Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ὃς τὰ μὲν πρῶτα παρὰ Πέρσαις ἐστρατεύετο , μετὰ δὲ ταῦτα καταλιπὼν τὴν στρατείαν τὴν ἀποστολικὴν πολιτείαν ἐζήλωσε .
λέγεται δὲ πόλεως Περσικῆς ἐπίσκοπος χειροτονηθεὶς πολλὰ πολλάκις παθεῖν καὶ πληγὰς ὑπομεῖναι καὶ ἑλκυσμούς .
ὡς δὲ οὐδένα ἔπεισε χριστιανίσαι , χαλεπῶς ἐνεγκὼν κατηράσατο τῇ πόλει καὶ ἀνεχώρησε .
μετ  οὐ πολὺ δὲ τῶν ἐνθάδε πρωτευόντων ἐξαμαρτόντων εἰς βασιλέα παραγενομένη στρατιὰ μετὰ τριακοσίων ἐλεφάντων τὴν πόλιν κατέστρεψαν καὶ οἷα ἄρουραν γεωργήσαντες ἔσπειραν .
μίλης δὲ μόνον πήραν ἐπιφερόμενος , ἐν ᾗ τὴν ἱερὰν βίβλον τῶν εὐαγγελίων εἶχεν , εἰς Ἱεροσόλυμα ἀπῆλθεν εὐξόμενος , κ ἀκεῖθεν εἰς Αἴγυπτον ἐπὶ θέᾳ τῶν αὐτόθι μοναχῶν .
οἵων δὲ τοῦτον τὸν ἄνδρα θεσπεσίων καὶ παραδόξων ἔργων δημιουργὸν γενέσθαι παρειλήφαμεν , μαρτυροῦσι Σύρων παῖδες , οἳ τὰς αὐτοῦ πράξεις καὶ τὸν βίον ἀνεγράψαντο .
ἐμοὶ δὲ ἀρκεῖν ἡγοῦμαι ταῦτα τέως περὶ αὐτοῦ διεξελθεῖν καὶ τῶν ἐν Περσίδι μαρτυρησάντων ἐπὶ τῆς Σαβώρου βασιλείας .
σχολῇ γὰρ ἄν τις ἅπαντα τὰ ἐπ αὐτοῖς γεγενημένα ἀπαριθμήσαι , τίνες τε ἦσαν καὶ πόθεν ἢ πῶς τὴν μαρτυρίαν ἐπετέλεσαν καὶ ποίας τιμωρίας ὑπέμειναν ·
παντοδαποὶ γὰρ τῶν τοιούτων τρόποι παρὰ Πέρσαις εἰς ὠμότητα φιλοτιμουμένοις 0 .
ὡς ἔνι δὲ συλλήβδην εἰπεῖν , λέγεται τῶν τότε μαρτύρων τοὺς ὀνομαστὶ φερομένους , ἄνδρας τε καὶ γυναῖκας , εἶναι εἰς μυρίους ἑξακισχιλίους , τὴν δὲ ἐκτὸς τούτων πληθὺν κρείττω ἀριθμοῦ , καὶ διὰ τοῦτο ἐργῶδες φανῆναι τὰς αὐτῶν προσηγορίας ἀπαριθμήσασθαι Πέρσαις τε καὶ Σύροις καὶ τοῖς ἀνὰ τὴν Ἔδεσσαν οἰκοῦσιν , οἳ πολλὴν τούτου ἐπιμέλειαν ἐποιήσαντο 0 .
ἐπεὶ δὲ ὧδε πολεμεῖσθαι τοὺς ἐν Περσίδι Χριστιανοὺς ἔγνω Κωνσταντῖνος ὁ Ῥωμαίων βασιλεύς , ἤσχαλλέ τε καὶ σφόδρα ἐδυσφόρει .
καὶ βοηθεῖν αὐτοῖς σπουδάζων ἠπόρει ὅ τι ποιήσοι , ὡς ἂν καὶ αὐτοὶ βεβαίως διάγοιεν .
καὶ συμβὰν κατ ἐκεῖνο καιροῦ πρέσβεις παρ αὐτὸν ἐλθεῖν τοῦ Περσῶν βασιλέως , ἐπινεύσας τοῖς αἰτουμένοις κατὰ γνώμην πράξαντας ἀπέπεμψεν .
εὔκαιρον δὲ τότε νομίσας παραθέσθαι Σαβώρῃ τοὺς ἐν Περσίδι Χριστιανούς , ἔγραψε πρὸς αὐτόν , μεγίστην καὶ ἀνάγραπτον ἀεὶ χάριν ὁμολογῶν ἕξειν , εἰ φιλάνθρωπος γένοιτο περὶ τοὺς ὑπ αὐτὸν τὸ δόγμα τῶν Χριστιανῶν θαυμάζοντας ·
ἐπεὶ καὶ τῷ τρόπῳ , φησί , τῆς θρησκείας οὐδὲν ἐγκαλεῖν ἔστιν , εἴ γε μόναις εὐχαῖς ἀναιμάκτοις πρὸς ἱκεσίαν θεοῦ ἀρκοῦνται .
οὐ γὰρ αὐτῷ φίλον αἱμάτων χύσις , μόνῃ δὲ χαίρει ψυχῇ καθαρᾷ πρὸς ἀρετὴν καὶ εὐσέβειαν ὁρώσῃ , ὥστε καὶ ἐπαινεῖν χρῆναι τοὺς ὧδε πιστεύοντας 0 .
ἔπειτα δὲ τῇ περὶ τὸ δόγμα προνοίᾳ ἵλεω καὶ αὐτὸ ἕξειν τὸ θεὸν ὑπισχνεῖτο , τεκμηρίοις χρώμενος τοῖς Οὐαλλεριανῷ καὶ αὐτῷ συμβεβηκόσιν .
αὐτὸς μὲν γὰρ διὰ τὴν εἰς Χριστὸν πίστιν συμμάχῳ χρώμενος τῇ θεόθεν ῥοπῇ ἐκ τοῦ πρὸς δύσιν ὠκεανοῦ ἀρξάμενος τὴν πᾶσαν Ῥωμαίων οἰκουμένην ὑφ ἑαυτὸν ἐποιήσατο καὶ πολλοὺς πολέμους κατώρθωσε , πρὸς ἀλλοφύλους καὶ τοὺς τότε τυράννους μαχόμενος ·
καὶ μὴ δεηθῆναι σφαγίων ἢ μαντείων τινῶν , ἀλλ  ἀποχρῆσαι αὐτῷ εἰς νίκην τὸ τοῦ σταυροῦ σύμβολον τῶν οἰκείων στρατευμάτων προηγούμενον καὶ εὐχὴν καθαρὰν αἱμάτων καὶ ῥύπου .
ὁ δὲ Οὐαλλεριανός , ἐφ ὅσον οὐκ ἐκακούργει τὰς ἐκκλησίας , εὐημερῶν διετέλει τὴν ἀρχήν ·
ἐπεὶ δὲ διωγμὸν ἐγείρειν ἐβουλεύσατο κατὰ τῶν Χριστιανῶν , θεία μῆνις ἐλάσασα αὐτὸν ὑπὸ Πέρσας ἐποίησε , παρ ὧν αἰχμάλωτος ληφθεὶς ἐλεεινῶς τὸν βίον κατέπαυσε .
τοιαῦτα Σαβώρῃ γράψας Κωνσταντῖνος ἐπειρᾶτο πείθειν αὐτὸν εὐνοεῖν τῇ θρησκείᾳ .
πλείστῃ γὰρ ἐχρῆτο κηδεμονίᾳ περὶ τοὺς πανταχοῦ Χριστιανούς , Ῥωμαίους καὶ ἀλλοφύλους .
Οὐ πολλῷ δὲ ὕστερον τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου Ἄρειος μὲν ἐπὶ τὴν ἐξορίαν ἀπαγόμενος ἀνεκλήθη , Ἀλεξανδρείας δὲ ἔτι ἐπιβαίνειν κεκώλυτο .
ἀμέλει τοι ὕστερον ἡ εἰς Αἴγυπτον αὐτῷ κάθοδος ἐσπουδάσθη , ὡς ἐν καιρῷ λελέξεται .
οὐκ εἰς μακρὰν δὲ τὰς αὐτῶν ἐκκλησίας ἀπέλαβον Εὐσέβιός τε ὁ Νικομηδείας , Ἀμφίωνα τὸν ἀντ αὐτοῦ χειροτονηθέντα ἐκβαλών , καὶ Θεόγνιος δὲ ὁ Νικαίας , Χρῆστον 0 .
ἀνεκλήθησαν δὲ μετανοίας βιβλίον ὧδε ἔχον τοῖς ἐπισκόποις ἐπιδόντες ·
ἤδη μὲν καταψηφισθέντες πρὸ κρίσεως παρὰ τῆς εὐλαβείας ὑμῶν , ὠφείλομεν σιωπᾶν τὰ κεκριμένα παρὰ τῆς εὐλαβείας ὑμῶν .
ἀλλ ἐπειδὴ ἄτοπον καθ ἑαυτῶν δοῦναι τῶν συκοφαντούντων τὴν ἀπόδειξιν τῇ σιωπῇ , τούτου ἕνεκεν ἀναφέρομεν , ὡς ἡμεῖς καὶ τῇ πίστει συνεδράμομεν καὶ τὴν ἔννοιαν ἐξετάσαντες ἐπὶ τῷ ὁμοουσίῳ ὅλοι ἐγενόμεθα τῆς εἰρήνης , μηδαμοῦ τῇ αἱρέσει ἐξακολουθήσαντες 0 .
ὑπομνήσαντες δὲ ἐπὶ ἀσφαλείᾳ τῶν ἐκκλησιῶν , ὅσα τὸν λογισμὸν ἡμῶν ὑπέτρεχε , καὶ πληροφορηθέντες καὶ πληροφορήσαντες τοὺς δι ἡμῶν πεισθῆναι ὀφείλοντας , ὑπεσημηνάμεθα τῇ πίστει ·
τῷ δὲ ἀναθεματισμῷ οὐχ ὑπεγράψαμεν , οὐχ ὡς τῆς πίστεως κατηγοροῦντες , ἀλλ  ὡς ἀπιστοῦντες τοιοῦτον εἶναι τὸν κατηγορηθέντα , ἐκ τῶν ἰδίᾳ πρὸς ἡμᾶς παρ αὐτοῦ διά τε ἐπιστολῶν καὶ τῶν εἰς πρόσωπον διαλέξεων πεπληροφορημένοι μὴ τοιοῦτον εἶναι .
εἰ δὲ ἐπείσθη ἡ ἁγία ὑμῶν σύνοδος , οὐκ ἀντιτείνοντες , ἀλλὰ συντιθέμενοι τοῖς παρ ὑμῶν κεκριμένοις καὶ διὰ τοῦ γράμματος πληροφοροῦμεν τὴν συγκατάθεσιν , οὐ τὴν ἐξορίαν βαρέως φέροντες , ἀλλὰ τὴν ὑπόνοιαν τῆς αἱρέσεως ἀποδυόμενοι .
εἰ γὰρ καταξιώσητε νῦν γοῦν εἰς πρόσωπον ἐπαναλαβεῖν ἡμᾶς , ἕξετε ἐν ἅπασι συμψύχους , ἀκολουθοῦντας τοῖς παρ ὑμῖν κεκριμένοις , καὶ μάλιστα ὅτε αὐτὸν τὸν ἐπὶ τούτοις ἐναγόμενον ἔδοξεν ὑμῶν τῇ εὐλαβείᾳ φιλανθρωπεύσασθαι καὶ ἀνακαλέσασθαι .
ἄτοπον δὲ τοῦ δοκοῦντος εἶναι ὑπευθύνου ἀνακεκλημένου καὶ ἀπολογησαμένου , ἐφ οἷς διεβάλλετο , ἡμᾶς ἐπισιωπᾶν καθ ἑαυτῶν διδόντας τὸν ἔλεγχον 0 .
καταξιώσατε οὖν , ὡς ἁρμόζει τῇ φιλοχρίστῳ ὑμῶν εὐλαβείᾳ , καὶ τὸν θεοφιλέστατον βασιλέα ὑπομνῆσαι καὶ τὰς δεήσεις ἡμῶν ἐγχειρίσαι καὶ θᾶττον βουλεύσασθαι τὰ ὑμῖν ἁρμόζοντα ἐφ  ἡμῖν .
ὧδε μὲν αὐτοῖς Εὐσέβιός τε καὶ Θεόγνιος μετεμελήθησαν καὶ τὰς αὐτῶν ἐκκλησίας ἀπέλαβον .
ὑπὸ δὲ τοῦτον τὸν χρόνον μέλλων τὸν βίον μεταλλάσσειν Ἀλέξανδρος Ἀλεξανδρείας ἐπίσκοπος διάδοχον αὐτοῦ κατέλιπεν Ἀθανάσιον , θείαις προστάξεσιν , ὡς ἡγοῦμαι , ἐπ αὐτὸν ἐνέγκας τὴν ψῆφον ·
ἐπεὶ τόν γε Ἀθανάσιόν φασιν ἀποφυγεῖν πειραθῆναι καὶ ἄκοντα βιασθῆναι πρὸς Ἀλεξάνδρου τὴν ἐπισκοπὴν ὑποδέξασθαι .
καὶ μαρτυρεῖ Ἀπολινάριος ὁ Σύρος ὧδε λέγων ·
Οὐκ ὤκνει δὲ καὶ μετὰ ταῦτα πολεμεῖν ἡ δυσσέβεια , ἀλλὰ πρῶτον μὲν ἐπὶ τὸν μακάριον διδάσκαλον τοῦ ἀνδρὸς ὡπλίζετο , ᾧ καὶ οὗτος παρῆν συνήγορος ὡς πατρὶ παῖς , ἔπειτα καὶ ἐπ αὐτόν , ὡς ἧκεν ἐπὶ τὴν τῆς ἐπισκοπῆς διαδοχήν , πολλῇ μὲν ἀποφυγῇ χρησάμενος , κατὰ θεὸν δὲ ἀνευρεθείς , ὡς καὶ τῷ μακαρίῳ ἀνδρὶ τῷ τὴν ἐπισκοπὴν ἐγχειρίσαντι προδεδήλωτο θείαις δηλώσεσιν οὐχ ἕτερον ἔσεσθαι τὸν διάδοχον ἢ τοῦτον 0 1 .
ἐκαλεῖτο μὲν γὰρ ἐκ τοῦ βίου ·
ἤδη δὲ πρὸς ἀπαλλαγὴν τυγχάνων Ἀθανάσιον ὀνομαστὶ μὴ παρόντα ἐκάλει .
καὶ ὡς ὁ παρὼν ὁμώνυμος ὑπήκουε τῇ κλήσει , πρὸς μὲν τοῦτον ἀπεσιώπα , ὡς οὐ τοῦτον καλῶν .
αὖθις δὲ ἐχρῆτο τῇ κλήσει ·
καὶ ὡς τ αὐτὸ πολλάκις ἐγίνετο , ἀπεσιωπᾶτο μὲν ὁ παρών , ἐδηλοῦτο δὲ ὁ μὴ παρών .
καὶ προφητικῶς ἔλεγεν ὁ μακάριος Ἀλέξανδρος ·
ἀθανάσιε , νομίζεις ἐκπεφευγέναι ·
οὐκ ἐκφεύξῃ δέ , δηλῶν ὡς πρὸς τὸν ἀγῶνα ἐκαλεῖτο .
ταῦτα μὲν Ἀπολινάριος γράφει περὶ Ἀθανασίου .
οἱ δὲ ἀπὸ τῆς Ἀρείου αἱρέσεως λέγουσιν , ὡς Ἀλεξάνδρου τελευτήσαντος ἐκοινώνουν ἀλλήλοις οἱ τὰ Ἀλεξάνδρου καὶ Μελιτίου φρονοῦντες , συνελθόντες τε ἐκ Θηβαΐδος καὶ τῆς ἄλλης Αἰγύπτου πεντήκοντα καὶ τέσσαρες ἐπίσκοποι ἐνωμότως συνέθεντο κοινῇ ψήφῳ αἱρεῖσθαι τὸν ὀφείλοντα τὴν Ἀλεξανδρέων ἐκκλησίαν ἐπιτροπεύειν ·
ἐπιορκήσαντας δὲ ἑπτά τινας τῶν ἐπισκόπων παρὰ τὴν πάντων γνώμην κλέψαι τὴν Ἀθανασίου χειροτονίαν , καὶ διὰ τοῦτο πολλοὺς τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἀνὰ τὴν Αἴγυπτον κληρικῶν ἀποφυγεῖν τὴν πρὸς αὐτὸν κοινωνίαν .
ἐγὼ δὲ πείθομαι τὸν ἄνδρα τοῦτον οὐκ ἀθεεὶ παρελθεῖν ἐπὶ τὴν ἀρχιερωσύνην , λέγειν τε καὶ νοεῖν ἱκανὸν καὶ πρὸς ἐπιβουλὰς ἀντέχειν , οἵου μάλιστα ὁ κατ αὐτὸν ἐδεῖτο καιρός .
ἐγένετο δὲ ἐκκλησιαστικὸς ὅτι μάλιστα καὶ περὶ τὸ ἱερᾶσθαι ἐπιτηδειότατος , ἐκ νέου , ὡς εἰπεῖν , αὐτοδίδακτος τοιοῦτος φανείς .
ἀμέλει τοι οὔπω προσήβῳ γενομένῳ τόδε φασὶν ἐπ αὐτῷ συμβεβηκέναι .
δημοτελῆ καὶ σφόδρα λαμπρὰν πανήγυριν εἰσέτι νῦν ἄγουσιν Ἀλεξανδρεῖς τὴν ἐτησίαν ἡμέραν τῆς μαρτυρίας Πέτρου τοῦ γενομένου παρ αὐτοῖς ἐπισκόπου .
ταύτην τε ἐπιτελῶν Ἀλέξανδρος ὁ τότε τῆς ἐκκλησίας ἡγούμενος , ἤδη τὴν λειτουργίαν πληρώσας , περιέμενε τοὺς ἅμα αὐτῷ μέλλοντας ἀριστᾶν .
καθ  ἑαυτὸν δὲ διάγων τοὺς ὀφθαλμοὺς εἶχεν ἐπὶ τὴν θάλασσαν .
ἰδὼν δὲ πόρρωθεν παρὰ τὸν αἰγιαλὸν παῖδας παίζοντας καὶ ἐπίσκοπον μιμουμένους καὶ τὰ τῆς ἐκκλησίας ἔθη , ἐφ ὅσον ἀκίνδυνον ἑώρα τὴν μίμησιν , ἥδετο τῇ θέᾳ καὶ τοῖς γινομένοις ἔχαιρεν .
ἐπεὶ δὲ καὶ τῶν ἀπορρήτων ἥψαντο , ἐταράχθη ·
καὶ μετακαλεσάμενος τοὺς ἐν τέλει τοῦ κλήρου ἐπέδειξε τοὺς παῖδας , καὶ συλληφθέντας αὐτοὺς ἀχθῆναι κελεύσας ἐπυνθάνετο , τίς αὐτοῖς ἦν ἡ παιδιὰ καὶ ποδαποὶ οἱ ἐπὶ ταύτῃ λόγοι καὶ πράξεις .
οἱ δὲ δείσαντες τὰ πρῶτα ἠρνοῦντο , ἐπιμείναντος δὲ αὐτοῦ τῇ βασάνῳ κατεμήνυσαν ἐπίσκοπον μὲν καὶ ἀρχηγὸν γενέσθαι τὸν Ἀθανάσιον , βαπτισθῆναι δὲ παρ αὐτοῦ τινας τῶν ἀμυήτων παίδων .
οὓς ἐπιμελῶς ἀνέκρινεν Ἀλέξανδρος , τί μὲν αὐτοὺς ἤρετο ἢ ἐποίησεν ὁ τῆς παιδιᾶς ἱερεύς , τί δὲ αὐτοὶ ἀπεκρίναντο ἢ ἐδιδάχθησαν .
ἀνευρὼν δὲ πᾶσαν τὴν ἐκκλησιαστικὴν τάξιν ἀκριβῶς ἐπ αὐτοῖς φυλαχθεῖσαν , ἐδοκίμασεν ἅμα τοῖς ἀμφ αὐτὸν ἱερεῦσι βουλευσάμενος μὴ χρῆναι ἀναβαπτίσαι τοὺς ἅπαξ ἐν ἁπλότητι τῆς θείας χάριτος ἀξιωθέντας ·
τὰ δὲ ἄλλα περὶ αὐτοὺς ἐπλήρου , ἃ θέμις μόνους τοὺς ἱερωμένους μυσταγωγοῦντας ἐπιτελεῖν 0 .
ἀθανάσιον δὲ καὶ τοὺς ἄλλους παῖδας , οἳ πρεσβύτεροι καὶ διάκονοι ἐν τῷ παίζειν ἐτύγχανον , ὑπὸ μάρτυρι τῷ θεῷ τοῖς οἰκείοις παρέδωκεν ἀναθρέψαι τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ ἀγαγεῖν ἐφ ὃ ἐμιμήσαντο .
μετ οὐ πολὺ δὲ ὁμοδίαιτον καὶ ὑπογραφέα τὸν Ἀθανάσιον εἶχεν .
εὖ δὲ ἀχθείς , γραμματικοῖς τε καὶ ῥήτορσι φοιτήσας , ἤδη εἰς ἄνδρας τελῶν , καὶ πρὸ τῆς ἐπισκοπῆς πεῖραν ἔδωκε τοῖς ὁμιλήσασιν αὐτῷ σοφοῦ καὶ ἐλλογίμου ἀνδρός .
ἐπεὶ δὲ ἐτελεύτησεν Ἀλέξανδρος διάδοχον αὐτὸν καταλιπών , ἔτι μᾶλλον ἐπέδωκεν ἡ περὶ αὐτοῦ δόξα βεβαιουμένη ταῖς οἰκείαις ἀρεταῖς καὶ τῇ μαρτυρίᾳ Ἀντωνίου τοῦ μεγάλου μοναχοῦ .
μετακαλουμένου γὰρ αὐτοῦ ὑπήκουε καὶ ταῖς πόλεσιν ἐφοίτα καὶ εἰς τὰς ἐκκλησίας συνῄει καὶ οἷς ἐδόξαζε περὶ θεοῦ συνεψηφίζετο , καὶ φίλον ἐν πᾶσιν εἶχεν αὐτὸν καὶ τοὺς ἐναντιουμένους ἢ ἀπεχθανομένους αὐτῷ ἀπεστρέφετο .
μάλιστα δὲ ἐνδοξότατον αὐτὸν κατέστησαν οἱ τὰ Ἀρείου καὶ Μελιτίου φρονοῦντες , ἀεὶ μὲν ἐπιβουλεύσαντες , οὐδέποτε δὲ δικαίως αὐτὸν ἑλεῖν δόξαντες .
τὰ μὲν οὖν πρῶτα δι ἐπιστολῆς ἐπειράθη αὐτοῦ Εὐσέβιος δέχεσθαι τοὺς περὶ Ἄρειον ·
εἰ δὲ ἀπειθήσει , κακῶς αὐτὸν ποιήσειν ἀγράφως ἠπείλει .
ὡς δὲ οὐκ εἶξε , μὴ δεκτοὺς εἶναι ἐνιστάμενος τοὺς ἐπὶ νεωτερισμῷ τῆς ἀληθείας αἵρεσιν εὑρόντας καὶ παρὰ τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου ἀποκηρυχθέντας , ἐσπούδαζεν ὅπως αὐτὸς ὁ βασιλεὺς προσδέξηται τὸν Ἄρειον καὶ κάθοδον αὐτῷ παράσχῃ .
ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὡς ἐγένετο , οὐκ εἰς μακρὰν ἐρῶ .
ἐν δὲ τῷ τότε πάλιν πρὸς ἑαυτοὺς ἐστασίαζον οἱ ἐπίσκοποι ἀκριβολογούμενοι περὶ τὸ ὁμοούσιον ὄνομα .
οἱ μὲν γὰρ τοὺς τοῦτο προσδεχομένους βλασφημεῖν ᾤοντο , ὡς ὑπάρξεως ἐκτὸς τὸν υἱὸν δοξάζοντας καὶ τὰ Μοντανοῦ καὶ Σαβελλίου φρονοῦντας , οἱ δ αὖ πάλιν ὡς Ἑλληνιστὰς τοὺς ἑτέρους ἐξετρέποντο καὶ πολυθεΐας εἰσάγειν διέβαλλον .
κατετρίβοντο δὲ μάλιστα περὶ τὰ τοιαῦτα Εὐσέβιός τε ὁ Παμφίλου καὶ Εὐστάθιος ὁ Ἀντιοχεύς .
ἀμφότεροι μὲν γὰρ τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ ἐν ὑποστάσει εἶναι ὡμολόγουν , ὥσπερ δὲ ἀλλήλων μὴ ἐπαΐοντες ἀλλήλους διέβαλλον .
καὶ Εὐστάθιος μὲν ἐπῃτιᾶτο Εὐσέβιον ὡς εἰς τὰ ἐν Νικαίᾳ δόξαντα περὶ τοῦ δόγματος καινοτομοῦντα , ὁ δὲ ταῦτα μὲν ἐπαινεῖν φησιν , Εὐσταθίῳ δὲ τὴν Σαβελλίου ὀνειδίζειν δόξαν .
συνόδου δὲ ἐν Ἀντιοχείᾳ γενομένης ἀφαιρεῖται Εὐστάθιος τὴν Ἀντιοχέων ἐκκλησίαν , τὸ μὲν ἀληθές , ὡς ὁ πολὺς ἔχει λόγος , καθότι τὴν ἐν Νικαίᾳ πίστιν ἐπῄνει καὶ τοὺς ἀμφὶ τὸν Εὐσέβιον καὶ Παυλῖνον τὸν Τύρου ἐπίσκοπον καὶ Πατρόφιλον τὸν Σκυθοπόλεως , ὧν τῇ γνώμῃ οἱ ἀνὰ τὴν ἕω ἱερεῖς εἵποντο , οἷά γε τὰ Ἀρείου φρονοῦντας ἀπεστρέφετο καὶ φανερῶς διέβαλλε , πρόφασιν δέ , ὡς οὐχ ὁσίαις πράξεσι τὴν ἱερωσύνην αἰσχύνας ἐφωράθη 0 .
μεγίστη δὲ διὰ τὴν αὐτοῦ καθαίρεσιν ἀνεκινήθη στάσις κατὰ τὴν Ἀντιόχειαν , ὡς μικροῦ δεῖν ξιφῶν ἅψασθαι τὸ πλῆθος καὶ πᾶσαν κινδυνεῦσαι τὴν πόλιν .
ἔβλαψε δὲ αὐτὸ τοῦτο οὐ μετρίως αὐτὸν πρὸς βασιλέα .
ὡς γὰρ ἔγνω ταῦτα συμβεβηκέναι καὶ τὸν λαὸν τῆς ἐκκλησίας εἰς δύο διῃρῆσθαι , σφόδρα ἐχαλέπαινε καὶ ἐν ὑπονοίᾳ αὐτὸν εἶχεν ὡς αἴτιον τῆς στάσεως .
πέμπει δὲ ὅμως τινὰ τῶν ἀμφ αὐτὸν λαμπρῶς στρατευομένων , ἐντειλάμενος εἰς δέος καταστῆσαι τὸ πλῆθος καὶ δίχα ταραχῆς καὶ βλάβης καταπαῦσαι τὴν στάσιν .
λογισάμενοι δὲ οἱ καθελόντες Εὐστάθιον , οἳ δὴ τούτου χάριν εἰς Ἀντιόχειαν συνηγμένοι ἐτύγχανον , ὡς εἰ τῶν ὁμοδόξων αὐτοῖς προστήσαιντό τινα τῆς ἐνθάδε ἐκκλησίας βασιλεῖ γνώριμον καὶ ἐπὶ λόγων ἐπιστήμῃ εὐδόκιμον , ῥᾳδίως ἕξουσι πειθομένους τοὺς ἄλλους , εὖ ἔχειν ἐνόμισαν ἐπιτρέψαι τὸν Ἀντιοχέων θρόνον Εὐσεβίῳ τῷ Παμφίλου .
καὶ γράφουσι περὶ τούτου τῷ βασιλεῖ δηλώσαντες καὶ τῷ λαῷ ὑπερφυῶς τοῦτο κεχαρισμένον εἶναι .
ὧδε γὰρ ἐξῄτησαν καὶ ὅσοι τοῦ κλήρου καὶ τοῦ πλήθους ἀπεχθῶς εἶχον πρὸς Εὐστάθιον .
ὅ γε μὴν Εὐσέβιος ἔγραψε βασιλεῖ παραιτούμενος .
ἐπαινέσας δὲ αὐτοῦ τὴν παραίτησιν ὁ βασιλεύς  νόμος γὰρ ἐκκλησιαστικὸς ἐκώλυε τὸν ἅπαξ ἡγησάμενον ἐκκλησίας ἐπισκοπὴν ἄλλην μὴ μετιέναι  ἔγραψε  δὲ καὶ τῷ λαῷ  καὶ αὐτῷ Εὐσεβίῳ ἀποδεχόμενος αὐτὸν τῆς γνώμης καὶ μακάριον ἀποκαλῶν ὡς οὐ μιᾶς πόλεως , ἀλλὰ πάσης τῆς οἰκουμένης ἄξιον ὄντα ἐπισκοπεῖν .
ἔγραψε δὲ καὶ τῷ λαῷ τῆς Ἀντιοχέων ἐκκλησίας περί τε ὁμονοίας καὶ τοῦ μὴ δεῖν ἐφίεσθαι τοῦ παρ ἄλλοις ἐπισκοποῦντος , ὡς οὐκ ἀγαθοῦ ὄντος τῶν ἀλλοτρίων ἐπιθυμεῖν .
ἰδίᾳ δὲ παρὰ ταύτας ἄλλην ἐπιστολὴν τῇ συνόδῳ διεπέμψατο ·
καὶ Εὐσέβιον μὲν ὁμοίως τῆς παραιτήσεως ἐθαύμαζεν ἐν τοῖς πρὸς αὐτοὺς γράμμασιν , ὡς δοκίμους δὲ τὴν πίστιν εἶναι πυθόμενος Εὐφρόνιον Καππαδόκην πρεσβύτερον καὶ Γεώργιον Ἀρεθούσιον , ἐκέλευσε τούτων , ὃν ἂν κρίνωσιν , ἢ ἕτερον , ὃς ἄξιος , φησί , φανείη , χειροτονῆσαι τῆς Ἀντιοχέων ἐκκλησίας προστάτην .
ἐπεὶ δὲ τὰ βασιλέως ἐδέξαντο γράμματα , Εὐφρόνιον ἐχειροτόνησαν .
Εὐστάθιος δέ , ὡς ἐπυθόμην , ἡσυχῇ τὴν συκοφαντίαν ἤνεγκεν ὧδέ πῃ κρίνας εἶναι ἄμεινον , ἀνὴρ τά τε ἄλλα καλὸς καὶ ἀγαθὸς καὶ ἐπὶ εὐγλωττίᾳ δικαίως θαυμαζόμενος , ὡς ἐκ τῶν φερομένων αὐτοῦ λόγων συνιδεῖν ἔστιν ἀρχαιότητι φράσεως καὶ σωφροσύνῃ νοημάτων καὶ ὀνομάτων κάλλει καὶ χάριτι ἀπαγγελίας εὐδοκιμούντων .
ὑπὸ δὲ τοῦτον τὸν χρόνον Ἰούλιος μέν , Μάρκου μετὰ Σίλβεστρον ἐπ  ὀλίγῳ χρόνῳ ἐπισκοπήσαντος , τὸν ἐν Ῥώμῃ διεῖπε θρόνον , Μάξιμος δὲ μετὰ Μακάριον τὸν Ἱεροσολύμων 0 1 .
τοῦτον δὲ λόγος ἐπίσκοπον ὑπὸ Μακαρίου χειροτονηθῆναι τῆς ἐν Διοσπόλει ἐκκλησίας , ἐπισχεθῆναι δὲ παρὰ τῶν ἐν Ἱεροσολύμοις κατοικούντων 0 ·
ὁμολογητὴς γὰρ ὢν καὶ ἄλλως ἀγαθὸς τῇ δοκιμασίᾳ τοῦ λαοῦ ὑποψήφιος ἦν μετὰ τὴν Μακαρίου τελευτὴν εἰς τὴν ἐνθάδε ἐπισκοπήν .
ἐπεὶ δὲ χαλεπῶς τὸ πλῆθος ἔφερεν οὗ τῆς ἀρετῆς ἐπειράθη ἀποστερούμενον , καὶ στάσις ἠπειλεῖτο , ἔδοξεν εὖ ἔχειν Διοσπολίταις μὲν ἕτερον αἱρεῖσθαι ἐπίσκοπον , Μάξιμον δὲ ἐν Ἱεροσολύμοις μεῖναι καὶ Μακαρίῳ συνιερᾶσθαι , μετὰ δὲ τὴν αὐτοῦ τελευτὴν ἡγεῖσθαι τῆς ἐκκλησίας .
ἰστέον μέντοι ὡς οἱ τάδε ἠκριβωκότες κατὰ γνώμην Μακαρίου γενέσθαι τε καὶ σπουδασθῆναι τῷ πλήθει ταῦτα ἰσχυρίζονται ·
φασὶ γὰρ αὐτὸν μεταμεληθῆναι ἐπὶ τῇ Μαξίμου χειροτονίᾳ , ἐπιλογισάμενον ὡς ὀρθῶς περὶ θεοῦ δοξάζων καὶ διὰ τὴν ὁμολογίαν τῷ λαῷ κεχαρισμένος ἀναγκαίως φυλακτέος ἐστὶν εἰς τὴν αὐτοῦ διαδοχήν .
ἐδεδίει γάρ , μὴ τελευτήσαντος αὐτοῦ καιρὸν εὑρόντες οἱ ἀμφὶ τὸν Εὐσέβιον καὶ Πατρόφιλον , οἱ δὴ τὰ Ἀρείου φρονοῦντες , ὁμοδόξῳ τὸν ἐνθάδε θρόνον ἐπιτρέψουσιν ·
ἐπεὶ καὶ Μακαρίου περιόντος νεωτερίσαι ἐπεχείρησαν , ἀφορισθέντες δὲ παρ αὐτοῦ διὰ τοῦτο ἡσυχίαν ἦγον .
ἐν τούτῳ δὲ Αἰγυπτίοις οὔπω τέλος εἶχεν ἡ ἐξ ἀρχῆς αὐτοῖς πρὸς ἀλλήλους κινηθεῖσα φιλονικία .
ἐπεὶ γὰρ ἐν τῇ συνόδῳ τῇ κατὰ Νίκαιαν ἡ μὲν Ἀρειανὴ αἵρεσις παντάπασιν ἀπεκηρύχθη , οἱ δὲ τὰ Μελιτίου φρονοῦντες ἐπὶ τοῖς εἰρημένοις ἐδέχθησαν , ἐπανελθόντι Ἀλεξάνδρῳ εἰς Αἴγυπτον παρέδωκε Μελίτιος τὰς ἐκκλησίας , ἃς παρανόμως ὑφ ἑαυτὸν ἐποιήσατο , καὶ ἐν τῇ Λυκῷ διῆγε .
μετ  οὐ πολὺ δὲ μέλλων τὸν βίον τελευτᾶν Ἰωάννην τινὰ τῶν αὐτῷ συνήθων παρὰ τὸ δόγμα τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου κατέστησεν ἀντ  αὐτοῦ καὶ πάλιν αἴτιος ἀταξίας ταῖς ἐκκλησίαις ἐγένετο .
ἰδόντες δὲ οἱ Ἀρείου τοὺς Μελιτίου νεωτερίζοντας συνετάραττον καὶ αὐτοὶ τὰς ἐκκλησίας .
οἷα γὰρ φιλεῖ ἐν ταῖς τοιαύταις ταραχαῖς , οἱ μὲν τὴν Ἀρείου δόξαν ἐθαύμαζον , οἱ δὲ ἐδικαίουν τοὺς ὑπὸ Μελιτίου χειροτονηθέντας χρῆναι τῶν ἐκκλησιῶν ἡγεῖσθαι , καὶ τούτοις προσετίθεντο .
πρότερον δὲ διαφερόμενοι πρὸς ἑαυτοὺς ἑκάτεροι , ὡς εἶδον τὸ πλῆθος ἑπόμενον τοῖς ἱερεῦσι τῆς καθόλου ἐκκλησίας , εἰς φθόνον κατέστησαν .
καὶ πρὸς ἀλλήλους ἐσπείσαντο καὶ κοινὴν τὴν ἔχθραν ἀνεδέξαντο πρὸς τὸν κλῆρον Ἀλεξανδρείας .
ἐπιμίξ τε πρὸς οὓς διελέγοντο τὰ ἐγκλήματα προέφερον καὶ τὰς ἀπολογίας ἐποιοῦντο ἐπὶ τοσοῦτον , ὡς προϊόντος τοῦ χρόνου Μελιτιανοὺς ἐν Αἰγύπτῳ παρὰ τῶν πολλῶν ὀνομάζεσθαι τοὺς τὰ Ἀρείου φρονοῦντας ·
καίτοι γε προστασίας μόνης ἕνεκεν ἐκκλησιῶν διεφέροντο , Ἀρειανοὶ δὲ ὁμοίως Ἀρείῳ περὶ θεοῦ ἐδόξαζον .
ἀλλ  ὅμως ἰδίᾳ τὰ παρ ἀλλήλων ἀναινόμενοι , ὑποκρίνεσθαι σφᾶς παρὰ γνώμην καὶ συμφωνεῖν ὑπέμενον ἐν τῇ κοινωνίᾳ τῆς ἔχθρας , ἕκαστοι προσδοκῶντες ῥᾳδίως κρατήσειν ὧν ἐβούλοντο .
τῷ δὲ χρόνῳ , ὡς εἰκός , ἐκ τῶν περὶ ταῦτα διαλέξεων ἕξιν λαβόντες τῶν Ἀρείου δογμάτων ὁμοίως περὶ θεοῦ ἐδόξαζον 0 .
ἐντεῦθέν τε πάλιν εἰς τὴν προτέραν ταραχὴν ἐπανῆλθε τὰ κατὰ τὸν Ἄρειον , καὶ λαοὶ καὶ κλῆροι τῆς πρὸς ἀλλήλους ἀπεσχίζοντο κοινωνίας .
Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἐν ἄλλαις πόλεσιν καὶ μάλιστα παρὰ Βιθυνοῖς καὶ Ἑλλησποντίοις καὶ ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει αὖθις ἀνερριπίζετο τὰ περὶ τῶν Ἀρείου δογμάτων .
ἀμέλει τοι λέγεται , ὡς Εὐσέβιος ὁ Νικομηδείας ἐπίσκοπος καὶ Θεόγνιος ὁ Νικαίας παραπείσαντες τὸν ὑπὸ τοῦ βασιλέως ἐπιτραπέντα φυλάττειν τὴν γραφὴν τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου ἀπήλειψαν τὰς ἑαυτῶν ὑπογραφὰς καὶ εἰς τὸ φανερὸν ἐπεχείρουν διδάσκειν μὴ χρῆναι ὁμοούσιον εἶναι τῷ πατρὶ τὸν υἱὸν δοξάζειν .
περὶ δὲ τούτου ἐγκαλούμενον Εὐσέβιον ὧδε ἄντικρυς πρὸς βασιλέα παρρησιάσασθαι καὶ εἰπεῖν ἐπιδείξαντά τι ὧν ἠμφίεστο , ὡς εἰ τοῦτο τὸ ἱμάτιον ἐμοῦ θεωμένου διαιρεθείη , οὔποτε ἂν φαίην τῆς αὐτῆς οὐσίας ἑκάτερον .
ἐπὶ τούτοις δὲ χαλεπῶς ἄγαν ἔφερεν ὁ βασιλεύς ·
οἰόμενος γὰρ μετὰ τὴν ἐν Νικαίᾳ σύνοδον πεπαῦσθαι τὰς τοιαύτας ζητήσεις , παρ ἐλπίδας αὖθις ἀνακινουμένας ἑώρα .
οὐχ ἥκιστα δὲ αὐτὸν ἐλύπησεν Εὐσέβιος καὶ Θεόγνιος Ἀλεξανδρεῦσί τισι κοινωνήσαντες , οὓς εἰς μεταμέλειαν ἡ σύνοδος τετηρήκει ὡς μὴ ὀρθῶς δοξάζοντας , αὐτὸς δὲ ὡς αἰτίους τῆς διχονοίας καὶ ἐπὶ τούτῳ τῆς πατρίδος ἐκδημοῦντας ἐκπεμφθῆναι προσέταξεν .
ἐκ ταύτης δὲ τῆς αἰτίας εἰσὶν οἳ λέγουσιν ὀργισθέντα τὸν βασιλέα καταδικάσαι φυγὴν Εὐσεβίου καὶ Θεογνίου .
ἀλλὰ περὶ μὲν τούτου ἐν τοῖς πρόσθεν ἔγραψα , ἅπερ παρὰ ἀκριβῶς ἐπισταμένων ἀκήκοα .
ἀθανασίῳ δὲ τῶν ἐπιγενομένων δυσχερῶν πρῶτοι γεγόνασιν αἴτιοι .
πλείστην γὰρ ἔχοντες παρὰ βασιλεῖ παρρησίαν καὶ δύναμιν τὸν Ἄρειον μὲν ὡς ὁμόδοξον καὶ φίλον κατάγειν εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν ἐσπούδαζον , τὸν δὲ τῆς ἐκκλησίας ἐκβαλεῖν ὡς ἐναντίον αὐτοῖς γινόμενον .
διαβάλλουσιν οὖν αὐτὸν πρὸς Κωνσταντῖνον ὡς στάσεων καὶ θορύβων αἴτιον τῇ ἐκκλησίᾳ γενόμενον καὶ εἴργοντα τοὺς βουλομένους εἰς τὴν ἐκκλησίαν εἰσιέναι , ἐξὸν πάντας ὁμονοεῖν , εἰ τοῦτο μόνον συγχωρηθείη .
ἐπιστοῦντο δὲ ἀληθεῖς εἶναι τὰς κατ αὐτοῦ διαβολὰς πολλοὶ τῶν μετὰ Ἰωάννου ἐπισκόπων καὶ κληρικῶν , συνεχῶς βασιλεῖ προσιόντες ὀρθοδόξους τε σφᾶς εἶναι λέγοντες καὶ φόνων δὲ καὶ δεσμῶν καὶ πληγῶν ἀδίκων καὶ τραυμάτων καὶ ἐμπρησμῶν ἐκκλησιῶν κατηγοροῦντες αὐτοῦ καὶ τῶν ὑπ αὐτὸν ἐπισκόπων .
ἐπεὶ δὲ καὶ Ἀθανάσιος ἐδήλωσε τῷ βασιλεῖ , παρανόμους χειροτονίας ἐγκαλῶν τοῖς ἀμφὶ τὸν Ἰωάννην καὶ νεωτερισμὸν τῶν ἐν Νικαίᾳ δοξάντων καὶ πίστιν οὐχ ὑγιᾶ καὶ στάσεις καὶ ὕβρεις κατὰ τῶν ὀρθῶς περὶ θεοῦ δοξαζόντων , οὐκ εἶχε λοιπὸν ὅτῳ πιστεύσειεν ὁ Κωνσταντῖνος .
τοιαῦτα δὲ αὐτῶν ἐγκαλούντων ἀλλήλοις καὶ πολλάκις πολλῶν κατηγόρων ἑκατέρωθεν ὀχλούντων , ἐπεὶ σφόδρα αὐτῷ ἔμελε τῆς ὁμονοίας τῶν λαῶν , γράφει Ἀθανασίῳ μηδένα τῆς ἐκκλησίας εἴργεσθαι ·
εἰ δὲ τοῦτο καὶ εἰς ὕστερον μηνυθείη , πέμπειν ἀμελλητὶ τὸν ἐξελάσοντα αὐτὸν τῆς Ἀλεξανδρέων πόλεως 0 .
εἴ τῳ δὲ φίλον καὶ αὐτῇ τῇ τοῦ βασιλέως ἐντυχεῖν ἐπιστολῇ , ὧδε ἔχει τὸ περὶ τούτου μέρος 0 ·
ἔχων τοίνυν τῆς ἐμῆς βουλήσεως τὸ γνώρισμα πᾶσι τοῖς βουλομένοις εἰς τὴν ἐκκλησίαν εἰσελθεῖν ἀκώλυτον παράσχου τὴν εἴσοδον .
ἐὰν γὰρ γνῶ , ὡς κεκώλυκας αὐτῶν τινας τῆς ἐκκλησίας μεταποιουμένους ἢ ἀπεῖρξας τῆς εἰσόδου , ἀποστελῶ παραχρῆμα τὸν καθαιρήσοντά σε ἐξ ἐμῆς κελεύσεως καὶ τῶν τόπων μεταστήσοντα .
ἐπεὶ δὲ γράφων Ἀθανάσιος καὶ τὸν βασιλέα ἔπειθε μὴ μεταδοτέον κοινωνίας τοῖς Ἀρείου πρὸς τὴν καθόλου ἐκκλησίαν , συνιδὼν Εὐσέβιος ὡς οὐκ ἐπιτεύξεται τοῦ σκοποῦ , Ἀθανασίου τ ἀναντία σπουδάζοντος , ᾠήθη δεῖν πάσῃ μηχανῇ ἐκποδὼν αὐτὸν ποιῆσαι .
πρόφασιν δὲ μὴ ἔχων ἱκανὴν πρὸς τοσαύτην ἐπιβουλήν , ὑπέσχετο τοῖς Μελιτίου συλλαμβάνεσθαι πρὸς βασιλέα καὶ τοὺς ἀμφ αὐτὸν δυναμένους , ἢν ἐθέλωσιν Ἀθανασίου κατηγορεῖν .
ἐντεῦθέν τε πρώτην ὑπομένει γραφὴν ὡς χιτωνίων λινῶν φόρον ἐπιθεὶς Αἰγυπτίοις καὶ παρὰ τῶν κατηγόρων τοιοῦτον δασμὸν εἰσπραξάμενος .
παρατυχόντες δὲ αὐτόθι Ἄπις καὶ Μακάριος , πρεσβύτεροι τῆς Ἀλεξανδρέων ἐκκλησίας , ψευδῆ τὴν κατηγορίαν ἐσπούδασαν διελέγξαι .
ἐκ ταύτης τε τῆς αἰτίας μετακληθέντα Ἀθανάσιον πάλιν ἐγράψαντο , ὡς ἐπιβουλεύων τῷ κρατοῦντι λάρνακα χρυσίου Φιλουμενῷ τινι πέπομφεν .
ἐπεὶ δὲ συκοφαντίαν κατέγνω τῶν κατηγόρων ὁ βασιλεύς , ἐπέτρεψεν Ἀθανασίῳ ἐπανελθεῖν οἴκαδε ·
καὶ τῷ λαῷ τῆς Ἀλεξανδρείας ἔγραψε μαρτυρήσας αὐτῷ πολλὴν ἐπιείκειαν καὶ πίστιν ὀρθήν , ἀσμένως τε αὐτῷ συντετυχηκέναι καὶ θεῖον εἶναι ἄνδρα πεπεῖσθαι ·
φθόνου τε χάριν τὴν γραφὴν ὑπομείναντα κρείττω φανῆναι τῶν αὐτοῦ κατηγόρων 0 .
πυθόμενός τε πολλοὺς ἔτι ἀπὸ τῶν Αἰγυπτίων ζυγομαχεῖν ἐκ τῆς Ἀρείου καὶ Μελιτίου προφάσεως , διὰ τῆς αὐτοῦ ἐπιστολῆς παρεκάλεσε τὸ πλῆθος εἰς θεὸν ἀπιδεῖν καὶ τὴν παρ αὐτοῦ κρίσιν εἰς νοῦν λαβεῖν , εὐνοεῖν τε ἀλλήλοις καὶ τοὺς ἐπιβουλεύοντας τῇ αὐτῶν ὁμονοίᾳ παντὶ σθένει διώκειν .
καὶ ὁ μὲν βασιλεὺς ὧδέ πῃ γράφων εἰς τὸ κοινόν , πάντας εἰς ὁμόνοιαν ἐκάλει , καὶ μὴ διασπᾶσθαι τὴν ἐκκλησίαν ἐσπούδαζε .
μελιτιανοὶ δὲ τῆς προτέρας ἀποτυχόντες πείρας ἑτέρας ὕφαινον κατὰ Ἀθανασίου γραφάς , τὴν μὲν ὡς ποτήριον ἱερὸν συνέτριψε , τὴν δὲ ὡς Ἀρσένιόν τινα κτείνας ἐξέτεμεν αὐτοῦ τὸν βραχίονα καὶ παρ ἑαυτῷ ἔχει γοητείας ἕνεκεν .
οἷα δὲ κληρικὸς ἐλέγετο ὁ Ἀρσένιος οὗτος ἁμαρτήματι περιπεσὼν κρύπτεσθαι ·
δίκην γὰρ ὑφωρᾶτο δώσειν παρὰ τῷ ἐπισκόπῳ εὐθυνόμενος .
τὸ δὲ συμβὰν οὕτως εἰς ἐσχάτην διαβολὴν διεσκεύασαν οἱ ἐπιβουλεύοντες Ἀθανασίῳ .
καὶ τὸν μὲν Ἀρσένιον ἐπιμελῶς ἀναζητήσαντες εὗρον , καὶ φιλοφρονησάμενοι καὶ πᾶσαν εὔνοιαν καὶ ἀσφάλειαν παρέξειν αὐτῷ ὑποσχόμενοι ἄγουσι λάθρα πρός τινα τῶν αὐτοῖς συνήθων καὶ τὰ αὐτὰ σπουδαζόντων ·
πρίνης ὄνομα αὐτῷ ἦν , πρεσβύτερος μοναστηρίου ·
ἐνταῦθά τε τὸν Ἀρσένιον κρύψαντες σπουδῇ περιῄεσαν κατὰ τὰς ἀγορὰς καὶ τοὺς συλλόγους τῶν ἐν τέλει λογοποιοῦντες τοῦτον πεφονεῦσθαι παρὰ Ἀθανασίου .
παρεσκεύαστο δὲ πρὸς τοιαύτην κατηγορίαν καὶ Ἰωάννης μοναχός τις ὁ Ἀρχὰφ λεγόμενος .
ταύτης δὲ τῆς αἰσχρᾶς φήμης εἰς πολλοὺς διασπαρείσης ἐπὶ τοσοῦτον , ὡς καὶ βασιλέως ἀκοὰς φθάσαι , ὁρῶν Ἀθανάσιος ὡς , εἰ συμβαίη αὐτὸν καὶ ἐπὶ ταύτῃ τῇ αἰτίᾳ γραφὴν ὑπομεῖναι , χαλεπόν ἐστιν ἀπολογήσασθαι παρὰ δικασταῖς τοιαύταις φήμαις προκατειλημμένοις , ἀντεστρατήγει ταῖς τῶν ἐναντίων τέχναις , καὶ ὡς ἐνεδέχετο πάντας πιστούμενος ἐπόνει μὴ καλύπτεσθαι τὴν ἀλήθειαν ταῖς αὐτῶν διαβολαῖς .
ἦν δὲ ἄρα τοὺς πολλοὺς πείθειν ἐργῶδες Ἀρσενίου μὴ φαινομένου .
λογισάμενος οὖν ὡς οὐκ ἂν ἄλλως ἑαυτὸν καθάροι τῆς ὑπονοίας , εἰ μὴ ζῆν ἀπελέγξειε τὸν τεθνάναι λεγόμενον , πέμπει τῶν ἀμφ αὐτὸν πιστότατόν τινα διάκονον ἀναζητήσοντα τοῦτον .
ὁ δὲ παραγενόμενος εἰς Θηβαΐδα ἐξαγγειλάντων τινῶν μοναχῶν ἔγνω ὅπου διῆγεν .
ἐπεὶ δὲ ἧκε πρὸς Πρίνην , παρ ᾧ ἐκρύπτετο , αὐτὸν μὲν Ἀρσένιον οὐ καταλαμβάνει ·
προμαθόντες γὰρ τὴν ἄφιξιν τοῦ διακόνου μετέστησαν τοῦτον εἰς τὴν κάτω Αἴγυπτον .
παραλαβὼν δὲ τὸν Πρίνην ἤγαγεν εἰς Ἀλεξάνδρειαν , ἅμα δὲ καὶ Ἠλίαν , ἕνα τῶν αὐτῷ συνόντων , ὃς ἐλέγετο τὸν Ἀρσένιον ἑτέρωθι μεταστῆσαι .
ἄμφω τε προσαχθέντες τῷ ἄρχοντι τῶν ἐν Αἰγύπτῳ στρατιωτικῶν ταγμάτων ὡμολόγησαν ἐν ζῶσιν εἶναι Ἀρσένιον , λαθεῖν δὲ παρ αὐτοῖς πρότερον κρυπτόμενον , καὶ νῦν ἐν Αἰγύπτῳ διάγειν .
ταῦτα οὕτω συμβάντα δῆλα γενέσθαι Κωνσταντίνῳ ἐσπούδασεν Ἀθανάσιος .
τῷ δὲ βασιλεὺς ἀντέγραψεν ἔχεσθαι τῆς ἱερωσύνης ἐπιμελῶς καὶ τῆς τοῦ λαοῦ εὐταξίας καὶ εὐσεβείας προνοεῖν , παρ οὐδὲν δὲ ἡγεῖσθαι τὰς τῶν Μελιτιανῶν ἐπιβουλάς , ὡς καὶ αὐτοῦ εὖ εἰδότος φθόνον αὐτοὺς ἐγείρειν εἰς τοιαύτας ψευδεῖς καὶ πεπλασμένας γραφὰς καὶ τοὺς κατὰ τῆς ἐκκλησίας θορύβους .
αὐτόν τε τοῦ λοιποῦ μὴ συγχωρεῖν τὰ τοιαῦτα , ἀλλὰ δικαστὴν ἔσεσθαι κατὰ τοὺς πολιτικοὺς νόμους , εἰ μὴ ἡσυχίαν ἄγοιεν , καὶ δίκην λαβεῖν παρ αὐτῶν ὡς οὐ μόνον ἀδίκως τοῖς ἀθῴοις ἐπιβουλευόντων , ἀλλ ἀδίκως τῇ εὐταξίᾳ τῆς ἐκκλησίας καὶ τῇ εὐσεβείᾳ λυμαινομένων .
τοιαῦτα γράψας ὁ βασιλεὺς Ἀθανασίῳ προσέταξεν εἰς τὸ κοινὸν ἀναγνωσθῆναι τὴν ἐπιστολήν , ἵν εἰδέναι πάντες ἔχοιεν τὴν αὐτοῦ προαίρεσιν .
τὸ δὲ ἐξ ἐκείνου περιδεεῖς γενόμενοι οἱ τὰ Μελιτίου φρονοῦντες τέως ἠρέμουν ὑφορώμενοι τὴν τοῦ κρατοῦντος ἀπειλήν .