Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
σὺ δὲ καὶ τὰ λοιπὰ τὰ ἐπὶ τούτοισι ποίησον , ὅκως λόγος τε σὲ ἔχῃ ἔτι μέζων καί τις ὕστερον φυλάσσηται τῶν βαρβάρων μὴ ὑπάρχειν ἔργα ἀτάσθαλα ποιέων ἐς τοὺς Ἕλληνας .
λεωνίδεω γὰρ ἀποθανόντος ἐν Θερμοπύλῃσι Μαρδόνιός τε καὶ Ξέρξης ἀποταμόντες τὴν κεφαλὴν ἀνεσταύρωσαν ·
τῷ σὺ τὴν ὁμοίην ἀποδιδοὺς ἔπαινον ἕξεις πρῶτα μὲν ὑπὸ πάντων Σπαρτιητέων , αὖτις δὲ καὶ πρὸς τῶν ἄλλων Ἑλλήνων ·
μαρδόνιον γὰρ ἀνασκολοπίσας τετιμωρήσεαι ἐς πάτρων τὸν σὸν Λεωνίδην .
ὃ μὲν δοκέων χαρίζεσθαι ἔλεγε τάδε , ὃ δ ἀνταμείβετο τοῖσιδε .
ὦ ξεῖνε Αἰγινῆτα , τὸ μὲν εὐνοέειν τε καὶ προορᾶν ἄγαμαί σευ , γνώμης μέντοι ἡμάρτηκας χρηστῆς ·
ἐξαείρας γάρ με ὑψοῦ καὶ τὴν πάτρην καὶ τὸ ἔργον , ἐς τὸ μηδὲν κατέβαλες παραινέων νεκρῷ λυμαίνεσθαι , καὶ ἢν ταῦτα ποιέω , φὰς ἄμεινόν με ἀκούσεσθαι ·
τὰ πρέπει μᾶλλον βαρβάροισι ποιέειν ἤ περ Ἕλλησι 0 ·
καὶ ἐκείνοισι δὲ ἐπιφθονέομεν .
ἐγὼ δ ὦν τούτου εἵνεκα μή τε Αἰγινήτῃσι ἅδοιμι μή τε τοῖσι ταῦτα ἀρέσκεται , ἀποχρᾷ δέ μοι Σπαρτιήτῃσι ἀρεσκόμενον ὅσια μὲν ποιέειν , ὅσια δὲ καὶ λέγειν .
λεωνίδῃ δέ , τῷ με κελεύεις τιμωρῆσαι , φημὶ μεγάλως τετιμωρῆσθαι , ψυχῇσί τε τῇσι τῶνδε ἀναριθμήτοισι τετίμηται αὐτός τε καὶ οἱ ἄλλοι οἱ ἐν Θερμοπύλῃσι τελευτήσαντες .
σὺ μέντοι ἔτι ἔχων λόγον τοιόνδε μή τε προσέλθῃς ἔμοιγε μή τε συμβουλεύσῃς , χάριν τε ἴσθι ἐὼν ἀπαθής .
ὃ μὲν ταῦτα ἀκούσας ἀπαλλάσσετο .
παυσανίης δὲ κήρυγμα ποιησάμενος μηδένα ἅπτεσθαι τῆς ληίης , συγκομίζειν ἐκέλευε τοὺς εἵλωτας τὰ χρήματα .
οἳ δὲ ἀνὰ τὸ στρατόπεδον σκιδνάμενοι εὕρισκον σκηνὰς κατεσκευασμένας χρυσῷ καὶ ἀργύρῳ , κλίνας τε ἐπιχρύσους καὶ ἐπαργύρους , κρητῆράς τε χρυσέους καὶ φιάλας τε καὶ ἄλλα ἐκπώματα ·
σάκκους τε ἐπ ἁμαξέων εὕρισκον , ἐν τοῖσι λέβητες ἐφαίνοντο ἐνεόντες χρύσεοί τε καὶ ἀργύρεοι ·
ἀπό τε τῶν κειμένων νεκρῶν ἐσκύλευον ψέλιά τε καὶ στρεπτοὺς καὶ τοὺς ἀκινάκας ἐόντας χρυσέους , ἐπεὶ ἐσθῆτός γε ποικίλης λόγος ἐγίνετο οὐδείς .
ἐνθαῦτα πολλὰ μὲν κλέπτοντες ἐπώλεον πρὸς τοὺς Αἰγινήτας οἱ εἵλωτες , πολλὰ δὲ καὶ ἀπεδείκνυσαν , ὅσα αὐτῶν οὐκ οἷά τε ἦν κρύψαι ·
ὥστε Αἰγινήτῃσι οἱ μεγάλοι πλοῦτοι ἀρχὴν ἐνθεῦτεν ἐγένοντο , οἳ τὸν χρυσὸν ἅτε ἐόντα χαλκὸν δῆθεν παρὰ τῶν εἱλώτων ὠνέοντο .
συμφορήσαντες δὲ τὰ χρήματα καὶ δεκάτην ἐξελόντες τῷ ἐν Δελφοῖσι θεῷ , ἀπ ἧς ὁ τρίπους ὁ χρύσεος ἀνετέθη ὁ ἐπὶ τοῦ τρικαρήνου ὄφιος τοῦ χαλκέου ἐπεστεὼς ἄγχιστα τοῦ βωμοῦ , καὶ τῷ ἐν Ὀλυμπίῃ θεῷ ἐξελόντες , ἀπ ἧς δεκάπηχυν χάλκεον Δία ἀνέθηκαν , καὶ τῷ ἐν Ἰσθμῷ θεῷ , ἀπ ἧς ἑπτάπηχυς χάλκεος Ποσειδέων ἐξεγένετο , ταῦτα ἐξελόντες τὰ λοιπὰ διαιρέοντο , καὶ ἔλαβον ἕκαστοι τῶν ἄξιοι ἦσαν , καὶ τὰς παλλακὰς τῶν Περσέων καὶ τὸν χρυσὸν καὶ ἄργυρον καὶ ἄλλα χρήματα τε καὶ ὑποζύγια .
ὃσα μέν νυν ἐξαίρετα τοῖσι ἀριστεύσασι αὐτῶν ἐν Πλαταιῇσι ἐδόθη , οὐ λέγεται πρὸς οὐδαμῶν , δοκέω δ ἔγωγε καὶ τούτοισι δοθῆναι ·
παυσανίη 0 ·
δὲ πάντα δέκα ἐξαιρέθη τε καὶ ἐδόθη , γυναῖκες ἵπποι τάλαντα κάμηλοι , ὣς δὲ αὕτως καὶ τ ἆλλα χρήματα 0 1 .
λέγεται δὲ καὶ τάδε γενέσθαι , ὡς Ξέρξης φεύγων ἐκ τῆς Ἑλλάδος Μαρδονίῳ τὴν κατασκευὴν καταλίποι τὴν ἑωυτοῦ ·
παυσανίην ὦν ὁρῶντα τὴν Μαρδονίου κατασκευὴν χρυσῷ τε καὶ ἀργύρῳ καὶ παραπετάσμασι ποικίλοισι κατεσκευασμένην , κελεῦσαι τούς τε ἀρτοκόπους καὶ τοὺς ὀψοποιοὺς κατὰ τ αὐτὰ καθὼς Μαρδονίῳ δεῖπνον παρασκευάζειν 0 .
ὡς δὲ κελευόμενοι οὗτοι ἐποίευν ταῦτα , ἐνθαῦτα τὸν Παυσανίην ἰδόντα κλίνας τε χρυσέας καὶ ἀργυρέας εὖ ἐστρωμένας καὶ τραπέζας τε χρυσέας καὶ ἀργυρέας καὶ παρασκευὴν μεγαλοπρεπέα τοῦ δείπνου , ἐκπλαγέντα τὰ προκείμενα ἀγαθὰ κελεῦσαι ἐπὶ γέλωτι τοὺς ἑωυτοῦ διηκόνους παρασκευάσαι Λακωνικὸν δεῖπνον .
ὡς δὲ τῆς θοίνης ποιηθείσης ἦν πολλὸν τὸ μέσον , τὸν Παυσανίην γελάσαντα μεταπέμψασθαι τῶν Ἑλλήνων τοὺς στρατηγούς , συνελθόντων δὲ τούτων εἰπεῖν τὸν Παυσανίην , δεικνύντα ἐς ἑκατέρην τοῦ δείπνου παρασκευήν , ἄνδρες Ἕλληνες , τῶνδε εἵνεκα ἐγὼ ὑμέας συνήγαγον , βουλόμενος ὑμῖν τοῦδε τοῦ Μήδων ἡγεμόνος τὴν ἀφροσύνην δέξαι , ὃς τοιήνδε δίαιταν ἔχων ἦλθε ἐς ἡμέας οὕτω ὀϊζυρὴν ἔχοντας ἀπαιρησόμενος .
ταῦτα μὲν Παυσανίην λέγεται εἰπεῖν πρὸς τοὺς στρατηγοὺς τῶν Ἑλλήνων .
ὑστέρῳ μέντοι χρόνῳ μετὰ ταῦτα καὶ τῶν Πλαταιέων εὗρον συχνοὶ θήκας χρυσοῦ καὶ ἀργύρου καὶ τῶν ἄλλων χρημάτων .
ἐφάνη δὲ καὶ τόδε ὕστερον τούτων ἐπὶ τῶν νεκρῶν περιψιλωθέντων τὰς σάρκας ·
συνεφόρεον γὰρ τὰ ὀστέα οἱ Πλαταιέες ἐς ἕνα χῶρον ·
εὑρέθη κεφαλὴ οὐκ ἔχουσα ῥαφὴν οὐδεμίαν ἀλλ ἐξ ἑνὸς ἐοῦσα ὀστέου , ἐφάνη δὲ καὶ γνάθος κατὰ τὸ ἄνω τῆς γνάθου ἔχουσα ὀδόντας μουνοφυέας ἐξ ἑνὸς ὀστέου πάντας τούς τε προσθίους καὶ γομφίους , καὶ πενταπήχεος ἀνδρὸς ὀστέα ἐφάνη .
ἐπείτε δὲ Μαρδονίου δευτέρῃ ἡμέρῃ ὁ νεκρὸς ἠφάνιστο , ὑπὸ ὅτευ μὲν ἀνθρώπων τὸ ἀτρεκὲς οὐκ ἔχω εἰπεῖν , πολλοὺς δὲ τινὰς ἤδη καὶ παντοδαποὺς ἤκουσα θάψαι Μαρδόνιον , καὶ δῶρα μεγάλα οἶδα λαβόντας πολλοὺς παρὰ Ἀρτόντεω τοῦ Μαρδονίου παιδὸς διὰ τοῦτο τὸ ἔργον ·
ὅστις μέντοι ἦν αὐτῶν ὁ ὑπελόμενός τε καὶ θάψας τὸν νεκρὸν τὸν Μαρδονίου , οὐ δύναμαι ἀτρεκέως πυθέσθαι , ἔχει δὲ τινὰ φάτιν καὶ Διονυσοφάνης ἀνὴρ Ἐφέσιος θάψαι Μαρδόνιον .
ἀλλ ὃ μὲν τρόπῳ τοιούτῳ ἐτάφη .
οἱ δὲ Ἕλληνες ὡς ἐν Πλαταιῇσι τὴν ληίην διείλοντο , ἔθαπτον τοὺς ἑωυτῶν χωρὶς ἕκαστοι .
λακεδαιμόνιοι μὲν τριξὰς ἐποιήσαντο θήκας ·
ἔνθα μὲν τοὺς ἰρένας ἔθαψαν , τῶν καὶ Ποσειδώνιος καὶ Ἀμομφάρετος ἦσαν καὶ Φιλοκύων τε καὶ Καλλικράτης .
ἐν μὲν δὴ ἑνὶ τῶν τάφων ἦσαν οἱ ἰρένες , ἐν δὲ τῷ ἑτέρῳ οἱ ἄλλοι Σπαρτιῆται , ἐν δὲ τῷ τρίτῳ οἱ εἵλωτες 0 1 .
οὗτοι μὲν οὕτω ἔθαπτον , Τεγεῆται δὲ χωρὶς πάντας ἁλέας , καὶ Ἀθηναῖοι τοὺς ἑωυτῶν ὁμοῦ , καὶ Μεγαρέες τε καὶ Φλειάσιοι τοὺς ὑπὸ τῆς ἵππου διαφθαρέντας 0 1 .
τούτων μὲν δὴ πάντων πλήρεες ἐγένοντο οἱ τάφοι ·
τῶν δὲ ἄλλων ὅσοι καὶ φαίνονται ἐν Πλαταιῇσι ἐόντες τάφοι , τούτους δέ , ὡς ἐγὼ πυνθάνομαι , ἐπαισχυνομένους τῇ ἀπεστοῖ τῆς μάχης ἑκάστους χώματα χῶσαι κεινὰ τῶν ἐπιγινομένων εἵνεκεν ἀνθρώπων , ἐπεὶ καὶ Αἰγινητέων ἐστὶ αὐτόθι καλεόμενος τάφος , τὸν ἐγὼ ἀκούω καὶ δέκα ἔτεσι ὕστερον μετὰ ταῦτα δεηθέντων τῶν Αἰγινητέων χῶσαι Κλεάδην τὸν Αὐτοδίκου ἄνδρα Πλαταιέα , πρόξεινον ἐόντα αὐτῶν 0 .
ὡς δ ἄρα ἔθαψαν τοὺς νεκροὺς ἐν Πλαταιῇσι οἱ Ἕλληνες , αὐτίκα βουλευομένοισί σφι ἐδόκεε στρατεύειν ἐπὶ τὰς Θήβας καὶ ἐξαιτέειν αὐτῶν τοὺς μηδίσαντας , ἐν πρώτοισι δὲ αὐτῶν Τιμηγενίδην καὶ Ἀτταγῖνον , οἳ ἀρχηγέται ἀνὰ πρώτους ἦσαν ·
ἢν δὲ μὴ ἐκδιδῶσι , μὴ ἀπανίστασθαι ἀπὸ τῆς πόλιος πρότερον ἢ ἐξέλωσι .
ὡς δέ σφι ταῦτα ἔδοξε , οὕτω δὴ ἑνδεκάτῃ ἡμέρῃ ἀπὸ τῆς συμβολῆς ἀπικόμενοι ἐπολιόρκεον Θηβαίους , κελεύοντες ἐκδιδόναι τοὺς ἄνδρας ·
οὐ βουλομένων δὲ τῶν Θηβαίων ἐκδιδόναι , τήν τε γῆν αὐτῶν ἔταμνον καὶ προσέβαλλον πρὸς τὸ τεῖχος .
καὶ οὐ γὰρ ἐπαύοντο σινόμενοι , εἰκοστῇ ἡμέρῃ ἔλεξε τοῖσι Θηβαίοισι Τιμηγενίδης τάδε .
ἄνδρες Θηβαῖοι , ἐπειδὴ οὕτω δέδοκται τοῖσι Ἕλλησι , μὴ πρότερον ἀπαναστῆναι πολιορκέοντας ἢ ἐξέλωσι Θήβας ἢ ἡμέας αὐτοῖσι παραδῶτε , νῦν ὦν ἡμέων εἵνεκα γῆ ἡ Βοιωτίη πλέω μὴ ἀναπλήσῃ , ἀλλ εἰ μὲν χρημάτων χρηίζοντες πρόσχημα ἡμέας ἐξαιτέονται , χρήματά σφι δῶμεν ἐκ τοῦ κοινοῦ  σὺν γὰρ τῷ κοινῷ καὶ ἐμηδίσαμεν οὐ δὲ μοῦνοι ἡμεῖς  , εἰ δὲ ἡμέων ἀληθέως δεόμενοι πολιορκέουσι , ἡμεῖς ἡμέας αὐτοὺς ἐς ἀντιλογίην παρέξομεν 0 .
κάρτα τε ἔδοξε εὖ λέγειν καὶ ἐς καιρόν , αὐτίκα τε ἐπεκηρυκεύοντο πρὸς Παυσανίην οἱ Θηβαῖοι θέλοντες ἐκδιδόναι τοὺς ἄνδρας .
ὡς δὲ ὡμολόγησαν ἐπὶ τούτοισι , Ἀτταγῖνος μὲν ἐκδιδρήσκει ἐκ τοῦ ἄστεος , παῖδας δὲ αὐτοῦ ἀπαχθέντας Παυσανίης ἀπέλυσε τῆς αἰτίης , φὰς τοῦ μηδισμοῦ παῖδας οὐδὲν εἶναι μεταιτίους .
τοὺς δὲ ἄλλους ἄνδρας τοὺς ἐξέδοσαν οἱ Θηβαῖοι , οἳ μὲν ἐδόκεον ἀντιλογίης τε κυρήσειν καὶ δὴ χρήμασι ἐπεποίθεσαν διωθέεσθαι ·
ὁ δὲ ὡς παρέλαβε , αὐτὰ ταῦτα ὑπονοέων τὴν στρατιὴν τὴν τῶν συμμάχων ἅπασαν ἀπῆκε καὶ ἐκείνους ἀγαγὼν ἐς Κόρινθον διέφθειρε .
ταῦτα μὲν τὰ ἐν Πλαταιῇσι καὶ Θήβῃσι γενόμενα 0 .
ἀρτάβαζος δὲ ὁ Φαρνάκεος φεύγων ἐκ Πλαταιέων καὶ δὴ πρόσω ἐγίνετο .
ἀπικόμενον δὲ μιν οἱ Θεσσαλοὶ παρὰ σφέας ἐπί τε ξείνια ἐκάλεον καὶ ἀνειρώτων περὶ τῆς στρατιῆς τῆς ἄλλης , οὐδὲν ἐπιστάμενοι τῶν ἐν Πλαταιῇσι γενομένων .
ὁ δὲ Ἀρτάβαζος γνοὺς ὅτι εἰ ἐθέλει σφι πᾶσαν τὴν ἀληθείην τῶν ἀγώνων εἰπεῖν , αὐτός τε κινδυνεύσει ἀπολέσθαι καὶ ὁ μετ αὐτοῦ στρατός ·
ἐπιθήσεσθαι γάρ οἱ πάντα τινὰ οἴετο πυνθανόμενον τὰ γεγονότα .
ταῦτα ἐκλογιζόμενος οὔ τε πρὸς τοὺς Φωκέας ἐξηγόρευε οὐδὲν πρός τε τοὺς Θεσσαλοὺς ἔλεγε τάδε .
ἐγὼ μὲν ὦ ἄνδρες Θεσσαλοί , ὡς ὁρᾶτε , ἐπείγομαί τε κατὰ τάχος ἐλῶν ἐς Θρηίκην καὶ σπουδὴν ἔχω , πεμφθεὶς κατά τι πρῆγμα ἐκ τοῦ στρατοπέδου μετὰ τῶνδε ·
αὐτὸς δὲ ὑμῖν Μαρδόνιος καὶ ὁ στρατὸς αὐτοῦ , οὗτος κατὰ πόδας ἐμεῦ ἐλαύνων προσδόκιμος ἐστί .
τοῦτον καὶ ξεινίζετε καὶ εὖ ποιεῦντες φαίνεσθε ·
οὐ γὰρ ὑμῖν ἐς χρόνον ταῦτα ποιεῦσι μεταμελήσει .
ταῦτα δὲ εἴπας ἀπήλαυνε σπουδῇ τὴν στρατιὴν διὰ Θεσσαλίης τε καὶ Μακεδονίης ἰθὺ τῆς Θρηίκης , ὡς ἀληθέως ἐπειγόμενος , καὶ τὴν μεσόγαιαν τάμνων τῆς ὁδοῦ .
καὶ ἀπικνέεται ἐς Βυζάντιον , καταλιπὼν τοῦ στρατοῦ τοῦ ἑωυτοῦ συχνοὺς ὑπὸ Θρηίκων κατακοπέντας κατ ὁδὸν καὶ λιμῷ συστάντας καὶ καμάτῳ ·
ἐκ Βυζαντίου δὲ διέβη πλοίοισι .
οὗτος μὲν οὕτω ἀπενόστησε ἐς τὴν Ἀσίην .
τῆς δὲ αὐτῆς ἡμέρης τῆς περ ἐν Πλαταιῇσι τὸ τρῶμα ἐγένετο , συνεκύρησε γενέσθαι καὶ ἐν Μυκάλῃ τῆς Ἰωνίης .
ἐπεὶ γὰρ δὴ ἐν τῇ Δήλῳ κατέατο οἱ Ἕλληνες οἱ ἐν τῇσι νηυσὶ ἅμα Λευτυχίδῃ τῷ Λακεδαιμονίῳ ἀπικόμενοι , ἦλθόν σφι ἄγγελοι ἀπὸ Σάμου Λάμπων τε Θρασυκλέος καὶ Ἀθηναγόρης Ἀρχεστρατίδεω καὶ Ἡγησίστρατος Ἀρισταγόρεω , πεμφθέντες ὑπὸ Σαμίων λάθρῃ τῶν τε Περσέων καὶ τοῦ τυράννου Θεομήστορος τοῦ Ἀνδροδάμαντος , τὸν κατέστησαν Σάμου τύραννον οἱ Πέρσαι .
ἐπελθόντων δὲ σφέων ἐπὶ τοὺς στρατηγοὺς ἔλεγε Ἡγησίστρατος πολλὰ καὶ παντοῖα , ὡς ἢν μοῦνον ἴδωνται αὐτοὺς οἱ Ἴωνες ἀποστήσονται ἀπὸ Περσέων , καὶ ὡς οἱ βάρβαροι οὐκ ὑπομενέουσι ·
ἢν δὲ καὶ ἂρα ὑπομείνωσι , οὐκ ἑτέρην ἄγρην τοιαύτην εὑρεῖν ἂν αὐτούς ·
θεούς τε κοινοὺς ἀνακαλέων προέτραπε αὐτοὺς ῥύσασθαι ἄνδρας Ἕλληνας ἐκ δουλοσύνης καὶ ἀπαμῦναι τὸν βάρβαρον ·
εὐπετές τε αὐτοῖσι ἔφη ταῦτα γίνεσθαι ·
τάς τε γὰρ νέας αὐτῶν κακῶς πλέειν καὶ οὐκ ἀξιομάχους κείνοισι εἶναι .
αὐτοί τε , εἴ τι ὑποπτεύουσι μὴ δόλῳ αὐτοὺς προάγοιεν , ἕτοιμοι εἶναι ἐν τῇσι νηυσὶ τῇσι ἐκείνων ἀγόμενοι ὅμηροι εἶναι .
ὡς δὲ πολλὸς ἦν λισσόμενος ὁ ξεῖνος ὁ Σάμιος , εἴρετο Λευτυχίδης , εἴ τε κληδόνος εἵνεκεν θέλων πυθέσθαι εἴ τε καὶ κατὰ συντυχίην θεοῦ ποιεῦντος , ὦ ξεῖνε Σάμιε , τί τοι τὸ οὔνομα 0 ;
ὁ δὲ εἶπε Ἡγησίστρατος .
ὁ δὲ ὑπαρπάσας τὸν ἐπίλοιπον λόγον , εἴ τινα ὅρμητο λέγειν ὁ Ἡγησίστρατος , εἶπε δέκομαι τὸν οἰωνὸν τὸν Ἡγησιστράτου , ὦ ξεῖνε Σάμιε .
σὺ δὲ ἡμῖν ποίεε ὅκως αὐτός τε δοὺς πίστιν ἀποπλεύσεαι καὶ οἱ σὺν σοὶ ἐόντες οἵδε , ἦ μὲν Σαμίους ἡμῖν προθύμους ἔσεσθαι συμμάχους 0 .
ταῦτά τε ἅμα ἠγόρευε καὶ τὸ ἔργον προσῆγε .
αὐτίκα γὰρ οἱ Σάμιοι πίστιν τε καὶ ὅρκια ἐποιεῦντο συμμαχίης πέρι πρὸς τοὺς Ἕλληνας .
ταῦτα δὲ ποιήσαντες οἳ μὲν ἀπέπλεον ·
μετὰ σφέων γὰρ ἐκέλευε πλέειν τὸν Ἡγησίστρατον , οἰωνὸν τὸ οὔνομα ποιεύμενος .
οἱ δὲ Ἕλληνες ἐπισχόντες ταύτην τὴν ἡμέρην τῇ ὑστεραίῃ ἐκαλλιερέοντο , μαντευομένου σφι Δηιφόνου τοῦ Εὐηνίου ἀνδρὸς Ἀπολλωνιήτεω , Ἀπολλωνίης δὲ τῆς ἐν τῷ Ἰονίῳ κόλπῳ .
τούτου τὸν πατέρα Εὐήνιον κατέλαβε πρῆγμα τοιόνδε .
ἔστι ἐν τῇ Ἀπολλωνίῃ ταύτῃ ἱρὰ ἡλίου πρόβατα , τὰ τὰς μὲν ἡμέρας βόσκεται παρὰ Χῶνα ποταμόν , ὃς ἐκ Λάκμονος ὄρεος ῥέει διὰ τῆς Ἀπολλωνίης χώρης ἐς θάλασσαν παρ Ὤρικον λιμένα , τὰς δὲ νύκτας ἀραιρημένοι ἄνδρες οἱ πλούτῳ τε καὶ γένεϊ δοκιμώτατοι τῶν ἀστῶν , οὗτοι φυλάσσουσι ἐνιαυτὸν ἕκαστος ·
περὶ πολλοῦ γὰρ δὴ ποιεῦνται Ἀπολλωνιῆται τὰ πρόβατα ταῦτα ἐκ θεοπροπίου τινός ·
ἐν δὲ ἄντρῳ αὐλίζονται ἀπὸ τῆς πόλιος ἑκάς .
ἔνθα δὴ τότε ὁ Εὐήνιος οὗτος ἀραιρημένος ἐφύλασσε .
καὶ κοτὲ αὐτοῦ κατακοιμήσαντος φυλακὴν παρελθόντες λύκοι ἐς τὸ ἄντρον διέφθειραν τῶν προβάτων ὡς ἑξήκοντα .
ὁ δὲ ὡς ἐπήισε , εἶχε σιγῇ καὶ ἔφραζε οὐδενί , ἐν νόῳ ἔχων ἀντικαταστήσειν ἄλλα πριάμενος .
καὶ οὐ γὰρ ἔλαθε τοὺς Ἀπολλωνιήτας ταῦτα γενόμενα , ἀλλ ὡς ἐπύθοντο , ὑπαγαγόντες μιν ὑπὸ δικαστήριον κατέκριναν , ὡς τὴν φυλακὴν κατακοιμήσαντα , τῆς ὄψιος στερηθῆναι .
ἐπείτε δὲ τὸν Εὐήνιον ἐξετύφλωσαν , αὐτίκα μετὰ ταῦτα οὔ τε πρόβατά σφι ἔτικτε οὔ τε γῆ ἔφερε ὁμοίως καρπόν .
πρόφαντα δέ σφι ἔν τε Δωδώνῃ καὶ ἐν Δελφοῖσι ἐγίνετο , ἐπείτε ἐπειρώτων τοὺς προφήτας τὸ αἴτιον τοῦ παρεόντος κακοῦ , οἳ δὲ αὐτοῖσι ἔφραζον ὅτι ἀδίκως τὸν φύλακον τῶν ἱρῶν προβάτων Εὐήνιον τῆς ὄψιος ἐστέρησαν ·
αὐτοὶ γὰρ ἐπορμῆσαι τοὺς λύκους , οὐ πρότερόν τε παύσεσθαι τιμωρέοντες ἐκείνῳ πρὶν ἢ δίκας δῶσι τῶν ἐποίησαν ταύτας τὰς ἂν αὐτὸς ἕληται καὶ δικαιοῖ ·
τούτων δὲ τελεομένων αὐτοὶ δώσειν Εὐηνίῳ δόσιν τοιαύτην τὴν πολλούς μιν μακαριεῖν ἀνθρώπων ἔχοντα 0 .
τὰ μὲν χρηστήρια ταῦτά σφι ἐχρήσθη , οἱ δὲ Ἀπολλωνιῆται ἀπόρρητα ποιησάμενοι προέθεσαν τῶν ἀστῶν ἀνδράσι διαπρῆξαι .
οἳ δέ σφι διέπρηξαν ὧδε ·
κατημένου Εὐηνίου ἐν θώκῳ ἐλθόντες οἱ παρίζοντο καὶ λόγους ἄλλους ἐποιεῦντο , ἐς ὃ κατέβαινον συλλυπεύμενοι τῷ πάθεϊ ·
ταύτῃ δὲ ὑπάγοντες εἰρώτων τίνα δίκην ἂν ἕλοιτο , εἰ ἐθέλοιεν Ἀπολλωνιῆται δίκας ὑποστῆναι δώσειν τῶν ἐποίησαν .
ὁ δὲ οὐκ ἀκηκοὼς τὸ θεοπρόπιον εἵλετο εἴπας εἴ τις οἱ δοίη ἀγρούς , τῶν ἀστῶν ὀνομάσας τοῖσι ἠπίστατο εἶναι καλλίστους δύο κλήρους τῶν ἐν τῇ Ἀπολλωνίῃ , καὶ οἴκησιν πρὸς τούτοισι τὴν ᾔδεε καλλίστην ἐοῦσαν τῶν ἐν πόλι ·
τούτων δὲ ἔφη ἐπήβολος γενόμενος τοῦ λοιποῦ ἀμήνιτος εἶναι , καὶ δίκην οἱ ταύτην ἀποχρᾶν γενομένην .
καὶ ὃ μὲν ταῦτα ἔλεγε , οἳ δὲ πάρεδροι εἶπαν ὑπολαβόντες Εὐήνιε , ταύτην δίκην Ἀπολλωνιῆται τῆς ἐκτυφλώσιος ἐκτίνουσί τοι κατὰ θεοπρόπια τὰ γενόμενα .
ὃ μὲν δὴ πρὸς ταῦτα δεινὰ ἐποίεε , τὸ ἐνθεῦτεν πυθόμενος τὸν πάντα λόγον , ὡς ἐξαπατηθείς ·
οἳ δὲ πριάμενοι παρὰ τῶν ἐκτημένων διδοῦσί οἱ τὰ εἵλετο .
καὶ μετὰ ταῦτα αὐτίκα ἔμφυτον μαντικὴν εἶχε , ὥστε καὶ ὀνομαστὸς γενέσθαι .
τούτου δὴ ὁ Δηίφονος ἐὼν παῖς τοῦ Εὐηνίου ἀγόντων Κορινθίων ἐμαντεύετο τῇ στρατιῇ .
ἤδη δὲ καὶ τόδε ἤκουσα , ὡς ὁ Δηίφονος ἐπιβατεύων τοῦ Εὐηνίου οὐνόματος ἐξελάμβανε ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα ἔργα , οὐκ ἐὼν Εὐηνίου παῖς .
τοῖσι δὲ Ἕλλησι ὡς ἐκαλλιέρησε , ἀνῆγον τὰς νέας ἐκ τῆς Δήλου πρὸς τὴν Σάμον .
ἐπεὶ δὲ ἐγένοντο τῆς Σαμίης πρὸς Καλαμίσοισι , οἳ μὲν αὐτοῦ ὁρμισάμενοι κατὰ τὸ Ἥραιον τὸ ταύτῃ παρεσκευάζοντο ἐς ναυμαχίην , οἳ δὲ Πέρσαι πυθόμενοι σφέας προσπλέειν ἀνῆγον καὶ αὐτοὶ πρὸς τὴν ἤπειρον τὰς νέας τὰς ἄλλας , τὰς δὲ Φοινίκων ἀπῆκαν ἀποπλέειν .
βουλευομένοισι γάρ σφι ἐδόκεε ναυμαχίην μὴ ποιέεσθαι ·
οὐ γὰρ ὦν ἐδόκεον ὅμοιοι εἶναι .
ἐς δὲ τὴν ἤπειρον ἀπέπλεον , ὅκως ἔωσι ὑπὸ τὸν πεζὸν στρατὸν τὸν σφέτερον ἐόντα ἐν τῇ Μυκάλῃ , ὃς κελεύσαντος Ξέρξεω καταλελειμμένος τοῦ ἄλλου στρατοῦ Ἰωνίην ἐφύλασσε ·
τοῦ πλῆθος μὲν ἦν ἓξ μυριάδες , ἐστρατήγεε δὲ αὐτοῦ Τιγράνης κάλλεϊ καὶ μεγάθεϊ ὑπερφέρων Περσέων .
ὑπὸ τοῦτον μὲν δὴ τὸν στρατὸν ἐβουλεύσαντο καταφυγόντες οἱ τοῦ ναυτικοῦ στρατηγοὶ ἀνειρύσαι τὰς νέας καὶ περιβαλέσθαι ἕρκος ἔρυμά τε τῶν νεῶν καὶ σφέων αὐτῶν κρησφύγετον .
ταῦτα βουλευσάμενοι ἀνήγοντο .
ἀπικόμενοι δὲ παρὰ τὸ τῶν Ποτνιέων ἱρὸν τῆς Μυκάλης ἐς Γαίσωνά τε καὶ Σκολοπόεντα , τῇ Δήμητρος Ἐλευσινίης ἱρόν , τὸ Φίλιστος ὁ Πασικλέος ἱδρύσατο Νείλεῳ τῷ Κόδρου ἐπισπόμενος ἐπὶ Μιλήτου κτιστύν , ἐνθαῦτα τὰς τε νέας ἀνείρυσαν καὶ περιεβάλοντο ἕρκος καὶ λίθων καὶ ξύλων , δένδρεα ἐκκόψαντες ἥμερα , καὶ σκόλοπας περὶ τὸ ἕρκος κατέπηξαν , καὶ παρεσκευάδατο ὡς πολιορκησόμενοι καὶ ὡς νικήσοντες , ἐπ ἀμφότερα ἐπιλεγόμενοι γὰρ παρεσκευάζοντο , οἱ δὲ Ἕλληνες ὡς ἐπύθοντο οἰχωκότας τοὺς βαρβάρους ἐς τὴν ἤπειρον , ἤχθοντο ὡς ἐκπεφευγότων ἀπορίῃ τε εἴχοντο ὅ τι ποιέωσι , εἴ τε ἀπαλλάσσωνται ὀπίσω εἴ τε καταπλέωσι ἐπ Ἑλλησπόντου .
τέλος δὲ ἔδοξε τούτων μὲν μηδέτερα ποιέειν , ἐπιπλέειν δὲ ἐπὶ τὴν ἤπειρον .
παρασκευασάμενοι ὦν ἐς ναυμαχίην καὶ ἀποβάθρας καὶ ἄλλα ὅσων ἔδεε , ἔπλεον ἐπὶ τῆς Μυκάλης .
ἐπεὶ δὲ ἀγχοῦ τε ἐγίνοντο τοῦ στρατοπέδου καὶ οὐδεὶς ἐφαίνετό σφι ἐπαναγόμενος , ἀλλ ὥρων νέας ἀνελκυσμένας ἔσω τοῦ τείχεος , πολλὸν δὲ πεζὸν παρακεκριμένον παρὰ τὸν αἰγιαλόν , ἐνθαῦτα πρῶτον μὲν ἐν τῇ νηὶ παραπλέων , ἐγχρίμψας τῷ αἰγιαλῷ τὰ μάλιστα , Λευτυχίδης ὑπὸ κήρυκος προηγόρευε τοῖσι Ἴωσι λέγων ἄνδρες Ἴωνες , οἳ ὑμέων τυγχάνουσι ἐπακούοντες , μάθετε τὰ λέγω ·
πάντως γὰρ οὐδὲν συνήσουσι Πέρσαι τῶν ἐγὼ ὑμῖν ἐντέλλομαι .
ἐπεὰν συμμίσγωμεν , μεμνῆσθαι τινὰ χρὴ ἐλευθερίης μὲν πάντων πρῶτον , μετὰ δὲ τοῦ συνθήματος Ἥβης .
καὶ τάδε ἴστω καὶ ὁ μὴ ἀκούσας ὑμέων πρὸς τοῦ ἀκούσαντος .
ὡυτὸς δὲ οὗτος ἐὼν τυγχάνει νόος τοῦ πρήγματος καὶ ὁ Θεμιστοκλέος ὁ ἐπ Ἀρτεμισίῳ ·
ἢ γὰρ δὴ λαθόντα τὰ ῥήματα τοὺς βαρβάρους ἔμελλε τοὺς Ἴωνας πείσειν , ἢ ἔπειτα ἀνενειχθέντα ἐς τοὺς βαρβάρους ποιήσειν ἀπίστους τοῖσι Ἕλλησι .
λευτυχίδεω δὲ ταῦτα ὑποθεμένου δεύτερα δὴ τάδε ἐποίευν οἱ Ἕλληνες ·
προσσχόντες τὰς νέας ἀπέβησαν ἐς τὸν αἰγιαλόν .
καὶ οὗτοι μὲν ἐτάσσοντο , οἱ δὲ Πέρσαι ὡς εἶδον τοὺς Ἕλληνας παρασκευαζομένους ἐς μάχην καὶ τοῖσι Ἴωσι παραινέσαντας , τοῦτο μὲν ὑπονοήσαντες τοὺς Σαμίους τὰ Ἑλλήνων φρονέειν ἀπαιρέονται τὰ ὅπλα .
οἱ γὰρ ὦν Σάμιοι ἀπικομένων Ἀθηναίων αἰχμαλώτων ἐν τῇσι νηυσὶ τῶν βαρβάρων , τοὺς ἔλαβον ἀνὰ τὴν Ἀττικὴν λελειμμένους οἱ Ξέρξεω , τούτους λυσάμενοι πάντας ἀποπέμπουσι ἐποδιάσαντες ἐς Ἀθήνας ·
τῶν εἵνεκεν οὐκ ἥκιστα ὑποψίην εἶχον , πεντακοσίας κεφαλὰς τῶν Ξέρξεω πολεμίων λυσάμενοι .
τοῦτο δὲ τὰς διόδους τὰς ἐς τὰς κορυφὰς τῆς Μυκάλης φερούσας προστάσσουσι τοῖσι Μιλησίοισι φυλάσσειν ὡς ἐπισταμένοισι δῆθεν μάλιστα τὴν χώρην .
ἐποίευν δὲ τοῦτο τοῦδε εἵνεκεν , ἵνα ἐκτὸς τοῦ στρατοπέδου ἔωσι .
τούτους μὲν Ἰώνων , τοῖσι καὶ κατεδόκεον νεοχμὸν ἄν τι ποιέειν δυνάμιος ἐπιλαβομένοισι , τρόποισι τοιούτοισι προεφυλάσσοντο οἱ Πέρσαι , αὐτοὶ δὲ συνεφόρησαν τὰ γέρρα ἕρκος εἶναι σφίσι .
ὡς δὲ ἄρα παρεσκευάδατο τοῖσι Ἕλλησι , προσήισαν πρὸς τοὺς βαρβάρους ·
ἰοῦσι δέ σφι φήμη τε ἐσέπτατο ἐς τὸ στρατόπεδον πᾶν καὶ κηρυκήιον ἐφάνη ἐπὶ τῆς κυματωγῆς κείμενον ·
ἡ δὲ φήμη διῆλθέ σφι ὧδε , ὡς οἱ Ἕλληνες τὴν Μαρδονίου στρατιὴν νικῷεν ἐν Βοιωτοῖσι μαχόμενοι .
δῆλα δὴ πολλοῖσι τεκμηρίοισι ἐστὶ τὰ θεῖα τῶν πρηγμάτων , εἰ καὶ τότε , τῆς αὐτῆς ἡμέρης συμπιπτούσης τοῦ τε ἐν Πλαταιῇσι καὶ τοῦ ἐν Μυκάλῃ μέλλοντος ἔσεσθαι τρώματος , φήμη τοῖσι Ἕλλησι τοῖσι ταύτῃ ἐσαπίκετο , ὥστε θαρσῆσαί τε τὴν στρατιὴν πολλῷ μᾶλλον καὶ ἐθέλειν προθυμότερον κινδυνεύειν .
καὶ τόδε ἕτερον συνέπεσε γενόμενον , Δήμητρος τεμένεα Ἐλευσινίης παρὰ ἀμφοτέρας τὰς συμβολὰς εἶναι ·
καὶ γὰρ δὴ ἐν τῇ Πλαταιίδι παρ αὐτὸ τὸ Δημήτριον ἐγίνετο , ὡς καὶ πρότερόν μοι εἴρηται , ἡ μάχη , καὶ ἐν Μυκάλῃ ἔμελλε ὡσαύτως ἔσεσθαι .
γεγονέναι δὲ νίκην τῶν μετὰ Παυσανίεω Ἑλλήνων ὀρθῶς σφι ἡ φήμη συνέβαινε ἐλθοῦσα ·
τὸ μὲν γὰρ ἐν Πλαταιῇσι πρωὶ ἔτι τῆς ἡμέρης ἐγίνετο , τὸ δὲ ἐν Μυκάλῃ περὶ δείλην 0 ·
ὅτι δὲ τῆς αὐτῆς ἡμέρης συνέβαινε γίνεσθαι μηνός τε τοῦ αὐτοῦ , χρόνῳ οὐ πολλῷ σφι ὕστερον δῆλα ἀναμανθάνουσι ἐγίνετο .
ἦν δὲ ἀρρωδίη σφι , πρὶν τὴν φήμην ἐσαπικέσθαι , οὔτι περὶ σφέων αὐτῶν οὕτω ὡς τῶν Ἑλλήνων , μὴ περὶ Μαρδονίῳ πταίσῃ ἡ Ἑλλάς 0 .
ὡς μέντοι ἡ κληδὼν αὕτη σφι ἐσέπτατο , μᾶλλόν , τι καὶ ταχύτερον τὴν πρόσοδον ἐποιεῦντο .
οἱ μὲν δὴ Ἕλληνες καὶ οἱ βάρβαροι ἔσπευδον ἐς τὴν μάχην , ὥς σφι καί αἱ νῆσοι καὶ ὁ Ἑλλήσποντος ἄεθλα προέκειτο .
τοῖσι μέν νυν Ἀθηναίοισι καὶ τοῖσι προσεχέσι τούτοισι τεταγμένοισι , μέχρι κου τῶν ἡμισέων , ἡ ὁδὸς ἐγίνετο κατ αἰγιαλόν τε καὶ ἄπεδον χῶρον , τοῖσι δὲ Λακεδαιμονίοισι καὶ τοῖσι ἐπεξῆς τούτοισι τεταγμένοισι κατά τε χαράδραν καὶ ὄρεα 0 .
ἐν ᾧ δὲ οἱ Λακεδαιμόνιοι περιήισαν , οὗτοι οἱ ἐπὶ τῷ ἑτέρῳ κέρεϊ ἔτι καὶ δὴ ἐμάχοντο .
ἕως μέν νυν τοῖσι Πέρσῃσι ὀρθὰ ἦν τὰ γέρρα , ἠμύνοντό τε καὶ οὐδὲν ἔλασσον εἶχον τῇ μάχῃ ·
ἐπεὶ δὲ τῶν Ἀθηναίων καὶ τῶν προσεχέων ὁ στρατός , ὅκως ἑωυτῶν γένηται τὸ ἔργον καὶ μὴ Λακεδαιμονίων , παρακελευσάμενοι ἔργου εἴχοντο προθυμότερον , ἐνθεῦτεν ἤδη ἑτεροιοῦτο τὸ πρῆγμα 0 .
διωσάμενοι γὰρ τὰ γέρρα οὗτοι φερόμενοι ἐσέπεσον ἁλέες ἐς τοὺς Πέρσας , οἳ δὲ δεξάμενοι καὶ χρόνον συχνὸν ἀμυνόμενοι τέλος ἔφευγον ἐς τὸ τεῖχος .
ἀθηναῖοι δὲ καὶ Κορίνθιοι καὶ Σικυώνιοι καὶ Τροιζήνιοι  οὕτω γὰρ ἦσαν ἐπεξῆς τεταγμένοι  συνεπισπόμενοι συνεσέπιπτον ἐς τὸ τεῖχος .
ὡς δὲ καὶ τὸ τεῖχος ἀραίρητο , οὔ τ ἔτι πρὸς ἀλκὴν ἐτράποντο οἱ βάρβαροι πρὸς φυγήν τε ὁρμέατο οἱ ἄλλοι πλὴν Περσέων ·
οὗτοι δὲ κατ ὀλίγους γινόμενοι ἐμάχοντο τοῖσι αἰεὶ ἐς τὸ τεῖχος ἐσπίπτουσι Ἑλλήνων .
καὶ τῶν στρατηγῶν τῶν Περσικῶν δύο μὲν ἀποφεύγουσι , δύο δὲ τελευτῶσι ·
ἀρταΰντης μὲν καὶ Ἰθαμίτρης τοῦ ναυτικοῦ στρατηγέοντες ἀποφεύγουσι , Μαρδόντης δὲ καὶ ὁ τοῦ πεζοῦ στρατηγὸς Τιγράνης μαχόμενοι τελευτῶσι .
ἔτι δὲ μαχομένων τῶν Περσέων ἀπίκοντο Λακεδαιμόνιοι καὶ οἱ μετ αὐτῶν , καὶ τὰ λοιπὰ συνδιεχείριζον .
ἔπεσον δὲ καὶ αὐτῶν τῶν Ἑλλήνων συχνοὶ ἐνθαῦτα ἄλλοι τε καὶ Σικυώνιοι καὶ στρατηγὸς Περίλεως ·
τῶν τε Σαμίων οἱ στρατευόμενοι ἐόντες τε ἐν τῷ στρατοπέδῳ τῷ Μηδικῷ καὶ ἀπαραιρημένοι τὰ ὅπλα , ὡς εἶδον αὐτίκα κατ ἀρχὰς γινομένην ἑτεραλκέα τὴν μάχην , ἔρδον ὅσον ἐδυνέατο προσωφελέειν ἐθέλοντες τοῖσι Ἕλλησι .
σαμίους δὲ ἰδόντες οἱ ἄλλοι Ἴωνες ἄρξαντας οὕτω δὴ καὶ αὐτοὶ ἀποστάντες ἀπὸ Περσέων ἐπέθεντο τοῖσι βαρβάροισι .
μιλησίοισι δὲ προσετέτακτο μὲν ἐκ τῶν Περσέων τὰς διόδους τηρέειν σωτηρίης εἵνεκά σφι , ὡς ἢν ἄρα σφέας καταλαμβάνῃ οἷά περ κατέλαβε , ἔχοντες ἡγεμόνας σώζωνται ἐς τὰς κορυφὰς τῆς Μυκάλης .
ἐτάχθησαν μέν νυν ἐπὶ τοῦτο τὸ πρῆγμα οἱ Μιλήσιοι τούτου τε εἵνεκεν καὶ ἵνα μὴ παρεόντες ἐν τῷ στρατοπέδῳ τι νεοχμὸν ποιέοιεν ·
οἳ δὲ πᾶν τ οὐναντίον τοῦ προστεταγμένου ἐποίεον , ἄλλας τε κατηγεόμενοί σφι ὁδοὺς φεύγουσι , αἳ δὴ ἔφερον ἐς τοὺς πολεμίους , καὶ τέλος αὐτοί σφι ἐγίνοντο κτείνοντες πολεμιώτατοι .
οὕτω δὴ τὸ δεύτερον Ἰωνίη ἀπὸ Περσέων ἀπέστη .
ἐν δὲ ταύτῃ τῇ μάχῃ Ἑλλήνων ἠρίστευσαν Ἀθηναῖοι καὶ Ἀθηναίων Ἑρμόλυκος ὁ Εὐθοίνου , ἀνὴρ παγκράτιον ἐπασκήσας .
τοῦτον δὲ τὸν Ἑρμόλυκον κατέλαβε ὕστερον τούτων , πολέμου ἐόντος Ἀθηναίοισί τε καὶ Καρυστίοισι , ἐν Κύρνῳ τῆς Καρυστίης χώρης ἀποθανόντα ἐν μάχῃ κεῖσθαι ἐπὶ Γεραιστῷ .
μετὰ δὲ Ἀθηναίους Κορίνθιοι καὶ Τροιζήνιοι καὶ Σικυώνιοι ἠρίστευσαν .
ἐπείτε δὲ κατεργάσαντο οἱ Ἕλληνες τοὺς πολλοὺς τοὺς μὲν μαχομένους τοὺς δὲ καὶ φεύγοντας τῶν βαρβάρων , τὰς νέας ἐνέπρησαν καὶ τὸ τεῖχος ἅπαν , τὴν ληίην προεξαγαγόντες ἐς τὸν αἰγιαλόν , καὶ θησαυρούς τινας χρημάτων εὗρον ·
ἐμπρήσαντες δὲ τὸ τεῖχος καὶ τὰς νέας ἀπέπλεον .
ἀπικόμενοι δὲ ἐς Σάμον οἱ Ἕλληνες ἐβουλεύοντο περὶ ἀναστάσιος τῆς Ἰωνίης , καὶ ὅκῃ χρεὸν εἴη τῆς Ἑλλάδος κατοικίσαι τῆς αὐτοὶ ἐγκρατέες ἦσαν , τὴν δὲ Ἰωνίην ἀπεῖναι τοῖσι βαρβάροισι ·
ἀδύνατον γὰρ ἐφαίνετό σφι εἶναι ἑωυτούς τε Ἰώνων προκατῆσθαι φρουρέοντας τὸν πάντα χρόνον , καὶ ἑωυτῶν μὴ προκατημένων Ἴωνας οὐδεμίαν ἐλπίδα εἶχον χαίροντας πρὸς τῶν Περσέων ἀπαλλάξειν .
πρὸς ταῦτα Πελοποννησίων μὲν τοῖσι ἐν τέλεϊ ἐοῦσι ἐδόκεε τῶν μηδισάντων ἐθνέων τῶν Ἑλληνικῶν τὰ ἐμπολαῖα ἐξαναστήσαντας δοῦναι τὴν χώρην Ἴωσι ἐνοικῆσαι , Ἀθηναίοισι δὲ οὐκ ἐδόκεε ἀρχὴν Ἰωνίην γενέσθαι ἀνάστατον οὐ δὲ Πελοποννησίοισι περὶ τῶν σφετερέων ἀποικιέων βουλεύειν ·
ἀντιτεινόντων δὲ τούτων προθύμως , εἶξαν οἱ Πελοποννήσιοι .
καὶ οὕτω δὴ Σαμίους τε καὶ Χίους καὶ Λεσβίους καὶ τοὺς ἄλλους νησιώτας , οἳ ἔτυχον συστρατευόμενοι τοῖσι Ἕλλησι , ἐς τὸ συμμαχικὸν ἐποιήσαντο , πίστι τε καταλαβόντες καὶ ὁρκίοισι ἐμμενέειν τε καὶ μὴ ἀποστήσεσθαι .
τούτους δὲ καταλαβόντες ὁρκίοισι ἔπλεον τὰς γεφύρας λύσοντες ·
ἔτι γὰρ ἐδόκεον ἐντεταμένας εὑρήσειν .
οὗτοι μὲν δὴ ἐπ Ἑλλησπόντου ἔπλεον .
τῶν δὲ ἀποφυγόντων βαρβάρων ἐς τὰ ἄκρα τῆς Μυκάλης κατειληθέντων , ἐόντων οὐ πολλῶν , ἐγίνετο κομιδὴ ἐς Σάρδις .
πορευομένων δὲ κατ ὁδὸν Μασίστης ὁ Δαρείου παρατυχὼν τῷ πάθεϊ τῷ γεγονότι τὸν στρατηγὸν Ἀρταΰντην ἔλεγε πολλά τε καὶ κακά , ἄλλα τε καὶ γυναικὸς κακίω φὰς αὐτὸν εἶναι τοιαῦτα στρατηγήσαντα , καὶ ἄξιον εἶναι παντὸς κακοῦ τὸν βασιλέος οἶκον κακώσαντα .
παρὰ δὲ τοῖσι Πέρσῃσι γυναικὸς κακίω ἀκοῦσαι δέννος μέγιστος ἐστι .
ὁ δὲ ἐπεὶ πολλὰ ἤκουσε , δεινὰ ποιεύμενος σπᾶται ἐπὶ τὸν Μασίστην τὸν ἀκινάκην , ἀποκτεῖναι θέλων .
καί μιν ἐπιθέοντα φρασθεὶς Ξειναγόρης ὁ Πρηξίλεω ἀνὴρ Ἁλικαρνησσεὺς ὄπισθε ἑστεὼς αὐτοῦ Ἀρταΰντεω ἁρπάζει μέσον καὶ ἐξαείρας παίει ἐς τὴν γῆν ·
καὶ ἐν τούτῳ οἱ δορυφόροι οἱ Μασίστεω προέστησαν .
ὁ δὲ Ξειναγόρης ταῦτα ἐργάσατο χάριτα αὐτῷ τε Μασίστῃ τιθέμενος καὶ Ξέρξῃ .
ἐκσώζων τὸν ἀδελφεὸν τὸν ἐκείνου 0 ·
καὶ διὰ τοῦτο τὸ ἔργον Ξειναγόρης Κιλικίης πάσης ἦρξε δόντος βασιλέος .
τῶν δὲ κατ ὁδὸν πορευομένων οὐδὲν ἐπὶ πλέον τούτων ἐγένετο , ἀλλ ἀπικνέονται ἐς Σάρδις .
ἐν δὲ τῇσι Σάρδισι ἐτύγχανε ἐὼν βασιλεὺς ἐξ ἐκείνου τοῦ χρόνου , ἐπείτε ἐξ Ἀθηνέων προσπταίσας τῇ ναυμαχίῃ φυγὼν ἀπίκετο .
τότε δὴ ἐν τῇσι Σάρδισι ἐὼν ἄρα ἤρα τῆς Μασίστεω γυναικός , ἐούσης καὶ ταύτης ἐνθαῦτα .
ὡς δέ οἱ προσπέμποντι οὐκ ἐδύνατο κατεργασθῆναι , οὐ δὲ βίην προσεφέρετο προμηθεόμενος τὸν ἀδελφεὸν Μασίστην ·
τ ὠυτὸ δὲ τοῦτο εἶχε καὶ τὴν γυναῖκα ·
εὖ γὰρ ἐπίστατο βίης οὐ τευξομένη ·
ἐνθαῦτα δὴ Ξέρξης ἐργόμενος τῶν ἄλλων πρήσσει τὸν γάμον τοῦτον τῷ παιδὶ τῷ ἑωυτοῦ Δαρείῳ , θυγατέρα τῆς γυναικὸς ταύτης καὶ Μασίστεω , δοκέων αὐτὴν μᾶλλον λάμψεσθαι ἢν ταῦτα ποιήσῃ .
ἁρμόσας δὲ καὶ τὰ νομιζόμενα ποιήσας ἀπήλαυνε ἐς Σοῦσα ·
ἐπεὶ δὲ ἐκεῖ τε ἀπίκετο καὶ ἠγάγετο ἐς ἑωυτοῦ Δαρείῳ τὴν γυναῖκα , οὕτω δὴ τῆς Μασίστεω μὲν γυναικὸς ἐπέπαυτο , ὁ δὲ διαμειψάμενος ἤρα τε καὶ ἐτύγχανε τῆς Δαρείου μὲν γυναικὸς Μασίστεω δὲ θυγατρός ·
οὔνομα δὲ τῇ γυναικὶ ταύτῃ ἦν Ἀρταΰντη .
χρόνου δὲ προϊόντος ἀνάπυστα γίνεται τρόπῳ τοιῷδε .
ἐξυφήνασα Ἄμηστρις ἡ Ξέρξεω γυνὴ φᾶρος μέγα τε καὶ ποικίλον καὶ θέης ἄξιον διδοῖ Ξέρξῃ .
ὁ δὲ ἡσθεὶς περιβάλλεταί τε καὶ ἔρχεται παρὰ τὴν Ἀρταΰντην ·