Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
γενομένης δὲ νυκτὸς οἱ Λακεδαιμόνιοι πρῶτον μὲν ἐβουλεύσαντο τὰς γυναῖκας εἰς Κρήτην ἀποστέλλειν , αἱ δὲ ἀντέστησαν .
ἀρχιδαμία δὲ καὶ ξίφος ἔχουσα πρὸς τὴν γερουσίαν ἦλθεν ἐγκαλοῦσα τοῖς ἀνδράσιν ὑπὲρ τῶν γυναικῶν , εἰ ζῆν αὑτὰς ἀξιοῦσι τῆς Σπάρτης ἀπολομένης .
ἔπειτα τῷ στρατοπέδῳ τῶν πολεμίων παράλληλον ἔγνωσαν ἐμβαλόντες τάφρον ἔνθεν καὶ ἔνθεν αὐτῆς στῆσαι τὰς ἁμάξας , μέχρι τοῦ μέσου τῶν τροχῶν καταχώσαντες , ὅπως ἕδραν ἔχουσαι δυσεκβίαστον ἐμποδὼν ὦσι τοῖς θηρίοις .
ἀρχομένοις δὲ ταῦτα πράττειν ἧκον αὐτοῖς τῶν παρθένων καὶ γυναικῶν αἱ μὲν ἐν ἱματίοις , καταζωσάμεναι τοὺς χιτωνίσκους , αἱ δὲ μονοχίτωνες , συνεργασόμεναι τοῖς πρεσβυτέροις 0 .
τοὺς δὲ μάχεσθαι μέλλοντας ἐκέλευον ἡσυχάζειν , καὶ λαβοῦσαι μέτρον αὐταὶ καθ αὑτὰς ἐξειργάσαντο τῆς τάφρου τὸ τρίτον μέρος , ἦν δὲ τὸ μὲν πλάτος αὐτῆς πήχεων ἕξ , τὸ δὲ βάθος τεττάρων , τὸ δὲ μῆκος ὀκτάπλεθρον , ὡς ἱστορεῖ Φύλαρχος , ὡς δ Ἱερώνυμος , ἔλαττον 0 1 .
ἅμα δ ἡμέρᾳ κινουμένων τῶν πολεμίων τὰ ὅπλα τοῖς νέοις ὀρέγουσαι καὶ παραδιδοῦσαι τὴν τάφρον ἀμύνειν καὶ φυλάττειν ἐκέλευον , ὡς ἡδὺ μὲν νικᾶν ἐν ὀφθαλμοῖς τῆς πατρίδος , εὐκλεὲς δὲ θνῄσκειν ἐν χερσὶ μητέρων καὶ γυναικῶν ἀξίως τῆς Σπάρτης πεσόντας 0 .
ἡ δὲ Χιλωνίς , ἐκποδὼν οὖσα καθ ἑαυτὴν , βρόχον εἶχεν ἐνημμένον , ὅπως ἐπὶ τῷ Κλεωνύμῳ μὴ γένοιτο τῆς πόλεως ἁλούσης .
αὐτὸς μὲν οὖν ὁ Πύρρος ἐβιάζετο κατὰ στόμα τοῖς ὁπλίταις πρὸς ἀσπίδας πολλὰς τῶν Σπαρτιατῶν ἀντιπαρατεταγμένας , καὶ τάφρον οὐ περατὴν οὐ δὲ βάσιν ἀσφαλῆ τοῖς μαχομένοις παρέχουσαν ὑπὸ χαυνότητος .
ὁ δὲ παῖς Πτολεμαῖος , ἔχων δισχιλίους Γαλάτας καὶ Χαόνων λογάδας , ἐξελίξας τὴν τάφρον ἐπειρᾶτο κατὰ τὰς ἁμάξας ὑπερβαίνειν .
αἱ δὲ ὑπὸ βάθους καὶ πυκνότητος οὐ μόνον τούτοις τὴν ἔφοδον , ἀλλὰ καὶ τοῖς Λακεδαιμονίοις δύσεργον ἐποίουν τὴν βοήθειαν .
ἀνασπώντων δὲ τῶν Γαλατῶν τοὺς τροχοὺς καὶ ὑποσυρόντων τὰς ἁμάξας εἰς τὸν ποταμόν , κατιδὼν τὸν κίνδυνον ὁ νεανίας Ἀκρότατος καὶ τὴν πόλιν διαδραμὼν μετὰ τριακοσίων περιῆλθε τὸν Πτολεμαῖον , οὐ συνορώμενος ὑπ ·
αὑτοῦ διά τινας συγκλινίας , ἕως προσέβαλε τοῖς ἐσχάτοις καὶ μεταβαλόντας ἠνάγκασε μάχεσθαι πρὸς ἑαυτόν , ὠθουμένους ὑπ ἀλλήλων εἴς τε τὴν τάφρον καὶ περὶ ταῖς ἁμάξαις πίπτοντας , ἄχρι οὗ φόνῳ πολλῷ μόλις ἀνεκόπησαν .
ἐθεῶντο δὲ οἵ τε πρεσβύτεροι καὶ τῶν γυναικῶν τὸ πλῆθος ἀριστεύοντα τὸν Ἀκρότατον .
ἐπεὶ δὲ ἀπῄει πάλιν διὰ τῆς πόλεως ἐπὶ τὴν αὑτοῦ τάξιν αἵματος κατάπλεως καὶ γαῦρος , ὑπὸ τῆς νίκης ἐπηρμένος , καὶ μείζων ἔδοξε γεγονέναι καὶ καλλίων ταῖς Λακαίναις , καὶ τὴν Χιλωνίδα τοῦ ἔρωτος ἐζήλουν .
τῶν δὲ πρεσβυτέρων τινὲς ἐπηκολούθουν βοῶντες ·
οἶχε , Ἀκρότατε , καὶ οἶφε τὰν Χιλωνίδα ·
μόνον παῖδας ἀγαθοὺς τᾷ Σπάρτᾳ ποίει .
κατὰ δὲ τὸν Πύρρον αὐτὸν ἰσχυρᾶς μάχης συνεστώσης ἄλλοι τε λαμπρῶς ἠγωνίζοντο , κὶα Φύλλιος ἐπὶ πλεῖστον ἀντισχὼν καὶ πλείστους ἀποκτείνας τῶν βιαζομένων , ὡς ᾔσθετο τραυμάτων πλήθει παραλυόμενον ἑαυτόν , ἐκστάς τινι τῶν ἐπιτεταγμένων τῆς χώρας ἔπεσεν ἐντὸς τῶν ὅπλων , ὥστε μὴ γενέσθαι τὸν νεκρὸν ὑπὸ τοῖς πολεμίοις .
νυκτὸς δὲ ἡ μάχη διεκρίθη ·
καὶ κοιμώμενος ὁ Πύρρος ὄψιν εἶδε τοιαύτην .
ἐδόκει βάλλεσθαι κεραυνοῖς ὑπ αὐτοῦ τὴν Λακεδαίμονα καὶ φλέγεσθαι πᾶσαν , αὐτὸν δὲ χαίρειν .
ὑπὸ δὲ τῆς χαρᾶς ἐξεγρόμενος τούς τε ἡγεμόνας ἐκέλευεν ἐν παρασκευῇ τὸν στρατὸν ἔχειν , καὶ τοῖς φίλοις διηγεῖτο τὸν ὄνειρον ὡς ληψόμενος κατὰ κράτος τὴν πόλιν .
οἱ μὲν οὖν ἄλλοι θαυμασίως ἐπείθοντο , Λυσιμάχῳ δὲ οὐκ ἤρεσκεν ἡ ὄψις , ἀλλ ἔφη δεδιέναι μή , καθάπερ τὰ βαλλόμενα τοῖς κεραυνοῖς ἀνέμβατα μένει χωρία , καὶ τῷ Πύρρῳ προσημαίνῃ τὸ θεῖον ἀνείσοδον ἔσεσθαι τὴν πόλιν .
ὁ δὲ Πύρρος εἰπὼν ὅτι ταῦτα μέν ἐστι πυλαϊκῆς ὀχλαγωγίας καὶ ἀσοφίαν ἔχοντα πολλήν , ἐκεῖνο δὲ δεῖ τὰ ὅπλα διὰ χειρῶν ἔχοντας ὑποβάλλειν ἑαυτοῖς , εἷς οἰωνὸς ἄριστος ἀμύνεσθαι περὶ Πύρρου , ἐξανέστη καὶ προσῆγεν ἅμ ἡμέρᾳ τὸν στρατόν 0 .
ἠμύνοντο δὲ προθυμίᾳ καὶ ἀρετῇ παρὰ δύναμιν οἱ Λακεδαιμόνιοι ·
καὶ παρῆσαν αἱ γυναῖκες ὀρέγουσαι βέλη , καὶ σιτία καὶ ποτὸν τοῖς δεομένοις προσφέρουσαι , καὶ ἀναλαμβάνουσαι τούς τιτρωσκομένους .
τήν τε τάφρον οἱ Μακεδόνες χοῦν ἐπειρῶντο , πολλὴν συμφοροῦντες ὕλην , ὑφ ἧς ὅπλα καὶ σώματα νεκρῶν ἐπιχεομένης ἀπεκρύπτετο .
καὶ πρὸς τοῦτο τῶν Λακεδαιμονίων βοηθούντων ὤφθη παρὰ τὴν τάφρον καὶ τὰς ἁμάξας ὁ Πύρρος ἵππῳ βιαζόμενος εἰς τὴν πόλιν .
κραυγῆς δὲ τῶν κατὰ τοῦτο τεταγμένων γενομένης καὶ δρόμου καὶ ὀλολυγμοῦ τῶν γυναικῶν , ἤδη διεξελαύνοντι τῷ Πύρρῳ καὶ προσκειμένῳ τοῖς κατὰ πρόσωπον ἐξήλατο Κρητικῷ βέλει πληγεὶς ὁ ἵππος ὑπὸ τὴν γαστέρα , καὶ κατέβαλε δυσθανατῶν τὸν Πύρρον εἰς τόπους ὀλισθηροὺς καὶ κατάντεις .
θορυβουμένων δὲ περὶ τοῦτον τῶν ἑταίρων ἐπέδραμον οἱ Σπαρτιᾶται , καὶ χρώμενοι τοῖς βέλεσιν ἐξέωσαν ἅπαντας ·
ἐκ δὲ τούτου καὶ τὴν ἄλλην μάχην ἔπαυεν , οἰόμενος ἐνδώσειν τι τοὺς Λακεδαιμονίους σχεδὸν ἁπάντων κατατετρωμένων αὐτοῖς , πεπτωκότων δὲ πολλῶν , ἡ δ ·
ἀγαθὴ τύχη τῆς πόλεως , εἴ τε πεῖραν ἀρετῆς λαμβάνουσα τῶν ἀνδρῶν , εἴ θ ἑαυτῆς , ὅσην ἐν ἀπόροις ἔχει δύναμιν , ἀπόδειξιν διδοῦσα , μοχθηρὰς ἤδη τῶν Λακεδαιμονίων ἐχόντων τὰς ἐλπίδας Ἀμεινίαν τε Φωκέα , τῶν Ἀντιγόνου στρατηγῶν , ἐκ Κορίνθου βοηθήσοντα παρεισήγαγε μετὰ ξένων , καὶ τοῦτον ἄρτι δεδεγμένων ὁ βασιλεὺς αὐτοῖς Ἄρευς ἧκεν ἐκ Κρήτης δισχιλίους στρατιώτας κομίζων , αἵ τε δὴ γυναῖκες εὐθὺς ἐπὶ τὰς οἰκίας ἐσκεδάσθησαν , οὐδὲν ἔτι πολυπραγμονεῖν ἀξιοῦσαι τῶν πολεμικῶν , καὶ τοὺς παρ ἡλικίαν ἐν τοῖς ὅπλοις ὑπ ἀνάγκης γενομένους ἀφέντες αὑτοὺς ἐπὶ τὴν μάχην ἔταξαν 0 .
τὸν δὲ Πύρρον ἔσχε μέν τις ἀλκὴ καὶ φιλοτιμία μᾶλλον διὰ τοὺς προσγεγονότας κρατῆσαι τῆς πόλεως ·
ὡς δὲ οὐδὲν ἐπέραινε , πληγὰς λαβὼν ἀπέστη καὶ τὴν χώραν ἐπόρθει διανοούμενος αὐτόθι χειμάσαι .
τὸ δὲ χρεὼν ἦν ἄφυκτον .
ἐν γὰρ Ἄργει στάσις ἦν Ἀριστέου πρὸς Ἀρίστιππον .
ἐπεὶ δὲ ὁ Ἀρίστιππος ἐδόκει χρῆσθαι φίλῳ τῷ Ἀντιγόνῳ , φθάσας ὁ Ἀριστέας ἐκάλει τὸν Πύρρον εἰς τὸ Ἄργος .
ὁ δὲ ἐλπίδας ἐξ ἐλπίδων ἀεὶ κυλίνδων , καὶ ταῖς μὲν εὐτυχίαις ἐπ ἄλλας χρώμενος ἀφορμαῖς , ἃ δὲ ἔπταιεν ἑτέροις βουλόμενος ἀναπληροῦν πράγμασιν , οὔ τε ἧτταν οὔ τε νίκην ὅρον ἐποιεῖτο τοῦ ταράττεσθαι καὶ ταράττειν .
εὐθὺς οὖν ἀνεζεύγνυεν ἐπὶ τὸ Ἄργος ·
ὁ δὲ Ἄρευς ἐνέδρας τε πολλὰς ὑφεὶς καὶ καταλαβὼν τὰ χαλεπώτατα τῆς ὁδοῦ περιέκοπτε τοὺς Γαλάτας καὶ τοὺς Μολοσσοὺς ὀπισθοφυλακοῦντας .
τῷ δὲ Πύρρῳ προείρητο μὲν ἐκ τῶν ἱερῶν ἀλόβων γενομένων ὑπὸ τοῦ μάντεως ἀποβολή τινος τῶν ἀναγκαίων , παρὰ δὲ τὸν καιρὸν τότε τῷ θορύβῳ καὶ τῷ κινήματι τὸν λογισμὸν ἐκκρουσθεὶς ἐκέλευσε τὸν υἱὸν Πτολεμαῖον λαβόντα τοὺς ἑταίρους παραβοηθεῖν , αὐτὸς δὲ θᾶττον ἐκ τῶν στενῶν ἐφελκόμενος τὴν στρατιὰν ὑπῆγεν .
ὀξείας δὲ περὶ τὸν Πτολεμαῖον μάχης γενομένης , καὶ τῶν ἐπιλέκτων Λακεδαιμονίων , ὧν Εὔαλκος ἡγεῖτο , τοῖς μαχομένοις πρὸ αὐτοῦ συμπλεκομένων , ἀνὴρ πλήκτης καὶ δραμεῖν ὀξύς , Ὄρυσσος ὄνομα , Κρὴς Ἀπτεραῖος 0 ·
ἐκ πλαγίου παραδραμὼν ἀγωνιζόμενον ἐκθύμως τὸν νεανίσκον ἐπάταξε καὶ κατέβαλε .
πεσόντος δὲ ἐκείνου καὶ τροπῆς γενομένης τῶν περὶ αὐτόν , οἱ Λακεδαιμόνιοι διώκοντες καὶ κρατοῦντες ἔλαθον εἰς τὸ πεδίον συνεμβαλόντες καὶ ἀποληφθέντες ὑπὸ τῶν ὁπλιτῶν , ἐφ οὓς ὁ Πύρρος ἄρτι τὸν θάνατον τοῦ παιδὸς ἀκηκοὼς καὶ περιπαθῶν ἐπέστρεψε τοὺς ἱππεῖς τῶν Μολοσσῶν , καὶ πρῶτος εἰσελάσας ἐνεπίμπλατο φόνου τῶν Λακεδαιμονίων , ἀεὶ μέν τις ἄμαχος καὶ δεινὸς ἐν τοῖς ὅπλοις φαινόμενος , τότε δὲ ὑπερβάλλων τόλμῃ καὶ βίᾳ τοὺς προτέρους ἀγῶνας .
ἐπεὶ δὲ ἐπέβαλε τῷ Εὐάλκῳ τὸν ἵππον , ὁ μὲν ἐκ πλαγίου παραστὰς μικρὸν ἐδέησε τῷ ξίφει τὴν ἐπὶ τῆς ἡνίας χεῖρα διακόψαι τοῦ Πύρρου , τὴν δὲ ἡνίαν πατάξας ἀπέκοψεν .
ὁ δὲ Πύρρος ἅμα τῇ πληγῇ τοῦ δόρατος διελάσας ἐκεῖνον ἀπερρύη τοῦ ἵππου , καὶ πεζὸς ἤδη πάντας ἐπὶ τῷ Εὐάλκῳ μαχομένους ἀπέκτεινε τοὺς λογάδας .
καὶ μέγα τοῦτο τῇ Σπάρτῃ παρανάλωμα τοῦ πολέμου πέρας ἔχοντος ἐποίησεν ἡ φιλοτιμία τῶν ἀρχόντων .
ὁ δὲ Πύρρος ὥσπερ ἐναγισμόν τινα τῷ παιδὶ τελέσας καὶ λαμπρὸν ἐπιτάφιον ἀγωνισάμενος , καὶ πολὺ τῆς λύπης ἐν τῷ πρὸς τοὺς πολεμίους ἀφεὶς θυμῷ , προῆγεν ἐπὶ τὸ Ἄργος , καὶ τὸν Ἀντίγονον ἤδη πυνθανόμενος ἐπὶ τῶν ἄκρων ὑπὲρ τοῦ πεδίου καθῆσθαι , περὶ τὴν Ναυπλίαν ἐστρατοπέδευσε .
τῇ δ ὑστεραίᾳ κήρυκα πρὸς τὸν Ἀντίγονον ἔπεμψε , λυμεῶνά τε καλῶν καὶ προκαλούμενος εἰς τὸ πεδίον καταβάντα διαγωνίσασθαι περὶ τῆς βασιλείας .
ὁ δὲ ἀπεκρίνατο τὴν μὲν αὑτοῦ στρατηγίαν οὐχ ὅπλων μᾶλλον ἢ καιρῶν εἶναι , τῷ δὲ Πύρρῳ πολλὰς ὁδοὺς ἀνεῳγέναι πρὸς θάνατον , εἰ ζῆν μὴ σχολάζει , πρὸς δὲ ἀμφοτέρους πρέσβεις ἧκον ἐξ Ἄργους , ἀπαλλάττεσθαι δεόμενοι καὶ τὴν πόλιν ἐᾶν μηδετέρου γενομένην , εὔνουν δὲ οὖσαν ἀμφοτέροις 0 .
ὁ μὲν οὖν Ἀντίγονος ἐπείθετο καὶ τὸν υἱὸν ἐδίδου τοῖς Ἀργείοις ὅμηρον , ὁ δὲ Πύρρος ὡμολόγει μὲν ἀπαλλαγήσεσθαι , μὴ παρέχων δὲ πίστιν ὑποπτότερος ἦν .
γίνεται δὲ σημεῖον αὐτῷ τε τῷ Πύρρῳ μέγα , τῶν γὰρ βοῶν τεθυμένων αἱ κεφαλαὶ κείμεναι χωρὶς ἤδη τάς τε γλώττας ὤφθησαν προβάλλουσαι καὶ περιλιχμώμεναι τὸν ἑαυτῶν φόνον , ἔν τε τῇ πόλει τῶν Ἀργείων ἡ τοῦ Λυκείου προφῆτις Ἀπόλλωνος ἐξέδραμε βοῶσα νεκρῶν ὁρᾶν καὶ φόνου κατάπλεω τὴν πόλιν , τὸν δ ἀετὸν ἐπὶ τὸν ἀγῶνα χωροῦντα , εἶτα φροῦδον εἶναι .
σκότους δὲ πολλοῦ προσμίξας ὁ Πύρρος τοῖς τείχεσι , καὶ πύλην εὑρών ἣν Διαμπερὲς καλοῦσιν ἀνεῳγμένην ὑπὸ τοῦ Ἀριστέου αὐτοῖς , ἄχρι μὲν τοῦ παρεισπεσεῖν τοὺς Γαλάτας τοὺς παρ αὐτοῦ καὶ τὴν ἀγορὰν καταλαβεῖν ἐλάνθανε ·
τῆς δὲ πύλης τοὺς ἐλέφαντας οὐ δεχομένης καὶ διὰ τοῦτο τοὺς πύργους αὐτῶν ἀφαιρούντων , εἶτα πάλιν ἐν σκότε καὶ θορύβῳ περιτιθέντων καὶ γενομένης διατριβῆς , οἱ Ἀργεῖοι συναισθόμενοι πρὸς τὴν Ἀσπίδα καὶ τοὺς ὀχυροὺς τόπους ἀνέθεον , καὶ τὸν Ἀντίγονον ἐκάλουν πέμποντες .
ὁ δὲ αὐτὸς μὲν ἐγγὺς προσελάσας ἐφήδρευε , τοὺς δὲ στρατηγοὺς καὶ τὸν υἱὸν εἰσέπεμψε συχνὴν βοήθειαν ἄγοντας .
ἧκε δὲ καὶ Ἄρευς ἔχων χιλίους Κρῆτας καὶ Σπαρτιάτας τοὺς ἐλαφροτάτους , καὶ πάντες ἅμα τοῖς Γαλάταις προσβαλόντες εἰς πολὺν θόρυβον κατέστησαν αὐτούς , ὁ δὲ Πύρρος εἰσιὼν μετ ἀλαλαγμοῦ καὶ βοῆς παρὰ τὴν Κυλάραβιν , ὡς οἱ Γαλάται τοῖς περὶ αὐτὸν ἀντηλάλαξαν οὐκ ἰταμὸν οὐ δὲ θαρραλέον , εἴκασε ταραττομένων εἶναι τὴν φωνὴν καὶ πονούντων .
ἐπῆγεν οὖν θᾶττον , ὠθῶν τοὺς πρὸ αὐτοῦ τῶν ἱππέων δυσοδοῦντας ἐν τοῖς ὀχετοῖς , ὧν ἡ πόλις ἐστὶ μεστή , καὶ κινδυνεύοντας , ἦν δὲ καὶ ἀσάφεια πολλὴ τῶν δρωμένων καὶ παραγγελλομένων ἐν νυκτομαχίᾳ , καὶ πλάναι καὶ διασπασμοὶ περὶ τοὺς στενωπούς , καὶ στρατηγίας οὐδὲν ἔργον ὑπὸ σκότους καὶ βοῆς ἀκρίτου καὶ στενότητος , ἀλλὰ διέτριβον ἄλλως περιμένοντες ἀμφότεροι τὴν ἡμέραν 0 .
ἤδη δὲ διαλάμποντος ἥ τε Ἀσπὶς ὅπλων περίπλεως πολεμίων ὀφθεῖσα τὸν Πύρρον διετάραξε , καὶ τῆς ἀγορᾶς ἐν πολλοῖς ἀναθήμασι κατιδὼν λύκον χαλκοῦν καὶ ταῦρον οἷον εἰς μάχην ἀλλήλοις συνιόντας ἐξεπλάγη , χρησμόν τινα πρὸς ἑαυτὸν ἀνενεγκὼν παλαιόν , ὡς ἀποθανεῖν αὐτῷ πεπρωμένον ὅταν λύκον ἴδῃ ταύρῳ μαχόμενον 0 .
ταῦτα δὲ Ἀργεῖοι πάθους ὑπομνήματα παλαιοῦ γενενῆσθαι παρ αὐτοῖς λέγουσι .
δαναῷ γάρ , ὅτε πρῶτον ἐπέβη τῆς χώρας κατὰ τὰ Πυράμια τῆς Θυρεάτιδος , εἰς Ἄργος πορευομένῳ λύκον φανῆναι ταύρῳ μαχόμενον ·
θέμενον δὲ τὸν Δαναὸν ὡς ὁ λύκος εἴη πρὸς αὐτοῦ ξένον γὰρ ὄντα τοῖς ἐγχωρίοις ἐπιτίθεσθαι καθάπερ αὐτόν , ἐφορᾶν τὴν μάχην , καὶ τοῦ λύκου κρατήσαντος Ἀπόλλωνι Λυκείῳ προσευξάμενον ἐπιχειρῆσαι καὶ περιγενέσθαι , στάσει Γελάνορος , ὃς τότε τῶν Ἀργείων ἐβασίλευεν , ἐκπεσόντος 0 .
τὸ μὲν οὖν ἀνάθημα τοῦτον εἶχε τὸν λόγον .
πρὸς δὲ τὴν ὄψιν ὁ Πύρρος ἅμα καὶ τῷ μηδὲν ὧν ἤλπιζε προχωρεῖν ἀθυμῶν ἀναστρέφειν διενοεῖτο ·
τὰς δὲ πύλας στενὰς οὔσας φοβούμενος ἔπεμψε πρὸς τὸν υἱὸν Ἕλενον μετὰ τῆς πολλῆς δυνάμεως ἔξω καταλελειμμένον , κελεύων τοῦ τείχους διασκάπτειν καὶ δέχεσθαι τοὺς ἐκπίπτοντας , ἂν ἐνοχλῶσιν οἱ πολέμιοι .
σπουδῇ δὲ καὶ θορύβῳ τοῦ πεμφθέντος οὐδὲν σαφὲς ἀπαγγέλλοντος , ἀλλὰ καὶ διαμαρτίας γενομένης , τῶν θηρίων τὰ λοιπὰ καὶ στρατιώτας ἀναλαβὼν τοὺς κρατίστους ὁ νεανίσκος εἴσω διὰ τῶν πυλῶν ἐχώρει τῷ πατρὶ βοηθήσων , ἔτυχε δὲ ὁ Πύρρος ἀναστρέφωνἤδη .
καὶ μέχρι μὲν ἡ ἀγορὰ παρεῖχεν ὑπεξάγοντι χώραν καὶ μαχομένῳ , ἐκ μεταβολῆς ἠμύνετο τοὺς ἐπιφερομένους ·
ἐπεὶ δὲ τῆς ἀγορᾶς εἰς τὸν στενωπὸν ἐξωσθεὶς τὸν ἐπὶ τὴν πύλην ἀνήκοντα συνέπιπτε τοῖς ἐπιβοηθοῦσιν ἐξ ἐναντίας προσφερομένοις , οἱ μὲν οὐχ ὑπήκουον ὑποχωρεῖν βοῶντος αὐτοῦ , τοὺς δὲ καὶ πάνυ προθύμους ὄντας εἶργον οἱ κατόπιν ἀπὸ τῆς πύλης ἐπιχεόμενοι .
καὶ γὰρ ὁ μέγιστος ἐλέφας ἐν τῇ πύλῃ πλάγιος παραπεσὼν καὶ βρυχώμενος ἐμποδὼν ἔκειτο τοῖς ἀποτρεπομένοις , καὶ τῶν προεισεληλυθότων ἕτερος , ᾧ Νίκων ὄνομα ἦν , ἀπορρυέντα τὸν ἐπιστάτην ὑπὸ τραυμάτων ζητῶν ἀναλαβεῖν καὶ φερόμενος πρὸς τ οὐναντίον τοῖς ὑπεξάγουσιν , ἀνέμιξε φίλους ὁμοῦ καὶ πολεμίους ὠθουμένους ὑπ αὐτοῦ ·
καὶ περιέπιπτον ἀλλήλοις , ἕως εὑρὼν νεκρὸν ἀνείλετο τῇ προβοσκίδι , καὶ τοῖς ὀδοῦσιν ἀμφοτέροις ὑπολαβὼν ἀνέστρεφε πάλιν ὥσπερ ἐμμανὴς , ἀνατρέπων καὶ διαφθείρων τοὺς ἐντυγχάνοντας .
οὕτω δὲ θλιβομένων καὶ συμπιλουμένων πρὸς ἀλλήλους οὐδεὶς οὐδὲν ἑαυτῷ καθ ἕνα χρῆσθαι δυνατὸς ἦν , ἀλλ ὥσπερ ἓν σῶμα συγγεγομφωμένον ἑαυτῷ τὸ πᾶν πλῆθος ἐλάμβανε πολλὰς ἀποκλίσεις καὶ μεταβολὰς ἐπ ἀμφότερα 0 .
καὶ μάχαι μὲν ἦσαν ὀλίγαι πρὸς τοὺς ἐναπολαμβανομένους ἀεὶ τῶν πολεμίων ἢ προσκειμένους ὄπισθεν , πλεῖστα δὲ ἑαυτοὺς εἰργάζοντο κακά .
σπασάμενον γάρ τὸ ξίφος ἢ κλίναντα λόγχην οὐκ ἦν ἀναλαβεῖν οὐ δὲ καταθέσθαι πάλιν , ἀλλ ἐχώρει δι ὧν ἔτυχε τὰ τοιαῦτα πάντα , καὶ περιπίπτοντες ἀλλήλοις ἔθνῃσκον .
ὁ δὲ Πύρρος ἐφορῶν τὸν περιέχοντα χειμῶνα καὶ κλύδωνα , τὴν μὲν στεφάνην , ᾗ διάσημον ἦν τὸ κράνος , ἀφελὼν ἔδωκέ τινι τῶν ἑταίρων , αὐτὸς δὲ τῷ ἵππῳ πεποιθὼς εἴς τοὺς ἑπομένους τῶν πολεμίων ἐνέβαλε , καὶ δόρατι πληγεὶς διὰ τοῦ θώρακος οὐ καιρίαν πληγὴν οὐ δὲ μεγάλην ἐπέστρεψε κατὰ τοῦ πατὰξαντος , ὃς ἦν Ἀργεῖος , οὐ τῶν ἐπιφανῶν , ἀλλὰ πενιχρᾶς καὶ πρεσβυτέρας υἱὸς γυναικός αὕτη τότε θεωμένη τὴν μάχην ὥσπερ αἱ λοιπαὶ γυναῖκες ἀπὸ τοῦ τέγους , ὡς ἐπέγνω συνεστῶτα τῷ Πύρρῳ τὸν υἱόν , ἐκπαθὴς γενομένη πρὸς τὸν κίνδυνον , ἄρασα κεραμίδα ταῖς χερσὶν ἀμφοτέραις ἀφῆκεν ἐπὶ τὸν Πύρρον .
ἐμπεσούσης δὲ τῇ κεφαλῇ κατὰ τοῦ κράνους , καὶ τῶν σφονδύλων πρὸς τὴν βάσιν τοῦ τραχήλου συντριβέντων , αἵ τε ὄψεις συνεχύθησαν αὐτοῦ καὶ προήκαντο τὰς ἡνίας αἱ χεῖρες , αὐτὸς δὲ κατενεχθεὶς παρὰ τὸν τοῦ Λικυμνίου σηκὸν ἔπεσεν ὑπὸ τῶν πολλῶν ἀγνοούμενος .
ζώπυρος δέ τις τῶν παρὰ Ἀντιγόνῳ στρατευομένων καὶ δύο ἢ τρεῖς ἕτεροι προσδραμόντες καὶ κατανοήσαντες εἴς τινα θυρῶνα παρείλκυσαν αὐτὸν ἀρχό μενον ἐκ τῆς πληγῆς ἀναφέρεσθαι , σπασαμένου δὲ τοῦ Ζωπύρου μάχαιραν Ἰλλυρικὴν ὡς τὴν κεφαλὴν ἀποτεμοῦντος ἐνέβλεψε δεινόν , ὥστε τὸν Ζώπυρον περίφοβον γενόμενον , καὶ τὰ μὲν τρέμοντα ταῖς χερσί , τὰ δὲ ἐπιχειροῦντα , θορύβου δὲ καὶ ταραχῆς μεστὸν ὄντα , μὴ κατ ὀρθόν , ἀλλὰ παρὰ τὸ στόμα καὶ τὸ γένειον ἀποτέμνοντα βραδέως καὶ μόλις ἀποσπάσαι τὴν κεφαλήν .
ἤδη δὲ σύνδηλον ἦν τὸ γεγονὸς πλείοσι , καὶ προσδραμὼν ὁ Ἀλκυονεὺς ᾔτησε τὴν κεφαλὴν ὡς ἂν κατανοήσων λαβὼν δὲ ἀφίππευσε πρὸς τὸν πατέρα , καὶ καθεζομένῳ μετὰ τῶν φίλων προσέβαλε , θεασάμενος δὲ καὶ γνοὺς ὁ Ἀντίγονος τὸν μὲν υἱὸν ἀπήλασε τῇ βακτηρίᾳ παίων καὶ καλῶν ἐναγῆ καὶ βάρβαρον , αὐτὸς δὲ τὴν χλαμύδα προθέμενος τοῖς ὄμμασιν ἐδάκρυσεν , Ἀντιγόνου τοῦ πάππου μνησθεὶς καὶ Δημητρίου τοῦ πατρός , οἰκείων παραδειγμάτων εἴς τύχης μεταβολήν .
τὴν μὲν οὖν κεφαλὴν καὶ τὸ σῶμα τοῦ Πύρρου κοσμήσας ἔκαυσεν ·
ἐπεὶ δὲ ὁ Ἀλκυονεὺς τῷ Ἑλένῳ περιτυχὼν ταπεινῷ καὶ χλαμύδιον λιτὸν ἀμπεχομένῳ φιλανθρώπως ἐνέτυχε καὶ τῷ πατρὶ προσήγαγεν , ἰδὼν ὁ Ἀντίγονος βελτίονα μὲν , εἶπεν , ὦ παῖ , ταῦτα τῶν προτέρων , ἀλλ οὐ δὲ νῦν ὀρθῶς τῷ μὴ περιελεῖν τὴν ἐσθῆτα ταύτην , ἣ μᾶλλον ἡμᾶς καταισχύνει τοὺς κρατεῖν δοκοῦντας 0 .
ἐκ τούτου φιλοφρονησάμενος καὶ κοσμήσας τὸν Ἕλενον ἀπέστειλεν εἴς Ἤπειρον , καὶ τοῖς φίλοις τοῦ Πύρρου πράως ἐνετύγχανε τοῦ στρατοπέδου καὶ τῆς δυνάμεως πάσης κύριος γενόμενος .
γαΐου Μαρίου τρίτον οὐκ ἔχομεν εἰπεῖν ὄνομα , καθάπερ οὐ δὲ Κοΐντου Σερτωρίου τοῦ κατασχόντος Ἰβηρίαν , οὐ δὲ Λευκίου Μομμίου τοῦ Κόρινθον ἑλόντος 0 ·
ὁ γὰρ Ἀχαϊκὸς τούτῳ γε τῆς πράξεως ἐπώνυμον γέγονεν , ὡς ὁ Ἀφρικανὸς Σκηπίωνι καὶ ὁ Μακεδονικὸς Μετέλλῳ 0 .
ἐξ οὗ καὶ μάλιστα Ποσειδώνιος ἐλέγχειν οἴεται τοὺς τὸ τρίτον ὄνομα Ῥωμαίοις κύριον εἶναι νομίζοντας , οἷον τὸν Κάμιλλον καὶ τὸν Μάρκελλον καὶ τὸν Κάτωνα ·
γίνεσθαι γὰρ ἂν ἀνωνύμους τοὺς ἀπὸ μόνων τῶν δυεῖν προσαγορευομένους .
λανθάνει δὲ ἑαυτὸν ὅτι τούτῳ τῷ λόγῳ πάλιν αὐτὸς ἀνωνύμους ποιεῖ τὰς γυναῖκας ·
οὐδεμιᾷ γάρ γυναικὶ τίθεται τῶν ὀνομάτων τὸ πρῶτον , ὅπερ οἴεται κύρίων ὄνομα Ῥωμαίοις ὑπάρχειν ὁ Ποσειδώνιος .
τῶν δὲ ἄλλων τὸ μὲν κοινὸν ἀπὸ συγγενείας , τοὺς Πομπηΐους καὶ τοὺς Μαλλίους καὶ τοὺς Κορνηλίους ὥσπερ ἂν Ἡρακλείδας τις εἴποι καὶ Πελοπίδας , τοῦτο δὲ προσηγορικὸν ἐξ ἐπιθέτου πρὸς τὰς φύσεις ἢ τὰς πράξεις ἢ τὰ τοῦ σώματος εἴδη καὶ πάθη τίθεσθαι , τὸν Μακρῖνον καὶ τὸν Τουρκουᾶτον καὶ τὸν Σύλλαν οἶόν ἐστιν ὁ Μνήμων ἢ ὁ Γρυπὸς ἢ ὁ Καλλίνικος , εἰς μὲν οὖν ταῦτα πολλὰς δίδωσιν ἐπιχειρήσεις ἡ τῆς συνηθείας ἀνωμαλία 0 1 2 .
τῆς δὲ ὄψεως τῆς Μαρίου λιθίνην εἰκόνα κειμένην ἐν Ῥαβέννῃ τῆς Γαλατίας ἐθεώμεθα πάνυ τῇ λεγομένῃ περὶ τὸ ἦθος στρυφνότητι καὶ πικρίᾳ πρέπουσαν .
ἀνδρώδης γὰρ φύσει καὶ πολεμικὸς γενόμενος , καὶ στρατιωτικῆς μᾶλλον ἢ πολιτικῆς παιδείας μεταλαβών , ἄκρατον ἐν ταῖς ἐξουσίαις τὸν θυμὸν ἔσχε .
λέγεται δὲ μή τε γράμματα μαθεῖν Ἑλληνικὰ μή τε γλώττῃ πρὸς μηδὲν Ἑλληνίδι χρῆσθαι τῶν σπουδῆς ἐχομένων , ὡς γελοῖον γράμματα μανθάνειν ὧν οἱ διδάσκαλοι δουλεύοιεν ἑτέροις μετὰ δὲ τὸν δεύτερον θρίαμβον ἐπὶ ναοῦ τινος καθιερώσει θέας Ἐλληνικὰς παρέχων , εἰς τὸ θέατρον ἐλθὼν καὶ μόνον καθίσας εὐθὺς ἀπαλλαγῆναι .
ὥσπερ οὖν Ξενοκράτει τῷ φιλοσόφῳ σκυθρωποτέρῳ δοκοῦντι τὸ ἦθος εἶναι πολλάκις εἰώθει λέγειν ὁ Πλάτων , Ὦ μακάριε Ξενόκρατες , θῦε ταῖς Χάρισιν , οὕτως εἴ τις ἔπεισε Μάριον θύειν ταῖς Ἑλληνικαῖς Μούσαις καὶ Χάρισιν , οὐκ ἂν ἐκπρεπεστάταις στρατηγίαις καὶ πολιτείαις ἀμορφοτάτην ἐπέθηκε κορωνίδα , ὑπὸ θυμοῦ καὶ φιλαρχίας ἀώρου καὶ πλεονεξιῶν ἀπαρηγορήτων εἰς ὠμότατον καὶ ἀγριώτατον γῆρας ἐξοκείλας .
ταῦτα μὲν οὖν ἐπὶ τῶν πράξεων αὐτῶν εὐθὺς θεωρείσθω .
γενόμενος δὲ γονέων παντάπασιν ἀδόξων , αὐτουργῶν δὲ καὶ πενήτων , πατρὸς μὲν ὁμωνύμου , μητρὸς δὲ Φουλκινίας , ὀψέ ποτε πόλιν εἶδε καὶ τῶν ἐν πόλει διατριβῶν ἐγεύσατο , τὸν δὲ ἄλλον χρόνον ἐν κώμῃ Κιρραιάτωνι τῆς Ἀρπίνης δίαιταν εἶχε , πρὸς μὲν ἀστεῖον καὶ γλαφυρὸν βίον ἀγροικοτέραν , σώφρονα δὲ καὶ ταῖς πάλαιῬωμαίων τροφαῖς ἐοικυῖαν .
πρώτην δὲ στρατείαν στρατευσάμενος ἐπὶ Κελτίβηρας , ὅτε Σκηπίων Ἀφρικανὸς Νομαντίαν ἐπολιόρκει , τὸν στρατηγὸν οὐκ ἐλάνθανεν ἀνδρείᾳ τῶν ἄλλων νέων διαφέρων καὶ τὴν μεταβολὴν τῆς διαίτης , ἣν ὑπὸ τρυφῆς καὶ πολυτελείας διεφθαρμένοις ἐπῆγε τοῖς στρατεύμασιν ὁ Σκηπίων , εὐκολώτατα προσδεχόμενος .
λέγεται δὲ καὶ πολέμιον ἄνδρα συστὰς καταβαλεῖν ἐν ὄψει τοῦ στρατηγοῦ .
διὸ ταῖς τε ἄλλαις προήγετο τιμαῖς ὑπ αὐτοῦ , καί ποτε λόγου μετὰ δεῖπνον ἐμπεσόντος ὑπὲρ στρατηγῶν , καὶ τῶν παρόντων ἑνὸς εἴ τε ἀληθῶς διαπορήσαντος εἴ τε πρὸς ἡδονὴν ἐρομένου τὸν Σκηπίωνα τίνα δὴ τοιοῦτον ἕξει μετ ἐκεῖνον ἡγεμόνα καὶ προστάτην ὁ Ῥωμαίων δῆμος , ὑπερκατακειμένου τοῦ Μαρίου τῇ χειρὶ τὸν ὦμον ἠρέμα πατάξας ὁ Σκηπίων , τάχα δὲ τοῦτον , εἶπεν 0 1 .
οὕτως εὐφυὴς ἦν ὁ μὲν ἐκ μειρακίου φανῆναι μέγας , ὁ δὲ ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τὸ τέλος νοῆσαι 0 .
τὸν δ οὖν Μάριον ὑπὸ ταύτης λέγεται μάλιστα τῆς φωνῆς , ὥσπερ ὑπὸ θείας κληδόνος , ἐπαρθέντα ταῖς ἐλπίσιν ὁρμῆσαι πρὸς τὴν πολιτείαν , καὶ τυχεῖν δημαρχίας Κεκιλίου Μετέλλου σπουδάσαντος , οὗ τὸν οἶκον ἐξ ἀρχῆς καὶ πατρόθεν ἐθεράπευεν 0 .
ἐν δὲ τῇ δημαρχίᾳ νόμον τινὰ περὶ ψηφοφορίας γράφοντος αὐτοῦ δοκοῦντα τῶν δυνατῶν ἀφαιρεῖσθαι τὴν περὶ τὰς κρίσεις ἰσχύν , ἐνιστάμενος Κόττας ὁ ὕπατος συνέπεισε τὴν βουλὴν τῷ μὲν νόμῳ μάχεσθαι , τὸν δὲ Μάριον καλεῖν λόγον ὑφέξοντα .
καὶ τοῦ δόγματος τούτου γραφέντος εἰσελθὼν ἐκεῖνος οὐκ ἔπαθε νέου πάθος ἀπὸ μηδενὸς λαμπροῦ προεληλυθότος ἄρτι πρὸς τὴν πολιτείαν , ἀλλ ἑαυτῷ διδοὺς ἤδη φρονεῖν ἡλίκον αἱ μετέπειτα πράξεις ἔδωκαν , ἠπείλησε τὸν Κότταν ἀπάξειν εἰς τὸ δεσμωτήριον , εἰ μὴ διαγράψειε τὸ δόγμα .
τοῦ δὲ πρὸς Μέτελλον τραπομένου καὶ γνώμην ἐρωτῶντος , Μέτελλος μὲν ἀναστὰς συνηγόρει τῷ ὑπάτῳ , Μάριος δὲ τὸν ὑπηρέτην μεταπεμψάμενος ἔξωθεν ἐκέλευεν ἀπάγειν αὐτὸν τὸν Μέτελλον εἰς τὸ δεσμωτήριον .
ἐκείνου δὲ τοὺς ἄλλους ἐπικαλουμένου δημάρχους ἐβοήθει μὲν οὐδείς , ἡ δὲ σύγκλητος εἴξασα προήκατο τὸ δόγμα , καὶ λαμπρὸς ἐξελάσας ὁ Μάριος εἰς τὸ πλῆθος ἐκύρωσε τὸν νόμον , δόξας ἄκαμπτος μὲν εἶναι πρὸς φόβον , ἄτρεπτος δὲ ὑπ ·
αἰδοῦς , δεινὸς δὲ κατὰ τῆς βουλῆς ἀνίστασθαι χάριτι τῶν πολλῶν δημαγωγῶν 0 .
οὐ μὴν ἀλλὰ ταύτην μὲν ταχέως μετέστησεν ἑτέρῳ πολιτεύματι τὴν δόξαν .
νόμου γάρ εἰσφερομένου περὶ σίτου διανομῆς τοῖς πολίταις ἐναντιωθεὶς ἐρρωμενέστατα καὶ κρατήσας , εἰς τὸ ἴσον ἑαυτὸν κατέστησε τῇ τιμῇ πρὸς ἀμφοτέρους ὡς μηδετέροις παρὰ τὸ συμφέρον χαριζόμενος .
μετὰ δὲ τὴν δημαρχίαν ἀγορανομίαν τὴν μείζονα παρήγγειλε , δύο γάρ εἰσι τάξεις ἀγορανομιῶν , ἡ μὲν ἀπὸ τῶν δίφρων τῶν ἀγκυλοπόδων , ἐφ ὧν καθεζόμενοι χρηματίζουσιν , ἔχουσα τ οὔνομα τῆς ἀρχῆς , τὴν δ ὑποδεεστέραν δημοτικὴν καλοῦσιν .
ὅταν δὲ τοὺς ἐντιμοτέρους ἕλωνται περὶ τῶν ἑτέρων πάλιν τὴν ψῆφον λαμβάνουσιν .
ὡς οὖν ὁ Μάριος φανερὸς ἦν λειπόμενος ἐν ἐκείνῃ , ταχὺ μεταστὰς αὖθις ᾔτει τὴν ἑτέραν .
δόξας δὲ θρασὺς εἶναι καὶ αὐθάδης ἀπέτυχε ·
καὶ δυσὶν ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ περιπεσὼν ἀποτεύξεσιν , ὃ μηδεὶς ἔπαθεν ἂλλος , οὐ δὲ μικρὸν ὑφήκατο τοῦ φρονήματος , ὕστερον δὲ οὐ πολλῷ στρατηγίαν μετελθὼν ὀλίγον ἐδέησεν ἐκπεσεῖν , ἔσχατος δὲ πάντων ἀναγορευθεὶς δίκην ἔσχε δεκασμοῦ .
μάλιστα δὲ ὑποψίαν παρέσχε Κασσίου Σαβάκωνος οἰκέτης ὀφθεὶς ἐντὸς τῶν δρυφάκτων ἀναμεμειγμένος τοῖς φέρουσι τὰς ψήφους ·
ὁ γὰρ Σαβάκων ἦν ἑταῖρος ἐν τοῖς μάλιστα Μαρίον .
κληθεὶς οὖν οὗτος ὑπὸ τῶν δικαστῶν ἔφη διὰ τὸ καῦμα διψήσας ὕδωρ ψυχρὸν αἰτῆσαι καὶ τὸν οἰκέτην ἔχοντα ποτήριον εἰσελθεῖν πρὸς αὐτόν , εἶτ εὐθὺς οἲχεσθαι πιόντος .
οὗτος μὲν οὖν ὑπὸ τῶν μετὰ ταῦτα τιμητῶν ἐξέπεσε τῆς βουλῆς , ἐπιτήδειος εἶναι παθεῖν τοῦτο δόξας ἢ διὰ τὴν ψευδομαρτυρίαν ἢ διὰ τὴν ἀκρασίαν ἐπὶ δὲ τὸν Μάριον καὶ Γάϊος Ἑρέννιος μάρτυς εἰσαχθεὶς οὐκ ἔφη ἡ πάτριον εἶναι καταμαρτυρεῖν πελατῶν , ἀλλὰ τὸν νόμον ἀφιέναι ταύτης τῆς ἀνάγκης τοὺς πάτρωνας οὕτως γάρ οἱ Ῥωμαῖοι τοὺς προστάτας καλοῦσι , τοῦ δ Ἑρεννίων οἴκου τοὺς Μαρίου γονεῖς καὶ Μάριον αὐτὸν ἐξ ἀρχῆς γεγονέναι πελάτας 0 .
ἀποδεξαμένων δὲ τὴν ἀπόρρησιν τῆς μαρτυρίας τῶν δικαστῶν αὐτὸς ἀντεῖπεν ὁ Μάριος πρὸς τὸν Ἑρέννιον ὡς , ὅτε πρῶτον ἄρχων ἀνηγορεύθη , τὸν πελάτην ἐκβεβηκώς ·
ὅπερ ἦν οὐ παντάπασιν ἀληθές , ἀρχὴ γὰρ οὐ πᾶσα τοῦ νέμειν προστάτην ἀπαλλάσσει τοὺς τυχόντας αὐτοὺς καὶ γένος , ἀλλ ᾗ τὸν ἀγκυλόποδα δίφρον ὁ νόμος δίδωσιν .
οὐ μὴν ἀλλὰ ταῖς πρώταις ἡμέραις ἐν τῇ δίκῃ κακῶς πράττων ὁ Μάριος καὶ χαλεποῖς χρώμενος τοῖς δικασταῖς , τῇ τελευταίᾳ παραλόγως ἀπέφυγεν ἴσων τῶν ψήφων γενομένων .
ἐν μὲν οὖν τῇ στρατηγίᾳ μετρίως ἐπαινούμενον ἑαυτὸν παρέσχε , μετὰ δὲ τὴν στρατηγίαν κλήρῳ λαβὼν τὴν ἐκτὸς Ἰβηρίαν λέγεται καθᾶραι λῃστηρίων τὴν ἐπαρχίαν ἀνήμερον οὖσαν ἔτι τοῖς ἐθισμοῖς καὶ θηριώδη , καὶ τὸ λῃστεύειν οὔπω τότε τῶν Ἰβήρων οὐχὶ κάλλιστον ἡγουμένων , ἐν δὲ τῇ πολιτείᾳ γενόμενος οὐκ εἶχεν οὔ τε πλοῦτον οὔ τε λόγον , οἷς ἦγον οἱ τότε μάλιστα τιμώμενοι τὸν δῆμον .
αὐτὴν δὲ τὴν ἀνάτασιν τοῦ φρονήματος καὶ τὸ περὶ τοὺς πόνους ἐνδελεχὲς αὐτοῦ καὶ τὸ δημοτικὸν τῆς διαίτης ἔν τινι σπουδῇ τιθεμένων τῶν πολιτῶν ηὐξάνετο τῇ τιμῇ πρὸς δύναμιν , ὥστε καὶ γάμον γῆμαι λαμπρὸν οἰκίας ἐπιφανοῦς τῆς Καισάρων Ἰουλίαν , ἧς ἦν ἀδελφιδοῦς Καῖσαρ ὁ χρόνοις ὕστερον Ῥωμαίων μέγιστος γενόμενος καί τι κατ οἰκειότητα ζηλώσας Μάριον , ὡς ἐν τοῖς περὶ ἐκείνου γέγραπται .
τῷ δὲ Μαρίῳ καὶ σωφροσύνην μαρτυροῦσι καὶ καρτερίαν , ἧς δεῖγμα καὶ τὸ περὶ τὴν χειρουργίαν ἐστίν , ἰξιῶν γάρ , ὡς ἔοικε , μεγάλων ἀνάπλεως ἄμφω τὰ σκέλη γεγονὼς καὶ τὴν ἀμορφίαν δυσχεραίνων ἔγνω παρασχεῖν ἑαυτὸν τῷ ἰατρῷ ·
καὶ παρέσχεν ἄδετος θάτερον σκέλος , οὐδὲν κινηθεὶς οὐ δὲ στενάξας , ἀλλὰ καθεστῶτι τῷ προσώπῳ καὶ μετὰ σιωπῆς ὑπερβολάς τινας ἀλγηδόνων ἐν ταῖς τομαῖς ἀνασχόμένος ·
, τὸν δ 0 ·
ἰατροῦ μετιόντος ἐπὶ θάτερον οὐκέτι παρέσχε , φήσας ὁρᾶν τὸ ἐπανόρθωμα τῆς ἀλγηδόνος οὐκ ἄξιον .
ἐπεὶ δὲ Καικίλιος Μέτελλος ἀποδειχθεὶς ἐπὶ τὸν κατὰ Ἰουγούρθα πόλεμον ὕπατος στρατηγὸς εἰς Λιβύην ἐπηγάγετο πρεσβευτὴν Μάριον , ἐνταῦθα πράξεων μεγάλων καὶ λαμπρῶν ἀγώνων ἐπιλαβόμενος τὸ μὲν αὔξειν τὸν Μέτελλον , ὥσπερ οἱ λοιποί , καὶ πολιτεύεσθαι πρὸς ἐκεῖνον εἴασε χαίρειν 0 ·
ἀξιῶν δὲ οὐχ ὑπὸ Μετέλλου κεκλῆσθαι πρεσβευτής , ὑπὸ δὲ τῆς τύχης εἰς εὐφυέστατον καιρὸν ὁμοῦ καὶ μέγιστον εἰσάγεσθαι πράξεων θέατρον , ἐπεδείκνυτο πᾶσαν ἀνδραγαθίαν .
καὶ πολλὰ τοῦ πολέμου δυσχερῆ φέροντος οὔ τε τῶν μεγάλων τινὰ πόνων ὑποτρέσας οὔ τε τῶν μικρῶν ἀπαξιώσας , ἀλλὰ τοὺς μὲν ὁμοτίμους εὐβουλίᾳ καὶ προνοίᾳ τοῦ συμφέροντος ὑπερβαλλόμενος , πρὸς δ τοὺς στρατιώτας ὑπὲρ εὐτελείας καὶ καρτερίας διαμιλλώμενος εὔνοιαν ἔσχε πολλὴν παρ αὐτοις .
ὅλως μὲν γάρ ἔοικε τοῦ κάμνειν ἑκάστῳ παραμυθία τὸ συγκάμνον ἑκουσίως εἶναι ·
δοκεῖ γὰρ ἀφαιρεῖν τὴν ἀνάγκην ·