Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
τούτῳ παραπλήσιόν ἐστι καὶ τὸ χρησθὲν λόγιον ἐπὶ τοῦ μεγάλου ἱερέως ·
„ ὅταν “ γάρ φησιν „ εἰσίῃ εἰς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων , ἄνθρωπος οὐκ ἔσται , ἕως ἂν ἐξέλθῃ “  Lev .
εἰ δὲ μὴ γίνεται τότε ἄνθρωπος , δῆλον ὅτι οὐ δὲ θεός , ἀλλὰ λειτουργὸς θεοῦ , κατὰ μὲν τὸ θνητὸν γενέσει , κατὰ δὲ τὸ ἀθάνατον οἰκειούμενος τῷ ἀγενήτῳ 0 1 .
τὴν δὲ μέσην τάξιν εἴληχεν , ἕως ἂν ἐξέλθῃ πάλιν εἰς τὰ τοῦ σώματος καὶ τῆς σαρκὸς οἰκεῖα .
ὅταν μὲν ἐξ ἔρωτος θείου κατασχεθεὶς ὁ νοῦς , συντείνας ἑαυτὸν ἄχρι τῶν ἀδύτων , ὁρμῇ καὶ σπουδῇ πάσῃ χρώμενος προέρχηται , θεοφορούμενος ἐπιλέλησται μὲν τῶν ἄλλων , ἐπιλέλησται δὲ καὶ ἑαυτοῦ , μόνου δὲ μέμνηται καὶ ἐξήρτηται τοῦ δορυφορουμένου καὶ θεραπευομένου , ᾧ τὰς ἱερὰς καὶ ἀναφεῖς καθαγιάζων ἀρετὰς ἐκθυμιᾷ .
ἐπειδὰν δὲ στῇ τὸ ἐνθουσιῶδες καὶ ὁ πολὺς ἵμερος χαλάσῃ , παλινδρομήσας ἀπὸ τῶν θείων ἄνθρωπος γίνεται , τοῖς ἀνθρωπίνοις ἐντυχών , ἅπερ ἐν τοῖς προπυλαίοις ἐφήδρευεν , ἵνα αὐτὸ μόνον ἐκκύψαντα ἔνδοθεν ἐξαρπάσῃ .
τὸν μὲν οὖν τέλειον οὔ τε θεὸν οὔ τε ἄνθρωπον ἀναγράφει Μωυσῆς , ἀλλ  , ὡς ἔφην , μεθόριον τῆς ἀγενήτου καὶ φθαρτῆς φύσεως ·
τὸν δὲ προκόπτοντα πάλιν ἐν τῇ μεταξὺ χώρᾳ ζώντων καὶ τεθνηκότων τάττει , ζῶντας μὲν καλῶν τοὺς συμβιοῦντας φρονήσει , τεθνηκότας δὲ τοὺς ἀφροσύνῃ χαίροντας .
λέγεται γὰρ ἐπὶ Ἀαρὼν ὅτι „ ἔστη ἀνὰ μέσον τῶν τεθνηκότων καὶ τῶν ζώντων , καὶ ἐκόπασεν ἡ θραῦσις “  Num .
ὁ γὰρ προκόπτων οὔ τε ἐν τοῖς τεθνηκόσι τὸν ἀρετῆς βίον ἐξετάζεται , πόθον καὶ ζῆλον ἔχων τοῦ καλοῦ , οὔ τε ἐν τοῖς μετὰ τῆς ἄκρας καὶ τελείας ζῶσιν εὐδαιμονίας  ἔτι γὰρ πρὸς τὸ πέρας ἐνδεῖ  , ἀλλ ἑκατέρων ἐφάπτεται .
διὸ καὶ κυρίως ἐπιλέγεται τὸ „ ἐκόπασεν ἡ θραῦσις “ , ἀλλ  οὐκ ἐπαύσατο ·
παύεται μὲν γὰρ ἐπὶ τῶν τελείων τὰ περιθραύοντα καὶ κατακλῶντα καὶ καταγνύντα τὴν ψυχήν , μειοῦται δὲ ἐπὶ τῶν προκοπτόντων ὡς ἂν αὐτὸ μόνον ἀνακοπτόμενα καὶ στελλόμενα .
τῆς οὖν στάσεως καὶ ἱδρύσεως καὶ τῆς ἐν τ αὐτῷ κατὰ τὸ ἀμετάβλητον καὶ ἄτρεπτον εἰς ἀεὶ μονῆς πρῶτον μὲν ὑπαρχούσης περὶ τὸ ὄν , ἔπειτα δὲ περὶ τὸν τοῦ ὄντος λόγον , ὃν διαθήκην ἐκάλεσε , τρίτον δὲ περὶ τὸν σοφὸν καὶ τέταρτον περὶ τὸν προκόπτοντα , τί παθὼν ὁ φαῦλος καὶ πάσαις ἀραῖς ἔνοχος νοῦς ᾠήθη μόνος ἵστασθαι δύνασθαι , φορούμενος ὥσπερ ἐν κατακλυσμῷ καὶ κατασυρόμενος ταῖς τῶν ἐπιρρεόντων διὰ τοῦ νεκροφορουμένου σώματος δίναις ἐπαλλήλοις 0 1 2 ;
„ ᾤμην “ γάρ φησιν „ ἑστάναι ἐπὶ τὸ χεῖλος τοῦ ποταμοῦ “  Gen .
λόγον δὲ συμβολικῶς ποταμὸν εἶναί φαμεν , ἐπειδὴ ἑκάτερος ἔξω τε φέρεται καὶ ῥέων συντόνῳ χρῆται τῷ τάχει καὶ τοτὲ μὲν εὐφορεῖ πλημμύραις ὁ ὁμὲν ὕδατος , ὁ ὁδὲ ῥημάτων καὶ ὀνομάτων , τοτὲ δὲ ἀφορεῖ χαλώμενος καὶ συνίζων 0 1 ·
καὶ ὠφελοῦσι μέντοι ὁ μὲν ἄρδων τὰς ἀρούρας , ὁ δὲ τὰς τῶν φιληκόων ψυχάς , καὶ ἔστιν ὅτε βλάπτουσι κυμήναντες , ὁ μὲν τὴν ὅμορον γῆν ἐπικλύσας , ὁ δὲ ἀνακυκήσας καὶ συγχέας τὸν τῶν οὐ προσεχόντων λογισμόν 0 1 .
οὗτος μὲν εἰκάζεται ποταμῷ .
διττὴ δὲ λόγου φύσις , ἡ μὲν ἀμείνων , ἡ δὲ χείρων , ἀμείνων μὲν ἡ ὠφελοῦσα , χείρων δὲ κατὰ τὸ ἀναγκαῖον ἡ βλάπτουσα 0 1 2 .
παραδείγματα δὲ ἑκατέρας τοῖς δυναμένοις ὁρᾶν ἀνέθηκε Μωϋσῆς ἀριδηλότατα ·
„ ποταμὸς “ γάρ φησι " πορεύεται ἐξ Ἐδὲμ ποτίζειν τὸν παράδεισον ·
ἐκεῖθεν ἀφορίζεται εἰς τέσσαρας ἀρχάς “  Gen .
καλεῖ δὲ τὴν μὲν τοῦ ὄντος σοφίαν Ἐδέμ , ἧς ἑρμηνεία τρυφή , διότι , οἶμαι , ἐντρύφημα καὶ θεοῦ σοφία καὶ σοφίας θεός , ἐπεὶ καὶ ἐν ὕμνοις ᾄδεται 0 1 ·
„ κατατρύφησον τοῦ κυρίου “  Psalm .
κάτεισι δὲ ὥσπερ ἀπὸ πηγῆς τῆς σοφίας ποταμοῦ τρόπον ὁ θεῖος λόγος , ἵνα ἄρδῃ καὶ ποτίζῃ τὰ ὀλύμπια καὶ οὐράνια φιλαρέτων ψυχῶν βλαστήματα καὶ φυτά , ὡσανεὶ παράδεισον 0 .
ὁ δὲ ἱερὸς οὗτος λόγος ἀφορίζεται εἰς τέσσαρας ἀρχάς , λέγω δὲ εἰς τὰς τέσσαρας ἀρετὰς σχίζεται , ὧν ἑκάστη βασιλίς ἐστι ·
τὸ γὰρ ἀφορίζεσθαι εἰς ἀρχὰς οὐ τοπικοῖς ὅροις , ἀλλὰ βασιλείᾳ ἔοικεν , ἵν ἐπιδείξας τὰς ἀρετὰς εὐθὺς ἀποφήνῃ καὶ τὸν χρώμενον αὐταῖς σοφὸν βασιλέα , κεχειροτονημένον οὐ πρὸς ἀνθρώπων , ἀλλ ὑπὸ τῆς ἀψευδοῦς καὶ ἀδεκάστου καὶ μόνης ἐλευθέρας φύσεως .
λέγουσι γὰρ τῷ Ἀβραὰμ οἱ κατιδόντες αὐτοῦ τὸ ἀστεῖον ·
23 , 6  , δόγμα τιθέμενοι τοῖς περὶ φιλοσοφίαν διατρίβουσιν , ὅτι μόνος ὁ σοφὸς ἄρχων καὶ βασιλεὺς καὶ ἡ ἀρετὴ ἀνυπεύθυνος ἀρχή τε καὶ βασιλεία 0 .
τοῦτον τὸν λόγον εἰκάσας ποταμῷ τις τῶν ἑταίρων Μωυσέως ἐν ὕμνοις εἶπεν ·
„ ὁ ποταμὸς τοῦ θεοῦ ἐπληρώθη ὑδάτων “  Psalm .
καί τοι τινὰ τῶν ἐπὶ γῆς ῥεόντων ἄλογον κυριολογεῖσθαι 0 ·
ἀλλ  , ὡς ἔοικε , πλήρη τοῦ σοφίας νάματος τὸν θεῖον λόγον διασυνίστησι , μηδὲν ἔρημον καὶ κενὸν ἑαυτοῦ μέρος ἔχοντα , μᾶλλον δέ , ὡς εἶπέ τις , ὅλον δι ὅλων ἀναχεόμενον καὶ αἰρόμενον εἰς ὕψος διὰ τὴν συνεχῆ καὶ ἐπάλληλον τῆς ἀεννάου πηγῆς ἐκείνης φοράν .
ἔστι δὲ καὶ ἕτερον ᾆσμα τοιοῦτον ·
„ τὸ ὅρμημα τοῦ ποταμοῦ εὐφραίνει τὴν πόλιν τοῦ θεοῦ “  Psalm .
ποίαν πόλιν 0 ;
ἡ γὰρ νῦν οὖσα ἱερὰ πόλις , ἐν ᾗ καὶ ἅγιος νεώς ἐστι , μακρὰν ὥσπερ θαλάττης καὶ ποταμῶν συνῴκισται 0 ·
ὡς δῆλον εἶναι , ὅτι τοῦ προφανοῦς ἕτερόν τι βούλεται δι ὑπονοιῶν παραστῆσαι 0 .
τῷ γὰρ ὄντι τοῦ θείου λόγου ῥύμη * * * καὶ συνεχῶς μεθ ὁρμῆς ἐν τάξει φερομένη πάντα διὰ πάντων ἀναχεῖ τε καὶ εὐφραίνει 0 .
πόλιν γὰρ θεοῦ καθ ἕνα μὲν τρόπον τὸν κόσμον καλεῖ , ὃς ὅλον τὸν κρατῆρα τοῦ θείου πόματος δεξάμενος ἠκρατί σατο καὶ γανωθεὶς ἀναφαιρέτου καὶ ἀσβέστου τῆς εἰς ἅπαντα τὸν  ἐπὶ τὸν  αἰῶνα εὐφροσύνης ἐπέλαχε , καθ ἕτερον δὲ τὴν ψυχὴν τοῦ σοφοῦ , ᾗ λέγεται καὶ ἐμπεριπατεῖν ὁ θεὸς ὡς ἐν πόλει 0 1 ·
„ περιπατήσω ” γάρ φησιν „ ἐν ὑμῖν , καὶ ἔσομαι  ἐν  ὑμῶν θεός “  Lev .
καὶ ψυχῇ δ εὐδαίμονι τὸ ἱερώτατον ἔκπωμα προτεινούσῃ τὸν ἑαυτῆς λογισμὸν τίς ἐπιχεῖ τοὺς ἱεροὺς κυάθους τῆς πρὸς ἀλήθειαν εὐφροσύνης , ὅτι μὴ ὁοἰνοχόος τοῦ θεοῦ καὶ συμποσίαρχος λόγος , οὐ διαφέρων τοῦ πόματος , ἀλλ αὐτὸς ἄκρατος ὤν , τὸ γάνωμα , τὸ ἥδυσμα , ἡ ἀνάχυσις , ἡ εὐθυμία , τὸ χαρᾶς , τὸ εὐφροσύνης ἀμβρόσιον , ἵνα καὶ αὐτοὶ ποιητικοῖς ὀνόμασι χρησώμεθα , φάρμακον 0 ;
ἡ δὲ θεοῦ πόλις ὑπὸ Ἑβραίων Ἱερουσαλὴμ καλεῖται , ἧς μεταληφθὲν τ οὔνομα ὅρασίς ἐστιν εἰρήνης .
ὥστε μὴ ζήτει τὴν τοῦ ὄντος πόλιν ἐν κλίμασι γῆς  οὐ γὰρ ἐκ ξύλων ἢ λίθων δεδημιούργηται  , ἀλλ  ἐν ψυχῇ ἀπολέμῳ καὶ ὀξυδορκούσῃ τέλος προτεθειμένῃ τὸν  δὲ  θεωρητικὸν καὶ εἰρηναῖον βίον .
ἐπεὶ καὶ τίνα σεμνότερον καὶ ἁγιώτερον εὕροι τις ἂν οἶκον ἐν τοῖς οὖσι θεῷ ἢ φιλοθεάμονα διάνοιαν , πάνθ  ὁρᾶν ἐπειγομένην καὶ μη δὲ ὄναρ στάσεως ἢ ταραχῆς ἐφιεμένην ;
ὑπηχεῖ δέ μοι πάλιν τὸ εἰωθὸς ἀφανῶς ἐνομιλεῖν πνεῦμα ἀόρατον καί φησιν ·
ὦ οὗτος , ἔοικας ἀνεπιστήμων εἶναι καὶ μεγάλου καὶ περιμαχήτου πράγματος , ὅπερ ἀφθόνως  πολλὰ γὰρ καὶ ἄλλα εὐκαίρως ὑφηγησάμην  ἀναδιδάξω .
ἴσθι δή , ὦγενναῖε , ὅτι θεὸς μόνος ἡ ἀψευδεστάτη καὶ πρὸς ἀλήθειάν ἐστιν εἰρήνη , ἡ δὲ γενητὴ καὶ φθαρτὴ οὐσία πᾶσα συνεχὴς πόλεμος 0 .
καὶ γὰρ ὁ μὲν θεὸς ἑκούσιον , ἀνάγκη δὲ ἡ οὐσία 0 1 2 ·
ὃς ἂν οὖν ἰσχύσῃ πόλεμον μὲν καὶ ἀνάγκην καὶ γένεσιν καὶ φθορὰν καταλιπεῖν , αὐτομολῆσαι δὲ πρὸς τὸ ἀγένητον , πρὸς τὸ ἄφθαρτον , πρὸς τὸ ἑκούσιον , πρὸς εἰρήνην , λέγοιτ ἂν ἐνδίκως ἐνδιαίτημα καὶ πόλις εἶναι θεοῦ .
μηδὲν οὖν διαφερέτω σοι ἢ ὅρασιν εἰρήνης ἢ ὅρασιν θεοῦ τὸ αὐτὸ ὑποκείμενον ὀνομάζειν , ὅτι δὲ τῶν πολυωνύμων τοῦ ὄντος δυνάμεων οὐ θιασώτης μόνον , ἀλλὰ καὶ ἔξαρχός ἐστιν εἰρήνης 0 .
καὶ Ἀβραὰμ μέντοι τῷ σοφῷ δώσειν φησὶ κλῆρον γῆς „ ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ Αἰγύπτου ἕως τοῦ ποταμοῦ τοῦ μεγάλου Εὐφράτου "  Gen .
15 , 18  , οὐ χώρας ἀποτομὴν μᾶλλον ἢ τὴν περὶ αὐτοὺς ἡμᾶς ἀμείνω μοῖραν 0 1 .
Αἰγύπτου μὲν γὰρ ἀπεικάζεται ποταμῷ τὸ ἡμέτερον σῶμα καὶ τὰ ἐν αὐτῷ καὶ δι αὐτοῦ ἐγγινόμενα πάθη , τῷ δὲ Εὐφράτῃ ψυχὴ καὶ τὰ φίλα ταύτῃ 0 .
δόγμα δὴ τίθεται βιωφελέστατον καὶ συνεκτικώτατον , ὅτι ὁ σπουδαῖος κλῆρον ἔλαχε ψυχὴν καὶ τὰς ψυχῆς ἀρετάς , ὥσπερ ὁ φαῦλος ἔμπαλιν σῶμα καὶ τὰς σώματος καὶ διὰ σώματος κακίας 0 1 .
τὸ δὲ ἀπὸ δύο δηλοῖ , ἓν μὲν τὸ σὺν ἐκείνῳ ἀφ οὗ λέγεται , ἕτερον δὲ τὸ χωρὶς αὐτοῦ 0 .
ὅταν μὲν γὰρ λέγωμεν ἀπὸ πρωΐας ἄχρις ἑσπέρας ὥρας εἶναι δώδεκα καὶ ἀπὸ νεομηνίας ἄχρι τριακάδος ἡμέρας τριάκοντα , συγκατατάττομεν τήν τε πρώτην ὥραν καὶ τὴν νεομηνίαν ·
ὅταν δέ τις ἀπὸ τῆς πόλεως φῇ τὸν ἀγρὸν ἀπέχειν σταδίους τρεῖς ἢ τέτταρας , δίχα τῆς πόλεως δήπου φησίν .
ὥστε καὶ νῦν τὸ „ ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ Αἰγύπτου “ νομιστέον τὸ χωρὶς ἐκείνου παραλαμβάνεσθαι ·
βούλεται γὰρ διοικίσας ἡμᾶς τῶν σωματικῶν , ἅπερ ἐν ῥύσει καὶ φθορᾷ φθειρομένῃ καὶ φθειρούσῃ θεωρεῖται , κλῆρον ψυχῆς λαβεῖν μετὰ τῶν ἀφθάρτων καὶ ἀφθαρσίας ἀξίων ἀρετῶν .
οὕτω μέντοι τὸ εἰκάσθαι ποταμῷ λόγον ἐπαινετὸν ἰχνηλατοῦντες εὑρήκαμεν .
ὁ δὲ ψεκτὸς αὐτὸς ἄρα ἦν ὁ Αἰγύπτιος ποταμός , ἀνάγωγός τις καὶ ἀμαθής , ὡς ἔπος εἰπεῖν , ἄψυχος λόγος ·
οὗ χάριν καὶ εἰς αἷμα μεταβάλλει  Exod .
7 , 20  , τρέφειν οὐ δυνάμενος  ὁ γὰρ ἀπαιδευσίας λόγος οὐ πότιμος  καὶ εὐτοκεῖ μέντοι βατράχοις  Exod 0 .
8 , 6  ἀναίμοις καὶ ἀψύχοις , καινὸν καὶ τραχὺν ἦχον , ἄλγημα ἀκοῆς , ἀπηχοῦσι .
λέγεται δέ , ὅτι καὶ οἱ ἐν αὐτῷ πάντες ἰχθύες ἐφθάρησαν  Exod .
7 , 21  , οἳ συμβολικῶς εἰσι τὰ νοήματα ·
ταῦτα γὰρ ἐννήχεται καὶ ἐγγίνεται ὡς ἐν ποταμῷ τῷ λόγῳ , ζῴοις ἐοικότα καὶ ψυχοῦντα αὐτόν 0 ·
ἐν δὲ ἀπαιδεύτῳ λόγῳ τέθνηκε τὰ ἐνθυμήματα ·
συνετὸν γὰρ οὐδὲν ἔστιν εὑρεῖν , ἀλλὰ κολῳῶν τινας ἀκόσμους καὶ ἀμετροεπεῖς , ὡς εἶπέ τις , φωνάς 0 .
ἐπεὶ δὲ οὐ μόνον στάσιν καὶ ποταμόν , ἀλλὰ καὶ χείλη ποταμοῦ φαντασιωθῆναι ὁμολογεῖ φάσκων 0 ·
„ ᾤμην ἑστάναι παρὰ τὸ χεῖλος τοῦ ποταμοῦ “  Gen .
41 , 17  , ἀναγκαῖον ἂν εἴη καὶ περὶ χείλους τὰ καίρια ὑπομνῆσαι .
φαίνεται τοίνυν ἕνεκα δυεῖν τῶν ἀναγκαιοτάτων ἡ φύσις χείλη ζῴοις καὶ μάλιστα ἀνθρώποις ἁρμόσασθαι ·
ἑνὸς μὲν ἡσυχίας  ἔρυμα γὰρ ταῦτα καὶ φραγμὸς ὀχυρώτατος φωνῆς  , ἑτέρου δὲ ἑρμηνείας 0 1 2 ·
διὰ γὰρ τούτων τὸ τῶν λόγων νᾶμα φέρεται ·
συναχθέντων μὲν γὰρ ἐπέχεται , φέρεσθαι δ ἀμήχανον μὴ διαστάντων 0 .
ἐκ δὲ τούτου γυμνάζει καὶ συγκροτεῖ πρὸς ἄμφω , τὸ λέγειν καὶ ἡσυχάζειν , ἑκατέρου τὸν ἁρμόττοντα καιρὸν παραφυλάττοντας .
οἷον ἀκοῆς ἄξιόν τι λέγεται ;
πρόσεχε μηδὲν ἐναντιούμενος ἐν ἡσυχίᾳ κατὰ τὸ Μωυσέως παράγγελμα , τὸ „ σιώπα καὶ ἄκουε “  Deut .
τῶν γὰρ εἰς τὰς ἐριστικὰς γνωσιμαχίας ἀφικνουμένων οὐ δ ἂν εἷς κυρίως οὔ τε λέγειν οὔ τ ἀκούειν νομισθείη , τῷ δὲ μέλλοντι πρὸς ἀλήθειαν * * * ὠφέλιμον 0 .
πάλιν ὅταν ἴδῃς ἐν τοῖς τοῦ βίου πολέμοις καὶ κακοῖς τὴν ἵλεω τοῦ θεοῦ χεῖρα καὶ δύναμιν ὑπερέχουσαν καὶ προασπίζουσαν , ἠρέμησον ·
οὐ γὰρ δεῖται συμμαχίας ὁ βοηθὸς οὗτος .
ἔστι δὲ καὶ τούτου δεῖγμα τὸ ἐν ταῖς ἱεραῖς ἀναγραφαῖς κατακείμενον , τὸ „ κύριος πολεμήσει ὑπὲρ ὑμῶν , καὶ ὑμεῖς σιγήσεσθε “  Exod .
ἐάν γε μὴν ἴδῃς τὰ γνήσια ἔγγονα καὶ πρωτότοκα Αἰγύπτου φθειρόμενα  Exod .
11 , 5  , τὸ ἐπιθυμεῖν , τὸ ἥδεσθαι , τὸ λυπεῖσθαι , τὸ φοβεῖσθαι , τὸ ἀδικεῖν , τὸ ἀφραίνειν , τὸ ἀκολασταίνειν καὶ ὅσα τούτων ἀδελφὰ καὶ συγγενῆ , καταπλαγεὶς ἡσύχαζε , τὸ φοβερὸν τοῦ θεοῦ κράτος ὑποπτήξας .
„ οὐ γὰρ γρύξει “ φησί „ κύων τῇ γλώσσῃ , οὐ δ ἀπ  ἀνθρώπου ἕως κτήνους “  ibid .
7  , ἴσον τῷ οὔ τε τὴν κυνώδη γλῶσσαν ὑλακτοῦσάν τε καὶ κράζουσαν οὔ τε τὸν ἐν ἡμῖν ἄνθρωπον , ἡγεμόνα νοῦν , οὔ τε τὸ κτηνῶδες θρέμμα , τὴν αἴσθησιν , προσήκει γαυριᾶν , ὅταν ἀναιρεθέντος τοῦ παρ ἡμᾶς ὅλον ἔξωθεν τὸ συμμαχικὸν αὐτοκέλευστον ὑπερασπιοῦν ἥκῃ .
πολλοὶ δὲ συμβαίνουσι καιροὶ μὴ ἐφαρμόζοντες ἡσυχίᾳ , τὰς δὲ καταλογάδην ῥήσεις ἐπιζητοῦντες ·
ὧν πάλιν ἰδεῖν ἔστιν ἀνακείμενα ὑπομνήματα .
ἀγαθοῦ τις γέγονεν ἀπροσδόκητος μετουσία ;
καλὸν οὖν εὐχαριστῆσαι καὶ τὸν ἐπιπέμψαντα ὑμνῆσαι 0 .
τί οὖν τὸ ἀγαθόν 0 ;
τέθνηκε τὸ ἐπιτιθέμενον ἡμῖν πάθος καὶ πρηνὲς ἄταφον ἔρριπται ;
μὴ μέλλωμεν οὖν , ἀλλὰ χορὸν στησάμενοι τὴν ἱεροπρεπεστάτην ᾄδωμεν ᾠδήν , παρακελευόμενοι λέγειν πᾶσιν ·
ἀλλὰ γὰρ ἡ μὲν τοῦ πάθους φθορὰ καὶ μετανάστασις ἀγαθόν , ἀλλ οὐ τέλειον ἀγαθόν 0 1 ·
ἡ δὲ σοφίας εὕρεσις ὑπερβάλλον καλόν 0 ·
ἧς εὑρεθείσης ἅπας ὁ λεὼς οὐ καθ ἓν μέρος μουσικῆς , ἀλλὰ κατὰ πάσας αὐτῆς τὰς ἁρμονίας καὶ μελῳδίας ᾄσεται .
„ τότε “ γάρ φησιν „ ᾖσεν Ἰσραὴλ τὸ ᾆσμα τοῦτο ἐπὶ τοῦ φρέατος “  Num .
21 , 17  , λέγω δὲ ἐπὶ τῆς πάλαι μὲν κεκρυμμένης , ἀναζητηθείσης δὲ αὖθις καὶ ἐπὶ πᾶσιν ἀνευρημένης βαθείας τὴν φύσιν ἐπιστήμης , ᾗ νόμος τὰς τῶν φιλοθεαμόνων ἄρδειν λογικὰς ἐν ψυχαῖς ἀρούρας 0 .
ὅταν συγκομίσωμεν τὸν γνήσιον διανοίας καρπόν , οὐ παραγγέλλει ἡμῖν ὁ ἱερὸς λόγος ὥσπερ ἐν καρτάλῳ  Deut 0 .
4  τῷ λογισμῷ τὰς ἀπαρχὰς τῆς εὐφορίας ὧν ἤνθησεν , ὧν ἐβλάστησεν , ὧν ἐκαρποφόρησεν ἡ ψυχὴ καλῶν , ἐπιδεικνυμένους ἄντικρυς οὕτω ῥητορεύειν , τὰ εἰς τὸν τελεσφόρον θεὸν ἐγκώμια λέγοντας ·
„ ἐξεκάθηρα τὰ ἅγια ἀπὸ τῆς οἰκίας μου “  ibid .
13  καὶ ἐταμιευσάμην ἐν τῷ τοῦ θεοῦ οἴκῳ , ταμίας καὶ φύλακας αὐτῶν ἐπιστήσας τοὺς ἀριστίνδην ἐπιλελεγμένους πρὸς τὴν ἱερὰν νεωκορίαν .
οὗτοι δέ εἰσι Λευῖται καὶ προσήλυτοι καὶ ὀρφανοὶ καὶ χῆραι  ibid .
οἱ μὲν ἱκέται , οἱ δὲ μετανάσται καὶ πρόσφυγες , οἱ δὲ ἀπωρφανισμένοι καὶ κεχηρευκότες γενέσεως , θεὸν δὲ τὸν τῆς ψυχῆς θεραπευτρίδος ἄνδρα καὶ πατέρα γνήσιον ἐπιγεγραμμένοι 0 1 2 .
τοῦτον μὲν δὴ τὸν τρόπον καὶ λέγειν καὶ ἡσυχάζειν ἐμπρεπέστατον 0 .
τὸ δὲ ἐναντίον μεμελετήκασιν οἱ φαῦλοι ·
καὶ γὰρ ἡσυχίας ἐπιλήπτου καὶ ἑρμηνείας ὑπαιτίου ζηλωταὶ γεγόνασιν , ἑκάτερον ἐπ ὀλέθρῳ ἑαυτῶν τε καὶ ἑτέρων συγκροτοῦντες .
τὸ δὲ πλέον ἐστὶν αὐτοῖς τῆς ἀσκήσεως ἐν τῷ λέγειν ἃ μὴ δεῖ ·
τὸ γὰρ στόμα διανοίξαντες καὶ ἐάσαντες ἀχαλίνωτον , καθάπερ ῥεῦμα ἀκατάσχετον , φέρεσθαι τὸν ἀκριτόμυθον , ᾗ φασιν οἱ ποιηταί , λόγον ἱᾶσι , μυρία τῶν ἀλυσιτελῶν προσεπισύροντα 0 .
τοιγαροῦν οἱ μὲν ἐπὶ συνηγορίαν ἡδονῆς καὶ ἐπιθυμίας καὶ πάσης πλεοναζούσης ὁρμῆς ἐτράποντο , ἄλογον πάθος ἐπιτειχίζοντες ἡγεμόνι λογισμῷ , ἔτι δὲ καὶ ταῖς ἐριστικαῖς φιλονεικίαις ἐπ αποδυσάμενοι αποδυσάμενοι συνεπλάκησαν , ἐλπίσαντες τὸ ὁρατικὸν πηρῶσαι γένος καὶ κατὰ κρημνῶν καὶ βαράθρων , ἐξ ὧν οὐ δ ἂν ἔτι γένοιτο διαναστῆναι , δυνήσεσθαι ῥῖψαι .
ἔνιοι δὲ οὐ μόνον ἀντιπάλους ἑαυτοὺς τῆς ἀνθρωπίνης ἀπέφηναν ἀρετῆς , ἀλλὰ καὶ τῆς θείας ·
ἐπὶ τοσοῦτον ἀπονοίας ἤλασαν .
τοῦ μὲν οὖν φιλοπαθοῦς ἔξαρχος ἀναγράφεται θιάσου τῆς Αἰγυπτίας χώρας ὁ βασιλεύς , Φαραώ ·
λέγεται γὰρ τῷ προφήτῃ ·
„ ἰδοὺ αὐτὸς ἐκπορεύεται ἐπὶ τὸ ὕδωρ , καὶ στήσῃ συναντῶν αὐτῷ παρὰ τὸ χεῖλος τοῦ ποταμοῦ “  Exod .
τοῦ μὲν γὰρ ἴδιον ἐπὶ τὴν φορὰν καὶ ἀνάχυσιν ἀεὶ τοῦ ἀλόγου πάθους ἐξιέναι 0 ·
τοῦ δὲ σοφοῦ πολλῷ ῥέοντι τοῖς ὑπὲρ ἡδονῆς καὶ ἐπιθυμίας λόγοις ὑπαντιάσαι οὐ τοῖς ποσίν , ἀλλὰ τῇ γνώμῃ , βεβαίως καὶ ἀκλινῶς , ἐπὶ τοῦ ποταμίου χείλους , τοῦτο δέ ἐστιν ἐπὶ τοῦ στόματος καὶ τῆς γλώττης , ἅπερ ἦν ὄργανα λόγου 0 ·
παγίως γὰρ ἐπιβὰς αὐτοῖς δυνήσεται τὰς συνηγορούσας τῷ πάθει πιθανότητας ἀνατρέψαι καὶ καταβαλεῖν .
ὁ ὁδὲ τοῦ ὁρατικοῦ γένους ἐχθρὸς ὁ ὁτοῦ Φαραὼ λαός ἐστιν , ὃς ἐπιτιθέμενος καὶ διώκων καὶ δουλούμενος ἀρετὴν οὐκ ἐπαύσατο , ἕως κακὰς ὧν διέθηκε τὰς ἀμοιβὰς εὕρατο , πελάγει τῶν ἀδικημάτων καὶ τρικυμίαις , ἃς τὸ λυ ττῶν πάθος ἀνήγειρε , καταποντωθείς , ὡς ὑπερβάλλουσαν θέαν καὶ νίκην ἀνανταγώνιστον καὶ χαρὰν ἐλπίδος μείζονα τὸν καιρὸν ἐνεγκεῖν ἐκεῖνον 0 .
„ εἶδεν Ἰσραὴλ τοὺς Αἰγυπτίους τεθνηκότας παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης “  Exod .
μεγάλη γε ἡ ὑπέρμαχος χείρ , ἀναγκάζουσα παρὰ στόματι καὶ χείλεσι καὶ λόγῳ πίπτειν τοὺς τὰ ὄργανα ταῦτα κατὰ τῆς ἀληθείας ἀκονησαμένους , ἵνα μὴ ὀθνείοις ἀλλὰ ἰδίοις ὅπλοις οἱ καθ ἑτέρων ἀναλαβόντες αὐτὰ θνῄσκωσι 0 .
τρία δ εὐαγγελίζεται τῇ ψυχῇ τὰ κάλλιστα , ἓν μὲν ἀπώλειαν Αἰγυπτιακῶν παθῶν , ἕτερον δὲ τὸ μὴ παρ ἑτέρῳ χωρίῳ , ἀλλὰ τῆς ἁλμυρᾶς καὶ πικρᾶς πηγῆς , ὡς ἂν θαλάττης , χείλεσι , δι ὧν ὁ πολέμιος ἀρετῆς σοφιστὴς λόγος ἐξεκέχυτο , τελευταῖον δὲ τὴν θέαν τοῦ πτώματος 0 1 2 .
μηδὲν γὰρ ἀόρατον εἴη καλόν , ἀλλὰ πρὸς * * * καὶ λαμπρὸν ἥλιον ἄγοιτο ·
καὶ γὰρ τ οὐναντίον εἰς βαθὺ σκότος καὶ * * * ἄξιον τὸ κακόν 0 .
καὶ τοῦτο μὲν μη δ ἐκ τύχης ἰδεῖν ποτε γένοιτο , τὸ δὲ ἀγαθὸν μείζοσιν ὀφθαλμοῖς ἀεὶ περιαθροῖτο .
τί δὲ οὕτως ἀγαθόν , ὡς ζῆσαι τὰ καλὰ καὶ ἀποθανεῖν τὰ φαῦλα 0 ;
τρεῖς τοίνυν ἦσαν οἱ τὴν τῶν λόγων δεινότητα μέχρις οὐρανοῦ τείναντες .
οὗτοι μελέτην κατὰ τῆς φύσεως , μᾶλλον δὲ κατὰ τῆς ἑαυτῶν ψυχῆς ἐμελέτησαν φάσκοντες , μόνον εἶναι τὸ αἰσθητὸν καὶ ὁρώμενον τοῦτο , οὔ τε γενόμενόν ποτε οὔ τ αὖθις φθαρησόμενον , ἀγένητον δὲ καὶ ἄφθαρτον , ἀνεπιτρόπευτον , ἀκυβέρνητον , ἀπροστασίαστον .
εἶτ  ἐπ ἄλλοις ἄλλα συνθέντες ἐπιχειρήματα , δόγμα ἀδόκιμον οἰκοδομοῦντες εἰς ὕψος οἷα πύργον ἐξῆραν .
λέγεται γὰρ ὅτι „ ἦν πᾶσα ἡ γῆ χεῖλος ἕν “  Gen .
11 , 1  , συμφωνία τῶν τῆς ψυχῆς μερῶν πάντων ἀσύμφωνος ἐπὶ τῷ κινῆσαι τὸ συνεκτικώτατον ἐν τοῖς οὖσιν , ἀρχήν 0 .
τοιγαροῦν ἐλπίσαντας αὐτοὺς εἰς οὐρανὸν ταῖς ἐπινοίαις ἀναδραμεῖσθαι ἐπὶ καθαιρέσει τῆς αἰωνίου βασιλείας ἡ μεγάλη καὶ ἀκαθαίρετος καταβάλλει χείρ , καὶ τὸ οἰκοδομηθὲν δόγμα συνανατρέψασα .
κέκληται δὲ ὁ τόπος „ σύγχυσις “ , οἰκεῖον ὄνομα τῷ καινουργηθέντι τολμήματι .
τί γὰρ ἀναρχίας συγχυτικώτερον 0 ;
οὐκ οἰκίαι μὲν ἀνηγεμόνευτοι προσκρουσμάτων γέμουσι καὶ ταραχῆς ;
ἀβασίλευτοι δ ἐαθεῖσαι πόλεις ὑπὸ ὀχλοκρατίας , ἐναντίου καὶ μεγίστου , φθείρονται ;
καὶ χῶραι δὲ καὶ ἔθνη καὶ κλίματα γῆς , ὧν ἀρχαὶ κατελύθησαν , οὐ παλαιὰς καὶ μεγάλας εὐδαιμονίας ἀπέβαλον ;
καὶ τί δεῖ τὰ ἀνθρώπινα λέγεσθαι ;
οὐ δὲ γὰρ αἱ ἄλλαι τῶν ζῴων ἀγέλαι , πτηνῶν , χερσαίων , ἐνύδρων , ἄνευ τινὸς ἀγελάρχου συνεστᾶσιν , ἀλλὰ ποθοῦσι καὶ περιέπουσιν αἰεὶ τὸν οἰκεῖον ἡγεμόνα , ὡς μόνον ἀγαθῶν αἴτιον , οὗ κατὰ τὴν ἀπουσίαν σκεδάννυνται καὶ διαφθείρονται .
εἶτ  οἰόμεθα τοῖς μὲν περιγείοις , ἃ βραχυτάτη μοῖρα τοῦ παντός ἐστιν , ἀρχὴν μὲν ἀγαθῶν , ἀναρχίαν δὲ κακῶν εἶναι αἰτίαν , τὸν δὲ κόσμον οὐ διὰ τὴν τοῦ βασιλεύοντος θεοῦ προήγησιν εὐδαιμονίας τῆς ἄκρας πεπληρῶσθαι 0 ;
δίκην οὖν ἁρμόττουσαν οἷς ἐτίθεντο διδόασι ·
φύραντες γὰρ τὸ ἱερὸν περὶ * * * ἀναρχίας φυρόμενοι ἐπεῖδον , συγχυθέντες οὐ συγχέαντες .
ἕως δὲ οὔπω τιμωρίαν δεδώκασιν , ὑπὸ φρενοβλαβείας φυσώμενοι τὴν μὲν τῶν ὅλων ἀρχὴν ἀνοσίοις λόγοις καθαιροῦσιν , αὑτοὺς δὲ ἄρχοντας καὶ βασιλέας ἀναγράφουσι , τὸ ἀκαθαίρετον τοῦ θεοῦ κράτος γενέσει τῇ ἀδιαστάτως ἀπολλυμένῃ καὶ φθειρομένῃ περιάπτοντες .
ἐπιτραγῳδοῦντες γοῦν καὶ ἐπικομπάζοντες εἰώθασιν οἱ καταγέλαστοι λέγειν ταῦτα ·
ἡμεῖς οἱ ἡγεμόνες , ἡμεῖς οἱ δυναστεύοντες 0 ·
ἐφ ἡμῖν ὁρμεῖ τὰ πάντα ·
ἀγαθῶν καὶ τῶν ἐναντίων τίνες αἴτιοι ὅτι μὴ ἡμεῖς 0 1 ;
τὸ εὖ καὶ κακῶς ἐργάσασθαι τίσιν ὅτι μὴ ἡμῖν ἀψευδέστατα ἀνάκειται 0 ;
φλυαροῦσι δὲ ἄλλως οἱ δυνάμεως ἀοράτου τὰ πάντα φάσκοντες ἐξῆφθαι , ἣν πρυτανεύειν τῶν κατὰ τὸν κόσμον ἀνθρωπείων τε καὶ θείων νομίζουσι .
τοιαῦτα καταλαζονευσάμενοι , ἐὰν μὲν ὥσπερ ἐκ μέθης νήψαντες ἐν ἑαυτοῖς γένωνται καὶ τῆς παροινίας , ἣν παρῴνησαν , εἰς αἴσθησιν ἐλθόντες αἰδεσθῶσι καὶ κακίσωσιν ἑαυτοὺς ἐφ οἷς ὑπ ἀγνώμονος γνώμης ἐξαμαρτάνειν προήχθησαν , ἀκολακεύτῳ καὶ ἀδεκάστῳ χρησάμενοι συμβούλῳ μετανοίᾳ , τὴν ἵλεω τοῦ ὄντος δύναμιν ἐξευμενισάμενοι παλινῳδίαις ἀντὶ βεβήλων ἱεραῖς , ἀμνηστίαν εὑρήσονται παντελῆ .
ἐὰν δὲ ἀφηνιασταὶ καὶ σκληραύχενες μέχρι τοῦ παντὸς γενόμενοι σκιρτῶσιν , ὡς αὐτόνομοι καὶ ἐλεύθεροι καὶ ἑτέρων ἡγεμόνες ὄντες , ἀπαραιτήτῳ ἀνάγκῃ καὶ ἀμειλίκτῳ τὴν ἑαυτῶν ἐν ἅπασι μικροῖς τε καὶ μεγάλοις οὐδένειαν αἰσθήσονται .
ὁ γὰρ ἐπιβεβηκὼς ἡνίοχος ὡς ἅρματι πτηνῷ τῷδε τῷ κόσμῳ χαλινὸν ἐμβαλὼν καὶ τὸ κεχαλασμένον τῶν ἡνιῶν ὀπίσω βίᾳ τείνας καὶ τοὺς κημοὺς ἐπισφίγξας , μάστιξι καὶ κέντροις ἀναμνήσει τῆς δεσποτικῆς ἐξουσίας , ἧς ἐπελάθοντο διὰ τὸ χρηστὸν καὶ ἥμερον τοῦ κρατοῦντος ὥσπερ οἱ κακοὶ δοῦλοι 0 1 .
τὸ γὰρ τῶν δεσποτῶν ἐπιεικὲς εἰς ἀναρχίαν ἐκτρέποντες ἐπιμορφάζουσι τὸ ἀδέσποτον , μέχρις ἂν τὴν ῥοώδη τε καὶ πολλὴν αὐτῶν νόσον , ἀντὶ φαρμάκων τὰς τιμωρίας προσφέρων , ὁ κεκτημένος ἐπισχῇ .
„ ψυχὴ ἄνομος ἡ διαστέλλουσα τοῖς χείλεσι κακοποιῆσαι ἢ καλῶς ποιῆσαι 0 ·
εἶθ ὕστερον ἐξαγορεύσει τὴν ἁμαρτίαν ἑαυτῆς “  Lev .
τί φῄς , ὦ γέμουσα ἀλαζονείας ;
οἶδας γάρ , τί ἐστι τὸ πρὸς ἀλήθειαν ἀγαθὸν ἢ καλὸν ἢ δίκαιον ἢ ὅσιον ἢ τίνα τίσιν ἐφαρμόττει ;
ἡ τούτων ἐπιστήμη τε καὶ δύναμις ἀνάκειται μόνῳ θεῷ , καὶ εἴ τις αὐτῷ φίλος 0 .
μάρτυς δὲ καὶ χρησμός , ἐν ᾧ λέγεται 0 ·
„ ἐγὼ ἀποκτενῶ καὶ ζῆν ποιήσω ·
πατάξω κ ἀγὼ ἰάσομαι “  Deut .
ἀλλὰ γὰρ οὐ δὲ ἐπιπόλαιον ἔσχεν ἡ δοκησίσοφος ψυχὴ τὴν τῶν ὑπὲρ ἑαυτὴν ὀνείρωξιν , ἀλλ οὕτως ἡ δυστυχὴς ἐξηνεμώθη , ὡς καὶ ἐνώμοτον γενέσθαι περὶ τοῦ βεβαίως καὶ παγίως ταῦθ ἑστάναι , ἃ ψευδῶς ὑπέλαβεν .
ἐὰν οὖν τὸ παλμῶδες καὶ παφλάζον τοῦ νοσήματος ἄρξηται χαλᾶν , τὰ τῆς ὑγείας ἐμπυρεύματα κατ ὀλίγον ἐκζωπυρούμενα βιάσεται τὸ μὲν πρῶτον ἐξαγορεῦσαι τὸ ἁμάρτημα , τὸ δ  ἐστὶ κακίσαι ἑαυτήν , εἶτα πρὸς βωμοῖς ἱκέτιν γενέσθαι , ποτνιωμένην λιταῖς καὶ εὐχαῖς καὶ θυσίαις , αἷς ἀμνηστίας μόναις ἐπιλαχεῖν ἔστιν .
ἑξῆς δ ἄν τις εἰκότως ἐπαπορήσειε , τί δή ποτε τὸν ἐν Αἰγύπτῳ ποταμὸν μόνον ἀνέγραψεν ἔχοντα χείλη , τὸν δ Εὐφράτην ἤ τινα τῶν ἄλλων ἱερῶν ποταμῶν οὐκέτι .
ὅπου μὲν γάρ φησι 0 ·
„ στήσῃ συναντῶν αὐτῷ παρὰ τὸ χεῖλος τοῦ ποταμοῦ “  Exod .
καίτοι τινὲς ἴσως ἐπιχλευάζοντες ἐροῦσι , μὴ δεῖν τὰ τοιαῦτα εἰς τὰς ζητήσεις εἰσάγειν ·
γλισχρολογίαν γὰρ μᾶλλον ἢ ὠφέλειάν τινα ἐμφαίνειν 0 .
ἐγὼ δὲ τὰ τοιαῦτα ἡδυσμάτων τρόπον παρηρτύσθαι ταῖς ἱεραῖς ἀναγραφαῖς βελτιώσεως ἕνεκα τῶν ἐντυγχανόντων ὑπολαμβάνω ·
καὶ οὐδεμίαν τῶν ζητούντων καταγνωστέον εὑρεσιλογίαν , ἀλλ εἰ μὴ ζητοῖεν , ἔμπαλιν ἀργίαν 0 .
οὐ δὲ γὰρ περὶ ποταμῶν ἐστιν ἱστορίας ἡ παροῦσα σπουδή , περὶ δὲ βίων τῶν εἰκαζομένων ποταμίοις ῥεύμασιν , ἐναντιουμένων ἀλλήλοις 0 .
ὁ μὲν γὰρ τοῦ σπουδαίου βίος ἐν ἔργοις , ἐν λόγοις δὲ ὁ τοῦ φαύλου θεωρεῖται 0 .
λόγος δὲ γλώττῃ καὶ στόματι καὶ χείλεσι καὶ τοῖς * * * 0 .
τῶν ἱερῶν νόμων ἐν πέντε βίβλοις ἀναγραφέντων ἡ πρώτη καλεῖται καὶ ἐπιγράφεται Γένεσις ἀπὸ τῆς τοῦ κόσμου γενέσεως , ἣν ἐν ἀρχῇ περιέχει , λαβοῦσα τὴν πρόσρησιν , καίτοι μυρίων ἄλλων ἐμφερομένων πραγμάτων , ὅσα κατ εἰρήνην ἢ πόλεμον ἢ φορὰς καὶ ἀφορίας ἢ λιμὸν καὶ εὐθηνίαν ἢ τὰς μεγίστας τῶν ἐπὶ γῆς φθορὰς διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος ἢ τ οὐναντίον γενέσεις καὶ εὐτροφίας ζῴων καὶ φυτῶν κατὰ τὴν ἀέρος καὶ τῶν ἐτησίων ὡρῶν εὐκρασίαν καὶ ἀνδρῶν τῶν μὲν ἀρετῇ τῶν δὲ κακίᾳ συμβιωσάντων 0 ·
ἀλλ ἐπεὶ τούτων τὰ μέν ἐστι τοῦ κόσμου μέρη , τὰ δὲ παθήματα , τελειότατον δὲ καὶ πληρέστατον ὁ κόσμος , αὐτῷ τὴν ὅλην βίβλον ἀνέθηκεν 0 .
ὃν μὲν οὖν τρόπον ἡ κοσμοποιία διατέτακται , διὰ τῆς προτέρας συντάξεως , ὡς οἷόν τε ἦν , ἠκριβώσαμεν .
ἐπεὶ δὲ τοὺς νόμους κατὰ τὸ ἑξῆς καὶ ἀκόλουθον ἀναγκαῖον διερευνᾶσθαι , τῶν ἐπὶ μέρους καὶ ὡς ἂν εἰκόνων ὑπέρθεσιν ποιησάμενοι τοὺς καθολικωτέρους καὶ ὡς ἂν ἀρχετύπους προτέρους διερευνήσωμεν 0 .
οὗτοι δέ εἰσιν ἀνδρῶν οἱ ἀνεπιλήπτως καὶ καλῶς βιώσαντες , ὧν τὰς ἀρετὰς ἐν ταῖς ἱερωτάταις ἐστηλιτεῦσθαι γραφαῖς συμβέβηκεν , οὐ πρὸς τὸν ἐκείνων ἔπαινον αὐτὸ μόνον , ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τοῦ τοὺς ἐντυγχάνοντας προτρέψασθαι καὶ ἐπὶ τὸν ὅμοιον ζῆλον ἀγαγεῖν .
οἱ γὰρ ἔμψυχοι καὶ λογικοὶ νόμοι ἄνδρες ἐκεῖνοι γεγόνασιν , οὓς δυοῖν χάριν ἐσέμνυνεν ·
ἑνὸς μὲν βουλόμενος ἐπιδεῖξαι , ὅτι τὰ τεθειμένα διατάγματα τῆς φύσεως οὐκ ἀπᾴδει , δευτέρου δὲ ὅτι οὐ πολὺς πόνος τοῖς ἐθέλουσι κατὰ τοὺς κειμένους νόμους ζῆν , ὁπότε καὶ ἀγράφῳ τῇ νομοθεσίᾳ , πρίν τι τὴν ἀρχὴν ἀναγραφῆναι τῶν ἐν μέρει , ῥᾳδίως καὶ εὐπετῶς ἐχρήσαντο οἱ πρῶτοι 0 1 ·
ὡς δεόντως ἄν τινα φάναι , τοὺς τεθέντας νόμους μηδὲν ἄλλ ἢ ὑπομνήματα εἶναι βίου τῶν παλαιῶν , ἀρχαιολογοῦντας ἔργα καὶ λόγους , οἷς ἐχρήσαντο 0 .
ἐκεῖνοι γὰρ οὔ τε γνώριμοι καὶ φοιτηταὶ γενόμενοί τινων οὔ τε παρὰ διδασκάλοις ἃ χρὴ πράττειν καὶ λέγειν ἀναδιδαχθέντες , αὐτήκοοι δὲ καὶ αὐτομαθεῖς , ἀκολουθίαν φύσεως ἀσπασάμενοι , τὴν φύσιν αὐτήν , ὅπερ ἐστὶ πρὸς ἀλήθειαν , πρεσβύτατον θεσμὸν εἶναι ὑπολαβόντες ἅπαντα τὸν βίον ηὐνομήθησαν , ὑπαίτιον μὲν οὐδὲν γνώμαις ἑκουσίοις ἐργασάμενοι , περὶ δὲ τῶν ἐκ τύχης ποτνιώμενοι τὸν θεὸν καὶ λιταῖς καὶ ἱκεσίαις ἐξευμενιζόμενοι πρὸς ὁλοκλήρου μετουσίαν ζωῆς δι ἀμφοτέρων κατορθουμένης τῶν τε ἐκ προνοίας καὶ τῶν ἄνευ ἑκουσίου γνώμης .
ἐπειδὴ τοίνυν ἀρχὴ μετουσίας ἀγαθῶν ἐστιν ἐλπὶς καὶ ταύτην οἷα λεωφόρον ὁδὸν ἡ φιλάρετος ἀνατέμνει καὶ ἀνοίγει ψυχὴ σπουδάζουσα τυχεῖν τοῦ πρὸς ἀλήθειαν καλοῦ , τὸν πρῶτον ἐλπίδος ἐραστὴν προσεῖπεν „ ἄνθρωπον “ τὸ κοινὸν τοῦ γένους ὄνομα κατ ἐξαίρετον χάριν δωρησάμενος αὐτῷ .
χαλδαῖοι γὰρ τὸν ἄνθρωπον Ἐνὼς καλοῦσιν , ὡς μόνου πρὸς ἀλήθειαν ὄντος ἀνθρώπου τοῦ τὰ ἀγαθὰ προσδοκῶντος καὶ ἐλπίσι χρησταῖς ἐφιδρυμένου ·
ἐξ οὗ δῆλον , ὅτι τὸν δύσελπιν οὐκ ἄνθρωπον ἀλλ ἀνθρωποειδὲς ἡγεῖται θηρίον τὸ οἰκειότατον ἀνθρωπίνης ψυχῆς , ἐλπίδα , ἀφῃρημένον 0 .
ὅθεν καὶ παγκάλως ὑμνῆσαι βουλόμενος τὸν εὔελπιν προειπών , ὅτι οὗτος ἤλπισεν ἐπὶ τὸν τῶν ὅλων πατέρα καὶ ποιητήν  cf 0 .
4 , 26  , ἐπιλέγει ·
„ αὕτη ἡ βίβλος γενέσεως ἀνθρώπων “  Gen 0 .
5 , 1  , καίτοι πατέρων καὶ πάππων ἤδη γεγονότων 0 ·
ἀλλὰ τοὺς μὲν ἀρχηγέτας τοῦ μικτοῦ γένους ὑπέλαβεν εἶναι , τουτονὶ δὲ τοῦ καθαρωτάτου καὶ διηθημένου , ὅπερ ὄντως ἐστὶ λογικόν 0 .
καθάπερ γὰρ ποιητὴς Ὅμηρος , μυρίων ποιητῶν ὄντων , κατ ἐξοχὴν λέγεται , καὶ τὸ μέλαν ᾧ γράφομεν , καίτοι παντὸς ὃ μὴ λευκόν ἐστι μέλανος ὄντος , καὶ ἄρχων Ἀθήνῃσιν ὁ ἐπώνυμος καὶ τῶν ἐννέα ἀρχόντων ἄριστος , ἀφ οὗ οἱ χρόνοι καταριθμοῦνται , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τὸν ἐλπίδι χρώμενον „ ἄνθρωπον “ κατ  ἐξοχὴν ὠνόμασε τὰ πλήθη τῶν ἄλλων ἀφησυχάσας ὡς οὐκ ἀξίων τῆς αὐτῆς προσρήσεως ἐπιλαχεῖν 0 1 2 .
εὖ μέντοι καὶ τὴν βίβλον γενέσεως τοῦ πρὸς ἀλήθειαν ἀνθρώπου προσεῖπεν , οὐκ ἀπὸ σκοποῦ , διότι γραφῆς καὶ μνήμης ἄξιος ὁ εὔελπις , οὐ τῆς ἐν χαρτιδίοις ὑπὸ σητῶν διαφθαρησομένοις , ἀλλὰ τῆς ἐν ἀθανάτῳ τῇ φύσει , παρ ᾗ τὰς σπουδαίας πράξεις ἀναγράπτους εἶναι συμβέβηκεν 0 .