Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ἐπειδὴ δὲ ἐγένετο ὁ ἥλιος πρὸς δυσμὰς , φλὸξ ἐγένετο .
καὶ ἰδοὺ κλίβανος καπνιζόμενος , καὶ λαμπάδες πυρὸς , αἳ διῆλθον ἀνὰ μέσον τῶν διχοτομη μάτων τούτων 0 .
ἀλλὰ τί δὴ πάντως ἐστὶ τὸ γεγενημένον , ὁ φιλομαθὴς κατασκέψεται , καὶ τὸν τῆς ὁρκωμοσίας περιεργάσεται τρόπον ·
τί ἂν βούλοιντο δηλοῦν τὰ διχοτομήματα , λέγων , τί δὲ τῶν ὀρνέων ἡ πτῆσις , καὶ τὰ ἐπ αὐτὰ συνδρομή 0 1 ·
τί δὲ δὴ αὗ καὶ ἡ τοῦ Ἀβραὰμ συγκάθησις , τί δὲ καὶ ἡ φλὸξ ἡ διᾴττουσα μέσον τῶν διχοτομημάτων 0 1 .
ἀφηγησόμεθα δὴ οὖν .
ἀναγκαίως ὅρκου χρείαν ἐπλήρου Χαλδαίοις τὸ διὰ μέσον ἰέναι τῶν διχοτομηθέντων ζώων , καὶ οἱονείπως ἀναφωνεῖν δι αὐτοῦ τοῦ δρωμένου οὕτω ·
μὴ γενοίμην ὡς τάδε 0 .
χαλδαίῳ δὴ οὖν τὸ γένος ὑπάρχοντι τῷ Ἀβραὰμ , καὶ ἄρτι τῆς ἐνεγκούσης ἐκθέοντι , τὰ συνήθη δρᾷν ἐπὶ τοῖς ὅρκοις ἐκέλευσεν οἰκονομικῶς ὁ τῶν ὅλων Δεσπότης , ἀναπλέκων ἀστείως ἐν τοῖς τεθυμένοις τὸ Χριστοῦ μυστήριον .
ἐπειδὴ δὲ εἰς γῆν ἐφεξῆς ἡπλοῦτο λοιπὸν τὰ διχοτομήματα , ὡσανεὶ μέλλοντος διὰ μέσον χωρεῖν τοῦ Θεοῦ , Ὄρνεα , φησὶν , ἐπ αὐτὰ συνέθει πολλὰ , καὶ συνεκάθισεν αὐτοῖς Ἀβραάμ .
τουτέστι , περιζήσας ἐφύλαττεν , ἴνα μή τι γένοιτο βλάβος , καὶ τοῖς ἀκαθάρτοις τῶν ὀρνέων προκέοιντο τροφὴ τὰ εἰς ὅρκου χρείαν παρενηνεγμένα .
περὶ δὲ δυσμὰς ἡλίου , φησὶν , ἔκστασις καὶ φόβος ἐπιπίπτει τῷ Ἀβραάμ .
καὶ τίς ἂν νοοῖτο πάλιν ἡ τοῦδε πρόφασις , φράσαιμ  ἂν ὡς ἔνι .
χαλδαίοις ἦν ἔθος καὶ ἐν ὑπολήψει χρηστῇ καὶ ἀδιαβλήτῳ παντελῶς , περιεργάζεσθαι λεπτῶς τῶν ὀρνέων τὰς πτήσεις .
ἠφίει δὴ οὖν οἰκονομικῶς ὁ τῶν ὅλων Θεὸς , ἐξ ὧν ᾔδει καὶ δρᾷν ἦν ἔθος τισὶ , παιδεύεσθαι τὰ ἐσόμενα .
συνενεχθέντων τοίνυν ἐπὶ τὰ διχοτομήματα τῶν πτηνῶν , ἐξεδειματοῦτο λοιπὸν ὁ θεσπέσιος Ἀβραὰμ , ἐννενοηκώς που τάχα , ποῖ δὴ ἄρα καὶ ἐπὶ τίνας τὸ σημεῖον ἐκβήσεται .
φαῦλον γὰρ εἶναι , καὶ οὐχὶ τῶν ἔξω φροντίδος ἐδόκει τὸ ἐπιπτῆναι τοῖς θύμασι τὰ τῶν ὀρνέων βδελυρώτατα .
ἀκάθαρτα γάρ πως ἀεὶ τὰ σαρκοφαγεῖν εἰωθότα 0 .
ἐπειδὰν δὲ περὶ τῆς ἰδίας ἐδεδίει κεφαλῆς , μὴ ἄρα πως καὶ ἐπ αὐτὴν ἴοι τὸ χρῆμα , τῆς ἐπὶ τούτοις ἀγωνίας αὐτὸν ἀπολύει .
Οὐ γὰρ ἥξει , φησὶν , ἐπὶ σὲ τὰ ὑποπτευόμενα .
γινώσκων δὲ γνώσῃ ὅτι πάροικον ἔσται τὸ σπέρμα σου ἐν γῇ ἀλλοτρίᾳ .
καὶ πολλοὶ μὲν ἔσονται λίαν οἱ κακοῦν ἐθέλοντες , ὧν ἦσαν εἰς τύπον τὰ τοῖς προκειμένοις θύμασιν ἐπὶ π  τ  άντα ὄρνεα .
πλὴν ὀλίγα λελυπηκότες , ἀποτίσουσι δίκας .
σὺ δὲ ἀπελεύσῃ πρὸς τοὺς πατέρας σου , τραφεὶς ἐν γήρει καλῷ .
Εἶτά φησιν , ὅτι πρὸς αὐταῖς ἤδη δυσμαῖς γεγονότος ἡλίου , φλὸξ πυρὸς καὶ κλίβανος καὶ λαμπάδες διὰ μέσων ᾔεσαν τῶν διχοτομημάτων .
νοεῖται δὲ πάλιν ἐν εἴδει πυρὸς τὸ Θεῖον , κατὰ τὴν τῶν Χαλδαίων συνήθειαν , τὸν ὄρκον ἀποπληροῦν .
τοιγάρτοι καὶ ὁ θεσπέσιος Παῦλος εἰς ὅρκου δύναμιν δέχεται τὸ χρῆμα , καί φησι ·
τῷ δὲ Ἀβραὰμ ἐπαγγειλάμενος ὁ Θεὸς , ἐπεὶ κατ οὐδενὸς εἶχε μείζονος ὀμόσαι , ὤμοσε καθ ἑαυτοῦ , λέγων ·
ἦ μὴν εὐλογῶν εὐλογήσω σε , καὶ πληθύνων πληθυνῶ σε .
καὶ οὗτος μακροθυμήσας , ἐπέτυχε τῆς ἐπαγγελίας .
ἄνθρωποι γὰρ κατὰ τοῦ μείζονος ὀμνύουσι , καὶ πάσης αὐτοῖς ἀντιλογίας πέρας , εἰς βεβαίωσιν , ὁ ὅρκος 0 .
ἐν ᾧ περισσότερον βουλόμενος ὁ Θεὸς ἐπιδεῖξαι τοῖς κληρονόμοις τῆς ἐπαγγελίας τὸ ἀμετάθετον τῆς βουλῆς αὐτοῦ , ἐμεσίτευσεν ὄρκῳ , ἵνα διὰ δύο πραγμάτων ἀμεταθέτων , ἐν οἷς ἀδύνατον ψεύσασθαι τὸν Θεὸν , ἰσχυρὰν παράκλησιν ἔχωμεν , οἱ καταφυγόντες κρατῆσαι τῆς προκειμένης ἐλπίδος 0 .
Οἰκονομικώτατα τοίνυν ἐνώμοτον τὴν ἐπαγγελίαν ἐποιεῖτο Θεὸς , καίτοι ψευδοεπεῖν οὐκ εἰδώς ·
ἵν  , ὡς ὁ θεσπέσιος γράφει Παῦλος , ἰσχυρὰν ἔχωμεν τὴν παράκλησιν , ὅτι πρὸς πέρας ἐκβήσεται πάντη τε καὶ πάντως οὐκ ἐνδοιάζοντες ἔτι .
Οὐκοῦν  βραχὺ γὰρ ἀνόπιν ἀνακομίσω τὸν λόγον  ἐν ὠδῖσιν ἔτι τῆς Ἄγαρ ἐχούσης τὸν Ἰσμαὴλ , δεδυσφόρηκεν ἡ Σάῤῥα , τῆς οἰκογενοῦς οὐκ ἐνεγκοῦσα τάχα που τὰ ἐπί γε τῷ κυοφορεῖν αὐχήματα καὶ τὴν οὐ μετρίαν ὀφρύν .
Εἶτα τῆς ἑστίας ἐλαύνει , καὶ οὗπερ ἂν ἕλοιτο βαδίζειν ἐκέλευεν , ἐφέντος αὐτῇ τοῦτο δρᾷν τοῦ κατὰ νόμον συνῳκηκότος , φημὶ δὴ τοῦ Ἀβραάμ .
ἀλλ ὡς τὸ Γράμμα φησὶ τὸ ἱερὸν , Εὗρεν αὐτὴν ἄγγελος Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἐπὶ τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐν τῇ ὁδῷ Σούρ .
καὶ εἶπεν αὐτῇ ὁ ἄγγελος Κυρίου ·
ἄγαρ παιδίσκη Σάῤῥας , πόθεν ἔρχῃ 0 ;
καὶ ποῦ πορεύῃ ;
ἀπὸ προσώπου Σάῤῥας τῆς κυρίας μου ἐγὼ ἀποδιδράσκω .
Εἶπε δὲ αὐτῇ ὁ ἄγγελος Κυρίου ·
ἀποστράφηθι πρὸς τὴν κυρίαν σου , καὶ ταπεινώθητι ὑπὸ τὰς χεῖρας αὐτῆς .
καὶ ὑπενόστησε μὲν ἡ Ἄγαρ , καὶ τὸν τῆς δουλείας ὑπέδυ ζυγόν .
ἐνομοθέτει δὲ καὶ Θεὸς ἤδη τὴν περιτομὴν τῷ Ἀβραὰμ , λέγων ·
σὺ δὲ τὴν διαθήκην μου διατηρήσεις , σὺ καὶ τὸ σπέρμα σου μετὰ σὲ εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν 0 .
καὶ αὕτη ἡ διαθήκη ἣν διατηρήσεις , ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ὑμῶν , καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ σπέρματός σου εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν 0 .
περιτμηθήσεται ὑμῶν πᾶν ἀρσενικὸν , καὶ περιτμηθήσεσθε τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας ὑμῶν , καὶ ἔσται εἰς σημεῖον διαθήκης ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ὑμῶν .
καὶ παιδίον ὀκταήμερον περιτμηθήσεται ὑμῖν , πᾶν ἀρσενικὸν εἰς τὰς γενεὰς ὑμῶν 0 .
ὁ οἰκογενὴς καὶ ὁ ἀργυρώνητος , ἀπὸ παντὸς υἱοῦ ἀλλοτρίου , ὃς οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ σπέρματός σου , περιτομῇ περιτμηθήσεται , ὁ οἰκογενὴς τῆς οἰκίας σου καὶ ὁ ἀργυρώνητος .
καὶ ἔσται ἡ διαθήκη μου ἐπὶ τῆς σαρκὸς ὑμῶν , εἰς διαθήκην αἰώνιον .
καὶ ἀπερίτμητος ἄρσην , ὃς οὐ περιτμηθήσεται τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας αὐτοῦ , τῇ ἡμέρᾳ τῇ ὀγδόῃ , ἐξολοθρευθήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐκ τοῦ γένους αὐτῆς , ὅτι τὴν διαθήκην μου διεσκέδασεν .
ἐπειδὴ δὲ ἦν ἀναγκαῖον τοῖς θείοις ὑπείκειν νόμοις .
περιετμήθη μὲν ὁ θεσπέσιος Ἀβραὰμ πανοικί .
περιέτεμε δὲ καὶ τοῖς ἄλλοις ὁμοῦ τὸν Ἰσμαήλ .
γεγένηται δὲ λοιπὸν ὁ ἐκ τῆς ἐλευθέρας , τουτ έστιν ὁ Ἰσαάκ .
καὶ τί τὸ μετὰ τοῦτο 0 ;
Οὐ φορητὸς ἦν ἔτι ὁ νόθος ἀθύρων υἱὸς κατὰ τὴν ἑστίαν ὁ Ἰσμαὴλ , καὶ ἐν ἴσῳ που τάχα τῷ Ἰσαὰκ τιμώμενος .
Εἶδε γὰρ , φησὶ , Σάῤῥα τὸν υἱὸν Ἄγαρ τῆς Αἰγυπτίας , ὃς ἐγένετο τῷ Ἀβραὰμ , παίζοντα μετὰ Ἰσαὰκ τοῦ υἱοῦ αὐτῆς .
Εἶτα πρόσεισι δεδακρυμένη , κατὰ τὸ εἰκὸς , καὶ λέγουσα ·
ἔκβαλε τὴν παιδίσκην ταύτην , καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς .
Οὐ γὰρ μὴ κληρονομήσει ὁ υἱὸς τῆς παιδίσκης ταύτης μετὰ τοῦ υἱοῦ μου Ἰσαάκ .
σκληρὸν δὲ , φησὶν , ἐφάνη τὸ ῥῆμα σφόδρα ἐναντίον Ἀβραὰμ περὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ .
Εἶπε δὲ ὁ Θεὸς τῷ Ἀβραάμ ·
μὴ σκληρὸν ἔστω τὸ ῥῆμα ἐναντίον σου περὶ τοῦ παιδίου καὶ περὶ τῆς παιδίσκης .
πάντα ὅσα ἐὰν εἴπῃ σοι Σάῤῥα , ἄκουε τῆς φωνῆς αὐτῆς , ὅτι ἐν Ἰσαὰκ κληθήσεταί σοι σπέρμα .
καὶ τὸν υἱὸν δὲ τῆς παιδίσκης ταύτης , εἰς ἔθνος μέγα ποιήσω αὐτὸν , ὅτι σπέρμα σου ἐστιν .
ἀνέστη δὲ Ἀβραὰμ τὸ πρωῒ , καὶ ἔλαβεν ἄρτους καὶ ἀσκὸν ὕδατος , καὶ ἔδωκεν Ἄγαρ , καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὸν ὦμον καὶ τὸ παιδίον , καὶ ἀπέστειλεν αὐτήν .
ἀπελθοῦσα δὲ ἐπλανᾶτο τὴν ἔρημον , κατὰ τὸ φρέαρ τοῦ Ὅρκου .
ἐξέλιπε δὲ τὸ ὕδωρ ἐκ τοῦ ἀσκοῦ , καὶ ἔῤῥιψε τὸ παιδίον ὑποκάτω μιᾶς ἐλάτης .
ἀπελθοῦσα δὲ , ἐκάθητο ἀπέναντι αὐτοῦ μακρόθεν , ὡσεὶ τόξου βολήν .
Οὐ μὴ ἴδω τὸν θάνατον τοῦ παιδίου μου , καὶ ἐκάθισεν ἀπέναντι αὐτοῦ .
ἀναβοῆσαν δὲ τὸ παιδίον ἔκλαυσεν .
Εἰσήκουσε δὲ ὁ Θεὸς τῆς φωνῆς τοῦ παιδίου ἐκ τοῦ τόπου οὗ ἦν .
καὶ ἐκάλεσεν ἄγγελος τοῦ Θεοῦ τὴν Ἄγαρ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ , καὶ εἶπεν αὐτῇ ·
τί ἐστιν , Ἄγαρ ;
μὴ φοβοῦ ·
ἐπακήκοε γὰρ ὁ Θεὸς τῆς φωνῆς τοῦ παιδίου σου ἐκ τοῦ τόπου οὗ ἔστιν .
ἀνάστηθι καὶ λάβε τὸ παιδίον , καὶ κράτησον τῇ χειρί σου αὐτό .
καὶ ἀνέῳξεν ὁ Θεὸς τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῆς , καὶ εἶδε φρέαρ ὕδατος ζῶντος , καὶ ἐπορεύθη , καὶ ἔπλησε τὸν ἀσκὸν ὕδατος , καὶ ἐπότισε τὸ παιδίον .
καὶ ἦν ὁ Θεὸς μετὰ τοῦ παιδίου , καὶ ηὐξήθη .
ὁ μὲν γὰρ θεσπέσιος Ἀβραὰμ , τοῖς τῆς φιλοπαιδίας ἡττώμενος νόμοις , μετεποιεῖτο τοῦ Ἰσμαήλ .
ἐπειδὴ δὲ τὸ θεῖον αὐτὸν ἐκάλει χρησμῴδημα πρός γε τὸ χρῆναι μόνῳ προσκεῖσθαι τῷ Ἰσαὰκ ὡς ἐπ αὐτῷ γενομένης τῆς ἐπαγγελίας , ἠφίει τὴν Ἄγαρ , καὶ ὁμοῦ τῷ βρέφει τῆς δεσποτικῆς ἑστίας ἀπαίρειν ἐκέλευε , τοῦ κατὰ Χριστὸν μυστηρίου τὸν τύπον τοῦ νόμου προαναφαίνοντος .
καὶ δὴ καὶ λέγωμεν ἀνακομίζοντες ἀναγκαίως εἰς τὸ ἐν ἀρχαῖς τὸν λόγον .
Εὐσυνοπτότατα γὰρ ὡδὶ καταθεῷτό τις ἂν , ὅτι πρεσβύτερα τῶν ἐν νόμῳ τὰ διὰ Χριστοῦ 0 ·
καὶ τῆς ἐν σαρκὶ περιτομῆς , ἡ ἐν πίστει δικαίωσις , ἀρχαιοτέραν ἔχει τὴν προανάδειξιν .
σημεῖον γὰρ δέδοται τῷ Ἀβραὰμ ἡ περιτομὴ , τῆς ἐν ἀκροβυστίᾳ πίστεως , κατὰ τὴν τοῦ σοφωτάτου Παύλου φωνήν .
δεδυσφόρηκε τοίνυν ὁ μακάριος Ἀβραὰμ , ὅτι μὴ τέκνου γέγονεν ἐλευθέρου πατήρ .
καὶ τὸν ἐκ τῆς Αἰγυπτίας ἔχων υἱὸν , φημὶ δὴ τῆς Ἄγαρ , ἀθυμώτατα διετέλει , ἐν ἴσῳ τῆς ἀπαιδίας τιθεὶς σπέρμα τὸ νόθον καὶ οὐκ ἐλεύθερον .
ἐπειδὴ δὲ τὰς ἐπαγγελίας ἐδέχετο τὰς ἐπί γε τῷ γνησίῳ παιδὶ , φημὶ δὴ τῷ Ἰσαὰκ , ἤκουέ τε σαφῶς , ὡς ἔσται πατὴρ ἐν αὐτῷ μυρίων τε ὅσων καὶ ἀναριθμήτων ἐθνῶν , ἐδικαιοῦτο πιστεύων .
ὅτι δὲ καὶ ἐν κατασχέσει γενήσεται τῆς ἐπιδειχθείσης αὐτῷ παρὰ Θεοῦ γῆς , Σοὶ γὰρ , ἔφασκε , δώσω τὴν γῆν ταύτην πληροφορεῖσθαι παρεκάλει λέγων ·
δέσποτα , κατὰ τί γνώσομαι τοῦτο , ὅτι κληρονομήσω αὐτήν ;
ταύτῃτοι Θεὸς λαμβάνειν ἐκέλευε τὰ διχοτομήματα , δάμαλιν τριετίζουσαν , αἶγά τε ὁμοῦ , καὶ μὴν καὶ κριὸν , τρυγόνα τε καὶ περιστεράν .
καὶ τὰ μὲν τετράποδα τῶν ζώων δεδιχοτόμηκεν Ἀβραὰμ , ἀντιπρόσωπα δὲ ἀλλήλοις , τουτέστι , στοιχηδὸν συνετίθει .
τὰ δὲ ὄρνεα οὐ διεῖλεν .
ἐπεσόβει δὲ καὶ τὰ καταφθείρειν ἐθέλοντα τῶν πτηνῶν .
ἡλίου δὲ ἤδη πρὸς αὐταῖς καταίροντος ταῖς εἰς ἑσπέραν ἐσχατιαῖς , ἐν εἴδει πυρὸς διέθει τὰ διχοτομήματα Θεός .
ποῖον οὖν ἄρα λόγον ἐφαρμόσαιμεν ἂν τοῖς τοιοῖσδε πνευματικὸν , ἐροῦμεν ὡς ἔνι 0 .
γέγονε μὲν γὰρ πρῶτος ὥσπερ υἱὸς τῷ τῶν ὅλων Θεῷ ὁ κατὰ σάρκα Ἰσραήλ 0 1 .
Υἱὸς γὰρ , φησὶ , πρωτότοκός μου Ἰσραήλ 0 ·
πλὴν ὡς ἐκ δούλης καὶ ἐξ Αἰγύπτου λελυτρωμένος 0 .
ἀλλ ἐν τέκνοις αὐτὸν οὐκ ἠξίου Θεὸς καταλογίζεσθαί ποθεν  ἡ φιλελεύθερος γὰρ καὶ φιλογνησία φύσις  0 ·
ἐζήτει δὲ μᾶλλον τὸν ἁνδάνοντα λαὸν , τουτέστι , τὸν διὰ πίστεως τῆς ἐν Χριστῷ κατ ἐπαγγελίαν , ἐν ᾧ καὶ πατέρες γεγόνασι πολλῶν ἐθνῶν , οἱ ἀμφὶ τὸν θεσπέσιον Ἀβραάμ .
κεκληρονομήκασι γὰρ τὴν ἐπὶ τῷδε δόξαν , οὐκ ἐν τῷ κατὰ σάρκα Ἰσραὴλ , ἀλλ ἐν τοῖς ἐξ ἐθνῶν διὰ πίστεως ἀνασεσωσμένοις .
καὶ μαρτυρήσει γράφων ὁ Παῦλος .
Οὐ γὰρ διὰ νόμου ἡ ἐπαγγελία τῷ Ἀβραὰμ εἰς τὸ κληρονόμον αὐτὸν εἶναι κόσμου , ἀλλὰ διὰ δικαιοσύνης πίστεως 0 .
ἐπιγραφόμεθα γὰρ πατέρα τὸν Ἀβραὰμ , οἱ ἐν ἀκροβυστίᾳ πιστεύσαντες , καὶ καθ  ὁμοιότητα τὴν αὐτοῦ παρὰ Θεοῦ δικαιούμενοι .
σαφηνιεῖ δὲ σφόδρα τὸ θεῖον ἡμῖν μυστήριον νομομαθὴς ὢν ὁ Παῦλος .
ἐπιστέλλει γὰρ ὡδὶ μετὰ τὴν ἐν Χριστῷ τελείωσιν , ἀνόπιν ὥσπερ ἰοῦσι Γαλάταις ἐπιτιμῶν 0 ·
λέγετέ μοι οἱ ὑπὸ νόμον θέλοντες εἶναι , τὸν νόμον οὐκ ἀκούετε ;
γέγραπται γὰρ ὅτι Ἀβραὰμ δύο υἱοὺς ἔσχεν , ἕνα ἐκ τῆς παιδίσκης , καὶ ἕνα ἐκ τῆς ἐλευθέρας .
ἀλλ ὁ μὲν ἐκ τῆς παιδίσκης , κατὰ σάρκα γεγένηται ·
ὁ δὲ ἐκ τῆς ἐλευθέρας , δι ἐπαγγελίας 0 .
ἅτινά ἐστιν ἀλληγορούμενα .
Αὗται γάρ εἰσιν αἱ δύο διαθῆκαι ·
μία μὲν , ἀπὸ ὄρους Σινᾶ , εἰς δουλείαν γεννῶσα , ἥτις ἐστὶν Ἄγαρ 0 .
τὸ γὰρ Σινᾶ , ὄρος ἐστὶν ἐν τῇ Ἀραβίᾳ ·
συστοιχεῖ δὲ τῇ νῦν Ἱερουσαλὴμ , δουλεύει δὲ μετὰ τῶν τέκνων αὐτῆς .
ἡ δὲ ἄνω Ἱερουσαλὴμ , ἐλευθέρα ἐστὶν , ἥτις ἐστὶ μήτηρ ἡμῶν .
Εὐφράνθητι στεῖρα ἡ οὐ τίκτουσα , ῥῆξον καὶ βόησον ἡ οὐκ ὠδίνουσα , ὅτι πολλὰ τὰ τέκνα τῆς ἐρήμου μᾶλλον , ἢ τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα 0 1 .
ἡμεῖς δὲ , ἀδελφοὶ , κατὰ Ἰσαὰκ ἐπαγγελίας τέκνα ἐσμέν .
ἀλλ ὥσπερ τότε ὁ κατὰ σάρκα γεννηθεὶς ἐδίωκε τὸν κατὰ πνεῦμα , οὕτως καὶ νῦν 0 .
ἀλλὰ τί λέγει ἡ Γραφή ;
ἔκβαλε τὴν παιδίσκην καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς ·
οὐ γὰρ μὴ κληρονομήσῃ ὁ υἱὸς τῆς παιδίσκης μετὰ τοῦ υἱοῦ τῆς ἐλευθέρας .
ἡμεῖς δὲ , ἀδελφοὶ , οὐκ ἐσμὲν παιδίσκης τέκνα , ἀλλὰ τῆς ἐλευθέρας , τῇ ἐλευθερίᾳ ᾗ ἡμᾶς Χριστὸς ἠλευθέρωσε .
στήκετε οὖν , καὶ μὴ πάλιν ζυγῷ δουλείας ἐνέχεσθε .
συνίης οὖν , ὅπως τῶν δύο διαθηκῶν φησιν ἐναργῶς εἰκόνας , Ἄγαρ τε καὶ Σάῤῥαν .
καὶ παρεικάζει μὲν τὸ θεραπαινίδιον τῇ τῶν Ἰουδαίων μητρὶ , τουτέστι , τῇ ἐπὶ γῆς Ἱερουσαλὴμ , ἐπεί τοι δουλείας ὑπέστρωται νόμοις , καὶ οὐκ ἐλευθέρῳ διαπρέπει πνεύματι .
τὴν δέ γε πρώτην καὶ ἐλευθέραν , φημὶ δὴ τὴν Σάῤῥαν , ἣ καὶ ἄρχουσα ταύτῃτοι καὶ ἑρμηνεύεται , τῆς ὑψοῦ τε καὶ ἄνω φησὶν Ἱερουσαλὴμ ἀνῆφθαι τοὺς τύπους , γεγενῆσθαί τε μητέρα διαβεβαιοῦται σαφῶς τῶν ἐν πίστει δεδικαιωμένων , καὶ ἐξ ἐπαγγελίας Θεοῦ κεκλημένων , εἰς τὸ εἶναι τέκνα τοῦ Ἀβραάμ .
ἡμεῖς γὰρ , φησὶ , κατὰ Ἰσαὰκ ἐπαγγελίας τέκνα ἐσμέν .
ἠλευθερώμεθα γὰρ ἐν Χριστῷ , δι οὗ καὶ ἐν ᾧ τὸ θεῖον καὶ ἄνωθεν καταπλουτοῦντες πνεῦμα , κατατετάγμεθα μὲν ἐν τέκνοις Θεοῦ , Κράζομεν δὲ , Ἀββᾶ ὁ Πατὴρ , καὶ κληρονόμοι γεγόναμεν τῶν ἐπηγγελμένων τοῖς ἁγίοις ἀγαθῶν , μονονουχὶ καὶ ὀμωμοκότος καθ ἑαυτοῦ τοῦ Θεοῦ .
παρελήφθη γὰρ ὡς ἐν ὅρκῳ τοῦ Πατρὸς ὁ υἱὸς , ἤτοι τὸ ἐπ αὐτῷ μυστήριον 0 .
ἔθος γὰρ ὀμνύναι τῷ Πατρὶ ὡς κατὰ ἰδίας δυνάμεως τοῦ Υἱοῦ , καὶ τοῦτό ἐστι τὸ ὀμνύναι καθ  ἑαυτοῦ 0 .
ἐπείπερ οὐχ ἕτερος παρ αὐτὸν ὁ Υἱὸς , κατά γε , φημὶ , τῆς οὐσίας τὸν λόγον , καὶ τὸ ταυτὸν τῆς θεότητος 0 1 .
καὶ γοῦν ὁ θεσπέσιος Μωσῆς ὅτε δέδειχεν ἡμῖν ὀμνύντα Θεὸν , παρακεκόμικε λέγοντα καὶ μάλα σαφῶς , ὅτι Ἀρῶ εἰς τὸν οὐρανὸν τὴν χεῖρά μου , καὶ ὀμοῦμαι τῇ δεξιᾷ μου .
δεξιὰ γὰρ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς , ὁ Υἱὸς , δι ἧς τῶν ὅλων κατακρατεῖ , καὶ οἱονεὶ τοῦ παντὸς καταδράσσεται , καὶ θεοπρεπῶς ἐργάζεται καλῶν τὰ οὐκ ὄντα πρὸς γένεσιν , καὶ τοῖς ἤδη γεγονόσι , τὸ εὖ εἶναι διανέμων .
Οὐκοῦν ὡς ἐν ὅρκου χρείᾳ βεβαιοῦντος εἰς πίστιν τῆς ἐπαγγελίας τοὺς κληρονόμους , τὸ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν παρελήφθη μυστήριον .
καὶ ἀνετυποῦτο δὴ μᾶλλον ὡς ἐν δαμάλει Χριστὸς , καὶ μὴν καὶ αἰγὶ , καὶ κριῷ , καὶ ὡς ἐν δυοῖν στρουθίοιν , τρυγόνι τε , φημὶ , καὶ περιστερᾷ 0 1 2 .
καὶ τίς ἂν ὁ τούτου νοοῖτο λόγος , κατὰ τὸ ἐγχωροῦν ἀφηγήσομαι .
ποτὲ μὲν γὰρ διὰ τὸ ἄγαν εὐσθενὲς καὶ ἀκαταγώνιστον εἰς ἀλκὴν , δῆλον δὲ ὅτι τὴν θεοπρεπῆ , μόσχῳ παρεικάζεται 0 1 .
ποτὲ δὲ αὖ , διὰ τὸ ἀνθρώπινον , καὶ ἐπεί τοι γέγονεν ὑπὸ νόμον , δάμαλις ὀνομάζεται .
κατόπιν γάρ πως ἀεὶ καὶ ἐν μείοσι τὸ θῆλυ τοῦ ἄῤῥενος ὡς ἡγουμένου καὶ προὔχοντος 0 1 .
ἁπάσης μὲν γὰρ ἐπέκεινα κτίσεως ὁ Υἱὸς , καὶ ἀσυγκρίτοις ὑπεροχαῖς τὴν τῶν γενητῶν ὑπερφέρει φύσιν τε καὶ δόξαν , ῥίζαν ἔχων τὴν ἀνωτάτην , τὸν τῶν ὅλων Πατέρα φημὶ δὴ καὶ Θεόν 0 .
ἐπειδὴ δὲ πέφυκε καθ ἡμᾶς , κεχρημάτικεν ὑπὸ νόμον ὡς ἡγούμενον .
τοιγάρτοι καὶ ἔφασκεν ·
Οὐκ ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον , ἀλλὰ πληρῶσαι .
ἀναθήσομεν δὲ καὶ τοῦτο τοῖς τῆς κενώσεως μέτροις , ὀρθὰ φρονεῖν ᾑρημένοι .
διὰ τοῦτο δάμαλις ὁ Χριστὸς , τὸ τοῦ νόμου πρόσωπον ἀναπληροῦντος Μωσέως , ἤτοι τοῦ κατ αὐτὸν ὁρισθέντος νόμου 0 .
ἀφομοιοῦται δὲ καὶ αἰγί .
διὰ ποίαν αἰτίαν 0 ;
προσκεκόμικε γὰρ ἑαυτὸν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν , κατὰ τὰς Γραφάς .
χίμαρος δὲ τὸ ὑπὲρ ἁμαρτίας θῦμα κατὰ τὸν νόμον 0 .
παραβάλλεται δὲ καὶ κριῷ , διὰ τὸ τῶν λογικῶν ἡγεῖσθαι ποιμνίων .
Εἷς γὰρ ἡμῶν ἐστι καθηγητὴς ὁ Χριστός .
καὶ ἡμεῖς μὲν λαὸς νομῆς αὐτοῦ καὶ πρόβατα χειρὸς αὐτοῦ , κατὰ τὸ γεγραμμένον 0 .
ἐπειδὴ δὲ ὡμοιώθη κατὰ πάντα τοῖς ἀδελφοῖς , τουτ έστιν ἡμῖν , καθεὶς ἑαυτὸν εἰς κένωσιν , γράφεται μὲν ἐν κριῷ , νοεῖταί γε μὴν ἡγούμενος .
κριοὶ γὰρ ἀεὶ τῆς ἀγέλης οἱ προὔχοντες 0 .
ὁ αὐτὸς οὖν ἄρα καὶ δάμαλις , διά τοι τὸ ὑπὸ νόμον , καὶ μὴν καὶ ὡς αἲξ , σφάγιον ὑπὲρ ἁμαρτίας 0 1 .
καὶ προσέτι κριὸς , ὡς ἡγούμενος 0 .
Οὗ τοῖς ἴχνεσιν ἕπεσθαι δεῖν ᾑρημένοι , καὶ διασπεύδοντες , Ἐν νομῇ ἀγαθῇ , καὶ ἐν τόπῳ πίονι , κατὰ τὴν τοῦ προφήτου φωνὴν , ἐσόμεθα , καὶ ἐν αὐλαῖς ἱεραῖς καταλύσομεν .
ἐνοικιεῖ γὰρ ἡμᾶς ταῖς ἄνω μοναῖς , αὐτὸς ὢν καὶ κριὸς καὶ ἀρχιποίμην , καὶ ὡς εἷς ἐξ ἡμῶν ὑπὸ νόμον , καὶ ὑπὲρ νόμον , ὡς Θεὸς αὐτὸς ἡ πᾶσα δικαίωσις , εἰ καὶ Ἐν τοῖς ἀνόμοις ἐλογίσθη , καὶ τὴν δι ἡμᾶς ὑπέμεινε σφαγήν 0 1 .
μορφοῦται δὲ αὖ καὶ ὡς ἐν τρυγόνι καὶ περιστερᾷ 0 .
Αὐτὸς γὰρ ἡ μόνη νοητὴ καὶ λαλιστάτη τρυγὼν , τὸ εὔστομον ἀληθῶς στρουθίον , ὁ ἐξ οὐρανοῦ καὶ ἄνωθεν , ὃς τοῖς εὐαγγελικοῖς κηρύγμασι κατεκήλησε τὴν ὑπ οὐρανόν 0 ·
ᾧ καὶ αὐτὴ προσπεφώνηκεν ἡ νύμφη , τουτ έστιν , ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία ·
δεῖξόν μοι τὴν ὄψιν σου , καὶ ἀκούτισόν μοι τὴν φωνήν σου ·
ὅτι ἡ φωνή σου ἡδεῖα , καὶ ἡ ὄψις σου ὡραία 0 1 .
ὁ αὐτὸς ἡ ἁπλῆ καὶ ἀκάκουργος καὶ δόλον οὐκ ἔχουσα περιστερά 0 .
Οὐ γὰρ εὐρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ , κατὰ τὸ γεγραμμένον .
τριετίζουσα δὲ ἡ δάμαλις , καὶ μὴν καὶ τὰ ἕτερα τῶν κτηνῶν 0 .
παντέλειος γὰρ ὁ Κύριος 0 .
τῆς τῶν κτηνῶν ἡλικίας τὸ ὡς ἐν Θεότητι τέλειον τοῦ Μονογενοῦς ὑποφαινούσης ἀστείως 0 .
καὶ διαπτύσσεται μὲν τὰ κτήνη ·
δεδιχοτόμηνται γάρ .
μεμένηκε δὲ τῶν στρουθίων ἀδιχοτόμητος ἡ δυάς .
καὶ τίς ὁ λόγος 0 ;
ἧ μὲν γὰρ γέγονε σὰρξ ὁ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ Λόγος , οἱονεί πως δεδιχοτόμηται , καὶ εἰς θεωρίαν εὐρύνεται τὴν διπλῆν ὁ ἐπ  αὐτῷ λόγος .
ὁτὲ μὲν γὰρ , τὴν ὡς ἐκ Πατρὸς αὐτοῦ θείαν καὶ ἀπόῤῥητον νοοῦμεν γέννησιν 0 ·
ὁτὲ δὲ αὖ , τὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως λαλοῦμεν μυστήριον , τὸ βαθὺ τῆς οἰκονομίας μονονουχὶ διαπτύσσοντες καὶ ἁπλοῦντες εἰς εἴδησιν τοῖς οὐκ εἰδόσιν αὐτό .
ἀλλ  εἰ καὶ γέγονε διττὸς οἱονεί πως ὁ ἐπ αὐτῷ λόγος , ἀλλ εἷς που πάντως καὶ ὁ αὐτὸς , οὐ διαιρούμενος εἰς δύο , μετὰ τὴν πρὸς σάρκα σύνοδον 0 .
Οὔτε μὴν εἰς υἱῶν δυάδα τεμνόμενος 0 ·
εἷς γὰρ καὶ ἀμέριστος ὁ Χριστός 0 .
τύπος δ ἂν γένοιτο καὶ τοῦδε σαφὴς , τὸ ἀδιάτμητον τῶν στρουθίων ·
τὰ γὰρ ὄρνεα , φησὶν , οὐ διεῖλε .
καὶ ἐσημαίνετο μὲν ὡς ἀπὸ τῆς γῆς διὰ τὸ ἀνθρώπινον , ὡς ἔν γε τῷ μόσχῳ , καὶ μὴν καὶ αἰγὶ καὶ κριῷ 0 1 .
νοεῖται δὲ πάλιν ὡς ἐξ οὐρανοῦ καὶ ἄνωθεν , διά τοι τὸ εἶναι ὁ Θεὸς διὰ τῶν στρουθίων 0 .
ὅτι δὲ καίτοι τὴν ὑπὲρ ἡμῶν ἑκούσιον ὑπομείναντος σφαγὴν , Ἡ σὰρξ αὐτοῦ οὐκ εἶδε , κατὰ τὸ γεγραμμένον , διαφθοράν ·
καὶ ὅτι κατὰ τὴν τοῦ Ψάλλοντος φωνὴν , Οὐκ ὠφελήσει ἐχθρὸς ἐν αὐτῷ , καὶ υἱὸς ἀνομίας οὐ προσθήσει τοῦ κακῶσαι αὐτόν .
παραδείξειεν ἂν καὶ μάλα σαφῶς ὡς ἐν τύπῳ δὴ πάλιν ὁ θεσπέσιος Ἀβραὰμ , τὰ καταφθείρειν ἐθέλοντα τῶν πτηνῶν , ἀφιστὰς τῶν διχοτομημάτων 0 .
προαπαγγελθείσης δὲ τῷ Ἀβραὰμ τῆς ἐσομένης κατὰ καιροὺς ἐν Αἰγύπτῳ πλεονεξίας κατὰ τῶν ἐξ αἵματος αὐτοῦ , τουτέστι , τοῦ Ἰσραὴλ καὶ τῆς παραδόξου λυτρώσεως , Περὶ τὰς ἡλίου , φησὶ , δυσμὰς κλίβανος πυρὸς καπνιζόμενος , καὶ λαμπάδες πυρὸς , διὰ μέσων ᾔεσαν τῶν διχοτομημάτων .
προανέτειλε μὸν γὰρ τῶν ἐξ ἐπαγγελίας ὁ διὰ Μωσέως νόμος , δουλείας τε πέρι τῶν ἐξ Ἰσραὴλ , καὶ μὴν καὶ λυτρώσεως , μακρὰ τοῖς ἀκροωμένοις εἰσφέρων τὰ διηγήματα .
ἐν ἐσχάτοις δὲ τοῦ αἰῶνος καιροῖς , καὶ οἱονεὶ πρὸς ἑσπέραν , Γέγονε σὰρξ ὁ Λόγος 0 .
Εἴη γὰρ , οἶμαι , τουτὶ , καὶ ἕτερον οὐδὲν , τὸ , ὡς ἐν εἴδει πυρὸς τὴν θείαν τε καὶ ἀπόῤῥητον φύσιν , ἐπ αὐτὰ διᾴττειν τὰ διχοτομήματα .
ἀλλ Ἦν , φησὶ , φλὸξ πυρὸς , καὶ κλίβανος πυρὸς , καὶ λαμπάδες πυρός .
γέγονε γὰρ ἀληθῶς τὸ σεπτὸν τῆς ἐνανθρωπήσεως μυστήριον , τοῖς μὲν ἀπειθεῖν ᾑρημένοις καὶ ἀπονενευκόσι πρὸς τὸ ἐξήνιον , κλίβανός τε καὶ φλὸξ , καὶ ἡ πασῶν ἀφόρητος καὶ ἐσχάτη δίκη 0 .
καὶ γοῦν περὶ τῶν ἐξ Ἰσραὴλ , οἳ τὸ Χριστοῦ μυστήριον ἀσυνέτως περιυβρίζοντες κακόνοοί τε καὶ ἀλαζόνες ἡλίσκοντο , φησὶν ὁ Δαβὶδ πρὸς τὸν τῶν ὅλων Πατέρα καὶ Θεόν ·
θήσεις αὐτοὺς ὡς κλίβανον πυρὸς , εἰς καιρὸν τοῦ προσώπου σου ·
κύριε , ἐν τῇ ὀργῇ σου συνταράξεις αὐτοὺς , καὶ καταφάγεται αὐτοὺς πῦρ .
καιρὸς δὲ προσώπου τοῦ Πατρὸς , ὁ τῆς ἐνανθρωπήσεως νοοῖτο ἂν εἰκότως 0 ·
εἴπερ ἐστὶ καὶ πρόσωπον καὶ εἰκὼν τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς , ὁ Υἱός 0 .
Οὐκοῦν φλὸξ ἀγρία καὶ κλίβανος , τοῖς ἀπωθεῖν ἐθέλουσι τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Μονογενοῦς τὸ μυστήριον 0 .
τοῖς γε μὴν ἐπεγνωκόσι τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ , καθὰ γέγραπται , Λαμπὰς ἐν σκότῳ φωτίζουσα , καὶ τῆς διαβολικῆς ἀχλύος τὸ πάχος ἀπολεπτύνουσα , καὶ τοῖς διὰ μέσον προσπταίειν σκανδάλοις τὴν τῶν σεβομένων αὐτὸν οὐκ ἐφιεῖσα πληθύν 0 .
Οὕτως ἡμῖν ὠνόμαζε τὸν Υἱὸν ὁ Θεὸς καὶ Πατὴρ , καὶ διὰ φωνῆς Ἡσαΐου , λέγων ·
διὰ Σιὼν οὐ σιωπήσομαι , καὶ διὰ Ἱερουσαλὴμ οὐκ ἀνήσω , ἕως ἂν ἐξέλθῃ ὡς φῶς ἡ δικαιοσύνη μου .
τὸ δὲ σωτήριόν μου , ὡς λαμπάδες καυθήσεται 0 .
σωτήριον γὰρ καὶ δικαιοσύνη παρὰ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς εἰς ἡμᾶς γέγονεν ὁ Υἱός ·
εἴπερ ἐστὶν ἀληθὲς ὡς ἐν αὐτῷ δικαιούμεθα , καὶ τὸν πάλαι καθ ἡμῶν τυραννήσαντα νικῶντες θάνατον , παλινδρομοῦμεν εἰς ἀφθαρσίαν , καὶ εἰς ὅπερ ἦν ἐν ἀρχαῖς ἡ φύσις ἀναμορφούμεθα .
ὅτι δὲ ἦν ἀναγκαῖον πεφηνότος ἤδη τοῦ Ἐμμανουὴλ , καὶ τοῦ κατ αὐτὸν μυστηρίου παραδειχθέντος ἐν κόσμῳ , τῆς Μωσαϊκῆς λατρείας τοὺς τύπους τοῖς εὐαγγελικοῖς παιδεύμασιν ὑποφέρεσθαι , καὶ ὑπείκειν ὥσπερ ταῖς ἀμείνοσι καὶ τελεωτέραις ἐντολαῖς , ἐσκιαγραφεῖτο πάλιν ὡς ἐν τύπῳ τὸ χρῆμα παχεῖ 0 .
καὶ τίς δὴ οὗτος , ἐρῶ 0 .
ἐπειδὴ γὰρ οὐκ ἔτικτε μὲν ἡ Σάῤῥα , κεκυοφόρηκε δὲ τὸν Ἰσμαὴλ ἡ Ἄγαρ , ὀφρὺν ἀνατείνουσα κατὰ τῆς ἐλευθέρας ἐφωρᾶτο λοιπόν .
σάῤῥα δὲ οὐκ ὀϊστὴν ἐποιεῖτο τὴν ὑπεροψίαν , καὶ δὴ καὶ ἐκάκου τὴν Αἰγυπτίαν .
ἡ δὲ τῆς ἑστίας ἀπέδρα , καὶ ἐπλανᾶτο κατὰ τὴν ἔρημον .
ἤρετο δὲ αὐτὴν ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ , ὅποι τε ἴοι καὶ ὅθεν ἵκοι πάλιν 0 .
ἡ δὲ πρὸς ταῦτά φησιν ·
τί οὖν ὁ θεσπέσιος ἄγγελος 0 ;
ἀποστράφηθι , φησὶ , πρὸς τὴν κυρίαν σου , καὶ ταπεινώθητι ὑπὸ τὰς χεῖρας αὐτῆς .
προανεδείχθη μὲν γὰρ ὠδίνουσα τὸν Ἰσραὴλ ἡ κατὰ νόμον λατρεία .
Οἰκέτις δὲ οὖσα  πνεῦμα γὰρ ἐλεύθερον οὐκ ἦν ἐν αὐτῇ  , μονονουχὶ προεκυοφόρησε τῆς νέας καὶ εὐαγγελικῆς παιδεύσεως τὸν ἐξ Αἰγύπτου λαόν .
τοιγάρτοι καὶ πεφρόνηκε μέγα , καὶ ἐδίωκε τοὺς ἐν Χριστῷ , καὶ κατὰ τῶν εὐαγγελικῶν θεσπισμάτων ὑψηλὴν αἴρουσα τὴν ὀφρὺν , πολυτρόπως ἡλίσκετο .
ἐπετίμα γὰρ τοῖς ἁγίοις ἀποστόλοις ἡ τῶν Ἰουδαίων Συναγωγὴ , διαῤῥήδην λέγουσα ·
παραγγελίᾳ παρηγγείλαμεν ὑμῖν , μὴ διδάσκειν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τούτῳ , καὶ ἰδοὺ ἐπληρώσατε τὴν Ἱερουσαλὴμ τῆς διδαχῆς ὑμῶν .
ὁρᾷς ὅπως κατεπαίρεται τῆς Σάῤῥας ἡ Αἰγυπτία , καὶ καταθρασύνεται τῆς ἐλευθέρας τὸ θεραπαινίδιον .
ἀλλ ἐνικᾶτο τῷ χρόνῳ , καὶ ἀποδιδράσκει τρόπον τινὰ τιμῶσα τὸ ἐξήνιον , προστάττεται δὲ δι ἀγγέλου φωνῆς , μὴ παραιτεῖσθαι τὴν ἐλευθέραν , τουτέστι , τὴν εἰς ἐλεύθερον ἀξίωμα καλοῦσαν παίδευσιν , ταπεινοῦσθαι δὲ μᾶλλον ὑπὸ τὰς χεῖρας αὐτῆς .
ἡ γὰρ διὰ νόμου λατρεία , διὰ σχημάτων ἰοῦσα καὶ τύπων , δουλεύει τρόπον τινὰ τοῖς εὐαγγελικοῖς παιδεύμασιν , ἀμυδρὸν τῆς ἀληθείας τὸ κάλλος ἐφ ἑαυτῇ δεικνύουσα .
δι ἀγγέλων τοίνυν ὁ πάλαι διὰ Μωσέως ὡρίζετο νόμος , καὶ διὰ φωνῆς ἀγγέλου τοῖς διὰ Χριστοῦ θεσπίσμασιν ὑποφέρειν ὥσπερ προστάσσεται τὸν αὐχένα , καὶ ὑποκλίνεσθαι τῇ ἐλευθέρᾳ , καὶ οὐχ ἑκοῦσα παραχωρεῖν 0 .
τοῦτο γὰρ , οἶμαι , νοητῶς ἐστι τὸ , ὑπὸ χεῖρα τῆς Σάῤῥας γενέσθαι τὴν Ἄγαρ .
μεμνῆσθαι δὲ ἀναγκαῖον , ὡς διαθηκῶν δυάδα τέθεικεν αὐτὰς καὶ ὁ θεσπέσιος Παῦλος , τὴν μὲν εἰς δουλείαν γεννῶσαν , σύστοιχόν τε τῇ νῦν Ἱερουσαλήμ 0 ·
τὴν δὲ εἰς ἐλευθερίας ἀξίωμα , φημὶ δὴ τὴν Σάῤῥαν 0 .
ὅτι δὲ πεφηνότος ἤδη Χριστοῦ συνανατελεῖ δὴ πάντως τῆς ἐν πνεύματι περιτομῆς ὁ καιρὸς , ἐδιδάσκετο σαφῶς ὁ μακάριος Ἀβραάμ .
ἐθεσμοθέτει γὰρ ὁ Θεὸς , τὸ χρῆναι πληροῦν τὴν περιτομὴν , διὰ σαρκικῶν , οἶμαι , παραδειγμάτων προαναφαίνων τὰ νοητά .
περιτμηθήσεται γάρ σου , φησὶ , πᾶν ἀρσενικόν .
καὶ ταῖς εἰς τοῦτο ῥᾳστώναις ὄλεθρον καὶ ἀπώλειαν ἐπεμέτρει τὴν δίκην ·
ἔφη γὰρ , ὅτι καὶ ἀπερίτμητος ἄρσην , ὃς οὐ περιτμηθήσεται τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας αὐτοῦ τῇ ἡμέρᾳ τῇ ὀγδόῃ , ἐξολοθρευθήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐκ τοῦ γένους αὐτῆς , ὅτι τὴν διαθήκην μου διεσκέδασεν .
ὁρᾷς ὅτι τῆς ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ περιτομῆς τύπος ὥσπερ τις ἐν σαρκὶ προεδείκνυτο 0 .
πράττεται γὰρ τῇ ὀγδόῃ , καθ ἣν ἐκ νεκρῶν ἀνεβίω Χριστός .
καὶ καιρὸς ἦν ἤδη τοῦ μεταλαχεῖν ἁγίου Πνεύματος , καὶ τὴν ἐν αὐτῷ δέχεσθαι περιτομὴν , οὐ σάρκα λυποῦντος , ἀλλὰ πνεῦμα καθαίροντος ·
οὐ σωματικῶν ἀπαλλάττοντος ῥύπων , ἀλλὰ ψυχικῶν ἡμᾶς νοσημάτων ἀπολύοντος 0 .
ὅτε γὰρ ἀνεβίω Χριστὸς , καταλύσας τοῦ θανάτου τὸ κράτος , τότε δὴ , τότε καὶ ἀπαρχὴν ὥσπερ τινὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος τοῖς ἁγίοις ἐνέθηκε μαθηταῖς 0 .
ἐνεφύσησε γὰρ , φησὶν , εἰς αὐτοὺς λέγων ·
συλλήψεται δὲ τῷ λόγῳ καὶ ὁ σοφώτατος Ἰωάννης , λέγων ·
Οὐδέπω γὰρ ἦν Πνεῦμα ἅγιον , ὅτι Ἰησοῦς οὐδέπω ἐδοξάσθη .
δεδόξασται μὲν γὰρ , ἐγηγερμένος ἐκ νεκρῶν , κατὰ τὴν ὀγδόην .
τοιγάρτοι καὶ εἰς ἡμᾶς ἠνέχθη τὸ πνεῦμα , καὶ ἐν αὐτῷ περιτετμήμεθα περιτομῇ ἀχειροποιήτῳ καὶ νοητῇ .
ἁνδάνει γὰρ οὗτος Θεῷ τῆς περιτομῆς ὁ τρόπος .
καὶ γοῦν ὁ θεσπέσιος Παῦλος ὧδέ πή φησιν ·
Οὐ γὰρ ὁ ἐν τῷ φανερῷ Ἰουδαῖός ἐστιν .
οὐ δὲ ἡ ἐν τῷ φανερῷ ἐν σαρκὶ περιτομὴ , ἀλλ ὁ ἐν τῷ κρυπτῷ Ἰουδαῖος , καὶ περιτομὴ καρδίας ἐν πνεύματι , οὐ γράμματι 0 1 .
Οὗ ὁ ἔπαινος οὐκ ἐξ ἀνθρώπων , ἀλλ ἐκ τοῦ Θεοῦ 0 .
ἀπρακτούσης δὲ ὅτι τῆς ἐν νόμῳ λατρείας , καὶ κατακρατούσης ἤδη τῆς νέας καὶ ἐν Χριστῷ , καὶ τῶν ἐν πίστει λαῶν ἀναδεδειγμένων , οἳ καὶ ἐν τοῖς τῆς ἐλευθέρας τέθεινται τέκνοις τὸ δουλοπρεπὲς οὐκ ἔχοντες πνεῦμα  διακεκράγασι γάρ ·
ἀββᾶ , ὁ Πατὴρ  , καιρὸς ἦν ἤδη , τὴν τῶν Ἰουδαίων ἀποπέμπεσθαι συναυλίαν καὶ Συναγωγὴν , καὶ ἀπόκληρον ὥσπερ τῆς ἐπαγγελίας τὸν ἐξ αὐτῆς γενέσθαι λαόν 0 .
καὶ μὴν ὅτι καὶ ἐπιστρέψει κατὰ καιροὺς , καὶ ἔσται δεκτὴ , τεύξεται δὲ καὶ τῆς ἄνωθεν καὶ παρὰ Πατρὸς ἡμερότητος , τὸν τῶν ὄλων Σωτῆρα καὶ Λυτρωτὴν ἐπιγινώσκουσα , σημαίνει δὴ πάλιν τὸ Γράμμα τὸ ἱερόν .
ἔπαιζον μὲν γὰρ ἀλλήλοιν ἐπιθρώσκοντα τὰ μειράκια , Ἰσαὰκ δηλονότι , καὶ μέντοι καὶ Ἰσμαήλ .
δίωξις δὲ , οἶμαί που , τῆς παιδιᾶς ἦν ὁ τρόπος ·
καὶ εἴπετο μὲν διώκων ὁ Ἰσμαὴλ , κατεφωρᾶτο δὲ φεύγων ὁ Ἰσαάκ .
ἀλλ ἠγανάκτει πρὸς τοῦτο τῆς ἐλευθέρας ὁ νοῦς , φημὶ δὴ τῆς Σάῤῥας .
καὶ δὴ καὶ ἔφασκε πρὸς τὸν θεσπέσιον Ἀβραάμ ·
ἔκβαλε τὴν παιδίσκην ταύτην καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς ·
οὐ γὰρ μὴ κληρονομήσει ὁ υἱὸς τῆς παιδίσκης ταύτης μετὰ τοῦ υἱοῦ μου Ἰσαάκ .
καὶ οὐκ ἀτάραχος μὲν ὁ λόγος ἦν ἐν ὠσὶν Ἀβραάμ .
ἤκουσε δὲ παρὰ Θεοῦ , τὸ χρῆναι τοῖς τῆς Σάῤῥας καταπείθεσθαι λόγοις .
καὶ δὴ καὶ ἄρτοις καὶ ὕδασι τὴν Ἄγαρ ἐφοδιάσας , ὁμοῦ τῷ παιδὶ τῆς δεσποτικῆς ἑστίας ἀπελθεῖν ἐκέλευεν .
ἡ δὲ ᾤχετο μὲν ἀλύουσα καὶ δεδακρυμένη ·
πλὴν ἐπλανᾶτο κατὰ τὴν ἔρημον .