Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
οὐκ ἀγνοῶ δ ὅτι τοὺς δυσκόλως διακειμένους οὐδέν πω τῶν εἰρημένων ἱκανόν ἐστιν ἀπαλλάξαι τῆς διανοίας ταύτης , ἀλλὰ πολλῶν ἔτι δέονται λόγων καὶ παντοδαπῶν , εἰ μέλλουσιν ἑτέραν μεταλήψεσθαι δόξαν ἀνθ ἧς νῦν τυγχάνουσιν ἔχοντες .
δεῖ δὴ μη δ ἡμᾶς προαπειπεῖν διδάσκοντας καὶ λέγοντας , ἐξ ὧν , δυοῖν θάτερον , ἢ μεταστήσομεν τὰς γνώμας αὐτῶν , ἢ τὰς βλασφημίας καὶ κατηγορίας αἷς χρῶνται καθ ἡμῶν ἐξελέγξομεν ψευδεῖς οὔσας 0 .
εἰσὶ δὲ διτταί .
λέγουσι γὰρ οἱ μὲν ὡς ἔστιν ἡ περὶ τοὺς σοφιστὰς διατριβὴ φλυαρία καὶ φενακισμός ·
οὐδεμία γὰρ εὕρηται παιδεία τοιαύτη δι ἦς γένοιτό τις ἂν ἢ περὶ τοὺς λόγους δεινότερος ἢ περὶ τὰς πράξεις φρονιμώτερος , ἀλλ οἱ προέχοντες ἐν τούτοις τῇ φύσει τῶν ἄλλων διαφέρουσιν ·
οἱ δὲ δεινοτέρους μὲν ὁμολογοῦσιν εἶναι τοὺς περὶ τὴν μελέτην ταύτην ὄντας , οὐ μὴν ἀλλὰ διαφθέρεσθαι καὶ γίγνεσθαι χείρους ·
ἐπειδὰν γὰρ λάβωσι δύναμιν , τοῖς ἀλλοτρίοις ἐπιβουλεύειν 0 .
ὡς οὖν οὐδὲν ὑγιὲς οὐ δ ἀληθὲς οὐδέτεροι τούτων λέγουσι , πολλὰς ἐλπίδας ἔχω πᾶσι φανερὸν ποιήσειν .
πρῶτον δ ἐνθυμήθητε περὶ τῶν φλυαρίαν φασκόντων εἶναι τὴν παιδείαν , ὡς αὐτοὶ λίαν καταφανῶς ληροῦσι .
διασύρουσι μὲν γὰρ αὐτὴν ὡς οὐδὲν ὠφελεῖν δυναμένην ἀλλ ἀπάτην καὶ φενακισμὸν οὖσαν , ἀξιοῦσι δὲ τοὺς συνόντας ἡμῖν εὐθὺς μὲν προσελθόντας διαφέρειν αὐτοὺς αὑτῶν , ὀλίγας δ ἡμέρας συνδιατρίψαντας σοφωτέρους ἐν τοῖς λόγοις καὶ κρείττους φαίνεσθαι τῶν καὶ ταῖς ἡλικίαις καὶ ταῖς ἐμπειρίαις προεχόντων , ἐνιαυτὸν δὲ μόνον παραμείναντας ῥήτορας ἅπαντας ἀγαθοὺς εἶναι καὶ τελέους καὶ μηδὲν φαυλοτέρους τοὺς ἀμελεῖς τῶν πονεῖν ἐθελόντων μη δὲ τοὺς ἀφυεῖς τῶν τὰς ψυχὰς ἀνδρικὰς ἐχόντων .
καὶ ταῦτα προστάττουσιν οὔ θ ἡμῶν ἀκηκοότες τοιαύτας ποιουμένων τὰς ὑποσχέσεις , οὔ τ ἐν ταῖς ἄλλαις τέχναις καὶ παιδείαις οὐδὲν ἑωρακότες τούτων συμβαῖνον , ἀλλὰ μόλις μὲν ἡμῖν τὰς ἐπιστήμας παραγιγνομένας , οὐχ ὁμοίως δ ἀλλήλοις ὅ τι ἂν μάθωμεν ἐξεργαζομένους , ἀλλὰ δύο μὲν ἢ τρεῖς ἐξ ἁπάντων τῶν διδασκαλείων ἀγωνιστὰς γιγνομένους , τοὺς δ ἄλλους ἐξ αὐτῶν ἰδιώτας ἀπαλλαττομένους .
καί τοι πῶς οὐκ ἄφρονας εἶναι χρὴ νομίζειν τοὺς τὰς δυνάμεις τὰς ἐν ταῖς ὁμολογουμέναις τῶν τεχνῶν οὐκ ἐνούσας , ταύτας ἀπαιτεῖν τολμῶντας παρὰ ταύτης ἣν οὐκ εἶναί φασι , καὶ πλείους τὰς ὠφελείας ἀξιοῦντας γίγνεσθαι παρὰ τῆς ἀπιστουμένης ὑφ αὑτῶν ἢ παρὰ τῶν ἀκριβῶς εὑρῆσθαι δοκουσῶν 0 ;
χρὴ δὲ τοὺς νοῦν ἔχοντας οὐκ ἀνωμάλως ποιεῖσθαι τὰς κρίσεις περὶ τῶν ὁμοίων πραγμάτων , οὐ δ ἀποδοκιμάζειν τὴν παιδείαν τὴν τ αὐτὰ ταῖς πλείσταις τῶν τεχνῶν ἀπεργαζομένην .
τίς γὰρ οὐκ οἶδεν ὑμῶν πολλοὺς τῶν ὑπὸ τοῖς σοφισταῖς γενομένων οὐ φενακισθέντας οὐ δ οὕτω διατεθέντας ὡς οὗτοι λέγουσιν , ἀλλὰ τοὺς μὲν αὐτῶν ἱκανοὺς ἀγωνιστὰς ἀποτελεσθέντας , τοὺς δὲ παιδεύειν ἑτέρους δυνηθέντας , ὅσοι δ αὐτῶν ἰδιωτεύειν ἐβουλήθησαν , ἔν τε ταῖς ὁμιλίαις χαριεστέρους ὄντας ἢ πρότερον ἦσαν , τῶν τε λόγων κριτὰς καὶ συμβούλους ἀκριβεστέρους τῶν πλείστων γεγενημένους 0 ;
ὥστε πῶς χρὴ τῆς τοιαύτης διατριβῆς καταφρονεῖν , τῆς τοὺς κεχρημένους αὐτῇ τοιούτους παρασκευάζειν δυναμένης ;
ἀλλὰ μὴν καὶ τόδε πάντες ἂν ὁμολογήσαιεν , ὅτι τούτους τεχνικωτάτους εἶναι νομίζομεν ἐπὶ πασῶν τῶν τεχνῶν καὶ χειρουργιῶν , οἵ τινες ἂν τοὺς μαθητὰς ὡς οἷόν θ ὁμοιοτάτους ἐργάτας ἀλλήλοις ἀποδείξωσι 0 .
τῇ τοίνυν φιλοσοφίᾳ φανήσεται καὶ τοῦτο συμβεβηκός .
ὅσοι γὰρ ἡγεμόνος ἔτυχον ἀληθινοῦ καὶ νοῦν ἔχοντος , εὑρεθεῖεν ἂν ἐν τοῖς λόγοις οὕτως ὁμοίαν τὴν δύναμιν ἔχοντες ὥστε πᾶσιν εἶναι φανερὸν ὅτι τῆς αὐτῆς παιδείας μετεσχήκασι .
καί τοι μηδενὸς ἔθους αὐτοῖς ἐγγενομένου κοινοῦ μη δὲ διατριβῆς μη δὲ διατριβῆς τεχνικῆς ὑπαρξάσης οὐκ ἔστιν ὅπως ἂν εἰς τὴν ὁμοιότητα ταύτην κατέστησαν .
ἔτι τοίνυν ὑμῶν αὐτῶν οὐδεὶς ἔστιν ὅστις οὐκ ἂν εἰπεῖν ἔχοι πολλοὺς τῶν συμπαιδευθέντων , οἳ παῖδες μὲν ὄντες ἀμαθέστατοι τῶν ἡλικιωτῶν ἔδοξαν εἶναι , πρεσβύτεροι δὲ γενόμενοι πλέον διήνεγκαν πρὸς τὸ φρονεῖν καὶ λέγειν τῶν αὐτῶν τούτων ὧν παῖδες ὄντες ἀπελείφθησαν .
ὅθεν μάλιστ ἄν τις γνοίη τὴν ἐπιμέλειαν ὅσην ἔχει δύναμιν ·
δῆλον γὰρ ὅτι τότε μὲν ἅπαντες τοιαύταις ἐχρῶντο ταῖς διανοίαις οἵας περ ἐξ ἀρχῆς ἔφυσαν ἔχοντες , ἄνδρες δὲ γενόμενοι τούτων διήνεγκαν καὶ μετήλλαξαν τὴν φρόνησιν τῷ τοὺς μὲν ἐκκεχυμένως ζῆν καὶ ῥᾳθύμως , τοὺς δὲ τοῖς τε πράγμασι καὶ σφίσιν αὐτοῖς προσέχειν τὸν νοῦν 0 .
ὅπου δὲ καὶ διὰ τὰς αὑτῶν ἐπιμελείας γίγνονταί τινες βελτίους , πῶς οὐκ ἂν οὗτοι λαβόντες ἐπιστάτην καὶ πρεσβύτερον καὶ πολλῶν πραγμάτων ἔμπειρον , καὶ τὰ μὲν παρειληφότα τὰ δ αὐτὸν εὑρηκότα , πολὺ ἃ ἔτι πλέον καὶ σφῶν αὐτῶν καὶ τῶν ἄλλων διήνεγκαν 0 ;
οὐ μόνον δ ἐκ τούτων ἀλλὰ καὶ τῶν λοιπῶν εἰκότως ἄν ἅπαντες τὴν ἄγνοιαν θαυμάσειαν τῶν τολμώντων οὕτως εἰκῇ καταφρονεῖν τῆς φιλοσοφίας ·
πρῶτον μὲν εἰ πάσας τὰς πράξεις καὶ τὰς τέχνας εἰδότες ταῖς μελέταις καὶ ταῖς φιλοπονίαις ἁλισκομένας πρὸς τὴν τῆς φρονήσεως ἄσκησιν ταῦτα μηδεμίαν ἡγοῦνται δύναμιν ἔχειν , ἔπειτ εἰ τῶν μὲν σωμάτων μηδὲν οὕτως ἄν φήσαιεν εἶναι φαῦλον , ὅ τι γυμνασθὲν καὶ πονῆσαν οὐκ ἂν εἴη βέλτιον , τὰς δὲ ψυχὰς τὰς ἄμεινον πεφυκυίας τῶν σωμάτων μηδὲν ἂν νομίζουσι γενέσθαι σπουδαιοτέρας παιδευθείσας καὶ τυχούσας τῆς προσηκούσης ἐπιμελείας 0 ·
ἔτι δ εἰ περὶ τοὺς ἵππους καὶ τοὺς κύνας καὶ τὰ πλεῖστα τῶν ζώων ὁρῶντες τέχνας ἔχοντάς τινας , αἷς τὰ μὲν ἀνδρειότερα τὰ δὲ πραότερα τὰ δὲ φρονιμώτερα ποιοῦσι , περὶ τὴν τῶν ἀνθρώπων φύσιν μηδεμίαν οἴονται τοιαύτην εὑρῆσθαι παιδείαν , ἥ τις ἂν αὐτοὺς ἐπί τι τούτων ὧν περ καὶ τὰ θηρία δυνηθείη προαγαγεῖν , ἀλλὰ τοσαύτην ἁπάντων ἡμῶν ἀτυχίαν κατεγνώκασιν , ὥσθ ὁμολογήσειαν μὲν ἂν ταῖς ἡμετέραις διανοίαις ἕκαστον τῶν ὄντων βέλτιον γίγνεσθαι καὶ χρησιμώτερον , αὐτοὺς δ ἡμᾶς τοὺς ἔχοντας τὴν φρόνησιν ταύτην , ᾗ πάντα πλέονος ἄξια ποιοῦμεν , τολμῶσι λέγειν ὡς οὐδὲν ἂν ἀλλήλους πρὸς ἐπιείκειαν εὐεργετήσαιμεν 0 .
ὃ δὲ πάντων δεινότατον , ὅτι καθ ἕκαστον τὸν ἐνιαυτὸν θεωροῦντες ἐν τοῖς θαύμασι τοὺς μὲν λέοντας πραότερον διακειμένους πρὸς τοὺς θεραπεύοντας ἤ τῶν ἀνθρώπων ἔνιοι πρὸς τοὺς εὖ ποιοῦντας , τὰς δ ἄρκτους καλινδουμένας καὶ παλαιούσας καὶ μιμουμένας τὰς ἡμετέρας ἐπιστήμας , οὐ δ ἐκ τούτων δύνανται γνῶναι τὴν παιδείαν καὶ τὴν ἐπιμέλειαν ὅσην ἔχει δύναμιν , οὐ δ ὅτι ταῦτα πολὺ ἂν θᾶττον τὴν ἡμετέραν φύσιν ἢ τὴν ἐκείνων ὠφελήσειεν 0 1 2 ·
ὥστ ἀπορῶ πότερον ἄν τις δικαιότερον θαυμάσειε τὰς πραότητας τὰς τοῖς χαλεπωτάτοις τῶν θηρίων ἐγγιγνομένας ἢ τὰς ἀγριότητας τὰς ἐν ταῖς ψυχαῖς τῶν τοιούτων ἀνθρώπων ἐνούσας 0 .
ἔχοι δ ἄν τις πλείω περὶ τούτων εἰπεῖν ·
ἀλλὰ γὰρ ἢν πολλὰ λίαν λέγω περὶ τῶν παρὰ τοῖς πλείστοις ὁμολογουμένων , δέδοικα μὴ περὶ τῶν ἀμφισβητουμένων ἀπορεῖν δόξω .
παυσάμενος οὖν τούτων ἐπ ἐκείνους τρέψομαι , τοὺς οὐ καταφρονοῦντας μὲν τῆς φιλοσοφίας , πολὺ δὲ πικρότερον κατηγοροῦντας αὐτῆς , καὶ μεταφέροντας τὰς πονηρίας τὰς τῶν φασκόντων μὲν εἶναι σοφιστῶν ἄλλο δέ τι πραττόντων ἐπὶ τοὺς οὐδὲν τῶν αὐτῶν ἐκείνοις ἐπιτηδεύοντας .
ἐγὼ δ οὐχ ὑπὲρ ἁπάντων τῶν προσποιουμένων δύνασθαι παιδεύειν ποιοῦμαι τοὺς λόγους , ἀλλ ὑπὲρ τῶν δικαίως τὴν δόξαν ταύτην ἐχόντων .
οἶμαι δὲ σαφῶς ἐπιδείξειν τοὺς κατηγοροῦντας ἡμῶν πολὺ τῆς ἀληθείας διημαρτηκότας , ἤν περ ἐθελήσητε διὰ τέλους ἀκοῦσαι τῶν λεγομένων .
πρῶτον μὲν οὖν ὁρίσασθαι δεῖ τίνων ὀρεγόμενοι καὶ τίνος τυχεῖν βουλόμενοι τολμῶσί τινες ἀδικεῖν ·
ἢν γὰρ ταῦτα καλῶς περιλάβωμεν , ἄμεινον γνώσεσθε τὰς αἰτίας τὰς καθ ἡμῶν λεγομένας , εἴ τ ἀληθεῖς εἰσιν εἴ τε ψευδεῖς 0 .
ἐγὼ μὲν οὖν ἡδονῆς ἢ κέρδους ἢ τιμῆς ἕνεκα φημὶ πάντας πάντα πράττειν ·
ἔξω γὰρ τούτων οὐδεμίαν ἐπιθυμίαν ὁρῶ τοῖς ἀνθρώποις ἐγγιγνομένην .
εἰ δὴ ταῦθ οὕτως ἔχει , λοιπόν ἐστι σκέψασθαι τί τούτων ἂν ἡμῖν γίγνοιτο διαφθείρουσι τοὺς νεωτέρους .
πότερ ἂν ἡσθείημεν ὁρῶντες ἢ καὶ πυνθανόμενοι πονηροὺς αὐτοὺς ὄντας καὶ δοκοῦντας τοῖς συμπολιτευομένοις ;
καὶ τίς οὕτως ἐστὶν ἀναίσθητος ὅστις οὐκ ἂν ἀλγήσειε τοιαύτης διαβολῆς περὶ αὑτὸν γιγνομένης ;
ἀλλὰ μὴν οὐ δ ἂν θαυμασθεῖμεν οὐ δὲ τιμῆς μεγάλης τύχοιμεν τοιούτους τοὺς συνόντας ἀποπέμποντες , ἀλλὰ πολὺ ἂν μᾶλλον καταφρονηθεῖμεν καὶ μισηθεῖμεν τῶν ταῖς ἄλλαις πονηρίαις ἐνόχων ὄντων .
καὶ μὴν οὐ δ εἰ ταῦτα παρίδοιμεν , χρήματα πλεῖστ ἂν λάβοιμεν οὕτω παιδείας προεστῶτες .
οἶμαι γὰρ δήπου τοῦτό γε πάντας γιγνώσκειν , ὅτι σοφιστῇ μισθὸς κάλλιστός ἐστι καὶ μέγιστος , ἢν τῶν μαθητῶν τινες καλοὶ κ ἀγαθοὶ καὶ φρόνιμοι γένωνται καὶ παρὰ τοῖς πολίταις εὐδοκιμοῦντες ·
οἱ μὲν γὰρ τοιοῦτοι πολλοὺς μετασχεῖν τῆς παιδείας εἰς ἐπιθυμίαν καθιστᾶσιν , οἱ δὲ πονηροὶ καὶ τοὺς πρότερον συνεῖναι διανοουμένους ἀποτρέπουσιν .
ὥστε τίς ἂν ἐν τούτοις τὸ κρεῖττον ἀγνοήσειεν , οὕτω μεγάλην τὴν διαφορὰν τῶν πραγμάτων ἐχόντων ;
ἴσως οὖν ἄν τις πρὸς ταῦτα τολμήσειεν εἰπεῖν ὡς πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων διὰ τὰς ἀκρασίας οὐκ ἐμμένουσι τοῖς λογισμοῖς , ἀλλ ἀμελήσαντες τοῦ συμφέροντος ἐπὶ τὰς ἡδονὰς ὁρμῶσιν .
ἐγὼ δ ὁμολογῶ καὶ τῶν ἄλλων πολλοὺς καὶ τῶν προσποιουμένων εἶναι σοφιστῶν ἔχειν τινὰς τὴν φύσιν ταύτην , ἀλλ ὅμως οὐ δὲ τῶν τοιούτων οὐδείς ἐστιν οὕτως ἀκρατὴς ὅστις ἂν δέξαιτο καὶ τοὺς μαθητὰς εἶναι τοιούτους ·
τῶν μὲν γὰρ ἡδονῶν τῶν διὰ τὴν ἀκρασίαν ἐκείνοις συμβαινουσῶν οὐκ ἂν δύναιτο μετασχεῖν , τῆς δὲ δόξης τῆς διὰ τὴν πονηρίαν γιγνομένης αὐτὸς ἂν τὸ πλεῖστον μέρος ἀπολαύσειεν .
ἔπειτα τίνας ἂν καὶ διαφθείραιεν , καὶ τοὺς πῶς διακειμένους λάβοιεν ἂν μαθητάς ;
ἄξιον γὰρ καὶ ταῦτα διελθεῖν 0 .
πότερον τοὺς ἤδη κακοήθεις ὄντας καὶ πονηρούς 0 ;
καὶ τίς ἄν , ἃ παρὰ τῆς αὑτοῦ φύσεως ἐπίσταται , ταῦτα παρ ἑτέρου μανθάνειν ἐπιχειρήσειεν ;
ἀλλὰ τοὺς ἐπιεικεῖς καὶ χρηστῶν ἐπιτηδευμάτων ἐπιθυμοῦντας 0 ;
ἀλλ οὐ δ ἂν εἷς τῶν τοιούτων τοῖς κακόν τι λέγουσιν ἢ πράττουσι διαλεχθῆναι τολμήσειεν .
ἡδέως δ ἂν κ ἀκεῖνο πυθοίμην παρὰ τῶν χαλεπῶς ἐχόντων πρὸς ἡμᾶς , τίνα ποτὲ γνώμην ἔχουσι περὶ τῶν ἐκ Σικελίας καὶ τοῦ Πόντου καὶ τῶν ἄλλων τόπων δεῦρο πλεόντων , ἵνα παιδευθῶσι .
πότερον αὐτοὺς οἴονται σπανίζοντας ἐκεῖ πονηρῶν ἀνθρώπων ἐνθάδε ποιεῖσθαι τὴν πορείαν ;
ἀλλὰ πανταχοῦ πολλὴν ἀφθονίαν εὕροι τις ἂν τῶν συμπονηρεύεσθαι καὶ συνεξαμαρτάνειν βουλομένων .
ἀλλ ἵνα κακοπράγμονες καὶ συκοφάνται γένωνται , πολλὰ χρήματα τελέσαντες 0 ;
ἀλλὰ πρῶτον μὲν οἱ ταύτην ἔχοντες τὴν γνώμην πολὺ ἂν ἥδιον τὰ τῶν ἄλλων λάβοιεν ἢ δοῖεν ἑτέροις ὁτιοῦν τῶν σφετέρων αὐτῶν ·
ἔτι δὲ τίνες ἂν ὑπὲρ πονηρίας ἀργύριον ἀναλώσαιεν , ἐξὸν αὐτοῖς μηδὲν δαπανηθεῖσιν εἶναι τοιούτοις , ὁπόταν βουληθῶσιν ;
οὐ γὰρ μαθεῖν ἀλλ ἐπιχειρῆσαι μόνον δεῖ τοῖς τοιούτοις τῶν ἔργων .
ἀλλὰ δῆλον ὅτι καὶ πλέουσι καὶ χρήματα διδόασι καὶ πάντα ποιοῦσι νομίζοντες αὐτοί τε βελτίους γενήσεσθαι καὶ τοὺς ἐνθάδε παιδεύοντας πολὺ φρονιμωτέρους εἶναι τῶν παρὰ σφίσιν αὐτοῖς 0 ·
ἐφ οἷς ἄξιον ἦν ἅπαντας τοὺς πολίτας φιλοτιμεῖσθαι , καὶ περὶ πολλοῦ ποιεῖσθαι τοὺς αἰτίους τῇ πόλει τῆς δόξης ταύτης γενομένους .
ἀλλὰ γὰρ οὕτω τινὲς ἀγνωμόνως ἔχουσιν ὥστ εἰδότες καὶ τοὺς ξένους τοὺς ἀφικνουμένους καὶ τοὺς προεστῶτας τῆς παιδείας οὐδὲν κακὸν ἐπιτηδεύοντας , ἀλλ ἀπραγμονεστάτους μὲν ὄντας τῶν ἐν τῇ πόλει καὶ πλείστην ἡσυχίαν ἄγοντας , προσέχοντας δὲ τὸν νοῦν σφίσιν αὐτοῖς καὶ τὰς συνουσίας μετ ἀλλήλων ποιουμένους , ἔτι δὲ τὰ καθ ἡμέραν εὐτελέστατα καὶ κοσμιώτατα ζῶντας , καὶ τῶν λόγων ἐπιθυμοῦντας οὐ τῶν ἐπὶ τοῖς ἰδίοις συμβολαίοις λεγομένων οὐ δὲ τῶν λυπούντων τινάς , ἀλλὰ τῶν παρὰ πᾶσιν ἀνθρώποις εὐδοκιμούντων , ὅμως τολμῶσι βλασφημεῖν περὶ αὐτῶν καὶ λέγειν ὡς ταύτην ποιοῦνται τὴν μελέτην , ἵν ἐν τοῖς ἀγῶσι παρὰ τὸ δίκαιον πλεονεκτῶσι .
καί τοι τίνες ἂν ἀδικίαν καὶ κακίαν ἀσκοῦντες σωφρονέστερον τῶν ἄλλων ζῆν ἐθελήσαιεν ;
τίνας δὲ πώποθ ἑωράκασιν οἱ ταῦτα λέγοντες ἀναβαλλομένους καὶ θησαυριζομένους τὰς πονηρίας , ἀλλ οὐκ εὐθὺς τῇ φύσει τῇ παρούσῃ χρωμένους ;
χωρὶς δὲ τούτων , εἴπερ ἡ περὶ τοὺς λόγους δεινότης ποιεῖ τοῖς ἀλλοτρίοις ἐπιβουλεύειν , προσῆκεν ἅπαντας τοὺς δυναμένους εἰπεῖν πολυπράγμονας καὶ συκοφάντας εἶναι ·
τὸ γὰρ αἴτιον ἐν ἅπασι τ αὐτὸ πέφυκεν ἐνεργάζεσθαι .
νῦν δ εὑρήσετε καὶ τῶν ἐν τῷ παρόντι πολιτευομένων καὶ τῶν νεωστὶ τετελευτηκότων τοὺς πλείστην ἐπιμέλειαν τῶν λόγων ποιουμένους βελτίστους ὄντας τῶν ἐπὶ τὸ βῆμα παριόντων , ἔτι δὲ τῶν παλαιῶν τοὺς ἀρίστους ῥήτορας καὶ μεγίστην δόξαν λαβόντας πλείστων ἀγαθῶν αἰτίους τῇ πόλει γεγενημένους , ἀρξαμένους ἀπὸ Σόλωνος .
ἐκεῖνός τε γὰρ προστάτης τοῦ δήμου καταστὰς οὕτως ἐνομοθέτησε καὶ τὰ πράγματα διέταξε καὶ τὴν πόλιν κατεσκεύασεν , ὥστ ἔτι καὶ νῦν ἀγαπᾶσθαι τὴν διοίκησιν τὴν ὑπ ἐκείνου συνταχθεῖσαν ·
μετὰ δὲ ταῦτα Κλεισθένης ἐκπεσὼν ἐκ τῆς πόλεως ὑπὸ τῶν τυράννων , λόγῳ πείσας τοὺς Ἀμφικτύονας δανεῖσαι τῶν τοῦ θεοῦ χρημάτων αὑτῷ , τόν τε δῆμον κατήγαγε καὶ τοὺς τυράννους ἐξέβαλε καὶ τὴν δημοκρατίαν ἐκείνην κατέστησε , τὴν αἰτίαν τοῖς Ἕλλησι τῶν μεγίστων ἀγαθῶν γενομένην ·
ἐπὶ δὲ τούτῳ Θεμιστοκλῆς ἡγεμὼν ἐν τῷ πολέμῳ τῷ Περσικῷ γενόμενος , συμβουλεύσας τοῖς προγόνοις ἡμῶν ἐκλιπεῖν τὴν πόλιν ,  ὃ τίς ἂν οἷός τ ἐγένετο πεῖσαι μὴ πολὺ τῷ λόγῳ διενεγκών ;
εἰς τοῦτ αὐτῶν τὰ πράγματα προήγαγεν ὥστ ὀλίγας ἡμέρας ἀνάστατοι γενόμενοι πολὺν χρόνον δεσπόται τῶν Ἑλλήνων κατέστησαν ·
τὸ δὲ τελευταῖον Περικλῆς καὶ δημαγωγὸς ὢν ἀγαθὸς καὶ ῥήτωρ ἄριστος οὕτως ἐκόσμησε τὴν πόλιν καὶ τοῖς ἱεροῖς καὶ τοῖς ἀναθήμασι καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν , ὥστ ἔτι καὶ νῦν τοὺς εἰσαφικνουμένους εἰς αὐτὴν νομίζειν μὴ μόνον ἄρχειν ἀξίαν εἶναι τῶν Ἑλλήνων ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων , καὶ πρὸς τούτοις εἰς τὴν ἀκρόπολιν οὐκ ἐλάττω μυρίων ταλάντων ἀνήνεγκε .
καὶ τούτων τῶν ἀνδρῶν τῶν τηλικαῦτα διαπραξαμένων οὐδεὶς λόγων ἠμέλησεν , ἀλλὰ τοσούτῳ μᾶλλον τῶν ἄλλων προσέσχον αὐτοῖς τὸν νοῦν , ὥστε Σόλων μὲν τῶν ἑπτὰ σοφιστῶν ἐκλήθη καὶ ταύτην ἔσχε τὴν ἐπωνυμίαν , τὴν νῦν ἀτιμαζομένην καὶ κρινομένην παρ ὑμῖν , Περικλῆς δὲ δυοῖν ἐγένετο μαθητής , Ἀναξαγόρου τε τοῦ Κλαζομενίου καὶ Δάμωνος , τοῦ κατ ἐκεῖνον τὸν χρόνον φρονιμωτάτου δόξαντος εἶναι τῶν πολιτῶν .
ὥστ ἐκ τίνων ἄν τις ὑμῖν σαφέστερον ἐπιδείξειεν ὡς οὐχ αἱ δυνάμεις αἱ τῶν λόγων κακοπράγμονας τοὺς ἀνθρώπους ποιοῦσιν ;
ἀλλ οἱ τοιαύτην φύσιν ἔχοντες , οἵαν περ ὁ κατήγορος , πονηροῖς οἶμαι καὶ τοῖς λόγοις καὶ τοῖς πράγμασι χρώμενοι διατελοῦσιν 0 .
ἔχω δὲ δεῖξαι καὶ τόπους ἐν οἷς ἔξεστιν ἰδεῖν τοῖς βουλομένοις τοὺς πολυπράγμονας καὶ τοὺς ταῖς αἰτίαις ἐνόχους ὄντας ἃς οὗτοι τοῖς σοφισταῖς ἐπιφέρουσιν .
ἐν γὰρ ταῖς σανίσι ταῖς ὑπὸ τῶν ἀρχόντων ἐκτιθεμέναις ἀναγκαῖόν ἐστιν , ἐν μὲν ταῖς ὑπὸ τῶν θεσμοθετῶν ἀμφοτέρους ἐνεῖναι , τούς τε τὴν πόλιν ἀδικοῦντας καὶ τοὺς συκοφαντοῦντας , ἐν δὲ ταῖς τῶν ἕνδεκα τούς τε κακουργοῦντας καὶ τοὺς τούτοις ἐφεστῶτας , ἐν δὲ ταῖς τῶν τετταράκοντα τούς τ ἐν τοῖς ἰδίοις πράγμασιν ἀδικοῦντας καὶ τοὺς μὴ δικαίως ἐγκαλοῦντας 0 1 ·
ἐν αἷς τοῦτον μὲν καὶ τοὺς τούτου φίλους εὕροιτ ἂν ἐν πολλαῖς ἐγγεγραμμένους , ἐμὲ δὲ καὶ τοὺς περὶ τὴν αὐτὴν ἐμοὶ διατριβὴν ὄντας οὐ δ ἐν μιᾷ τούτων ἐνόντας , ἀλλ οὕτω τὰ περὶ ἡμᾶς αὐτοὺς διοικοῦντας ὥστε μηδὲν δεῖσθαι τῶν ἀγώνων τῶν παρ ὑμῖν .
καί τοι τοὺς μή τ ἐν ταῖς πραγματείαις ταύταις ὄντας μή τ ἀκολάστως ζῶντας μή τε περὶ ἄλλην πρᾶξιν μηδεμίαν αἰσχρὰν γεγενημένους πῶς οὐκ ἐπαινεῖσθαι προσήκει μᾶλλον ἢ κρίνεσθαι 0 ;
δῆλον γὰρ ὅτι τοιαῦτα τοὺς συνόντας παιδεύομεν , οἷά περ αὐτοὶ τυγχάνομεν ἐπιτηδεύοντες 0 .
ἔτι τοίνυν γνώσεσθε σαφέστερον ἐκ τῶν ῥηθήσεσθαι μελλόντων ὡς πόρρω τοῦ διαφθείρειν τοὺς νεωτέρους ἐσμέν .
εἰ γάρ τι τοιοῦτον ἐποιοῦμεν , οὐκ ἂν Λυσίμαχος ἦν ὁ λυπούμενος ὑπὲρ αὐτῶν οὐ δ ἄλλος οὐδεὶς τῶν τοιούτων , ἀλλὰ τοὺς πατέρας ἂν ἑωρᾶτε τῶν συνόντων ἡμῖν καὶ τοὺς οἰκείους ἀγανακτοῦντας καὶ γραφομένους καὶ δίκην ζητοῦντας παρ ἡμῶν λαμβάνειν .
νῦν δ ἐκεῖνοι μὲν συνιστᾶσι τοὺς παῖδας τοὺς αὑτῶν , καὶ χρήματα διδόασι , καὶ χαίρουσιν ὁπόταν ὁρῶσιν αὐτοὺς μεθ ἡμῶν ἡμερεύοντας , οἱ δὲ συκοφάνται διαβάλλουσι καὶ πράγματα παρέχουσιν ἡμῖν , ὧν τίνες ἂν ἥδιον ἴδοιεν πολλοὺς τῶν πολιτῶν διαφθειρομένους καὶ πονηροὺς γιγνομένους ;
ἴσασι γὰρ σφᾶς αὐτοὺς ἐν μὲν τοῖς τοιούτοις δυναστεύοντας , ὑπὸ δὲ τῶν καλῶν κ ἀγαθῶν καὶ νοῦν ἐχόντων ἀπολλυμένους , ὁπόταν ληφθῶσιν .
ὥσθ οὗτοι μὲν σωφρονοῦσιν ἀναιρεῖν ζητοῦντες ἁπάσας τὰς τοιαύτας διατριβάς , ἐν αἷς ἡγοῦνται βελτίους γενομένους χαλεπωτέρους ἔσεσθαι ταῖς αὑτῶν πονηρίαις καὶ συκοφαντίαις , ὑμᾶς δὲ προσήκει τ ἀναντία τούτοις πράττειν , καὶ ταῦτα νομίζειν εἶναι κάλλιστα τῶν ἐπιτηδευμάτων οἷς ἂν τούτους ὁρᾶτε μάλιστα πολεμοῦντας .
ἄτοπον δέ τι τυγχάνω πεπονθώς ·
εἰρήσεται γὰρ , εἰ καί τινες λίαν εὐμετάβολον εἶναί με φήσουσιν .
ὀλίγῳ μὲν γὰρ πρότερον ἔλεγον ὡς πολλοὶ τῶν καλῶν κ ἀγαθῶν ἀνδρῶν διεψευσμένοι τῆς φιλοσοφίας τραχύτερον πρὸς αὐτὴν ἔχουσι ·
νῦν δ οὕτως ἐναργεῖς ὑπείληφα τοὺς λόγους εἶναι τοὺς εἰρημένους καὶ πᾶσι φανερούς , ὥστ οὐδεὶς ἀγνοεῖν μοι δοκεῖ τὴν δύναμιν αὐτῆς , οὐ δὲ καταγιγνώσκειν ἡμῶν ὡς διαφθείρομεν τοὺς μαθητάς , οὐ δὲ πεπονθέναι τοιοῦτον οὐδὲν οἷον αὐτοὺς ὀλίγῳ πρότερον ᾐτιώμην ·
ἀλλ εἰ δεῖ τ ἀληθὲς εἰπεῖν καὶ τὸ νῦν ἐν τῇ διανοίᾳ μοι παρεστηκός , ἡγοῦμαι πάντας τοὺς φιλοτίμως μοι διακειμένους ἐπιθυμητικῶς ἔχοντας τοῦ φρονεῖν εὖ καὶ λέγειν αὐτοὺς μὲν ἀμελεῖν τούτων , τοὺς μὲν διὰ ῥᾳθυμίαν , τοὺς δὲ καταμεμφομένους τὴν φύσιν τὴν αὑτῶν , τοὺς δὲ δι ἄλλας τινὰς προφάσεις  παμπληθεῖς δ εἰσί  , πρὸς δὲ τοὺς πολλὴν ἐπιμέλειαν ποιουμένους καὶ τυχεῖν βουλομένους ὧν εἰς ἐπιθυμίαν αὐτοὶ καθεστᾶσι , δυσκόλως ἔχειν καὶ ζηλοτυπεῖν καὶ τὰς ψυχὰς τεταραγμένως διακεῖσθαι καὶ πεπονθέναι παραπλήσια τοῖς ἐρῶσι 0 ·
τίνα γὰρ ἄν τις αὐτοῖς ἐπενεγκεῖν αἰτίαν ἔχοι πρεπωδεστέραν ταύτης ;
οἵτινες μακαρίζουσι μὲν καὶ ζηλοῦσι τοὺς καλῶς χρῆσθαι τῷ λόγῳ δυναμένους , ἐπιτιμῶσι δὲ τῶν νεωτέρων τοῖς τυχεῖν ταύτης τῆς τιμῆς βουλομένοις .
καὶ τοῖς μὲν θεοῖς οὐδεὶς ἔστιν ὅστις οὐκ ἂν εὔξαιτο μάλιστα μὲν αὐτὸς δύνασθαι λέγειν , εἰ δὲ μή , τοὺς παῖδας καὶ τοὺς οἰκείους τοὺς αὑτοῦ 0 1 ·
τοὺς δὲ πόνῳ καὶ φιλοσοφίᾳ τοῦτο κατεργάσασθαι πειρωμένους , ὃ παρὰ τῶν θεῶν αὐτοὶ βούλονται λαβεῖν , οὐδέν φασι τῶν δεόντων πράττειν , ἀλλ ἐνίοτε μὲν ὡς ἐξηπατημένων καὶ πεφενακισμένων προσποιοῦνται καταγελᾶν αὐτῶν , ὁπόταν δὲ τύχωσι , μεταβαλόντες ὡς περὶ πλεονεκτεῖν δυναμένων τοὺς λόγους ποιοῦνται .
καὶ συμβούλοις μέν , ὅταν κίνδυνός τις καταλάβῃ τὴν πόλιν , τοῖς ἄριστα περὶ τῶν πραγμάτων λέγουσι , τούτοις χρῶνται , καὶ πράττουσιν ὅ τι ἂν οἱ τοιοῦτοι παραινέσωσι ·
περὶ δὲ τοὺς ἔργον ποιουμένους ὅπως χρησίμους αὑτοὺς ἐν τοῖς καιροῖς τοῖς τοιούτοις τῇ πόλει παρασχήσουσι , βλασφημεῖν οἴονται χρῆναι .
καὶ Θηβαίοις μὲν καὶ τοῖς ἄλλοις ἐχθροῖς τὴν ἀμαθίαν ὀνειδίζουσι , τοὺς δ ἐκ παντὸς τρόπου ζητοῦντας τὴν νόσον ταύτην διαφυγεῖν λοιδοροῦντες διατελοῦσιν .
ὃ δ οὐ μόνον ταραχῆς σημεῖόν ἐστιν , ἀλλὰ καὶ τῆς περὶ τοὺς θεοὺς ὀλιγωρίας ·
τὴν μὲν γὰρ Πειθὼ μίαν τῶν θεῶν νομίζουσιν εἶναι , καὶ τὴν πόλιν ὁρῶσι καθ ἕκαστον τὸν ἐνιαυτὸν θυσίαν αὐτῇ ποιουμένην , τοὺς δὲ τῆς δυνάμεως ἧς ἡ θεὸς ἔχει μετασχεῖν βουλομένους ὡς κακοῦ πράγματος ἐπιθυμοῦντας διαφθείρεσθαί φασιν .
ὃ δὲ πάντων δεινότατον , ὅτι προκρίναιεν μὲν ἂν τὴν ψυχὴν σπουδαιοτέραν εἶναι τοῦ σώματος , οὕτω δὲ γιγνώσκοντες ἀποδέχονται μᾶλλον τοὺς γυμναζομένους τῶν φιλοσοφούντων 0 .
καί τοι πῶς οὐκ ἄλογον τοὺς τοῦ φαυλοτέρου ποιουμένους τὴν ἐπιμέλειαν ἐπαινεῖν μᾶλλον ἢ τοὺς τοῦ σπουδαιοτέρου , καὶ ταῦτα πάντων εἰδότων διὰ μὲν εὐεξίαν σώματος οὐδὲν πώποτε τὴν πόλιν τῶν ἐλλογίμων ἔργων διαπραξαμένην , διὰ δὲ φρόνησιν ἀνδρὸς εὐδαιμονεστάτην καὶ μεγίστην τῶν Ἑλληνίδων πόλεων γενομένην 0 1 2 ;
πολὺ δ ἄν τις ἔχοι πλείους τούτων ἐναντιώσεις συναγαγεῖν τῶν ἀκμαζόντων τε μᾶλλον ἢ γὼ καὶ τοῦ καιροῦ τοῦ παρόντος μὴ φροντιζόντων 0 ·
ἐπεὶ καὶ τάδε περὶ τῶν αὐτῶν τούτων ἔνεστιν εἰπεῖν .
φέρε γὰρ εἴ τινες πολλὰ χρήματα παρὰ τῶν προγόνων παραλαβόντες τῇ μὲν πόλει μηδὲν εἶεν χρήσιμοι , τοὺς δὲ πολίτας ὑβρίζοιεν καὶ τούς τε παῖδας καὶ τὰς γυναῖκας αἰσχύνοιεν , ἔστιν ὅστις ἂν τοὺς αἰτίους τοῦ πλούτου μέμψασθαι τολμήσειεν , ἀλλ οὐκ ἂν αὐτοὺς τοὺς ἐξαμαρτάνοντας κολάζειν ἀξιώσειε ;
τί δ εἴ τινες ὁπλομαχεῖν μαθόντες πρὸς μὲν τοὺς πολεμίους μὴ χρῷντο ταῖς ἐπιστήμαις , ἐπανάστασιν δὲ ποιήσαντες πολλοὺς τῶν πολιτῶν διαφθείραιεν , ἢ καὶ πυκτεύειν καὶ παγκρατιάζειν ὡς οἷόν τ ἄριστα παιδευθέντες τῶν μὲν ἀγώνων ἀμελοῖεν , τοὺς δ ἀπαντῶντας τύπτοιεν , τίς οὐκ ἂν τούτων τοὺς μὲν διδασκάλους ἐπαινέσειε , τοὺς δὲ κακῶς χρωμένους οἷς ἔμαθον ἀποκτείνειεν 0 ;
οὐκοῦν χρὴ καὶ περὶ τῶν λόγων τὴν αὐτὴν ἔχειν διάνοιαν ἥν περ καὶ περὶ τῶν ἄλλων , καὶ μὴ περὶ τῶν ὁμοίων τ ἀναντία γιγνώσκειν , μη δὲ πρὸς τοιοῦτο πρᾶγμα δυσμενῶς φαίνεσθαι διακειμένους , ὃ πάντων τῶν ἐνόντων ἐν τῇ τῶν ἀνθρώπων φύσει πλείστων ἀγαθῶν αἴτιόν ἐστι 0 .
τοῖς μὲν γὰρ ἄλλοις οἷς ἔχομεν , ὅ περ ἤδη καὶ πρότερον εἶπον , οὐδὲν τῶν ἄλλων ζώων διαφέρομεν , ἀλλὰ πολλῶν καὶ τῷ τάχει καὶ τῇ ῥώμῃ καὶ ταῖς ἄλλαις εὐπορίαις καταδεέστεροι τυγχάνομεν ὄντες ·
οὗτος γὰρ περὶ τῶν δικαίων καὶ τῶν ἀδίκων καὶ τῶν καλῶν καὶ τῶν αἰσχρῶν ἐνομοθέτησεν , ὧν μὴ διαταχθέντων οὐκ ἂν οἷοί τ ἦμεν οἰκεῖν μετ ἀλλήλων .
διὰ τούτου τοὺς τ ἀνοήτους παιδεύομεν καὶ τοὺς φρονίμους δοκιμάζομεν ·
τὸ γὰρ λέγειν ὡς δεῖ τοῦ φρονεῖν εὖ μέγιστον σημεῖον ποιούμεθα , καὶ λόγος ἀληθὴς καὶ νόμιμος καὶ δίκαιος ψυχῆς ἀγαθῆς καὶ πιστῆς εἴδωλόν ἐστι .
ταῖς γὰρ πίστεσιν , αἷς τοὺς ἄλλους λέγοντες πείθομεν , ταῖς αὐταῖς ταύταις βουλευόμενοι χρώμεθα , καὶ ῥητορικοὺς μὲν καλοῦμεν τοὺς ἐν τῷ πλήθει λέγειν δυναμένους , εὐβούλους δὲ νομίζομεν οἵτινες ἂν αὐτοὶ πρὸς αὑτοὺς ἄριστα περὶ τῶν πραγμάτων διαλεχθῶσιν .
εἰ δὲ δεῖ συλλήβδην περὶ τῆς δυνάμεως ταύτης εἰπεῖν , οὐδὲν τῶν φρονίμως πραττομένων εὑρήσομεν ἀλόγως γιγνόμενον , ἀλλὰ καὶ τῶν ἔργων καὶ τῶν διανοημάτων ἁπάντων ἡγεμόνα λόγον ὄντα , καὶ μάλιστα χρωμένους αὐτῷ τοὺς πλεῖστον νοῦν ἔχοντας .
ὧν οὐδὲν ἐνθυμηθεὶς Λυσίμαχος κατηγορεῖν ἐτόλμησε τῶν ἐπιθυμούντων τοιούτου πράγματος , ὃ τοσούτων τὸ πλῆθος καὶ τηλικούτων τὸ μέγεθος ἀγαθῶν αἴτιόν ἐστιν .
καὶ τί δεῖ τούτου θαυμάζειν , ὅπου καὶ τῶν περὶ τὰς ἔριδας σπουδαζόντων ἔνιοί τινες ὁμοίως βλασφημοῦσι περὶ τῶν λόγων τῶν κοινῶν καὶ τῶν χρησίμων ὥσπερ οἱ φαυλότατοι τῶν ἀνθρώπων , οὐκ ἀγνοοῦντες τὴν δύναμιν αὐτῶν , οὐ δ ὅτι τάχιστ ἂν οὗτοι τοὺς χρωμένους ὠφελήσαιεν , ἀλλ ἐλπίζοντες , ἢν τούτους διαβάλλωσι , τοὺς αὑτῶν ἐντιμοτέρους ποιήσειν 0 .
περὶ ὧν δυνηθείην μὲν ἂν ἴσως διαλεχθῆναι πολὺ πικρότερον ἢ κεῖνοι περὶ ἡμῶν , οὐδέτερον δ οἶμαι δεῖν , οὔ θ ὅμοιος γίγνεσθαι τοῖς ὑπὸ τοῦ φθόνου διεφθαρμένοις , οὔ τε ψέγειν τοὺς μηδὲν μὲν κακὸν τοὺς συνόντας ἐργαζομένους , ἧττον δ ἑτέρων εὐεργετεῖν δυναμένους 0 .
οὐ μὴν ἀλλὰ μικρά γε μνησθήσομαι περὶ αὐτῶν , μάλιστα μὲν ὅτι κ ἀκεῖνοι περὶ ἡμῶν , ἔπειθ ὅπως ἂν ὑμεῖς σαφέστερον εἰδότες τὴν δύναμιν αὐτῶν οὕτω διακέησθε πρὸς ἑκάστους ἡμῶν ὥσπερ δίκαιόν ἐστι , πρὸς δὲ τούτοις ἵνα καὶ τοῦτο ποιήσω φανερόν , ὅτι περὶ τοὺς πολιτικοὺς λόγους ἡμεῖς ὄντες , οὓς ἐκεῖνοί φασιν εἶναι φιλαπεχθήμονας , πολὺ πραότεροι τυγχάνομεν αὐτῶν ὄντες 0 ·
οἱ μὲν γὰρ ἀεί τι περὶ ἡμῶν φλαῦρον λέγουσιν , ἐγὼ δ οὐδὲν ἂν εἴποιμι τοιοῦτον , ἀλλὰ ταῖς ἀληθείαις χρήσομαι περὶ αὐτῶν .
ἡγοῦμαι γὰρ καὶ τοὺς ἐν τοῖς ἐριστικοῖς λόγοις δυναστεύοντας καὶ τοὺς περὶ τὴν ἀστρολογίαν καὶ τὴν γεωμετρίαν καὶ τὰ τοιαῦτα τῶν μαθημάτων διατρίβοντας οὐ βλάπτειν ἀλλ ὠφελεῖν τοὺς συνόντας , ἐλάττω μὲν ὧν ὑπισχνοῦνται , πλείω δ ὧν τοῖς ἄλλοις δοκοῦσιν 0 .
οἱ μὲν γὰρ πλεῖστοι τῶν ἀνθρώπων ὑπειλήφασιν ἀδολεσχίαν καὶ μικρολογίαν εἶναι τὰ τοιαῦτα τῶν μαθημάτων ·
οὐδὲν γὰρ αὐτῶν οὔ τ ἐπὶ τῶν ἰδίων οὔ τ ἐπὶ τῶν κοινῶν εἶναι χρήσιμον , ἀλλ οὐ δ ἐν ταῖς μνείαις οὐδὲνα χρόνον ἐμμένειν ταῖς τῶν μαθόντων διὰ τὸ μή τε τῷ βίω παρακολουθεῖν μή τε ταῖς πράξεσιν ἐπαμύνειν , ἀλλ ἔξω παντάπασιν εἶναι τῶν ἀναγκαίων 0 .
ἐγὼ δ οὔ θ οὕτως οὔ τε πόρρω τούτων ἔγνωκα περὶ αὐτῶν , ἀλλ οἵ τε νομίζοντες μηδὲν χρησίμην εἶναι τὴν παιδείαν ταύτην πρὸς τὰς πράξεις ὀρθῶς μοι δοκοῦσι γιγνώσκειν , οἵ τ ἐπαινοῦντες αὐτὴν ἀληθῆ λέγειν 0 .
διὰ τοῦτο δ οὐχ ὁμολογούμενον αὐτὸν αὑτῷ τὸν λόγον εἴρηκα , διότι καὶ ταῦτα τὰ μαθήματα τὴν φύσιν οὐδὲν ὁμοίαν ἔχει τοῖς ἄλλοις οἷς διδασκόμεθα .
τὰ μὲν γὰρ ἄλλα τότ ὠφελεῖν ἡμᾶς πέφυκεν , ὅταν λάβωμεν αὐτῶν τὴν ἐπιστήμην , ταῦτα δὲ τοὺς μὲν ἀπηκριβωμένους οὐδὲν ἂν εὐεργετήσειε , πλὴν τοὺς ἐντεῦθεν ζῆν προῃρημένους , τοὺς δὲ μανθάνοντας ὀνίνησι ·
περὶ γὰρ τὴν περιττολογίαν καὶ τὴν ἀκρίβειαν τῆς ἀστρολογίας καὶ γεωμετρίας διατρίβοντες , καὶ δυσκαταμαθήτοις πράγμασιν ἀναγκαζόμενοι προσέχειν τὸν νοῦν , ἔτι δὲ συνεθιζόμενοι λέγειν καὶ πονεῖν ἐπὶ τοῖς λεγομένοις καὶ δεικνυμένοις καὶ μὴ πεπλανημένην ἔχειν τὴν διάνοιαν , ἐν τούτοις γυμνασθέντες καὶ παροξυνθέντες ῥᾷον καὶ θᾶττον τὰ σπουδαιότερα καὶ πλέονος ἄξια τῶν πραγμάτων ἀποδέχεσθαι καὶ μανθάνειν δύνανται .
φιλοσοφίαν μὲν οὖν οὐκ οἶμαι δεῖν προσαγορεύειν τὴν μηδὲν ἐν τῷ παρόντι μή τε πρὸς τὸ λέγειν μή τε πρὸς τὸ πράττειν ὠφελοῦσαν , γυμνασίαν μέντοι τῆς ψυχῆς καὶ παρασκευὴν φιλοσοφίας καλῶ τὴν διατριβὴν τὴν τοιαύτην , ἀνδρικωτέραν μὲν ἧς οἱ παῖδες ἐν τοῖς διδασκαλείοις ποιοῦνται , τὰ δὲ πλεῖστα παραπλησίαν 0 ·
καὶ γὰρ ἐκείνων οἱ περὶ τὴν γραμματικὴν καὶ τὴν μουσικὴν καὶ τὴν ἄλλην παιδείαν διαπονηθέντες πρὸς μὲν τὸ βέλτιον εἰπεῖν ἢ βουλεύσασθαι περὶ τῶν πραγμάτων οὐδεμίαν πω λαμβάνουσιν ἐπίδοσιν , αὐτοὶ δ αὑτῶν εὐμαθέστεροι γίγνονται πρὸς τὰ μείζω καὶ σπουδαιότερα τῶν μαθημάτων .