Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
λήιτον δὲ καλέουσι τὸ πρυτανήιον οἱ Ἀχαιοί .
ἢν δὲ ἐσέλθῃ , οὐκ ἔστι ὅκως ἔξεισι πρὶν ἢ θύσεσθαι μέλλῃ ·
ὥς τ ἔτι πρὸς τούτοισι πολλοὶ ἤδη τούτων τῶν μελλόντων θύσεσθαι δείσαντες οἴχοντο ἀποδράντες ἐς ἄλλην χώρην , χρόνου δὲ προϊόντος ὀπίσω κατελθόντες ἢν ἁλίσκωνται ἐστέλλοντο ἐς τὸ πρυτανήιον ·
ὡς θύεταί τε ἐξηγέοντο στέμμασι πᾶς πυκασθεὶς καὶ ὡς σὺν πομπῇ ἐξαχθείς 0 .
ταῦτα δὲ πάσχουσι οἱ Κυτισσώρου τοῦ Φρίξου παιδὸς ἀπόγονοι , διότι καθαρμὸν τῆς χώρης ποιευμένων Ἀχαιῶν ἐκ θεοπροπίου Ἀθάμαντα τὸν Αἰόλου καὶ μελλόντων μιν θύειν ἀπικόμενος οὗτος ὁ Κυτίσσωρος ἐξ Αἴης τῆς Κολχίδος ἐρρύσατο , ποιήσας δὲ τοῦτο τοῖσι ἐπιγενομένοισι ἐξ ἑωυτοῦ μῆνιν τοῦ θεοῦ ἐνέβαλε .
ξέρξης δὲ ταῦτα ἀκούσας ὡς κατὰ τὸ ἄλσος ἐγίνετο , αὐτός τε ἔργετο αὐτοῦ καὶ τῇ στρατιῇ πάσῃ παρήγγειλε , τῶν τε Ἀθάμαντος ἀπογόνων τὴν οἰκίην ὁμοίως καὶ τὸ τέμενος ἐσέβετο .
ταῦτα μὲν τὰ ἐν Θεσσαλίῃ καὶ τὰ ἐν Ἀχαιίῃ 0 ·
ἀπὸ δὲ τούτων τῶν χώρων ἤιε ἐς τὴν Μηλίδα παρὰ κόλπον θαλάσσης , ἐν τῷ ἄμπωτίς τε καὶ ῥηχίη ἀνὰ πᾶσαν ἡμέρην γίνεται .
περὶ δὲ τὸν κόλπον τοῦτον ἐστὶ χῶρος πεδινός , τῇ μὲν εὐρὺς τῇ δὲ καὶ κάρτα στεινός 0 ·
περὶ δὲ τὸν χῶρον ὄρεα ὑψηλὰ καὶ ἄβατα περικληίει πᾶσαν τὴν Μηλίδα γῆν , Τρηχίνιαι πέτραι καλεόμεναι .
πρώτη μέν νυν πόλις ἐστὶ ἐν τῷ κόλπῳ ἰόντι ἀπὸ Ἀχαιίης Ἀντικύρη , παρ ἣν Σπερχειὸς ποταμὸς ῥέων ἐξ Ἐνιήνων ἐς θάλασσαν ἐκδιδοῖ .
ἀπὸ δὲ τούτου διὰ εἴκοσί κου σταδίων ἄλλος ποταμὸς τῷ οὔνομα κεῖται Δύρας , τὸν βοηθέοντα τῷ Ἡρακλέι καιομένῳ λόγος ἐστὶ ἀναφανῆναι .
ἀπὸ δὲ τούτου δι ἄλλων εἴκοσι σταδίων ἄλλος ποταμός ἐστι ὃς καλέεται Μέλας .
τρηχὶς δὲ πόλις ἀπὸ τοῦ Μέλανος τούτου ποταμοῦ πέντε στάδια ἀπέχει .
ταύτῃ δὲ καὶ εὐρύτατον ἐστὶ πάσης τῆς χώρης ταύτης ἐκ τῶν ὀρέων ἐς θάλασσαν , κατ ἃ Τρηχὶς πεπόλισται ·
δισχίλιά τε γὰρ καὶ δισμύρια πλέθρα τοῦ πεδίου ἐστί .
τοῦ δὲ ὄρεος τὸ περικληίει τὴν γῆν τὴν Τρηχινίην ἐστὶ διασφὰξ πρὸς μεσαμβρίην Τρηχῖνος , διὰ δὲ τῆς διασφάγος Ἀσωπὸς ποταμὸς ῥέει παρὰ τὴν ὑπωρείαν τοῦ ὄρεος .
ἔστι δὲ ἄλλος Φοῖνιξ ποταμὸς οὐ μέγας πρὸς μεσαμβρίην τοῦ Ἀσωποῦ , ὃς ἐκ τῶν ὀρέων τούτων ῥέων ἐς τὸν Ἀσωπὸν ἐκδιδοῖ .
κατὰ δὲ τὸν Φοίνικα ποταμὸν στεινότατον ἐστί ·
ἁμαξιτὸς γὰρ μούνη δέδμηται .
ἀπὸ δὲ τοῦ Φοίνικος ποταμοῦ πεντεκαίδεκα στάδια ἐστὶ ἐς Θερμοπύλας .
ἐν δὲ τῷ μεταξὺ Φοίνικος ποταμοῦ καὶ Θερμοπυλέων κώμη τε ἐστὶ τῇ οὔνομα Ἀνθήλη κεῖται , παρ ἣν δὴ παραρρέων ὁ Ἀσωπὸς ἐς θάλασσαν ἐκδιδοῖ , καὶ χῶρος περὶ αὐτὴν εὐρύς , ἐν τῷ Δήμητρός τε ἱρὸν Ἀμφικτυονίδος ἵδρυται καὶ ἕδραι εἰσὶ Ἀμφικτύοσι καὶ αὐτοῦ τοῦ Ἀμφικτύονος ἱρόν 0 .
βασιλεὺς μὲν δὴ Ξέρξης ἐστρατοπεδεύετο τῆς Μηλίδος ἐν τῇ Τρηχινίῃ , οἱ δὲ δὴ Ἕλληνες ἐν τῇ διόδῳ 0 .
καλέεται δὲ ὁ χῶρος οὗτος ὑπὸ μὲν τῶν πλεόνων Ἑλλήνων Θερμοπύλαι , ὑπὸ δὲ τῶν ἐπιχωρίων καὶ περιοίκων Πύλαι .
ἐστρατοπεδεύοντο μέν νυν ἑκάτεροι ἐν τούτοισι τοῖσι χωρίοισι , ἐπεκράτεε δὲ ὃ μὲν τῶν πρὸς βορέην ἄνεμον ἐχόντων πάντων μέχρι Τρηχῖνος , οἳ δὲ τῶν πρὸς νότον καὶ μεσαμβρίην φερόντων τὸ ἐπὶ ταύτης τῆς ἠπείρου 0 .
ἦσαν δὲ οἵδε Ἑλλήνων οἱ ὑπομένοντες τὸν Πέρσην ἐν τούτῳ τῷ χώρῳ , Σπαρτιητέων τε τριηκόσιοι ὁπλῖται καὶ Τεγεητέων καὶ Μαντινέων χίλιοι , ἡμίσεες ἑκατέρων , ἐξ Ὀρχομενοῦ τε τῆς Ἀρκαδίης εἴκοσι καὶ ἑκατόν , καὶ ἐκ τῆς λοιπῆς Ἀρκαδίης χίλιοι ·
τοσοῦτοι μὲν Ἀρκάδων , ἀπὸ δὲ Κορίνθου τετρακόσιοι καὶ ἀπὸ Φλειοῦντος διηκόσιοι καὶ Μυκηναίων ὀγδώκοντα 0 1 2 .
οὗτοι μὲν ἀπὸ Πελοποννήσου παρῆσαν , ἀπὸ δὲ Βοιωτῶν Θεσπιέων τε ἑπτακόσιοι καὶ Θηβαίων τετρακόσιοι 0 .
πρὸς τούτοισι ἐπίκλητοι ἐγένοντο Λοκροί τε οἱ Ὀπούντιοι πανστρατιῇ καὶ Φωκέων χίλιοι .
αὐτοὶ γὰρ σφέας οἱ Ἕλληνες ἐπεκαλέσαντο , λέγοντες δι ἀγγέλων ὡς αὐτοὶ μὲν ἥκοιεν πρόδρομοι τῶν ἄλλων , οἱ δὲ λοιποὶ τῶν συμμάχων προσδόκιμοι πᾶσαν εἶεν ἡμέρην , ἡ θάλασσά τέ σφι εἴη ἐν φυλακῇ ὑπ Ἀθηναίων τε φρουρεομένη καὶ Αἰγινητέων καὶ τῶν ἐς τὸν ναυτικὸν στρατὸν ταχθέντων , καί σφι εἴη δεινὸν οὐδέν ·
οὐ γὰρ θεὸν εἶναι τὸν ἐπιόντα ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα ἀλλ ἄνθρωπον , εἶναι δὲ θνητὸν οὐδένα οὐ δὲ ἔσεσθαι τῷ κακὸν ἐξ ἀρχῆς γινομένῳ οὐ συνεμίχθη , τοῖσι δὲ μεγίστοισι αὐτῶν μέγιστα 0 .
ὀφείλειν ὦν καὶ τὸν ἐπελαύνοντα , ὡς ἐόντα θνητόν , ἀπὸ τῆς δόξης πεσεῖν ἄν .
οἳ δὲ ταῦτα πυνθανόμενοι ἐβοήθεον ἐς τὴν Τρηχῖνα .
τούτοισι ἦσαν μέν νυν καὶ ἄλλοι στρατηγοὶ κατὰ πόλιας ἑκάστων , ὁ δὲ θωμαζόμενος μάλιστα καὶ παντὸς τοῦ στρατεύματος ἡγεόμενος Λακεδαιμόνιος ἦν Λεωνίδης ὁ Ἀναξανδρίδεω τοῦ Λέοντος τοῦ Εὐρυκρατίδεω τοῦ Ἀναξάνδρου τοῦ Εὐρυκράτεος τοῦ Πολυδώρου τοῦ Ἀλκαμένεος τοῦ Τηλέκλου τοῦ Ἀρχέλεω τοῦ Ἡγησίλεω τοῦ Δορύσσου τοῦ Λεωβώτεω τοῦ Ἐχεστράτου τοῦ Ἤγιος τοῦ Εὐρυσθένεος τοῦ Ἀριστοδήμου τοῦ Ἀριστομάχου τοῦ Κλεοδαίου τοῦ Ὕλλου τοῦ Ἡρακλέος , κτησάμενος τὴν βασιληίην ἐν Σπάρτῃ ἐξ ἀπροσδοκήτου .
διξῶν γάρ οἱ ἐόντων πρεσβυτέρων ἀδελφεῶν , Κλεομένεός τε καὶ Δωριέος , ἀπελήλατο τῆς φροντίδος περὶ τῆς βασιληίης .
ἀποθανόντος δὲ Κλεομένεος ἄπαιδος ἔρσενος γόνου , Δωριέος τε οὐκέτι ἐόντος ἀλλὰ τελευτήσαντος καὶ τούτου ἐν Σικελίῃ , οὕτω δὴ ἐς Λεωνίδην ἀνέβαινε ἡ βασιληίη , καὶ διότι πρότερος ἐγεγόνεε Κλεομβρότου ·
οὗτος γὰρ ἦν νεώτατος Ἀναξανδρίδεω παῖς καὶ δὴ καὶ εἶχε Κλεομένεος θυγατέρα .
ὃς τότε ἤιε ἐς Θερμοπύλας ἐπιλεξάμενος ἄνδρας τε τοὺς κατεστεῶτας τριηκοσίους καὶ τοῖσι ἐτύγχανον παῖδες ἐόντες ·
παραλαβὼν δὲ ἀπίκετο καὶ Θηβαίων τοὺς ἐς τὸν ἀριθμὸν λογισάμενος εἶπον , τῶν ἐστρατήγεε Λεοντιάδης ὁ Εὐρυμάχου .
τοῦδε δὲ εἵνεκα τούτους σπουδὴν ἐποιήσατο Λεωνίδης μούνους Ἑλλήνωι παραλαβεῖν , ὅτι σφέων μεγάλως κατηγόρητο μηδίζειν ·
παρεκάλεε ὦν ἐς τὸν πόλεμον , θέλων εἰδέναι εἴ τε συμπέμψουσι εἴ τε καὶ ἀπερέουσι ἐκ τοῦ ἐμφανέος τὴν Ἑλλήνων συμμαχίην .
οἳ δὲ ἀλλοφρονέοντες ἔπεμπον .
τούτους μὲν τοὺς ἀμφὶ Λεωνίδην πρώτους ἀπέπεμψαν Σπαρτιῆται , ἵνα τούτους ὁρῶντες οἱ ἄλλοι σύμμαχοι στρατεύωνται μη δὲ καὶ οὗτοι μηδίσωσι , ἢν αὐτοὺς πυνθάνωνται ὑπερβαλλομένους ·
μετὰ δέ , Κάρνεια γάρ σφι ἦν ἐμποδών , ἔμελλον ὁρτάσαντες καὶ φυλακὰς λιπόντες ἐν τῇ Σπάρτῃ κατὰ τάχος βοηθέειν πανδημεί .
ὣς δὲ καὶ οἱ λοιποὶ τῶν συμμάχων ἐνένωντο καὶ αὐτοὶ ἕτερα τοιαῦτα ποιήσειν ·
ἦν γὰρ κατὰ τ ὠυτὸ Ὀλυμπιὰς τούτοισι τοῖσι πρήγμασι συμπεσοῦσα ·
οὔκων δοκέοντες κατὰ τάχος οὕτω διακριθήσεσθαι τὸν ἐν Θερμοπύλῃσι πόλεμον ἔπεμπον τοὺς προδρόμους .
οὗτοι μὲν δὴ οὕτω διενένωντο ποιήσειν ·
οἱ δὲ ἐν Θερμοπύλῃσι Ἕλληνες , ἐπειδὴ πέλας ἐγένετο τῆς ἐσβολῆς ὁ Πέρσης , καταρρωδέοντες ἐβουλεύοντο περὶ ἀπαλλαγῆς .
τοῖσι μέν νυν ἄλλοισι Πελοποννησίοισι ἐδόκεε ἐλθοῦσι ἐς Πελοπόννησον τὸν Ἰσθμὸν ἔχειν ἐν φυλακῇ ·
λεωνίδης δέ , Φωκέων καὶ Λοκρῶν περισπερχεόντων τῇ γνώμῃ ταύτῃ , αὐτοῦ τε μένειν ἐψηφίζετο πέμπειν τε ἀγγέλους ἐς τὰς πόλιας κελεύοντάς σφι ἐπιβοηθέειν , ὡς ἐόντων αὐτῶν ὀλίγων στρατὸν τὸν Μήδων ἀλέξασθαι .
ταῦτα βουλευομένων σφέων , ἔπεμπε Ξέρξης κατάσκοπον ἱππέα ἰδέσθαι ὁκόσοι εἰσὶ καὶ ὅ τι ποιέοιεν .
ἀκηκόεε δὲ ἔτι ἐὼν ἐν Θεσσαλίῃ ὡς ἁλισμένη εἴη ταύτῃ στρατιὴ ὀλίγη , καὶ τοὺς ἡγεμόνας ὡς εἴησαν Λακεδαιμόνιοί τε καὶ Λεωνίδης ἐὼν γένος Ἡρακλείδης 0 .
ὡς δὲ προσήλασε ὁ ἱππεὺς πρὸς τὸ στρατόπεδον , ἐθηεῖτό τε καὶ κατώρα πᾶν μὲν οὒ τὸ στρατόπεδον ·
τοὺς γὰρ ἔσω τεταγμένους τοῦ τείχεος , τὸ ἀνορθώσαντες εἶχον ἐν φυλακῇ , οὐκ οἷά τε ἦν κατιδέσθαι ·
ὁ δὲ τοὺς ἔξω ἐμάνθανε , τοῖσι πρὸ τοῦ τείχεος τὰ ὅπλα ἔκειτο ·
ἔτυχον δὲ τοῦτον τὸν χρόνον Λακεδαιμόνιοι ἔξω τεταγμένοι .
τοὺς μὲν δὴ ὥρα γυμναζομένους τῶν ἀνδρῶν , τοὺς δὲ τὰς κόμας κτενιζομένους 0 1 .
ταῦτα δὴ θεώμενος ἐθώμαζε καὶ τὸ πλῆθος ἐμάνθανε .
μαθὼν δὲ πάντα ἀτρεκέως ἀπήλαυνε ὀπίσω κατ ἡσυχίην ·
οὔ τε γάρ τις ἐδίωκε ἀλογίης τε ἐνεκύρησε πολλῆς ·
ἀπελθών τε ἔλεγε πρὸς Ξέρξην τά περ ὀπώπεε πάντα .
ἀκούων δὲ Ξέρξης οὐκ εἶχε συμβαλέσθαι τὸ ἐόν , ὅτι παρασκευάζοιντο ὡς ἀπολεόμενοί τε καὶ ἀπολέοντες κατὰ δύναμιν ·
ἀλλ αὐτῷ γελοῖα γὰρ ἐφαίνοντο ποιέειν , μετεπέμψατο Δημάρητον τὸν Ἀρίστωνος ἐόντα ἐν τῷ στρατοπέδῳ ·
ἀπικόμενον δέ μιν εἰρώτα Ξέρξης ἕκαστα τούτων , ἐθέλων μαθεῖν τὸ ποιεύμενον πρὸς τῶν Λακεδαιμονίων .
ὁ δὲ εἶπε Ἤκουσας μὲν καὶ πρότερόν μευ , εὖτε ὁρμῶμεν ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα , περὶ τῶν ἀνδρῶν τούτων , ἀκούσας δὲ γέλωτά με ἔθευ λέγοντα τῇ περ ὥρων ἐκβησόμενα πρήγματα ταῦτα 0 ·
ἐμοὶ γὰρ τὴν ἀληθείην ἀσκέειν ἀντία σεῦ βασιλεῦ ἀγὼν μέγιστος ἐστί .
ἄκουσον δὲ καὶ νῦν ·
οἱ ἄνδρες οὗτοι ἀπίκαται μαχησόμενοι ἡμῖν περὶ τῆς ἐσόδου , καὶ ταῦτα παρασκευάζονται .
νόμος γάρ σφι ἔχων οὕτω ἐστί ·
ἐπεὰν μέλλωσι κινδυνεύειν τῇ ψυχῇ , τότε τὰς κεφαλὰς κοσμέονται .
ἐπίστασο δέ , εἰ τούτους γε καὶ τὸ ὑπομένον ἐν Σπάρτῃ καταστρέψεαι , ἔστι οὐδὲν ἄλλο ἔθνος ἀνθρώπων τὸ σὲ βασιλεῦ ὑπομενέει χεῖρας ἀνταειρόμενον ·
νῦν γὰρ πρὸς βασιληίην τε καὶ καλλίστην πόλιν τῶν ἐν Ἕλλησι προσφέρεαι καὶ ἄνδρας ἀρίστους .
κάρτα τε δὴ Ξέρξῃ ἄπιστα ἐφαίνετο τὰ λεγόμενα εἶναι , καὶ δεύτερα ἐπειρώτα ὅντινα τρόπον τοσοῦτοι ἐόντες τῇ ἑωυτοῦ στρατιῇ μαχήσονται .
ὁ δὲ εἶπε ὦ βασιλεῦ , ἐμοὶ χρᾶσθαι ὡς ἀνδρὶ ψεύστῃ , ἢν μὴ ταῦτά τοι ταύτῃ ἐκβῇ τῇ ἐγὼ λέγω 0 .
ταῦτα λέγων οὐκ ἔπειθε τὸν Ξέρξην τέσσερας μὲν δὴ παρεξῆκε ἡμέρας , ἐλπίζων αἰεί σφεας ἀποδρήσεσθαι ·
πέμπτῃ δέ , ὡς οὐκ ἀπαλλάσσοντο ἀλλά οἱ ἐφαίνοντο ἀναιδείῃ τε καὶ ἀβουλίῃ διαχρεώμενοι μένειν , πέμπει ἐπ αὐτοὺς Μήδους τε καὶ Κισσίους θυμωθείς , ἐντειλάμενος σφέας ζωγρήσαντας ἄγειν ἐς ὄψιν τὴν ἑωυτοῦ .
ὡς δ ἐσέπεσον φερόμενοι ἐς τοὺς Ἕλληνας οἱ Μῆδοι , ἔπιπτον πολλοί , ἄλλοι δ ἐπεσήισαν , καὶ οὐκ ἀπηλαύνοντο , καίπερ μεγάλως προσπταίοντες .
δῆλον δ ἐποίευν παντί τεῳ καὶ οὐκ ἥκιστα αὐτῷ βασιλέι , ὅτι πολλοὶ μὲν ἄνθρωποι εἶεν , ὀλίγοι δὲ ἄνδρες .
ἐγίνετο δὲ ἡ συμβολὴ δι ἡμέρης .
ἐπείτε δὲ οἱ Μῆδοι τρηχέως περιείποντο , ἐνθαῦτα οὗτοι μὲν ὑπεξήισαν , οἱ δὲ Πέρσαι ἐκδεξάμενοι ἐπήισαν , τοὺς ἀθανάτους ἐκάλεε βασιλεύς , τῶν ἦρχε Ὑδάρνης , ὡς δὴ οὗτοί γε εὐπετέως κατεργασόμενοι .
ὡς δὲ καὶ οὗτοι συνέμισγον τοῖσι Ἕλλησι , οὐδὲν πλέον ἐφέροντο τῆς στρατιῆς τῆς Μηδικῆς ἀλλὰ τὰ αὐτά , ἅτε ἐν στεινοπόρῳ τε χώρῳ μαχόμενοι καὶ δόρασι βραχυτέροισι χρεώμενοι ἤ περ οἱ Ἕλληνες , καὶ οὐκ ἔχοντες πλήθεϊ χρήσασθαι 0 1 .
λακεδαιμόνιοι δὲ ἐμάχοντο ἀξίως λόγου , ἄλλα τε ἀποδεικνύμενοι ἐν οὐκ ἐπισταμένοισι μάχεσθαι ἐξεπιστάμενοι , καὶ ὅκως ἐντρέψειαν τὰ νῶτα , ἁλέες φεύγεσκον δῆθεν , οἱ δὲ βάρβαροι ὁρῶντες φεύγοντας βοῇ τε καὶ πατάγῳ ἐπήισαν , οἳ δ ἂν καταλαμβανόμενοι ὑπέστρεφον ἀντίοι εἶναι τοῖσι βαρβάροισι , μεταστρεφόμενοι δὲ κατέβαλλον πλήθεϊ ἀναριθμήτους τῶν Περσέων ·
ἔπιπτον δὲ καὶ αὐτῶν τῶν Σπαρτιητέων ἐνθαῦτα ὀλίγοι .
ἐπεὶ δὲ οὐδὲν ἐδυνέατο παραλαβεῖν οἱ Πέρσαι τῆς ἐσόδου πειρώμενοι καὶ κατὰ τέλεα καὶ παντοίως προσβάλλοντες , ἀπήλαυνον ὀπίσω .
ἐν ταύτῃσι τῇσι προσόδοισι τῆς μάχης λέγεται βασιλέα θηεύμενον τρὶς ἀναδραμεῖν ἐκ τοῦ θρόνου δείσαντα περὶ τῇ στρατιῇ .
τότε μὲν οὕτω ἠγωνίσαντο , τῇ δ ὑστεραίῃ οἱ βάρβαροι οὐδὲν ἄμεινον ἀέθλεον .
ἅτε γὰρ ὀλίγων ἐόντων , ἐλπίσαντες σφέας κατατετρωματίσθαι τε καὶ οὐκ οἵους τε ἔσεσθαι ἔτι χεῖρας ἀνταείρασθαι συνέβαλλον .
οἱ δὲ Ἕλληνες κατὰ τάξις τε καὶ κατὰ ἔθνεα κεκοσμημένοι ἦσαν , καὶ ἐν μέρεϊ ἕκαστοι ἐμάχοντο , πλὴν Φωκέων ·
οὗτοι δὲ ἐς τὸ ὄρος ἐτάχθησαν φυλάξοντες τὴν ἀτραπόν .
ὡς δὲ οὐδὲν εὕρισκον ἀλλοιότερον οἱ Πέρσαι ἢ τῇ προτεραίῃ ἐνώρων , ἀπήλαυνον .
ἀπορέοντος δὲ βασιλέος ὅ τι χρήσηται τῷ παρεόντι πρήγματι , Ἐπιάλτης ὁ Εὐρυδήμου ἀνὴρ Μηλιεὺς ἦλθέ οἱ ἐς λόγους ·
ὃς μέγα τι παρὰ βασιλέος δοκέων οἴσεσθαι ἔφρασέ τε τὴν ἀτραπὸν τὴν διὰ τοῦ ὄρεος φέρουσαν ἐς Θερμοπύλας , καὶ διέφθειρε τοὺς ταύτῃ ὑπομείναντας Ἑλλήνων .
ὕστερον δὲ δείσας Λακεδαιμονίους ἔφυγε ἐς Θεσσαλίην , καί οἱ φυγόντι ὑπὸ τῶν Πυλαγόρων τῶν Ἀμφικτυόνων ἐς τὴν Πυλαίην συλλεγομένων ἀργύριον ἐπεκηρύχθη .
χρόνῳ δὲ ὕστερον , κατῆλθε γὰρ ἐς Ἀντικύρην , ἀπέθανε ὑπὸ Ἀθηνάδεω ἀνδρὸς Τρηχινίου .
ὁ δὲ Ἀθηνάδης οὗτος ἀπέκτεινε μὲν Ἐπιάλτεα δι ἄλλην αἰτίην , τὴν ἐγὼ ἐν τοῖσι ὄπισθε λόγοισι σημανέω , ἐτιμήθη μέντοι ὑπὸ Λακεδαιμονίων οὐδὲν ἧσσον .
ἐπιάλτης μὲν οὕτω ὕστερον τούτων ἀπέθανε , ἔστι δὲ ἕτερος λεγόμενος λόγος , ὡς Ὀνήτης τε ὁ Φαναγόρεω ἀνὴρ Καρύστιος καὶ Κορυδαλλὸς Ἀντικυρεὺς εἰσὶ οἱ εἴπαντες πρὸς βασιλέα τούτους τοὺς λόγους καὶ περιηγησάμενοι τὸ ὄρος τοῖσι Πέρσῃσι , οὐδαμῶς ἔμοιγε πιστός 0 .
τοῦτο μὲν γὰρ τῷδε χρὴ σταθμώσασθαι , ὅτι οἱ τῶν Ἑλλήνων Πυλαγόροι ἐπεκήρυξαν οὐκ ἐπὶ Ὀνήτῃ τε καὶ Κορυδαλλῷ ἀργύριον ἀλλ ἐπὶ Ἐπιάλτῃ τῷ Τρηχινίῳ , πάντως κου τὸ ἀτρεκέστατον πυθόμενοι ·
τοῦτο δὲ φεύγοντα Ἐπιάλτην ταύτην τὴν αἰτίην οἴδαμεν .
εἰδείη μὲν γὰρ ἂν καὶ ἐὼν μὴ Μηλιεὺς ταύτην τὴν ἀτραπὸν Ὀνήτης , εἰ τῇ χώρῃ πολλὰ ὡμιληκὼς εἴη ·
ἀλλ Ἐπιάλτης γὰρ ἐστὶ ὁ περιηγησάμενος τὸ ὄρος κατὰ τὴν ἀτραπόν , τοῦτον αἴτιον γράφω .
ξέρξης δέ , ἐπεὶ ἤρεσε τὰ ὑπέσχετο ὁ Ἐπιάλτης κατεργάσασθαι , αὐτίκα περιχαρὴς γενόμενος ἔπεμπε Ὑδάρνεα καὶ τῶν ἐστρατήγεε Ὑδάρνης ·
ὁρμέατο δὲ περὶ λύχνων ἁφὰς ἐκ τοῦ στρατοπέδου .
τὴν δὲ ἀτραπὸν ταύτην ἐξεῦρον μὲν οἱ ἐπιχώριοι Μηλιέες , ἐξευρόντες δὲ Θεσσαλοῖσι κατηγήσαντο ἐπὶ Φωκέας , τότε ὅτε οἱ Φωκέες φράξαντες τείχεϊ τὴν ἐσβολὴν ἦσαν ἐν σκέπῃ τοῦ πολέμου ·
ἔκ τε τόσου δὴ κατεδέδεκτο ἐοῦσα οὐδὲν χρηστὴ Μηλιεῦσι .
ἔχει δὲ ὧδε ἡ ἀτραπὸς αὕτη ·
ἄρχεται μὲν ἀπὸ τοῦ Ἀσωποῦ ποταμοῦ τοῦ διὰ τῆς διασφάγος ῥέοντος , οὔνομα δὲ τῷ ὄρεϊ τούτῳ καὶ τῇ ἀτραπῷ τ ὠυτὸ κεῖται , Ἀνόπαια ·
τείνει δὲ ἡ Ἀνόπαια αὕτη κατὰ ῥάχιν τοῦ ὄρεος , λήγει δὲ κατά τε Ἀλπηνὸν πόλιν , πρώτην ἐοῦσαν τῶν Λοκρίδων πρὸς τῶν Μηλιέων , καὶ κατὰ Μελαμπύγου τε καλεόμενον λίθον καὶ κατὰ Κερκώπων ἕδρας , τῇ καὶ τὸ στεινότατον ἐστί .
κατὰ ταύτην δὴ τὴν ἀτραπὸν καὶ οὕτω ἔχουσαν οἱ Πέρσαι , τὸν Ἀσωπὸν διαβάντες , ἐπορεύοντο πᾶσαν τὴν νύκτα , ἐν δεξιῇ μὲν ἔχοντες ὄρεα τὰ Οἰταίων , ἐν ἀριστερῇ δὲ τὰ Τρηχινίων .
ἠώς τε δὴ διέφαινε καὶ οἳ ἐγένοντο ἐπ ἀκρωτηρίῳ τοῦ ὄρεος .
κατὰ δὲ τοῦτο τοῦ ὄρεος ἐφύλασσον , ὡς καὶ πρότερόν μοι εἴρηται , Φωκέων χίλιοι ὁπλῖται , ῥυόμενοί τε τὴν σφετέρην χώρην καὶ φρουρέοντες τὴν ἀτραπόν .
ἡ μὲν γὰρ κάτω ἐσβολὴ ἐφυλάσσετο ὑπὸ τῶν εἴρηται ·
τὴν δὲ διὰ τοῦ ὄρεος ἀτραπὸν ἐθελονταὶ Φωκέες ὑποδεξάμενοι Λεωνίδῃ ἐφύλασσον .
ἔμαθον δὲ σφέας οἱ Φωκέες ὧδε ἀναβεβηκότας ·
ἀναβαίνοντες γὰρ ἐλάνθανον οἱ Πέρσαι τὸ ὄρος πᾶν ἐὸν δρυῶν ἐπίπλεον .
ἦν μὲν δὴ νηνεμίη , ψόφου δὲ γινομένου πολλοῦ , ὡς οἰκὸς ἦν φύλλων ὑποκεχυμένων ὑπὸ τοῖσι ποσί , ἀνά τε ἔδραμον οἱ Φωκέες καὶ ἐνέδυνον τὰ ὅπλα , καὶ αὐτίκα οἱ βάρβαροι παρῆσαν .
ὡς δὲ εἶδον ἄνδρας ἐνδυομένους ὅπλα , ἐν θώματι ἐγένοντο ·
ἐλπόμενοι γὰρ οὐδένα σφι φανήσεσθαι ἀντίξοον ἐνεκύρησαν στρατῷ .
ἐνθαῦτα Ὑδάρνης καταρρωδήσας μὴ οἱ Φωκέες ἔωσι Λακεδαιμόνιοι , εἴρετο Ἐπιάλτην ὁποδαπὸς εἴη ὁ στρατός , πυθόμενος δὲ ἀτρεκέως διέτασσε τοὺς Πέρσας ὡς ἐς μάχην 0 .
οἱ δὲ Φωκέες ὡς ἐβάλλοντο τοῖσι τοξεύμασι πολλοῖσί τε καὶ πυκνοῖσι , οἴχοντο φεύγοντες ἐπὶ τοῦ ὄρεος τὸν κόρυμβον , ἐπιστάμενοι ὡς ἐπὶ σφέας ὁρμήθησαν ἀρχήν , καὶ παρεσκευάδατο ὡς ἀπολεόμενοι .
οὗτοι μὲν δὴ ταῦτα ἐφρόνεον , οἱ δὲ ἀμφὶ Ἐπιάλτην καὶ Ὑδάρνεα Πέρσαι Φωκέων μὲν οὐδένα λόγον ἐποιεῦντο , οἳ δὲ κατέβαινον τὸ ὄρος κατὰ τάχος .
τοῖσι δὲ ἐν Θερμοπύλῃσι Ἑλλήνων πρῶτον μὲν ὁ μάντις Μεγιστίης ἐσιδὼν ἐς τὰ ἱρὰ ἔφρασε τὸν μέλλοντα ἔσεσθαι ἅμα ἠοῖ σφι θάνατον , ἐπὶ δὲ καὶ αὐτόμολοι ἦσαν οἱ ἐξαγγείλαντες τῶν Περσέων τὴν περίοδον .
οὗτοι μὲν ἔτι νυκτὸς ἐσήμηναν , τρίτοι δὲ οἱ ἡμεροσκόποι καταδραμόντες ἀπὸ τῶν ἄκρων ἤδη διαφαινούσης ἡμέρης 0 .
ἐνθαῦτα ἐβουλεύοντο οἱ Ἕλληνες , καί σφεων ἐσχίζοντο αἱ γνῶμαι ·
οἳ μὲν γὰρ οὐκ ἔων τὴν τάξιν ἐκλιπεῖν , οἳ δὲ ἀντέτεινον .
μετὰ δὲ τοῦτο διακριθέντες οἳ μὲν ἀπαλλάσσοντο καὶ διασκεδασθέντες κατὰ πόλις ἕκαστοι ἐτράποντο , οἳ δὲ αὐτῶν ἅμα Λεωνίδῃ μένειν αὐτοῦ παρεσκευάδατο .
λέγεται δὲ καὶ ὡς αὐτός σφεας ἀπέπεμψε Λεωνίδης , μὴ ἀπόλωνται κηδόμενος ·
αὐτῷ δὲ καὶ Σπαρτιητέων τοῖσι παρεοῦσι οὐκ ἔχειν εὐπρεπέως ἐκλιπεῖν τὴν τάξιν ἐς τὴν ἦλθον φυλάξοντες ἀρχήν .
ταύτῃ καὶ μᾶλλον τὴν γνώμην πλεῖστος εἰμί , Λεωνίδην , ἐπείτε ᾔσθετο τοὺς συμμάχους ἐόντας ἀπροθύμους καὶ οὐκ ἐθέλοντας συνδιακινδυνεύειν , κελεῦσαι σφέας ἀπαλλάσσεσθαι , αὐτῷ δὲ ἀπιέναι οὐ καλῶς ἔχειν ·
μένοντι δὲ αὐτοῦ κλέος μέγα ἐλείπετο , καὶ ἡ Σπάρτης εὐδαιμονίη οὐκ ἐξηλείφετο .
ἐκέχρηστο γὰρ ὑπὸ τῆς Πυθίης τοῖσι Σπαρτιήτῃσι χρεωμένοισι περὶ τοῦ πολέμου τούτου αὐτίκα κατ ἀρχὰς ἐγειρομένου , ἢ Λακεδαίμονα ἀνάστατον γενέσθαι ὑπὸ τῶν βαρβάρων ἢ τὸν βασιλέα σφέων ἀπολέσθαι .
ταῦτα δέ σφι ἐν ἔπεσι ἑξαμέτροισι χρᾷ λέγοντα ὧδε .
ὑμῖν δ , ὦ Σπάρτης οἰκήτορες εὐρυχόροιο , ἢ μέγα ἄστυ ἐρικυδὲς ὑπ ἀνδράσι Περσεΐδῃσι πέρθεται , ἢ τὸ μὲν οὐχί , ἀφ Ἡρακλέους δὲ γενέθλης πενθήσει βασιλῆ φθίμενον Λακεδαίμονος οὖρος 0 .
οὐ γὰρ τὸν ταύρων σχήσει μένος οὐ δὲ λεόντων ἀντιβίην ·
ζηνὸς γὰρ ἔχει μένος ·
οὐδέ ἑ φημί σχήσεσθαι , πρὶν τῶνδ ἕτερον διὰ πάντα δάσηται .
ταῦτά τε δὴ ἐπιλεγόμενον Λεωνίδην , καὶ βουλόμενον κλέος καταθέσθαι μούνων Σπαρτιητέων , ἀποπέμψαι τοὺς συμμάχους μᾶλλον ἢ γνώμῃ διενειχθέντας οὕτω ἀκόσμως οἴχεσθαι τοὺς οἰχομένους 0 .
μαρτύριον δέ μοι καὶ τόδε οὐκ ἐλάχιστον τούτου πέρι γέγονε , ὅτι καὶ τὸν μάντιν ὃς εἵπετο τῇ στρατιῇ ταύτῃ , Μεγιστίην τὸν Ἀκαρνῆνα , λεγόμενον εἶναι τὰ ἀνέκαθεν ἀπὸ Μελάμποδος , τοῦτον εἴπαντα ἐκ τῶν ἱρῶν τὰ μέλλοντά σφι ἐκβαίνειν , φανερός ἐστι Λεωνίδης ἀποπέμπων , ἵνα μὴ συναπόληταί σφι .
ὁ δὲ ἀποπεμπόμενος αὐτὸς μὲν οὐκ ἀπέλιπε , τὸν δὲ παῖδα συστρατευόμενον , ἐόντα οἱ μουνογενέα , ἀπέπεμψε .
οἱ μέν νυν σύμμαχοι οἱ ἀποπεμπόμενοι οἴχοντό τε ἀπιόντες καὶ ἐπείθοντο Λεωνίδῃ , Θεσπιέες δὲ καὶ Θηβαῖοι κατέμειναν μοῦνοι παρὰ Λακεδαιμονίοισι .
τούτων δὲ Θηβαῖοι μὲν ἀέκοντες ἔμενον καὶ οὐ βουλόμενοι ·
κατεῖχε γὰρ σφέας Λεωνίδης ἐν ὁμήρων λόγῳ ποιεύμενος ·
θεσπιέες δὲ ἑκόντες μάλιστα , οἳ οὐκ ἔφασαν ἀπολιπόντες Λεωνίδην καὶ τοὺς μετ αὐτοῦ ἀπαλλάξεσθαι , ἀλλὰ καταμείναντες συναπέθανον 0 .
ἐστρατήγεε δὲ αὐτῶν Δημόφιλος Διαδρόμεω .
ξέρξης δὲ ἐπεὶ ἡλίου ἀνατείλαντος σπονδὰς ἐποιήσατο , ἐπισχὼν χρόνον ἐς ἀγορῆς κου μάλιστα πληθώρην πρόσοδον ἐποιέετο ·
καὶ γὰρ ἐπέσταλτο ἐξ Ἐπιάλτεω οὕτω ·
ἀπὸ γὰρ τοῦ ὄρεος ἡ κατάβασις συντομωτέρη τε ἐστὶ καὶ βραχύτερος ὁ χῶρος πολλὸν ἤ περ ἡ περίοδός τε καὶ ἀνάβασις 0 1 .
οἵ τε δὴ βάρβαροι οἱ ἀμφὶ Ξέρξην προσήισαν , καὶ οἱ ἀμφὶ Λεωνίδην Ἕλληνες , ὡς τὴν ἐπὶ θανάτῳ ἔξοδον ποιεύμενοι , ἤδη πολλῶ μᾶλλον ἢ κατ ἀρχὰς ἐπεξήισαν ἐς τὸ εὐρύτερον τοῦ αὐχένος 0 .
τὸ μὲν γὰρ ἔρυμα τοῦ τείχεος ἐφυλάσσετο , οἳ δὲ ἀνὰ τὰς προτέρας ἡμέρας ὑπεξιόντες ἐς τὰ στεινόπορα ἐμάχοντο .
τότε δὲ συμμίσγοντες ἔξω τῶν στεινῶν ἔπιπτον πλήθεϊ πολλοὶ τῶν βαρβάρων ·
ὄπισθε γὰρ οἱ ἡγεμόνες τῶν τελέων ἔχοντες μάστιγας ἐρράπιζον πάντα ἄνδρα , αἰεὶ ἐς τὸ πρόσω ἐποτρύνοντες .
πολλοὶ μὲν δὴ ἐσέπιπτον αὐτῶν ἐς τὴν θάλασσαν καὶ διεφθείροντο , πολλῷ δ ἔτι πλεῦνες κατεπατέοντο ζωοὶ ὑπ ἀλλήλων ·
ἦν δὲ λόγος οὐδεὶς τοῦ ἀπολλυμένου .
ἅτε γὰρ ἐπιστάμενοι τὸν μέλλοντα σφίσι ἔσεσθαι θάνατον ἐκ τῶν περιιόντων τὸ ὄρος , ἀπεδείκνυντο ῥώμης ὅσον εἶχον μέγιστον ἐς τοὺς βαρβάρους , παραχρεώμενοί τε καὶ ἀτέοντες .
δόρατα μέν νυν τοῖσι πλέοσι αὐτῶν τηνικαῦτα ἤδη ἐτύγχανε κατεηγότα , οἳ δὲ τοῖσι ξίφεσι διεργάζοντο τοὺς Πέρσας .
καὶ Λεωνίδης τε ἐν τούτῳ τῷ πόνῳ πίπτει ἀνὴρ γενόμενος ἄριστος καὶ ἕτεροι μετ αὐτοῦ ὀνομαστοὶ Σπαρτιητέων , τῶν ἐγὼ ὡς ἀνδρῶν ἀξίων γενομένων ἐπυθόμην τὰ οὐνόματα , ἐπυθόμην δὲ καὶ ἁπάντων τῶν τριηκοσίων .
καὶ δὴ Περσέων πίπτουσι ἐνθαῦτα ἄλλοι τε πολλοὶ καὶ ὀνομαστοί , ἐν δὲ δὴ καὶ Δαρείου δύο παῖδες Ἀβροκόμης τε καὶ Ὑπεράνθης , ἐκ τῆς Ἀρτάνεω θυγατρὸς Φραταγούνης γεγονότες Δαρείῳ .
ὁ δὲ Ἀρτάνης Δαρείου μὲν τοῦ βασιλέος ἦν ἀδελφεός , Ὑστάσπεος δὲ τοῦ Ἀρσάμεος παῖς 0 ·
ὃς καὶ ἐκδιδοὺς τὴν θυγατέρα Δαρείῳ τὸν οἶκον πάντα τὸν ἑωυτοῦ ἐπέδωκε , ὡς μούνης οἱ ἐούσης ταύτης τέκνου .
ξέρξεώ τε δὴ δύο ἀδελφεοὶ ἐνθαῦτα πίπτουσι μαχόμενοι , καὶ ὑπὲρ τοῦ νεκροῦ τοῦ Λεωνίδεω Περσέων τε καὶ Λακεδαιμονίων ὠθισμὸς ἐγίνετο πολλός , ἐς ὃ τοῦτόν τε ἀρετῇ οἱ Ἕλληνες ὑπεξείρυσαν καὶ ἐτρέψαντο τοὺς ἐναντίους τετράκις .
τοῦτο δὲ συνεστήκεε μέχρι οὗ οἱ σὺν Ἐπιάλτῃ παρεγένοντο .
ὡς δὲ τούτους ἥκειν ἐπύθοντο οἱ Ἕλληνες , ἐνθεῦτεν ἤδη ἑτεροιοῦτο τὸ νεῖκος ·
ἔς τε γὰρ τὸ στεινὸν τῆς ὁδοῦ ἀνεχώρεον ὀπίσω , καὶ παραμειψάμενοι τὸ τεῖχος ἐλθόντες ἵζοντο ἐπὶ τὸν κολωνὸν πάντες ἁλέες οἱ ἄλλοι πλὴν Θηβαίων .
ὁ δὲ κολωνὸς ἐστὶ ἐν τῇ ἐσόδῳ , ὅκου νῦν ὁ λίθινος λέων ἕστηκε ἐπὶ Λεωνίδῃ .
ἐν τούτῳ σφέας τῷ χώρῳ ἀλεξομένους μαχαίρῃσι , τοῖσι αὐτῶν ἐτύγχανον ἔτι περιεοῦσαι , καὶ χερσὶ καὶ στόμασι κατέχωσαν οἱ βάρβαροι βάλλοντες , οἳ μὲν ἐξ ἐναντίης ἐπισπόμενοι καὶ τὸ ἔρυμα τοῦ τείχεος συγχώσαντες , οἳ δὲ περιελθόντες πάντοθεν περισταδόν 0 .
λακεδαιμονίων δὲ καὶ Θεσπιέων τοιούτων γενομένων ὅμως λέγεται ἀνὴρ ἄριστος γενέσθαι Σπαρτιήτης Διηνέκης ·
τὸν τόδε φασὶ εἰπεῖν τὸ ἔπος πρὶν ἢ συμμῖξαι σφέας τοῖσι Μήδοισι , πυθόμενον πρός τευ τῶν Τρηχινίων ὡς ἐπεὰν οἱ βάρβαροι ἀπίωσι τὰ τοξεύματα , τὸν ἥλιον ὑπὸ τοῦ πλήθεος τῶν ὀιστῶν ἀποκρύπτουσι ·
τοσοῦτο πλῆθος αὐτῶν εἶναι .
τὸν δὲ οὐκ ἐκπλαγέντα τούτοισι εἰπεῖν ἐν ἀλογίῃ ποιεύμενον τὸ Μήδων πλῆθος , ὡς πάντα σφι ἀγαθὰ ὁ Τρηχίνιος ξεῖνος ἀγγέλλοι , εἰ ἀποκρυπτόντων τῶν Μήδων τὸν ἥλιον ὑπὸ σκιῇ ἔσοιτο πρὸς αὐτοὺς ἡ μάχη καὶ οὐκ ἐν ἡλίῳ .
ταῦτα μὲν καὶ ἄλλα τοιουτότροπα ἔπεα φασὶ Διηνέκεα τὸν Λακεδαιμόνιον λιπέσθαι μνημόσυνα ·
μετὰ δὲ τοῦτον ἀριστεῦσαι λέγονται Λακεδαιμόνιοι δύο ἀδελφεοί , Ἀλφεός τε καὶ Μάρων Ὀρσιφάντου παῖδες .
θεσπιέων δὲ εὐδοκίμεε μάλιστα τῷ οὔνομα ἦν Διθύραμβος Ἁρματίδεω .
θαφθεῖσι δέ σφι αὐτοῦ ταύτῃ τῇ περ ἔπεσον , καὶ τοῖσι πρότερον τελευτήσασι ἢ ὑπὸ Λεωνίδεω ἀποπεμφθέντας οἴχεσθαι , ἐπιγέγραπται γράμματα λέγοντα τάδε 0 .
μυριάσιν ποτὲ τῇδε τριηκοσίαις ἐμάχοντο ἐκ Πελοποννάσου χιλιάδες τέτορες .
ταῦτα μὲν δὴ τοῖσι πᾶσι ἐπιγέγραπται , τοῖσι δὲ Σπαρτιήτῃσι ἰδίῃ 0 .
ὦ ξεῖν , ἀγγέλλειν Λακεδαιμονίοις ὅτι τῇδε κείμεθα τοῖς κείνων ῥήμασι πειθόμενοι .
λακεδαιμονίοισι μὲν δὴ τοῦτο , τῷ δὲ μάντι τόδε 0 1 .
μνῆμα τόδε κλεινοῖο Μεγιστία , ὅν ποτε Μῆδοι Σπερχειὸν ποταμὸν κτεῖναν ἀμειψάμενοι , μάντιος , ὃς τότε κῆρας ἐπερχομένας σάφα εἰδώς οὐκ ἔτλη Σπάρτης ἡγεμόνα προλιπεῖν 0 .
ἐπιγράμμασι μέν νυν καὶ στήλῃσι , ἔξω ἢ τὸ τοῦ μάντιος ἐπίγραμμα , Ἀμφικτύονες εἰσὶ σφέας οἱ ἐπικοσμήσαντες ·
τὸ δὲ τοῦ μάντιος Μεγιστίεω Σιμωνίδης ὁ Λεωπρέπεος ἐστὶ κατὰ ξεινίην ὁ ἐπιγράψας .
δύο δὲ τούτων τῶν τριηκοσίων λέγεται Εὔρυτόν τε καὶ Ἀριστόδημον , παρεὸν αὐτοῖσι ἀμφοτέροισι κοινῷ λόγῳ χρησαμένοισι ἢ ἀποσωθῆναι ὁμοῦ ἐς Σπάρτην , ὡς μεμετιμένοι γε ἦσαν ἐκ τοῦ στρατοπέδου ὑπὸ Λεωνίδεω καὶ κατεκέατο ἐν Ἀλπηνοῖσι ὀφθαλμιῶντες ἐς τὸ ἔσχατον , ἢ εἴ γε μὴ ἐβούλοντο νοστῆσαι , ἀποθανεῖν ἅμα τοῖσι ἄλλοισι , παρεόν σφι τούτων τὰ ἕτερα ποιέειν οὐκ ἐθελῆσαι ὁμοφρονέειν , ἀλλὰ γνώμῃ διενειχθέντας Εὔρυτον μέν , πυθόμενον τῶν Περσέων τὴν περίοδον , αἰτήσαντά τε τὰ ὅπλα καὶ ἐνδύντα ἄγειν ἑωυτὸν κελεῦσαι τὸν εἵλωτα ἐς τοὺς μαχομένους , ὅκως δὲ αὐτὸν ἤγαγε , τὸν μὲν ἀγαγόντα οἴχεσθαι φεύγοντα , τὸν δὲ ἐσπεσόντα ἐς τὸν ὅμιλον διαφθαρῆναι , Ἀριστόδημον δὲ λιποψυχέοντα λειφθῆναι .
εἰ μέν νυν ἢ μοῦνον Ἀριστόδημον ἀλγήσαντα ἀπονοστῆσαι ἐς Σπάρτην ἢ καὶ ὁμοῦ σφεων ἀμφοτέρων τὴν κομιδὴν γενέσθαι , δοκέειν ἐμοί , οὐκ ἄν σφι Σπαρτιήτας μῆνιν οὐδεμίαν προσθέσθαι 0 ·
νυνὶ δὲ τοῦ μὲν αὐτῶν ἀπολομένου , τοῦ δὲ τῆς μὲν αὐτῆς ἐχομένου προφάσιος οὐκ ἐθελήσαντος δὲ ἀποθνήσκειν , ἀναγκαίως σφι ἔχειν μηνῖσαι μεγάλως Ἀριστοδήμῳ .
οἳ μέν νυν οὕτω σωθῆναι λέγουσι Ἀριστόδημον ἐς Σπάρτην καὶ διὰ πρόφασιν τοιήνδε , οἳ δὲ ἄγγελον πεμφθέντα ἐκ τοῦ στρατοπέδου , ἐξεὸν αὐτῷ καταλαβεῖν τὴν μάχην γινομένην οὐκ ἐθελῆσαι , ἀλλ ὑπομείναντα ἐν τῇ ὁδῷ περιγενέσθαι , τὸν δὲ συνάγγελον αὐτοῦ ἀπικόμενον ἐς τὴν μάχην ἀποθανεῖν 0 .
ἀπονοστήσας δὲ ἐς Λακεδαίμονα ὁ Ἀριστόδημος εἶχε ὄνειδός τε καὶ ἀτιμίην ·
πάσχων δὲ τοιάδε ἠτίμωτο ·
οὔ τε οἱ πῦρ οὐδεὶς ἔναυε Σπαρτιητέων οὔ τε διελέγετο .
ὄνειδος δὲ εἶχε ὁ τρέσας Ἀριστόδημος καλεόμενος .
ἀλλ ὃ μὲν ἐν τῇ ἐν Πλαταιῇσι μάχῃ ἀνέλαβε πᾶσαν τὴν ἐπενειχθεῖσαν αἰτίην ·
λέγεται δὲ καὶ ἄλλον ἀποπεμφθέντα ἄγγελον ἐς Θεσσαλίην τῶν τριηκοσίων τούτων περιγενέσθαι , τῷ οὔνομα εἶναι Παντίτην ·
νοστήσαντα δὲ τοῦτον ἐς Σπάρτην , ὡς ἠτίμωτο , ἀπάγξασθαι .
οἱ δὲ Θηβαῖοι , τῶν ὁ Λεοντιάδης ἐστρατήγεε , τέως μὲν μετὰ τῶν Ἑλλήνων ἐόντες ἐμάχοντο ὑπ ἀναγκαίης ἐχόμενοι πρὸς τὴν βασιλέος στρατιήν ·
ὡς δὲ εἶδον κατυπέρτερα τῶν Περσέων γινόμενα τὰ πρήγματα , οὕτω δή , τῶν σὺν Λεωνίδῃ Ἑλλήνων ἐπειγομένων ἐπὶ τὸν κολωνόν , ἀποσχισθέντες τούτων χεῖράς τε προέτεινον καὶ ἤισαν ἆσσον τῶν βαρβάρων , λέγοντες τὸν ἀληθέστατον τῶν λόγων , ὡς καὶ μηδίζουσι καὶ γῆν τε καὶ ὕδωρ ἐν πρώτοισι ἔδοσαν βασιλέι , ὑπὸ δὲ ἀναγκαίης ἐχόμενοι ἐς Θερμοπύλας ἀπικοίατο καὶ ἀναίτιοι εἶεν τοῦ τρώματος τοῦ γεγονότος βασιλέι .
ὥστε ταῦτα λέγοντες περιεγίνοντο ·
εἶχον γὰρ καὶ Θεσσαλοὺς τούτων τῶν λόγων μάρτυρας ·
οὐ μέντοι τά γε πάντα εὐτύχησαν ·
ὡς γὰρ αὐτοὺς ἔλαβον οἱ βάρβαροι ἐλθόντας , τοὺς μὲν τινὰς καὶ ἀπέκτειναν προσιόντας , τοὺς δὲ πλεῦνας αὐτῶν κελεύσαντος Ξέρξεω ἔστιζον στίγματα βασιλήια , ἀρξάμενοι ἀπὸ τοῦ στρατηγοῦ Λεοντιάδεω ·
τοῦ τὸν παῖδα Εὐρύμαχον χρόνῳ μετέπειτα ἐφόνευσαν Πλαταιέες στρατηγήσαντα ἀνδρῶν Θηβαίων τετρακοσίων καὶ σχόντα τὸ ἄστυ τὸ Πλαταιέων .
οἱ μὲν δὴ περὶ Θερμοπύλας Ἕλληνες οὕτω ἠγωνίσαντο , Ξέρξης δὲ καλέσας Δημάρητον εἰρώτα ἀρξάμενος ἐνθένδε .
δημάρητε , ἀνὴρ εἶς ἀγαθός 0 .
τεκμαίρομαι δὲ τῇ ἀληθείῃ ·
ὅσα γὰρ εἶπας , ἅπαντα ἀπέβη οὕτω .
νῦν δέ μοι εἰπέ , κόσοι τινὲς εἰσὶ οἱ λοιποὶ Λακεδαιμόνιοι , καὶ τούτων ὁκόσοι τοιοῦτοι τὰ πολέμια εἴ τε καὶ ἅπαντες 0 1 .
ὃ δ εἶπε ὦ βασιλεῦ , πλῆθος μὲν πολλὸν πάντων τῶν Λακεδαιμονίων καὶ πόλιες πολλαί 0 ·
τὸ δὲ θέλεις ἐκμαθεῖν , εἰδήσεις .
ἔστι ἐν τῇ Λακεδαίμονι Σπάρτη πόλις ἀνδρῶν ὀκτακισχιλίων μάλιστα , καὶ οὗτοι πάντες εἰσὶ ὅμοιοι τοῖσι ἐνθάδε μαχεσαμένοισι ·