Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ἡ δ ὥσπερ ἐκ πολλοῦ κυοφοροῦσα καὶ ὠδίνουσα τίκτει πάσας μὲν τὰς σπαρτῶν , πάσας δὲ τὰς δένδρων , ἔτι δὲ καρπῶν ἀμυθήτους ἰδέας 0 .
ἀλλ οὐ μόνον ἦσαν οἱ καρποὶ τροφαὶ ζῴοις , ἀλλὰ καὶ παρασκευαὶ πρὸς τὴν τῶν ὁμοίων ἀεὶ γένεσιν , τὰς σπερματικὰς οὐσίας περιέχοντες , ἐν αἷς ἄδηλοι καὶ ἀφανεῖς οἱ λόγοι τῶν ὅλων εἰσί , δῆλοι καὶ φανεροὶ γινόμενοι καιρῶν περιόδοις .
ἐβουλήθη γὰρ ὁ θεὸς δολιχεύειν τὴν φύσιν ἀπαθανατίζων τὰ γένη καὶ μεταδιδοὺς αὐτοῖς ἀιδιότητος ·
οὗ χάριν καὶ ἀρχὴν πρὸς τέλος ἦγε καὶ ἐπέσπευδε καὶ τέλος ἐπ ἀρχὴν ἀνακάμπτειν ἐποίει ·
ἔκ τε γὰρ φυτῶν ὁ καρπός , ὡς ἂν ἐξ ἀρχῆς τέλος , καὶ ἐκ καρποῦ τὸ σπέρμα περιέχοντος ἐν ἑαυτῷ πάλιν τὸ φυτόν , ὡς ἂν ἐκ τέλους ἀρχή 0 1 .
τῇ δὲ τετάρτῃ ἡμέρᾳ μετὰ τὴν γῆν τὸν οὐρανὸν ἐποίκιλλε διακοσμῶν , οὐκ ἐπειδὴ τοῦτον ἐν ὑστέρῳ γῆς ἔταττε , τῇ μὲν ἐλάττονι φύσει προνομίαν διδούς , τὴν δὲ κρείττονα καὶ θειοτέραν δευτερείων ἀξιῶν , ἀλλ  εἰς ἔνδειξιν ἐναργεστάτην κράτους ἀρχῆς .
προλαβὼν γὰρ περὶ τῶν οὔπω γεγονότων ἀνθρώπων , οἷοι τὰς γνώμας ἔσονται , στοχασταὶ τῶν εἰκότων καὶ πιθανῶν , ἐν οἷς πολὺ τὸ εὔλογον , ἀλλ οὐχὶ τῆς ἀκραιφνοῦς ἀληθείας , καὶ ὅτι πιστεύσουσι μᾶλλον τοῖς φαινομένοις ἢ θεῷ σοφιστείαν πρὸ σοφίας θαυμάσαντες , κατιδόντες τε αὖθις τὰς ἡλίου καὶ σελήνης περιόδους , δι ὧν θέρη χειμῶνες καὶ ἔαρος καὶ μετοπώρου τροπαί , τῶν ἐκ γῆς ἀνὰ πᾶν ἔτος φυομένων καὶ γιγνομένων ἁπάντων αἰτίας ὑπολήψονται τὰς τῶν κατ οὐρανὸν ἀστέρων περιπολήσεις , ἵνα μηδενὶ γενητῷ τὰς πρώτας ἀνατιθέναι τινὲς τολμῶσιν ἢ διὰ θράσος ἀναίσχυντον ἢ δι  ἀμαθίαν ὑπερβάλλουσαν , ἀναδραμέτωσαν , φησί , ταῖς διανοίαις ἐπὶ τὴν πρώτην τῶν ὅλων γένεσιν , ὅτε πρὸ ἡλίου καὶ σελήνης παντοῖα μὲν φυτά , παντοίους δὲ καρποὺς ἤνεγκεν ἡ γῆ , καὶ θεασάμενοι ταῖς διανοίαις ἐλπιζέτωσαν ὅτι καὶ αὖθις οἴσει κατὰ πρόσταξιν τοῦ πατρός , ὅταν αὐτῷ δοκῇ μὴ προσδεηθέντι τῶν κατ οὐρανὸν ἐκγόνων , οἷς δυνάμεις μὲν ἔδωκεν , οὐ μὴν αὐτοκρατεῖς 0 1 2 ·
οἷα γὰρ ἡνίοχος ἡνιῶν ἢ κυβερνήτης οἰάκων ἐνειλημμένος ἄγει ᾗ ἂν ἐθέλῃ κατὰ νόμον καὶ δίκην ἕκαστα μηδενὸς προσδεόμενος ἄλλου ·
πάντα γὰρ θεῷ δυνατά 0 .
ἥδ ἐστὶν αἰτία δι ἣν προτέρα μὲν ἐβλάστησε καὶ ἐχλοηφόρησεν ἡ γῆ .
ὁ δ οὐρανὸς διεκοσμεῖτο αὖθις ἐν ἀριθμῷ τελείῳ τετράδι , ἣν δεκάδος τῆς παντελείας οὐκ ἂν διαμάρτοι τις ἀφορμὴν εἶναι λέγων καὶ πηγήν ·
ὃ γὰρ ἐντελεχείᾳ δεκάς , τοῦτο τετράς , ὡς ἔοικε , δυνάμει 0 1 ·
εἰ γοῦν οἱ ἀπὸ μονάδος ἄχρι τετράδος ἑξῆς συντεθεῖεν ἀριθμοί , δεκάδα γεννήσουσιν , ἥτις ὅρος τῆς ἀπειρίας τῶν ἀριθμῶν ἐστι , περὶ ὃν ὡς καμπτῆρα εἱλοῦνται καὶ ἀνακάμπτουσι .
περιέχει δ ἡ τετρὰς καὶ τοὺς λόγους τῶν κατὰ μουσικὴν συμφωνιῶν , τῆς τε διὰ τεττάρων καὶ διὰ πέντε καὶ διὰ πασῶν καὶ προσέτι δὶς διὰ πασῶν , ἐξ ὧν σύστημα τὸ τελειότατον ἀπογεννᾶται ·
τῆς μὲν διὰ τεττάρων ὁ λόγος ἐπίτριτος , τῆς δὲ διὰ πέντε ἡμιόλιος , διπλάσιος δὲ τῆς διὰ πασῶν , τετραπλάσιος δὲ τῆς δὶς διὰ πασῶν 0 1 2 ·
οὓς ἅπαντας ἡ τετρὰς ἔχει περιλαβοῦσα , τὸν μὲν ἐπίτριτον ἐν τῷ τέσσαρα πρὸς τρία , τὸν δ ἡμιόλιον ἐν τῷ τρία πρὸς δύο , τὸν δὲ διπλάσιον ἐν τῷ δύο πρὸς ἓν ἢ τέσσαρα πρὸς δύο , τὸν δὲ τετραπλάσιον ἐν τῷ τέσσαρα πρὸς ἕν 0 1 2 .
ἔστι δὲ καὶ δύναμις ἄλλη τετράδος λεχθῆναί τε καὶ νοηθῆναι θαυμασιωτάτη .
πρώτη γὰρ αὕτη τὴν τοῦ στερεοῦ φύσιν ἔδειξε , τῶν πρὸ αὐτῆς ἀριθμῶν τοῖς ἀσωμάτοις ἀνακειμένων ·
κατὰ μὲν γὰρ τὸ ἓν τάττεται τὸ λεγόμενον ἐν γεωμετρίᾳ σημεῖον , κατὰ δὲ τὰ δύο γραμμή , διότι ῥύσει μὲν ἑνὸς δυάς , ῥύσει δὲ σημείου συνίσταται γραμμή 0 1 ·
γραμμὴ δ ἐστὶ μῆκος ἀπλατές ·
πλάτους δὲ προσγενομένου γίνεται ἐπιφάνεια , ἣ τέτακται κατὰ τριάδα ·
ἐπιφανείᾳ δὲ πρὸς τὴν τοῦ στερεοῦ φύσιν ἑνὸς δεῖ τοῦ βάθους , ὃ προστεθὲν τριάδι γίνεται τετράς .
ὅθεν καὶ μέγα χρῆμα συμβέβηκεν εἶναι τὸν ἀριθμὸν τοῦτον , ὃς ἐκ τῆς ἀσωμάτου καὶ νοητῆς οὐσίας ἤγαγεν εἰς ἔννοιαν ἡμᾶς τριχῆ διαστατοῦ σώματος τοῦ φύσει πρῶτον αἰσθητοῦ .
ὁ δὲ μὴ συνεὶς τὸ λεγόμενον ἔκ τινος παιδιᾶς εἴσεται πάνυ συνήθους .
οἱ καρυατίζοντες εἰώθασι τρία ἐν ἐπιπέδῳ κάρυα προτιθέντες ἐπιφέρειν ἕν , σχῆμα πυραμοειδὲς ἀπογεννῶντες ·
τὸ μὲν οὖν ἐν ἐπιπέδῳ τρίγωνον ἵσταται μέχρι τριάδος , τὸ δ  ἐπιτεθὲν τετράδα μὲν ἐν ἀριθμοῖς , ἐν δὲ σχήμασι πυραμίδα γεννᾷ , στερεὸν ἤδη σῶμα .
πρὸς δὲ τούτοις οὐ δ ἐκεῖνο ἀγνοητέον , ὅτι πρῶτος ἀριθμῶν ὁ τέτταρα τετράγωνός ἐστιν ἰσάκις ἴσος , μέτρον δικαιοσύνης καὶ ἰσότητος , καὶ ὅτι μόνος ἐκ τῶν αὐτῶν καὶ συνθέσει καὶ δυνάμει πέφυκε γεννᾶσθαι , συνθέσει μὲν ἐκ δυοῖν καὶ δυοῖν , δυνάμει δὲ πάλιν ἐκ τοῦ δὶς δύο , πάγκαλόν τι συμφωνίας εἶδος ἐπιδεικνύμενος , ὃ μηδενὶ τῶν ἄλλων ἀριθμῶν συμβέβηκεν ·
αὐτίκα γοῦν ὁ ἓξ συντιθέμενος ἐκ δυοῖν τριάδων οὐκέτι γεννᾶται πολυπλασιασθεισῶν , ἀλλ ἕτερος , ὁ ἐννέα 0 .
πολλαῖς δὲ καὶ ἄλλαις κέχρηται δυνάμεσι τετράς , ἃς ἀκριβέστερον καὶ ἐν τῷ περὶ αὐτῆς ἰδίῳ λόγῳ προσυποδεικτέον .
ἀπόχρη δὲ κ ἀκεῖνο προσθεῖναι , ὅτι καὶ τῇ τοῦ παντὸς οὐρανοῦ τε καὶ κόσμου γενέσει γέγονεν ἀρχή ·
τὰ γὰρ τέτταρα στοιχεῖα , ἐξ ὧν τόδε τὸ πᾶν ἐδημιουργήθη , καθάπερ ἀπὸ πηγῆς ἐρρύη τῆς ἐν ἀριθμοῖς τετράδος 0 ·
καὶ πρὸς τούτοις αἱ ἐτήσιοι ὧραι τέτταρες αἱ ζῴων καὶ φυτῶν αἴτιαι γενέσεως , τετραχῆ τοῦ ἐνιαυτοῦ διανεμηθέντος εἰς χειμῶνα καὶ ἔαρ καὶ θέρος καὶ μετόπωρον 0 .
τοσαύτης οὖν ἀξιωθέντος ἐν τῇ φύσει προνομίας τοῦ λεχθέντος ἀριθμοῦ , κατὰ τὸ ἀναγκαῖον ὁ ποιητὴς διεκόσμει τὸν οὐρανὸν τετράδι παγκάλῳ καὶ θεοειδεστάτῳ κόσμῳ τοῖς φωσφόροις ἄστροις ·
εἰδώς τε ὅτι τῶν ὄντων ἄριστον τὸ φῶς ἐστιν , ὄργανον αὐτὸ τῆς ἀρίστης τῶν αἰσθήσεων ὁράσεως ἀπέφαινεν ·
ὅπερ γὰρ νοῦς ἐν ψυχῇ , τοῦτ ὀφθαλμὸς ἐν σώματι 0 1 ·
βλέπει γὰρ ἑκάτερος , ὁ μὲν τὰ νοητά , ὁ δὲ τὰ αἰσθητά 0 1 ·
χρεῖος δὲ ὁ μὲν νοῦς ἐπιστήμης εἰς τὸ γνωρίσαι τὰ ἀσώματα , ὀφθαλμὸς δὲ φωτὸς εἰς τὴν τῶν σωμάτων ἀντίληψιν , ὃ πολλῶν μὲν καὶ ἄλλων ἀγαθῶν αἴτιον γέγονεν ἀνθρώποις , διαφερόντως δὲ τοῦ μεγίστου , φιλοσοφίας 0 1 ·
ὑπὸ γὰρ φωτὸς ἄνω παραπεμφθεῖσα ἡ ὅρασις καὶ κατιδοῦσα φύσιν ἀστέρων καὶ κίνησιν αὐτῶν ἐναρμόνιον , ἀπλανῶν τε καὶ πλανήτων εὖ διατεταγμένας περιφοράς , τῶν μὲν κατὰ τ αὐτὰ καὶ ὡσαύτως περιπολούντων , τῶν δ ἀνομοίως τε καὶ ὑπεναντίως διτταῖς περιόδοις χρωμένων , χορείας τε πάντων ἐμμελεῖς νόμοις τοῖς μουσικῆς τελείας διακεκοσμημένας , ἄλεκτον ἐμπαρεῖχε τῇ ψυχῇ τέρψιν τε καὶ ἡδονήν ·
ἡ δ ἑστιωμένη θεαμάτων ἐπαλλήλων , ἐξ ἑτέρων γὰρ ἦν ἕτερα , πολλὴν ἀπληστίαν εἶχε τοῦ θεωρεῖν ·
εἶθ  , οἷα φιλεῖ , προσπεριειργάζετο , τίς ἡ τῶν ὁρατῶν δὴ τούτων οὐσία καὶ εἰ ἀγένητοι πεφύκασιν ἢ γενέσεως ἔλαβον ἀρχὴν καὶ τίς ὁ τρόπος τῆς κινήσεως καὶ τίνες αἱ αἰτίαι δι  ὧν ἕκαστα οἰκονομεῖται 0 ·
ἐκ δὲ τῆς τούτων ζητήσεως τὸ φιλοσοφίας συνέστη γένος , οὗ τελειότερον ἀγαθὸν οὐκ ἦλθεν εἰς τὸν ἀνθρώπινον βίον .
πρὸς δὴ τὴν τοῦ νοητοῦ φωτὸς ἰδέαν ἐκείνην ἀπιδών , ἣ λέλεκται κατὰ τὸν ἀσώματον κόσμον , ἐδημιούργει τοὺς αἰσθητοὺς ἀστέρας , ἀγάλματα θεῖα καὶ περικαλλέστατα , οὓς ὥσπερ ἐν ἱερῷ καθαρωτάτῳ τῆς σωματικῆς οὐσίας ἵδρυε τῷ οὐρανῷ , πολλῶν χάριν 0 ·
ἑνὸς μὲν τοῦ φωσφορεῖν , ἑτέρου δὲ σημείων , εἶτα καιρῶν τῶν περὶ τὰς ἐτησίους ὥρας , καὶ ἐπὶ πᾶσιν ἡμερῶν μηνῶν ἐνιαυτῶν , ἃ δὴ καὶ μέτρα χρόνου γέγονε καὶ τὴν ἀριθμοῦ φύσιν ἐγέννησεν 0 1 2 .
οἵαν δ ἕκαστον παρέχεται τῶν εἰρημένων χρείαν τε καὶ ὠφέλειαν , δῆλον μὲν ἐκ τῆς ἐναργείας , πρὸς δ ἀκριβεστέραν κατάληψιν οὐκ ἄτοπον ἴσως καὶ λόγῳ τ ἀληθὲς ἰχνηλατῆσαι 0 .
τοῦ δὴ σύμπαντος χρόνου διανεμηθέντος εἰς δύο τμήματα , ἡμέραν τε καὶ νύκτα , τῆς μὲν ἡμέρας τὸ κράτος ὁ πατὴρ ἀνεδίδου τῷ ἡλίῳ , οἷα μεγάλῳ βασιλεῖ , τῆς δὲ νυκτὸς σελήνῃ καὶ τῷ πλήθει τῶν ἄλλων ἀστέρων 0 1 2 .
τὸ δὲ μέγεθος τῆς περὶ τὸν ἥλιον δυνάμεως καὶ ἀρχῆς ἐμφανεστάτην πίστιν ἔχει τὴν λεχθεῖσαν ἤδη ·
εἷς γὰρ ὢν καὶ μόνος ἰδίᾳ καὶ καθ  αὑτὸν ἥμισυ τμῆμα τοῦ σύμπαντος χρόνου κεκλήρωται τὴν ἡμέραν , οἱ δ ἄλλοι πάντες μετὰ σελήνης θάτερον ὃ κέκληται νύξ 0 ·
καὶ τοῦ μὲν ἀνατείλαντος αἱ φαντασίαι τῶν τοσούτων ἀστέρων οὐκ ἀμαυροῦνται μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀφανίζονται τῇ τοῦ φέγγους ἀναχύσει , καταδύντος δὲ τὰς ἰδίας ἄρχονται διαφαίνειν ἀθρόοι ποιότητας .
γεγόνασι δ ὅπερ αὐτὸς εἶπεν οὐ μόνον , ἵνα φῶς ἐκπέμπωσιν ἐπὶ γῆν , ἀλλὰ καὶ ὅπως σημεῖα μελλόντων προφαίνωσιν ·
ἢ γὰρ ἀνατολαῖς αὐτῶν ἢ δύσεσιν ἢ ἐκλείψεσιν ἢ πάλιν ἐπιτολαῖς ἢ ἀποκρύψεσιν ἢ ταῖς ἄλλαις περὶ τὰς κινήσεις διαφοραῖς ἄνθρωποι τὰ ἀποβησόμενα στοχάζονται , καρπῶν φορὰς καὶ ἀφορίας , ζῴων τε γενέσεις καὶ φθοράς , αἰθρίας καὶ νεφώσεις , νηνεμίας καὶ βίας πνευμάτων , ποταμῶν πλημμύρας καὶ κενώσεις , θαλάττης ἠρεμίαν καὶ κλύδωνα , ὡρῶν τῶν ἐτησίων ὑπαλλαγὰς ἢ θέρους χειμαίνοντος ἢ χειμῶνος φλέγοντος ἢ ἔαρος μετοπωρίζοντος ἢ μετοπώρου ἐαρίζοντος ·
ἤδη δὲ καὶ κλόνον καὶ σεισμὸν γῆς ἐκ τῶν κατ οὐρανὸν κινήσεων στοχασμῷ προεσήμηνάν τινες καὶ μυρία ἄλλα τῶν ἀηθεστέρων , ὡς ἀψευδέστατα λελέχθαι ὅτι „ γεγόνασιν εἰς σημεῖα “ οἱ ἀστέρες , προσέτι μέντοι καὶ „ εἰς καιρούς “  Gen 0 .
καιροὺς δὲ τὰς ἐτησίους ὥρας ὑπείληφεν εἶναι , καὶ μήποτ  εἰκότως ·
ἔννοια γὰρ καιροῦ τίς ἂν εἴη πλὴν χρόνος κατορθώσεως ;
αἱ δ ὧραι πάντα τελεσφοροῦσαι κατορθοῦσι , σπορὰς καὶ φυτείας καρπῶν καὶ ζῴων γενέσεις τε καὶ αὐξήσεις .
γεγόνασι δὲ καὶ πρὸς μέτρα χρόνων ·
ἡλίου γὰρ καὶ σελήνης καὶ τῶν ἄλλων τεταγμέναις περιόδοις ἡμέραι καὶ μῆνες καὶ ἐνιαυτοὶ συνέστησαν .
εὐθύς τε τὸ χρησιμώτατον , ἡ ἀριθμοῦ φύσις , ἐδείχθη , χρόνου παραφήναντος αὐτήν ·
ἐκ γὰρ μιᾶς ἡμέρας τὸ ἓν καὶ ἐκ δυοῖν τὰ δύο καὶ ἐκ τριῶν τὰ τρία καὶ ἐκ μηνὸς τὰ τριάκοντα καὶ ἐξ ἐνιαυτοῦ τὸ ἰσάριθμον ταῖς ἐκ δώδεκα μηνῶν ἡμέραις πλῆθος καὶ ἐξ ἀπείρου χρόνου ὁ ἄπειρος ἀριθμός 0 1 2 .
εἰς τοσαύτας καὶ οὕτως ἀναγκαίας διατείνουσιν ὠφελείας αἱ τῶν κατ οὐρανὸν φύσεις τε καὶ κινήσεις ἀστέρων ·
εἰς πόσα δ ἄλλα φαίην ἂν ἔγωγε τῶν ἡμῖν μὲν ἀδηλουμένων  οὐ γὰρ πάντα τῷ θνητῷ γένει γνώριμα  , πρὸς δὲ τὴν τοῦ ὅλου συνεργούντων διαμονήν , ἃ θεσμοῖς καὶ νόμοις , οὓς ὥρισεν ὁ θεὸς ἀκινήτους ἐν τῷ παντί , συμβαίνει πάντῃ τε καὶ πάντως ἐπιτελεῖσθαι 0 .
γῆς δὲ καὶ οὐρανοῦ διακοσμηθέντων τοῖς προσήκουσι κόσμοις , τῆς μὲν τριάδι , τοῦ δ ὡς ἐλέχθη τετράδι , τὰ θνητὰ γένη ζῳοπλαστεῖν ἐνεχείρει , τὴν ἀρχὴν ἀπὸ τῶν ἐνύδρων ποιούμενος ἡμέρᾳ πέμπτῃ , νομίσας οὐδὲν οὕτως ἕτερον ἑτέρῳ συγγενὲς ὡς ζῴοις πεντάδα 0 1 2 .
διαφέρει γὰρ ἔμψυχα ἀψύχων οὐδενὶ μᾶλλον ἢ αἰσθήσει 0 ·
πενταχῆ δὲ τμητὸν αἴσθησις , εἰς ὅρασιν , εἰς ἀκοήν , εἰς γεῦσιν , εἰς ὄσφρησιν , εἰς ἁφήν 0 1 ·
ἑκάστῃ μέντοι προσένειμεν ὁ ποιῶν καὶ ἐξαιρέτους ὕλας καὶ κριτήριον ἴδιον , ᾧ δικάσει τὰ ὑποπίπτοντα ·
χρώματα μὲν  ἡ  ὅρασις , φωνὰς δὲ ἀκοή , χυλοὺς δὲ γεῦσις , καὶ ὄσφρησις ἀτμούς , μαλακότητας δὲ καὶ σκληρότητας καὶ ὅσα θερμὰ ἢ ψυχρὰ λειότητάς τε καὶ τραχύτητας ἁφή 0 1 2 .
παντοῖα οὖν ἰχθύων γένη καὶ κητῶν κελεύει συνίστασθαι κατὰ τόπους διαφέροντα καὶ τοῖς μεγέθεσι καὶ ταῖς ποιότησιν ·
ἄλλα γὰρ ἐν ἄλλοις πελάγεσιν , ἔστι δ ὅτε καὶ τ αὐτά 0 ·
πλὴν οὐ πανταχοῦ πάντα διεπλάττετο , καὶ μήποτ εἰκότως ·
χαίρει γὰρ τὰ μέν τινα τεναγώδει καὶ οὐ πάνυ βαθείᾳ θαλάττῃ , τὰ δ ὑποδρόμοις καὶ λιμέσι μή τ ἐπὶ γῆν ἀνέρπειν μή τε πόρρω γῆς ἐπινήχεσθαι δυνάμενα , τὰ δὲ κατὰ μέσον καὶ βαθὺ πέλαγος διαιτώμενα τὰς προκεχυμένας ἄκρας ἢ νήσους ἢ πέτρας ἐκτρέπεται ·
καὶ τὰ μὲν εὐδίᾳ καὶ γαλήνῃ σφριγᾷ , τὰ δὲ κλύδωνι καὶ κυματώσει 0 ·
ταῖς γὰρ συνεχέσι πληγαῖς γυμναζόμενα καὶ βίᾳ τὴν φορὰν ἀνωθοῦντα κραταιότερά τέ ἐστι καὶ πιαίνεται μᾶλλον .
εὐθὺς δὲ καὶ τὰ γένη τῶν πτηνῶν ἐδημιούργει ὡς ἀδελφὰ τῶν καθ ὕδατος  ἑκάτερα γὰρ νηκτά  μηδεμίαν ἰδέαν τῶν ἀεροπόρων ἀτελῆ καταλιπών 0 .
ἤδη δ ὕδατος καὶ ἀέρος τὰ προσήκοντα τῶν ζῴων γένη καθάπερ τινὰ κλῆρον οἰκεῖον ἀπειληφότων , πάλιν ἐκάλει τὴν γῆν εἰς τὴν τοῦ ὑπολειφθέντος μέρους γένεσιν  ὑπολέλειπτο δὲ μετὰ τὰ φυτὰ ζῴων τὰ χερσαῖα  καί φησιν ·
ἐξαγαγέτω ἡ γῆ κτήνη καὶ θηρία καὶ ἑρπετὰ καθ  ἕκαστον γένος  Gen .
ἡ δὲ τὰ προσταχθέντα αὐτίκα ἀνίησι τῇ τε κατασκευῇ διαφέροντα καὶ ταῖς ῥώμαις καὶ ταῖς ἐνυπαρχούσαις βλαπτικαῖς ἢ ὠφελητικαῖς δυνάμεσιν .
ἐπὶ δὲ πᾶσιν ἐποίει τὸν ἄνθρωπον ·
ὃν δὲ τρόπον , μικρὸν ὕστερον ἐρῶ πρότερον ἐκεῖνο δηλώσας , ὅτι παγκάλῳ τῷ τῆς ἀκολουθίας εἱρμῷ κέχρηται , καθ ἣν ὑφηγήσατο ζῳογονίαν .
ψυχῆς γὰρ ἡ μὲν ἀργοτάτη καὶ ἥκιστα τετυπωμένη τῷ γένει τῶν ἰχθύων προσκεκλήρωται , ἡ δ ἀκριβεστάτη καὶ κατὰ πάντα ἀρίστη τῷ τῶν ἀνθρώπων , ἡ δ ἀμφοῖν μεθόριος τῷ τῶν χερσαίων καὶ ἀεροπόρων 0 1 2 ·
αὕτη γὰρ αἰσθητικωτέρα μέν ἐστι τῆς ἐν ἰχθύσιν , ἀμυδροτέρα δὲ τῆς ἐν ἀνθρώποις 0 .
διὸ τῶν ἐμψύχων πρώτους ἐγέννησεν ἰχθύας πλέον μετέχοντας σωματικῆς ἢ ψυχικῆς οὐσίας , τρόπον τινὰ ζῷα καὶ οὐ ζῷα , κινητὰ ἄψυχα , πρὸς αὐτὸ μόνον τὴν τῶν σωμάτων διαμονὴν παρασπαρέντος αὐτοῖς τοῦ ψυχοειδοῦς , καθάπερ φασὶ τοὺς ἅλας τοῖς κρέασιν , ἵνα μὴ ῥᾳδίως φθείροιντο 0 ·
μετὰ δὲ τοὺς ἰχθύας τὰ πτηνὰ καὶ χερσαῖα 0 ·
ἤδη γὰρ ταῦτα αἰσθητικώτερα καὶ διὰ τῆς κατασκευῆς ἐμφαίνοντα τρανοτέρας τὰς τῆς ψυχώσεως ἰδιότητας 0 ·
ἐπὶ δὲ πᾶσιν , ὡς ἐλέχθη , τὸν ἄνθρωπον , ᾧ νοῦν ἐξαίρετον ἐδωρεῖτο , ψυχῆς τινα ψυχὴν καθάπερ κόρην ἐν ὀφθαλμῷ 0 1 ·
καὶ γὰρ ταύτην οἱ τὰς φύσεις τῶν πραγμάτων ἀκριβέστερον ἐρευνῶντες ὀφθαλμοῦ λέγουσιν ὀφθαλμὸν εἶναι .
τότε μὲν οὖν ἅμα πάντα συνίστατο .
συνισταμένων δ ὁμοῦ πάντων , ἡ τάξις ἀναγκαίως λόγῳ ὑπεγράφετο διὰ τὴν ἐσομένην αὖθις ἐξ ἀλλήλων γένεσιν .
ἐν δὲ τοῖς κατὰ μέρος γινομένοις τάξις ἥδ ἐστίν , ἄρχεσθαι μὲν ἀπὸ τοῦ φαυλοτάτου τὴν φύσιν , λήγειν δ εἰς τὸ πάντων ἄριστον ·
τί δὲ τοῦτ ἐστί , δηλωτέον .
τὸ σπέρμα τῶν ζῴων γενέσεως ἀρχὴν εἶναι συμβέβηκε ·
τοῦθ ὡς ἔστι φαυλότατον ἐοικὸς ἀφρῷ , θεωρεῖται ·
ἀλλ  ὅταν εἰς τὴν μήτραν καταβληθὲν στηρίσῃ , κίνησιν εὐθὺς λαβὸν εἰς φύσιν τρέπεται ·
φύσις δὲ βέλτιον σπέρματος , ἐπεὶ καὶ κίνησις ἠρεμίας ἐν γενητοῖς 0 1 ·
ἡ δ οἷα τεχνίτης ἢ κυριώτερον εἰπεῖν ἀνεπίληπτος τέχνη ζῳοπλαστεῖ τὴν μὲν ὑγρὰν οὐσίαν εἰς τὰ τοῦ σώματος μέλη καὶ μέρη διανέμουσα , τὴν δὲ πνευματικὴν εἰς τὰς τῆς ψυχῆς δυνάμεις τήν τε θρεπτικὴν καὶ τὴν αἰσθητικήν 0 1 ·
τὴν γὰρ τοῦ λογισμοῦ τανῦν ὑπερθετέον διὰ τοὺς φάσκοντας θύραθεν αὐτὸν ἐπεισιέναι θεῖον καὶ ἀίδιον ὄντα .
οὐκοῦν ἤρξατο μὲν ἀπὸ σπέρματος εὐτελοῦς ἡ φύσις , ἔληξε δ  εἰς τὸ τιμιώτατον , τὴν ζῴου καὶ ἀνθρώπου κατασκευήν .
τ αὐτὸ δὴ τοῦτο καὶ ἐπὶ τῆς τοῦ παντὸς γενέσεως συμβέβηκεν ·
ἡνίκα γὰρ ζῷα διαπλάττειν ἔδοξε τῷ δημιουργῷ , τὰ μὲν πρῶτα τῇ τάξει φαυλότερά πως ἦν , ἰχθύες , τὰ δ ὕστατα ἄριστα , ἄνθρωποι , τὰ δ ἄλλα μέσα τῶν ἄκρων , ἀμείνω μὲν τῶν προτέρων , χείρω δὲ τῶν ἑτέρων , χερσαῖα καὶ πτηνά 0 1 2 .
μετὰ δὴ τ ἆλλα πάντα , καθάπερ ἐλέχθη , τὸν ἄνθρωπόν φησι γεγενῆσθαι κατ εἰκόνα θεοῦ καὶ καθ ὁμοίωσιν  Gen .
πάνυ καλῶς , ἐμφερέστερον γὰρ οὐδὲν γηγενὲς ἀνθρώπου θεῷ 0 .
τὴν δ ἐμφέρειαν μηδεὶς εἰκαζέτω σώματος χαρακτῆρι ·
οὔ τε γὰρ ἀνθρωπόμορφος ὁ θεὸς οὔ τε θεοειδὲς τὸ ἀνθρώπειον σῶμα 0 1 .
ἡ δὲ εἰκὼν λέλεκται κατὰ τὸν τῆς ψυχῆς ἡγεμόνα νοῦν ·
πρὸς γὰρ ἕνα τὸν τῶν ὅλων ἐκεῖνον ὡς ἂν ἀρχέτυπον ὁ ἐν ἑκάστῳ τῶν κατὰ μέρος ἀπεικονίσθη , τρόπον τινὰ θεὸς ὢν τοῦ φέροντος καὶ ἀγαλματοφοροῦντος αὐτόν 0 ·
ὃν γὰρ ἔχει λόγον ὁ μέγας ἡγεμὼν ἐν ἅπαντι τῷ κόσμῳ , τοῦτον ὡς ἔοικε καὶ ὁ ἀνθρώπινος νοῦς ἐν ἀνθρώπῳ 0 ·
ἀόρατός τε γάρ ἐστιν αὐτὸς τὰ πάντα ὁρῶν καὶ ἄδηλον ἔχει τὴν οὐσίαν τὰς τῶν ἄλλων καταλαμβάνων ·
καὶ τέχναις καὶ ἐπιστήμαις πολυσχιδεῖς ἀνατέμνων ὁδοὺς λεωφόρους ἁπάσας διὰ γῆς ἔρχεται καὶ θαλάττης τὰ ἐν ἑκατέρᾳ φύσει διερευνώμενος ·
καὶ πάλιν πτηνὸς ἀρθεὶς καὶ τὸν ἀέρα καὶ τὰ τούτου παθήματα κατασκεψάμενος ἀνωτέρω φέρεται πρὸς αἰθέρα καὶ τὰς οὐρανοῦ περιόδους , πλανήτων τε καὶ ἀπλανῶν χορείαις συμπεριποληθεὶς κατὰ τοὺς μουσικῆς τελείας νόμους , ἑπόμενος ἔρωτι σοφίας ποδηγετοῦντι , πᾶσαν τὴν αἰσθητὴν οὐσίαν ὑπερκύψας , ἐνταῦθα ἐφίεται τῆς νοητῆς ·
καὶ ὧν εἶδεν ἐνταῦθα αἰσθητῶν ἐν ἐκείνῃ τὰ παραδείγματα καὶ τὰς ἰδέας θεασάμενος , ὑπερβάλλοντα κάλλη , μέθῃ νηφαλίῳ κατασχεθεὶς ὥσπερ οἱ κορυβαντιῶντες ἐνθουσιᾷ , ἑτέρου γεμισθεὶς ἱμέρου καὶ πόθου βελτίονος , ὑφ οὗ πρὸς τὴν ἄκραν ἁψῖδα παραπεμφθεὶς τῶν νοητῶν ἐπ αὐτὸν ἰέναι δοκεῖ τὸν μέγαν βασιλέα 0 ·
γλιχομένου δ ἰδεῖν , ἀθρόου φωτὸς ἄκρατοι καὶ ἀμιγεῖς αὐγαὶ χειμάρρου τρόπον ἐκχέονται , ὡς ταῖς μαρμαρυγαῖς τὸ τῆς διανοίας ὄμμα σκοτοδινιᾶν 0 .
ἐπεὶ δ οὐ σύμπασα εἰκὼν ἐμφερὴς ἀρχετύπῳ παραδείγματι , πολλαὶ δ εἰσὶν ἀνόμοιοι , προσεπεσημήνατο εἰπὼν τῷ κατ εἰκόνα τὸ καθ  ὁμοίωσιν εἰς ἔμφασιν ἀκριβοῦς ἐκμαγείου τρανὸν τύπον ἔχοντος 0 .
ἀπορήσειε δ ἄν τις οὐκ ἀπὸ σκοποῦ , τί δήποτε τὴν ἀνθρώπου μόνου γένεσιν οὐχ ἑνὶ δημιουργῷ καθάπερ τ ἆλλα ἀνέθηκεν , ἀλλ  ὡσανεὶ πλείοσιν 0 ·
εἰσάγει γὰρ τὸν πατέρα τῶν ὅλων ταυτὶ λέγοντα ·
„ ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ ὁμοίωσιν “ .
μὴ γὰρ χρεῖός ἐστιν , εἴποιμ ἄν , οὑτινοσοῦν , ᾧ πάντα ὑπήκοα ;
ἢ τὸν μὲν οὐρανὸν ἡνίκα ἐποίει καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλατταν , οὐδενὸς ἐδεήθη τοῦ συνεργήσοντος , ἄνθρωπον δὲ βραχὺ ζῷον οὕτως καὶ ἐπίκηρον οὐχ οἷός τε ἦν δίχα συμπράξεως ἑτέρων αὐτὸς ἀφ ἑαυτοῦ κατασκευάσασθαι ;
τὴν μὲν οὖν ἀληθεστάτην αἰτίαν θεὸν ἀνάγκη μόνον εἰδέναι , τὴν δ εἰκότι στοχασμῷ πιθανὴν καὶ εὔλογον εἶναι δοκοῦσαν οὐκ ἀποκρυπτέον 0 .
ἔστι δὲ ἥδε .
τῶν ὄντων τὰ μὲν οὔ τ ἀρετῆς οὔ τε κακίας μετέχει , ὥσπερ φυτὰ καὶ ζῷα ἄλογα , τὰ μὲν ὅτι ἄψυχά τέ ἐστι καὶ ἀφαντάστῳ φύσει διοικεῖται , τὰ δ ὅτι νοῦν καὶ λόγον ἐκτέτμηται 0 1 ·
κακίας δὲ καὶ ἀρετῆς ὡς ἂν οἶκος νοῦς καὶ λόγος , ᾧ πεφύκασιν ἐνδιαιτᾶσθαι 0 1 ·
τὰ δ  αὖ μόνης κεκοινώνηκεν ἀρετῆς ἀμέτοχα πάσης ὄντα κακίας , ὥσπερ οἱ ἀστέρες 0 ·
οὗτοι γὰρ ζῷά τε εἶναι λέγονται καὶ ζῷα νοερά , μᾶλλον δὲ νοῦς αὐτὸς ἕκαστος , ὅλος δι ὅλων σπουδαῖος καὶ παντὸς ἀνεπίδεκτος κακοῦ 0 1 ·
τὰ δὲ τῆς μικτῆς ἐστι φύσεως , ὥσπερ ἄνθρωπος , ὃς ἐπιδέχεται τ ἀναντία , φρόνησιν καὶ ἀφροσύνην , σωφροσύνην καὶ ἀκολασίαν , ἀνδρείαν καὶ δειλίαν , δικαιοσύνην καὶ ἀδικίαν , καὶ συνελόντι φράσαι ἀγαθὰ καὶ κακά , καλὰ καὶ αἰσχρά , ἀρετὴν καὶ κακίαν 0 .
τῷ δὴ πάντων πατρὶ θεῷ τὰ μὲν σπουδαῖα δι αὑτοῦ μόνου ποιεῖν οἰκειότατον ἦν ἕνεκα τῆς πρὸς αὐτὸν συγγενείας , τὰ δὲ ἀδιάφορα οὐκ ἀλλότριον , ἐπειδὴ καὶ ταῦτα τῆς ἐχθρᾶς αὐτῷ κακίας ἀμοιρεῖ , τὰ δὲ μικτὰ τῇ μὲν οἰκεῖον τῇ δ ἀνοίκειον , οἰκεῖον μὲν ἕνεκα τῆς ἀνακεκραμένης βελτίονος ἰδέας , ἀνοίκειον δὲ ἕνεκα τῆς ἐναντίας καὶ χείρονος 0 1 2 .
διὰ τοῦτ ἐπὶ μόνης τῆς ἀνθρώπου γενέσεώς φησιν ὅτι εἶπεν ὁ θεὸς „ ποιήσωμεν “ , ὅπερ ἐμφαίνει συμπαράληψιν ἑτέρων ὡς ἂν συνεργῶν , ἵνα ταῖς μὲν ἀνεπιλήπτοις βουλαῖς τε καὶ πράξεσιν ἀνθρώπου κατορθοῦντος ἐπιγράφηται θεὸς ὁ πάντων ἡγεμών , ταῖς δ ἐναντίαις ἕτεροι τῶν ὑπηκόων 0 ·
ἔδει γὰρ ἀναίτιον εἶναι κακοῦ τὸν πατέρα τοῖς ἐκγόνοις ·
κακὸν δ ἡ κακία καὶ αἱ κατὰ κακίαν ἐνέργειαι 0 .
πάνυ δὲ καλῶς τὸ γένος ἄνθρωπον εἰπὼν διέκρινε τὰ εἴδη φήσας ἄρρεν τε καὶ θῆλυ δεδημιουργῆσθαι , μήπω τῶν ἐν μέρει μορφὴν λαβόντων , ἐπειδὴ τὰ προσεχέστατα τῶν εἰδῶν ἐνυπάρχει τῷ γένει καὶ ὥσπερ ἐν κατόπτρῳ διαφαίνεται τοῖς ὀξὺ καθορᾶν δυναμένοις .
ἐπιζητήσειε δ ἄν τις τὴν αἰτίαν , δι ἣν ὕστατόν ἐστιν ἄνθρωπος τῆς τοῦ κόσμου γενέσεως ·
ἐφ ἅπασι γὰρ τοῖς ἄλλοις αὐτὸν ὁ ποιητὴς καὶ πατήρ , ὥσπερ αἱ ἱεραὶ γραφαὶ μηνύουσιν , εἰργάσατο .
λέγουσιν οὖν οἱ τοῖς νόμοις ἐπὶ πλέον ἐμβαθύναντες καὶ τὰ κατ αὐτοὺς ὡς ἔνι μάλιστα μετὰ πάσης ἐξετάσεως ἀκριβοῦντες , ὅτι τῆς αὑτοῦ συγγενείας μεταδοὺς ὁ θεὸς ἀνθρώπῳ τῆς λογικῆς , ἥτις ἀρίστη δωρεῶν ἦν , οὐ δὲ τῶν ἄλλων ἐφθόνησεν , ἀλλ ὡς οἰκειοτάτῳ καὶ φιλτάτῳ ζῴῳ τὰ ἐν κόσμῳ πάντα προητοιμάσατο βουληθεὶς γενόμενον αὐτὸν μηδενὸς ἀπορῆσαι τῶν πρός τε τὸ ζῆν καὶ τὸ εὖ ζῆν ·
ὧν τὸ μὲν παρασκευάζουσιν αἱ χορηγίαι καὶ ἀφθονίαι τῶν πρὸς ἀπόλαυσιν , τὸ δὲ ἡ θεωρία τῶν κατ  οὐρανόν , ἀφ ἧς πληχθεὶς ὁ νοῦς ἔρωτα καὶ πόθον ἔσχε τῆς τούτων ἐπιστήμης 0 1 ·
ὅθεν τὸ φιλοσοφίας ἀνεβλάστησε γένος , ὑφ οὗ καίτοι θνητὸς ὢν ἄνθρωπος ἀπαθανατίζεται .
καθάπερ οὖν οἱ ἑστιάτορες οὐ πρότερον ἐπὶ δεῖπνον καλοῦσιν ἢ τὰ πρὸς εὐωχίαν πάντα εὐτρεπίσαι καὶ οἱ τοὺς γυμνικοὺς ἀγῶνας καὶ σκηνικοὺς τιθέντες , πρὶν συναγαγεῖν τοὺς θεατὰς εἴς τε τὰ θέατρα καὶ τὰ στάδια , εὐτρεπίζουσιν ἀγωνιστῶν καὶ θεαμάτων καὶ ἀκουσμάτων πλῆθος , τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ τῶν ὅλων ἡγεμὼν οἷά τις ἀθλοθέτης καὶ ἑστιάτωρ ἄνθρωπον καλεῖν μέλλων ἐπί τε εὐωχίαν καὶ θεωρίαν τὰ εἰς ἑκάτερον εἶδος προευτρεπίσατο , ἵν εἰς τὸν κόσμον εἰσελθὼν εὐθὺς εὕρῃ καὶ συμπόσιον καὶ θέατρον ἱερώτατον , τὸ μὲν ἁπάντων πλῆρες ὅσα γῆ καὶ ποταμοὶ καὶ θάλαττα καὶ ἀὴρ φέρουσιν εἰς χρῆσιν καὶ ἀπόλαυσιν , τὸ δὲ παντοίων θεαμάτων , ἃ καταπληκτικωτάτας μὲν ἔχει τὰς οὐσίας , καταπληκτικωτάτας δὲ τὰς ποιότητας , θαυμασιωτάτας δὲ τὰς κινήσεις καὶ χορείας ἐν τάξεσιν ἡρμοσμέναις καὶ ἀριθμῶν ἀναλογίαις καὶ περιόδων συμφωνίαις 0 1 2 ·
ἐν αἷς ἁπάσαις τὴν ἀρχέτυπον καὶ ἀληθῆ καὶ παραδειγματικὴν μουσικὴν οὐκ ἂν ἁμαρτάνοι τις εἶναι λέγων , ἀφ  ἧς οἱ μετὰ ταῦτα ἄνθρωποι γραψάμενοι ἐν ταῖς ἑαυτῶν ψυχαῖς τὰς εἰκόνας ἀναγκαιοτάτην καὶ ὠφελιμωτάτην τέχνην τῷ βίῳ παρέδοσαν .
ἥδε μὲν αἰτία πρώτη , δι ἣν ἄνθρωπος ἐφ ἅπασι γεγενῆσθαι δοκεῖ 0 ·
δευτέραν δ οὐκ ἀπὸ σκοποῦ λεκτέον .
ἅμα τῇ πρώτῃ γενέσει τὰς εἰς τὸ ζῆν παρασκευὰς ἁπάσας εὗρεν ἄνθρωπος , εἰς διδασκαλίαν τῶν ἔπειτα , μόνον οὐκ ἄντικρυς βοώσης τῆς φύσεως , ὅτι μιμούμενοι τὸν ἀρχηγέτην τοῦ γένους ἀπόνως καὶ ἀταλαιπώρως ἐν ἀφθονωτάτῃ τῶν ἀναγκαίων εὐπορίᾳ διάξουσιν .
τουτὶ δὲ συμβήσεται , ἐὰν μή τε αἱ ἄλογοι ἡδοναὶ ψυχῆς δυναστεύσωσι γαστριμαργίαν καὶ λαγνείαν ἐπιτειχίσασαι μή τε αἱ δόξης ἢ χρημάτων ἢ ἀρχῆς ἐπιθυμίαι τὸ τοῦ βίου κράτος ἀνάψωνται μή τε στείλωσι καὶ κάμψωσι διάνοιαν αἱ λῦπαι μή θ ὁ κακὸς σύμβουλος φόβος τὰς ἐπὶ τὰ σπουδαῖα τῶν ἔργων ὁρμὰς ἀναχαιτίσῃ μή τ ἀφροσύνη καὶ δειλία καὶ ἀδικία καὶ τὸ τῶν ἄλλων κακιῶν ἀμήχανον πλῆθος ἐπιθῆται .
νυνὶ μὲν γὰρ πάντων ὅσα λέλεκται παρευημερησάντων καὶ τῶν ἀνθρώπων ἀνέδην ἐκκεχυμένων εἴς τε τὰ πάθη καὶ τὰς ἀκράτορας καὶ ὑπαιτίους ἃς οὐ δ εἰπεῖν θέμις ὀρέξεις , ἀπαντᾶται δίκη προσήκουσα τιμωρὸς ἀσεβῶν ἐπιτηδευμάτων 0 ·
ἔστι δ  ἡ δίκη τὸ τῶν ἀναγκαίων δυσπόριστον ·
μόλις γὰρ ἀνατέμνοντες τὴν πεδιάδα καὶ πηγῶν ῥεῖθρα καὶ ποταμῶν ἐποχετεύοντες σπείροντές τε καὶ φυτεύοντες καὶ τὸν γεωπόνων κάματον μεθ ἡμέραν καὶ νύκτωρ ἀτρύτως ἐκδεχόμενοι δι ἔτους συγκομίζουσι τὰ ἐπιτήδεια καὶ ταῦτ ἔστιν ὅτε λυπρὰ καὶ οὐ πάνυ διαρκῆ διὰ πολλὰς βλαβέντα αἰτίας ·
ἢ γὰρ ὄμβρων ἐπαλλήλων φοραὶ κατέσυραν ἢ χαλάζης βάρος ἐπενεχθείσης ἀθρόως κατέκλασεν ἢ χιὼν περιέψυξεν ἢ βία πνευμάτων ῥίζαις αὐταῖς ἀνέτρεψε ·
πολλὰ γὰρ ὕδωρ καὶ ἀὴρ εἰς ἀγονίαν καρπῶν νεωτερίζουσιν .
εἰ δὲ σωφροσύνῃ μὲν ἐξευμαρισθεῖεν αἱ ἄμετροι τῶν παθῶν ὁρμαί , δικαιοσύνῃ δὲ αἱ περὶ τ ἀδικεῖν σπουδαί τε καὶ φιλοτιμίαι καὶ συνελόντι φράσαι ταῖς ἀρεταῖς καὶ ταῖς κατ ἀρετὰς ἐνεργείαις αἱ κακίαι καὶ αἱ κατ αὐτὰς ἀνήνυτοι πράξεις , ἀνῃρημένου μὲν τοῦ πολέμου τοῦ κατὰ ψυχήν , ὃς ἀψευδῶς ἐστι πολέμων ἀργαλεώτατος καὶ βαρύτατος , εἰρήνης δ ἐπισχούσης καὶ ταῖς ἐν ἡμῖν δυνάμεσιν εὐνομίαν παρασκευαζούσης ἡσυχῇ τε καὶ πρᾴως , ἐλπὶς ἂν ἦν τὸν θεὸν ἅτε φιλάρετον καὶ φιλόκαλον καὶ προσέτι φιλάνθρωπον τ ἀγαθὰ αὐτόματα παρασχεῖν ἐξ ἑτοίμου τῷ γένει 0 ·
δῆλον γὰρ ὡς εὐμαρέστερον τοῦ τὰ μὴ ὄντα εἰς τὸ εἶναι παραγαγεῖν τὸ τὴν ἐκ τῶν ὄντων φορὰν ἄνευ τέχνης γεωργικῆς ἐπιδαψιλεύσασθαι 0 1 .
δευτέρα μὲν αἰτία ἥδε λελέχθω , τρίτη δ ἐστὶ τοιάδε .
ἀρχὴν καὶ τέλος τῶν γεγονότων ὁ θεὸς ἁρμόσασθαι διανοηθεὶς ὡς ἀναγκαῖα καὶ φίλτατα ἀρχὴν μὲν οὐρανὸν ἐποίει , τέλος δὲ ἄνθρωπον , τὸν μὲν τῶν ἐν αἰσθητοῖς ἀφθάρτων τελειότατον , τὸν δὲ τῶν γηγενῶν καὶ φθαρτῶν ἄριστον , βραχύν , εἰ δεῖ τ ἀληθὲς εἰπεῖν , οὐρανὸν πολλὰς ἐν αὑτῷ φύσεις ἀστεροειδεῖς ἀγαλματοφοροῦντα τέχναις καὶ ἐπιστήμαις καὶ τοῖς καθ  ἑκάστην ἀρετὴν ἀοιδίμοις θεωρήμασιν 0 1 2 ·
ἐπειδὴ γὰρ ἐναντία φύσει τό τε φθαρτὸν καὶ τὸ ἄφθαρτον , εἴδους ἑκατέρου τὸ κάλλιστον ἀρχῇ καὶ τέλει προσένειμεν , ἀρχῇ μὲν οὐρανόν , ὡς ἐλέχθη , τέλει δὲ ἄνθρωπον 0 1 .
ἐπὶ πᾶσι μέντοι κ ἀκεῖνο λέγεται πρὸς ἀπόδοσιν αἰτίας ἀναγκαίας .
ἔδει πάντων γεγονότων ὕστατον φῦναι τὸν ἄνθρωπον , ἵνα τελευταῖος ἐξαπιναίως τοῖς ἄλλοις ζῴοις ἐπιφανεὶς ἐμποιήσῃ κατάπληξιν ·
ἔμελλε γὰρ ἰδόντα πρῶτον τεθηπέναι καὶ προσκυνεῖν ὡς ἂν ἡγεμόνα φύσει καὶ δεσπότην 0 ·
διὸ καὶ θεασάμενα πάντα διὰ πάντων ἡμερώθη καὶ ὅσα τὰς φύσεις ἀγριώτατα κατὰ τὴν πρώτην εὐθὺς πρόσοψιν ἐγίνετο χειροηθέστατα , τὰς μὲν ἀτιθάσους λύττας ἐπιδεικνύμενα κατ ἀλλήλων , εἰς δὲ μόνον τὸν ἄνθρωπον τιθασευόμενα .
παρ  ἣν αἰτίαν καὶ γεννήσας αὐτὸν ὁ πατὴρ ἡγεμονικὸν φύσει ζῷον οὐκ ἔργῳ μόνον ἀλλὰ καὶ τῇ διὰ λόγου χειροτονίᾳ καθίστη τῶν ὑπὸ σελήνην ἁπάντων βασιλέα χερσαίων καὶ ἐνύδρων καὶ ἀεροπόρων ·
ὅσα γὰρ θνητὰ ἐν τοῖς τρισὶ στοιχείοις γῇ ὕδατι ἀέρι πάντα ὑπέταττεν αὐτῷ , τὰ κατ οὐρανὸν ὑπεξελόμενος ἅτε θειοτέρας μοίρας ἐπιλαχόντα 0 .
πίστις δὲ τῆς ἀρχῆς ἐναργεστάτη τὰ φαινόμενα 0 ·
θρεμμάτων ἔστιν ὅτε πλήθη μυρία πρὸς ἀνδρὸς ἑνὸς ἄγεται τοῦ τυχόντος οὔ θ ὁπλοφοροῦντος οὔ τε σίδηρον οὔ τε τι τῶν ἀμυντηρίων ἐπιφερομένου , διφθέραν δ αὐτὸ μόνον ἔχοντος σκεπαστήριον καὶ βακτηρίαν ἕνεκα τοῦ διασημῆναί τε καὶ ἐν ταῖς ὁδοιπορίαις εἰ κάμοι στηρίσασθαι ·
τὰς γοῦν πολυζῴους ἀγέλας προβάτων αἰγῶν βοῶν ἄγει ποιμὴν αἰπόλος βουκόλος , ἄνθρωποι μη δὲ τοῖς σώμασιν ἐρρωμένοι καὶ σφριγῶντες , ὡς ἕνεκα γοῦν εὐεξίας ἐμποιῆσαι τοῖς ἰδοῦσι κατάπληξιν ·
καὶ αἱ τοσαῦται τῶν τοσούτων ἀλκαί τε καὶ δυνάμεις εὐοπλούντων  ἔχουσι γὰρ τὰς ἐκ φύσεως παρασκευὰς αἷς ἀμύνονται  καθάπερ δοῦλοι δεσπότην κατεπτήχασι καὶ τὰ προσταττόμενα δρῶσι 0 ·
ταῦροι μὲν καταζεύγνυνται πρὸς ἄροτον γῆς καὶ βαθείας αὔλακας ἀνατέμνοντες δι ἡμέρας , ἔστι δ ὅτε καὶ νυκτός , μακρὸν δόλιχον ἀποτείνουσι γεωπόνου τινὸς ἐφεστῶτος ·