Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
„ ἐὰν γένηται ὑμῶν προφήτης κυρίου , ἐν ὁράματι αὐτῷ γνωσθήσομαι , Μωυσῇ δὲ ἐν εἴδει , καὶ οὐ δι αἰνιγμάτων “  Num 0 .
8  , καὶ πάλιν „ οὐκ ἀνέστη ἔτι προφήτης ὡς Μωυσῆς , ὃν ἔγνω κύριος αὐτὸν πρόσωπον πρὸς πρόσωπον “  Deut 0 .
παγκάλως οὖν τὸν ἐνθουσιῶντα μηνύει φάσκων „ περὶ ἡλίου δυσμὰς ἔκστασις ἐπέπεσεν “  Gen .
15 , 12  , ἥλιον διὰ συμβόλου τὸν ἡμέτερον καλῶν νοῦν 0 ·
ὅπερ γὰρ ἐν ἡμῖν λογισμός , τοῦτο ἐν κόσμῳ ἥλιος , ἐπειδὴ φωσφορεῖ ἑκάτερος , ὁ μὲν τῷ παντὶ φέγγος αἰσθητὸν ἐκπέμπων , ὁ δὲ ἡμῖν αὐτοῖς τὰς νοητὰς διὰ τῶν καταλήψεων αὐγάς 0 1 2 .
ἕως μὲν οὖν ἔτι περιλάμπει καὶ περιπολεῖ ἡμῶν ὁ νοῦς μεσημβρινὸν οἷα φέγγος εἰς πᾶσαν τὴν ψυχὴν ἀναχέων , ἐν ἑαυτοῖς ὄντες οὐ κατεχόμεθα ·
ἐπειδὰν δὲ πρὸς δυσμὰς γένηται , κατὰ τὸ εἰκὸς ἔκστασις καὶ ἡ ἔνθεος ἐπιπίπτει κατοκωχή τε καὶ μανία .
ὅταν μὲν γὰρ φῶς τὸ θεῖον ἐπιλάμψῃ , δύεται τὸ ἀνθρώπινον , ὅταν δ ἐκεῖνο δύηται , τοῦτ ἀνίσχει καὶ ἀνατέλλει .
τῷ δὲ προφητικῷ γένει φιλεῖ τοῦτο συμβαίνειν ·
ἐξοικίζεται μὲν γὰρ ἐν ἡμῖν ὁ νοῦς κατὰ τὴν τοῦ θείου πνεύματος ἄφιξιν , κατὰ δὲ τὴν μετανάστασιν αὐτοῦ πάλιν εἰσοικίζεται ·
θέμις γὰρ οὐκ ἔστι θνητὸν ἀθανάτῳ συνοικῆσαι .
διὰ τοῦτο ἡ δύσις τοῦ λογισμοῦ καὶ τὸ περὶ αὐτὸν σκότος ἔκστασιν καὶ θεοφόρητον μανίαν ἐγέννησε .
τὸ δὲ ἀκόλουθον προσυφαίνει τῇ γραφῇ φάσκων „ ἐρρέθη πρὸς Ἀβραάμ “  Gen .
ὄντως γὰρ ὁ προφήτης , καὶ ὁπότε λέγειν δοκεῖ , πρὸς ἀλήθειαν ἡσυχάζει , καταχρῆται δὲ ἕτερος αὐτοῦ τοῖς φωνητηρίοις ὀργάνοις , στόματι καὶ γλώττῃ , πρὸς μήνυσιν ὧν ἂν θέλῃ ·
τέχνῃ δὲ ἀοράτῳ καὶ παμμούσῳ ταῦτα κρούων εὔηχα καὶ παναρμόνια καὶ γέμοντα συμφωνίας τῆς πάσης ἀποτελεῖ .
τίνα δ ἐστὶν ἃ ἐρρέθη προθεσπισθέντα , καλὸν ἀκοῦσαι ·
πρῶτον μέν , ὅτι τῷ φιλαρέτῳ κατοικεῖν οὐ δίδωσιν ὁ θεὸς ὡς ἐν οἰκείᾳ γῇ τῷ σώματι , ἀλλὰ παροικεῖν ὡς ἐν ἀλλοδαπῇ μόνον ἐπιτρέπει χώρᾳ 0 1 .
„ γινώσκων “ γάρ φησι „ γνώσῃ , ὅτι πάροικον ἔσται τὸ σπέρμα σου ἐν γῇ οὐκ ἰδίᾳ “  Gen .
παντὸς δὲ φαύλου συγγενὲς τὸ σώματος χωρίον , ἐν ᾧ μελετᾷ κατοικεῖν , οὐ παροικεῖν 0 .
ἓν μὲν δὴ παίδευμα τοῦτο 0 ·
ἕτερον δέ , ὅτι τὰ δουλείαν καὶ κάκωσιν καὶ δεινήν , ὡς αὐτὸς ἔφη , ταπείνωσιν ἐπάγοντα τῇ ψυχῇ τὰ κατὰ γῆν ἐστιν οἰκίδια 0 ·
νόθα γὰρ καὶ ξένα διανοίας τὰ σώματος ὡς ἀληθῶς πάθη , σαρκὸς ἐκπεφυκότα , ᾗ προσερρίζωται 0 .
τετρακόσια δὲ ἔτη γίνεται ἡ δουλεία  Gen .
15 , 13  κατὰ τὰς τῶν τεττάρων παθῶν δυνάμεις 0 .
ἀρχούσης μὲν γὰρ ἡδονῆς μετεωρίζεται καὶ φυσᾶται τὸ φρόνημα , χαύνῳ κουφότητι ἐξαιρόμενον ·
ὅταν δὲ ἐπιθυμία κρατήσῃ , ἔρως ἐγγίνεται τῶν ἀπόντων καὶ τὴν ψυχὴν ὥσπερ ἀπ ἀγχόνης ἐλπίδος ἀτελοῦς ἐκρέμασε 0 ·
διψῇ μὲν γὰρ ἀεί , πιεῖν δὲ ἀδυνατεῖ ταντάλειον τιμωρίαν ὑπομένουσα .
κατὰ δὲ τὴν τῆς λύπης δυναστείαν συνάγεται καὶ συστέλλεται φυλλορροούντων καὶ ἀφαυαινομένων τρόπον δένδρων ·
τὸ γὰρ εὐθαλὲς αὐτῆς καὶ πῖον ἰσχναίνεται .
φόβου γε μὴν τυραννήσαντος οὐδεὶς ἔτι μένειν ἀξιοῖ , δρασμῷ δὲ καὶ φυγῇ χρῆται , μόνως ἂν οὕτως σωθήσεσθαι προσδοκῶν ·
ἐπιθυμία μὲν γὰρ ὁλκὸν ἔχουσα δύναμιν , κ ἂν φεύγῃ τὸ ποθούμενον , διώκειν ἀναγκάζει , φόβος δ ἔμπαλιν ἀλλοτριότητα ἐμποιῶν διοικίζει καὶ μακρὰν τοῦ φαινομένου διίστησιν .
αἱ δὲ τῶν λεχθέντων ἡγεμονίαι παθῶν βαρεῖαν τοῖς ἀρχομένοις ἐπάγουσι δουλείαν , ἄχρις ἂν ὁ βραβευτὴς καὶ δικαστὴς θεὸς διακρίνῃ τὸ κακούμενον ἀπὸ τοῦ κακοῦντος καὶ τὸ μὲν εἰς ἐλευθερίαν ἐξέληται παντελῆ , τῷ δὲ τ ἀπίχειρα ὧν ἐξήμαρτεν ἀποδῷ .
„ τὸ δὲ ἔθνος ᾧ ἂν δουλεύσωσι κρινῶ ἐγώ ·
μετὰ δὲ ταῦτα ἐξελεύσονται ὧδε μετὰ ἀποσκευῆς πολλῆς “  Gen .
ἀνάγκη γὰρ θνητὸν ὄντα τῷ τῶν παθῶν ἔθνει πιεσθῆναι καὶ τὰς οἰκείους τῷ γενομένῳ κῆρας ἀναδέξασθαι , βούλημα δὲ θεοῦ τὰ σύμφυτα κακὰ τοῦ γένους ἡμῶν ἐπικουφίζειν 0 ·
ὥστε καὶ ἡμεῖς ἐν ἀρχῇ τὰ οἰκεῖα πεισόμεθα ὠμῶν γενόμενοι δεσποτῶν δοῦλοι , καὶ ὁ θεὸς τὸ οἰκεῖον ἐργάσεται ἑαυτῷ , ἄφεσιν καὶ ἐλευθερίαν ταῖς ἱκέτισιν αὐτοῦ ψυχαῖς προκηρύξας , οὐ μόνον λύσιν δεσμῶν καὶ ἔξοδον ἐκ τῆς περιπεφρουρημένης εἱρκτῆς παρασχόμενος , ἀλλὰ καὶ ἐφόδια δούς , ἅπερ ἀποσκευὴν ἐκάλεσε .
τί δὲ τοῦτ  ἐστίν ;
ἐπειδὰν ἄνωθεν ἀπ οὐρανοῦ καταβὰς ὁ νοῦς ἐνδεθῇ ταῖς σώματος ἀνάγκαις , εἶτα ὑπὸ μηδεμιᾶς δελεασθεὶς οἷα ἀνδρόγυνος ἢ γύνανδρος τὰ ἡδέα ἀσπάσηται κακά , μείνας δὲ ἐπὶ τῆς ἑαυτοῦ φύσεως ἀνὴρ ὄντως τραχηλίζειν μᾶλλον ἢ τραχηλίζεσθαι δύνηται , τοῖς τῆς ἐγκυκλίου μουσικῆς ἐντραφεὶς ἅπασιν , ἐξ ὧν θεωρίας λαβὼν ἵμερον ἐγκράτειαν καὶ καρτερίαν , ἐρρωμένας ἀρετάς , ἐκτήσατο , μετανιστάμενος καὶ κάθοδον τὴν εἰς τὴν πατρίδα εὑρισκόμενος πάντ ἐπάγεται τὰ παιδείας , ἅπερ ἀποσκευὴ καλεῖται .
τοσαῦτα καὶ περὶ τούτων εἰπὼν ἐπιλέγει ·
„ σὺ δὲ ἀπελεύσῃ πρὸς τοὺς πατέρας σου μετ εἰρήνης τραφεὶς ἐν γήρᾳ καλῷ “  Gen .
οὐκοῦν οἱ μὲν ἀτελεῖς καὶ πολεμούμεθα καὶ δουλεύομεν καὶ μόλις ἀπαλλαγὴν τῶν ἐπικρεμασθέντων φοβερῶν εὑρισκόμεθα , τὸ δὲ τέλειον γένος ἀδούλωτον , ἀπολέμητον , εἰρήνῃ καὶ ἐλευθερίᾳ βεβαιοτάτῃ ἐντρεφόμενον 0 .
δογματικῶς δὲ τὸν ἀστεῖον οὐκ ἀποθνῄσκοντα , ἀλλ ἀπερχόμενον εἰσήγαγεν , ἵν ἄσβεστον καὶ ἀθάνατον τὸ τῆς κεκαθαρμένης ἄκρως ψυχῆς ἀποφανῇ γένος , ἀποδημίᾳ τῇ ἐνθένδε πρὸς οὐρανὸν χρησόμενον , οὐ διαλύσει καὶ φθορᾷ , ἣν ἐπάγειν θάνατος δοκεῖ .
μετὰ δὲ τὸ „ ἀπελεύσῃ “ γέγραπται τὸ „ πρὸς τοὺς πατέρας σου “ ·
ποίους πατέρας , ἄξιον σκέψασθαι 0 .
τοὺς μὲν γὰρ ἐν τῇ Χαλδαίων χώρᾳ βεβιωκότας , οἷς μόνοις ἐχρήσατο συγγενέσιν , οὐκ ἂν λέγοι , διὰ τὸ χρησμῷ τῶν ἀφ  αἵματος ἁπάντων διῳκίσθαι .
„ εἶπε “ γάρ φησι „ κύριος τῷ Ἀβραάμ ·
ἄπελθε ἐκ τῆς γῆς σου καὶ ἐκ τῆς συγγενείας σου καὶ ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου εἰς τὴν γῆν ἥν σοι δείξω ·
καὶ ποιήσω σε εἰς ἔθνος μέγα “  Gen .
τὸν γὰρ ἀλλοτριωθέντα ἐπιφροσύνῃ θείᾳ πῶς ἦν τοῖς αὐτοῖς εὔλογον οἰκειοῦσθαι πάλιν ;
πῶς δὲ τὸν ἔθνους καὶ γένους ἑτέρου μέλλοντα ἡγεμόνα ἔσεσθαι προσκληροῦσθαι τῷ παλαιῷ 0 ;
οὐ γὰρ ἂν ἐχαρίζετο καινὸν τρόπον τινὰ καὶ νέον ἔθνος καὶ γένος αὐτῷ ὁ θεός , εἰ μὴ τοῦ ἀρχαίου κατὰ τὸ παντελὲς ἀπεσχοίνιζεν .
ἐθνάρχης γὰρ καὶ γενάρχης ὡς ἀληθῶς ἐστιν οὗτος , ἀφ οὗ καθάπερ ἀπὸ ῥίζης τὸ σκεπτικὸν καὶ θεωρητικὸν τῶν τῆς φύσεως πραγμάτων ἀνέβλαστεν ἔρνος , ὄνομα Ἰσραήλ 0 ·
ἐπεὶ καὶ „ τὰ παλαιὰ ἐκ προσώπου νέων ἐκφέρειν “ διείρηται  Lev .
ποῦ γὰρ ἀρχαιολογίας ἔτι καὶ παλαιῶν καὶ κατημαξευμένων ἐθῶν ὄφελος , οἷς ἐξαπιναίως οὐ προσδοκήσασιν ἀθρόα καὶ νέα ὤμβρησεν ἀγαθά 0 ;
πατέρας οὖν οὐχ ὧν μετανάστατος ἐγένετο ἡ ψυχὴ καλεῖ τοὺς ἐν τοῖς Χαλδαϊκοῖς κατορωρυγμένους μνήμασιν , ἀλλ ὡς μὲν ἔνιοί φασιν , ἥλιον καὶ σελήνην καὶ τοὺς ἄλλους ἀστέρας  τὴν γὰρ τῶν κατὰ γῆν ἁπάντων γένεσιν διὰ τούτων λόγος ἔχει συνίστασθαι  , ὡς δέ τινες νομίζουσι , τὰς ἀρχετύπους ἰδέας , τὰ νοητὰ καὶ ἀόρατα ἐκεῖνα τῶν αἰσθητῶν καὶ ὁρωμένων τούτων παραδείγματα , πρὸς ἃ τὴν τοῦ σοφοῦ διάνοιαν μετοικίζεσθαι 0 1 .
τινὲς δὲ πατέρας ὑπετόπασαν εἰρῆσθαι τὰς τέτταρας ἀρχάς τε καὶ δυνάμεις , ἐξ ὧν συνέστηκεν ὁ κόσμος , γῆν ὕδωρ ἀέρα καὶ πῦρ ·
εἰς γὰρ ταύτας ἕκαστον τῶν γενομένων φασὶν ἀναλύεσθαι δεόντως .
καθάπερ γὰρ ὀνόματα καὶ ῥήματα καὶ τὰ λόγου μέρη πάντα συνέστηκε μὲν ἐκ τῶν τῆς γραμματικῆς στοιχείων , ἀναλύεται δὲ πάλιν εἰς ἔσχατα ἐκεῖνα , τὸν αὐτὸν τρόπον ἕκαστος ἡμῶν συγκριθεὶς ἐκ τῶν τεττάρων καὶ δανεισάμενος ἀφ ἑκάστης οὐσίας μικρὰ μόρια , καθ ὡρισμένας περιόδους καιρῶν ἐκτίνει τὸ δάνειον , εἰ μέν τι ξηρὸν εἴη , ἀποδιδοὺς γῇ , εἰ δέ τι ὑγρόν , ὕδατι , εἰ δὲ ψυχρόν , ἀέρι , εἰ δ ἔνθερμον , πυρί 0 1 2 .
τὰ μὲν σωματικὰ ταῦτα , τὸ δὲ νοερὸν καὶ οὐράνιον τῆς ψυχῆς γένος πρὸς αἰθέρα τὸν καθαρώτατον ὡς πατέρα ἀφίξεται 0 .
πέμπτη γάρ , ὡς ὁ τῶν ἀρχαίων λόγος , ἔστω τις οὐσία κυκλοφορητική , τῶν τεττάρων κατὰ τὸ κρεῖττον διαφέρουσα , ἐξ ἧς οἵ τε ἀστέρες καὶ ὁ σύμπας οὐρανὸς ἔδοξε γεγενῆσθαι , ἧς κατ ἀκόλουθον θετέον καὶ τὴν ἀνθρωπίνην ψυχὴν ἀπόσπασμα 0 .
τὸ δὲ „ μετ  εἰρήνης τραφεὶς “ οὐκ ἀπὸ σκοποῦ προσδιώρισται , ἀλλ ὅτι σχεδὸν τὸ πλεῖστον ἀνθρώπων γένος ἐπὶ πολέμῳ καὶ τοῖς ἐκ πολέμου κακοῖς πᾶσι τρέφεται .
πόλεμος δ ὁ μὲν ἀπὸ τῶν ἐκτός ἐστιν , ὃν ἀδοξία καὶ πενία καὶ δυσγένεια καὶ τὰ ὁμοιότροπα ἐπάγουσιν , ὁ δ ἀπὸ τῶν ἐμφυλίων , κατὰ μὲν τὸ σῶμα ἀσθένειαι , λῶβαι , πηρώσεις παντελεῖς καὶ κηρῶν σωρὸς ἄλλων ἀμυθήτων , κατὰ δὲ τὴν ψυχὴν πάθη , νοσήματα , ἀρρωστήματα , δι ἀφροσύνης καὶ ἀδικίας καὶ τῶν ὁμοτυράννων χαλεπαὶ καὶ βαρύταται ἐπαναστάσεις καὶ ἀκαθαίρετοι δυναστεῖαι 0 1 2 .
„ μετ  εἰρήνης οὖν τραφεὶς “ γαληνὸν καὶ εὔδιον κτησάμενος βίον , εὐδαίμον ὡς ἀληθῶς καὶ μακάριον .
πότε οὖν τοῦτο συμβήσεται ;
ὅταν εὐοδῇ μὲν τὰ ἐκτὸς πρὸς εὐπορίαν καὶ εὐδοξίαν , εὐοδῇ δὲ τὰ σώματος πρὸς ὑγίειάν τε καὶ ἰσχύν , εὐοδῇ δὲ τὰ ψυχῆς πρὸς ἀπόλαυσιν ἀρετῶν 0 .
χρῄζει γὰρ ἕκαστον οἰκείων δορυφόρων ·
δορυφορεῖται δὲ σῶμα μὲν εὐδοξίᾳ καὶ περιουσίᾳ καὶ ἀφθονίᾳ πλούτου , ψυχὴ δὲ τῷ τοῦ σώματος ὁλοκλήρῳ καὶ κατὰ πάντα ὑγιεινῷ , ὁ δὲ νοῦς ὑπὸ τῶν ἐν ταῖς ἐπιστήμαις θεωρημάτων 0 1 2 ·
ἐπεὶ ὅτι γε εἰρήνης οὐχ ἣν αἱ πόλεις ἄγουσι μέμνηται , σαφές ἐστι τοῖς ἐντυγχάνουσι ταῖς ἱεραῖς γραφαῖς ·
μεγάλους γὰρ καὶ βαρεῖς πολέμους Ἀβραὰμ ἀνεδέξατο , οὓς καθῃρηκὼς φαίνεται .
καὶ ἡ τῆς πατρῴας μέντοι γῆς ἀπόλειψις μετανισταμένῳ καὶ πάλιν οἰκῆσαι μὴ δυναμένῳ , φορουμένῳ δὲ ὧδε κ ἀκεῖσε καὶ ἐρήμους καὶ ἀτριβεῖς ὁδοὺς ἀλωμένῳ τῷ μὴ θεοπροπίοις καί τισι θεσφάτοις πεπιστευκότι βαρὺς ἦν πόλεμος .
ἀλλ ἔδει γὰρ καὶ τρίτον τι τῶν φοβερῶν προσεπιδαψιλεύσασθαι , λιμόν , μεταναστάσεως καὶ πολέμου κακὸν χεῖρον .
ποίαν οὖν εἰρήνην ἤγαγεν ;
τὸ γάρ , οἶμαι , μετανίστασθαι καὶ ἀνίδρυτον εἶναι καὶ βασιλέων ἀμάχοις ἐναντιοῦσθαι δυνάμεσι καὶ λιμῷ πιέζεσθαι πόλεμον οὐχ ἕνα , πολλοὺς δὲ καὶ πολυτρόπους ἔοικε μηνύειν .
ἀλλ  ἔν γε ταῖς δι ὑπονοιῶν ἀποδόσεσιν εἰρήνης ἀκράτου δεῖγμα ἕκαστον αὐτῶν εἶναι συμβέβηκε ·
παθῶν γὰρ ἔνδεια καὶ λιμὸς καὶ καθαίρεσις ἐχθρῶν ἀδικημάτων καὶ μετανάστασις ἀπὸ Χαλδαϊκῆς δόξης πρὸς τὴν φιλόθεον , τουτ έστιν ἀπὸ τοῦ γεγονότος αἰσθητοῦ πρὸς τὸ νοητὸν καὶ πεποιηκὸς αἴτιον , εὐνομίαν καὶ εὐστάθειαν κατασκευάζουσιν .
ὑπισχνεῖται δὲ τῷ τοιαύτην ἄγοντι εἰρήνην καλὸν γῆρας , οὐ δήπου τὴν πολυχρόνιον ἀλλὰ τὴν μετὰ φρονήσεως ζωήν ·
τὸ γὰρ εὐήμερον πολυετίας κρεῖττον , ὅσῳ καὶ βραχύτερον φῶς σκότους αἰωνίου 0 1 .
μίαν γὰρ ἡμέραν ὑγιῶς εἶπέ τις προφητικὸς ἀνὴρ βούλεσθαι βιῶναι μετ ἀρετῆς ἢ μυρία ἔτη ἐν σκιᾷ θανάτου  Psalm 0 .
83 , 11  , θάνατον μέντοι τῶν φαύλων αἰνιττόμενος βίον .
τὸ δὲ αὐτὸ καὶ νῦν ἔργοις μᾶλλον ἢ ῥήμασι διασυνίστησι Μωυσῆς ·
ὃν γὰρ ἀναγράφει γήρᾳ χρησόμενον καλῷ , τῶν πρὸ αὐτοῦ σχεδὸν ἁπάντων ὀλιγοχρονιώτατον εἰσήγαγε , φιλοσοφῶν καὶ διδάσκων ἡμᾶς , τίς ὁ πρὸς ἀλήθειαν εὐγήρως ἐστίν , ἵνα μὴ πολὺν τῦφον ἐπὶ τοῦ φανεροῦ σώματός ποτε ἀποδεξώμεθα γέμοντα αἰσχύνης καὶ πολλῶν ὀνειδῶν , ἀλλ εὐβουλίαν καὶ σταθερότητα ψυχῆς ἰδόντες τὸ γέρως ἀδελφὸν καὶ παρώνυμον καλὸν γῆρας ἐπιφημίσωμέν τε καὶ μαρτυρήσωμεν .
δογματικῶς οὖν ἄκουε κατὰ τὸν νομοθέτην μόνον τὸν ἀστεῖον εὐγήρων καὶ μακροβιώτατον , ὀλιγοχρονιώτατον δὲ τὸν φαῦλον , ἀποθνῄσκειν ἀεὶ μανθάνοντα , μᾶλλον δὲ τὴν ἀρετῆς ζωὴν ἤδη τετελευτηκότα 0 .
λέγεται δ ἑξῆς ·
„ τετάρτῃ δὲ γενεᾷ ἀποστραφήσονται ὧδε “  Gen .
15 , 16  , οὐχ ἵνα αὐτὸ μόνον μηνυθῇ χρόνος , ἐν ᾧ τὴν ἱερὰν οἰκήσουσι γῆν , ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τοῦ τελείαν ἀποκατάστασιν ψυχῆς παραστῆσαι .
γίνεται δὲ ὡσανεὶ τετάρτῃ γενεᾷ ·
ὃν δὲ τρόπον , ἄξιον συνδιασκέψασθαι 0 .
ἀποκυηθὲν τὸ βρέφος ἄχρι τῆς πρώτης ἑπταετίας ἐν ἡλικίᾳ τῇ παιδικῇ ψυχῆς ἀκραιφνοῦς μεμοίραται , λείῳ μάλιστα ἐμφεροῦς κηρῷ , τοῖς ἀγαθῶν καὶ κακῶν χαρακτῆρσι μήπω τετυπωμένης ·
καὶ γὰρ ὅσα γράφεσθαι δοκεῖ , ὑγρότητι ἐπαλειφόμενα συγχεῖται .
πρώτη μὲν ἥδε ὡσανεὶ γενεὰ ψυχῆς 0 ·
δευτέρα δέ , ἥτις μετὰ τὴν παιδικὴν ἡλικίαν κακοῖς ἄρχεται συζῆν , ἅ τε ἐξ ἑαυτῆς εἴωθε γεννᾶν ψυχὴ καὶ ὅσα παρὰ τῶν ἄλλων ἀσμένη δέχεται 0 .
διδάσκαλοί τε γὰρ ἁμαρτημάτων μυρίοι , τίτθαι καὶ παιδαγωγοὶ καὶ γονεῖς καὶ οἱ κατὰ πόλεις γεγραμμένοι καὶ ἄγραφοι νόμοι θαυμάζοντες ἃ χρὴ γελᾶσθαι , καὶ ἄνευ τῶν διδαξόντων αὐτομαθής ἐστιν αὐτὴ πρὸς τὰ ὑπαίτια , ὡς ὑπ εὐφορίας ἀεὶ κακῶν βρίθειν .
„ ἔγκειται “ γάρ φησι Μωυσῆς „ ἡ διάνοια τοῦ ἀνθρώπου ἐπιμελῶς ἐπὶ τὰ πονηρὰ ἐκ νεότητος “  Gen .
ἥδ  ἐστὶν ἡ ἐπαρατοτάτη γενεὰ μὲν συμβολικῶς , κυρίως δὲ ἡλικία , καθ ἣν τό τε σῶμα ἡβᾷ καὶ ἡ ψυχὴ πεφύσηται , τῶν ἐντυφομένων ἀναρριπιζομένων παθῶν , ἅλως τε καὶ ἀστάχυς καὶ πεδία  Exod .
22 , 6  καὶ ὅσα ἂν τύχῃ καταπιμπράντων 0 .
ταύτην τὴν ἐπίνοσον γενεὰν ἢ ἡλικίαν ὑπό τινος τρίτης οἷα ὑπὸ ἰατρικῆς φιλοσοφίας νοσηλευθῆναι χρή , κατεπᾳσθεῖσαν λόγοις ὑγιεινοῖς καὶ σωτηρίοις , δι ὧν κένωσιν μὲν ἐνδέξεται τῆς ἀμέτρου τῶν ἁμαρτημάτων πλησμονῆς , πλήρωσιν δὲ λιμηρᾶς κενώσεως τῶν κατορθωμάτων καὶ ἐρημίας δεινῆς 0 .
μετὰ τὴν θεραπείαν οὖν ταύτην γενεᾷ τετάρτῃ φύεται ψυχῇ δύναμίς τε καὶ ῥώμη κατὰ τὴν τῆς φρονήσεως βεβαιοτάτην ἀνάληψιν καὶ τὸ ἐν ἁπάσαις ἀρεταῖς ἀκλινές τε καὶ πάγιον .
τοῦτ ἐστὶ τὸ λεγόμενον ·
„ τετάρτῃ δὲ γενεᾷ ἀποστραφήσονται ὧδε .
“ κατὰ γὰρ τὸν δειχθέντα τέταρτον ἀριθμὸν ἀποστραφεῖσα τοῦ διαμαρτάνειν ἡ ψυχὴ κληρονόμος ἀποδείκνυται σοφίας .
πρῶτος μὲν γὰρ ἀριθμός , καθ ὃν οὔ τε ἀγαθῶν οὔ τε κακῶν λαβεῖν ἔννοιαν ἔστιν , ἀτυπώτου τῆς ψυχῆς ὑπαρχούσης 0 ·
δεύτερος δέ , καθ ὃν φορᾷ τῶν ἁμαρτημάτων χρώμεθα 0 ·
τρίτος δέ , ἐν ᾧ θεραπευόμεθα , τὰ νοσερὰ διωθούμενοι καὶ τὴν ἀκμὴν τῶν παθῶν ἀφηβῶντες 0 ·
τέταρτος δέ , ἐν ᾧ παντελοῦς ὑγιείας καὶ ῥώσεως μεταποιούμεθα , ὁπότε ἀποστρεφόμενοι τὰ φαῦλα τοῖς καλοῖς ἐγχειρεῖν δοκοῦμεν , πρότερον δὲ οὐκ ἔξεστι 0 .
τὸ δὲ ἄχρι τίνος , αὐτὸς μηνύσει λέγων ·
„ οὔπω γὰρ ἀναπεπλήρωνται αἱ ἀνομίαι τῶν Ἀμορραίων “  Gen .
δίδωσι δὲ ἀφορμὴν τοῖς ἀσθενεστέροις τὰ τοιαῦτα , ὡς ὑπολαμβάνειν , ὅτι Μωυσῆς εἱμαρμένην καὶ ἀνάγκην ὡς αἰτίας τῶν γινομένων ἁπάντων εἰσάγει .
χρὴ δὲ μὴ ἀγνοεῖν , ὅτι ἀκολουθίαν μὲν καὶ εἱρμὸν καὶ ἐπιπλοκὰς αἰτιῶν ἅτε φιλόσοφος καὶ θεοφράδμων ἀνὴρ οἶδεν , τούτοις δ οὐκ ἀνάπτει τὰς τῶν γινομένων αἰτίας .
ἐφαντασιώθη γὰρ πρεσβύτερον ἄλλο ἐποχούμενον τοῖς ὅλοις ἡνιόχου τρόπον ἢ κυβερνήτου 0 ·
πηδαλιουχεῖ γὰρ τὸ κοινὸν τοῦ κόσμου σκάφος , ᾧ τὰ πάντα ἐμπλεῖ , καὶ τὸ πτηνὸν ἅρμα , τὸν σύμπαντα οὐρανόν , ἡνιοχεῖ χρώμενον αὐτεξουσίῳ καὶ αὐτοκράτορι βασιλείᾳ .
τί οὖν καὶ περὶ τούτων λεκτέον ;
ἑρμηνεύονται Ἀμορραῖοι λαλοῦντες , τὸ δὲ μέγιστον ἀγαθὸν ἀνθρώπῳ δωρηθὲν ὑπὸ φύσεως , τὸν λόγον , μυρίοι τῶν λαβόντων διέφθειραν ἀχαρίστως καὶ ἀπίστως τῇ δούσῃ προσενεχθέντες .
οὗτοι δέ εἰσιν οἱ γόητες , οἱ κόλακες , οἱ πιθανῶν σοφισμάτων εὑρεταί , φενακίσαι καὶ παρακρούσασθαι μόνον εὖ εἰδότες , τοῦ ἀψευδεῖν οὐ πεφροντικότες .
ἐπιτηδεύουσι μέντοι καὶ ἀσάφειαν , ἀσάφεια δὲ βαθὺ σκότος ἐν λόγῳ , κλέπταις δὲ συνεργὸν τὸ σκότος 0 1 .
οὗ χάριν Μωυσῆς τὸν ἀρχιερέα δηλώσει καὶ ἀληθείᾳ διακεκόσμηκεν  Exod .
28 , 26  , ἀρίδηλον ἀξιῶν εἶναι καὶ ἀληθῆ τὸν τοῦ σπουδαίου λόγον 0 .
οἱ δὲ πολλοὶ τὸν ἄδηλον καὶ ψευδῆ μεταδιώκουσιν , ᾧ συνεπιγράφεται πᾶς ὁ τῶν ἀγελαίων καὶ ἠμελημένων ἀνθρώπων ἀπατώμενος ὄχλος .
ἕως μὲν οὖν „ οὐκ ἀναπεπλήρωται τὰ ἁμαρτήματα τῶν Ἀμορραίων “ , τουτέστι τῶν σοφιστικῶν λόγων διὰ τὸ ἀνεξέλεγκτον , ἀλλ ἔτι ὁλκὸν ἔχοντα δύναμιν ταῖς πιθανότησιν ἡμᾶς ἐπάγεται ,  καὶ  ἀποστραφῆναι καὶ καταλιπεῖν αὐτὰ οὐ δυνάμενοι τῷ δελεάζεσθαι καταμένομεν .
ἐὰν δὲ πᾶσαι αἱ ψευδεῖς πιθανότητες διελεγχθῶσιν ὑπὸ τῶν ἀληθῶν πίστεων καὶ πλήρεις αὐτῶν καὶ ἐπιχειλεῖς αἱ ἁμαρτίαι περιφανῶσιν , ἀποδρασόμεθα ἀμεταστρεπτὶ καὶ μονονοὺ τὰ ἀπόγαια ἀράμενοι τῆς τῶν ψευσμάτων καὶ σοφισμάτων χώρας ἐξαναχθησόμεθα , τοῖς ἀληθείας ναυλοχωτάτοις ὑποδρόμοις καὶ λιμέσιν ἐνορμίσασθαι ἐπειγόμενοι .
τοιοῦτον δὴ τὸ δηλούμενον ὑπὸ τῆς προτάσεως 0 ·
ἀμήχανον γὰρ ἀποστραφῆναι καὶ μισῆσαι καὶ καταλιπεῖν τὸ πιθανὸν ψεῦδος , εἰ μὴ τὸ περὶ αὐτὸ ἁμάρτημα πλῆρες ἀναφανείη καὶ τέλειον 0 ·
ἀναφανεῖται δὲ ἐκ τοῦ μὴ περιέργως διελεγχθῆναι κατὰ τὴν τοῦ ἀληθοῦς ἀντίταξιν καὶ βεβαίωσιν .
λέγει δὲ ἑξῆς ·
„ ἐπεὶ δὲ ἐγίνετο ὁ ἥλιος πρὸς δυσμαῖς , φλὸξ ἐγένετο “  Gen .
15 , 17  , δηλῶν ὅτι ἀρετὴ πρᾶγμά ἐστιν ὀψίγονον καὶ μήν , ὡς ἔφασάν τινες , πρὸς αὐταῖς τοῦ βίου δυσμαῖς βεβαιούμενον 0 .
ἀρετὴν δὲ ἀπεικάζει φλογί ·
καθάπερ γὰρ ἡ φλὸξ καίει μὲν τὴν παραβληθεῖσαν ὕλην , φωτίζει δὲ τὸν γείτονα ἀέρα , τὸν αὐτὸν τρόπον ἐμπίπρησι μὲν τὰ ἁμαρτήματα ἡ ἀρετή , φέγγους δὲ τὴν ὅλην ἀναπίμπλησι διάνοιαν .
ἀλλὰ γὰρ ἔτι τῶν ἀδιαιρέτων καὶ ἀμερίστων λόγων ἐπικρατούντων ταῖς πιθανότησιν , οὓς Ἀμορραίους ἀνακαλεῖ , περιφανεστάτην καὶ ἄσκιον αὐγὴν ἰδεῖν οὐ δυνάμεθα ·
κλιβάνου δ εἱλικρινὲς πῦρ οὐκ ἔχοντος , ἀλλ ὡς αὐτὸς ἔφη  Gen 0 .
15 , 17  καπνιζομένου τρόπον διακείμεθα , σπινθῆρσι μὲν τῆς ἐπιστήμης ὑποτυφόμενοι , μήπω δὲ καθαρῷ πυρὶ δοκιμασθῆναι καὶ κραταιωθῆναι δυνάμενοι .
πολλὴ δὲ τῷ σπείραντι τοὺς σπινθῆρας χάρις , ἵνα μὴ νεκρῶν τρόπον σωμάτων ὁ νοῦς ὑπὸ παθῶν καταψυχθῇ , ἀλλ ἔνθερμος ὢν καὶ χλιαινόμενος ὑπεκκαύμασιν ἀρετῆς ζωπυρῆται μέχρι τοῦ τὴν εἰς πῦρ ἱερόν , ὡς ὁ Ναδὰβ καὶ Ἀβιούδ  Lev 0 .
10 , 2  , δέξασθαι μεταβολήν .
καπνὸς δὲ γίνεται μὲν πρὸ πυρός , δακρύειν δὲ βιάζεται τοὺς πλησιάζοντας .
ἀμφότερα δὲ φιλεῖ συμβαίνειν ·
ταῖς τε γὰρ ἀρετῆς αὐγαῖς προσχωροῦντες τελειότητα ἐλπίζομεν , καὶ εἰ μήπω δυναίμεθα τυχεῖν αὐτῆς , οὐκ ἀδακρυτὶ διάγομεν ἀνιώμενοι .
πολὺς γὰρ ὅταν ἵμερος ἐντακῇ , πρὸς τὴν τοῦ ποθουμένου θήραν ἐπισπεύδει καὶ ἄχρι τοῦ συλλαβεῖν κατηφεῖν ἀναγκάζει .
κλιβάνῳ δὲ νῦν ἐξωμοίωσε τὴν ψυχὴν τοῦ φιλομαθοῦς καὶ ἐλπίδα τελειώσεως ἔχοντος , ἐπειδὴ τροφῆς πεττομένης συγκραταιοῦν ἑκάτερον ἀγγεῖόν ἐστιν , ὁ μὲν τῆς διὰ σιτίων φθαρτῶν , ἡ δὲ τῆς δι ἀφθάρτων ἀρετῶν 0 1 2 .
αἱ δὲ λαμπάδες τοῦ πυρὸς αἱ δᾳδουχούμεναι τοῦ δᾳδούχου θεοῦ κρίσις εἰσίν , αἱ λαμπραὶ καὶ διαυγεῖς , αἷς ἔθος μέσον τῶν διχοτομημάτων , λέγω δὲ τῶν ἐναντιοτήτων , ἐξ ὧν ἅπας ὁ κόσμος συνέστηκε , διάγειν 0 .
„ λαμπάδες πυρός , αἳ διῆλθον μέσον τῶν διχοτομημάτων “  Gen 0 .
15 , 17  , ἵνα γνῷς , ὅτι αἱ θεῖαι δυνάμεις διὰ μέσων καὶ πραγμάτων καὶ σωμάτων ἰοῦσαι φθείρουσι μὲν οὐδὲν  μένει γὰρ ἀπαθῆ τὰ διχοτομήματα  , διαιροῦσι δὲ καὶ διαστέλλουσι σφόδρα καλῶς τὰς ἑκάστων φύσεις .
τῆς οὖν τῶν εἰρημένων ἐπιστήμης κληρονόμος δεόντως ἀποδείκνυται ὁ σοφός ·
„ ἐν γὰρ τῇ ἡμέρᾳ “ φησίν „ ἐκείνῃ διέθετο κύριος τῷ Ἀβραὰμ διαθήκην λέγων ·
τῷ σπέρματί σου δώσω τὴν γῆν ταύτην “  Gen .
ποίαν γῆν δηλοῖ , εἰ μὴ τὴν προειρημένην , ἐφ ἣν ποιεῖται τὴν ἀναφοράν 0 ;
ἧς ἐστιν ὁ καρπὸς κατάληψις ἀσφαλὴς καὶ βεβαία τῆς τοῦ θεοῦ σοφίας , καθ ἣν τὰ σύμπαντα τοῖς τομεῦσιν ἑαυτοῦ διαφυλάττει ἀπαθῆ τὰ ἀγαθὰ κακοῦ κατὰ τὰ ἐπὶ τοῖς τὴν γένεσιν ἀφθάρτοις .
„ ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ Αἰγύπτου ἕως τοῦ ποταμοῦ τοῦ μεγάλου  ποταμοῦ  Εὐφράτου “  Gen 0 .
15 , 18  , δηλῶν ὅτι οἱ τέλειοι τὰς μὲν ἀρχὰς ἔχουσιν ἀπὸ σώματος καὶ αἰσθήσεως καὶ τῶν ὀργανικῶν μερῶν , ὧν ἄνευ ζῆν οὐκ ἔνεστι  χρήσιμα γὰρ πρὸς τὴν ἐν τῷ μετὰ σώματος βίῳ παιδείαν  , τὰ δὲ τέλη ἐπὶ τὴν τοῦ θεοῦ σοφίαν , τὸν μέγαν ὡς ἀληθῶς ποταμόν , χαρᾶς καὶ εὐφροσύνης καὶ τῶν ἄλλων πλημμυροῦντα ἀγαθῶν 0 .
οὐ γὰρ ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ Εὐφράτου ἕως τοῦ Αἰγύπτου ποταμοῦ τὴν χώραν περιέγραψεν  οὐ γὰρ ἂν ἀρετὴν εἰς τὰ σωματικὰ πάθη κατεβίβασεν  , ἀλλ ἔμπαλιν „ ἀπὸ τοῦ Αἰγύπτου ἕως τοῦ μεγάλου Εὐφράτου 0 .
“ ἀπὸ γὰρ τῶν θνητῶν αἱ βελτιώσεις γίνονται πρὸς τὰ ἄφθαρτα .
„ Σάρα δὲ ἡ γυνὴ Ἀβραὰμ οὐκ ἔτικτεν αὐτῷ .
ἦν δὲ αὐτῇ παιδίσκη Αἰγυπτία , ᾗ ὄνομα Ἄγαρ .
εἶπε δὲ Σάρα πρὸς Ἀβραάμ ·
ἰδού , συνέκλεισέ με κύριος τοῦ μὴ τίκτειν , εἴσελθε πρὸς τὴν παιδίσκην μου , ἵνα τεκνοποιήσῃς ἐξ αὐτῆς “  Gen .
τὸ Σάρας ὄνομα μεταληφθέν ἐστιν „ ἀρχή μου “ ·
φρόνησις δὲ ἡ ἐν ἐμοὶ καὶ σωφροσύνη ἡ ἐν ἐμοὶ καὶ ἡ ἐπὶ μέρους δικαιοσύνη καὶ ἑκάστη τῶν ἄλλων ἀρετῶν , ἣν περὶ ἐμὲ μόνον εἶναι συμβέβηκεν , ἀρχή ἐστιν ἐμοῦ μόνου ·
ἐπιστατεῖ γάρ μου καὶ ἡγεμονεύει πειθαρχεῖν ἐγνωκότος , βασιλὶς ἐκ φύσεως ὑπάρχουσα .
ταύτην Μωυσῆς , τὸ παραδοξότατον , καὶ στεῖραν ἀποφαίνει καὶ πολυγονωτάτην , εἴ γε τὸ πολυανθρωπότατον τῶν ἐθνῶν ἐξ αὐτῆς ὁμολογεῖ γενέσθαι .
τῷ γὰρ ὄντι ἡ ἀρετὴ πρὸς μὲν τὰ φαῦλα πάντα ἐστείρωται , τῶν δὲ ἀγαθῶν εὐτοκίᾳ χρῆται τοιαύτῃ , ὡς μη δὲ μαιευτικῆς τέχνης  φθάνει γὰρ ἀποτίκτουσα  δεῖσθαι .
τὰ μὲν οὖν ζῷα καὶ φυτὰ διαλείποντα τὸν πλείω χρόνον ἅπαξ ἢ δὶς τὸ πλεῖστον τοὺς οἰκείους δι ἐνιαυτοῦ φέρει καρπούς , καθ ὃν ἔταξεν ἀριθμὸν ἑκάστοις ἡ φύσις ἐναρμοζόμενον ταῖς ἐτησίοις ὥραις ·
ἀρετὴ δὲ οὐ διαλείπουσα ἀνελλιπῶς δὲ καὶ ἀδιαστάτως κατὰ τοὺς ἀμερεῖς χρόνους ἀεὶ γεννᾷ , βρέφη μὲν οὐδαμῶς , λόγους δὲ ἀστείους καὶ βουλὰς ἀνεπιλήπτους καὶ ἐπαινετὰς πράξεις .
ἀλλ οὔ τε πλοῦτος , ᾧ μὴ δυνατόν ἐστι χρῆσθαι , τοὺς κεκτημένους ὠφελεῖ οὔ τε ἡ φρονήσεως εὐτοκία , ἐὰν μὴ καὶ ἡμῖν αὐτοῖς τὰ ὠφέλιμα τίκτῃ 0 .
τοὺς μὲν γὰρ εἰσάπαν ἀξίους ἔκρινε τῆς συμβιώσεως αὐτῆς , οἱ δ οὔπω τὴν ἡλικίαν ἔδοξαν ἔχειν , ὡς ἐπαινετῆς καὶ σώφρονος οἰκουρίας ἀνέχεσθαι ·
οἷς τὰ προτέλεια τῶν γάμων ἐφῆκε ποιεῖσθαι , ἐλπίδα καὶ τοῦ θύσειν τοὺς γάμους παρασχοῦσα .
σάρα οὖν , ἡ ἄρχουσά μου τῆς ψυχῆς ἀρετή , ἔτικτε μέν , ἐμοὶ δ οὐκ ἔτικτε ·
οὐ γὰρ ἠδυνάμην πω νέος ὢν τὰ γεννήματα αὐτῆς παραδέχεσθαι , τὸ φρονεῖν , τὸ δικαιοπραγεῖν , τὸ εὐσεβεῖν , διὰ τὸ πλῆθος τῶν νόθων παίδων , οὓς ἀπεκύησάν μοι αἱ κεναὶ δόξαι .
τροφαὶ γὰρ αἱ τούτων καὶ συνεχεῖς ἐπιμέλειαι καὶ φροντίδες ἄληκτοι τῶν γνησίων καὶ ὡς ἀληθῶς ἀστῶν ὀλιγωρεῖν ἠνάγκασαν .
καλὸν οὖν εὔχεσθαι τὴν ἀρετὴν μὴ μόνον τίκτειν , ἣ καὶ δίχα εὐχῆς εὐτοκεῖ , ἀλλὰ καὶ ἡμῖν αὐτοῖς τίκτειν , ἵνα τῶν σπερμάτων καὶ γεννημάτων αὐτῆς μεταλαγχάνοντες εὐδαιμονῶμεν 0 .
εἴωθε γὰρ θεῷ μόνῳ τίκτειν , τὰς ἀπαρχὰς ὧν ἔτυχεν ἀγαθῶν εὐχαρίστως ἀποδιδοῦσα τῷ τὴν ἀειπάρθενον μήτραν , ὥς φησι Μωυσῆς , ἀνοίξαντι  Gen .
καὶ γὰρ τὴν λυχνίαν , τὸ ἀρχέτυπον τοῦ μιμήματος παράδειγμα , ἐκ τοῦ ἑνὸς μέρους φησὶ φαίνειν , δηλονότι τοῦ πρὸς θεόν ·
ἑβδόμη γὰρ οὖσα καὶ μέση τῶν ἓξ καλαμίσκων δίχα διῃρημένων εἰς τριάδας , ἑκατέρωθεν δορυφορούντων , ἄνω τὰς αὐγὰς ἀποστέλλει πρὸς τὸ ὄν , λαμπρότερον ἡγουμένη τὸ φέγγος ἢ ὡς δύνασθαι θνητὴν αὐτῷ προσβάλλειν ὄψιν  Exod 0 .
διὰ τοῦτο οὔ φησι μὴ τίκτειν τὴν Σάραν , ἀλλ αὐτῷ τινι μὴ τίκτειν .
οὐ γάρ ἐσμεν ἱκανοὶ δέξασθαί πω γονὰς ἀρετῆς , εἰ μὴ πρότερον ἐντύχοιμεν αὐτῆς τῇ θεραπαινίδι ·
θεραπαινὶς δὲ σοφίας ἡ διὰ τῶν προπαιδευμάτων ἐγκύκλιος μουσική 0 .
ὥσπερ γὰρ ἐν μὲν οἰκίαις αὔλειοι πρόκεινται κλισιάδων , ἐν δὲ πόλεσι τὰ προάστεια , δι ὧν εἴσω βαδίζειν ἔνεστιν , οὕτως καὶ ἀρετῆς πρόκειται τὰ ἐγκύκλια 0 ·
ταῦτα γὰρ ὁδός ἐστιν ἐπ ἐκείνην φέρουσα .
χρὴ δ εἰδέναι , ὅτι τῶν μεγάλων ὑποθέσεων μεγάλα καὶ τὰ προοίμια εἶναι συμβέβηκε .
μεγίστη δὲ ὑπόθεσις ἀρετή 0 ·
καὶ γὰρ περὶ μεγίστην ὕλην καταγίνεται , τὸν σύμπαντα ἀνθρώπων βίον .
εἰκότως οὖν οὐ βραχέσι χρήσεται προοιμίοις , ἀλλὰ γραμματικῇ , γεωμετρίᾳ , ἀστρονομία , ῥητορικῇ , μουσικῇ , τῇ ἄλλῃ λογικῇ θεωρίᾳ πάσῃ , ὧν ἐστι σύμβολον ἡ Σάρας θεραπαινὶς Ἄγαρ , ὡς ἐπιδείξομεν .
„ εἶπε “ γάρ φησι „ Σάρα πρὸς Ἀβραάμ ·
ἰδοὺ συνέκλεισέ με κύριος τοῦ μὴ τίκτειν ·
εἴσελθε πρὸς τὴν παιδίσκην μου , ἵνα τεκνοποιήσῃς ἐξ αὐτῆς “  Gen .
τὰς σωμάτων πρὸς σώματα μίξεις καὶ ὁμιλίας ἡδονὴν ἐχούσας τὸ τέλος ὑπεξαιρετέον τοῦ παρόντος λόγου ·
νοῦ γὰρ πρὸς ἀρετήν ἐστι σύνοδος ἐξ αὐτῆς ἐφιεμένου παιδοποιεῖσθαι , εἰ δὲ μὴ δύναιτο εὐθύς , ἀλλά τοι τὴν θεραπαινίθα αὐτῆς , τὴν μέσην παιδείαν , ἐγγυᾶσθαι διδασκομένου 0 .
ἄξιον δὲ τῆς αἰδοῦς καταπλαγῆναι σοφίαν , ἥτις τὸ βραδὺ πρὸς γένεσιν ἢ τελέως ἄγονον οὐκ ἠξίωσεν ἡμῖν ὀνειδίσαι , καίτοι τοῦ χρησμοῦ τ ἀληθὲς εἰπόντος , ὅτι „ οὐκ ἔτικτεν , “ οὐ διὰ φθόνον , ἀλλὰ διὰ τὴν ἡμῶν αὐτῶν ἀνεπιτηδειότητα 0 ·
„ συνέκλεισε “ γάρ φησι " μὲ κύριος τοῦ μὴ τίκτειν “ , καὶ οὐκέτι προστίθησιν „ ὑμῖν “ , ἵνα μὴ προφέρειν ἀτυχίαν καὶ ὀνειδίζειν ἑτέροις δοκῇ .
„ εἴσελθε “ οὖν φησι „ πρὸς τὴν παιδίσκην μου , “ τὴν τῶν μέσων καὶ ἐγκυκλίων ἐπιστημῶν μέσην παιδείαν , " ἵνα τεκνοποιήσῃ πρότερον ἐξ αὐτῆς “ ·
αὖθις γὰρ δυνήσῃ καὶ τῶν πρὸς τὴν δέσποιναν ὁμιλιῶν ἐπὶ γενέσει παίδων γνησίων ἀπόνασθαι .
γραμματικὴ μὲν γὰρ ἱστορίαν τὴν παρὰ ποιηταῖς καὶ συγγραφεῦσιν ἀναδιδάξασα νόησιν καὶ πολυμάθειαν ἐργάσεται καὶ καταφρονητικῶς ἔχειν ἀναδιδάξει τῶν ὅσα αἱ κεναὶ δόξαι τυφοπλαστοῦσι , διὰ τὰς κακοπραγίας , αἷς τοὺς ᾀδομένους παρ αὐτοῖς ἥρωάς τε καὶ ἡμιθέους λόγος ἔχει χρήσασθαι .
μουσικὴ δὲ τὸ μὲν ἄρρυθμον  ἐν  ῥυθμοῖς , τὸ δ ἀνάρμοστον ἁρμονίᾳ , τὸ δ ἀπῳδὸν καὶ ἐκμελὲς μέλει κατεπᾴδουσα τὸ ἀσύμφωνον εἰς συμφωνίαν ἄξει 0 1 2 .
γεωμετρία δ  ἰσότητος καὶ ἀναλογίας ἐμβαλλομένη τὰ σπέρματα εἰς ψυχὴν φιλομαθῆ γλαφυρότητι συνεχοῦς θεωρίας δικαιοσύνης ζῆλον ἐμποιήσει .
ῥητορικὴ δὲ καὶ τὸν νοῦν πρὸς θεωρίαν ἀκονησαμένη καὶ πρὸς ἑρμηνείαν γυμνάσασα τὸν λόγον καὶ συγκροτήσασα λογικὸν ὄντως ἀποδείξει τὸν ἄνθρωπον ἐπιμεληθεῖσα τοῦ ἰδίου καὶ ἐξαιρέτου , ὃ μηδενὶ τῶν ἄλλων ζῴων ἡ φύσις δεδώρηται .
διαλεκτικὴ δὲ ἡ ῥητορικῆς ἀδελφὴ καὶ δίδυμος , ὡς εἶπόν τινες , τοὺς ἀληθεῖς τῶν ψευδῶν λόγους διακρίνουσα καὶ τὰς τῶν σοφισμάτων πιθανότητας ἐλέγχουσα μεγάλην νόσον ψυχῆς , ἀπάτην , ἀκέσεται .
τούτοις οὖν καὶ τοῖς παραπλησίοις ἐνομιλῆσαι καὶ ἐμπρομελετῆσαι λυσιτελές 0 ·
ἴσως γάρ , ἴσως , ὃ πολλοῖς συνέβη , διὰ τῶν ὑπηκόων ταῖς βασιλίσιν ἀρεταῖς γνωρισθησόμεθα .
οὐχ ὁρᾷς , ὅτι καὶ τὸ σῶμα ἡμῶν οὐ πρότερον πεπηγυίαις καὶ πολυτελέσι χρῆται τροφαῖς , πρὶν ἢ ταῖς ἀποικίλοις καὶ γαλακτώδεσιν ἐν ἡλικίᾳ τῇ βρεφώδει 0 ;
τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ τῇ ψυχῇ παιδικὰς μὲν νόμισον εὐτρεπίσθαι τροφὰς τὰ ἐγκύκλια καὶ τὰ καθ ἕκαστον αὐτῶν θεωρήματα , τελειοτέρας δὲ καὶ πρεπούσας ἀνδράσιν ὡς ἀληθῶς τὰς ἀρετάς 0 .
Οἱ δὲ πρῶτοι τῆς μέσης παιδείας χαρακτῆρες διὰ δυεῖν παρίστανται συμβόλων , τοῦ τε γένους καὶ τοῦ ὀνόματος .
γένος μέν ἐστιν Αἰγυπτία , καλεῖται δὲ Ἄγαρ , τοῦτο δὲ ἑρμηνευθέν ἐστι παροίκησις ·