Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ὁ δὲ τῶν Ἀθηναίων δῆμος οἰκοδομῶν τὸν Ἑκατόμπεδον , ὅσας κατενόησεν ἡμιόνους μάλιστα τοῖς πόνοις ἐγκαρτερούσας , ἀπέλυσεν ἐλευθέρας νέμεσθαι καὶ ἀφέτους , ὧν μίαν φασὶ καταβαίνουσαν ἀφ ἑαυτῆς πρὸς τὰ ἔργα τοῖς ἀνάγουσι τὰς ἁμάξας ὑποζυγίοις εἰς ἀκρόπολιν συμπαρατρέχειν καὶ προηγεῖσθαι καθάπερ ἐγκελευομένην καὶ συνεξορμῶσαν , ἣν καὶ τρέφεσθαι δημοσίᾳ μέχρι τελευτῆς ἐψηφίσαντο .
τῶν δὲ Κίμωνος ἵππων , αἷς Ὀλύμπια τρὶς ἐνίκησε , καὶ ταφαὶ πλησίον εἰσὶ τῶν ἐκείνου μνημάτων , κύνας δὲ συντρόφους γενομένους καὶ συνήθεις ἄλλοι τε πολλοὶ καὶ Ξάνθιππος ὁ παλαιὸς τὸν εἰς Σαλαμῖνα τῇ τριήρει παρανηξάμενον , ὅτε τὴν πόλιν ὁ δῆμος ἐξέλειπεν , ἐπὶ τῆς ἄκρας ἐκήδευσεν , ἣν Κυνὸς σῆμα μέχρι νῦν καλοῦσιν .
οὐ γὰρ ὡς ὑποδήμασιν ἢ σκεύεσι τοῖς ψυχὴν ἔχουσι χρηστέον , κοπέντα καὶ κατατριβέντα ταῖς ὑπηρεσίαις ἀπορριπτοῦντας , ἀλλ εἰ διὰ μηδὲν ἄλλο , μελέτης ἕνεκα τοῦ φιλανθρώπου προεθιστέον ἑαυτὸν ἐν τούτοις πρᾷον εἶναι καὶ μείλιχον 0 .
ἐγὼ μὲν οὖν οὐ δὲ βοῦν ἂν ἐργάτην διὰ γῆρας ἀποδοίμην , μή τί γε πρεσβύτερον ἄνθρωπον , ἐκ χώρας συντρόφου καὶ διαίτης συνήθους ὥσπερ ἐκ πατρίδος μεθιστάμενον ἀντὶ κερμάτων μικρῶν , ἄχρηστόν γε τοῖς ὠνουμένοις ὥσπερ τοῖς πιπράσκουσι γενησόμενον 0 .
ὁ δὲ Κάτων ὥσπερ νεανιευόμενος ἐπὶ τούτοις καὶ τὸν ἵππον , ᾧ παρὰ τὰς στρατείας ὑπατεύων ἐχρῆτο , φησὶν ἐν Ἰβηρίᾳ καταλιπεῖν , ἵνα μὴ τῇ πόλει τὸ ναῦλον αὐτοῦ λογίσηται .
ταῦτα μὲν οὖν εἴ τε μεγαλοψυχίας εἴ τε μικρολογίας θετέον , ἔξεστι τῷ πείθοντι χρῆσθαι λογισμῷ 0 1 .
τῆς δ ἄλλης ἐγκρατείας ὑπερφυῶς θαυμαστὸς ὁ ἀνήρ 0 ·
οἷον ὅτι στρατηγῶν ἐλάμβανεν ἑαυτῷ καὶ τοῖς περὶ αὑτὸν οὐ πλέον εἰς τὸν μῆνα πυρῶν ἢ τρεῖς Ἀττικοὺς μεδίμνους , εἰς δὲ τὴν ἡμέραν κριθῶν τοῖς ὑποζυγίοις ἔλαττον τριῶν ἡμιμεδίμνων 0 1 .
ἐπαρχίαν δὲ λαβὼν Σαρδόνα , τῶν πρὸ αὐτοῦ στρατηγῶν εἰωθότων χρῆσθαι καὶ σκηνώμασι δημοσίοις καὶ κλίναις καὶ ἱματίοις , πολλῇ δὲ θεραπείᾳ καὶ φίλων πλήθει καὶ περὶ δεῖπνα δαπάναις καὶ παρασκευαῖς βαρυνόντων , ἐκεῖνος ἄπιστον ἐποίησε τὴν διαφορὰν τῆς εὐτελείας , δαπάνης μὲν γὰρ εἰς οὐδὲν οὐδεμιᾶς προσεδεήθη δημοσίας , ἐπεφοίτα δὲ ταῖς πόλεσιν αὐτὸς μὲν ἄνευ ζεύγους πορευόμενος , εἷς δὲ ἠκολούθει δημόσιος ἐσθῆτα καὶ σπονδεῖον αὐτῷ πρὸς ἱερουργίαν κομίζων .
ἐν δὲ τούτοις οὕτως εὔκολος καὶ ἀφελὴς τοῖς ὑπὸ χεῖρα φαινόμενος , αὖθις ἀνταπεδίδου τὴν σεμνότητα καὶ τὸ βάρος ἀπαραίτητος ὢν ἐν τῷ δικαίῳ καὶ τοῖς ὑπὲρ τῆς ἡγεμονίας προστάγμασιν ὄρθιος καὶ αὐθέκαστος , ὥστε μηδέποτε τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν ἐκείνοις μή τε φοβερωτέραν μή τε προσφιλεστέραν γενέσθαι 0 .
τοιαύτην δέ τινα φαίνεται καὶ ὁ λόγος τοῦ ἀνδρὸς ἰδέαν ἔχειν εὔχαρις γὰρ ἅμα καὶ δεινὸς ἦν , ἡδὺς καὶ καταπληκτικός , φιλοσκώμμων καὶ αὐστηρός , ἀποφθεγματικὸς καὶ ἀγωνιστικός , ὥσπερ ὁ Πλάτων τὸν Σωκράτην φησὶν ἔξωθεν ἰδιώτην καὶ σατυρικὸν καὶ ὑβριστὴν τοῖς ἐντυγχάνουσι φαινόμενον ἔνδοθεν σπουδῆς καὶ πραγμάτων μεστὸν εἶναι δάκρυα κινούντων τοῖς ἀκροωμένοις καὶ τὴν καρδίαν στρεφόντων .
ὅθεν οὐκ οἶδ ὅτι πεπόνθασιν οἱ τῷ Λυσίου λόγῳ μάλιστα φάμενοι προσεοικέναι τὸν Κάτωνος , οὐ μὴν ἀλλὰ ταῦτα μὲν οἷς μᾶλλον ἰδέας λόγων Ῥωμαϊκῶν αἰσθάνεσθαι προσήκει διακρινοῦσιν , ἡμεῖς δὲ τῶν ἀπομνημονευομένων βραχέα γράψομεν , οἳ τῷ λόγῳ πολὺ μᾶλλον ἢ τῷ προσώπῳ , καθάπερ ἔνιοι νομίζουσι , τῶν ἀνθρώπων φαμὲν ἐμφαίνεσθαι τὸ ἦθος 0 .
μέλλων ποτὲ τὸν Ῥωμαίων δῆμον ὡρμημένον ἀκαίρως ἐπὶ σιτομετρίας καὶ διανομὰς ἀποτρέπειν , ἤρξατο τῶν λόγων οὕτως ·
χαλεπὸν μέν ἐστιν , ὦ πολῖται , πρὸς γαστέρα λέγειν ὦτα οὐκ ἔχουσαν .
κατηγορῶν δὲ τῆς πολυτελείας ἔφη χαλεπὸν εἶναι σωθῆναι πόλιν , ἐν ᾗ πωλεῖται πλείονος ἰχθὺς ἢ βοῦς .
ἐοικέναι δὲ προβάτοις ἔφη τοὺς Ῥωμαίους ·
ὡς γὰρ ἐκεῖνα καθ ἕκαστον μέν οὐ πείθεται , σύμπαντα δ ἕπεται μετ ἀλλήλων τοῖς ἄγουσιν , οὕτω καὶ ὑμεῖς , εἶπεν , οἷς οὐκ ἂν ἀξιώσαιτε συμβούλοις χρήσασθαι κατ ἰδίαν , ὑπὸ τούτων εἰς ἓν συνελθόντες ἄγεσθε .
περὶ δὲ τῆς γυναικοκρατίας διαλεγόμενος πάντες , εἶπεν , ἄνθρωποι τῶν γυναικῶν ἄρχουσιν , ἡμεῖς δὲ πάντων ἀνθρώπων , ἡμῶν δὲ αἱ γυναῖκες 0 1 2 .
τοῦτο μέν οὖν ἐστιν ἐκ τῶν Θεμιστοκλέους μετενηνεγμένον ἀποφθεγμάτων , ἐκεῖνος γὰρ ἐπιτάττοντος αὐτῷ πολλὰ τοῦ υἱοῦ διὰ τῆς μητρός ὦ γύναι , εἶπεν , Ἀθηναῖοι μέν ἄρχουσι τῶν Ἑλλήνων , ἐγὼ δὲ Ἀθηναίων , ἐμοῦ δὲ σύ , σοῦ δὲ ὁ υἱός , ὥστε φειδέσθω τῆς ἐξουσίας , δι ἣν ἀνόητος ὢν πλεῖστον Ἑλλήνων δύναται 0 1 2 .
τὸν δὲ δῆμον ὁ Κάτων ἔφη τῶν Ῥωμαίων οὐ μόνον ταῖς πορφύραις , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἐπιτηδεύμασι τὰς τιμὰς ἐπιγράφειν .
ὡς γὰρ οἱ βαφεῖς , ἔφη , ταύτην μάλιστα βάπτουσιν , ᾗ χαίροντας ὁρῶσιν , οὕτως οἱ νέοι ταῦτα μανθάνουσι καὶ ζηλοῦσιν , οἷς ἂν ὁ παρ ὑμῶν ἔπαινος ἕπηται παρεκάλει δ αὐτούς , εἰμὲν ἀρετῇ καὶ σωφροσύνῃ γεγόνασι μεγάλοι , μηδὲν μεταβάλλεσθαι πρὸς τὸ χεῖρον , εἰ δ ἀκρασίᾳ καὶ κακίᾳ , μεταβάλλεσθαι πρὸς τὸ βέλτιον ἱκανῶς γὰρ ἤδη μεγάλους ἀπ ἐκείνων γεγονέναι 0 1 2 .
τοὺς δὲ πολλάκις ἄρχειν σπουδάζοντας ἔφη καθάπερ ἀγνοοῦντας τὴν ὁδὸν ἀεὶ μετὰ ῥαβδούχων ζητεῖν πορεύεσθαι , μὴ πλανηθῶσιν .
ἐπετίμα δὲ τοῖς πολίταις Τοὺς αὐτοὺς αἱρουμένοις πολλάκις ἄρχοντας .
δόξετε γάρ , ἔφη , μὴ πολλοῦ τὸ ἄρχειν ἄξιον ἢ μὴ πολλοὺς τοῦ ἄρχειν ἀξίους ἡγεῖσθαι 0 .
περὶ δὲ τῶν ἐχθρῶν τινος αἰσχρῶς καὶ ἀδόξως βιοῦν δοκοῦντος ἡ τούτου μήτηρ , ἔφη , κατάραν , οὐκ εὐχήν , ἡγεῖται τὸ τοῦτον ὑπὲρ γῆς ἀπολιπεῖν .
τὸν δὲ πεπρακότα Τοὺς πατρῴους ἀγροὺς παραλίους ὄντας ἐπιδεικνύμενος προσεποιεῖτο θαυμάζειν ὡς ἰσχυρότερον τῆς θαλάττης 0 ·
ἃ γὰρ ἐκείνη μόλις ἔκλυζεν , οὗτος , ἔφη , ῥᾳδίως καταπέπωκεν .
ἐπεὶ δὲ Εὐμένους τοῦ βασιλέως ἐπιδημήσαντος εἰς Ῥώμην ἥ τε σύγκλητος ὑπερφυῶς ἀπεδέξατο καὶ τῶν πρώτων ἅμιλλα καὶ σπουδὴ Περὶ αὐτὸν ἐγίνετο , δῆλος ἦν ὁ Κάτων ὑφορώμενος καὶ φυλαττόμενος αὐτόν .
εἰπόντος δέ τινος ἀλλὰ μὴν χρηστός ἐστι καὶ φιλορρώμαιος , ἔστω , εἶπεν , ἀλλὰ φύσει τοῦτο τὸ ζῷον ὁ βασιλεὺς σαρκοφάγον ἐστιν .
οὐδένα δὲ τῶν εὐδαιμονιζομένων ἔφη βασιλέων ἄξιον εἶναι παραβάλλειν πρὸς Ἐπαμεινώνδαν ἢ Περικλέα ἢ Θεμιστοκλέα ἢ Μάνιον Κούριον ἢ Ἀμίλκαν τὸν ἐπικληθέντα Βάρκαν .
αὑτῷ δ ἔλεγε Τοὺς ἐχθροὺς φθονεῖν , ὅτι καθ ἡμέραν ἐκ νυκτὸς ἀνίσταται καὶ τῶν ἰδίων ἀμελῶν τοῖς δημοσίοις σχολάζει , βούλεσθαι δ ἔλεγε μᾶλλον εὖ πράξας ἀποστερηθῆναι χάριν ἢ κακῶς μὴ τυχεῖν κολάσεως , καὶ συγγνώμην ἔφη διδόναι πᾶσι τοῖς ἁμαρτάνουσι πλὴν αὑτοῦ 0 .
τῶν δὲ Ῥωμαίων εἰς Βιθυνίαν τρεῖς ἑλομένων πρέσβεις , ὧν ὁ μὲν ποδαγρικὸς ἦν , ὁ δὲ τὴν κεφαλὴν ἐξ ἀνατρήσεως καὶ περικοπῆς κοίλην εἶχεν , ὁ δὲ τρίτος ἐδόκει μωρὸς εἶναι , καταγελῶν ὁ Κάτων εἶπε πρεσβείαν ὑπὸ Ῥωμαίων ἀποστέλλεσθαι μή τε πόδας μή τε κεφαλὴν μή τε καρδίαν ἔχουσαν .
ὑπὲρ δὲ τῶν ἐξ Ἀχαΐας φυγάδων ἐντευχθεὶς διὰ Πολύβιον ὑπὸ Σκηπίωνος , ὡς πολὺς ἐν τῇ συγκλήτῳ λόγος ἐγίνετο , τῶν μὲν διδόντων κάθοδον αὐτοῖς , τῶν δ ἐνισταμένων , ἀναστὰς ὁ Κάτων ὥσπερ οὐκ ἔχοντες , εἶπεν , ὃ πράττωμεν καθήμεθα τὴν ἡμέραν ὅλην περὶ γεροντίων Γραικῶν ζητοῦντες , πότερον ὑπὸ τῶν παρ ἡμῖν ἢ τῶν ἐν Ἀχαΐᾳ νεκροφόρων ἐκκομισθῶσι .
ψηφισθείσης δὲ τῆς καθόδου τοῖς ἀνδράσιν , ἡμέρας ὀλίγας οἱ περὶ Τὸν Πολύβιον διαλιπόντες αὖθις ἐπεχείρουν εἰς τὴν σύγκλητον εἰσελθεῖν , ὅπως ἃς πρότερον εἶχον ἐν Ἀχαΐᾳ τιμὰς οἱ φυγάδες ἀναλάβοιεν , καὶ τοῦ Κάτωνος ἀπεπειρῶντο τῆς γνώμης , ὁ δὲ μειδιάσας ἔφη τὸν Πολύβιον , ὥσπερ Τὸν Ὀδυσσέα , βούλεσθαι πάλιν εἰς τὸ Τοῦ Κύκλωπος σπήλαιον εἰσελθεῖν , τὸ πιλίον ἐκεῖ καὶ τὴν ζώνην ἐπιλελησμένον 0 .
τοὺς δὲ φρονίμους ἔλεγε μᾶλλον ὑπὸ τῶν ἀφρόνων ἢ τοὺς ἄφρονας ὑπὸ τῶν φρονίμων ὠφελεῖσθαι 0 ·
τούτους μὲν γὰρ φυλάττεσθαι τὰς ἐκείνων ἁμαρτίας , ἐκείνους δὲ τὰς τούτων μὴ μιμεῖσθαι κατορθώσεις , τῶν δὲ νέων ἔφη χαίρειν τοῖς ἐρυθριῶσι μᾶλλον ἢ τοῖς ὠχριῶσι , στρατιώτου δὲ μὴ δεῖσθαι τὰς μὲν χεῖρας ἐν τῷ βαδίζειν , τοὺς δὲ πόδας ἐν τῷ μάχεσθαι κινοῦντος , μεῖζον δὲ ῥέγχοντος ἢ ἀλαλάζοντος 0 1 2 .
τὸν δὲ ὑπέρπαχυν κακίζων ποῦ δ ἄν , ἔφη , σῶμα τοιοῦτόν τῇ πόλει γένοιτο χρήσιμον , οὗ τὸ μεταξὺ λαιμοῦ καὶ βουβώνων πᾶν ὑπὸ τῆς γαστρὸς κατέχεται ;
τῶν δὲ φιληδόνων τινὰ βουλόμενον αὐτῷ συνεῖναι παραιτούμενος , ἔφη μὴ δύνασθαι ζῆν μετ ἀνθρώπου τῆς καρδίας τὴν ὑπερῴαν εὐαισθητοτέραν ἔχοντος , Τοῦ δ ἐρῶντος ἔλεγε τὴν ψυχὴν ἐν ἀλλοτρίῳ σώματι ζῆν .
μεταμεληθῆναι δ αὐτὸς ἐν παντὶ τῷ βίῳ τρεῖς μεταμελείας ·
μίαν μὲν ἐπὶ τῷ γυναικὶ πιστεῦσαι λόγον ἀπόρρητον , ἑτέραν δὲ πλεύσας ὅπου δυνατὸν ἦν πεζεῦσαι , τὴν δὲ τρίτην , ὅτι μίαν ἡμέραν ἀδιάθετος ἔμεινε , Πρὸς δὲ πρεσβύτην πονηρευόμενον ἄνθρωπε , εἶπε , πολλὰ ἔχοντι τῷ γήρᾳ τὰ αἰσχρὰ μὴ προστίθει τὴν ἀπὸ τῆς κακίας αἰσχύνην 0 1 .
πρὸς δὲ δήμαρχον ἐν διαβολῇ μὲν φαρμακείας γενόμενον , φαῦλον δὲ νόμον εἰσφέροντα καὶ βιαζόμενον ὦ μειράκιον , εἶπεν , οὐκ οἶδα , πότερον χεῖρόν ἐστιν ὃ κίρνης πιεῖν ἢ ὃ γράφεις κυρῶσαι 0 .
βλασφημούμενος δ ὑπ ἀνθρώπου βεβιωκότος ἀσελγῶς καὶ κακῶς ἄνισος , εἶπεν , ἡ πρὸς σέ μοι μάχη ἐστί ·
καὶ γὰρ ἀκούεις τὰ κακὰ ῥᾳδίως καὶ λέγεις εὐχερῶς , ἐμοὶ δὲ καὶ λέγειν ἀηδὲς καὶ ἀκούειν ἄηθες 0 .
τὸ μὲν οὖν τῶν ἀπομνημονευμάτων γένος τοιοῦτόν ἐστιν .
ὕπατος δὲ μετὰ Φλάκκου Οὐαλλερίου τοῦ φίλου καὶ συνήθους ἀποδειχθείς ἔλαχε τῶν ἐπαρχιῶν ἣν Ἐντὸς Ἱσπανίαν Ῥωμαῖοι καλοῦσιν .
ἐνταῦθα δ αὐτῷ τὰ μέν καταστρεφομένῳ τῶν ἐθνῶν , τὰ δ οἰκειουμένῳ διὰ λόγων πολλὴ στρατιὰ τῶν βαρβάρων ἐπέπεσε , καὶ κίνδυνος ἦν αἰσχρῶς ἐκβιασθῆναι .
διὸ τῶν ἐγγὺς Κελτιβήρων ἐπεκαλεῖτο συμμαχίαν .
αἰτούντων δ ἐκείνων τῆς βοηθείας διακόσια τάλαντα μισθόν , οἱ μέν ἄλλοι πάντες οὐκ ἀνασχετὸν ἐποιοῦντο Ῥωμαίους βαρβάροις ἐπικουρίας ὁμολογῆσαι μισθόν , ὁ δὲ Κάτων οὐδὲν ἔφη δεινὸν εἶναι , νικῶντας μέν γὰρ ἀποδώσειν παρὰ τῶν πολεμίων , οὐ παρ αὑτῶν , ἡττωμένων δὲ μή τε τοὺς ἀπαιτουμένους ἔσεσθαι μή τε τοὺς ἀπαιτοῦντας , ταύτην δὲ τὴν μάχην κατὰ κράτος ἐνίκησε , καὶ τ ἆλλα πρ οὐχώρει λαμπρῶς .
πολύβιος μέν γέ φησι τῶν ἐντὸς Βαίτιος ποταμοῦ πόλεων ἡμέρᾳ μιᾷ τὰ τείχη κελεύσαντος αὐτοῦ περιαιρεθῆναι ·
πάμπολλαι δ ἦσαν αὗται καί γέμουσαι μαχίμων ἀνδρῶν .
αὐτὸς δέ φησιν ὁ Κάτων πλείονας εἰληφέναι πόλεις ὧν διήγαγεν ἡμερῶν ἐν Ἰβηρίᾳ ·
καὶ τοῦτο κόμπος οὐκ ἔστιν , εἴπερ ὡς ἀληθῶς τετρακόσιαι τὸ πλῆθος ἦσαν .
τοῖς μέν οὖν στρατιώταις πολλὰ παρὰ τὴν στρατείαν ὠφεληθεῖσιν ἔτι καὶ λίτραν ἀργυρίου κατ ἄνδρα προσδιένειμεν , εἰπὼν ὡς κρεῖττον εἴη πολλοὺς Ῥωμαίων ἀργύριον ἢ χρυσίον ὀλίγους ἔχοντας ἐπανελθεῖν .
εἷς δ αὑτὸν ἐκ τῶν ἁλισκομένων οὐδὲν ἐλθεῖν λέγει πλὴν ὅσα πέπωκεν ἢ βέβρωκε .
καὶ οὐκ αἰτιῶμαι , φησί , τοὺς ὠφελεῖσθαι ζητοῦντας ἐκ τούτων , ἀλλὰ βούλομαι μᾶλλον περὶ ἀρετῆς τοῖς ἀρίστοις ἢ περὶ χρημάτων τοῖς πλουσιωτάτοις ἁμιλλᾶσθαι καὶ τοῖς φιλαργυρωτάτοις περὶ φιλαργυρίας 0 .
οὐ μόνον δ αὑτόν , ἀλλὰ καὶ τοὺς περὶ αὑτὸν ἐφύλαττε καθαροὺς παντὸς λήμματος .
ἦσαν δὲ πέντε θεράποντες ἐπὶ στρατείας σὺν αὐτῷ .
τούτων εἷς ὄνομα Πάκκιος ἠγόρασε τῶν αἰχμαλώτων τρία παιδάρια ·
τοῦ δὲ Κάτωνος αἰσθομένου , πρὶν εἷς ὄψιν ἐλθεῖν , ἀπήγξατο .
τοὺς δὲ παῖδας ὁ Κάτων ἀποδόμενος εἷς τὸ δημόσιον ἀνήνεγκε τὴν τιμήν .
ἔτι δ αὐτοῦ διατρίβοντος ἐν Ἰβηρίᾳ Σκηπίων ὁ μέγας , ἐχθρὸς ὢν καὶ βουλόμενος ἐνστῆναι κατορθοῦντι καὶ τὰς Ἰβηρικὰς πράξεις ὑπολαβεῖν , διεπράξατο τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης ἀποδειχθῆναι διάδοχος .
σπεύσας δ ὡς ἐνῆν τάχιστα κατέπαυσε τὴν ἀρχὴν τοῦ Κάτωνος , ὁ δὲ λαβὼν σπείρας ὁπλιτῶν πέντε καὶ πεντακοσίους ἱππεῖς προπομπούς κατεστρέψατο μὲν τὸ Λακετανῶν ἔθνος , ἑξακοσίους δὲ τῶν ηὐτομοληκότων κομισάμενος ἀπέκτεινεν .
ἐφ οἷς σχετλιάζοντα τὸν Σκηπίωνα κατειρωνευόμενος οὕτως ἔφη τὴν Ῥώμην ἔσεσθαι μεγίστην , τῶν μὲν ἐνδόξων καὶ μεγάλων τὰ τῆς ἀρετῆς πρωτεῖα μὴ μεθιέντων τοῖς ἀσημοτέροις , τῶν δ ὥσπερ αὐτός ἐστι δημοτικῶν ἁμιλλωμένων ἀρετῇ πρὸς τοὺς τῷ γένει καὶ τῇ δόξῃ προήκοντας 0 .
οὐ μὴν ἀλλὰ τῆς συγκλήτου ψηφισαμένης μηδὲν ἀλλάττειν μη δὲ κινεῖν τῶν διῳκημένων ὑπὸ Κάτωνος , ἡ μὲν ἀρχὴ τῷ Σκηπίωνι τῆς αὐτοῦ μᾶλλον ἢ τῆς Κάτωνος ἀφελοῦσα δόξης ἐν ἀπραξίᾳ καὶ σχολῇ μάτην διῆλθεν , ὁ δὲ Κάτων θριαμβεύσας οὐχ , ὥσπερ οἱ πλεῖστοι τῶν μὴ πρὸς ἀρετήν , ἀλλὰ πρὸς δόξαν ἁμιλλωμένων , ὅταν εἰς τὰς ἄκρας τιμὰς ἐξίκωνται καὶ τύχωσιν ὑπατείας καὶ θριάμβων , ἤδη τὸ λοιπὸν εἰς ἡδονὴν καὶ σχολὴν συσκευασάμενοι τὸν βίον ἐκ τῶν κοινῶν ἀπίασιν , οὕτω καὶ αὐτός ἐζανῆκε καὶ κατέλυσε τὴν ἀρετήν , ἀλλ ὅμοια τοῖς πρῶτον ἁπτομένοις πολιτείας καὶ διψῶσι τιμῆς καὶ δόξης ἀφ ἑτέρας ἀρχῆς συντείνας ἑαυτὸν ἐν μέσῳ παρεῖχε καὶ φίλοις χρῆσθαι καὶ πολίταις , οὔ τε τὰς συνηγορίας οὔ τε τὰς στρατείας ἀπειπάμενος 0 .
τιβερίῳ μέν οὖν Σεμπρωνίῳ τὰ περὶ Θρᾴκην καὶ Ἴστρον ὑπατεύοντι πρεσβεύων συγκατειργάσατο , Μανίῳ δ Ἀκιλίῳ χιλιαρχῶν ἐπ Ἀντίοχον τὸν μέγαν συνεξῆλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα , φοβήσαντα Ῥωμαίους ὡς οὐδένα ἕτερον μετ Ἀννίβαν .
τὴν γὰρ Ἀσίαν , ὅσην ὁ Νικάτωρ Σέλευκος εἶχεν , ὀλίγου δεῖν ἅπασαν ἐξ ὑπαρχῆς ἀνειληφώς , ἔθνη τε πάμπολλα καὶ μάχιμα βαρβάρων ὑπήκοα πεποιημένος , ἐπῆρτο συμπεσεῖν Ῥωμαίοις ὡς μόνοις ἔτι πρὸς αὐτὸν ἀξιομάχοις οὖσιν .
εὐπρεπῆ δὲ τοῦ πολέμου ποιησάμενος αἰτίαν τοὺς Ἕλληνας ἐλευθεροῦν , οὐδὲν δεομένους , ἀλλὰ καὶ ἐλευθέρους καὶ αὐτονόμους χάριτι τῇ Ῥωμαίων ἀπὸ Φιλίππου καὶ Μακεδόνων νεωστὶ γεγονότας , διέβη μετὰ δυνάμεως , καὶ σάλον εὐθὺς ἡ Ἑλλὰς εἶχε καὶ μετέωρος ἦν ἐλπίσι διαφθειρομένη βασιλικαῖς ὑπὸ τῶν δημαγωγῶν .
ἔπεμπεν οὖν πρέσβεις ὁ Μάνιος ἐπὶ τὰς πόλεις .
καὶ τὰ μέν πλεῖστα τῶν νεωτεριζόντων Τίτος Φλαμινῖνος ἔσχεν ἄνευ ταραχῆς καὶ κατεπράυνεν , ὡς ἐν τοῖς περὶ ἐκείνου γέγραπται , Κάτων δὲ Κορινθίους καὶ Πατρεῖς , ἔτι δὲ Αἰγιεῖς παρεστήσατο .
πλεῖστον δὲ χρόνον ἐν Ἀθήναις διέτριψε .
καὶ λέγεται μέν τις αὐτοῦ φέρεσθαι λόγος , ὃν Ἑλληνιστὶ πρὸς τὸν δῆμον εἶπεν , ὡς ζηλῶν τε τὴν ἀρετὴν τῶν παλαιῶν Ἀθηναίων τῆς τε πόλεως διὰ τὸ κάλλος καὶ τὸ μέγεθος ἡδέως γεγονὼς θεατής ·
τὸ δ οὐκ ἀληθές ἐστιν , ἀλλὰ δι ἑρμηνέως ἐνέτυχε τοῖς Ἀθηναίοις , δυνηθεὶς ἂν αὐτὸς εἰπεῖν , ἐμμένων δὲ τοῖς πατρίοις καὶ καταγελῶν τῶν τὰ Ἑλληνικὰ τεθαυμακότων .
ποστούμιον γοῦν Ἀλβῖνον ἱστορίαν Ἑλληνιστὶ γράψαντα καὶ συγγνώμην αἰτούμενον ἐπέσκωψεν εἰπὼν , δοτέον εἶναι τὴν συγγνώμην , εἰ τῶν Ἀμφικτυόνων ψηφισαμένων ἀναγκασθεὶς ὑπέμεινε τὸ ἔργον , θαυμάσαι δέ φησι τοὺς Ἀθηναίους τὸ τάχος αὐτοῦ καὶ τὴν ὀξύτητα τῆς φράσεως ·
ἃ γὰρ αὐτὸς ἐξέφερε βραχέως , τὸν ἑρμηνέα μακρῶς καὶ διὰ πολλῶν ἀπαγγέλλειν τὸ δ ὅλον οἴεσθαι τὰ ῥήματα τοῖς μέν Ἕλλησιν ἀπὸ χειλέων , τοῖς δὲ Ῥωμαίοις ἀπὸ καρδίας φέρεσθαι 0 .
ἐπεὶ δ Ἀντίοχος ἐμφράξας τὰ περὶ Θερμοπύλας στενὰ τῷ στρατοπέδῳ , καὶ τοῖς αὐτοφυέσι τῶν τόπων ἐρύμασι προσβαλὼν χαρακώματα καὶ διατειχίσματα , καθῆστο τὸν πόλεμον ἐκκεκλεικέναι νομίζων , τὸ μὲν κατὰ στόμα βιάζεσθαι παντάπασιν ἀπεγίνωσκον οἱ Ῥωμαῖοι , τὴν δὲ Περσικὴν ἐκείνην περιήλυσιν καὶ κύκλωσιν ὁ Κάτων εἰς νοῦν βαλόμενος ἐξώδευσε νύκτωρ , ἀναλαβὼν μέρος τι τῆς στρατιᾶς .
ἐπεὶ δ ἄνω προελθόντων ὁ καθοδηγῶν αἰχμάλωτος ἐξέπεσε τῆς ὁδοῦ καὶ πλανώμενος ἐν τόποις ἀπόροις καὶ κρημνώδεσι δεινὴν ἀθυμίαν καὶ φόβον ἐνειργάσατο τοῖς στρατιώταις , ὁρῶν ὁ Κάτων τὸν κίνδυνον ἐκέλευσε τοὺς ἄλλους ἅπαντας ἀτρεμεῖν καὶ περιμένειν , αὐτὸς δὲ Λεύκιόν τινα Μάλλιον , ἄνδρα δεινὸν ὀρειβατεῖν , παραλαβὼν ἐχώρει πολυπόνως καὶ παραβόλως ἐν ἀσελήνῳ νυκτὶ καὶ βαθείᾳ , κοτίνοις καὶ πάγοις ἀνατεταμένοις διασπάσματα πολλὰ τῆς ὄψεως καὶ ἀσάφειαν ἐχούσης , ἕως ἐμβαλόντες εἰς ἀτραπόν , ὡς ᾤοντο , κάτω περαίνουσαν ἐπὶ τὸ στρατόπεδον τῶν πολεμίων ἔθεντο σημεῖα πρός τινας εὐσκόπους κεραίας ὑπὲρ τὸ Καλλίδρομον ἀνεχούσας .
οὕτω δὲ πάλιν ἐπανελθόντες ὀπίσω τὴν στρατιὰν ἀνέλαβον , καὶ πρός τὰ σημεῖα προάγοντες ἥψαντο μὲν ἐκείνης τῆς ἀτραποῦ καὶ κατεστήσαντο τὴν πορείαν , μικρὸν δὲ προελθοῦσιν αὐτοῖς ἐπέλιπε φάραγγος ὑπολαμβανούσης .
καὶ πάλιν ἦν ἀπορία καὶ δέος οὐκ ἐπισταμένων οὐ δὲ συνορώντων ὅτι πλησίον ἐτύγχανον τῶν πολεμίων γεγονότες .
ἤδη δὲ διέλαμπεν ἡμέρα , καὶ φθογγῆς τίς ἔδοξεν ἐπακοῦσαι , τάχα δὲ καὶ καθορᾶν Ἑλληνικὸν χάρακα καὶ προφυλακὴν ὑπὸ τὸ κρημνῶδες .
οὕτως οὖν ἐπιστήσας ἐνταῦθα τὴν στρατιὰν ὁ Κάτων ἐκέλευσεν αὐτῷ προσελθεῖν ἄνευ τῶν ἄλλων τοὺς Φιρμανούς , οἷς ἀεὶ πιστοῖς ἐχρῆτο καὶ προθύμοις .
συνδραμόντων δὲ καὶ περιστάντων αὐτὸν ἀθρόων εἶπεν , ἄνδρα χρῄζω λαβεῖν τῶν πολεμίων ζῶντα καὶ πυθέσθαι , τίνες οἱ προφυλάττοντες οὗτοι , πόσον πλῆθος αὐτῶν , τίς ὁ τῶν ἄλλων διάκοσμος ἢ τάξις καὶ παρασκευὴ , μεθ ἧς ὑπομένουσιν ἡμᾶς 0 .
τὸ δ ἔργον ἅρπαγμα δεῖ τάχους γενέσθαι καὶ τόλμης , ᾗ καὶ λέοντες ἄνοπλοι θαρροῦντες ἐπὶ τὰ δειλὰ τῶν θηρίων βαδίζουσι .
ταῦτα εἰπόντος τοῦ Κάτωνος αὐτόθεν ὀρούσαντες , ὥσπερ εἶχον , οἱ Φιρμανοὶ κατὰ τῶν ὁρῶν ἔθεον ἐπὶ τὰς προφυλακάς καὶ προσπεσόντες ἀπροσδόκητοι πάντας μὲν διετάραξαν καὶ διεσκέδασαν , ἕνα δ αὐτοῖς ὅπλοις ἁρπάσαντες ἐνεχείρισαν τῷ Κάτωνι .
παρὰ τούτου μαθών , ὡς ἡ μὲν ἄλλη δύναμις ἐν τοῖς στενοῖς κάθηται μετ αὐτοῦ τοῦ βασιλέως , οἱ δὲ φρουροῦντες οὗτοι τὰς ὑπερβολὰς Αἰτωλῶν εἰσιν ἑξακόσιοι λογάδες , καταφρονήσας τῆς ὀλιγότητος ἅμα καὶ τῆς ὀλιγωρίας εὐθὺς ἐπῆγεν ἅμα σάλπιγξι καὶ ἀλαλαγμῷ , πρῶτος σπασάμενος τὴν μάχαιραν .
οἱ δ ὡς εἶδον ἀπὸ τῶν κρημνῶν ἐπιφερομένους , φεύγοντες εἰς τὸ μέγα στρατόπεδον κατεπίμπλασαν ταραχῆς ἅπαντας .
ἐν τούτῳ δὲ καί τοῦ Μανίου κάτωθεν πρὸς τὰ διατειχίσματα βιαζομένου καί τοῖς στενοῖς προσβάλλοντος ἀθρόαν τὴν δύναμιν , ὁ μέν Ἀντίοχος εἰς τὸ στόμα λίθῳ πληγείς ἐκτιναχθέντων αὐτοῦ τῶν ὀδόντων ἀπ έστρεψε τὸν ἵππον ὀπίσω , περιαλγὴς γενόμενος , τοῦ δὲ στρατοῦ μέρος οὐδὲν ὑπέμεινε τοὺς Ῥωμαίους , ἀλλὰ καίπερ ἀπόρους καί ἀμηχάνους τῆς φυγῆς ὁδοὺς καί πλάνας ἐχούσης , ἑλῶν βαθέων καί πετρῶν ἀποτόμων τὰ πτώματα καί τὰς ὀλισθήσεις ὑποδεχομένων , εἰς ταῦτα διὰ τῶν στενῶν ὑπερχεόμενοι καί συνωθοῦντες ἀλλήλους φόβῳ πληγῆς καί σιδήρου πολεμίων αὑτοὺς διέφθειρον .
ὁ δὲ Κάτων ἀεὶ μέν τις ἦν , ὡς ἔοικε , τῶν ἰδίων ἐγκωμίων ἀφειδὴς καί τὴν ἄντικρυς μεγαλαυχίαν ὡς ἐπακολούθημα τῆς μεγαλουργίας οὐκ ἔφευγε , πλεῖστον δὲ ταῖς πράξεσι ταύταις ὄγκον περιτέθεικε , καί φησι τοῖς ἰδοῦσιν αὐτόν τότε διώκοντα καί παίοντα τοὺς πολεμίους παραστῆναι μηδὲν ὀφείλειν Κάτωνα τῷ δήμῳ τοσοῦτον , ὅσον Κάτωνι τὸν δῆμον , αὐτόν τε Μάνιον τὸν ὕπατον θερμὸν ἀπὸ τῆς νίκης ἔτι θερμῷ περιπλακέντα πολὺν χρόνον ἀσπάζεσθαι καὶ βοᾶν ὑπὸ χαρᾶς , ὡς οὔ τ ἂν αὐτὸς οὔ θ ὁ σύμπας δῆμος ἐξισώσειε τὰς ἀμοιβὰς ταῖς Κάτωνος εὐεργεσίαις .
μετὰ δὲ τὴν μάχην εὐθὺς εἰς Ῥώμην ἐπέμπετο τῶν ἠγωνισμένων αὐτάγγελος ·
καί διέπλευσε μέν εἰς Βρεντέσιον εὐτυχῶς , μιᾷ δ ἡμέρᾳ διελάσας ἐκεῖθεν εἰς Τάραντα καί τέσσαρας ἄλλας ὁδεύσας πεμπταῖος εἰς Ῥώμην ἀπὸ θαλάσσης ἀφίκετο καί πρῶτος ἀπήγγειλε τὴν νίκην .
καί τὴν μέν πόλιν ἐνέπλησεν εὐφροσύνης καὶ θυσιῶν , φρονήματος δὲ τὸν δῆμον ὡς πάσης γῆς καί θαλάσσης κρατεῖν δυνάμενον 0 .
τῶν μὲν οὖν πολεμικῶν πράξεων τοῦ Κάτωνος αὗται σχεδόν εἰσιν ἐλλογιμώταται ·
τῆς δὲ πολιτείας φαίνεται τὸ περὶ τὰς κατηγορίας καὶ τοὺς ἐλέγχους τῶν πονηρῶν μόριον οὐ μικρᾶς ἄξιον σπουδῆς ἡγησάμενος .
αὐτός τε γὰρ ἐδίωξε πολλούς καὶ διώκουσιν ἑτέροις συνηγωνίσατο καὶ παρεσκεύασεν ὅλως διώκοντας , ὡς ἐπὶ Σκηπίωνα τοὺς περὶ Πετίλλιον 0 .
τοῦτον μὲν οὖν ἀπ οἴκου τε μεγάλου καὶ φρονήματος ἀληθινοῦ ποιησάμενον ὑπὸ πόδας τὰς διαβολὰς μὴ ἀποκτεῖναι δυνηθεὶς ἀφῆκε ·
λεύκιον δὲ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ μετὰ τῶν κατηγόρων συστὰς καταδίκῃ περιέβαλε χρημάτων πολλῶν πρὸς τὸ δημόσιον , ἣν οὐκ ἔχων ἐκεῖνος ἀπολύσασθαι καὶ κινδυνεύων δεθῆναι μόλις ἐπικλήσει τῶν δημάρχων ἀφείθη .
λέγεται δὲ καὶ νεανίσκῳ τινὶ τεθνηκότος πατρὸς ἐχθρὸν ἠτιμωκότι καὶ πορευομένῳ δι ἀγορᾶς μετὰ τὴν δίκην ἀπαντήσας ὁ Κάτων δεξιώσασθαι καὶ εἰπεῖν , ὅτι ταῦτα χρὴ τοῖς γονεῦσιν ἐναγίζειν , οὐκ ἄρνας οὐ δ ἐρίφους , ἀλλ ἐχθρῶν δάκρυα καὶ καταδίκας .
οὐ μὴν οὐ δ αὐτός ἐν τῇ πολιτείᾳ περιῆν ἀθῷος , ἀλλ ὅπου τινὰ λαβὴν παράσχοι τοῖς ἐχθροῖς , κρινόμενος καὶ κινδυνεύων διετέλει .
λέγεται γὰρ ὀλίγον ἀπολιπούσας τῶν πεντήκοντα φυγεῖν δίκας , μίαν δὲ τὴν τελευταίαν ἓξ ἔτη καὶ ὀγδοήκοντα γεγονώς ·
ἐν ᾗ καὶ τὸ μνημονευόμενον εἶπεν , ὡς χαλεπόν ἐστιν ἐν ἄλλοις βεβιωκότα ἀνθρώποις ἐν ἄλλοις ἀπολογεῖσθαι .
καὶ τοῦτο πέρας οὐκ ἐποιήσατο τῶν ἀγώνων , τεσσάρων δ ἄλλων ἐνιαυτῶν διελθόντων Σερουίου Γάλβα κατηγόρησεν ἐνενήκοντα γεγονὼς ἔτη .
κινδυνεύει γὰρ ὡς ὁ Νέστωρ εἰς τριγονίαν τῷ βίῳ καὶ ταῖς πράξεσι κατελθεῖν 0 .
σκηπίωνι γὰρ , ὡς λέλεκται , τῷ μεγάλῳ πολλὰ διερισάμενος ἐν τῇ πολιτείᾳ διέτεινεν εἰς Σκηπίωνα τὸν νέον , ὃς ἦν ἐκείνου κατὰ ποίησιν υἱωνός , υἱὸς δὲ Παύλου τοῦ Περσέα καὶ Μακεδόνας καταπολεμήσαντος .
τῆς δ ὑπατείας κατόπιν ἔτεσι δέκα τιμητείαν ὁ Κάτων παρήγγειλε .
κορυφὴ δέ τίς ἐστι τιμῆς ἁπάσης ἡ ἀρχὴ καὶ τρόπον τινὰ τῆς πολιτείας ἐπιτελείωσις , ἄλλην τε πολλὴν ἐξουσίαν ἔχουσα καὶ τὴν περὶ τὰ ἤθη καὶ τοὺς βίους ἐξέτασιν .
οὔ τε γὰρ γάμον οὔ τε παιδοποιίαν τινὸς οὔ τε δίαιταν οὔ τε συμπόσιον ᾤοντο δεῖν ἄκριτον καὶ ἀνεξέταστον , ὡς ἕκαστος ἐπιθυμίας ἔχοι καὶ προαιρέσεως , ἀφεῖσθαι .
πολὺ δὲ μᾶλλον ἐν τούτοις νομίζοντες ἡ ταῖς ὑπαίθροις καὶ πολιτικαῖς πράξεσι τρόπον ἀνδρὸς ἐνορᾶσθαι , φύλακα καὶ σωφρονιστὴν καὶ κολαστὴν τοῦ μηδένα καθ ἡδονὰς ἐκτρέπεσθαι καὶ παρεκβαίνειν τὸν ἐπιχώριον καὶ συνήθη βίον ᾑροῦντο τῶν καλουμένων πατρικίων ἕνα καὶ τῶν δημοτικῶν ἕνα 0 .
τιμητὰς δὲ τούτους προσηγόρευον , ἐξουσίαν ἔχοντας ἀφελέσθαι μὲν ἵππον , ἐκβαλεῖν δὲ συγκλήτου τὸν ἀκολάστως βιοῦντα καὶ ἀτάκτως .
οὗτοι δὲ καὶ τὰ τιμήματα τῶν οὐσιῶν λαμβάνοντες ἐπεσκόπουν , καὶ ταῖς ἀπογραφαῖς τὰ γένη καὶ τὰς πολιτείας διέκρινον ·
ἄλλας τε μεγάλας ἔχει δυνάμεις ἡ ἀρχή .
διὸ καὶ τῷ Κάτωνι πρὸς τὴν παραγγελίαν ἀπήντησαν ἐνιστάμενοι σχεδὸν οἱ γνωριμώτατοι καὶ πρῶτοι τῶν συγκλητικῶν .
τοὺς μὲν γὰρ εὐπατρίδας ὁ φθόνος ἐλύπει , παντάπασιν οἰομένους προπηλακίζεσθαι τὴν εὐγένειαν ἀνθρώπων ἀπ ἀρχῆς ἀδόξων εἰς τὴν ἄκραν τιμὴν καὶ δύναμιν ἀναβιβαζομένων , οἱ δὲ μοχθηρὰ συνειδότες αὑτοῖς ἐπιτηδεύματα καὶ τῶν πατρίων ἐκδιαίτησιν ἐθῶν ἐφοβοῦντο τὴν αὐστηρίαν τοῦ ἀνδρός , ἀπαραίτητον ἐν ἐξουσίᾳ καὶ χαλεπὴν ἐσομένην .
διὸ συμφρονήσαντες καὶ παρασκευάσαντες ἑπτὰ κατῆγον ἐπὶ τὴν παραγγελίαν ἀντιπάλους τῷ Κάτωνι , θεραπεύοντας ἐλπίσι χρησταῖς τὸ πλῆθος , ὡς δὴ μαλακῶς καὶ πρὸς ἡδονὴν ἄρχεσθαι δεόμενον .
τ οὐναντίον δ ὁ Κάτων οὐδεμίαν ἐνδιδοὺς ἐπιείκειαν , ἀλλ ἄντικρυς ἀπειλῶν τε τοῖς πονηροῖς ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ κεκραγὼς μεγάλου καθαρμοῦ χρῄζειν τὴν πόλιν , ἠξίου τοὺς πολλοὺς , εἰ σωφρονοῦσι , μὴ τὸν ἥδιστον , ἀλλὰ τὸν σφοδρότατον αἱρεῖσθαι τῶν ἰατρῶν τοῦτον δὲ αὐτὸν εἶναι καὶ τῶν πατρικίων ἕνα Φλάκκον Οὐαλλέριον 0 ·
μετ ἐκείνου γὰρ οἴεσθαι μόνου τὴν τρυφὴν καὶ τὴν μαλακίαν ὥσπερ ὕδραν τέμνων καὶ ἀποκαίων πρ οὔργου τι ποιήσειν , τῶν δ ἄλλων ὁρᾶν ἕκαστον ἄρξαι κακῶς βιαζόμενον , ὅτι τοὺς καλῶς ἄρξοντας δέδοικεν 0 .
οὕτω δ ἄρα μέγας ἦν ὡς ἀληθῶς καὶ μεγάλων ἄξιος δημαγωγῶν ὁ Ῥωμαίων δῆμος , ὥστε μὴ φοβηθῆναι τὴν ἀνάτασιν καὶ τὸν ὄγκον τοῦ ἀνδρός , ἀλλὰ τοὺς ἡδεῖς ἐκείνους καὶ πρὸς χάριν ἅπαντα ποιήσειν δοκοῦντας ἀπορρίψας ἑλέσθαι μετὰ τοῦ Κάτωνος τὸν Φλάκκον , ὥσπερ οὐκ αἰτοῦντος ἀρχήν , ἀλλ ἄρχοντος ἤδη καὶ προστάττοντος ἀκροώμενος .
προέγραψε μὲν οὖν ὁ Κάτων τῆς συγκλήτου τὸν συνάρχοντα καὶ φίλον Λεύκιον Οὐαλλέριον Φλάκκον , ἐξέβαλε δὲ τῆς βουλῆς ἄλλους τε συχνοὺς καὶ Λεύκιον Κοΐντιον , ὕπατον μὲν ἑπτὰ πρότερον ἐνιαυτοῖς γεγενημένον , ὃ δ ἦν αὐτῷ πρὸς δόξαν ὑπατείας μεῖζον , ἀδελφὸν Τίτου Φλαμινίνου τοῦ καταπολεμήσαντος Φίλιππον .
αἰτίαν δὲ τῆς ἐκβολῆς ἔσχε τοιαύτην .
μειράκιον ἐκ τῆς παιδικῆς ὥρας ἑταιροῦν ἀνειληφὼς ὁ Λεύκιος ἀεὶ Περὶ αὑτὸν εἶχε καὶ συνεπήγετο στρατηγῶν ἐπὶ τιμῆς καὶ δυνάμεως τοσαύτης ὅσην οὐδεὶς εἶχε τῶν πρώτων παρ αὐτῷ φίλων καὶ οἰκείων , ἐτύγχανε μὲν οὖν ἡγούμενος ὑπατικῆς ἐπαρχίας ·
ἐν δὲ συμποσίῳ τινὶ τὸ μειράκιον , ὥσπερ εἰώθει , συγκατακείμενον ἄλλην τε κολακείαν ἐκίνει πρὸς ἄνθρωπον ἐν οἴνῳ ῥᾳδίως ἀγόμενον , καὶ φιλεῖν αὑτὸν οὕτως ἔλεγεν ὥστ , ἔφη , θέας οὔσης οἴκοι μονομάχων οὐ τεθεαμένος πρότερον ἐξώρμησα πρὸς σέ , καίπερ ἐπιθυμῶν ἰδεῖν ἄνθρωπον σφαττόμενον .
ὁ δὲ Λεύκιος ἀντιφιλοφρονούμενος ἀλλὰ τούτου γε χάριν , εἶπε , μή μοι κατάκεισο λυπούμενος , ἐγὼ γὰρ ἰάσομαι .
καὶ κελεύσας ἕνα τῶν ἐπὶ θανάτῳ κατακρίτων εἰς τὸ συμπόσιον ἀχθῆναι καὶ τὸν ὑπηρέτην ἔχοντα πέλεκυν παραστῆναι , πάλιν ἠρώτησε τὸν ἐρώμενον , εἰ βούλεται τυπτόμενον θεάσασθαι .
φήσαντος δὲ βούλεσθαι , προσέταξεν ἀποκόψαι τοῦ ἀνθρώπου τὸν τράχηλον .
οἱ μὲν οὖν πλεῖστοι ταῦτα ἱστοροῦσι , καὶ ὅ γε Κικέρων αὑτὸν τὸν Κάτωνα διηγούμενον ἐν τῷ Περὶ γήρως διαλόγῳ πεποίηκεν ὁ δὲ Λίβιος αὐτόμολον εἶναί φησι Γαλάτην τὸν ἀναιρεθέντα , τὸν δὲ Λεύκιον οὐ δι ὑπηρέτου κτεῖναι τὸν ἄνθρωπον , ἀλλ αὑτὸν ἰδίᾳ χειρί , καὶ ταῦτα ἐν λόγῳ γεγράφθαι Κάτωνος 0 .
ἐκβληθέντος οὖν τοῦ Λευκίου τῆς βουλῆς ὑπὸ τοῦ Κάτωνος , ὁ ἀδελφὸς αὑτοῦ βαρέως φέρων ἐπὶ τὸν δῆμον κατέφυγε καὶ τὴν αἰτίαν ἐκέλευεν εἰπεῖν τὸν Κάτωνα τῆς ἐκβολῆς .
εἰπόντος δὲ καὶ διηγησαμένου τὸ συμπόσιον ἐπεχείρει μὲν ὁ Λεύκιος ἀρνεῖσθαι , προκαλουμένου δὲ τοῦ Κάτωνος εἰς ὁρισμὸν ἀνεδύετο .
καὶ τότε μὲν ἄξια παθεῖν κατεγνώσθη ·
θέας δ οὔσης ἐν θεάτρῳ τὴν ὑπατικὴν χώραν παρελθὼν καὶ πορρωτάτω που καθεσθεὶς οἶκτον ἔσχε παρὰ τῷ δήμῳ , καὶ βοῶντες ἠνάγκασαν αὑτὸν μετελθεῖν , ὡς ἦν δυνατὸν ἐπανορθούμενοι καὶ θεραπεύοντες τὸ γεγενημένον .
ἄλλον δὲ βουλῆς ἐξέβαλεν ὑπατεύσειν ἐπίδοξον ὄντα , Μανίλλιον , ὅτι τὴν αὑτοῦ γυναῖκα μεθ ἡμέραν ὁρώσης τῆς θυγατρὸς κατεφίλησεν .
αὑτῷ δ ἔφη τὴν γυναῖκα μηδέποτε πλὴν βροντῆς μεγάλης γενομένης περιπλακῆναι , καὶ μετὰ παιδιᾶς εἰπεῖν αὑτὸν ὡς μακάριός ἐστι τοῦ Διὸς βροντῶντος .
ἤνεγκε δέ τινα τῷ Κάτωνι καὶ Λεύκιος ὁ Σκηπίωνος ἀδελφὸς ἐπίφθονον αἰτίαν , θριαμβικὸς ἀνὴρ ἀφαιρεθεὶς ὑπ αὐτοῦ τὸν ἵππον ·
ἔδοξε γὰρ οἷον ἐφυβρίζων Ἀφρικανῷ Σκηπίωνι τεθνηκότι τοῦτο ποιῆσαι .