Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
πειραθεὶς δὲ τοσούτων κινδύνων ἀπίστως προσεφέρετο πᾶσιν , ἀφειδῶς τε φονεύων καὶ πάσαις διαβολαῖς ῥᾳδίως πιστεύων , μηδέ τινα προσιέμενος τῶν λόγου ἀξίων , ἀλλὰ τῆς μὲν περὶ τὰ καλὰ σπουδῆς ἀπῆγεν ἑαυτόν , δεδούλωντο δὲ πᾶσαν αὐτοῦ τὴν ψυχὴν νύκτωρ τε καὶ μεθ ἡμέραν ἐπάλληλοι καὶ ἀκόλαστοι σώματος ἡδοναί .
καὶ σώφρων μὲν πᾶς καὶ παιδείας κ ἂν μετρίως μεμυημένος τῆς αὐλῆς ὡς ἐπίβουλος ἐδιώκετο , γελωτοποιοὶ δὲ καὶ τῶν αἰσχίστων ὑποκριταὶ εἶχον αὐτὸν ὑποχείριον .
ἁρμάτων τε ἡνιοχείας καὶ θηρίων ἐξ ἀντιστάσεως μάχας ἐπαιδεύετο , τῶν μὲν κολάκων ἐς ἀνδρείας δόξαν αὐτὰ ἀνυμνούντων , τοῦ δὲ ἀπρεπέστερον μετιόντος ἢ βασιλεῖ σώφρονι ἥρμοζεν 0 .
ἐγένοντο δέ τινες κατ ἐκεῖνο καιροῦ καὶ διοσημίαι .
ἀστέρες γὰρ ἡμέριοι συνεχῶς ἐβλέποντο , ἕτεροί τε ἐς μῆκος κεχαλασμένοι ὡς ἐν μέσῳ ἀέρι κρέμασθαι δοκεῖν 0 :
ζῷά τε παντοῖα καὶ τὴν ἑαυτῶν φύσιν μὴ τηροῦντα σχήμασί τε ἀλλοδαποῖς καὶ μέρεσι σώματος ἀναρμόστοις πολλάκις ἀπεκυήθη .
τὸ μέγιστον δὲ δεινόν , ὃ καὶ τὸν παρόντα καιρὸν ἐλύπησε καὶ πρὸς τὸ μέλλον οἰωνίσματι καὶ φαύλῳ συμβόλῳ χρωμένους πάντας ἐτάραξεν :
οὔ τε γὰρ ὄμβρου προϋπάρξαντος οὔ τε νεφῶν ἀθροισθέντων , σεισμοῦ δὲ ὀλίγου προγενομένου γῆς , εἴ τε σκηπτοῦ νύκτωρ κατενεχθέντος εἴ τε καὶ πυρός ποθεν ἐκ τοῦ σεισμοῦ διαρρυέντος πᾶν τὸ τῆς εἰρήνης τέμενος κατεφλέχθη , μέγιστον καὶ κάλλιστον γενόμενον τῶν ἐν τῇ πόλει ἔργων 0 1 .
πλουσιώτατον δὲ ἦν πάντων ἱερῶν , δἰ ἀσφάλειαν ἀναθήμασι κεκοσμημένον χρυσοῦ τε καὶ ἀργύρου :
ἕκαστος δέ , ἃ εἶχεν , ἐκεῖσε ἐθησαυρίζετο .
ἀλλὰ τὸ πῦρ ἐκείνης νυκτὸς πολλοὺς ἐκ πλουσίων πένητας ἐποίησεν .
ὅθεν ὠλοφύροντο κοινῇ μὲν πάντες τὰ δημόσια , ἕκαστος δὲ τὰ ἴδια αὑτοῦ 0 .
καταφλέξαν δὲ τὸ πῦρ τόν τε νεὼν καὶ πάντα τὸν περίβολον , ἐπενεμήθη καὶ τὰ πλεῖστα τῆς πόλεως καὶ κάλλιστα ἔργα , ὅτε καὶ τῆς Ἑστίας τοῦ νεὼ καταφλεχθέντος ὑπὸ τοῦ πυρὸς γυμνωθὲν ὤφθη τὸ τῆς Παλλάδος ἄγαλμα , ὃ σέβουσι καὶ κρύπτουσι Ῥωμαῖοι κομισθὲν ἀπὸ Τροίας , ὡς λόγος 0 :
ὃ τότε πρῶτον καὶ μετὰ τὴν ἀπ Ἰλίου ἐς Ἰταλίαν ἄφιξιν εἶδον οἱ καθ ἡμᾶς ἄνθρωποι :
ἁρπάσασαι γὰρ τὸ ἄγαλμα αἱ τῆς Ἑστίας ἱέρειαι παρθένοι διὰ μέσης τῆς ἱερᾶς ὁδοῦ ἐς τὴν τοῦ βασιλέως αὐλὴν μετεκόμισαν .
κατεφλέχθη δὲ καὶ ἄλλα πλεῖστα τῆς πόλεως μέρη κάλλιστα .
ἱκανῶν τε ἡμερῶν πάντα ἐπιὸν τὸ πῦρ ἐπεβόσκετο :
οὐ δὲ πρότερον ἐπαύσατο πρὶν ἢ κατενεχθέντες ὄμβροι ἐπέσχον αὐτοῦ τὴν ὁρμήν .
ὅθεν καὶ τὸ πᾶν ἔργον ἐξεθειάσθη , πιστευόντων κατ ἐκεῖνο καιροῦ τῶν τότε ἀνθρώπων ὅτι γνώμῃ θεῶν καὶ δυνάμει ἤρξατό τε τὸ πῦρ καὶ ἐπαύσατο .
συνεβάλλοντο δέ τινες πολέμων σημεῖον εἶναι τὴν τοῦ νεὼ τῆς εἰρήνης ἀπώλειαν :
τὰ γοῦν ἀκολουθήσαντα , ὡς ἐν τοῖς ἑξῆς ἐροῦμεν , ἐκ τῆς ἀποβάσεως τὴν προϋπάρχουσαν φήμην ἐπιστώσατο .
πολλῶν δὴ καὶ δεινῶν συνεχῶς κατειληφότων τὴν πόλιν , οὐκέτι ὁ Ῥωμαίων δῆμος μετ εὐνοίας τὸν Κόμμοδον ἐπέβλεπεν , ἀλλὰ καὶ τὰς αἰτίας τῶν ἐπαλλήλων συμφορῶν ἐς τοὺς ἐκείνου ἀκρίτους φόνους καὶ τὰ λοιπὰ τοῦ βίου ἀνέφερεν ἁμαρτήματα .
οὐ δὲ γὰρ ἐλάνθανε τὰ πραττόμενα πάντας , ἀλλ οὐ δὲ αὐτὸς λανθάνειν ἤθελεν , ἃ δὲ πράττων οἴκοι διεβάλλετο , ταῦτα καὶ δημοσίᾳ δεῖξαι ἐτόλμησεν .
ἐς τοσοῦτόν τε μανίας καὶ παροινίας προυχώρησεν ὡς πρῶτον μὲν τὴν πατρῴαν προσηγορίαν παραιτήσασθαι , ἀντὶ δὲ Κομμόδου καὶ Μάρκου υἱοῦ Ἡρακλέα τε καὶ Διὸς υἱὸν αὑτὸν κελεύσας καλεῖσθαι , ἀποδυσάμενός τε τὸ Ῥωμαίων καὶ βασίλειον σχῆμα λεοντῆν ἐπεστρώννυτο , καὶ ῥόπαλον μετὰ χεῖρας φέρων :
ἀμφιέννυτό τε ἁλουργεῖς καὶ χρυσοϋφεῖς ἐσθῆτας , ὡς εἶναι καταγέλαστον αὐτὸν ὑφ ἑνὶ σχήματι καὶ θηλειῶν πολυτέλειαν καὶ ἡρώων ἰσχὺν μιμούμενον .
τοιοῦτος μὲν δὴ προϊὼν ἐφαίνετο , ἤλλαξε δὲ καὶ τῶν ἐνιαυσίων μηνῶν τὰ ὀνόματα , ὅσα μὲν ἀρχαῖα καταλύσας , πάντας δὲ ταῖς ἑαυτοῦ προσηγορίαις ὀνομάσας , ὧν αἱ πλεῖσται ἐς Ἡρακλέα δῆθεν ὡς ἀνδρειότατον ἀνεφέροντο .
ἔστησε δὲ καὶ ἀνδριάντας αὑτοῦ κατὰ πᾶσαν τὴν πόλιν , ἀλλὰ μὴν καὶ ἀντικρὺ τοῦ τῆς συγκλήτου συνεδρίου τόξον διηγκυλημένον :
ἐβούλετο γὰρ δὴ καὶ τὰς εἰκόνας αὑτῷ φόβον ἀπειλεῖν .
τὸν μὲν οὖν ἀνδριάντα μετὰ τὴν ἐκείνου τελευτὴν καθελοῦσα ἡ σύγκλητος ἐλευθερίας εἰκόνα ἱδρύσατο :
ὁ δὲ Κόμμοδος μηκέτι κατέχων ἑαυτοῦ δημοσίᾳ θέας ἐπετέλεσεν , ὑποσχόμενος τά τε θηρία πάντα ἰδίᾳ χειρὶ κατακτενεῖν καὶ τοῖς ἀνδρειοτάτοις τῶν νεανιῶν μονομαχήσειν .
διαδραμούσης δὲ τῆς φήμης συνέθεον ἔκ τε τῆς Ἰταλίας πάσης καὶ τῶν ὁμόρων ἐθνῶν , θεασόμενοι ἃ μὴ πρότερον μή τε ἑωράκεσαν μή τε ἠκηκόεσαν .
καὶ γὰρ διηγγέλλετο αὐτοῦ τῆς χειρὸς τὸ εὔστοχον , καὶ ὅτι ἔμελεν αὐτῷ ἀκοντίζοντι καὶ τοξεύοντι μὴ πταίειν .
συνῆσαν δὲ παιδεύοντες αὐτὸν Παρθυαίων οἱ τοξικὴν ἀκριβοῦντες καὶ Μαυρουσίων οἱ ἀκοντίζειν ἄριστοι , οὓς πάντας εὐχειρίᾳ ὑπερέβαλλεν .
ἐπεὶ δὲ κατέλαβον αἱ τῆς θέας ἡμέραι , τὸ μὲν ἀμφιθέατρον πεπλήρωτο , τῷ δὲ Κομμόδῳ περίδρομος κύκλῳ κατεσκεύαστο , ὡς μὴ συστάδην τοῖς θηρίοις μαχόμενος κινδυνεύοι , ἄνωθεν δὲ καὶ ἐξ ἀσφαλοῦς ἀκοντίζων εὐστοχίας μᾶλλον ἢ ἀνδρείας παρέχοιτο δεῖξιν .
ἐλάφους μὲν οὖν καὶ δορκάδας , ὅσα τε κερασφόρα πλὴν ταύρων , συνθέων αὐτοῖς καὶ καταδιώκων ἔβαλλε , φθάνων τε αὐτῶν τὸν δρόμον καὶ πληγαῖς καιρίαις ἀναιρῶν 0 :
λέοντας δὲ καὶ παρδάλεις , ὅσα τε ζῷα γενναῖα , περιθέων ἄνωθεν κατηκόντιζεν 0 .
οὐδέ τις εἶδεν ἀκόντιον δεύτερον οὐ δὲ τραῦμα ἄλλο πλὴν τοῦ θανατηφόρου :
ἅμα γὰρ τῇ τοῦ ζῴου ὁρμῇ κατά γε μετώπου ἢ κατὰ καρδίας ἔφερε τὴν πληγήν , καὶ οὐδέποτε σκοπὸν ἄλλον ἔσχεν οὐ δὲ ἐπ ἄλλο μέρος ἦλθε τὸ ἀκόντιον τοῦ σώματος , ὡς μὴ ἅμα τε τρῶσαι καὶ φονεῦσαι .
τὰ δὲ πανταχόθεν ζῷα ἠθροίζετο αὐτῷ .
τότε γοῦν εἴδομεν ὅσα ἐν γραφαῖς ἐθαυμάζομεν :
ἀπό τε γὰρ Ἰνδῶν καὶ Αἰθιόπων , εἴ τι πρότερον ἄγνωστον ἦν , μεσημβρίας τε καὶ τῆς ἀρκτῴας γῆς ζῷα πάντα φονεύων Ῥωμαίοις ἔδειξε .
τὸ δ εὔστοχον τῆς χειρὸς αὐτοῦ πάντες ἐξεπλήττοντο .
λαβὼν οὖν ποτὲ βέλη ὧν αἱ ἀκμαὶ ἦσαν μηνοειδεῖς , ταῖς Μαυρουσίαις στρουθοῖς ὀξύτατα φερομέναις καὶ ποδῶν τάχει καὶ κολπώσει πτερῶν ἐπαφιεὶς τὰ βέλη κατ ἄκρου τοῦ τραχήλου ἐκαρατόμει , ὡς τῶν κεφαλῶν ἀφῃρημένας ὁρμῇ τοῦ βέλους ἔτι περιθεῖν αὐτὰς ὡς μηδὲν παθούσας .
παρδάλεως δέ ποτε ὀξυτάτῳ δρόμῳ τὸν ἐκκαλούμενον καταλαβούσης , φθάσας τῷ ἀκοντίῳ μέλλουσαν δήξεσθαι , τὴν μὲν ἀπέκτεινε τὸν δὲ ἐρρύσατο , φθάσας τῇ τοῦ δόρατος αἰχμῇ τὴν τῶν ὀδόντων ἀκμήν .
λεόντων δέ ποτε ἐξ ὑπογαίων ἑκατὸν ἀναρριφθέντων ἰσαρίθμοις ἀκοντίοις πάντας ἀπέκτεινεν , ὡς ἐπὶ πολὺ κειμένων τῶν πτωμάτων δἰ αὐτὸ τοῦτο ἐπὶ σχολῆς πάντας ἀριθμῆσαι καὶ μηδὲν ἰδεῖν περιττὸν ἀκόντιον .
μέχρι μὲν οὖν τούτων , εἰ καὶ βασιλείας τὰ πραττόμενα ἦν ἀλλότρια , πλὴν ἀνδρείας καὶ εὐστοχίας παρὰ τοῖς δημώδεσιν εἶχέ τινα χάριν :
ἐπεὶ δὲ καὶ γυμνὸς ἐς τὸ ἀμφιθέατρον εἰσῆλθεν ὅπλα τε ἀναλαβὼν ἐμονομάχει , τότε σκυθρωπὸν εἶδεν ὁ δῆμος θέαμα , τὸν εὐγενῆ Ῥωμαίων βασιλέα , μετὰ τοσαῦτα τρόπαια πατρός τε καὶ προγόνων , οὐκ ἐπὶ βαρβάρους ὅπλα λαμβάνοντα στρατιωτικὰ ἢ Ῥωμαίων ἀρχῇ πρέποντα , καθυβρίζοντα δὲ τὸ ἀξίωμα αἰσχίστῳ καὶ μεμιασμένῳ σχήματι .
ὃ μὲν οὖν μονομαχῶν ῥᾳδίως τῶν ἀνταγωνιστῶν περιεγένετο , καὶ μέχρι τραυμάτων προεχώρει , ὑπεικόντων ἁπάντων καὶ τὸν βασιλέα , οὐ τὸν μονομάχον ἐννοούντων .
ἐς τοσοῦτον δὲ προεχώρησε μανίας ὡς μηκέτι βούλεσθαι μη δὲ τὴν βασίλειον οἰκεῖν ἑστίαν :
ἀλλὰ γὰρ μετοικισθῆναι ἐβούλετο ἐς τὸ τῶν μονομάχων καταγώγιον .
ἑαυτὸν δὲ οὐκέτι Ἡρακλέα , ἀλλὰ τῶν μονομαχούντων ἐνδόξου τινὸς προτετελευτηκότος ὀνόματι καλεῖσθαι προσέταξε .
τοῦ δὲ μεγίστου ἀγάλματος κολοσσιαίου , ὅπερ σέβουσι Ῥωμαῖοι εἰκόνα φέρον ἡλίου , τὴν κεφαλὴν ἀποτεμὼν ἱδρύσατο ἑαυτοῦ , ὑπογράψας τῇ βάσει ἃς εἰώθασι βασιλικὰς καὶ πατρῴους προσηγορίας , ἀντὶ δὲ Γερμανικοῦ μονομάχους χιλίους νικήσαντος .
ἔδει δὲ ἄρα ποτὲ κ ἀκεῖνον παύσασθαι μεμηνότα καὶ τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν τυραννουμένην .
νέου μὲν γὰρ ἔτους τῆς ἐπιούσης ἔμελλεν ἡμέρασ  σέβουσι δὲ τὴν ἑορτὴν Ῥωμαῖοι ἐς θεὸν ἀρχαιότατον τῆς Ἰταλίας ἐπιχώριον ἀναφέροντες :
φασὶ γὰρ αὐτοῦ καὶ Κρόνον , ὑπὸ Διὸς ἐκβληθέντα τῆς ἀρχῆς , κατελθόντα ἐς γῆν γενέσθαι ξένον , δεδιότα δὲ τὴν τοῦ παιδὸς δυναστείαν παῤ αὐτῷ κρυπτόμενον λαθεῖν :
ὅθεν καὶ τὸ ὄνομα δοθῆναι τῷ χώρῳ τῆς Ἰταλίας Λάτιόν τε κληθῆναι , ἀπὸ τῆς Ἑλλάδος φωνῆς ἐς τὴν ἐπιχώριον παραχθέν .
διὰ ταῦτά τοι καὶ μέχρι νῦν Ἰταλιῶται τὰ μὲν κρόνια προεορτάζουσι θεῷ τῷ λαθόντι , τὴν δὲ τοῦ ἔτους ἀρχὴν ἱερομηνίαν ἄγουσι τῷ τῆς Ἰταλίας θεῷ .
διπρόσωπον δὲ αὐτοῦ τὸ ἄγαλμα ἵδρυται , ἐπειδὴ ἐς αὐτὸν ὁ ἐνιαυτὸς ἄρχεταί τε καὶ παύεται .
ταύτης δὴ τῆς ἑορτῆς προσιούσης , ἐν ᾗ μάλιστα Ῥωμαῖοι δεξιοῦνταί τε ἀλλήλους καὶ προσαγορεύουσι , νομισμάτων τε ἀντιδόσεσι καὶ κοινωνίᾳ τῶν γῆς καὶ θαλάττης καλῶν εὐφραίνουσιν αὑτούς , ἀρχαί τε ἐπώνυμοι τότε πρῶτον τὴν ἔνδοξον καὶ ἐνιαύσιον πορφύραν περιτίθενται , πάντων ἑορταζόντων ὁ Κόμμοδος ἐβούλετο οὐκ ἐκ τῆς βασιλείου , ὡς ἔθος , προελθεῖν οἰκίας ἀλλ ἐκ τοῦ τῶν μονομάχων καταγωγίου , ἀντὶ δὲ τῆς εὐπαρύφου καὶ βασιλικῆς πορφύρας ὅπλα τε αὐτὸς φέρων καὶ συμπροϊόντων τῶν λοιπῶν μονομάχων ὀφθῆναι τοῖς Ῥωμαίοις .
ἐπεὶ δὲ τὴν γνώμην αὑτοῦ ταύτην ἀνήνεγκε πρὸς Μαρκίαν , ἣν εἶχε τῶν παλλακίδων τιμιωτάτην , ἣ οὐδέν τι ἀπεῖχε γαμετῆς γυναικός , ἀλλὰ πάντα ὑπῆρχεν ὅσα σεβαστῇ , πλὴν τοῦ πυρός 0 :
ἣ μαθοῦσα τὴν παράλογον οὕτω καὶ ἀπρεπῆ βούλησιν αὐτοῦ τὰ πρῶτα ἐλιπάρει , καὶ προσπίπτουσα μετὰ δακρύων ἐδεῖτο μή τε τὴν Ῥωμαίων ἀρχὴν καθυβρίσαι μή θ ἑαυτὸν ἐπιδόντα μονομάχοις καὶ ἀπεγνωσμένοις ἀνθρώποις κινδυνεῦσαι .
ἐπεὶ δὲ πολλὰ ἱκετεύουσα οὐκ ἐτύγχανεν αὐτοῦ , ἣ μὲν δακρύουσα ἀπέστη , ὁ δὲ Κόμμοδος μεταπεμψάμενος Λαῖτον τὸν ἔπαρχον τῶν στρατοπέδων Ἔκλεκτόν τε τὸν τοῦ θαλάμου προεστῶτα ἐκέλευεν αὑτῷ παρασκευασθῆναι ὡς διανυκτερεύσων ἐν τῷ τῶν μονομάχων καταγωγίῳ κ ἀκεῖθεν προελευσόμενος ἐπὶ τὰς θυσίας τῆς ἱερομηνίας , ὡς Ῥωμαίοις ἔνοπλος ὀφθείη .
οἳ δὲ ἱκέτευον καὶ πείθειν ἐπειρῶντο μηδὲν ἀνάξιον τῆς βασιλείας ποιεῖν .
ὁ δὲ Κόμμοδος ἀσχάλλων τοὺς μὲν ἀπεπέμψατο , αὐτὸς δὲ ἐπανελθὼν ἐς τὸ δωμάτιον ὡς δὴ καθευδήσων ʽκαὶ γὰρ μεσημβρίας εἰώθει τοῦτο ποιεῖν , λαβὼν γραμματεῖον τούτων δὴ τῶν ἐκ φιλύρας ἐς λεπτότητα ἠσκημένων ἐπαλλήλῳ τε ἀνακλάσει ἀμφοτέρωθεν ἐπτυγμένων , γράφει ὅσους χρὴ τῆς νυκτὸς φονευθῆναι .
ὧν πρώτη μὲν ἦν Μαρκία , εἵποντο δὲ Λαῖτός τε καὶ Ἔκλεκτος , ἐπὶ δὲ τούτοις πολὺ πλῆθος τῶν τῆς συγκλήτου πρωτευόντων 0 .
τοὺς μὲν γὰρ πρεσβυτέρους καὶ λοιποὺς πατρῴους φίλους ἀποσκευάσασθαι πάντας ἤθελεν , αἰδούμενος ἔχειν αἰσχρῶν ἔργων σεμνοὺς ἐπόπτας :
τῶν δὲ πλουσίων τὰς οὐσίας χαρίσασθαι ἐβούλετο μερίσαι τε ἐς τοὺς στρατιώτας καὶ τοὺς μονομαχοῦντας , τοὺς μὲν ἵνα φυλάττοιεν αὐτόν , τοὺς δὲ ἵνα τέρποιεν .
γράψας δὴ γραμματεῖον τίθησιν ἐπὶ τοῦ σκίμποδος , οἰηθεὶς μηδένα ἐκεῖσε εἰσελεύσεσθαι .
ἦν δὲ παιδίον πάνυ νήπιον , τούτων δὴ τῶν γυμνῶν μὲν ἐσθῆτος χρυσῷ δὲ καὶ λίθοις πολυτίμοις κεκοσμημένων , οἷς ἀεὶ χαίρουσι Ῥωμαίων οἱ τρυφῶντες .
ὑπερηγάπα δὲ Κόμμοδος αὐτὸ ὡς συγκαθεύδειν πολλάκις :
φιλοκόμμοδός τε ἐκαλεῖτο , δεικνυούσης καὶ τῆς προσηγορίας τὴν στοργὴν τὴν ἐς τὸν παῖδα τοῦ βασιλέως .
τὸ δὴ παιδίον τοῦτο ἄλλως ἀθῦρον , προελθόντος τοῦ Κομμόδου ἐπὶ τὰ συνήθη λουτρά τε καὶ κραιπάλας , εἰσδραμὸν ἐς τὸν θάλαμον ὥσπερ εἰώθει , τὸ γραμματεῖον ἐπὶ τοῦ σκίμποδος κείμενον ἀνελόμενον ἵνα δὴ παίζειν ἔχοι , πρόεισι τοῦ οἴκου .
κατὰ δέ τινα δαίμονα συνήντα τῇ Μαρκίᾳ 0 .
ἣ δέ ʽκαὶ αὐτὴ γὰρ ἔστεργε τὸ παιδίον περιπτύξασα καὶ φιλοῦσα τὸ γραμματεῖον ἀφαιρεῖται , δεδοικυῖα δὴ μή τι τῶν ἀναγκαίων ὑπὸ νηπιότητος ἀγνοοῦν παῖζον διαφθείρῃ .
γνωρίσασα δὲ τὴν Κομμόδου χεῖρα , ταύτῃ καὶ μᾶλλον ἐσπούδαζε διεξελθεῖν τὴν γραφήν .
ἐπεὶ δὲ εὗρεν αὐτὸ θανατηφόρον καὶ πρὸ ἁπάντων αὑτήν τε μέλλουσαν τεθνήξεσθαι , Λαῖτόν τε καὶ Ἔκλεκτον ἐπακολουθήσοντας , τῶν τε λοιπῶν τοσοῦτον φόνον , ἀνοιμώξασα καθ ἑαυτήν τε εἰποῦσα εὖ γε ὦ Κόμμοδε 0 :
ταῦτα γὰρ χαριστήρια εὐνοίας τε καὶ στοργῆς τῆς ἐμῆς ὕβρεώς τε καὶ παροινίας τῆς σῆς , ἧς ἐτῶν τοσούτων ἠνεσχόμην 0 .
ἀλλ οὐ καταπροΐξῃ αὐτὸς μεθύων νηφούσης γυναικός , ταῦτα εἰποῦσα τὸν Ἔκλεκτον μεταπέμπεται :
ἔθος δ εἶχεν αὐτῇ προσιέναι ἅτε τοῦ θαλάμου φύλαξ , ἔτι τε καὶ ἐπὶ συνουσίᾳ αὐτοῦ διεβάλλετο .
δοῦσα δὲ τὸ γραμματεῖον ὅρα ἔφη ποίαν μέλλομεν παννυχίζειν ἑορτήν .
ὁ δὲ Ἔκλεκτος ἀναγνούς τε καὶ ἐκπλαγείς ʽἦν δὲ τὸ γένος Αἰγύπτιος , τολμῆσαί τε ἅμα καὶ δρᾶσαι θυμῷ τε δουλεῦσαι πεφυκώσ κατασημηνάμενος οὖν τὸ γραμματεῖον διά τινος τῶν ἑαυτῷ πιστῶν ἀναγνωσθησόμενον πέμπει τῷ Λαίτῳ .
ὃ δὲ καὶ αὐτὸς ταραχθεὶς ἀφικνεῖται πρὸς Μαρκίαν ὡς δὴ συσκεψόμενος αὐτοῖς περὶ ὧν ἐκέλευσεν ὁ βασιλεὺς καὶ τοῦ τῶν μονομάχων καταγωγίου :
προσποιησάμενοι δὲ περὶ τῶν ἐκείνῳ διαφερόντων σκέπτεσθαι συντίθενται φθάσαι τι δράσαντες ἢ παθεῖν , οὐ δὲ καιρὸν εἶναι μελλήσεως ἢ ἀναβολῆς .
ἀρέσκει δὴ δοῦναι φάρμακον δηλητήριον τῷ Κομμόδῳ , ὑπέσχετο δ αὐτὸ ῥᾷστα δώσειν ἡ Μαρκία :
εἰώθει γὰρ αὐτὴ κιρνάναι τε καὶ διδόναι τὴν πρώτην πόσιν , ὡς ἥδιον πίοι παῤ ἐρωμένης .
ἐλθόντι δὲ αὐτῷ ἀπὸ τοῦ λουτροῦ ἐμβαλοῦσα ἐς κύλικα τοῦ φαρμάκου , οἴνῳ τε κεράσασα εὐώδει , δίδωσιν .
ὃ δ ὡς συνήθη φιλοτησίαν , μετὰ πολλὰ λουτρὰ καὶ γυμνάσια τὰ πρὸς θηρία διψῶν , ἔπιεν ἀναισθήτως .
εὐθέως δὲ κάρος ἐπέπεσεν αὐτῷ , ἐς ὕπνον τε καθελκόμενος , ὑπὸ καμάτου τοῦτο πάσχειν οἰηθεὶς ἀνεπαύσατο .
ὁ δὲ Ἔκλεκτος καὶ Μαρκία , πάντας ἀποστῆναι κελεύσαντες ἔς τε τὰ οἰκεῖα ἀπιέναι , ἡσυχίαν δὴ παρεσκεύαζον αὐτῷ .
εἰώθει δὲ καὶ ἐπὶ ἄλλων τοῦτο πάσχειν ὁ Κόμμοδος ὑπὸ κραιπάλης :
πολλάκις γὰρ λουσάμενος καὶ πολλάκις ἐσθίων οὐδένα καιρὸν εἶχεν ἐς ἀνάπαυσιν ὡρισμένον , ἐπαλλήλοις καὶ διαφόροις συνεχόμενος ἡδοναῖς , αἷς δὴ καταλαβούσῃ ὥρᾳ καὶ ἄκων ἐδούλευεν .
ἐπ ὀλίγον μὲν οὖν ἡσύχασε , περὶ στόμαχον δὲ καὶ κοιλίαν τοῦ φαρμάκου γενομένου ἴλιγγός τε αὐτὸν καταλαμβάνει ἔμετός τε πολὺς ἐπιγίνεται , ἢ τῆς προεγκειμένης τροφῆς ἅμα ποτῷ πολλῷ ἐξωθούσης τὸ φάρμακον , ἢ διὰ τὸ προλαμβανόμενον , ὅπερ εἰώθασι βασιλεῖς ἑκάστοτε πρὸ πάσης τροφῆς λαμβάνειν , κώλυμα δηλητηρίων .
πλὴν ἀλλὰ πολλοῦ γε τοῦ ἐμέτου ὄντος , φοβηθέντες μὴ πᾶν ἐξεμέσας τὸ φάρμακον ἀνανήψῃ καὶ πάντες ἀπόλωνται , νεανίαν τινὰ ὄνομα Νάρκισσον , γενναῖόν τε καὶ ἀκμαστήν , πείθουσιν εἰσελθόντα τὸν Κόμμοδον ἀποπνῖξαι , μεγάλα δώσειν ἔπαθλα ὑποσχόμενοι .
ὃ δὲ εἰσδραμὼν παρειμένον αὐτὸν ὑπὸ τοῦ φαρμάκου καὶ μέθης , ἀποσφίγξας τὸν τράχηλον , φονεύει .
τοιούτῳ μὲν τέλει τοῦ βίου ὁ Κόμμοδος ἐχρήσατο , βασιλεύσας ἔτη τρισκαίδεκα μετὰ τὴν τοῦ πατρὸς τελευτήν , εὐγενέστατός τε τῶν πρὸ αὐτοῦ γενομένων βασιλέων , κάλλει τε τῶν καθ ἑαυτὸν ἀνθρώπων εὐπρεπέστατος αὐταρκέστατός τε συμμετρίᾳ σώματος , εἰ δέ τι δεῖ καὶ περὶ ἀνδρείας εἰπεῖν , οὐδενὸς ἥττων εὐστοχίᾳ τε καὶ εὐχειρίᾳ , εἰ μὴ τὴν τούτων εὐμοιρίαν αἰσχροῖς ἐπιτηδεύμασι κατῄσχυνεν , ὡς προείρηται 0 .
ἀνελόντες δὲ τὸν Κόμμοδον οἱ ἐπιβουλεύσαντες , ὡς ἐν τῷ πρώτῳ συντάγματι τῆς ἱστορίας δεδήλωται , κρύψαι τε τὸ γενόμενον βουλόμενοι , ὡς ἂν τοὺς φυλάσσοντας τὴν βασίλειον αὐλὴν δορυφόρους λάθοιεν , εἱλήσαντες στρωμνῇ τινὶ εὐτελεῖ τὸ σωμάτιον καὶ καταδήσαντες , ἐπιθέντες τε δυσὶν οἰκέταις τῶν πιστῶν ἑαυτοῖς , ἐκπέμπουσιν ὡς δή τι σκεῦος τῶν ἐκ τοῦ θαλάμου περιττῶν 0 .
οἱ δὲ φέροντες διὰ μέσων ἐκφέρουσι τῶν φυλάκων , ὧν οἳ μὲν ἀπὸ μέθης ἐκραιπάλων , οἳ δὲ ἐγρηγορότες κ ἀκεῖνοι ἐς ὕπνον κατεφέροντο κατεχούσαις τε ταῖς χερσὶ τὰ δοράτια ἐπανεπαύοντο , οἳ δ οὐ πάνυ τὸ ἐκφερόμενον τοῦ θαλάμου , ὅ τι ποτ εἴη , ἐπολυπραγμόνουν , ἐπεὶ μη δὲ αὐτοῖς διέφερε ταῦτ εἰδέναι .
τὸ μὲν οὖν σῶμα τοῦ βασιλέως οὕτω κλαπὲν ἐκκομισθέν τε τῆς αὐλείου θύρας νύκτωρ ὀχήματι ἐπιθέντες ἐς τὸ προάστειον ἀπέπεμψαν :
ὁ δὲ Λαῖτος καὶ Ἔκλεκτος ἅμα τῇ Μαρκίᾳ τὸ πρακτέον ἐβουλεύοντο .
ἔδοξε δὲ αὐτοῖς περὶ μὲν τοῦ θανάτου φήμην ἐγκατασπεῖραι , ὅτι δὴ αἰφνιδίως τετελευτήκοι ἀποπληξίας ἐπιπεσούσης :
καὶ γὰρ ἐνδεχομένην πίστιν ἕξειν ᾤοντο τὴν φήμην προδιαβεβλημένης τῆς ἀκορέστου καὶ ὑπερβαλλούσης ἐκείνου τροφῆς .
πρῶτον δὲ ἔδοξεν αὐτοῖς ἐπιλέξασθαι ἄνδρα πρεσβύτην τινὰ καὶ σώφρονα τὸν διαδεξόμενον τὴν ἀρχήν , ὅπως αὐτοί τε σωθεῖεν καὶ ἀπὸ τῆς πικρᾶς καὶ ἀκολάστου τυραννίδος πάντες ἀναπνεύσειαν .
καθ ἑαυτοὺς δὴ ἀναλογιζόμενοι οὐδένα οὕτως ἐπιτήδειον εὕρισκον ὡς Περτίνακα 0 .
ἦν δὲ ὁ Περτίναξ τὸ μὲν γένος Ἰταλιώτης , ἐν δὲ πολλαῖς στρατιωτικαῖς τε καὶ πολιτικαῖς εὐδοκιμήσας πράξεσι , πολλὰ δὲ κατὰ Γερμανῶν καὶ τῶν ὑπὸ τὴν ἀνατολὴν βαρβάρων ἐγείρας τρόπαια , μόνος τε περιλειφθεὶς τῶν σεμνῶν πατρῴων τῷ Κομμόδῳ φίλων :
ὃν οὐκ ἀπέκτεινε , τῶν Μάρκου ἑταίρων τε καὶ στρατηγῶν ἐντιμότατον γενόμενον , ἢ διὰ σεμνότητα αἰδούμενος ἢ ὡς πένητα τηρήσας .
ἦν γὰρ αὐτῷ καὶ τοῦτο μέρος τῶν ἐγκωμίων , ὅτι πλεῖστα πάντων ἐγχειρισθεὶς πάντων οὐσίαν εἶχεν ἐλάττονα .
πρὸς δὴ τοῦτον τὸν Περτίνακα νυκτὸς ἀκμαζούσης πάντων τε ὕπνῳ κατειλημμένων ἀφικνοῦνται ὁ Λαῖτος καὶ ὁ Ἔκλεκτος , ὀλίγους τῶν συνωμοτῶν ἐπαγόμενοι .
ἐπιστάντες δὲ αὐτοῦ κεκλεισμένης τῆς οἰκίας ταῖς θύραις διεγείρουσι τὸν φυλάττοντα .
ἀνοίξας δὲ ἐκεῖνος καὶ θεασάμενος στρατιώτας ἐφεστῶτας καὶ Λαῖτον , ὃν ᾔδει ἔπαρχον ὄντα , ἐκπλαγεὶς καὶ ταραχθεὶς εἰσαγγέλλει .
ὃ δὲ ἥκειν αὐτοὺς κελεύει , δεινὰ προσδοκώμενα ἑαυτῷ ἑκάστοτε συμβήσεσθαι φάσκων .
ἐν τοσαύτῃ γοῦν αὐτόν φασι μεῖναι ψυχῆς ἀταραξίᾳ ὡς μη δ ἀναθορεῖν τοῦ σκίμποδος , μεῖναι δὲ ἐπὶ τοῦ σχήματος , καὶ τὸν Λαῖτον ἅμα τῷ Ἐκλέκτῳ εἰσελθόντα , καίτοι δοκοῦντα ἐπὶ φόνῳ ἥκειν , προσειπεῖν τε , καὶ θαρροῦντι μη δὲ ὠχριάσαντι τῷ προσώπῳ πάλαι μέν φάναι καὶ πάσης νυκτὸς τόδε τὸ τέλος τοῦ βίου εἶχον δἰ ἐλπίδος , μόνος τε τῶν πατρῴων ἔτι περιλειπόμενος φίλων ἐθαύμαζον ἐπ ἐμοὶ Κόμμοδον βραδύνοντα .
τί δὴ μέλλετε ;
ὑμεῖς τε γὰρ δράσετε τὸ κεκελευσμένον , ἐγώ τε πονηρᾶς ἐλπίδος καὶ φόβου συνεχοῦς ἀπαλλάξομαι .
πρὸς ταῦτα ὁ Λαῖτος οὐ παύσῃ ἔφη ἀνάξια σαυτοῦ καὶ τῶν προβεβιωμένων σοι λέγων ;
οὐ γὰρ ἐπ ὀλέθρῳ τῷ σῷ ἥδε ἡμῶν ἡ ἄφιξις , ἀλλ ἐπὶ σωτηρίᾳ τῇ τε ἡμῶν αὐτῶν καὶ τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς 0 .
κεῖται μὲν γὰρ ὁ τύραννος δίκην δοὺς τὴν προσήκουσαν , καὶ ἅπερ αὐτὸς ἡμᾶς δρᾶσαι διενοεῖτο , ταῦτα πρὸς ἡμῶν ἔπαθεν .
ἡμεῖς δὲ ἥκομέν σοι τὴν βασιλείαν ἐγχειριοῦντες , ὃν ἴσμεν προύχοντα ἐν τῇ συγκλήτῳ βουλῇ σωφροσύνῃ βίου μεγέθει τε ἀξιώματος καὶ ἡλικίας σεμνότητι , ποθούμενόν τε καὶ τιμώμενον ὑπὸ τοῦ δήμου :
ὅθεν κ ἀκείνοις εὐκταῖον καὶ ἡμῖν σωτήριον τὸ πραττόμενον ἔσεσθαι προσδοκῶμεν .
πρὸς ταῦτα ὁ Περτίναξ οὐ παύσεσθε ἔφη χλευάζοντες πρεσβύτην , καὶ τοσαύτην μου δειλίαν κατεγνωκότες ὡς πρῶτον ἀπατῆσαι βούλεσθε , εἶθ οὕτω φονεῦσαι ;
ἀλλὰ μήν ἔφη ὁ Ἔκλεκτος , ἐπεὶ λέγουσιν ἡμῖν οὐ πεπίστευκας , λαβὼν τουτὶ τὸ γραμματεῖον ʽγνωρίζεις δὲ τὴν Κομμόδου χεῖρα , οὔσης σοι τῆς ἀναγνώσεως ἐν συνηθείᾀ ἀνάγνωθι :
οὕτω γὰρ γνώσῃ τίνα τε κίνδυνον ἐφύγομεν , καὶ ὅτι μὴ σκῆψις ἀλλ ἀλήθεια πρόσεστι τοῖς λεχθεῖσιν .
ἐπιγνοὺς δὴ τὰ γεγραμμένα ὁ Περτίναξ , πεισθείς τε ἀνδράσι καὶ πρότερον αὐτοῦ φίλοις , πάντα πυθόμενος τὰ πεπραγμένα ἐπιδίδωσιν ἑαυτόν .
καὶ πρῶτον ἀρέσκει προελθεῖν ἐπὶ τὸ στρατόπεδον καὶ πεῖραν τῆς γνώμης τῶν στρατιωτῶν λαβεῖν :
πείσειν δὲ αὐτοὺς ὁ Λαῖτος ὑπισχνεῖτο , ἐπείπερ αὐτῷ ἐπάρχῳ ὄντι μετρίαν ἀπένεμον αἰδῶ .
συμπαραλαβόντες οὖν καὶ τῶν λοιπῶν ὅσοι παρῆσαν , ἐπὶ τὸ στρατόπεδον ἠπείγοντο .
ἤδη δὲ καὶ τὸ πλεῖστον τῆς νυκτὸς προκεχωρήκει , καὶ τῆς ἑορτῆς ἐνεστώσης πρὸ ἡμέρας πάντα ἐπράττετο .
διαπέμπουσι δή τινας τῶν πιστῶν τοὺς διαβοήσοντας ὅτι ὁ Κόμμοδος τέθνηκε μέν , Περτίναξ δὲ ἐς τὸ στρατόπεδον βασιλεύσων ἄπεισι .
διαδραμούσης δὲ τῆς φήμης πᾶς ὁ δῆμος ἐνθουσιῶντι ἐοικὼς ἐξεβακχεύετο , διέθεόν τε , καὶ τοῖς οἰκείοις ἕκαστος χαίρων διήγγελλε , καὶ μάλιστα τοῖς ἐπ ἀξιώσεως ἢ πλουσίοις :
ἐκείνοις γὰρ καὶ ἐπιβουλεύοντα ᾔδεσαν τὸν Κόμμοδον .
ἔθεόν τε περί τε τὰ ἱερὰ καὶ βωμούς , χάριτας θεοῖς ὁμολογοῦντες .
ἐβόων δὲ διάφορα , οἳ μὲν κεῖσθαι τὸν τύραννον λέγοντες , οἳ δὲ τὸν μονομάχον , ἄλλοι δὲ ἀπρεπέστερα βλασφημοῦντες 0 1 2 :
καὶ ὅσα πρότερον ἐπεῖχεν ὁ φόβος ῥήματα , ταῦτα προελθούσης ἀδείας καὶ ἐλευθερίας ῥᾳδίως ἐλέγετο .
πλεῖστον δὴ τοῦ δήμου συνέθει δρόμῳ ἐπὶ τὸ στρατόπεδον :
ἠπείγοντο δὲ μάλιστα δεδιότες μή πως ἄρα οἱ στρατιῶται ὀκνηρότερον ὑπακούσωσι τῇ τοῦ Περτίνακος ἀρχῇ .
ἐσομένην γὰρ σώφρονα μὴ πάνυ τι ἀποδέξασθαι τοὺς στρατιώτας προσεδόκων , τυραννίδι δουλεύειν εἰθισμένους , ἁρπαγαῖς τε καὶ βίαις ἐγγεγυμνασμένους .
ἵν οὖν αὐτοὺς ἐκβιάσοιντο ὑπακοῦσαι , πανδημεὶ συνῆλθον .
ἐπεὶ δὲ ἐγένοντο ἐν τῷ στρατοπέδῳ , ὁ Λαῖτός τε καὶ Ἔκλεκτος εἰσῆλθον ἄγοντες τὸν Περτίνακα :
συγκαλέσας τε τοὺς στρατιώτας ὁ Λαῖτος ἔλεξε τοιάδε .
κόμμοδος μὲν ἡμῖν ὁ βασιλεὺς τέθνηκεν ἀποπληξίᾳ , αἴτιος δὲ τοῦ τοιούτου θανάτου οὐκ ἄλλος ἀλλ αὐτὸς αὑτῷ 0 :
συμβουλεύουσι γὰρ ἡμῖν τὰ ἄριστα ἀεὶ καὶ σωτήρια μὴ πειθόμενος , βιοὺς δὲ ὡς οὐκ ἀγνοεῖτε , ὑπὸ πλήθους ἀποπνιγεὶς διεφθάρη .
τὸν μὲν οὖν κατέλαβε τέλος τὸ πεπρωμένον :
οὐ δὲ γὰρ μία οὐ δ ἡ αὐτὴ πᾶσιν ἀνθρώποις θανάτου αἰτία , διάφοροι δὲ οὖσαι ἐς ἓν τέρμα βίου συντελοῦσιν 0 .
ἀλλ ἀντ ἐκείνου γὰρ ὑμῖν ἄγομεν ἡμεῖς τε καὶ ὁ δῆμος τῶν Ῥωμαίων ἄνδρα τὴν μὲν ἡλικίαν σεμνὸν τὸν δὲ βίον σώφρονα , ἀρετῆς δὲ τῆς ἐν ἔργοις ἔμπειρον :
ὧν οἱ μὲν πρεσβύτεροι καὶ τῶν στρατιωτικῶν αὐτοῦ πράξεων ἐπειράθητε , οἱ δὲ λοιποὶ τῆς πόλεως ἐπάρχοντα τοσούτων ἐτῶν ἀεὶ διὰ τιμῆς τε καὶ θαύματος ἔσχετε .
δίδωσί τε ὑμῖν ἡ τύχη οὐ βασιλέα μόνον ἀλλὰ καὶ πατέρα χρηστόν .
εὐφρανεῖ τε ἡ τοῦδε ἀρχὴ οὐχ ὑμᾶς μόνον τοὺς ἐνταυθοῖ δορυφοροῦντας , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐπὶ ταῖς ὄχθαις τῶν ποταμῶν καὶ τοὺς ἐπὶ τοῖς ὅροις τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς ἱδρυμένους , οἳ τὴν πεῖραν αὐτοῦ τῶν ἔργων φέρουσι διὰ μνήμης .
τό τε βάρβαρον οὐ χρήμασιν ἔτι θεραπεύσομεν , πείρᾳ δὲ ὧν πρὸς αὐτοῦ πεπόνθασι στρατηγοῦντος φόβῳ ὑποτάξονται .
τοιαῦτα δὴ λέγοντος τοῦ Λαίτου , μὴ κατασχὼν ἑαυτὸν ὁ δῆμος , μελλόντων καὶ ὀκνούντων ἔτι τῶν στρατιωτῶν , σεβαστόν τε ἀναγορεύει καὶ πατέρα καλεῖ πάσαις τε γεραίρει εὐφημίαις .
τότε καὶ οἱ στρατιῶται , οὐχ ὁμοίᾳ μὲν προθυμίᾳ , τῇ δὲ ἐκ τοῦ παρόντος πλήθους ἀνάγκῃ ʽκαὶ γὰρ ἦσαν πανταχόθεν ὑπὸ τοῦ δήμου περιειλημμένοι , ὀλίγοι τε καὶ ἄνευ τῶν ὅπλων ὡς ἐν ἱερομηνίᾀ , πλὴν συνεξεβόησαν καὶ σεβαστὸν προσεῖπον τὸν Περτίνακα 0 :
ἔς τε τὸ ἐκείνου ὄνομα τοὺς συνήθεις ὅρκους ὀμόσαντες καὶ θύσαντες , δαφνηφοροῦντες πᾶς ὁ δῆμος καὶ τὸ στρατιωτικόν , ἐπειδὴ προσῄει καὶ τὸ περίορθρον , ἐς τὴν βασίλειον αὐλὴν ἀνήγαγον τὸν Περτίνακα .
ὃ δὲ ἐπείπερ ἱδρύθη ἐν τῇ βασιλείῳ ἑστίᾳ , τῶν τε στρατιωτῶν καὶ τοῦ δήμου , ὡς προείρηται , νύκτωρ ἀναγαγόντων , φροντίσι μεγίσταις τὴν γνώμην ἐταράττετο :
πάνυ τε αὐτόν , καίτοι δοκοῦντα ψυχῆς εἶναι ἐρρωμένης καὶ πρὸς πάντα ἀνδρεῖον , τὰ παρόντα ἐφόβει , οὐχ οὕτω προνοίᾳ τῆς ἑαυτοῦ σωτηρίας ʽκινδύνων γὰρ καὶ μειζόνων πολλάκις ἦν καταφρονήσασ , ἐλογίζετο δὲ τήν τε αἰφνίδιον τῆς τυραννίδος μεταβολὴν τήν τε ἐν τῇ συγκλήτῳ βουλῇ τινῶν εὐγένειαν , οὓς ὑπώπτευεν οὐκ ἀνεξομένους μετὰ βασιλέα εὐγενέστατον τὴν ἀρχὴν μεταπεσοῦσαν ἐς ἄνδρα ἐξ ἰδιωτικοῦ καὶ ἀσήμου γένους ἐπὶ τοῦτο ἐλθόντα .
εἰ γὰρ καὶ ὁ βίος αὐτῷ διὰ σωφροσύνην ἐπῃνεῖτο καὶ τὰ ἐν ταῖς στρατιωτικαῖς πράξεσιν ἦν εὐκλεῆ , ἀλλ ὅσον εὐγενείας χάριν , πολὺ τῶν εὐπατριδῶν ἀπελείπετο .
ἡμέρας οὖν καταλαβούσης κατῆλθεν ἐπὶ τὸ συνέδριον τῆς βουλῆς , οὔ τε τὸ πῦρ ἐάσας ἑαυτοῦ προπομπεῦσαι οὔ τε τι ἄλλο τῶν βασιλικῶν συμβόλων ἐς ὕψος ἀρθῆναι πρὶν ἢ μαθεῖν τὴν γνώμην τῆς συγκλήτου βουλῆς .
ἐπεὶ δὲ αὐτὸν ἅμα τῷ ἐπιφανῆναι πάντες ὁμοθυμαδὸν εὐφήμησαν σεβάσμιόν τε καὶ βασιλέα προσηγόρευσαν , ὃ δὲ τὰ μὲν πρῶτα παρῃτεῖτο τῆς ἀρχῆς τὸ ἐπίφθονον , γῆράς τε προϊσχόμενος συγγνώμης ἐδεῖτο , εἶναί τε πολλοὺς εὐπατρίδας ἔφασκεν οἷς ἡ βασιλεία μᾶλλον ἁρμόζει :
καὶ λαβόμενος τῆς χειρὸς Γλαβρίωνος εἷλκεν αὐτόν , καθίζεσθαι κελεύων ἐπὶ τοῦ βασιλείου θρόνου .
ἦν δὲ ἐκεῖνος εὐγενέστατος μὲν πάντων τῶν εὐπατριδῶν ʽἀνέφερε γοῦν ἐς Αἰνείαν τὸν Ἀφροδίτης καὶ Ἀγχίσου τὴν τοῦ γένους διαδοχήν , ἔτι δὲ καὶ τὴν ὕπατον ἀρχὴν τελέσας δεύτερον .
ὃ δέ ἀλλ αὐτός ἔφη ἐγώ , ὃν σὺ νομίζεις πάντων ἀξιώτατον , σοί τε τῆς ἀρχῆς παραχωρῶ , καὶ πᾶσαν τὴν ἐξουσίαν ἐγὼ 0 :
καὶ οἱ λοιποὶ πάντες ψηφιζόμεθά σοι διδόντες .
τότε δὲ πάντων αὐτὸν ἐκβιασαμένων ἐκλιπαρησάντων τε , ὀκνῶν καὶ μόλις ἀνελθὼν ἐπὶ τὸν βασίλειον θρόνον ἔλεξε τοιάδε .
τὸ πάνυ δεξιὸν ὑμῶν τῆς πρός με τιμῆς καὶ τὸ τῆς σπουδῆς ὑπερβάλλον ἐπίλεκτόν τε ἐς πρόκρισιν τοσαύτης παῤ ὑμῖν εὐγενείας , οὐκ ἔχον κολακείας ὑποψίαν ἀλλὰ δεῖξιν καὶ πίστιν εὐνοίας , ἄλλῳ μὲν ἄν τῳ θάρσος καὶ προθυμίαν ἐνέβαλεν ἐς τὸ ἑτοίμως δέξασθαι τὰ ἐγκεχειρισμένα , ἐλπίδα τε ῥᾳστώνης ὑπέφηνεν ἂν ὡς εὐμαρῶς τὴν ἀρχὴν διοίσοντι ἐν ἀρχομένοις οὕτως εὐνοοῦσιν :
ἐμοὶ δὲ ταῦτα μεγάλα ὄντα καὶ ἐξαίρετα τιμῆς τε αἴσθησιν ἐκπλήττει , δέος τε καὶ ἀγῶνα οὐ μικρὸν ἐμποιεῖ .
μεγάλων γὰρ εὐεργεσιῶν προϋπαρχουσῶν τὸ ἰσότιμον δυσέφικτον ἐν ταῖς ἀμοιβαῖς , καὶ μικρὰ μὲν λαβοῦσιν ἀντιδοῦναι μεῖζον οὐχ οὕτως εὐμαρὲς ὡς εὐχάριστον δοκεῖ , ὁπηνίκα δ ἂν ὁ πρῶτός τι δράσας ἀγαθὸν ἀνυπέρβλητον κατάθηται χάριν , τὸ μὴ κατ ἀξίαν ἀντιδοθὲν οὐχ οὕτω δυσπόριστον ὡς ἀναίσθητον ἅμα καὶ ἀχάριστον ὀνομάζεται 0 .
ὁρῶ δὴ οὐ τὸν τυχόντα μοι ἐπηρτημένον ἀγῶνα πρὸς τὸ ἄξιον ἐμαυτὸν παρασχεῖν τῆς τοσαύτης παῤ ὑμῶν τιμῆς .
οὐ γὰρ ἐν τῇ καθέδρᾳ ἡ προεδρία , ἀλλ ἐν τοῖς ἔργοις , εἴ τις αὐτὴν μὴ καταισχύνει 0 .
ὅσῳ δὲ τὰ γενόμενα ὡς φαῦλα μισεῖται , τοσούτῳ τὰ μέλλοντα ὡς ἀγαθὰ μεγάλως ἐλπίζεται 0 .
καὶ τὰ μὲν δεινὰ τῶν ἔργων ἀεὶ μνημονεύεται ʽτὸ γὰρ λυπῆσαν δυσαπάλειπτον , τὰ δὲ χρηστὰ ἅμα τῇ ἀπολαύσει καὶ τὴν περὶ αὑτῶν μνήμην συναναλίσκει , ἐπεὶ μὴ ὁμοίως εὐφραίνει ἐλευθερία ὡς λυπεῖ δουλεία , οὐδέ τις ἀδεῶς τὰ ἑαυτοῦ ἔχων ἐν χάριτος μοίρᾳ τίθεται , τὰ ἴδια καρποῦσθαι νομίζων , ὁ δὲ τῶν οἰκείων στερηθεὶς αἰώνιον ἔχει τὴν μνήμην τοῦ λελυπηκότος .