Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
τὸ μὲν γάρ ὅπλον ἥκειν ἐπὶ σωτηρίᾳ τῆς πόλεως , καὶ δεῖν αὐτὸ φρουρεῖσθαι γενομένων ἄλλων ἕνδεκα καὶ σχῆμα καὶ μέγεθος καὶ μορφὴν ἐκείνῳ παραπλησίων , ὅπως ἄπορον εἴη τῷ κλέπτῃ δι ὁμοιότητα τοῦ διοπετοῦς ἐπιτυχεῖν ἔτι δὲ χρῆναι Μούσαις καθιερῶσαι τὸ χωρίον ἐκεῖνο καὶ τοὺς περὶ αὐτὸ λειμῶνας , ὅπου τὰ πολλὰ φοιτῶσαι συνδιατρίβουσιν αὐτῷ 0 .
τὴν δὲ πηγὴν ἣ κατάρδει τὸ χωρίον , ὕδωρ ἱερὸν ἀποδεῖξαι ταῖς Ἑστιάσι παρθένοις , ὅπως λαμβάνουσαι καθ ἡμέραν ἁγνίζωσι καὶ ῥαίνωσι τὸ ἀνάκτορον 0 .
τούτοις μὲν οὖν μαρτυρῆσαι λέγουσι καὶ τὰ τῆς νόσου παραχρῆμα παυσάμενα .
τὴν δὲ πέλτην προθέντος αὐτοῦ καὶ κελεύσαντος ἁμιλλᾶσθαι τοὺς τεχνίτας ὑπὲρ τῆς ὁμοιότητος , τοὺς μὲν ἄλλους ἀπειπεῖν , Οὐετούριον δὲ Μαμούριον ἕνα α τῶν ἄκρων δημιουργῶν οὕτως ἐφικέσθαι τῆς ἐμφερείας , καὶ κατασκευάσαι πάσας ὁμοίας , ὥστε μη δ αὐτὸν ἔτι τὸν Νομᾶν διαγινώσκειν 0 .
τούτων οὖν φύλακας καὶ ἀμφιπόλους ἀπέδειξε τοὺς Σαλίους ἱερεῖς .
σάλιοι δὲ ἐκλήθησαν , οὐχ , ὡς ἔνιοι μυθολογοῦσι , Σαμόθρᾳκος ἀνδρὸς ἢ Μαντινέως , ὄνομα Σαλίου , πρώτου τὴν ἐνόπλιον ἐκδιδάξαντος ὄρχησιν , ἀλλὰ μᾶλλον ἀπὸ τῆς ὀρχήσεως αὐτῆς , ἁλτικῆς οὔσης , ἣν ὑπορχοῦνται διαπορευόμενοι τὴν πόλιν , ὅταν τὰς ἱερὰς πέλτας ἀναλάβωσιν ἐν τῷ Μαρτίῳ μηνί , φοινικοῦς μὲν ἐνδεδυμένοι χιτωνίσκους , μίτραις δὲ χαλκαῖς ἐπεζωσμένοι πλατείαις καὶ κράνη χαλκᾶ φοροῦντες , ἐγχειριδίοις δὲ μικροῖς τὰ ὅπλα κρούοντες .
ἡ δὲ ἄλλη τῆς ὀρχήσεως ποδῶν ἔργον ἐστί ·
κινοῦνται γάρ ἐπιτερπῶς , ἑλιγμούς τινας καὶ μεταβολὰς ἐν ῥυθμῷ τάχος ἔχοντι καὶ πυκνότητα μετὰ ῥώμης καὶ κουφότητος ἀποδιδόντες .
αὐτὰς ς δὲ τὰς πέλτας ἀγκύλια καλοῦσι διὰ τὸ σχῆμα ·
κύκλος γάρ οὐκ ἔστιν οὐ δὲ ἀποδίδωσιν , ὡς πέλτη , τὴν περιφέρειαν , ἀλλ ἐκτομὴν ἔχει γραμμῆς ἑλικοειδοῦς , ἧς αἱ κεραῖαι καμπὰς ἔχουσαι καὶ συνεπιστρέφουσαι τῇ πυκνότητι πρὸς ἀλλήλας ἀγκύλον τὸ σχῆμα ποιοῦσιν ·
ἢ διὰ τὸν ἀγκῶνα περὶ ὃν περιφέρονται , ταῦτα γάρ ὁ Ἰόβας εἴρηκε γλιχόμενος ἐξελληνίσαι τ οὔνομα .
δύναιτο δὲ ἂν τῆς ἀνέκαθεν φορᾶς πρῶτον ἐπώνυμον γεγονέναι , καὶ τῆς ἀκέσεως τῶν νοσούντων , καὶ τῆς τῶν αὐχμῶν λύσεως , ἔτι δὲ τῆς τῶν δεινῶν ἀνασχέσεως , καθ ὃ καὶ τοὺς Διοσκούρους Ἄνακας Ἀθηναῖοι προσηγόρευσαν , εἴ γε δεῖ πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν διάλεκτον ἐξάγειν τ οὔνομα .
τῷ δὲ Μαμουρίῳ λέγουσι μισθὸν γενέσθαι τῆς τέχνης ἐκείνης μνήμην τινὰ δι ᾠδῆς ὑπὸ τῶν Σαλίων ἅμα τῇ πυρρίχῃ διαπεραινομένης .
οἱ δὲ οὐ Οὐετούριον Μαμούριον εἶναί φασι τὸν ᾀδόμενον , ἀλλὰ οὐετέρεμ μεμορίαμ , ὅπερ ἐστί , παλαιὰν μνήμην .
ἐπεὶ δὲ διεκόσμησε τὰς ἱερωσύνας , ἐδείματο πλησίον τοῦ τῆς Ἑστίας ἱεροῦ τὴν καλουμένην Ῥηγίαν , οἷόν τι βασίλειον οἴκημα ·
καὶ τὸ πλεῖστον αὐτόθι τοῦ χρόνου διέτριβεν ἱερουργῶν ἢ διδάσκων τοὺς ἱερεῖς ἢ πρὸς ἐννοίᾳ τινὶ τῶν θείων πρὸς αὑτὸν σχολάζων .
οἰκίαν δ εἶχεν ἑτέραν περὶ τὸν Κυρίνου λόφον , ἧς ἔτι νῦν τὸν τόπον ἐπιδεικνύουσιν .
ἐν δὲ ταῖς προπομπαῖς καὶ ὅλως τῶν ἱερέων ταῖς πομπαῖς προηγοῦντο κήρυκες ἀνὰ τὴν πόλιν ἐλινύειν κελεύοντες καὶ τὰ ἔργα καταπαύοντες .
ὡς γάρ φασι τοὺς Πυθαγορικοὺς οὐκ ἐᾶν ἐκ παρόδου προσκυνεῖν καὶ προσεύχεσθαι τοῖς θεοῖς , ἀλλ οἴκοθεν εὐθὺς ἐπὶ τοῦτο γνώμῃ παρεσκευασμένους βαδίζειν , οὕτως ᾤετο Νομᾶς χρῆναι τοὺς πολίτας μή τε ἀκούειν τι τῶν θείων μή τε ὁρᾶν ἐν παρέργῳ καὶ ἀμελῶς , ἀλλὰ σχολὴν ἄγοντας ἀπὸ τῶν ἄλλωὶ καὶ προσέχοντας τὴν διάνοιαν ὡς πράξει μεγίστῃ τῇ περὶ τὴν εὐσέβειαν , ψόφων τε καὶ πατάγων καὶ στεναγμῶν , καὶ ὅσα τοιαῦτα τοῖς ἀναγκαίοις καὶ βαναύσοις πόνοις ἕπεται , καθαρὰς τὰς ὁδοὺς ταῖς ἱερουργίαις παρέχοντας , ὧν ἴχνος τι μέχρι νῦν διασώζοντες , ὅταν ἄρχων πρὸς ὄρνισιν ἢ θυσίαις διατρίβῃ , βοῶσιν Ὃκ ἄγε 0 ·
σημαίνει δὲ ἡ φωνὴ τοῦτο πρᾶσσε , συνεπιστρέφουσα καὶ κατακοσμοῦσα τοὺς προστυγχάνοντας .
ἦν δὲ καὶ τῶν ἄλλων παραγγελμάτων αὐτοῦ πολλὰ τοῖς Πυθαγορικοῖς ἐοικότα .
ὡς γὰρ ἐκεῖνοι παρῄνουν ἐπὶ χοίνικος μὴ καθῆσθαι , καὶ μαχαίρᾳ πῦρ μὴ σκαλεύειν , καὶ βαδίζοντας εἰς ἀποδημίας μὴ μεταστρέφεσθαι , καὶ τοῖς μὲν οὐρανίοις περισσά , θύειν , ἄρτια δὲ τοῖς χθονίοις , ὧν ἑκάστου τὴν διάνοιαν ἀπεκρύπτοντο πρὸς τοὺς πολλούς , οὕτως ἔνια τῶν Νομᾶ πατρίων ἀπόρρητον ἔχει τὸν λόγον οἷον τὸ μὴ σπένδειν θεοῖς ἐξ ἀμπέλων ἀτμήτων μη δὲ θύειν ἄτερ ἀλφίτων καὶ τὸ προσκυνεῖν περιστρεφομένους καὶ τὸ καθῆσθαι προσκυνήσαντας 0 1 2 .
τὰ μὲν οὖν πρῶτα δύο τὴν γῆς ἐξημέρωσιν ἔοικε διδάσκειν , ὡς μόριον εὐσεβείας οὖσαν ἡ δὲ περιστροφὴ τῶν προσκυνούντων λέγεται μὲν ἀπομίμησις εἶναι τῆς τοῦ κόσμου περιφορᾶς , δόξειε δ ἂν μᾶλλον ὁ προσκυνῶν , ἐπεὶ πρὸς ἕω τῶν ἱερῶν βλεπόντων ἀπέστραπται τὰς ἀνατολάς , μεταβάλλειν ἑαυτὸν ἐνταῦθα καὶ περιστρέφειν ἐπὶ τὸν θεόν , κύκλον ποιῶν καὶ συνάπτων τὴν ἐπιτελείωσιν τῆς εὐχῆς δι ἀμφοῖν ·
εἰ μὴ νὴ Δία τοῖς Αἰγυπτίοις τροχοῖς αἰνίττεταί τι καὶ διδάσκει παραπλήσιον ἡ μεταβολὴ τοῦ σχήματος , ὡς οὐδενὸς ἑστῶτος τῶν ἀνθρωπίνων , ἀλλ ὅπως ἂν στρέφῃ καὶ ἀνελίττῃ τὸν βίον ἡμῶν ὁ θεός , ἀγαπᾶν καὶ δέχεσθαι προσῆκον , τὸ δὲ καθέζεσθαι προσκυνήσαντας οἰωνισμὸν εἶναι λέγουσι τοῦ βεβαιότητα ταῖς εὐχαῖς καὶ διαμονὴν τοῖς ἀγαθοῖς ἐπιγίνεσθαι 0 .
λέγουσι δὲ καὶ πράξεων διορισμὸν εἶναι τὴν ἀνάπαυσιν ·
ὡς οὖν τῇ προτέρᾳ , πράξει πέρας ἐπιτιθέντας καθέζεσθαι παρὰ τοῖς θεοῖς , ἵνα ἑτέρας πάλιν ἀρχὴν παρ ἐκείνων λάβωσι 0 .
δύναται δὲ καὶ τοῦτο τοῖς εἰρημένοις ὁμολογεῖν , ἐθίζοντος ἡμᾶς τοῦ νομοθέτου μὴ ποιεῖσθαι τὰς πρὸς τὸ θεῖον ἐντεύξεις ἐν ἀσχολίᾳ , καὶ παρέργως οἷον σπεύδοντας , ἀλλ ὅταν χρόνον ἔχωμεν καὶ σχολὴν ἄγω μεν 0 .
ἐκ δὲ τῆς τοιαύτης παιδαγωγίας πρὸς τὸ θεῖον οὕτως ἡ πόλις ἐγεγόνει χειροήθης καὶ κατατεθαμβημένη τὴν τοῦ Νομᾶ δύναμιν , ὥστε μύθοις ἐοικότας τὴν ἀτοπίαν λόγους παραδέχεσθαι , καὶ νομίζειν μηδὲν ἄπιστον εἶναι μη δὲ ἀμήχανον ἐκείνου .
βουληθέντος .
λέγεται γοῦν ποτε καλέσας ἐπὶ τὴν τράπεζαν οὐκ ὀλίγους τῶν πολιτῶν , σκεύη τε φαῦλα καὶ δεῖπνον εὐτελὲς πάνυ προθέσθαι καὶ δημοτικὸν ἀρξαμένων δὲ δειπνεῖν ἐμβαλὼν λόγον ὡς ἡ θεὸς ᾗ σύνεστιν ἥκοι πρὸς αὐτόν , αἰφνίδιον ἐπιδεῖξαι τόν τε οἶκον ἐκπωμάτων πλήρη πολυτελῶν καὶ τὰς τραπέζας ὄψων τε παντοδαπῶν καὶ παρασκευῆς δαψιλοῦς γεμούσας .
πᾶσαν δὲ ὑπερβέβληκεν ἀτοπίαν τὸ ὑπὲρ τῆς τοῦ Διὸς ὁμιλίας ἱστορούμενον .
μυθολογοῦσι γάρ εἰς τὸν Ἀβεντῖνον λόφον οὔπω μέρος ὄντα τῆς πόλεως οὐ δὲ συνοικούμενον , ἀλλ ἔχοντα πηγάς τε δαψιλεῖς ἐν αὑτῷ καὶ νάπας σκιεράς , φοιτᾶν δύο δαίμονάς , Πῖκον καὶ Φαῦνον οὓς τὰ μὲν ἄλλα Σατύρων ἄν τις ἢ Πανῶν γένει προσεικάσειε , δυνάμει δὲ φαρμάκων καὶ δεινότητι τῆς περὶ τὰ θεῖα γοητείας λέγονται τ αὐτὰ τοῖς ὑφ Ἑλλήνων προσαγορευθεῖσιν Ἰδαίοις Δακτύλοις σοφιζόμενοι περιϊέναι τὴν Ἰταλίαν .
τούτους φασὶ χειρώσασθαι τὸν Νομᾶν , οἴνῳ καὶ μέλιτι κεράσαντα τὴν κρήνην ἀφ ἧς ἔπινον συνήθως .
ληφθέντας δὲ πολλὰς μὲν ἰδέας τρέπεσθαι καὶ μετεκδύεσθαι τὴν αὑτῶν φύσιν , ἀλλόκοτα φάσματα καὶ φοβερὰ τῆς ὄψεως προβαλλομένους ·
ἐπεὶ δὲ ἔγνωσαν ἑαλωκότες ἰσχυρὰν καὶ ἄφυκτον ἅλωσιν , ἄλλα τε προθεσπίσαι πολλὰ τῶν μελλόντων καὶ τὸν ἐπὶ τοῖς κεραυνοῖς ἐκδιδάξαι καθαρμόν , ὃς ποιεῖται μέχρι νῦν διὰ κρομμύων καὶ τριχῶν καὶ μαινίδων .
ἔνιοι δὲ οὐ τοὺς δαίμονάς φασὶν ὑποθέσθαι τὸν καθαρμόν , ἀλλ ἐκείνους μὲν καταγαγεῖν τὸν Δία μαγεύσαντας , τὸν δὲ θεὸν ὀργιζόμενον τῷ Νομᾷ προστάσσειν ὡς χρὴ γενέσθαι τὸν καθαρμὸν κεφαλαῖς ·
ὑπολαβόντος δὲ τοῦ Νομᾶ , κρομμύων 0 ;
εἰπεῖν , ἀνθρώπων τὸν δὲ αὖθις ἐκτρέποντα τὸ τοῦ προστάγματος δεινὸν ἐπερέσθαι , θριξίν 0 ;
ἀποκριναμένου δὲ τοῦ Διός , ἐμψύχοις , ἐπαγαγεῖν τὸν Νομᾶν , μαινίσι ;
ταῦτα λέγειν ὑπὸ τῆς Ἠγερίας δεδιδαγμένον .
καὶ τὸν μὲν θεὸν ἀπελθεῖν ἵλεω γενόμενον , τὸν δὲ τόπον Ἰλίκιον ἀπ ἐκείνου προσαγορευθῆναι καὶ τὸν καθαρμὸν οὕτω συντελεῖσθαι .
ταῦτα μὲν οὖν τὰ μυθώδη καὶ γελοῖα τὴν τῶν τότε ἀνθρώπων ἐπιδείκνυται διάθεσιν πρὸς τὸ θεῖον , ἣν ὁ ἐθισμὸς αὐτοῖς ἐνεποίησεν .
αὐτὸν δὲ τὸν Νομᾶν οὕτω φασὶν εἰς τὸ θεῖον ἀνηρτῆσθαι ταῖς ἐλπίσιν , ὥστε καὶ προσαγγελίας αὐτῷ ποτε γενομένης ὡς ἐπέρχονται πολέμιοι , μειδιᾶσαι καὶ εἰπεῖν ·
ἐγὼ δὲ θύω .
πρῶτον δέ φασι καὶ Πίστεως καὶ Τέρμονος ἱερὸν ἱδρύσασθαι .
καὶ τὴν μὲν Πίστιν ὅρκον ἀποδεῖξαι Ῥωμαίοις μέγιστον , ᾧ χρώμενοι μέχρι νῦν διατελοῦσιν 0 ·
ὁ δὲ Τέρμων ὅρος ἄν τις εἴη , καὶ θύουσιν αὐτῷ δημοσίᾳ καὶ ἰδίᾳ κατὰ τοὺς τῶν ἀγρῶν περιορισμούς , νῦν μὲν ἔμψυχα , τὸ παλαιὸν δὲ ἀναίμακτος ἦν ἡ θυσία , Νομᾶ φιλοσοφήσαντος ὡς χρὴ τὸν ὅριον θεὸν εἰρήνης φύλακα καὶ δικαιοσύνης μάρτυν ὄντα φόνου καθαρὸν εἶναι .
δοκεῖ δὲ καὶ ὅλως οὗτος ὁρίσαι τὴν χώραν ὁ βασιλεύς , Ῥωμύλου μὴ βουληθέντος ἐξομολογήσασθαι τῷ μέτρῳ τοῦ οἰκείου τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ ἀλλοτρίου ·
δεσμὸν γάρ εἶναι τῆς δυνάμεως τὸν ὅρον , ἂν φυλάττηται , μὴ φυλαττόμενον δὲ τῆς ἀδικίας ἔλεγχον 0 .
οὐ μὴν οὐ δὲ ἦν δαψιλὴς χώρᾳ τῇ πόλει κατ ἀρχάς , ἀλλὰ τὴν πολλὴν αἰχμῇ προσεκτήσατο Ῥωμύλος ·
καὶ ταύτην πᾶσαν ὁ Νομᾶς διένειμε τοῖς ἀπόροις τῶν πολιτῶν , ὡς ἀνάγκην τῆς ἀδικίας ἀφαιρῶν τὴν ἀπορίαν , καὶ τρέπων ἐπὶ γεωργίαν τὸν δῆμον ἅμα τῇ χώρᾳ συνεξημερούμενον .
οὐδὲν γάρ ἄλλο τῶν ἐπιτηδευμάτων οὕτως ἔρωτα δριμὺν εἰρήνης ἐργάζεται καὶ ταχὺν ὡς ὁ ἀπὸ γῆς βίος , ἐν ᾧ καὶ τῆς πολεμικῆς εὐτολμίας τὸ μὲν ὑπερμαχητικὸν τοῦ οἰκείου διαμένει καὶ πάρεστι , τὸ δὲ εἰς ἀδικίαν καὶ πλεονεξίαν ἀνειμένον ἐκκέκοπται 0 .
διὸ καὶ τὴν γεωργίαν ὁ Νομᾶς οἷον εἰρήνης φίλτρον ἐμμίξας τοῖς πολίταις καὶ μᾶλλον ὡς ἠθοποιὸν ἢ πλουτοποιὸν ἀγαπήσας τέχνην , εἰς μέρη τὴν χώραν διεῖλεν , ἃ πάγους προσηγόρευσε , καὶ καθ ἕκαστον ἐπισκόπους ἔταξε καὶ περιπόλους , ἔστι δ ὅτε καὶ αὐτὸς ἐφορῶν καὶ τεκμαιρόμενος ἀπὸ τῶν ἔργων τοὺς τρόπους τῶν πολιτῶν τοὺς μὲν εἰς τιμὰς καὶ πίστεις ἀνῆγε , τοὺς δὲ ῥᾳθύμους καὶ ἀμελεῖς ψέγων καὶ κακίζων ἐσωφρόνιζε 0 .
τῶν δὲ ἄλλων αὐτοῦ πολιτευμάτων ἡ κατὰ τέχνας διανομὴ τοῦ πλήθους μάλιστα θαυμάζεται , τῆς γάρ πόλεως ἐκ δυεῖν γενῶν , ὥσπερ εἴρηται , συνεστάναι δοκούσης , διεστώσης δὲ μᾶλλον καὶ μηδενὶ τρόπῳ μιᾶς γενέσθαι βουλομένης μη δὲ οἷον ἐξαλεῖψαι τὴν ἑτερότητα καὶ διαφοράν , ἀλλὰ συγκρούσεις ἀπαύστους καὶ φιλονεικίας τῶν μερῶν ἐχούσης , διανοηθεὶς ὅτι καὶ τῶν σωμάτων τὰ φύσει δύσμικτα καὶ σκληρὰ καταθραύοντες καὶ διαιροῦντες ἀναμιγνύουσιν , ὑπὸ μικρότητος ἀλλήλοις συμβαίνοντα μᾶλλον , ἔγνω κατατεμεῖν τομὰς πλείονας τὸ σύμπαν πλῆθος ἐκ δὲ τούτων εἰς ἑτέρας ἐμβαλὼν διαφορὰς τὴν πρώτην ἐκείνην καὶ μεγάλην ἀφανίσαι ταῖς ἐλάττοσιν ἐνδιασπαρεῖσαν .
ἦν δὲ ἡ διανομὴ κατὰ τὰς τέχνας , αὐλητῶν , χρυσοχόων , τεκτόνων , βαφέων , σκυτοτόμων , σκυτοδεψῶν , χαλκέων , κεραμέων , τὰς δὲ λοιπὰς τέχνας εἰς τ αὐτὸ συναγαγὼν ἓν αὐτῶν ἐκ πασῶν ἀπέδειξε σύστημα .
κοινωνίας δὲ καὶ συνόδους καὶ θεῶν τιμὰς ἀποδοὺς ἑκάστῳ γένει πρεπούσας , τότε πρῶτον ἐκ τῆς πόλεως ἀνεῖλε τὸ λέγεσθαι καὶ νομίζεσθαι τοὺς μὲν Σαβίνους , τοὺς δὲ Ῥωμαίους , καὶ τοὺς μὲν Τατίου , τοὺς δὲ Ῥωμύλου πολίτας , ὥστε τὴν διαίρεσιν εὐαρμοστίαν καὶ ἀνάμιξιν πάντων γενέσθαι πρὸς πάντας 0 1 2 .
ἐπαινεῖται δὲ τῶν πολιτικῶν αὐτοῦ καὶ τὸ περὶ τὸν νόμον διόρθωμα τὸν διδόντα τοῖς πατράσι τοὺς παῖδας πιπράσκειν , ὑπεξελομένου τοὺς γεγαμηκότας , εἰ τοῦ πατρὸς ἐπαινοῦντος καὶ κελεύοντος ὁ γάμος γένοιτο , δεινὸν γὰρ ἡγεῖτο τὴν ὡς ἐλευθέρῳ γεγαμημένην γυναῖκα δούλῳ συνοικεῖν .
ἥψατο δὲ καὶ τῆς περὶ τὸν οὐρανὸν πραγματείας οὔ τε ἀκριβῶς οὔ τε παντάπασιν ἀθεωρήτως .
ῥωμύλου γὰρ βασιλεύοντος ἀλόγως ἐχρῶντο τοῖς μησὶ καὶ ἀτάκτως , τοὺς μὲν οὐ δὲ εἴκοσιν ἡμερῶν , τοὺς δὲ πέντε καὶ τριάκοντα , τοὺς δὲ πλειόνων λογιζόμενοι , τῆς δὲ γινομένης ἀνωμαλίας περὶ τὴν σελήνην καὶ τὸν ἥλιον ἔννοιαν οὐκ ἔχοντες , ἀλλ ἓν φυλάττοντες μόνον , ὅπως ἑξήκοντα καὶ τριακοσίων ἡμερῶν ὁ ἐνιαυτὸς ἔσται 0 .
νομᾶς δὲ τὸ παράλλαγμα τῆς ἀνωμαλίας ἡμερῶν ἕνδεκα γίνεσθαι λογιζόμενος , ὡς τοῦ μὲν σεληνιακοῦ τριακοσίας πεντήκοντα τέσσαρας ἔχοντος ἡμέρας , τοῦ δὲ ἡλιακοῦ τριακοσίας ἑξήκοντα πέντε , τὰς ἕνδεκα ταύτας ἡμέρας διπλασιάζων ἐπήγαγε παρ ἐνιαυτὸν ἐπὶ τῷ Φεβρουαρίῳ μηνὶ τὸν ἐμβόλιμον , ὑπὸ Ῥωμαίων Μερκηδῖνον καλούμενον , εἴκοσι καὶ δυοῖν ἡμερῶν ὄντα .
καὶ τοῦτο μὲν αὐτῷ τὸ ἴαμα τῆς ἀνωμαλίας μειζόνων ἔμελλεν ἰαμάτων δεήσεσθαι .
μετεκίνησε δὲ καὶ τὴν τάξιν τῶν μηνῶν τὸν γάρ Μάρτιον πρῶτον ὄντα τρίτον ἔταξε , πρῶτον δὲ τὸν Ἰανουάριον , ὃς ἦν ἑνδέκατος ἐπὶ Ῥωμύλου , δωδέκατος δὲ καὶ τελευταῖος ὁ Φεβρουάριος , ᾧ νῦν δευτέρῳ χρῶνται 0 .
πολλοὶ δέ εἰσιν οἳ καὶ προστεθῆναι τούτους ὑπὸ Νομᾶ τοὺς μῆνας λέγουσι , τόν τε Ἰανουάριον καὶ τὸν Φεβρουάριον , ἐξ ἀρχῆς δὲ χρῆσθαι δέκα μόνον εἰς τὸν ἐνιαυτόν , ὡς ἔνιοι τῶν βαρβάρων τρισί , καὶ τῶν Ἑλλήνων Ἀρκάδες μὲν τέσσαρσιν , ἓξ δὲ Ἀκαρνᾶνες , Αἰγυπτίοις δὲ μηνιαῖος ἦν ὁ ἐνιαυτός , εἶτα τετράμηνος , ὥς φασι 0 1 2 .
διὸ καὶ νεωτάτην χώραν οἰκοῦντες ἀρχαιότατοι δοκοῦσιν εἶναι καὶ πλῆθος ἀμήχανον ἐτῶν ἐπὶ ταῖς γενεαλογίαις καταφέρουσιν , ἅτε δὴ τοὺς μῆνας εἰς ἐτῶν ἀριθμὸν τιθέμενοι .
ῥωμαῖοι δὲ ὅτι μὲν δέκα μῆνας εἰς τὸν ἐνιαυτὸν ἔταττον , οὐ δώδεκα , τεκμήριον ἡ τοῦ τελευταίου προσηγορία 0 ·
δέκατον γάρ αὐτὸν ἄχρι νῦν καλοῦσιν ὅτι δὲ τὸν Μάρτιον πρῶτον , ἡ τάξις 0 1 ·
τὸν γάρ ἀπ ἐκείνου πέμπτον ἐκάλουν πέμπτον ἕκτον δὲ τὸν ἕκτον καὶ τῶν ἄλλων ἑξῆς ὁμοίως ἕκαστον , ἐπεὶ τὸν Ἰανουάριον καὶ τὸν Φεβρουάριον πρὸ τοῦ Μαρτίου τιθεμένοις συνέβαινεν αὐτοῖς τὸν εἰρημένον μῆνα πέμπτον μὲν ὀνομάζειν , ἕβδομον δὲ ἀριθμεῖν 0 .
ἄλλως δὲ καὶ λόγον εἶχε τὸν Μάρτιον Ἄρει καθιερωμένον ὑπὸ τοῦ Ῥωμύλου πρῶτον ὀνομάζεσθαι ·
δεύτερον δὲ τὸν Ἀπρίλλιον , ἐπώνυμον ὄντα τῆς Ἀφροδίτης , ἐν ᾧ θύουσί τε τῇ θεῷ καὶ ταῖς καλάνδαις αἱ γυναῖκες ἐστεφανωμέναι μυρσίνῃ λούονται , τινὲς δὲ οὐ διὰ τὴν Ἀφροδίτην τὸν Ἀπρίλλιὸν φασιν , ἀλλ ὥσπερ ἔχει τ οὔνομα ψιλόν , Ἀπρίλλιον κεκλῆσθαι τὸν μῆνα τῆς ἐαρινῆς ὥρας ἀκμαζούσης ἀνοίγοντα καὶ ἀνακαλύπτοντα τοὺς βλαστοὺς τῶν φυτῶν τοῦτο γὰρ ἡ γλῶττα σημαίνει 0 .
τῶν δ ἐφεξῆς τὸν μὲν Μάϊον καλοῦσιν ἀπὸ Μαίας ·
ἑρμῇ γὰρ ἀνιέρωται τὸν δὲ Ἰούνιον ἀπὸ τῆς Ἥρας 0 .
εἰσὶ δέ τινες οἱ τούτους ἡλικίας ἐπωνύμους εἶναι λέγοντες πρεσβυτέρας καὶ νεωτέρας ·
μαϊώρεις γὰρ οἱ πρεσβύτεροι παρ αὐτοῖς , ἰουνιώρεις δὲ οἱ νεώτεροι καλοῦνται , τῶν δὲ λοιπῶν ἕκαστον ἀπὸ τῆς τάξεως , ὥσπερ ἀριθμοῦντες , ὠνόμαζον πέμπτον , ἕκτον , ἕβδομον , ὄγδοον , ἔνατον , δέκατον 0 ·
εἶτα ὁ πέμπτος ἀπὸ Καίσαρος τοῦ καταγωνισαμένου Πομπήϊον Ἰούλιος 0 ·
ὁ δὲ ἕκτος Αὔγουστος ἀπὸ τοῦ δευτέρου μὲν ἄρξαντος , Σεβαστοῦ δὲ ἐπικληθέντος , ὠνομάσθη .
τοὺς δὲ ἐφεξῆς Δομετιανὸς εἰσεποίησε ταῖς αὑτοῦ προσωνυμίαις οὐ πολὺν χρόνον , ἀλλὰ τὰς αὑτῶν ἀναλαβόντες πάλιν ἐκείνου σφαγέντος ὁ μὲν ἕβδομος , ὁ δὲ ὄγδοος καλοῦνται , μόνοι δ οἱ τελευταῖοι δύο τὴν ἀπὸ τῆς τάξεως κλῆσιν , ὥσπερ ἔσχον ἐξ ἀρχῆς , διεφύλαξαν 0 .
τῶν δὲ ὑπὸ Νομᾶ προστεθέντων ἢ μετατεθέντων ὁ μὲν Φεβρουάριος οἷον καθάρσιος ἄν τις εἴη ·
καὶ γάρ ἡ λέξις ἔγγιστα τοῦτο σημαίνει , καὶ τοῖς φθιτοῖς ἐναγίζουσι τότε καὶ τὴν τῶν Λουπερκαλίων ἑορτὴν εἰς τὰ πολλὰ καθαρμῷ προσεοικυῖαν τελοῦσιν ὁ δὲ πρῶτος Ἰανουάριος ἀπὸ τοῦ Ἰανοῦ , δοκεῖ δέ μοι τὸν Μάρτιον ὁ Νομᾶς ἐπώνυμον ὄντα τοῦ Ἄρεως ἐκ τῆς προεδρίας μεταστῆσαι , βουλόμενος ἐν παντὶ τῆς πολεμικῆς δυνάμεως προτιμᾶσθαι τὴν πολιτικήν 0 .
ὁ γὰρ Ἰανὸς ἐν τοῖς πάνυ παλαιοῖς εἴ τε δαίμων εἴ τε βασιλεὺς γενόμενος πολιτικὸς καὶ κοινωνικὸς ἐκ τοῦ θηριώδους καὶ ἀγρίου λέγεται μεταβαλεῖν τὴν δίαιταν 0 1 .
καὶ διὰ τοῦτο πλάττουσιν αὐτὸν ἀμφιπρόσωπον , ὡς ἑτέραν ἐξ ἑτέρας τῷ βίῳ περιποιήσαντα τὴν μορφὴν καὶ διάθεσιν .
ἔστι δὲ αὐτοῦ καὶ νεὼς ἐν Ῥώμῃ δίθυρος , ὃν πολέμου πύλην καλοῦσι .
νομίζεται γάρ ἀνεῷχθαι μὲν αὐτὸν ὅταν ᾖ πόλεμος , κεκλεῖσθαι δὲ εἰρήνης γενομένης , ὃ δὴ χαλεπὸν ἦν καὶ σπανίως γινόμενον , ἀεί τινι συνηρτημένης πολέμῳ τῆς ἡγεμονίας , διὰ μέγεθος τοῖς κύκλῳ περικεχυμένοις γένεσι βαρβάροις ἀντερειδούσης .
πλὴν ἐπί γε τοῦ Σεβαστοῦ Καίσαρος ἐκλείσθη καθελόντος Ἀντώνιον καὶ πρότερον ὑπατευόντων Μάρκου Ἀτιλίου καὶ Τίτου Μαλλίου χρόνον οὐ πολὺν εἶτα εὐθὺς ἀνεῴχθη πολέμου συρραγέντος .
ἀλλ ἐπί γε τῆς Νομᾶ βασιλείας οὐδεμίαν ἡμέραν ἀνεῳγμένος ὤφθη , τρία δὲ καὶ τετταράκοντα ἔτη συνεχῶς ἔμεινε κεκλεισμένος ·
οὕτως ἐξῄρητο παντελῶς τὰ τοῦ πολέμου καὶ πανταχόθεν .
οὐ γάρ μόνον ὁ Ῥωμαίων ἡμέρωτο καὶ κατεκεκήλητο τῇ δικαιοσύνῃ καὶ πρᾳότητι τοῦ βασιλέως δῆμος , ἀλλὰ καὶ τὰς κύκλῳ πόλεις , ὥσπερ αὔρας τινὸς ἐκεῖθεν ἢ πνεύματος ὑγιεινοῦ φέροντος , ἀρχὴ μεταβολῆς ἔλαβε καὶ πόθος εἰσερρύη πάντας εὐνομίας καὶ εἰρήνης καὶ γῆν φυτεύειν καὶ τέκνα τρέφειν ἐν ἡσυχίᾳ καὶ σέβεσθαι θεούς .
ἑορταὶ δὲ καὶ θαλίαι καὶ παρ ἀλλήλους ἀδεῶς ἰόντων καὶ ἀναμιγνυμένων ὑποδοχαὶ καὶ φιλοφροσύναι τὴν Ἰταλίαν κατεῖχον , οἷον ἐκ πηγῆς τῆς Νομᾶ σοφίας τῶν καλῶν καὶ δικαίων ἐπεισρεόντων εἰς ἅπαντας καὶ διαχεομένης τῆς περὶ ἐκεῖνον γαλήνης ·
ὥστε καὶ τὰς ποιητικὰς ὑπερβολὰς ἐνδεῖν πρὸς τὴν τότε κατάστασιν λέγουσιν ·
ἐν δὲ σιδαροδέτοις πόρπαξιν αἰθᾶν ἀραχνᾶν ἔργα ·
καί , εὐρὼς δάμναται ἔγχεά τε λογχωτὰ ξίφεὰ τ ἀμφήκεα , χαλκεᾶν δὲ οὐκέτι σαλπίγγων κτύπος , οὐ δὲ συλᾶται μελίφρων ὕπνος ἀπὸ βλεφάρων 0 .
οὔ τε γάρ πόλεμος οὔ τε στάσις οὔ τε νεωτερισμὸς περὶ πολιτείαν ἱστόρηται Νομᾶ βασιλεύοντος ·
οὐ μὴν οὐ δ ἐπ αὐτὸν ἐκεῖνον ἔχθρα τις ἢ φθόνος ἢ δι ἔρωτα βασιλείας ἐπιβουλὴ καὶ σύστασις ἀνδρῶν , ἀλλ εἴ τε φόβος θεῶν προκήδεσθαι δοκούντων τοῦ ἀνδρὸς εἴ τε τῆς ἀρετῆς αἰδὼς εἴ τε δαιμόνιος τύχη , πάσης κακίας ἄθικτον ἐπ ἐκείνου καὶ καθαρὸν διαφυλάττουσα τὸν βίον , ἐναργὲς ἐξήνεγκε παράδειγμα καὶ τεκμήριον τῆς Πλατωνικῆς φωνῆς , ἣν ὕστερον ἐκεῖνος οὐκ ὀλίγοις χρόνοις γενόμενος ἐτόλμησεν ἀφεῖναι περὶ πολιτείας , ὡς μία κακῶν παῦλα καὶ λύσις ἀνθρώποις ἐστίν , ἔκ τινος τύχης θείας εἰς τ αὐτὸ διανοίᾳ φιλοσόφῳ βασιλικὴν συμπεσοῦσαν δύναμιν ἐγκρατῆ καὶ ὑπερδέξιον τῆς κακίας τὴν ἀρετὴν καταστῆσαι 0 1 2 .
μακάριος μὲν γὰρ αὐτός ὁ σώφρων ὡς ἀληθῶς , μακάριοι δὲ οἱ συνήκοοι τῶν ἔκ τοῦ σωφρονοῦντος στόματος ἰόντων λόγων 0 1 .
τάχα γὰρ οὐ δὲ ἀνάγκης τινὸς δεῖ πρὸς τοὺς πολλοὺς οὐ δὲ ἀπειλῆς , αὐτοὶ δὲ τὴν ἀρετὴν ἐν εὐδήλῳ παραδείγματι καὶ λαμπρῷ τῷ βίῳ τοῦ ἄρχοντος ὁρῶντες , ἑκουσίως σωφρονοῦσι καὶ συμμετασχηματίζονται πρὸς τὸν ἐν φιλίᾳ καὶ ὁμονοίᾳ τῇ πρὸς αὐτοὺς μετὰ δικαιοσύνης καὶ μετριότητος ἀμύμονα καὶ μακάριον βίον , ἐν ᾧ τὸ κάλλιστον ἁπάσης πολιτείας τέλος ἐστί , καὶ βασιλικώτατος ἁπάντων ὁ τοῦτον τὸν βίον καὶ ταύτην τὴν διάθεσιν τοῖς ὑπηκόοις ἐνεργάσασθαι δυνάμενος 0 .
ταῦτα μὲν οὖν Νομᾶς παντὸς μᾶλλον φαίνεται συνεωρακώς .
περὶ δὲ παίδων αὐτοῦ καὶ γάμων ἀντιλογίαι γεγόνασι τοῖς ἱστορικοῖς .
οἱ μὲν γὰρ οὔ τε γάμον ἄλλον ἢ τὸν Τατίας λαβεῖν αὐτὸν οὔ τε παιδὸς ἑτέρου γενέσθαι πατέρα πλὴν μιᾶς θυγατρὸς Πομπιλίας λέγουσιν 0 ·
οἱ δὲ πρὸς ταύτῃ τέσσαρας υἱοὺς ἀναγράφουσιν αὐτοῦ , Πόμπωνα , Πῖνον , Κάλπον , Μάμερκον , ὧν ἕκαστον οἴκου διαδοχὴν καὶ γένους ἐντίμου καταλιπεῖν 0 .
εἶναι γάρ ἀπὸ μὲν τοῦ Πόμπωνος τοὺς Πομπωνίους , ἀπὸ δὲ Πίνου τοὺς Πιναρίους , ἀπὸ δὲ Κάλπου τοὺς Καλπουρνίους , ἀπὸ δὲ Μαμέρκου τοὺς Μαμερκίους , οἷς διὰ τοῦτο καὶ Ῥῆγας γενέσθαι παρωνύμιον , ὅπερ ἐστὶ βασιλέας , τρίτοι δέ εἰσιν οἱ τούτων μὲν κατηγοροῦντες ὡς χαριζομένων τοῖς γένεσι καὶ προστιθέντων οὐκ ἀληθῆ στέμματα τῆς ἀπὸ Νομᾶ διαδοχῆς , τὴν δὲ Πομπιλίαν οὐκ ἐκ Τατίας γεγονέναι λέγοντες , ἀλλ ἐξ ἑτέρας γυναικός , ἣν ἤδη βασιλεύων ἔγημε , Λουκρητίας 0 1 2 ·
πάντες δ οὖν ὁμολογοῦσι τὴν Πομπιλίαν Μαρκίῳ γαμηθῆναι .
παῖς δὲ ἦν ὁ Μάρκιος ἐκείνου Μαρκίου τοῦ Νομᾶν παρορμήσαντος ἐπὶ τὴν βασιλείαν καὶ γὰρ συμμετῴκησεν εἰς Ῥώμην αὐτῷ καὶ τῆς συγκλήτου μετέσχε τιμώμενος , καὶ μετὰ τὴν Νομᾶ τελευτὴν Ὁστιλίῳ περὶ τῆς βασιλείας εἰς ἀγῶνα καταστὰς καὶ ἡττηθεὶς ἀπεκαρτέρησεν .
ὁ δὲ υἱὸς αὐτοῦ Μάρκιος ἔχων τὴν Πομπιλίαν κατέμεινεν ἐν Ῥώμῃ καὶ Μάρκιον Ἄγκον ἐγέννησεν , ὃς μετὰ Τύλλον Ὁστίλιον ἐβασίλευσε .
τοῦτον , ὡς λέγεται , πενταετῆ καταλιπὼν ὁ Νομᾶς ἐτελεύτησεν , οὐ ταχείας οὐ δ αἰφνιδίου γενομένης αὐτῷ τῆς τελευτῆς , ἀλλὰ κατὰ μικρὸν ὑπὸ γήρως καὶ νόσου μαλακῆς ἀπομαραινόμενος , ὡς ἱστόρηκε Πείσων .
ἐτελεύτησε δὲ χρόνον οὐ πολὺν τοῖς ὀγδοήκοντα προσβιώσας .
ζηλωτὸν δὲ αὐτοῦ καὶ τῷ τάφῳ τὸν βίον ἐποίησαν οἵ τε σύμμαχοι καὶ φίλοι δῆμοι , συνελθόντες ἐπὶ τὰς ταφὰς ἅμα δημοσίαις ἐπιφοραῖς καὶ στεφάνοις , οἵ τε πατρίκιοι τὸ λέχος ἀράμενοι , καὶ συμπαρόντες οἱ τῶν θεῶν ἱερεῖς καὶ παραπέμποντες , ὁ δ ἄλλος ὅμιλος ἀναμεμιγμένων καὶ γυναικῶν καὶ παίδων οὐχ ὡς βασιλέως ταφαῖς γηραιοῦ παρόντες , ἀλλ ὥς τινα τῶν φιλτάτων ἕκαστος ἐν ἀκμῇ βίου ποθούμενον θάπτων , μετ οἰμωγῆς καὶ κλαυθμῶν ἑπόμενοι 0 .
πυρὶ μὲν οὖν οὐκ ἔδοσαν τὸν νεκρὸν αὐτοῦ κωλύσαντος , ὡς λέγεται , δύο δὲ ποιησάμενοι λιθίνας σοροὺς ὑπὸ τὸ Ἰάνοκλον ἔθηκαν , τὴν μὲν ἑτέραν ἔχουσαν τὸ σῶμα , τὴν δὲ ἑτέραν τὰς ἱερὰς βίβλους ἃς ἐγράψατο μὲν αὐτός , ὥσπερ οἱ τῶν Ἑλλήνων νομοθέται τοὺς κύρβεις , ἐκδιδάξας δὲ τοὺς ἱερεῖς ἔτι ζῶν τὰ γεγραμμένα καὶ πάντων ἕξιν τε καὶ γνώμην ἐνεργασάμενος αὐτοῖς , ἐκέλευσε συνταφῆναι μετὰ τοῦ σώματος , ὡς οὐ καλῶς ἐν ἀψύχοις γράμμασι φρουρουμένων τῶν ἀπορρήτων 0 1 2 .
ᾧ λογισμῷ φασι μη δὲ τοὺς Πυθαγορικοὺς εἰς γραφὴν κατατίθεσθαι τὰ συντάγματα , μνήμην δὲ καὶ παίδευσιν αὐτῶν ἄγραφον ἐμποιεῖν τοῖς ἀξίοις .
καὶ τῆς γε περὶ τὰς ἀπόρους καὶ ἀρρήτους λεγομένας ἐν γεωμετρίᾳ μεθόδους πραγματείας πρός τινα τῶν ἀναξίων ἐκδοθείσης , ἔφασαν ἐπισημαίνειν τὸ δαιμόνιον μεγάλῳ τινὶ καὶ κοινῷ κακῷ τὴν γεγενημένην παρανομίαν καὶ ἀσέβειαν ἐπεξερχόμενον .
ὥστε συγγνώμην ἔχειν πολλὴν τοῖς εἰς τὸ αὐτὸ Πυθαγόρᾳ Νομᾶν φιλοτιμουμένοις συνάγειν ἐπὶ τοσαύταις ὁμοιότησιν 0 .
οἱ δὲ περὶ Ἀντίαν ἱστοροῦσι δώδεκα μὲν εἶναι βίβλους ἱεροφαντικάς , δώδεκα δὲ ἄλλας Ἑλληνικὰς φιλοσόφους τὰς εἰς τὴν σορὸν συντεθείσας .
τετρακοσίων δέ που διαγενομένων ἐτῶν ὕπατοι μὲν ἦσαν Πόπλιος Κορνήλιος καὶ Μάρκος Βαίβιος ·
ὄμβρων δὲ μεγάλων ἐπιπεσόντων καὶ χώματος περιρραγέντος ἐξέωσε σε τὰς σοροὺς τὸ ῥεῦμα ·
καὶ τῶν ἐπιθημάτων ἀποπεσόντων ἡ μὲν ἑτέρᾳ κενὴ παντάπασιν ὤφθη καὶ μέρος οὐδὲν οὐ δὲ λείψανον ἔχουσα τοῦ σώματος , ἐν δὲ τῇ ἑτέρᾳ τῶν γραμμάτων εὑρεθέντων ἀναγνῶναι μὲν αὐτὰ λέγεται Πετίλιος στρατηγῶν τότε , πρὸς δὲ τὴν σύγκλητον κομίσαι , μὴ δοκεῖν αὐτῷ θεμιτὸν εἶναι λέγων μη δὲ ὅσιον ἔκπυστα πολλοῖς τὰ γεγραμμένα γενέσθαι ·
διὸ καὶ κομισθείσας εἰς τὸ Κομίτιον τὰς βίβλους κατακαῆναι .
πᾶσι μὲν οὖν ἕπεται τοῖς δικαίοις καὶ ἀγαθοῖς ἀνδράσι μείζων ὁ κατόπιν καὶ μετὰ τὴν τελευτὴν ἔπαινος , τοῦ φθόνου πολὺν χρόνον οὐκ ἐπιζῶντος , ἐν ίων δὲ καὶ προαποθνήσκοντος ·
οὐ μὴν ἀλλ ἐκείνου γε τὴν δόξαν αἱ τῶν ὕστερον βασιλέων τύχαι λαμπροτέραν ἐποίησαν , πέντε γάρ γενομένων μετ αὐτὸν ὁ μὲν ἔσχατος ἐκπεσὼν τῆς ἀρχῆς ἐν φυγῇ κατεγήρασε , τῶν δὲ τεσσάρων οὐδεὶς κατὰ φύσιν ἐτελεύτησεν , ἀλλ οἱ μὲν τρεῖς ἐπιβουλευθέντες ἐσφάγησαν , Ὁστίλιος δὲ Τύλλος , ὃς μετὰ Νομᾶν ἐβασίλευσε , καὶ τὰ πλεῖστα τῶν ἐκείνου καλῶν , ἐν δὲ πρώτοις καὶ μάλιστα τὴν περὶ τὸ θεῖον εὐλάβειαν , ἐπιχλευάσας καὶ καθυβρίσας ὡς ἀργοποιὸν καὶ γυναικώδη , πρὸς πόλεμον ν ἔτρεψε τοὺς πολίτας , οὐ δ αὐτὸς ἐνέμεινε τοῖς νεανιεύμασι τούτοις , ἀλλ ὑπὸ νόσου χαλεπῆς καὶ πολυτρόπου τὴν γνώμην ἀλλασσόμενος εἰς δεισιδαιμονίαν ἐνέδωκεν οὐδέν τι τῇ κατὰ Νομᾶν εὐσεβείᾳ προσήκουσαν , ἔτι δὲ μᾶλλον ἐνεποίησε τοῖς ἄλλοις τὸ τοιοῦτον πάθος , ὡς λέγεται , καταφλεχθεὶς ὑπὸ κεραυνῶν .
ἀλλ ἐπεὶ τὸν Νομᾶ καὶ Λυκούργου διεληλύθαμεν βίον , ἐκκειμένων ἀμφοῖν , εἰ καὶ χαλεπὸν ἔργον , οὐκ ἀποκνητέον συναγαγεῖν τὰς διαφοράς , αἱ μὲν γὰρ κοινότητες ἐπιφαίνονται ταῖς πράξεσιν , οἷον ἡ σωφροσύνη τῶν ἀνδρῶν , ἡ εὐσέβεια , τὸ πολιτικόν , τὸ παιδευτικόν , τὸ μίαν ἀρχὴν παρὰ τῶν θεῶν ἀμφοτέρους λαβεῖν τῆς νομοθεσίας 0 1 2 ·
τῶν δὲ ἰδίᾳ ἑκατέρου καλῶν πρῶτόν ἐστι Νομᾷ μὲν ἡ παράληψις τῆς βασιλείας , Λυκούργῳ δὲ ἡ παράδοσις 0 .
ὁ μὲν γὰρ οὐκ αἰτῶν ἔλαβεν , ὁ δὲ ἔχων ἀπέδωκε .
καὶ τὸν μὲν ἕτεροι κύριον αὑτῶν κατέστησαν ἰδιώτην καὶ ξένον ὄντα , ὁ δὲ αὐτὸς αὑτὸν ἰδιώτην ἐκ βασιλέως ἐποίησε .
καλὸν μὲν οὖν τὸ κτήσασθαι δικαιοσύνῃ τὴν βασιλείαν , καλὸν δὲ τὸ προτιμῆσαι τὴν δικαιοσύνην τῆς βασιλείας , ἡ γὰρ ἀρετὴ τὸν μὲν οὕτως ἔνδοξον κατέστησεν ὥστε βασιλείας ἀξιωθῆναι , τὸν δὲ οὕτω μέγαν ἐποίησεν ὥστε βασιλείας καταφρονῆσαι 0 1 .
δεύτερον τοίνυν , ἐπεὶ καθάπερ ἁρμονικοὶ λύρας , ὁ μὲν ἐκλελυμένην καὶ τρυφῶσαν ἐπέτεινε τὴν Σπάρτην , ὁ δὲ τῆς Ῥώμης τὸ σφοδρὸν ἀνῆκε καὶ σύντονον , ἡ μὲν χαλεπότης τοῦ ἔργου τῷ Λυκούργῳ πρόσεστιν 0 1 .
οὐ γὰρ θώρακας ἐκδῦναι καὶ ξίφη τοὺς πολίτας καταθέσθαι ἔπειθεν , ἀλλὰ χρυσὸν καὶ ἄργυρον ἀφεῖναι καὶ στρωμνὰς ἐκβαλεῖν πολυτελεῖς καὶ τραπέζας , οὐ δὲ παυσαμένους πολέμων ἑορτάζειν καὶ θύειν , ἀλλὰ δεῖπνα καὶ πότους ἐάσαντας ἐν τοῖς ὅπλοις καὶ ταῖς παλαίστραις διαπονεῖσθαι καὶ ἀσκεῖν .
ὅθεν ὁ μὲν δι εὐνοίας καὶ τιμῆς ἅπαντα πείθων ἔπραξεν , ὁ δε κινδυνεύων καὶ βαλλόμενος μόγις ἐπεκράτησεν ·
ἥμερος μέντοι καὶ φιλάνθρωπος ἡ τοῦ Νομᾶ μοῦσα πρὸς εἰρήνην καὶ δικαιοσύνην μεθαρμοσαμένου καὶ καταπραΰναντος ἐξ ἀκρατῶν καὶ διαπύρων ἠθῶν τοὺς πολίτας 0 .
εἰ δὲ καὶ τὸ περὶ τοὺς Εἵλωτας ἀναγκάσει τις ἡμᾶς εἰς τὴν Λυκούργου θέσθαι πολιτείαν , ὠμότατον ἔργον καὶ παρανομώτατον , μακρῷ τινι τὸν Νομᾶν ἑλληνικώτερον γεγονέναι νομοθέτην φήσομεν , ὅς γε καὶ τοὺς ὡμολογημένους δούλους ἔγευσε τιμῆς ἐλευθέρας , ἐν τοῖς Κρονίοις ἑστιᾶσθαι μετὰ τῶν δεσποτῶν ἀναμεμιγμένους ἐθίσας .
καὶ γὰρ τοῦτο τῶν Νομᾶ πατρίων ἓν εἶναι λέγουσιν , ἐπὶ τὰς τῶν ἐτησίων ἀπολαύσεις καρπῶν τοὺς συνεργοὺς παραλαμβάνοντος , ἔνιοι δὲ τοῦτο ὑπόμνημα τῆς Κρονικῆς ἐκείνης ἰσονομίας ἀποσώζεσθαι μυθολογοῦσιν , ὡς μηδενὸς δούλου μη δὲ δεσπότου , πάντων δὲ συγγενῶν καὶ ἰσοτίμων νομιζομένων .
ὅλως δὲ φαίνονται πρὸς τὴν αὐτάρκειαν ἀμφότεροι καὶ σωφροσύνην ὁμοίως ἄγοντες τὰ πλήθη , τῶν δὲ ἄλλων ἀρετῶν ὁ μὲν τὴν ἀνδρείαν μᾶλλον , ὁ δὲ τὴν δικαιοσύνην ἠγαπηκώς 0 1 2 ·
εἰ μὴ νὴ Δία διὰ τὴν ὑποκειμένην τῶν πολιτευμάτων ἑκατέρου φύσιν ἢ συνήθειαν , οὐχ ὁμοίαν οὖσαν , ἀνομοίας ἔδει παρασκευῆς 0 .