ἥλιον καὶ σελήνην , τοὺς ἡμέρας καὶ νυκτὸς ἡγεμόνας , καὶ τὰς τῶν ἄλλων πλανήτων τε καὶ ἀπλανῶν καὶ τοῦ σύμπαντος οὐρανοῦ περιπολήσεις καὶ χορείας , οὐκ εἰκότως , μᾶλλον δὲ ἀναγκαίως , ἔννοιαν λήψεσθαι δεῖ τοῦ ποιητοῦ καὶ πατρὸς καὶ προσέτι ἡγεμόνος ;
οὐδὲν γὰρ τῶν τεχνικῶν ἔργων ἀπαυτοματίζεται ·
τεχνικώτατον δὲ καὶ ἐπιστημονικώτατον ὅδε ὁ κόσμος , ὡς ὑπό τινος τὴν ἐπιστήμην ἀγαθοῦ καὶ τελειοτάτου πάντως δεδημιουργῆσθαι 0 .
τοῦτον τὸν τρόπον ἔννοιαν ἐλάβομεν ὑπάρξεως θεοῦ .
τὴν δ οὐσίαν , εἰ καὶ δυσθήρατον καὶ δυσκατάληπτον εἶναι συμβέβηκεν , ὅμως καθ ὅσον ἐνδέχεται διερευνητέον .
ἄμεινον γὰρ οὐδὲν τοῦ ζητεῖν τὸν ἀληθῆ θεόν , κ ἂν ἡ εὕρεσις αὐτοῦ διαφεύγῃ δύναμιν ἀνθρωπίνην , ἐπειδὴ καὶ ἡ περὶ τὸ βούλεσθαι μαθεῖν σπουδὴ καθ αὑτὴν ἀλέκτους ἡδονὰς καὶ εὐφροσύνας ἐργάζεται 0 .
μάρτυρες δὲ οἱ μὴ χείλεσιν ἄκροις γευσάμενοι φιλοσοφίας , ἀλλὰ τῶν λόγων καὶ δογμάτων αὐτῆς ἐπὶ πλέον ἑστιαθέντες ·
τούτων γὰρ ὁ λογισμὸς ἀπὸ γῆς ἄνω μετέωρος ἀρθεὶς αἰθεροβατεῖ καὶ συμπεριπολῶν ἡλίῳ καὶ σελήνῃ καὶ τῷ σύμπαντι οὐρανῷ , τ ἀκεῖ πάντα γλιχόμενος ἰδεῖν , ἀμυδροτέραις χρῆται ταῖς προσβολαῖς , ἀκράτου καὶ πολλοῦ φέγγους ἐκχεομένου , ὡς τὸ τῆς ψυχῆς ὄμμα ταῖς μαρμαρυγαῖς σκοτοδινιᾶν 0 .
ἀλλ  οὐ διὰ τοῦτο προκαμὼν ἀπαγορεύει , γνώμῃ δ ἀηττήτῳ πρὸς τὴν ἐνδεχομένην θέαν ἵεται , καθάπερ ἐν ἄθλοις δευτερείων μεταποιούμενος , ἐπειδὴ τῶν πρώτων ἐσφάλη 0 .
φαντασίας δ  ἀληθοῦς δεύτερά ἐστιν εἰκασία καὶ στοχασμὸς καὶ ὅσα εἰς τὴν τῶν εὐλόγων καὶ πιθανῶν ἰδέαν ἀνάγεται .
καθάπερ οὖν οἷός ἐστι τῶν ἀστέρων ἕκαστος κατὰ τὴν οὐσίαν εἱλικρινῶς οὔ τ εἰδότες οὔ τε δυνάμενοι σαφῶς διαγνῶναι ζητεῖν ὅμως προθυμούμεθα , τερπόμενοι τοῖς εἰκόσι λόγοις ἕνεκα τοῦ φύσει φιλομαθοῦς , τὸν αὐτὸν τρόπον , εἰ καὶ τῆς κατὰ τὸν ὄντως ὄντα θεὸν ἐναργοῦς φαντασίας ἀμοιροῦμεν , ὀφείλομεν μὴ ἀπολείπεσθαι τῆς ζητήσεως αὐτοῦ , διὰ τὸ τὴν σκέψιν καὶ ἄνευ τῆς εὑρέσεως καθ αὑτὴν τριπόθητον εἶναι , ἐπεὶ καὶ τοὺς τοῦ σώματος ὀφθαλμοὺς οὐδεὶς αἰτιᾶται , παρόσον ἥλιον αὐτὸν ἰδεῖν ἀδυνατοῦντες τὴν φερομένην ἀπόρροιαν τῶν ἀκτίνων ἐπὶ γῆν ὁρῶσιν , ἡλιακῶν αὐγῶν ἔσχατον φέγγος .
εἰς ἅπερ ἀπιδὼν ὁ ἱεροφάντης καὶ θεοφιλέστατος Μωυσῆς ἱκετεύει τὸν θεὸν λέγων ·
„ ἐμφάνισόν μοι σαυτόν “  Exod .
33 , 13  , μόνον οὐ κατασχεθεὶς καὶ ἐκβοῶν ἄντικρυς , ὅτι „ τοῦ μὲν εἶναί σε καὶ ὑπάρχειν διδάσκαλος καὶ ὑφηγητής μοι γέγονεν ὅδε ὁ κόσμος , καὶ ὡς υἱὸς ἀναδιδάξας με περὶ τοῦ πατρὸς καὶ ὡς ἔργον περὶ τοῦ τεχνίτου 0 1 ·
τίς δὲ κατὰ τὴν οὐσίαν τυγχάνεις ὢν διαγνῶναι ποθῶν οὐδένα τούτου τοῦ μαθήματος ὑφηγητὴν ἐν οὐδενὶ τῶν τοῦ παντὸς μερῶν ἀνευρίσκω .
διὸ δὴ δέομαι καὶ ποτνιῶμαι προσέσθαι τὴν ἱκεσίαν ἀνδρὸς ἱκέτου καὶ φιλοθέου καὶ μόνον σὲ θεραπεύειν ἀξιοῦντος ·
ὡς γὰρ τὸ φῶς ὑφ ἑτέρου μὴ γνωριζόμενον αὐτὸ ἑαυτοῦ γνώρισμά ἐστιν , οὕτως καὶ σὺ σεαυτὸν μόνος ἂν φῆναι δύναιο .
διὸ συγγνώμης ἀξιῶ τυχεῖν , εἰ σπάνει τοῦ διδάξοντος ἐπὶ σὲ καταφυγεῖν ἐθάρρησα περὶ σοῦ σπεύδων μαθεῖν “ .
ὁ δὲ „ τὴν μὲν προθυμίαν “ φησίν „ ἐπαινετὴν οὖσαν ἀποδέχομαι , τὸ δ  αἴτημα οὐδενὶ τῶν εἰς γένεσιν ἡκόντων ἐφαρμόζει .
χαρίζομαι δ ἐγὼ τὰ οἰκεῖα τῷ ληψομένῳ ·
οὐ γὰρ ὅσα μοι δοῦναι ῥᾴδιον καὶ ἀνθρώπῳ λαβεῖν δυνατόν 0 ·
ὅθεν ὀρέγω τῷ χάριτος ἀξίῳ πάσας ὅσας ἂν οἷός τε ᾖ δέξασθαι δωρεάς .
τὴν δ ἐμὴν κατάληψιν οὐχ οἷον ἀνθρώπου φύσις ἀλλ οὐδ  ὁ σύμπας οὐρανός τε καὶ κόσμος δυνήσεται χωρῆσαι .
γνῶθι δὴ σαυτὸν καὶ μὴ συνεκφέρου ταῖς ὑπὲρ δύναμιν ὁρμαῖς καὶ ἐπιθυμίαις , μηδέ σε τῶν ἀνεφίκτων ἔρως αἰρέτω καὶ μετεωριζέτω ·
τῶν γὰρ ἐφικτῶν οὐδενὸς ἀμοιρήσεις “ .
ταῦτα ἀκούσας ἐπὶ δευτέραν ἱκεσίαν ἦλθε καί φησι ·
„ πέπεισμαι μὲν ταῖς σαῖς ὑφηγήσεσιν , ὅτι οὐκ ἂν ἴσχυσα δέξασθαι τὸ τῆς σῆς φαντασίας ἐναργὲς εἶδος .
ἱκετεύω δὲ τὴν γοῦν περὶ σὲ δόξαν θεάσασθαι  Exod .
δόξαν δὲ σὴν εἶναι νομίζω τὰς περὶ σὲ δορυφορούσας δυνάμεις , ὧν διαφεύγουσα ἡ κατάληψις ἄχρι τοῦ παρόντος οὐ μικρὸν ἐνεργάζεταί μοι πόθον τῆς διαγνώσεως “ .
ὁ δὲ ἀμείβεται καί φησιν · "
ἃς ἐπιζητεῖς δυνάμεις εἰσὶν ἀόρατοι καὶ νοηταὶ πάντως ἐμοῦ τοῦ ἀοράτου καὶ νοητοῦ ·
λέγω δὲ νοητὰς οὐχὶ τὰς ἤδη ὑπὸ νοῦ καταλαμβανομένας , ἀλλ ὅτι εἰ καταλαμβάνεσθαι οἷαί τε εἶεν , οὐκ ἂν αἴσθησις αὐτὰς ἀλλ ἀκραιφνέστατος νοῦς καταλαμβάνοι .
πεφυκυῖαι δ ἀκατάληπτοι κατὰ τὴν οὐσίαν ὅμως παραφαίνουσιν ἐκμαγεῖόν τι καὶ ἀπεικόνισμα τῆς ἑαυτῶν ἐνεργείας ·
οἷαι αἱ παρ ὑμῖν σφραγῖδες  ὅταν γὰρ προσενεχθῇ κηρὸς ἤ τις ὁμοιότροπος ὕλη , μυρίους ὅσους τύπους ἐναπομάττονται , μηδὲν ἀκρωτηριασθεῖσαι μέρος , ἀλλ ἐν ὁμοίῳ μένουσαι  , τοιαύτας ὑποληπτέον καὶ τὰς περὶ ἐμὲ δυνάμεις περιποιούσας ἀποίοις ποιότητας καὶ μορφὰς ἀμόρφοις καὶ μηδὲν τῆς ἀιδίου φύσεως μή τ ἀλλαττομένας μή τε μειουμένας 0 .
ὀνομάζουσι δ αὐτὰς οὐκ ἀπὸ σκοποῦ τινες τῶν παρ ὑμῖν ἰδέας , ἐπειδὴ ἕκαστα τῶν ὄντων εἰδοποιοῦσι τὰ ἄτακτα τάττουσαι καὶ τὰ ἄπειρα καὶ ἀόριστα καὶ ἀσχημάτιστα περατοῦσαι καὶ περιορίζουσαι καὶ σχηματίζουσαι καὶ συνόλως τὸ χεῖρον εἰς τὸ ἄμεινον μεθαρμοζόμεναι .
μήτ  οὖν ἐμὲ μή τε τινὰ τῶν ἐμῶν δυνάμεων κατὰ τὴν οὐσίαν ἐλπίσῃς ποτὲ δυνήσεσθαι καταλαβεῖν .
τῶν δ ἐφικτῶν , ὡς εἶπον , ἑτοίμως καὶ προθύμως μεταδίδωμι ·
ταῦτα δ ἐστὶν ἐπὶ τὴν τοῦ κόσμου καὶ τῶν ἐν αὐτῷ καλέσαι θέαν , ἣν οὐ σώματος ὀφθαλμοῖς ἀλλὰ τοῖς διανοίας ἀκοιμήτοις ὄμμασι συμβαίνει καταλαμβάνεσθαι .
μόνον ὁ σοφίας ἵμερος συνεχὴς ἔστω καὶ πυκνός , ἣ δογμάτων ἀοιδίμων καὶ περικαλλεστάτων ἀναπίμπλησι τοὺς φοιτητὰς καὶ γνωρίμους αὐτῆς “ .
ταῦτα ἀκούσας οὐκ ἐπαύσατο τῆς ἐπιθυμίας , ἀλλ ἔτι τὸν ἐπὶ τοῖς ἀοράτοις πόθον ἐζωπύρει .
καὶ πάντας τοὺς ὁμοιοτρόπους εἴ τ οὖν φύντας ἐξ ἀρχῆς εἴ τε καὶ ἐκ τοῦ μεταβάλλεσθαι πρὸς τὴν ἀμείνω τάξιν κρείττους γεγονότας ἀποδέχεται , τοὺς μὲν ὅτι τὴν εὐγένειαν οὐ κατέλυσαν , τοὺς δ ὅτι πρὸς εὐσέβειαν ἠξίωσαν μεθορμίσασθαι  τούτους δὲ καλεῖ προσηλύτους ἀπὸ τοῦ προσεληλυθέναι καινῇ καὶ φιλοθέῳ πολιτείᾳ  , οἳ μυθικῶν μὲν ἀλογοῦσι πλασμάτων , περιέχονται δὲ ἀκραιφνοῦς ἀληθείας 0 1 2 .
ἰσοτιμίαν γοῦν ἅπασιν ἐπηλύταις διδοὺς καὶ χαρισάμενος ὅσα καὶ τοῖς αὐτόχθοσι παραινεῖ τοῖς εὐπατρίδαις , μὴ μόνον αὐτοὺς τιμαῖς γεραίρειν ἀλλὰ καὶ ἐξαιρέτῳ φιλίᾳ καὶ εὐνοίᾳ περιττῇ 0 .
„ ἀπολελοιπότες “ φησί „ πατρίδα καὶ φίλους καὶ συγγενεῖς δι ἀρετὴν καὶ ὁσιότητα μὴ ἀμοιρείτωσαν ἑτέρων πόλεων καὶ οἰκείων καὶ φίλων , ἀλλ ἔστωσαν ἔφεδροι καταφυγαὶ τοῖς πρὸς εὐσέβειαν αὐτομολοῦσι ·
φίλτρον γὰρ ἀνυσιμώτατον καὶ δεσμὸς ἄλυτος εὐνοίας ἑνωτικῆς ἡ τοῦ ἑνὸς θεοῦ τιμή “ 0 .
προστάττει δὲ μή , παρόσον αὐτοῖς ἰσονομίαν καὶ ἰσοτέλειαν  ἐπηλύταις  παρέχει κατεγνωκόσι τοῦ πατρῴου καὶ προγονικοῦ τύφου , στομαργίᾳ χρήσασθαι καὶ ἀχαλίνῳ γλώσσῃ βλασφημοῦντας οὓς ἕτεροι νομίζουσι θεούς , ἵνα μὴ κ ἀκεῖνοι διακινηθέντες ἃ μὴ θέμις φθέγξωνται κατὰ τοῦ ὄντως ὄντος ·
ἀγνοίᾳ γὰρ τῆς διαφορᾶς , ἅτε τὸ ψεῦδος ὡς ἀληθὲς προμαθόντες ἐκ παίδων καὶ σύντροφον ἔχοντες , ἐξαμαρτήσονται .
τῶν δ ἀπὸ τοῦ ἔθνους εἴ τινες καθυφίενται τὴν τοῦ ἑνὸς τιμήν , ὡς λιπόντες τὴν ἀναγκαιοτάτην τάξιν εὐσεβείας καὶ ὁσιότητος ταῖς ἀνωτάτω τιμωρίαις ὀφείλουσι κολάζεσθαι , σκότος αἱρούμενοι πρὸ αὐγοειδεστάτου φωτὸς καὶ τυφλὴν ἀπεργαζόμενοι διάνοιαν ὀξὺ καθορᾶν δυναμένην 0 .
καὶ ἐπιτετράφθαι δὲ καλὸν ἅπασι τοῖς ζῆλον ἔχουσιν ἀρετῆς ἐκ χειρὸς ἀναπράττειν ἀνυπερθέτως τὰς τιμωρίας , μή τ εἰς δικαστήριον μή τ εἰς βουλευτήριον μή τε συνόλως ἐπ ἀρχὴν ἄγοντας , ἀλλὰ τῷ παραστάντι μισοπονήρῳ πάθει καὶ φιλοθέῳ καταχρῆσθαι πρὸς τὰς τῶν ἀσεβῶν ἀπαραιτήτους κολάσεις , νομίσαντας αὐτοὺς ὑπὸ τοῦ καιροῦ τὰ πάντα γεγενῆσθαι , βουλευτάς , δικαστάς , στρατηγούς , ἐκκλησιαστάς , κατηγόρους , μάρτυρας , νόμους , δῆμον , ἵνα μηδενὸς ὄντος ἐμποδὼν ἄφοβοι σὺν ἀδείᾳ πολλῇ προαγωνίζωνται ὁσιότητος .
ἀναγέγραπταί τις ἐν τοῖς νόμοις τὸ καλὸν τοῦτο τόλμημα τολμήσας .
ἐπειδὴ γὰρ ἐθεάσατό τινας ἀλλοφύλοις συνόντας γυναιξὶ καὶ ἕνεκα τῶν πρὸς αὐτὰς φίλτρων ἀλογοῦντας μὲν τῶν πατρίων , τελουμένους δὲ τὰς μυθικὰς τελετάς , ἕνα τὸν ἔξαρχον καὶ ἡγεμόνα τῆς παρανομίας καταθαρροῦντα ἤδη παρεπιδείκνυσθαι δημοσίᾳ τὸ ἀνοσιούργημα καὶ θυσίας ἀγάλμασι καὶ ξοάνοις ἀθύτους φανερῶς ἐπιτελοῦντα παρόντος ἅπαντος τοῦ πλήθους ἐνθουσιῶν , ἀνείρξας τοὺς παρ ἑκάτερα ἐπὶ τὴν θέαν ἠθροισμένους , οὐδὲν εὐλαβηθεὶς ἀναιρεῖ σὺν τῇ γυναικί , τὸν μὲν ἕνεκα τῆς εὐμαθείας τῶν ἃ λυσιτελὲς ἀπομανθάνειν , τὴν δ ὅτι διδάσκαλος κακῶν ἐγένετο .
τουτὶ τὸ ἔργον ἐξαίφνης δρασθὲν ἐν θερμῷ παραστήματι μυρίους ἐνουθέτησε τῶν ἐπὶ ταῦτα παρασκευαζομένων .
ἐπαινέσας οὖν ὁ θεὸς τὴν ἀριστείαν αὐτοκελεύστῳ καὶ ἐθελουργῷ σπουδῇ γενομένην διτταῖς αὐτὸν ἀναστέφει δωρεαῖς , εἰρήνῃ καὶ ἱερωσύνῃ , τῇ μὲν κρίνας ἄξιον ἀπολέμου μεταποιεῖσθαι βίου τὸν ἀράμενον τοὺς ὑπὲρ θεοῦ τιμῆς ἀγῶνας , τῇ δ ὅτι γέρας οἰκειότατον εὐσεβοῦς ἀνδρὸς ἱερωσύνη θεραπείαν ἐπαγγελλομένη τοῦ πατρός , ᾧ τὸ δουλεύειν οὐκ ἐλευθερίας μόνον ἀλλὰ καὶ βασιλείας ἄμεινον 0 1 2 .
ἔνιοι δὲ τοσαύτῃ κέχρηνται μανίας ὑπερβολῇ , ὥστ οὐδ  ἀναχώρησιν αὑτοῖς εἰς μετάνοιαν ἀπολείποντες ἵενται πρὸς δουλείαν τῶν χειροκμήτων , γράμμασιν αὐτὴν ὁμολογοῦντες , οὐκ ἐν χαρτιδίοις , ἀλλ  , ὡς ἐπὶ τῶν ἀνδραπόδων ἔθος ,  ἀλλ   ἐν τοῖς σώμασι καταστίζοντες αὐτὰ σιδήρῳ πεπυρωμένῳ πρὸς ἀνεξάλειπτον μονήν 0 ·
οὐ δὲ γὰρ χρόνῳ ταῦτα ἀμαυροῦται .
τὴν δ ὁμοίαν προαίρεσιν ὁ ἱερώτατος Μωυσῆς καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἅπαξ ἁπάντων σῴζειν ἔοικεν ἀληθείας ἐραστὴς ὢν καὶ διδάσκαλος , ἣν καὶ πᾶσι τοῖς γνωρίμοις ἐγχαράττειν καὶ ἐνσφραγίζεσθαι ποθεῖ τὰς ψευδεῖς δόξας μακρὰν τῆς διανοίας αὐτῶν ἀποικίζων .
ἐπιστάμενος γοῦν τῷ πλάνῳ τῶν πολλῶν βίῳ συμπράττουσαν οὐ μετρίως εἰς ἀνοδίαν μαντικήν , οὐδενὶ τῶν εἰδῶν αὐτῆς ἐᾷ χρῆσθαι , πάντας δὲ τοὺς κολακεύοντας αὐτὴν ἐλαύνει τῆς ἰδίου πολιτείας , θύτας , καθαρτάς , οἰωνοσκόπους , τερατοσκόπους , ἐπᾴδοντας , κλῃδόσιν ἐπανέχοντας .
στοχασταὶ γὰρ πάντες οὗτοι πιθανῶν καὶ εἰκότων , ἄλλοτε ἄλλας ἀπὸ τῶν αὐτῶν φαντασίας λαμβάνοντες , διὰ τὸ μή τε τὰ ὑποκείμενα φύσιν ἔχειν πάγιον μή τε τὴν διάνοιαν ἀκριβῆ βάσανον περιπεποιῆσθαι , ᾗ βασανισθήσεται τὰ δόκιμα .
παρασκευαὶ δὲ πάντα ταῦτ εἰσὶν ἀσεβείας ·
ὅτι ὁ προσέχων καὶ πειθόμενος αὐτοῖς ἀλογεῖ τοῦ πάντων αἰτίου μόνα ταῦθ ὑπολαμβάνων ἀγαθῶν εἶναι καὶ κακῶν αἴτια , καὶ οὐκ αἰσθάνεται τὰς τοῦ βίου φροντίδας ἐξάπτων ἀβεβαιοτάτων πεισμάτων , ὀρνίθων καὶ πτερῶν καὶ φορᾶς ἐν ἀέρι τῆς ὧδε κ ἀκεῖσε καὶ χαμαιζήλων ἑρπετῶν , ἃ τῶν φωλεῶν ἀνέρπει πρὸς ζήτησιν τροφῆς , ἔτι δὲ σπλάγχνων καὶ αἵματος καὶ νεκρῶν σωμάτων , ἃ στερόμενα ψυχῆς εὐθὺς ἐπισυμπίπτει καὶ συγχεῖται καὶ ἑτεροιούμενα τὰς οἰκείας φύσεις ἐξαλλάττει πρὸς τὴν χείρω μεταβολήν .