Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
αὐτῆς δὲ νώθειαν καὶ τάχους ἀμβλύτητα καὶ τὸ θερμὸν ἀδρανὲς καὶ ἀμαυρόν , ᾧ κατὰ τὸν Ἴωνα μέλας οὐ πεπαίνεται βότρυς , εἰς τί θησόμεθα πλὴν ἀσθένειαν αὐτῆς καὶ πάθος , εἰ πάθους ἀιδίῳ σώματι καὶ ὀλυμπίῳ μέτεστιν ;
ὅλως γάρ , ὦ φίλε Ἀριστότελες , γῆ μὲν οὖσα πάγκαλόν τι χρῆμα καὶ σεμνὸν ἀναφαίνεται καὶ κεκοσμημένον ·
ὡς δ ἄστρον ἢ φῶς ἤ τι σῶμα θεῖον καὶ οὐράνιον , δέδια μὴ ἄμορφος καὶ ἀπρεπὴς καὶ καταισχύνουσα τὴν καλὴν ἐπωνυμίαν εἴ γε τῶν ἐν οὐρανῷ τοσούτων τὸ πλῆθος ὄντων μόνη φωτὸς ἀλλοτρίου δεομένη περίεισι κατὰ Παρμενίδην αἰεὶ παπταίνουσα πρὸς αὐγὰς ἠελίοιο ὁ μὲν οὖν ἑταῖρος ἐν , τῇ διατριβῇ τοῦτο δὴ τὸ Ἀναξαγόρειον ἀποδεικνὺς ὡς ἥλιος ἐντίθησι τῇ σελήνῃ τὸ λαμπρόν εὐδοκίμησεν 0 ·
ἐγὼ δὲ ταῦτα μὲν οὐκ ἐρῶ , ἃ παρ ὑμῶν 0 ·
ἢ μεθ ὑμῶν ἔμαθον , ἑκὼν δὲ πρὸς τὰ λοιπὰ βαδιοῦμαι .
φωτίζεσθαι τοίνυν τὴν σελήνην οὐχ ὡς ὕελον ἢ κρύσταλλον ἐλλάμψει καὶ διαφαύσει τοῦ ἡλίου πιθανόν ἐστιν ·
οὐ δ αὖ κατὰ σύλλαμψίν τινα καὶ συναυγασμόν , ὥσπερ αἱ δᾷδες αὐξομένου τοῦ φωτός 0 1 ·
οὕτω γὰρ οὐδὲν ἧττον ἐν νουμηνίαις ἢ διχομηνίαις ἔσται πανσέληνος ·
ἡμῖν , εἰ μὴ στέγει μη δ ἀντιφράττει τὸν ἥλιον ἀλλὰ διίησιν ὑπὸ μανότητος ἢ κατὰ σύγκρασιν εἰσλάμπει 0 ;
καὶ συνεξάπτει περὶ αὐτὴν τὸ φῶς .
οὐ γὰρ ἔστιν ἐκκλίσεις οὐ δ ἀποστροφὰς αὐτῆς , ὥσπερ ὅταν ᾖ διχότομος καὶ ἀμφίκυρτος ἢ μηνοειδής , αἰτιᾶσθαι περὶ τὴν σύνοδον ἀλλὰ κατὰ στάθμην , φησὶ Δημόκριτος , ἱσταμένη τοῦ φωτίζοντος ὑπολαμβάνει καὶ δέχεται τὸν ἥλιον ·
ὥστ αὐτήν τε φαίνεσθαι καὶ διαφαίνειν ἐκεῖνον εἰκὸς ἦν .
ἡ δὲ πολλοῦ δεῖ τοῦτο ποιεῖν ·
αὐτή τε γὰρ ἄδηλός ἐστι τηνικαῦτα κ ἀκεῖνον ἀπέκρυψε καὶ ἠφάνισε πολλάκις ἀπεσκέδασεν δὲ οἱ αὐγάς ὥσπερ φησιν Ἐμπεδοκλῆς ἐς γαῖαν καθύπερθεν , ἀπεσκνίφωσε δὲ γαίης τόσσον , ὅσον τ εὖρος γλαυκώπιδος ἔπλετο μήνης , καθάπερ εἰς νύκτα καὶ σκότος οὐκ εἰς ἄστρον ἑτερο τοῦ φωτὸς ἐμπεσόντος 0 .
ὃ δὲ λέγει Ποσειδώνιος , ὡς ὑπὸ βάθους τῆς σελήνης οὐ περαιοῦται δι αὐτῆς τὸ τοῦ ἡλίου φῶς πρὸς ἡμᾶς , ἐλέγχεται καταφανῶς .
ὁ γὰρ ἀὴρ ἄπλετος ὢν καὶ βάθος ἔχων πολλαπλάσιον τῆς σελήνης ὅλος ἐξηλιοῦται καὶ καταλάμπεται ταῖς αὐγαῖς .
ἀπολείπεται τοίνυν τὸ τοῦ Ἐμπεδοκλέους , ἀνακλάσει τινὶ τοῦ ἡλίου πρὸς τὴν σελήνην γίγνεσθαι τὸν ἐνταῦθα φωτισμὸν ἀπ αὐτῆς ; .
ὅθεν οὐ δὲ θερμὸν οὐ δὲ λαμπρὸν ἀφικνεῖται πρὸς ἡμᾶς , ὥσπερ ἦν εἰκός , ἐξάψεως καὶ μίξεως φώτων γεγενημένης .
ἀλλ οἷον αἵ τε φωναὶ κατὰ τὰς ἀνακλάσεις ἀμαυροτέραν ἀναφαίνουσι τὴν τοῦ φθέγματος αἵ τε πληγαὶ τῶν ἀφαλλομένων βελῶν μαλακώτεραι προσπίπτουσιν ·
ὣς αὐγὴ τύψασα σεληναίης κύκλον εὐρύν ἀσθενῆ καὶ ἀμυδρὰν ἀνάρροιαν ἴσχει πρὸς ἡμᾶς , διὰ τὴν κλάσιν ἐκλυομένης τῆς δυνάμεως .
ὑπολαβὼν δ ὁ Σύλλας ἀμέλει ταῦτ εἶπεν ἔχει τινὰς πιθανότητας ·
ὃ , δ ἰσχυρότατόν ἐστι τῶν ἀντιπιπτόντων , πότερον ἔτυχέ τινος παραμυθίας ἢ παρῆλθεν ἡμῶν τὸν ἑταῖρον ;
τί τοῦτο λέγεις ἔφη ὁ Λεύκιος ἢ τὸ πρὸς τὴν διχότομον ἀπορούμενον ;
πάνυ μὲν οὖν ὁ Σύλλας εἶπεν ·
ἔχει γάρ τινα λόγον τό , πάσης ἐν ἴσαις γωνίαις γιγνομένης ἀνακλάσεως , ὅταν ἡ σελήνη διχότομος οὖσα μεσουρανῇ , μὴ φέρεσθαι τὸ φῶς ἐπὶ γῆς ἀπ αὐτῆς ἀλλ ὀλισθάνειν ἐπέκεινα τῆς γῆς ·
ὁ γὰρ ἥλιος ἐπὶ τοῦ ὁρίζοντος ὢν ἅπτεται τῇ ἀκτῖνι τῆς σελήνης ·
διὸ καὶ κλασθεῖσα πρὸς ἴσας ἐπὶ θάτερον ἐκπεσεῖται πέρας καὶ οὐκ ἀφήσει δεῦρο τὴν αὐγήν ·
ἢ διαστροφὴ μεγάλη καὶ παράλλαξις ἔσται τῆς γωνίας , ὅπερ ἀδύνατόν ἐστιν .
ἀλλὰ νὴ Δί εἶπεν ὁ Λεύκιος καὶ τοῦτ ἐρρήθη καὶ πρός γε Μενέλαον ἀποβλέψας ἐν τῷ διαλέγεσθαι τὸν μαθηματικὸν αἰσχύνομαι μέν ἔφη σοῦ παρόντος , ὦ φίλε Μενέλαε , θέσιν ἀναιρεῖν μαθηματικήν , ὥσπερ θεμέλιον τοῖς κατοπτρικοῖς ὑποκειμένην πράγμασιν 0 ·
ἀνάγκη δ εἰπεῖν ὅτι τὸ πρὸς τὰς ἴσας γίγνεσθαι γωνίας ἀνάκλασιν πᾶσαν , οὔ τε φαινόμενον αὐτόθεν οὔ θ ὁμολογούμενόν ἐστιν 0 ·
ἀλλὰ διαβάλλεται μὲν ·
ἐπὶ τῶν κυρτῶν κατόπτρων , ὅταν ἐμφάσεις ποιῇ μείζονας ἑαυτῶν πρὸς ἓν τὸ τῆς ὄψεως σημεῖον , διαβάλλεται δὲ τοῖς διπτύχοις κατόπτροις , ὧν ἐπικλιθέντων πρὸς ἄλληλα καὶ γωνίας ἐντὸς γενομένης , ἑκάτερον τῶν ἐπιπέδων 0 .
διττὴν ἔμφασιν ἀποδίδωσι καὶ ποιεῖ τέτταρας εἰκόνας ἀφ ἑνὸς προσώπου , δύο μὲν ἀντιστρόφους ἐν τοῖς ἔξωθεν , μέρεσι , δύο δὲ δεξιοφανεῖς ἀμαυρὰς ἐν βάθει τῶν κατόπτρων .
ὧν τῆς γενέσεως τὴν αἰτίαν Πλάτων ἀποδίδωσιν .
εἴρηκε γὰρ ὅτι , τοῦ κατόπτρου ἔνθεν καὶ ἔνθεν ὕψος λαβόντος , ὑπαλλάττουσιν αἱ ὄψεις τὴν ἀνάκλασιν ἀπὸ τῶν ἑτέρων ἐπὶ θάτερα μεταπίπτουσαν .
εἴπερ οὖν τῶν ὄψεων αἱ μὲν εὐθὺς πρὸς ἡμᾶς ἀνατρέχουσιν , αἱ δ ἐπὶ θάτερα μέρη τῶν κατόπτρων ὀλισθάνουσαι πάλιν ἐκεῖθεν ἀναφέρονται πρὸς ἡμᾶς , οὐ δυνατὸν ἐστιν ἐν ἴσαις γωνίαις γίγνεσθαι πάσας ἀνακλάσεις , ὅσας ὁμόσε χωρ οῦντες ἀξιοῦσιν αὑτοῖς τοῖς ἀπὸ τῆς σελήνης .
ἐπὶ γῆν φερομένοις ῥεύμασι τὴν ἰσότητα τῶν γωνιῶν ἀναιρεῖν , πολλῷ τοῦτ ἐκείνου πιθανώτερον εἶναι νομίζοντες 0 .
οὐ μὴν ἀλλ εἰ δεῖ τοῦτο χαρίζεσθαι τῇ πολλὰ δὴ 0 .
φίλῃ γεωμετρίᾳ καὶ δοῦναι , πρῶτον μὲν ἀπὸ τῶν ἠκριβωμένων ταῖς λειότησι συμπίπτειν ἐσόπτρων εἰκός ἐστιν ·
ἡ δὲ σελήνη πολλὰς ἀνωμαλίας ἔχει καὶ τραχύτητας , ὥστε τὰς αὐγὰς ἀπὸ σώματος μεγάλου προσφερομένας ὕψεσιν ἀξιολόγοις , ἀντιλάμψεις καὶ διαδόσεις ἀπ ἀλλήλων λαμβάνουσιν , ἀνακλᾶσθαί τε παντοδαπῶς καὶ περιπλέκεσθαι καὶ συνάπτειν αὐτὴν ἑαυτῇ τὴν , ἀνταύγειαν , οἷον ἀπὸ πολλῶν φερομένην πρὸς ἡμᾶς κατόπτρων .
ἔπειτα κ ἂν πρὸς αὐτῇ τῇ σελήνῃ τὰς ἀντανακλάσεις ἐν ἴσαις γωνίαις ποιῶμεν , οὐκ ἀδύνατον φερομένας ἐν διαστήματι τοσούτῳ τὰς αὐγὰς κλάσεις ἴσχειν καὶ περιολισθήσεις , ὡς συγχεῖσθαι καὶ λάμπειν τὸ φῶς 0 .
ἔνιοι δὲ καὶ δεικνύουσι γράφοντες , ὅτι πολλὰ τῶν φώτων αὐγὴν ἀφίησι κατὰ γραμμὴν ὑπὸ τὴν κεκλιμένην ὑποταθεῖσαν ·
σκευωρεῖσθαι δ ἅμα λέγοντι , διάγραμμα , καὶ ταῦτα πρὸς πολλούς , οὐκ ἐνῆν .
τὸ δ ὅλον ἔφη θαυμάζω πῶς τὴν διχότομον ἐφ ἡμᾶς κινοῦσιν , ἐμπίπτουσαν μετὰ τῆς ἀμφικύρτου καὶ τῆς μηνοειδοῦς .
εἰ γὰρ αἰθέριον ὄγκον ἢ πύρινον ὄντα τὸν τῆς σελήνης ἐφώτιζεν ὁ ἥλιος , οὐκ ἂν ἀπέλειπεν αὐτῆς σκιερὸν ἀεὶ καὶ ἀλαμπὲς ἡμισφαίριον πρὸς αἴσθησιν , ἀλλ εἰ καὶ κατὰ μικρὸν ἔψαυε περιιών , ὅλην ἀναπίμπλασθαι καὶ δι ὅλης τρέπεσθαι τῷ φωτὶ πανταχόσε χωροῦντι δι εὐπετείας ἦν προσῆκον .
ὅπου γὰρ οἶνος ὕδατος θιγὼν κατὰ πέρας , καὶ σταγὼν αἵματος εἰς ὑγρὸν ἐμπεσόντος , ἀνέχρωσε πᾶν ἅμα φοινιχθέν 0 ·
αὐτὸν δὲ τὸν ἀέρα λέγουσιν οὐκ ἀπορροαῖς τισὶν οὐ δ ἀκτῖσι μεμιγμέναις ἀλλὰ τροπῇ καὶ μεταβολῇ κατὰ νύξιν ἢ ψαῦσιν ἀπὸ τοῦ φωτὸς ἐξηλιοῦσθαι ·
πῶς ἄστρον ἄστρον καὶ φῶς φωτὸς ἁψάμενον οἴονται μὴ κεράννυσθαι , μη δὲ σύγχυσιν ποιεῖν δι ὅλου καὶ μεταβολὴν ἀλλ ἐκεῖνα φωτίζειν μόνον , ὧν ἅπτεται κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν ;
ὃν γὰρ ὁ ἥλιος περιιὼν κύκλον ἄγει καὶ περιστρέφει περὶ τὴν σελήνην , νῦν μὲν ἐπιπίπτοντα τῷ διορίζοντι τὸ ὁρατὸν αὐτῆς καὶ τὸ ἀόρατον , νῦν δ ἀνιστάμενον πρὸς ὀρθὰς , ὥστε τέμνειν ἐκείνου ὑπ ἐκείνου τε τέμνεσθαι , καὶ ἄλλαις κλίσεσι καὶ σχέσεσι τοῦ λαμπροῦ πρὸς τὸ σκιερὸν ἀμφικύρτους καὶ μηνοειδεῖς ἀποδιδόντα μορφὰς ἐν αὐτῇ , παντὸς μᾶλλον ἐπιδείκνυσιν ·
οὐ σύγκρασιν ἀλλ ἐπαφήν , οὐ δὲ σύλλαμψιν ἀλλὰ περίλαμψιν αὐτῆς ὄντα 0 ;
τὸν φωτισμόν .
ἐπεὶ δ οὐκ αὐτὴ φωτίζεται μόνον ἀλλὰ καὶ δεῦρο τῆς αὐγῆς ἀναπέμπει τὸ εἴδωλον , ἔτι καὶ μᾶλλον ἰσχυρίσασθαι τῷ λόγῳ περὶ τῆς οὐσίας δίδωσιν .
αἱ γὰρ ἀνακλάσεις γίγνονται πρὸς οὐδὲν ἀραιὸν οὐ δὲ λεπτομερές , οὐ δ ἔστι φῶς ἀπὸ φωτὸς ἢ πῦρ ἀπὸ πυρὸς ἀφαλλόμενον νοῆσαι ῥᾴδιον ·
ἀλλὰ δεῖ τὸ ποιῆσον ἀντιτυπίαν τινὰ καὶ κλάσιν ἐμβριθὲς εἶναι καὶ πυκνόν , ἵνα πρὸς αὐτὸ πληγὴ καὶ ἀπ αὐτοῦ φορὰ γένηται .
τὸν γοῦν αὐτὸν ἥλιον ὁ μὲν ἀὴρ διίησιν οὐ παρέχων ἀνακοπὰς οὐ δ ἀντερείδων , ἀπὸ δὲ ξύλων καὶ λίθων καὶ ἱματίων εἰς φῶς τιθεμένων πολλὰς ἀντιλάμψεις καὶ περιλάμψεις ἀποδίδωσιν .
οὕτω δὲ καὶ τὴν γῆν 0 ·
ὁρῶμεν ὑπ αὐτοῦ φωτιζομένην ·
οὐ γὰρ εἰς βάθος ὥσπερ ὕδωρ οὐ δὲ δι ὅλης ὥσπερ ἀὴρ διίησι τὴν αὐγήν 0 1 ·
ἀλλ οἷος τὴν σελήνην περιστείχει κύκλος αὐτοῦ καὶ ὅσον ὑποτέμνεται μέρος ἐκείνης , τοιοῦτος ἕτερος 0 ;
περίεισι τὴν γῆν καὶ τοσοῦτον φωτίζων ἀεὶ καὶ ἀπολείπων ἕτερον ἀφώτιστον ·
ἡμισφαιρίου γὰρ ὀλίγῳ δοκεῖ μεῖζον εἶναι τὸ περιλαμπόμενον ἑκατέρας .
δότε δή μοι γεωμετρικῶς εἰπεῖν πρὸς ἀναλογίαν , ὡς εἰ , τριῶν ὄντων οἷς τὸ ἀφ ἡλίου φῶς πλησιάζει , γῆς σελήνης 0 ;
ἀέρος , ὁρῶμεν οὐχ ὡς ὁ ἀὴρ μᾶλλον ἢ ὡς ἡ γῆ φωτιζομένην τὴν σελήνην , ἀνάγκη φύσιν ἔχειν ὁμοίαν ἃ τ αὐτὰ πάσχειν ὑπὸ τ αὐτοῦ πέφυκεν 0 1 2 .
ἐπεὶ δὲ πάντες ἐπῄνεσαν τὸν Λεύκιον , εὖ γ ἔφην ὅτι καλῷ λόγῳ καλὴν ἀναλογίαν προσέθηκας ·
οὐ γὰρ ἀποστερητέον σε τῶν ἰδίων κ ἀκεῖνος ἐπιμειδιάσας οὐκοῦν ἔφη καὶ δεύτερον ἀναλογίᾳ προσχρηστέον , ὅπως μὴ τῷ τ αὐτὰ πάσχειν ὑπὸ ταὑτοῦ μόνον ἀλλὰ καὶ τῷ τ αὐτὰ ποιεῖν τ αὐτὸν ἀποδείξωμεν τῇ γῇ τὴν σελήνην προσεοικυῖαν .
ὅτι μὲν γὰρ οὐδὲν οὕτως τῶν περὶ τὸν ἥλιον γιγνομένων ὅμοιόν ἐστιν , ὡς ἔκλειψις ἡλίου δύσει , δότε μοι , ταύτης ἔναγχος τῆς συνόδου μνησθέντες , ἣ πολλὰ μὲν ἄστρα πολλαχόθεν τοῦ οὐρανοῦ διέφηνεν εὐθὺς ἐκ μεσημβρίας ἀρξαμένη , κρᾶσιν δ οἵαν τὸ λυκαυγὲς τῷ ἀέρι παρέσχεν ·
εἰ δὲ μή , Θέων ἡμῖν οὗτος τὸν Μίμνερμον ἐπάξει καὶ τὸν Κυδίαν καὶ τὸν Ἀρχίλοχον , πρὸς δὲ τούτοις τὸν Στησίχορον καὶ τὸν Πίνδαρον , ἐν ταῖς ἐκλείψεσιν ὀλοφυρομένους ἄστρον φανερώτατον κλεπτόμενον καί μέσῳ ἄματι νύκτα γινομένην καὶ τὴν ἀκτῖνα τοῦ ἡλίου σκότου ἀτραπὸν φάσκοντας 0 ·
ἐπὶ πᾶσι δὲ τὸν Ὅμηρον νυκτὶ καὶ ζόφῳ τὰ πρόσωπα κατέχεσθαι τῶν ἀνθρώπων λέγοντα καὶ τὸν ἣλιον ἐξαπολωλέναι τοῦ οὐρανοῦ περὶ τὴν σελήνην καὶ τοῦτο γίγνεσθαι πέφυκε τοῦ μὲν φθίνοντος μηνὸς τοῦ δ ἱσταμένοιο .
τὰ λοιπὰ δ οἶμαι ταῖς μαθηματικαῖς ἀκριβείαις εἰς τὸν ἐξῆχθαι καὶ βέβαιον , ὡς ἥ γε νύξ ἐστι σκιὰ γῆς , ἡ δ ἔκλειψις τοῦ ἡλίου σκιὰ σελήνης , ὅταν ἡ ὄψις ἐν αὐτῇ γένηται 0 1 .
δυόμενος γὰρ ὑπὸ τῆς γῆς ἀντιφράττεται πρὸς τὴν ὄψιν , ἐκλιπὼν δ ὑπὸ τῆς σελήνης ·
ἀμφότεραι δ εἰσὶν ἐπισκοτήσεις , ἀλλ ἡ μὲν δυτικὴ τῆς γῆς ἡ δ ἐκλειπτικὴ τῆς σελήνης , τῇ σκιᾷ καταλαμβανούσης τὴν ὄψιν 0 1 .
ἐκ δὲ τούτων εὐθεώρητον τὸ γιγνόμενον 0 .
εἰ γὰρ ὅμοιον τὸ πάθος , ὅμοια τὰ ποιοῦντα 0 1 ·
τῷ γὰρ αὐτῷ τ αὐτὰ συμβαίνειν ὑπὸ τῶν αὐτῶν ἀναγκαῖόν ἐστιν .
εἰ δ οὐχ οὕτω τὸ περὶ τὰς ἐκλείψεις σκότος βύθιόν ἐστιν οὐ δ ὁμοίως τῇ νυκτὶ πιέζει τὸν ἀέρα , μὴ θαυμάζωμεν ·
οὐσία μὲν γὰρ ἡ αὐτὴ τοῦ τὴν νύκτα ποιοῦντος καὶ τοῦ τὴν ἔκλειψιν σώματος , μέγεθος δ οὐκ ἴσον 0 1 ·
ἀλλ Αἰγυπτίους μὲν ἑβδομηκοστόδυον οἶμαι φάναι μόριον εἶναι τὴν σελήνην , Ἀναξαγόραν δ ὅση Πελοπόννησος 0 1 .
ἀρίσταρχος δὲ τὴν διάμετρον τῆς γῆς πρὸς τὴν διάμετρον τῆς σελήνης λόγον ἔχουσαν ἀποδείκνυσιν , ὃς ἐλάττων μὲν ἢ ἑξήκοντα πρὸς δεκαεννέα , μείζων δ ἢ ὡς ἑκατὸν ὀκτὼ πρὸς τεσσαράκοντα τρί ἐστίν 0 1 .
ὅθεν ἡ μὲν γῆ παντάπασι τῆς ὄψεως τὸν ἣλιον ἀφαιρεῖται διὰ μέγεθος ·
μεγάλη γὰρ ἡ ἐπιπρόσθησις καὶ χρόνον ἔχουσα τὸν τῆς νυκτός 0 ·
ἡ δὲ σελήνη κ ἂν ὅλον ποτὲ κρύψῃ τὸν ἣλιον , οὐκ ἔχει χρόνον οὐ δὲ πλάτος ἡ ἔκλειψις , ἀλλὰ περιφαίνεταί τις αὐγὴ περὶ τὴν ἴτυν , οὐκ ἐῶσα βαθεῖαν γενέσθαι τὴν σκιὰν καὶ ἄκρατον .
ἀριστοτέλης δ ὁ παλαιὸς αἰτίαν τοῦ πλεονάκις τὴν σελήνην ἐκλείπουσαν ἢ τὸν ἣλιον καθορᾶσθαι πρὸς ἄλλαις τισὶ καὶ ταύτην ἀποδίδωσιν 0 ·
ἥλιον γὰρ ἐκλείπειν σελήνης ἀντιφράξει , σελήνην δὲ .
ὁ δὲ Ποσειδώνιος ὁρισάμενος οὕτω τόδε τὸ πάθος ἔκλειψίς ἐστιν ἡλίου σύνοδος σκιᾶς σελήνης , ἧς τὴν ἔκλειψιν ἐκείνοις γὰρ μόνοις ἔκλειψίς ἐστιν , ὧν ἂν ἡ σκιὰ τῆς σελήνης καταλαβοῦσα τὴν ὄψιν ἀντιφράξαι πρὸς τὸν ἥλιον 0 ·
ὁμολογῶν δὲ σκιὰν τῆς σελήνης φέρεσθαι πρὸς ἡμᾶς , οὐκ οἶδ ὅ τι λέγειν ἑαυτῷ καταλέλοιπεν ἄστρου δὲ σκιὰν ἀδύνατον γενέσθαι ·
τὸ γὰρ ἀφώτιστον σκιὰ λέγεται , τὸ δὲ φῶς οὐ ποιεῖ σκιὰν ἀλλ ἀναιρεῖν πέφυκεν .
ἀλλὰ τί δή ἔφη μετὰ τοῦτο τῶν τεκμηρίων ἐλέχθη ;
κ ἀγώ τὴν αὐτήν ἔφην ἐλάμβανεν ἡ σελήνη ἔκλειψιν .
ὀρθῶς εἶπεν ὑπέμνησας ἀλλὰ δὴ πότερον ὡς πεπεισμένων ὑμῶν καὶ τιθέντων ἐκλείπειν τὴν σελήνην ὑπὸ τοῦ σκιάσματος ἁλισκομένην ἤδη τρέπωμαι πρὸς τὸν λόγον , ἢ βούλεσθε μελέτην ποιήσωμαι καὶ ἀπόδειξιν ὑμῖν τῶν ἐπιχειρημάτων ἕκαστον ἀπαριθμήσας ;
νὴ Δί εἶπεν ὁ Θέων τούτοις καὶ ἐμμελέτησον ·
ἐγὼ δὲ καὶ , πειθοῦς τινος δέομαι , ταύτῃ μόνον ἀκηκοὼς , ὡς ἐπὶ μίαν εὐθεῖαν τῶν τριῶν σωμάτων γιγνομένων , γῆς καὶ ἡλίου καὶ σελήνης , αἱ ἐκλείψεις συντυγχάνουσιν ἡ γὰρ γῆ τῆς σελήνης ἢ πάλιν ἡ σελήνη τῆς γῆς ἀφαιρεῖται τὸν ἣλιον ·
ἐκλείπει γὰρ οὗτος μὲν σελήνης σελήνη δὲ γῆς ἐν μέσῳ τῶν τριῶν ἱσταμένης ·
ὧν γίγνεται τὸ μὲν ἐν συνόδῳ τὸ δ ἐν διχομηνίᾳ καὶ ὁ Λεύκιος ἔφη σχεδὸν μέντοι τῶν λεγομένων κυριώτατα ταῦτ ἐστί 0 ·
πρόσλαβε δὲ πρῶτον , εἰ βούλει , τὸν ἀπὸ τοῦ σχήματος τῆς σκιᾶς λόγον ·
ἔστι γὰρ κῶνος , ἅτε καὶ μεγάλου πυρὸς ;
ἢ φωτὸς σφαιροειδοῦς ἐλάττονα σφαιροειδῆ δὲ περιβάλλοντος ὄγκον 0 ·
ὅθεν ἐν ταῖς ἐκλείψεσι τῆς σελήνης αἱ περιγραφαὶ τῶν μελαινομένων πρὸς τὰ λαμπρὰ τὰς ἀποτομὰς περιφερεῖς ἴσχουσιν ·
ἃς γὰρ ἂν στρογγύλῳ στρογγύλῳ προσμῖξαν ἢ δέξηται τομὰς ἢ παράσχῃ , πανταχόσε χωροῦσαι δι ὁμοιότητα γίγνονται κυκλοτερεῖς ;
δεύτερον οἶμαί σε γιγνώσκειν , ὅτι σελήνης 0 ;
μὲν ἐκλείπει πρῶτα μέρη τὰ πρὸς ἀπηλιώτην , ἡλίου δὲ τὰ πρὸς δύσιν , κινεῖται δ ἡ μὲν σκιὰ τῆς γῆς ἐπὶ τὴν ἑσπέραν ἀπὸ τῶν ἀνατολῶν , ἥλιος δὲ καὶ σελήνη τ οὐναντίον ἐπὶ τὰς ἀνατολάς 0 1 .
ταῦτα γὰρ ἰδεῖν τε παρέχει τῇ αἰσθήσει τὰ φαινόμενα κ ἀκ λόγων οὐ πάνυ τι μακρῶν μαθεῖν ἔστιν ·
ἐκ δὲ τούτων ἡ αἰτία βεβαιοῦται τῆς ἐκλείψεως .
ἐπεὶ γὰρ ἥλιος μὲν ἐκλείπει καταλαμβανόμενος , σελήνη δ ἀπαντῶσα τῷ ποιοῦντι τὴν ἔκλειψιν , εἰκότως μᾶλλον δ ἀναγκαίως ὁ μὲν ὄπισθεν ἁλίσκεται πρῶτον ἡ δ ἔμπροσθεν ἄρχεται γὰρ ἐκεῖθεν ἡ ἐπιπρόσθησις , ὅθεν πρῶτον ἐπιβάλλει τὸ ἐπιπροσθοῦν ἐπιβάλλει δ ἐκείνῳ μὲν ἀφ ἑσπέρας ἡ σελήνη πρὸς αὐτὸν ἁμιλλωμένη , ταύτῃ δ ἀπὸ τῶν ἀνατολῶν , ὡς πρὸς τ οὐναντίον ὑποφερομένη 0 1 2 .
τρίτον τοίνυν ἔτι τὸ τοῦ χρόνου λάβε καὶ τὸ τοῦ μεγέθους τῶν ἐκλείψεων αὐτῆς .
ὑψηλὴ μὲν ἐκλείπουσα καὶ ἀπόγειος ὀλίγον ἀποκρύπτεται χρόνον , πρόσγειος δὲ καὶ ταπεινὴ αὐτὸ τοῦτο παθοῦσα σφόδρα πιέζεται καὶ βραδέως ἐκ τῆς σκιᾶς ἄπεισι ·
καίτοι ταπεινὴ μὲν οὖσα τοῖς μεγίστοις χρῆται κινήμασιν , ὑψηλὴ δὲ τοῖς ἐλαχίστοις 0 .
ἀλλὰ τὸ αἴτιον ἐν τῇ σκιᾷ τῆς διαφορᾶς ἔστιν ·
εὐρυτάτη γὰρ οὖσα περὶ τὴν βάσιν , ὥσπερ οἱ κῶνοι , συστελλομένη τε κατὰ μικρὸν εἰς ὀξὺ τῇ κορυφῇ καὶ λεπτὸν ἀπολήγει πέρας 0 .
ὅθεν ἡ σελήνη ταπεινὴ μὲν ἐμπεσοῦσα τοῖς μεγίστοις λαμβάνεται κύκλοις ὑπ αὐτῆς καὶ διαπερᾷ τὸ βύθιον καὶ σκοτωδέστατον ἄνω δ οἷον ἐν τενάγει διὰ λεπτότητα τοῦ σκιεροῦ χρανθεῖσα ταχέως ἀπαλλάττεται 0 .
παρίημι δ ὅσα χωρὶς ἰδίᾳ πρὸς τὰς βάσεις καὶ τὰς διαφορήσεις ἐλέχθη ·
καὶ γὰρ ἐκεῖναι μέχρι γε τοῦ ἐνδεχομένου προσίενται τὴν αἰτίαν ·
ἀλλ ἐπανάγω πρὸς τὸν ὑποκείμενον λόγον ἀρχὴν ἔχοντα τὴν αἴσθησιν .
ὁρῶμεν γὰρ ὅτι πῦρ ἐκ τόπου σκιεροῦ διαφαίνεται καὶ διαλάμπει μᾶλλον εἴ τε παχύτητι τοῦ σκοτώδους ἀέρος , οὐ δεχομένου τὰς ἀπορρεύσεις καὶ διαχύσεις ἀλλὰ συνέχοντος ἐν τ αὐτῷ τὴν οὐσίαν καὶ σφίγγοντος 0 1 ·
εἴ τε τῆς αἰσθήσεως 0 1 2 ;
τοῦτο πάθος ἐστίν , ὡς τὰ θερμὰ παρὰ τὰ ψυχρὰ θερμότερα καὶ τὰς ἡδονὰς παρὰ τοὺς πόνους σφοδροτέρας , οὕτω τὰ λαμπρὰ φαίνεσθαι παρὰ τὰ σκοτεινὰ φανερά , τοῖς διαφόροις πάθεσιν ἀντεπιτείνοντα τὴν φαντασίαν 0 1 .
ἔοικε δὲ πιθανώτερον εἶναι τὸ πρότερον ·
ἐν γὰρ ἡλίῳ πᾶσα πυρὸς φύσις οὐ μόνον τὸ λαμπρὸν ἀπόλλυσιν , ἀλλὰ τῷ εἴκειν γίγνεται δύσεργος καὶ ἀμβλυτέρα ·
σκίδνησι γὰρ ἡ θερμότης 0 ;
καὶ διαχεῖ τὴν δύναμιν .
εἴπερ οὖν ἡ σελήνη πυρὸς εἴληχε βληχροῦ καὶ ἀδρανοῦς , ἄστρον οὖσα θολερώτερον , ὥσπερ αὐτοὶ λέγουσιν , οὐδὲν ὧν πάσχουσα φαίνεται νῦν , ἀλλὰ τ ἀναντία πάντα πάσχειν αὐτὴν προσῆκόν ἐστι , φαίνεσθαι μὲν ὅτε κρύπτεται , κρύπτεσθαι δ ὁπηνίκα φαίνεται ·
τουτέστι κρύπτεσθαι μὲν τὸν ἄλλον χρόνον ὑπὸ τοῦ περιέχοντος αἰθέρος ἀμαυρουμένην , ἐκλάμπειν δὲ καὶ γίγνεσθαι καταφανῆ δἰ ἓξ μηνῶν καὶ πάλιν διὰ πέντε τῇ σκιᾷ τῆς γῆς ὑποδυομένην .
αἱ γὰρ πέντε καὶ ἑξήκοντα καὶ τετρακόσιαι περίοδοι τῶν ἐκλειπτικῶν πανσελήνων τὰς τέσσαρας καὶ τετρακοσίας ἑξαμήνους ἔχουσι τὰς δ ἄλλας πενταμήνους .
ἔδει τοίνυν διὰ τοσούτων χρόνων φαίνεσθαι τὴν σελήνην ἐν τῇ σκιᾷ λαμπρυνομένην ·
ἡ δ ἐν τῇ σκιᾷ μὲν ἐκλείπει καὶ ἀπόλλυσι τὸ φῶς , ἀναλαμβάνει δ αὖθις , ὅταν ἐκφύγῃ τὴν σκιάν , καὶ φαίνεταί γε πολλάκις ἡμέρας , ὡς πάντα μᾶλλον ἢ πύρινον οὖσα σῶμα καὶ ἀστεροειδές 0 .
εἰπόντος δὲ τοῦτο τοῦ Λευκίου , συνεξέδραμον ἅμα πως τῷ λόγῳ ὅ τε Φαρνάκης καὶ ὁ Ἀπολλωνίδης εἶτα , τοῦ Ἀπολλωνίδου παρέντος , ὁ Φαρνάκης εἶπεν , ὅτι τοῦτο καὶ μάλιστα τὴν σελήνην δείκνυσιν ἄστρον ἢ πῦρ οὖσαν ·
οὐ γάρ ἐστι παντελῶς ἄδηλος ἐν ταῖς ἐκλείψεσιν , ἀλλὰ διαφαίνει τινὰ χρόαν ἀνθρακώδη καὶ βλοσυράν , ἣτις ἴδιός ἐστιν αὐτῆς .
ὁ δ Ἀπολλωνίδης ἐνέστη περὶ τῆς σκιᾶς ἀεὶ γὰρ οὕτως ὀνομάζειν τοὺς μαθηματικοὺς ;
τὸν ἀλαμπῆ τόπον σκιάν τε μὴ δέχεσθαι τὸν οὐρανόν 0 .
ἐγὼ δὲ τοῦτο μὲν ἔφην πρὸς τ οὔνομα μᾶλλον ἐριστικῶς ἢ πρὸς τὸ πρᾶγμα φυσικῶς καὶ μαθηματικῶς ἐνισταμένου 0 ·
τὸν γὰρ ἀντιφραττόμενον ὑπὸ τῆς γῆς τόπον εἰ μὴ σκιάν τις ἐθέλοι καλεῖν ἀλλ ἀφεγγὲς χωρίον , ὅμως ἀναγκαῖον ἐν αὐτῷ τὴν σελήνην γενομένην 0 1 .
καὶ ὅλως ἔφην εὔηθές ἐστιν ἐκεῖ μὴ φάναι τῆς γῆς ἐξικνεῖσθαι τὴν σκιάν , ὅπου ἡ σκιὰ τῆς σελήνης ἐπιπίπτουσα τῇ ὄψει καὶ διήκουσα πρὸς τὴν γῆν ἔκλειψιν ἡλίου ποιεῖ .
σὲ δέ , ὦ Φαρνάκη , τρέψομαι ·
τὸ γὰρ ἀνθρακῶδες ἐκεῖνο καὶ διακαὲς χρῶμα τῆς σελήνης , ὃ φῂς ἴδιον αὐτῆς εἶναι , σώματός ἐστι πυκνότητα καὶ βάθος ἔχοντος ·
οὐδὲν γὰρ ἐθέλει τοῖς ἀραιοῖς ὑπόλειμμα φλογὸς οὐ δ ἴχνος ἐμμένειν οὐ δ ἔστιν ἄνθρακος γένεσις , οὗ μὴ στερέμνιον σῶμα , δεξάμενον διὰ βάθους τὴν πύρωσιν καὶ σῷζον ·
ὥς που καὶ Ὅμηρος εἴρηκεν αὐτὰρ ἐπεὶ πυρὸς ἄνθος ἀπέπτατο , παύσατο δὲ φλὸξ ἀνθρακιὴν στορέσασα ὁ γὰρ ἄνθραξ ἔοικεν οὐ πῦρ ἀλλὰ σῶμα πεπυρωμένον εἶναι καὶ πεπονθὸς ὑπὸ πυρός , στερεῷ καὶ ῥίζαν ἔχοντι προσμένοντος ὄγκῳ καὶ προσδιατρίβοντος ·
αἱ δὲ φλόγες ἀραιᾶς εἰσιν ἔξαψις καὶ ῥεύματα τροφῆς ;
καὶ ὕλης , ταχὺ δι ἀσθένειαν ἀναλυομένης 0 ·
ὥστ οὐδὲν ἂν ὑπῆρχε τοῦ γεώδη καὶ πυκνὴν εἶναι τὴν σελήνην ἕτερον οὕτως ἐναργὲς τεκμήριον , εἴπερ αὐτῆς ἴδιον ἦν ὡς χρῶμα τὸ ἀνθρακῶδες 0 .
ἀλλ οὐκ ἔστιν , ὦ φίλε Φαρνάκη ·
πολλὰς γὰρ ἐκλείπουσα χρόας ἀμείβει καὶ διαιροῦσιν αὐτὰς οὕτως οἱ μαθηματικοὶ κατὰ χρόνον ·
καὶ ὥραν ἀφορίζοντες ἂν ἀφ ἑσπέρας ἐκλείπῃ , φαίνεται μέλαινα δεινῶς ἄχρι τρίτης ὥρας καὶ ἡμισείας ·
ἂν δὲ μέσῃ , τοῦτο δὴ τὸ ἐπιφοινίσσον ἵησι καὶ πυρωπόν ·
ἀπὸ δ ἑβδόμης ὥρας καὶ ἡμισείας ἀνίσταται τὸ ἐρύθημα ·
καὶ τέλος ἤδη πρὸς ἕω λαμβάνει χρόαν κυανοειδῆ καὶ χαροπήν , ἀφ ἧς δὴ καὶ μάλιστα γλαυκῶπιν αὐτὴν οἱ ποιηταὶ καὶ Ἐμπεδοκλῆς ἀνακαλοῦνται .
τοσαύτας οὖν χρόας ἐν τῇ σκιᾷ τὴν σελήνην λαμβάνουσαν ὁρῶντες οὐκ ὀρθῶς ἐπὶ μόνον καταφέρονται τὸ ἀνθρακῶδες , ὃ μάλιστα φήσαι τις ἂν ἀλλότριον αὐτῆς εἶναι καὶ μᾶλλον ὑπόμιγμα καὶ λεῖμμα τοῦ φωτὸς διὰ τῆς σκιᾶς περιλάμποντος ·
ἴδιον δὲ τὸ μέλαν καὶ γεῶδες 0 .
ὅπου δὲ πορφυρίσιν ἐνταῦθα καὶ φοινικίσι λίμναις τε καὶ ποταμοῖς δεχομένοις ἣλιον ἐπίσκια χωρία γειτνιῶντα συγχρῴζεται καὶ περιλάμπεται , διὰ τὰς ἀνακλάσεις ἀποδιδόντα πολλοὺς καὶ διαφόρους ἀπαυγασμούς , τί θαυμαστὸν εἰ ῥεῦμα πολὺ σκιᾶς 0 ·
ἐμβάλλον ὥσπερ εἰς πέλαγος οὐράνιον οὐ σταθεροῦ φωτὸς οὐ δ ἠρεμοῦντος ἀλλὰ μυρίοις ἄστροις ἐλαυνομένου μίξεις τε παντοδαπὰς καὶ μεταβολὰς λαμβάνοντος , ἄλλην ἄλλοτε χρόαν ἐκματτόμενον ἀπὸ τῆς σελήνης ἐνταῦθ ἀποδίδωσιν 0 ;
ἄστρον 0 .
μὲν γὰρ ἢ πῦρ οὐκ ἂν ἐν σκιᾷ διαφανείη μέλαν ἢ γλαυκὸν ἢ κυανοειδές ·
ὄρεσι δὲ καὶ πεδίοις καὶ θαλάσσαις πολλαὶ μὲν ἀφ ἡλίου μορφαὶ χρωμάτων ἐπιτρέχουσι καὶ σκιαῖς καὶ ὁμίχλαις , οἵας φαρμάκοις γραφικοῖς μιγνύμενον ἐπάγει βαφὰς τὸ λαμπρόν ·
ὧν τὰ μὲν τῆς θαλάττης ἐπικεχείρηκεν ἁμωσγέπως ἐξονομάζειν Ὅμηρος ἰοειδέα καλῶν καὶ οἴνοπα πόντον , αὖθις δέ πορφύρεον κῦμα γλαυκήν τ ἄλλως θάλασσαν καὶ λευκὴν γαλήνην τὰς δὲ περὶ τὴν γῆν διαφορὰς τῶν ἄλλοτ ἄλλως ἐπιφαινομένων χρωμάτων παρῆκεν , ὡς ἀπείρους τὸ πλῆθος οὔσας 0 .
τὴν δὲ σελήνην οὐκ εἰκὸς ὥσπερ τὴν θάλασσαν μίαν ἔχειν ἐπιφάνειαν , ἀλλ ἐοικέναι μάλιστα τῇ γῇ τὴν φύσιν , ἣν ἐμυθολόγει Σωκράτης ὁ παλαιός , εἴ τε δὴ ταύτην αἰνιττόμενος εἴ τε δὴ ἄλλην τινὰ διηγούμενος οὐ γὰρ ἄπιστον οὐ δὲ θαυμαστόν , εἰ μηδὲν ἔχουσα διεφθορὸς ἐν ἑαυτῇ μη δ ἰλυῶδες , ἀλλὰ φῶς τε καρπουμένη καθαρὸν ἐξ οὐρανοῦ καὶ θερμότητος οὐ διακαοῦς οὐ δὲ μανικοῦ πυρὸς ἀλλὰ νοτεροῦ καὶ ἀβλαβοῦς καὶ κατὰ φύσιν ἔχοντος οὖσα πλήρης , κάλλη τε θαυμαστὰ κέκτηται τόπων ὄρη τε φλογοειδῆ καὶ ζώνας ἁλουργοὺς ἔχει χρυσόν τε καὶ ἄργυρον οὐκ ἐν βάθει διεσπαρμένον , ἀλλὰ πρὸς τοῖς πεδίοις ἐξανθοῦντα πολὺν ἢ πρὸς ὕψεσι λείοις περιφερόμενον 0 1 2 ·
εἰ δὲ τούτων ὄψις ἀφικνεῖται διὰ τῆς σκιᾶς ἄλλοτ ἄλλη πρὸς ἡμᾶς ἐξαλλαγῇ καὶ διαφορᾷ τινι τοῦ περιέχοντος , τό γε μὴν τίμιον οὐκ ἀπόλλυσι τῆς δόξης οὐ δὲ τὸ θεῖον ἡ σελήνη , ἥτις ἱερὰ πρὸς ἀνθρώπων νομιζομένη μᾶλλον ἢ πῦρ θολερόν , ὥσπερ οἱ Στωικοὶ λέγουσι , καὶ τρυγῶδες 0 1 2 .
πῦρ μέν γε παρὰ Μήδοις καὶ Ἀσσυρίοις βαρβαρικὰς ἔχει τιμάς , οἳ φόβῳ τὰ βλάπτοντα θεραπεύουσι πρὸ τῶν σεμνῶν ἀφοσιούμενοι ·
τὸ δὲ γῆς ὄνομα παντί που φίλον Ἕλληνι καὶ τίμιον , καὶ πατρῷον ἡμῖν ὥσπερ ἄλλον τινὰ θεὸν σέβεσθαι 0 1 .
πολλοῦ δὲ δέομεν ἄνθρωποι τὴν σελήνην , γῆν οὖσαν ὀλυμπίαν , ἄψυχον ἡγεῖσθαι σῶμα καὶ ἄνουν καὶ ἄμοιρον ὧν θεοῖς ἀπάρχεσθαι προσήκει , νόμῳ τε τῶν ἀγαθῶν ἀμοιβὰς τίνοντας καὶ κατὰ φύσιν σεβομένους τὸ κρεῖττον ἀρετῇ καὶ δυνάμει καὶ τιμιώτερον 0 .
ὥστε μηδὲν οἰώμεθα πλημμελεῖν γῆν αὐτὴν θέμενοι , τὸ δὲ φαινόμενον τουτὶ πρόσωπον αὐτῆς , ὥσπερ ἡ παρ ἡμῖν ἔχει γῆ κόλπους τινὰς μεγάλους , οὕτως ἐκείνην ἀνεπτύχθαι βάθεσι μεγάλοις καὶ ῥήξεσιν ὕδωρ ἢ ζοφερὸν ἀέρα περιέχουσιν , ὧν ἐντὸς οὐ καθίησιν οὐ δ ἐπιψαύει τὸ τοῦ ἡλίου φῶς , ἀλλ ἐκλείπει καὶ διεσπασμένην ἐνταῦθα τὴν ἀνάκλασιν ἀποδίδωσιν 0 .
ὑπολαβὼν δ ὁ Ἀπολλωνίδης εἶτ , ὦ πρὸς αὐτῆς ἔφη τῆς Σελήνης , δυνατὸν εἶναι δοκεῖ ὑμῖν ῥηγμάτων τινῶν ἢ φαράγγων εἶναι σκιὰς κ ἀκεῖθεν ἀφικνεῖσθαι δεῦρο πρὸς τὴν ὄψιν , ἢ τὸ συμβαῖνον οὐ λογίζεσθε κ ἀγὼ τουτὶ εἴπω ;
ἀκούοιτε δὲ καίπερ οὐκ ἀγνοοῦντες .
ἡ μὲν διάμετρος τῆς σελήνης δυοκαίδεκα δακτύλους ἔχει τὸ φαινόμενον ἐν τοῖς μέσοις ἀποστήμασι μέγεθος .
τῶν δὲ μελάνων καὶ σκιερῶν ἕκαστον ἡμιδακτυλίου φαίνεται μεῖζον , ὥστε τῆς διαμέτρου μεῖζον ἢ εἰκοστοτέταρτον εἶναι 0 .
καὶ μήν , εἰ μόνων ὑποθοίμεθα τὴν περίμετρον τῆς σελήνης τρισμυρίων σταδίων μυρίων δὲ τὴν διάμετρον , κατὰ τὸ ὑποκείμενον οὐκ ἔλαττον ἂν εἴη πεντακοσίων σταδίων ἐν αὐτῇ τῶν σκιερῶν ἕκαστον 0 .
ὅρα δὴ πρῶτον , ἂν δυνατὸν τῇ σελήνῃ τηλικαῦτα βάθη καὶ τηλικαύτας εἶναι τραχύτητας , ὥστε σκιὰν ποιεῖν τοσαύτην ἔπειτα πῶς οὖσαι τηλικαῦται τὸ μέγεθος ὑφ ἡμῶν οὐχ ὁρῶνται κ ἀγὼ μειδιάσας πρὸς αὐτὸν εὖγ ἔφην ὅτι τοιαύτην ἐξεύρηκας ἀπόδειξιν , ὦ Ἀπολλωνίδη , δι ἧς κ ἀμὲ καὶ σαυτὸν ἀποδείξεις τῶν Ἀλωαδῶν ἐκείνων εἶναι μείζονας οὐκ ἐν ἅπαντι μέντοι χρόνῳ τῆς ἡμέρας ἀλλὰ πρωῒ μάλιστα καὶ δείλης , εἰ οἴει , τὰς σκιὰς ἡμῶν τοῦ ἡλίου ποιοῦντος ἠλιβάτους , τὸν καλὸν τοῦτ αἰσθήσει παρέχειν συλλογισμόν , ὡς , εἰ μέγα τὸ σκιαζόμενον , ὑπερμέγεθες τὸ σκιάζον 0 1 2 .
ἐν Λήμνῳ μὲν οὐδέτερος ἡμῶν εὖ οἶδ ὅτι γέγονε , τουτὶ μέντοι τὸ τεθρυλημένον ἰαμβεῖον ἀμφότεροι πολλάκις ἀκηκόαμεν Ἄθως καλύψει πλευρὰ Λημνίας βοός ·
ἐπιβάλλει γὰρ ἡ σκιὰ τοῦ ὄρους , ὡς ἔοικε , χαλκῷ τινι βοιδίῳ , μῆκος ἀποτείνουσα διὰ τῆς θαλάττης οὐκ ἔλαττον ἑπτακοσίων σταδίων , τὸ κατασκιάζον ὕψος εἶναι διὰ τὴν αἰτίαν ὅτι πολλαπλασίους αἱ τοῦ φωτὸς ἀποστάσεις τῶν σωμάτων τὰς σκιὰς ποιοῦσι .
δεῦρο δὴ θεῶ καὶ τῆς σελήνης , ὅτε πάμμηνός ἐστι καὶ μάλιστα τὴν ἰδέαν ἔναρθρον τοῦ προσώπου βαθύτητι τῆς σκιᾶς ἀποδίδωσι , τὸ μέγιστον ἀπέχοντα διάστημα τὸν ἥλιον ἡ γὰρ ἀπόστασις τοῦ φωτὸς αὕτη τὴν σκιὰν μεγάλην , οὐ τὰ μεγέθη τῶν ὑπὲρ τὴν σελήνην ἀνωμαλιῶν , πεποίηκε 0 .
καὶ μὴν οὐ δὲ τῶν ὀρῶν τὰς ὑπεροχὰς ἐῶσι μεθ ἡμέραν αἱ περιαυγαὶ τοῦ ἡλίου καθορᾶσθαι , τὰ μέντοι βαθέα καὶ κοῖλα φαίνεται καὶ σκιώδη πόρρωθεν .
οὐδὲν οὖν ἄτοπον , εἰ 0 ·
καὶ τῆς σελήνης τὴν ἀντίληψιν καὶ τὸν ἐπιφωτισμὸν οὐκ ἔστι καθορᾶν ἀκριβῶς , αἱ δὲ τῶν σκιερῶν παραθέσεις παρὰ τὰ λαμπρὰ τῇ διαφορᾷ τὴν ὄψιν οὐ λανθάνουσιν .
ἀλλ ἐκεῖνο μᾶλλον ἔφην ἐλέγχειν δοκεῖ τὴν λεγομένην ἀνάκλασιν ἀπὸ τῆς σελήνης , ὅτι τοὺς ἐν ταῖς ἀνακλωμέναις αὐγαῖς ἑστῶτας οὐ μόνον συμβαίνει τὸ φωτιζόμενον ὁρᾶν , ἀλλὰ καὶ τὸ φωτίζον .
ὅταν γάρ , αὐγῆς ἀφ ὕδατος πρὸς τοῖχον ἁλλομένης , ὄψις ἐν αὐτῷ τῷ πεφωτισμένῳ κατὰ τὴν ἀνάκλασιν τόπῳ γένηται , τὰ τρία καθορᾷ , τὴν τ ἀνακλωμένην αὐγὴν καὶ τὸ ποιοῦν ὕδωρ τὴν ἀνάκλασιν καὶ τὸν ἣλιον αὐτόν , ἀφ οὗ τὸ φῶς τῷ ὕδατι προσπίπτον ἀνακέκλασται .
τούτων δ ὁμολογουμένων καὶ φαινομένων , κελεύουσι τοὺς ἀνακλάσει φωτίζεσθαι τὴν γῆν ὑπὸ τῆς σελήνης ἀξιοῦντας ἐπιδεικνύναι νύκτωρ ἐμφαινόμενον τῇ σελήνῃ τὸν ἥλιον , ὥσπερ ἐμφαίνεται τῷ ὕδατι μεθ ἡμέραν , ὅταν ἀνάκλασις ἀπ αὐτοῦ γένηται ·
μὴ φαινομένου δὲ τούτου , κατ ἄλλον οἴονται τρόπον , οὐκ ἀνακλάσει , γίγνεσθαι τὸν φωτισμόν ·
εἰ δὲ μὴ τοῦτο , μη δὲ γῆν εἶναι τὴν σελήνην 0 1 2 .
τί οὖν ἔφη πρὸς αὐτοὺς λεκτέον ὁ Ἀπολλωνίδης ;
κοινὰ γὰρ ἔοικε καὶ πρὸς ἡμᾶς εἶναι τὰ τῆς ἀνακλάσεως .
ἀμέλει τρόπον τινά ἔφην ἐγώ κοινά , τρόπον δ ἄλλον οὐ δὲ κοινά 0 ·
πρῶτον δ ὅρα τὰ τῆς εἰκόνος ὡς ἄνω ποταμῶν καὶ τραπέμπαλιν λαμβάνουσιν .
ἐπὶ γῆς γάρ ἐστι καὶ κάτω τὸ ὕδωρ , ὑπὲρ γῆς δὲ σελήνη καὶ μετέωρος ὅθεν ἀντίστροφον αἱ κεκλασμέναι τὸ σχῆμα τῆς γωνίας ποιοῦσι , τῆς μὲν ἄνω πρὸς τῇ σελήνῃ τῆς δὲ κάτω πρὸς τῇ γῇ τὴν κορυφὴν ἐχούσης 0 1 2 ·
μὴ ἅπασαν οὖν ἰδέαν κατόπτρων μη δ ἐκ πάσης ἀποστάσεως ὁμοίαν ἀνάκλασιν ποιεῖν ἀξιούτωσαν , ἐπεὶ μάχονται πρὸς τὴν ἐνάργειαν .