Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα οἱ ἐπίσκοποι , θεωρήσαντες ἐκείνων τὸ δόλιον , συνήγαγον ἐκ τῶν γραφῶν τὸ ἀπαύγασμα τήν τε πηγὴν καὶ ποταμὸν καὶ χαρακτῆρα πρὸς τὴν ὑπόστασιν , καὶ τὸ ἐν τῷ φωτί σου ὀψόμεθα φῶς , καὶ τὸ ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ἕν ἐσμεν .
καὶ λευκότερον λοιπὸν καὶ συντόμως ἔγραψαν ὁμοούσιον τῷ πατρὶ τὸν υἱόν .
τὰ γὰρ προειρημένα πάντα ταύτην ἔχει τὴν σημασίαν .
καὶ ὁ γογγυσμὸς δὲ αὐτῶν , ὅτι ἄγραφοί εἰσιν αἱ λέξεις , ἐλέγχεται παρ  αὐτῶν μάταιος ·
ἐξ ἀγράφων γὰρ ἀσεβήσαντες  ἄγραφα δὲ τὸ ἐξ οὐκ ὄντων καὶ τὸ ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν  , αἰτιῶνται διότι ἐξ ἀγράφων μετ εὐσεβείας νοουμένων λέξεων κατεκρίθησαν 0 .
αὐτοὶ μὲν γὰρ ὡς ἐκ κοπρίας εὑρόντες ἐλάλησαν ἀληθῶς ἀπὸ γῆς , οἱ δὲ ἐπίσκοποι , οὐχ ἑαυτοῖς εὑρόντες τὰς λέξεις ἀλλ ἐκ τῶν πατέρων ἔχοντες τὴν μαρτυρίαν , οὕτως ἔγραψαν .
ἐπίσκοποι γὰρ ἀρχαῖοι , πρὸ ἐτῶν ἐγγύς που ἑκατὸν τριάκοντα , τῆς τε μεγάλης Ῥώμης καὶ τῆς ἡμετέρας πόλεως , ᾐτιάσαντο τοὺς ποίημα λέγοντας τὸν υἱὸν καὶ μὴ ὁμοούσιον τῷ πατρί .
καὶ τοῦτο ἐγίνωσκεν Εὐσέβιος ὁ γενόμενος ἐπίσκοπος τῆς Καισαρείας , πρότερον μὲν συντρέχων τῇ Ἀρειανῇ αἱρέσει , ὕστερον δὲ ὑπογράψας τῇ ἐν Νικαίᾳ συνόδῳ ·
ἔγραψε καὶ τοῖς ἰδίοις διαβεβαιούμενος ὅτι καὶ τῶν παλαιῶν τινας λογίους καὶ ἐπιφανεῖς ἐπισκόπους καὶ συγγραφέας ἔγνωμεν ἐπὶ τῆς τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ θεότητος τῷ τοῦ ὁμοουσίου χρησαμένους ὀνόματι .
Οὗτοι μὲν οὖν κατακρύψαντες τὴν νόσον  ἔδεισαν γὰρ τῶν ἐπισκόπων τὸ πλῆθος  τοῖς ἐκτεθεῖσι συνέθεντο , τὴν προφητικὴν κατηγορίαν ἐπισπασάμενοι .
βοᾷ γὰρ καὶ πρὸς αὐτοὺς ὁ τῶν ὅλων θεός ·
ὁ λαὸς οὗτος τοῖς χείλεσί με τιμᾷ , ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ ἐμοῦ .
θεωνᾶς δὲ καὶ Σεκοῦνδος , τοῦτο δρᾶσαι μὴ βουληθέντες , παρὰ πάντων συμφώνως ἀπεκηρύχθησαν , ὡς τὴν Ἀρείου βλασφημίαν τῆς εὐαγγελικῆς προτετιμηκότες διδασκαλίας .
Αὖθις δὲ συνελθόντες εἰς τὸ συνέδριον περὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς πολιτείας νόμους ἔγραψαν εἴκοσι .
ἐπειδὴ δὲ καὶ Μελίτιος τῆς ἐπισκοπικῆς χειροτονίας ἠξιωμένος οὐ πρὸ πολλοῦ τῆς Ἀρείου μανίας , εἶτα ἐπί τισι παρανομίαις διελεγχθεὶς ὑπὸ τοῦ θειοτάτου Πέτρου τοῦ τῆς Ἀλεξανδρέων ἐπισκόπου , ὃς καὶ τοῦ μαρτυρίου τὸν στέφανον ἀνεδήσατο , καθῃρέθη μέν , οὐκ ἔστερξε δὲ τὴν τῆς καθαιρέσεως ψῆφον τήν τε Θηβαΐδα καὶ τὴν πελάζουσαν Αἴγυπτον θορύβου καὶ ζάλης ἐνεπίμπλα , τυραννίδι κατὰ τῆς Ἀλεξάνδρου χρώμενος προεδρίας , ἔγραψαν πρὸς τὴν Ἀλεξανδρέων ἐκκλησίαν ἃ περὶ τῆς τούτου νεωτεροποιΐας ἐνομοθέτησαν .
ἔστι δὲ ταῦτα ·
συνοδικὴ ἐπιστολή 0 .
τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ , χάριτι τοῦ θεοῦ , Ἀλεξανδρέων ἐκκλησίᾳ καὶ τοῖς κατὰ τὴν Αἴγυπτον καὶ Λιβύην καὶ Πεντάπολιν ἀγαπητοῖς ἀδελφοῖς , οἱ ἐν Νικαίᾳ συναχθέντες καὶ τὴν μεγάλην καὶ ἁγίαν σύνοδον συγκροτήσαντες ἐπίσκοποι ἐν κυρίῳ χαίρειν 0 .
ἐπειδὴ τῆς τοῦ θεοῦ χάριτος καὶ τοῦ θεοφιλεστάτου βασιλέως Κωνσταντίνου συναγαγόντος ἡμᾶς ἐκ διαφόρων ἐπαρχιῶν καὶ πόλεων ἡ μεγάλη καὶ ἁγία σύνοδος ἐν Νικαίᾳ συνεκροτήθη , ἐξ ἁπάσης τῆς ἱερᾶς συνόδου ἀναγκαῖον ἐφάνη καὶ πρὸς ὑμᾶς ἀποσταλῆναι γράμματα , ἵν  εἰδέναι ἔχοιτε τίνα μὲν ἐκινήθη καὶ ἐξητάσθη , τίνα δὲ ἔδοξε καὶ ἐκρατύνθη .
πρῶτον μὲν ἐξητάσθη τὰ κατὰ τὴν ἀσέβειαν Ἀρείου ἐπὶ τοῦ θεοφιλεστάτου βασιλέως ἡμῶν Κωνσταντίνου , καὶ παμψηφὶ ἔδοξεν ἀναθεματισθῆναι τὴν ἀσεβῆ αὐτοῦ δόξαν καὶ τὰ ῥήματα καὶ τὰ νοήματα αὐτοῦ τὰ βλάσφημα οἷς ἐχρῆτο βλασφημῶν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ , λέγων ἐξ οὐκ ὄντων εἶναι καὶ πρὶν γεννηθῆναι μὴ εἶναι καὶ εἶναί ποτε ὅτε οὐκ ἦν , καὶ αὐτεξουσιότητι κακίας καὶ ἀρετῆς δεκτικὸν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ 0 .
ταῦτα πάντα ἀνεθεμάτισεν ἡ ἁγία σύνοδος , οὐ δὲ ὅσον ἀκοῦσαι τῆς ἀσεβοῦς δόξης καὶ τῆς ἀπονοίας καὶ τῶν βλασφήμων ῥημάτων ἀνασχομένη .
καὶ τὰ μὲν κατ ἐκεῖνον οἵου τέλους τετύχηκεν ἢ ἀκηκόατε ἢ ἀκούσεσθε , ἵνα μὴ δόξωμεν ἐπεμβαίνειν ἀνδρὶ δι οἰκείαν ἁμαρτίαν ἄξια τὰ ἐπίχειρα κομισαμένῳ .
τοσοῦτον δὲ ἴσχυσεν αὐτοῦ ἡ ἀσέβεια ὡς καὶ παραπολαῦσαι Θεωνᾶν τὸν ἀπὸ Μαρμαρικῆς καὶ Σεκοῦνδον τὸν ἀπὸ Πτολεμαΐδος ·
τῶν γὰρ αὐτῶν κ ἀκεῖνοι τετυχήκασιν .
ἀλλ  ἐπειδὴ ἡ τοῦ θεοῦ χάρις τῆς μὲν κακοδοξίας ἐκείνης καὶ τῆς βλασφημίας καὶ τῶν προσώπων τῶν τολμησάντων διάστασιν καὶ διαίρεσιν ποιήσασθαι τοῦ εἰρηνευομένου ἄνωθεν λαοῦ ἠλευθέρωσε τὴν Αἴγυπτον , ἐλείπετο δὲ τὰ κατὰ τὴν προπέτειαν Μελιτίου καὶ τῶν ὑπ αὐτοῦ χειροτονηθέντων , καὶ περὶ τούτου τὰ δόξαντα τῇ συνόδῳ ἐμφανίζομεν ὑμῖν , ἀγαπητοὶ ἀδελφοί .
ἔδοξε μὲν οὖν Μελίτιον , φιλανθρωπότερον κινηθείσης τῆς συνόδου  κατὰ γὰρ τὸν ἀκριβῆ λόγον οὐδεμιᾶς συγγνώμης ἄξιος ἦν  , μένειν ἐν τῇ πόλει ἑαυτοῦ καὶ μηδεμίαν ἐξουσίαν ἔχειν μή τε προχειρίζεσθαι μή τε χειροθετεῖν μή τε ἐν χώρᾳ ἢ πόλει τινὶ φαίνεσθαι ταύτης τῆς προθέσεως ἕνεκεν , ψιλὸν δὲ τὸ ὄνομα τῆς τιμῆς κεκτῆσθαι ·
τοὺς δὲ ὑπ αὐτοῦ κατασταθέντας , μυστικωτέρᾳ χειροτονίᾳ βεβαιωθέντας , κοινωνηθῆναι ἐπὶ τούτοις ἐφ ᾧ τε ἔχειν μὲν αὐτοὺς καὶ λειτουργεῖν , δευτέρους δὲ εἶναι ἐξ ἅπαντος τῶν ἐν ἑκάστῃ παροικίᾳ καὶ ἐκκλησίᾳ ἐξεταζομένων ὑπὸ τὸν τιμιώτατον καὶ συλλειτουργὸν ἡμῶν Ἀλέξανδρον προκεχειροτονημένων ·
ὡς τούτοις μὲν μηδεμίαν ἐξουσίαν εἶναι τοὺς ἀρεσκομένους αὐτοῖς προχειρίζεσθαι ἢ ὑποβάλλειν ὄνομα ἢ ὅλως ποιεῖν τι χωρὶς τῆς γνώμης τοῦ τῆς καθολικῆς καὶ ἀποστολικῆς ἐκκλησίας ἐπισκόπου τῶν ὑπὸ Ἀλέξανδρον 0 ·
τοὺς δὲ χάριτι θεοῦ καὶ εὐχαῖς ὑμετέραις ἐν μηδενὶ σχίσματι εὑρεθέντας , ἀλλ ἀκηλιδώτους ἐν τῇ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ ἐκκλησίᾳ ὄντας , ἐξουσίαν ἔχειν καὶ προχειρίζεσθαι καὶ ὄνομα ἐπιλέγεσθαι τῶν ἀξίων τοῦ κλήρου καὶ ὅλως πάντα ποιεῖν κατὰ νόμον καὶ θεσμὸν τὸν ἐκκλησιαστικόν .
εἰ δέ τινα συμβαίη ἀναπαύσασθαι τῶν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ , τηνικαῦτα συναναβαίνειν εἰς τὴν τιμὴν τοῦ τετελευτηκότος τοὺς ἄρτι προσληφθέντας , μόνον εἰ ἄξιοι φαίνοιντο καὶ ὁ λαὸς αἱροῖτο , συνεπιψηφίζοντος αὐτοῖς καὶ ἐπισφραγίζοντος τοῦ τῆς καθολικῆς Ἀλεξανδρείας ἐπισκόπου .
τοῦτο δὲ τοῖς μὲν ἄλλοις ἅπασι συνεχωρήθη ·
ἐπὶ δὲ τοῦ Μελιτίου προσώπου οὐκέτι ταῦτα ἔδοξε διὰ τὴν ἀνέκαθεν αὐτοῦ ἀταξίαν καὶ διὰ τὸ πρόχειρον καὶ προπετὲς τῆς γνώμης , ἵνα μηδεμία ἐξουσία αὐθεντίας αὐτῷ δοθῇ , ἀνθρώπῳ δυναμένῳ πάλιν τὰς αὐτὰς ἀταξίας ποιῆσαι .
ταῦτά ἐστι τὰ ἐξαίρετα καὶ διαφέροντα Αἰγύπτῳ καὶ τῇ ἁγιωτάτῃ ἐκκλησίᾳ Ἀλεξανδρείας .
εἰ δέ τι ἄλλο ἐκανονίσθη ἢ ἐδογματίσθη , συμπαρόντος τοῦ κυρίου καὶ τιμιωτάτου  καὶ  συλλειτουργοῦ καὶ ἀδελφοῦ ἡμῶν Ἀλεξάνδρου , αὐτὸς παρὼν ἀνοίσει , ἅτε δὴ καὶ κύριος καὶ κοινωνὸς τῶν γεγενημένων τυγχάνων .
Εὐαγγελιζόμεθα δὲ ὑμᾶς καὶ περὶ τῆς συμφωνίας τοῦ ἁγιωτάτου ἡμῶν Πάσχα , ὅτι ταῖς ὑμετέραις εὐχαῖς κατωρθώθη καὶ τοῦτο τὸ μέρος ὥστε πάντας τοὺς τῆς Ἑῴας ἀδελφούς , τοὺς τὸ πρότερον μὴ ποιοῦντας σύμφωνα Ῥωμαίοις καὶ ὑμῖν καὶ πᾶσι τοῖς ἐξ ἀρχῆς φυλάττουσι τὸ Πάσχα , ἐκ τοῦ δεῦρο μεθ ὑμῶν ἄγειν .
χαίροντες οὖν ἐπὶ τοῖς κατορθώμασι καὶ ἐπὶ τῇ κοινῇ εἰρήνῃ καὶ συμφωνίᾳ καὶ ἐπὶ τῷ πᾶσαν αἵρεσιν ἐκκοπῆναι , ἀποδέξασθε μετὰ μείζονος τιμῆς καὶ πλείονος ἀγάπης τὸν συλλειτουργὸν ἡμῶν , ἐπίσκοπον δὲ ὑμῶν Ἀλέξανδρον , τὸν εὐφράναντα ἡμᾶς τῇ παρουσίᾳ καὶ ἐν ταύτῃ τῇ ἡλικίᾳ τοσοῦτον πόνον ὑποστάντα ὑπὲρ τοῦ εἰρηνεῦσαι τὰ παρ ὑμῖν .
εὔχεσθε δὲ καὶ ὑπὲρ ἡμῶν ἁπάντων , ἵνα τὰ καλῶς ἔχειν δόξαντα βέβαια μένοι διὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , κατ εὐδοκίαν γεγενημένα , ὥς γε πεπιστεύκαμεν , τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς ἐν πνεύματι ἁγίῳ ·
ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων , ἀμήν 0 .
ἡ τριὰς ὁμοούσιος καὶ ἀΐδιος 0 .
ὁ μὲν δὴ θεῖος ἐκεῖνος τῶν ἀρχιερέων ὅμιλος ταύτην τῇ νόσῳ Μελιτίου τὴν θεραπείαν προσήνεγκε .
μεμένηκε δὲ ὅμως μέχρι καὶ τήμερον τῆς ἐκείνου παραπληξίας τὰ λείψανα ·
καὶ ἔστιν ἐν ἐκείνοις γε τοῖς χωρίοις μοναχῶν τινων συστήματα οὔ τε τοῖς ὑγιαίνουσι πειθόμενα δόγμασι καὶ κατὰ τὴν πολιτείαν κενοῖς τισιν ἐπιτηδεύμασι κεχρημένα , τῇ Σαμαρειτῶν καὶ Ἰουδαίων φρενοβλαβείᾳ συμβαίνοντα .
ἐπέστειλε δὲ καὶ βασιλεὺς ὁ μέγας , τοὺς ἀφικέσθαι μὴ δυνηθέντας τῶν ἐπισκόπων τὰ πεπραγμένα διδάσκων ·
καὶ προὖργον νενόμικα καὶ ταύτην ἐνθεῖναι τῇ συγγραφῇ τὴν ἐπιστολήν , τῆς τοῦ γεγραφότος ψυχῆς τὸ θεοφιλὲς σαφῶς ἐκδιδάσκουσαν .
κωνσταντῖνος Σεβαστὸς ταῖς ἐκκλησίαις 0 .
πεῖραν λαβὼν ἐκ τῆς τῶν κοινῶν εὐπραξίας ὅση τῆς θείας δυνάμεως πέφυκε χάρις , τοῦτον πρὸ πάντων ἔκρινα εἶναί μοι προσήκειν σκοπόν , ὅπως παρὰ τοῖς μακαριωτάτοις τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας πλήθεσι πίστις μία καὶ εἰλικρινὴς ἀγάπη ὁμογνώμων τε περὶ τὸν παγκρατῆ θεὸν εὐσέβεια τηρῆται .
ἀλλ ἐπειδὴ τοῦτο ἑτέρως οὐχ οἷόν τε ἦν ἀκλινῆ καὶ βεβαίαν τάξιν λαβεῖν , εἰ μή , εἰς τ αὐτὸν πάντων ὁμοῦ ἢ τῶν γοῦν πλειόνων ἐπισκόπων συνελθόντων , ἑκάστου τῶν προσηκόντων τῇ ἁγιωτάτῃ θρησκείᾳ διάκρισις γένοιτο , τούτου ἕνεκεν πλείστων ὅσων συναθροισθέντων  καὶ αὐτὸς δὲ καθάπερ εἷς ἐξ ὑμῶν τυγχάνων συμπαρών , οὐ γὰρ ἀρνησαίμην ἄν , ἐφ ᾧ μάλιστα χαίρω , συνθεράπων ὑμέτερος πεφυκέναι  , ἄχρι τοσούτου ἅπαντα τῆς προσηκούσης τετύχηκεν ἐξετάσεως , ἄχρις οὗ ἡ τῷ πάντων ἐφόρῳ θεῷ ἀρέσκουσα γνώμη πρὸς τὴν τῆς ἑνότητος συμφωνίαν εἰς φῶς προήχθη , ὡς μηδὲν ἔτι πρὸς διχόνοιαν ἢ πίστεως ἀμφισβήτησιν ὑπολείπεσθαι .
ἔνθα καὶ περὶ τῆς ἁγιωτάτης τοῦ Πάσχα ἡμέρας γενομένης ζητήσεως , ἔδοξε κοινῇ γνώμῃ καλῶς ἔχειν ἐπὶ μιᾶς ἡμέρας πάντας τοὺς ἁπανταχοῦ ἐπιτελεῖν .
τί γὰρ ἡμῖν κάλλιον , τί δὲ σεμνότερον ὑπάρξαι δυνήσεται τοῦ τὴν ἑορτὴν ταύτην , παρ ἧς τὴν τῆς ἀθανασίας εἰλήφαμεν ἐλπίδα , μιᾷ τάξει καὶ φανερῷ λόγῳ παρὰ πᾶσιν ἀδιαπτώτως φυλάττεσθαι ;
καὶ πρῶτον μὲν ἀνάξιον ἔδοξεν εἶναι τὴν ἁγιωτάτην ἐκείνην ἑορτὴν τῇ τῶν Ἰουδαίων ἑπομένους συνηθείᾳ πληροῦν , οἳ τὰς ἑαυτῶν χεῖρας ἀθεμίτῳ πλημμελήματι χράναντες εἰκότως τὰς ψυχὰς οἱ μιαροὶ τυφλώττουσιν .
ἔξεστι γὰρ τοῦ ἐκείνων ἔθνους ἀποβληθέντος ἀληθεστέρᾳ τάξει .
ἣν ἐκ πρώτης τοῦ πάθους ἡμέρας μέχρι τοῦ παρόντος ἐφυλάξαμεν , καὶ ἐπὶ τοὺς μέλλοντας αἰῶνας τὴν τῆς ἐπιτηρήσεως ταύτης συμπλήρωσιν ἐγγίνεσθαι .
μηδὲν τοίνυν ἔστω ἡμῖν κοινὸν μετὰ τοῦ ἐχθίστου τῶν Ἰουδαίων ὄχλου .
εἰλήφαμεν γὰρ παρὰ τοῦ σωτῆρος ἑτέραν ὁδόν ·
πρόκειται δρόμος τῇ ἱερωτάτῃ ἡμῶν θρησκείᾳ καὶ νόμιμος καὶ πρέπων .
τούτου συμφώνως ἀντιλαμβανόμενοι , τῆς αἰσχρᾶς ἐκείνης ἑαυτοὺς συνειδήσεως ἀποσπάσωμεν , ἀδελφοὶ τιμιώτατοι .
ἔστι γὰρ ὡς ἀληθῶς ἀτοπώτατον ἐκείνους αὐχεῖν , ὡς ἄρα παρεκτὸς τῆς αὐτῶν διδασκαλίας ταῦτα φυλάττειν οὐκ εἴημεν ἱκανοί .
τί δὲ φρονεῖν ὀρθὸν ἐκεῖνοι δυνήσον ται , οἳ μετὰ τὴν κυριοκτονίαν ἐκείνην ἐκστάντες τῶν φρενῶν ἄγονται οὐ λογισμῷ τινι ἀλλ ὁρμῇ ἀκατασχέτῳ , ὅπου ἂν αὐτοὺς ἡ ἔμφυτος αὐτῶν ἀπάγῃ μανία ;
ἐκεῖθεν τοίνυν κ ἀν τούτῳ τῷ μέρει τὴν ἀλήθειαν οὐχ ὁρῶσιν , ὡς ἀεὶ κατὰ τὸ πλεῖστον αὐτοὺς πλανωμένους ἀντὶ τῆς προσηκούσης ἐπανορθώσεως ἐν τῷ αὐτῷ ἔτει δεύτερον τὸ Πάσχα ἐπιτελεῖν .
τίνος οὖν χάριν τούτοις ἑπόμεθα , οἳ δεινὴν πλάνην νοσεῖν ὡμολόγηνται ;
δεύτερον γὰρ τὸ Πάσχα ἐν ἑνὶ ἐνιαυτῷ οὐκ ἄν ποτε ποιεῖν ἀνεξόμεθα .
ἀλλ εἰ καὶ ταῦτα μὴ πρ οὔκειτο , τὴν ὑμετέραν ἀγχίνοιαν ἐχρῆν καὶ διὰ σπουδῆς καὶ δι εὐχῆς ἔχειν πάντοτε ἐν μηδενὸς ὁμοιότητι τὸ καθαρὸν τῆς ὑμετέρας ψυχῆς κοινωνεῖν δοκεῖν ἀνθρώπων ἔθεσι παγκάκων .
πρὸς τούτοις κ ἀκεῖνο πάρεστι συνορᾶν , ὡς ἐν τηλικούτῳ πράγματι καὶ τοιαύτης θρησκείας ἑορτῇ διαφωνίαν ὑπάρχειν ἐστὶν ἀθέμιτον .
μίαν γὰρ ἡμῖν τὴν τῆς ἡμετέρας ἐλευθερίας ἡμέραν , τουτέστι τὴν τοῦ ἁγιωτάτου πάθους , ὁ ἡμέτερος παρέδωκε σωτήρ , μίαν εἶναι τὴν καθολικὴν αὐτοῦ ἐκκλησίαν βεβούληται ·
ἧς εἰ καὶ τὰ μάλιστα εἰς πολλούς τε καὶ διαφόρους τόπους τὰ μέρη διῄρηται , ἀλλ ὅμως ἐν ἑνὶ πνεύματι , τουτέστι τῷ θείῳ βουλήματι , θάλπεται .
λογισάσθω δὲ ἡ τῆς ὑμετέρας ὁσιότητος ἀγχίνοια , ὅπως ἐστὶ δεινόν τε καὶ ἀπρεπὲς κατὰ τὰς αὐτὰς ἡμέρας ἑτέρους μὲν ταῖς νηστείαις σχολάζειν , ἑτέρους δὲ συμπόσια συντελεῖν , καὶ μετὰ τὰς τοῦ Πάσχα ἡμέρας ἄλλους μὲν ἐν ἑορταῖς καὶ ἀνέσεσιν ἐξετάζεσθαι , ἄλλους δὲ ταῖς ὡρισμέναις ἐκδεδόσθαι νηστείαις .
διὰ τοῦτο γοῦν τῆς προσηκούσης ἐπανορθώσεως τυχεῖν καὶ πρὸς μίαν διατύπωσιν ἄγεσθαι τοῦτο ἡ θεία πρόνοια βούλεται , ὡς ἔγωγε ἅπαντας ἡγοῦμαι συνορᾶν .
ὅθεν ἐπειδὴ τοῦτο οὕτως ἐπανορθοῦσθαι προσῆκεν , ὡς μηδὲν μετὰ τῶν πατροκτόνων τε καὶ κυριοκτόνων ἐκείνων εἶναι κοινόν , ἔστι τε τάξις εὐπρεπής , ἣν ἅπασαι αἱ τῶν δυτικῶν τε καὶ μεσημβρινῶν καὶ ἀρκτῴων τῆς οἰκουμένης μερῶν παραφυλάττουσιν ἐκκλησίαι καί τινες τῶν κατὰ τὴν Ἑῴαν τόπων , ὧν ἕνεκεν ἐπὶ τοῦ παρόντος καλῶς ἔχειν ἅπαντες ἡγήσαντο , καὶ αὐτὸς δὲ τῇ ὑμετέρᾳ ἀγχινοίᾳ ἀρέσειν ὑπεσχόμην , ἵν ὅπερ δἂν κατὰ τὴν Ῥωμαίων πόλιν Ἰταλίαν τε καὶ Ἀφρικὴν ἅπασαν .
Αἴγυπτον , Σπανίας , Γαλλίας , Βρεττανίας , Λιβύας , ὅλην Ἑλλάδα , Ἀσιανήν τε διοίκησιν καὶ Ποντικὴν καὶ Κιλικίαν μιᾷ καὶ συμφώνῳ φυλάττηται γνώμῃ , ἀσμένως τοῦτο καὶ ἡ ὑμετέρα προσδέξηται σύνεσις , λογιζομένη ὡς οὐ μόνον πλείων ἐστὶν ὁ τῶν κατὰ τοὺς προειρημένους τόπους ἐκκλησιῶν ἀριθμός , ἀλλὰ καὶ ὡς τοῦτο μάλιστα κοινῇ πάντας ὁσιώτατόν ἐστι βούλεσθαι , ὅπερ καὶ ὁ ἀκριβὴς λογισμὸς ἀπαιτεῖν δοκεῖ , καὶ οὐδεμίαν μετὰ τῆς Ἰουδαίων ἐπιορκίας ἔχειν κοινωνίαν .
ἵνα δὲ τὸ κεφαλαιωδέστατον συντόμως εἴπω , κοινῇ πάντων ἤρεσε κρίσει τὴν ἁγιωτάτην τοῦ Πάσχα ἑορτὴν μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ συντελεῖσθαι ·
οὐ δὲ γὰρ πρέπει ἐν τοσαύτῃ ἁγιότητι εἶναί τινα διαφοράν , καὶ κάλλιον ἕπεσθαι τῇ γνώμῃ ταύτῃ ἐν ᾗ οὐδεμία ἔσται ἀλλοτρίας πλάνης καὶ ἁμαρτήματος ἐπιμιξία .
τούτων οὕτως στοιχούντων , ἀσμένως δέχεσθε τὴν οὐράνιον χάριν καὶ θείαν ὡς ἀληθῶς ἐντολήν ·
πᾶν γὰρ ὅ τι δἂν ἐν τοῖς ἁγίοις τῶν ἐπισκόπων συνεδρίοις πράττηται , τοῦτο πρὸς τὴν θείαν βούλησιν ἔχει τὴν ἀναφοράν .
διὸ πᾶσι τοῖς ἀγαπητοῖς ἡμῶν ἀδελφοῖς ἐμφανίσαντες τὰ προγεγραμμένα , ἤδη καὶ τὸν προειρημένον λόγον καὶ τὴν παρατήρησιν τῆς ἁγιωτάτης ἡμέρας ὑποδέχεσθαί τε καὶ διατάττειν ὀφείλετε , ἵνα ἐπειδὰν πρὸς τὴν πάλαι μοι ποθουμένην τῆς ὑμετέρας διαθέσεως ὄψιν ἀφίκωμαι , ἐν μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ τὴν ἁγίαν μεθ ὑμῶν ἑορτὴν ἐπιτελέσαι δυνηθῶ καὶ πάντων ἕνεκεν μεθ  ὑμῶν εὐδοκήσω , συνορῶν τὴν διαβολικὴν ὠμότητα ὑπὸ τῆς θείας δυνάμεως διὰ τῶν ἡμετέρων πράξεων ἀνῃρημένην , ἀκμαζούσης πανταχοῦ τῆς ἡμετέρας πίστεως καὶ εἰρήνης καὶ ὁμονοίας .
ὁ θεὸς ὑμᾶς διαφυλάξει , ἀδελφοὶ ἀγαπητοί .
ταῦτα μὲν οὖν τοῖς ἀπολειφθεῖσιν ἐπέστειλε .
τοὺς δὲ συνεληλυθότας  ὀκτωκαίδεκα δὲ ἦσαν καὶ τριακόσιοι  πολλοῖς μὲν ἐφιλοφρονήσατο καὶ λόγοις καὶ δώροις , πολλὰς δὲ στιβάδας εὐτρεπισθῆναι κελεύσας κατὰ τ αὐτὸν εἱστίασεν ἅπαντας , τοὺς μὲν ἀξιωτέρους ὁμοτραπέζους λαβών , τοὺς δὲ ἄλλους διελὼν εἰς τὰς ἄλλας .
θεασάμενος δέ τινας τοὺς δεξιοὺς ὀφθαλμοὺς ἐκκεκομμένους καὶ μαθὼν ὡς τὸ περὶ τὴν εὐσέβειαν ἑδραῖον τοῦ πάθους ἐγένετο πρόξενον , τὰ χείλη τοῖς τραύμασι προσενήνοχεν , ἑλκύσειν ἐκεῖθεν τῷ φιλήματι τὴν εὐλογίαν πιστεύων .
πέρας δὲ τοῦ συμποσίου λαβόντος , ἕτερα πάλιν αὐτοῖς προσενήνοχε δῶρα .
καὶ μέντοι καὶ γράμματα πρὸς τοὺς τῶν ἐθνῶν προστατεύοντας δέδωκεν ἄρχοντας , καθ ἑκάστην πόλιν χορη γεῖσθαι παρεγγυῶν ταῖς ἀειπαρθένοις καὶ χήραις καὶ τοῖς ἀφιερωμένοις τῇ θείᾳ λειτουργίᾳ ἐτήσια σιτηρέσια , φιλοτιμίᾳ μᾶλλον ἢ χρείᾳ ταῦτα μετρήσας .
τούτων τὸ τριτημόριον μέχρι καὶ τήμερον χορηγεῖται , Ἰουλιανοῦ μὲν τοῦ δυσσεβοῦς πάντα καθάπαξ ἀφελομένου , τοῦ δὲ μετ ἐκεῖνον τὰ νῦν χορηγούμενα παρασχεθῆναι προστεταχότος .
ὁ γὰρ λιμὸς ὀλίγην ἐποίει τότε τὴν εἰσφοράν .
εἰ δὲ τοῦ νῦν χορηγουμένου τριπλάσιον ἦν τὸ τηνικαῦτα παρασχεθέν , ῥᾴδιον τὴν τοῦ βασιλέως μεγαλοψυχίαν τῷ βουλομένῳ καταμαθεῖν 0 .
Οὐ μὴν δὲ οὐ δὲ ἐκεῖνο δίκαιον ἡγοῦμαι παραδοῦναι σιγῇ ·
φιλαπεχθήμονες γὰρ ἄνδρες ἐγράψαντο τῶν ἐπισκόπων τινὰς καὶ τῷ βασιλεῖ τὰς ἐγγράφους κατηγορίας ἐπέδοσαν .
ὁ δὲ πρὸ τῆς γεγενημένης ὁμονοίας ταύτας δεξάμενος , εἶτα δεσμὸν ἐπιθεὶς καὶ τῷ δακτυλίῳ σημηνάμενος , φυλαχθῆναι προσέταξεν .
ἔπειτα τὴν σύμβασιν ἐργασάμενος , ταύτας κομίσας παρόντων αὐτῶν κατέκαυσεν , ὀμωμοκὼς ἦ μὴν μηδὲν τῶν ἐγγεγραμμένων ἀνεγνωκέναι .
οὐ γὰρ ἔφη χρῆναι τῶν ἱερέων τὰ πλημμελήματα δῆλα γίνεσθαι τοῖς πολλοῖς , ἵνα μὴ σκανδάλου πρόφασιν ἐντεῦθεν λαμβάνοντες ἀδεῶς ἁμαρτάνωσιν .
φασὶ δὲ αὐτὸν καὶ τόδε προσθεῖναι , ὡς εἰ αὐτόπτης ἐπισκόπου γάμον ἀλλότριον διορύττοντος γένοιτο , συγκαλύψαι ἂν τῇ πορφυρίδι τὸ παρανόμως γινόμενον , ὡς ἂν μὴ βλάψῃ τοὺς θεωμένους τῶν δρωμένων ἡ ὄψις .
οὕτω παραινέσας καὶ τοσαύτης ἀξιώσας τοὺς ἱερέας τιμῆς , καταλαβεῖν ἕκαστον τὴν οἰκείαν παρηγγύησε ποίμνην .
ἐγὼ δὲ τῆς τῶν Ἀρειανῶν ἕνεκα βδελυρίας , οἳ οὐ μόνον τῶν κοινῶν ἡμῖν καταφρονοῦσι πατέρων ἀλλὰ καὶ τοὺς σφετέρους ἀρνοῦνται , τὴν Εὐσεβίου τοῦ Καισαρέως ἐπιστολὴν ἣν περὶ τῆς πίστεως ἔγραψεν ἐνθεῖναι βούλομαι τῇ συγγραφῇ , τῆς τούτων λύττης ἔλεγχον ἔχουσαν ἐναργῆ .
τοῦτον γὰρ γεραίροντες ὡς ὁμόφρονα , τοῖς ὑπὸ τούτου γραφεῖσιν ἄντικρυς ἀντιλέγουσιν 0 .
γέγραφε δὲ τὴν ἐπιστολὴν πρός τινας τὰ Ἀρείου φρονοῦντας , προδοσίαν , ὡς εἰκός , ἐγκαλοῦντας αὐτῷ 0 .
δηλοῖ δὲ ἄμεινον τὰ γεγραμμένα τὸν τοῦ γεγραφότος σκοπόν .
Εὐσεβίου τοῦ Καισαρείας τῆς Παλαιστίνης ἐπισκόπου ἐπιστολὴ ἣν ἀπὸ τῆς Νικαίας ἀπέστειλεν ὅτε ἡ μεγάλη σύνοδος συνεκροτήθη .
τὰ περὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς πίστεως πραγματευθέντα κατὰ τὴν μεγάλην σύνοδον τὴν ἐν Νικαίᾳ συγκροτηθεῖσαν εἰκὸς μὲν ὑμᾶς καὶ ἄλλοθεν μεμαθηκέναι , τῆς φήμης προτρέχειν εἰωθυίας τὸν περὶ τῶν πραττομένων ἀκριβῆ λόγον 0 .
ἀλλ ἵνα μὴ ἐκ τοιαύτης ἀκοῆς τὰ τῆς ἀληθείας ἑτεροίως ὑμῖν ἀπαγγέλληται , ἀναγκαίως διεπεμψάμεθα ὑμῖν πρῶτον μὲν τὴν ὑφ ἡμῶν προταθεῖσαν περὶ τῆς πίστεως γραφήν , ἔπειτα τὴν δευτέραν , ἣν ταῖς ἡμετέραις φωναῖς προσθήκας ἐπιβαλόντες ἐκδεδώκασι .
τὸ μὲν οὖν παρ ἡμῶν γράμμα , ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ θεοφιλεστάτου ἡμῶν βασιλέως ἀναγνωσθὲν εὖ τε ἔχειν καὶ δοκίμως ἀποφανθέν , τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον ·
ἡ ὑφ ἡμῶν ἐκτεθεῖσα πίστις 0 .
καθὼς παρελάβομεν παρὰ τῶν πρὸ ἡμῶν ἐπισκόπων , καὶ ἐν τῇ πρώτῃ κατηχήσει καὶ ὅτε τὸ λουτρὸν ἐλαμβάνομεν , καὶ καθὼς ἀπὸ τῶν θείων γραφῶν μεμαθήκαμεν , καὶ ὡς ἐν αὐτῷ τῷ πρεσβυτερίῳ καὶ ἐν αὐτῇ τῇ ἐπισκοπῇ ἐπιστεύομέν τε καὶ ἐδιδάσκομεν , οὕτω καὶ νῦν πιστεύοντες τὴν ἡμετέραν πίστιν προσαναφέρομεν .
ἔστι δὲ αὕτη ·
πιστεύομεν εἰς ἕνα θεόν , πατέρα παντοκράτορα , τὸν τῶν ἁπάντων ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων ποιητήν , καὶ εἰς ἕνα κύριον Ἰησοῦν Χριστόν , τὸν τοῦ θεοῦ λόγον , θεὸν ἐκ θεοῦ , φῶς ἐκ φωτός , ζωὴν ἐκ ζωῆς , υἱὸν μονογενῆ , πρωτότοκον πάσης κτίσεως , πρὸ πάντων τῶν αἰώνων ἐκ τοῦ πατρὸς γεγεννημένον , δι οὗ καὶ ἐγένετο πάντα , τὸν διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν σαρκωθέντα καὶ ἐν ἀνθρώποις πολιτευσάμενον καὶ παθόντα καὶ ἀναστάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ καὶ ἀνελθόντα πρὸς τὸν πατέρα καὶ ἥξοντα πάλιν ἐν δόξῃ κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς .
πιστεύομεν καὶ εἰς ἓν πνεῦμα ἅγιον .
τούτων ἕκαστον εἶναι καὶ ὑπάρχειν πιστεύοντες , πατέρα , ἀληθινῶς πατέρα , καὶ υἱόν , ἀληθινῶς υἱόν , καὶ πνεῦμα ἅγιον , ἀληθινῶς πνεῦμα ἅγιον , καθὰ καὶ ὁ κύριος ἡμῶν ἀποστέλλων εἰς τὸ κήρυγμα τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς εἶπεν ·
πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη , βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος , περὶ ὧν καὶ διαβεβαιούμεθα οὕτως ἔχειν καὶ οὕτως φρονεῖν , καὶ πάλαι οὕτως ἐσχηκέναι καὶ μέχρι θανάτου ὑπὲρ ταύτης συνίστασθαι τῆς πίστεως , ἀναθεματίζοντες πᾶσαν ἄθεον αἵρεσιν ·
ταῦτα ἀπὸ καρδίας καὶ ψυχῆς πεφρονηκέναι ἐξ οὗπερ ἴσμεν ἑαυτούς , καὶ νῦν φρονεῖν τε καὶ λέγειν ἐξ ἀληθείας , ἐπὶ τοῦ θεοῦ τοῦ παντοκράτορος καὶ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μαρτυρόμεθα , δεικνύναι ἔχοντες καὶ δι ἀποδείξεως καὶ πείθειν ὑμᾶς ὅτι καὶ τοὺς παρεληλυθότας χρόνους οὕτως ἐπιστεύομέν τε καὶ ἐκηρύσσομεν .
ταύτης ὑφ ἡμῶν ἐκτεθείσης τῆς πίστεως , οὐδεὶς παρῆν ἀντιλογίας τόπος , ἀλλ αὐτός τε πρῶτος ὁ θεοφιλέστατος ἡμῶν βασιλεὺς ὀρθότατα περιέχειν αὐτὴν ἐμαρτύρησεν , οὕτω τε καὶ ἑαυτὸν φρονεῖν συνωμολόγησε καὶ ταύτῃ τοὺς πάντας συγκατατίθεσθαι ὑπογράφειν τε τοῖς δόγμασι καὶ συμφωνεῖν τούτοις αὐτοῖς παρεκελεύετο , ἑνὸς μόνου προσεγγραφέντος ῥήματος τοῦ ὁμοουσίου ·
ὃ καὶ αὐτὸ ἡρμήνευσε λέγων ὅτι μὴ κατὰ σωμάτων πάθη λέγοιτο ὁμοούσιος , οὔ τε κατὰ διαίρεσιν οὔ τε κατά τινα ἀποτομὴν ἐκ τοῦ πατρὸς ὑποστῆναι ·
μη δὲ γὰρ δύνασθαι τὴν ἄϋλον καὶ νοερὰν καὶ ἀσώματον φύσιν σωματικόν τι πάθος ὑφίστασθαι , θείοις δὲ καὶ ἀπορρήτοις λόγοις προσήκειν τὰ τοιαῦτα νοεῖν .
καὶ ὁ μὲν σοφώτατος ἡμῶν καὶ εὐσεβέστατος βασιλεὺς τὰ τοιαῦτα διεφιλοσόφει , οἱ δὲ προφάσει τῆς τοῦ ὁμοουσίου προσθήκης τήνδε τὴν γραφὴν πεποιήκασιν .
ἡ ἐν τῇ συνόδῳ ὑπαγορευθεῖσα πίστις 0 .
πιστεύομεν εἰς ἕνα θεὸν πατέρα παντοκράτορα , πάντων ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων ποιητήν , καὶ εἰς ἕνα κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ , γεννηθέντα ἐκ τοῦ πατρὸς μονογενῆ , τουτ έστιν ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ πατρός , θεὸν ἐκ θεοῦ , φῶς ἐκ φωτός , θεὸν ἀληθινὸν ἐκ θεοῦ ἀληθινοῦ , γεννηθέντα οὐ ποιηθέντα , ὁμοούσιον τῷ πατρί , δι οὗ τὰ πάντα ἐγένετο τά τε ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ τὰ ἐν τῇ γῇ , τὸν δι ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν κατελθόντα καὶ σαρκωθέντα , ἐνανθρωπήσαντα , παθόντα καὶ ἀναστάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ , ἀνελθόντα εἰς τοὺς οὐρανούς , ἐρχόμενον κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς ·
καὶ εἰς τὸ ἅγιον πνεῦμα 0 .
τοὺς δὲ λέγοντας ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν καὶ πρὶν γεννηθῆναι οὐκ ἦν καὶ ὅτι ἐξ οὐκ ὄντων ἐγένετο , ἢ ἐξ ἑτέρας ὑποστάσεως ἢ οὐσίας φάσκοντας εἶναι , τρεπτὸν ἢ ἀλλοιωτὸν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ , ἀναθεματίζει ἡ ἁγία καθολικὴ καὶ ἀποστολικὴ ἐκκλησία .
καὶ δὴ ταύτης τῆς γραφῆς ὑπ αὐτῶν ὑπαγορευθείσης , ὅπως εἴρηται αὐτοῖς τὸ ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ πατρὸς καὶ τὸ τῷ πατρὶ ὁμοούσιον , οὐκ ἀνεξέταστον αὐτοῖς καταλιμπάνομεν .
ἐρωτήσεις τοιγαροῦν καὶ ἀποκρίσεις ἐντεῦθεν ἀνεκινοῦντο , ἐβασάνιζέν τε ὁ λόγος τὴν διάνοιαν τῶν εἰρημένων .
καὶ δὴ τὸ ἐκ τῆς οὐσίας ὡμολογεῖτο πρὸς αὐτῶν δηλωτικὸν εἶναι τοῦ ἐκ μὲν τοῦ πατρὸς εἶναι , οὐ μὴν ὡς μέρος ὑπάρχειν τοῦ πατρός .
ταύτῃ καὶ ἡμῖν ἐδόκει καλῶς ἔχειν συγκατατίθεσθαι τῇ διανοίᾳ , τῆς εὐσεβοῦς διδασκαλίας ὑπαγορευούσης ἐκ τοῦ πατρὸς εἶναι τὸν υἱόν , οὐ μὴν μέρος τῆς οὐσίας αὐτοῦ τυγχάνειν .
διόπερ τῇ διανοίᾳ καὶ αὐτοὶ συνετιθέμεθα , οὐ δὲ τὴν φωνὴν παραιτούμενοι , τοῦ τῆς εἰρήνης σκοποῦ πρὸ ὀφθαλμῶν ἡμῶν κειμένου καὶ τοῦ μὴ τῆς ὀρθῆς ἐκπεσεῖν διανοίας .
κατὰ ταῦτα δὲ καὶ τὸ γεννηθέντα καὶ οὐ ποιηθέντα κατεδεξά μεθα , ἐπειδὴ τὸ ποιηθὲν κοινὸν ἔφασκον εἶναι πρόσρημα τῶν λοιπῶν κτισμάτων τῶν διὰ τοῦ υἱοῦ γενομένων , ὧν οὐδὲν ὅμοιον ἔχειν τὸν υἱόν ·
διὸ δὴ μὴ εἶναι αὐτὸν ποίημα τοῖς δι αὐτοῦ γενομένοις ἐμφερές , κρείττονος δὲ ἢ κατὰ πᾶν ποίημα τυγχάνειν οὐσίας , ἣν ἐκ τοῦ πατρὸς γεγεννῆσθαι τὰ θεῖα διδάσκει λόγια , τοῦ τρόπου τῆς γεννήσεως καὶ ἀνεκφράστου καὶ ἀνεπιλογίστου πάσῃ γενητῇ φύσει τυγχάνοντος 0 .
Οὕτως δὲ καὶ τὸ ὁμοούσιον εἶναι τοῦ πατρὸς τὸν υἱὸν ἐξεταζόμενος ὁ λόγος συνίστησιν , οὐ κατὰ τὸν τῶν σωμάτων τρόπον οὐ δὲ τοῖς θνητοῖς ζῴοις παραπλησίως ·
οὔ τε γὰρ κατὰ διαίρεσιν τῆς οὐσίας οὔ τε κατὰ ἀποτομήν , ἀλλ οὐ δὲ κατά τι πάθος ἢ τροπὴν ἢ ἀλλοίωσιν τῆς τοῦ πατρὸς δυνάμεως 0 1 ·
τούτων γὰρ ἁπάντων ἀλλότριον εἶναι τὴν ἀγέννητον τοῦ πατρὸς φύσιν ·
παραστατικὸν δ εἶναι τὸ ὁμοούσιον τῷ πατρὶ τοῦ μηδεμίαν ἐμφέρειαν πρὸς τὰ γενητὰ κτίσματα τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ φέρειν , μόνῳ δὲ τῷ πατρὶ τῷ γεγεννηκότι κατὰ πάντα τρόπον ἀφωμοιῶσθαι καὶ μὴ εἶναι ἐξ ἑτέρας τινὸς ὑποστάσεώς τε καὶ οὐσίας ἀλλ ἐκ τοῦ πατρός 0 .
ᾧ καὶ αὐτῷ , τοῦτον ἑρμηνευθέντι τὸν τρόπον , καλῶς ἔχειν ἐφάνη συγκατατίθεσθαι , ἐπεὶ καὶ τῶν παλαιῶν λογίους τινὰς καὶ ἐπιφανεῖς ἐπισκόπους καὶ συγγραφέας ἔγνωμεν ἐπὶ τῆς τοῦ πατρὸς καὶ υἱοῦ θεολογίας τῷ τοῦ ὁμοουσίου συγχρησαμένους ὀνόματι .
ταῦτα μὲν περὶ τῆς ἐκτεθείσης εἰρήσθω πίστεως ·
ᾗ συνεφωνήσαμεν οἱ πάντες , οὐκ ἀνεξετάστως ἀλλὰ κατὰ τὰς ἀποδοθείσας διανοίας ἐπ αὐτοῦ τοῦ θεοφιλεστάτου βασιλέως ἐξετασθείσας καὶ τοῖς εἰρημένοις λογισμοῖς συνομολογηθείσας .
καὶ τὸν ἀναθεματισμὸν δὲ τὸν μετὰ τὴν πίστιν πρὸς αὐτῶν τεθέντα δεκτὸν εἶναι ἡγησάμεθα , διὰ τὸ ἀπείργειν ἀγράφοις χρῆσθαι φωναῖς , δι ἃς σχεδὸν ἡ πᾶσα γέγονε σύγχυσις καὶ ἀκαταστασία τῆς ἐκκλησίας .
μηδεμιᾶς γοῦν θεοπνεύστου γραφῆς τῷ ἐξ οὐκ ὄντων καὶ τῷ ἦν ποτε ὅτε οὖκ ἦν καὶ τοῖς ἑξῆς ἐπιλεγομένοις κεχρημένης , οὐκ εὔλογον ἐφάνη ταῦτα λέγειν καὶ διδάσκειν .
ᾧ καὶ αὐτῷ καλῶς δόξαντι συνεθέμεθα , ἐπεὶ μη δὲ ἐν τῷ πρὸ τούτου χρόνῳ τούτοις εἰώθειμεν συγχρῆσθαι τοῖς ῥήμασιν .
ἔτι μὴν τὸ ἀναθεματίζεσθαι τὸ πρὸ τοῦ γεννηθῆναι οὐκ ἦν οὐκ ἄτοπον ἐνομίσθη , τῷ παρὰ πᾶσιν ὁμολογεῖσθαι εἶναι αὐτὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ καὶ πρὸ τῆς κατὰ σάρκα γεννήσεως .
ἤδη δὲ ὁ θεοφιλέστατος ἡμῶν βασιλεὺς τῷ λόγῳ κατεσκεύαζε καὶ κατὰ τὴν ἔνθεον αὐτοῦ γέννησιν τὸ πρὸ πάντων αἰώνων εἶναι αὐτόν , ἐπεὶ καὶ πρὶν ἐνεργείᾳ γεννηθῆναι δυνάμει ἦν ἐν τῷ πατρὶ ἀγεννήτως , ὄντος τοῦ πατρὸς ἀεὶ πατρός , ὡς καὶ βασιλέως ἀεὶ καὶ σωτῆρος καὶ δυνάμει πάντα ὄντος , ἀεί τε καὶ κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ ὡσαύτως ἔχοντος .
ταῦτα ὑμῖν ἀναγκαίως διεπεμψάμεθα , ἀγαπητοί , τὰ κεκριμένα τῆς ἡμετέρας ἐξετάσεώς τε καὶ συγκαταθέσεως φανερὰ καθιστῶντες , ὡς εὐλόγως τότε μὲν καὶ μέχρις ὑστάτης ὥρας ἱστάμεθα , ὅθ ἡμῖν τὰ ἑτεροίως γραφέντα προσέκοπτε , τότε δὲ ἀφιλονείκως τὰ μὴ λυποῦντα κατε δεξάμεθα , ὅθ ἡμῖν εὐγνωμόνως τῶν λόγων ἐξετάζουσι τὴν διάνοιαν ἐμφανῆ σύμπραξιν ἔχειν ἔδοξε τοῖς ὑφ ἡμῶν αὐτῶν ἐν τῇ προεκτεθείσῃ πίστει ὡμολογημένοις .
ὅτι μὲν οὖν οὐ καινή τις ἡ τοῦ ὁμοουσίου πρόσρησις οὐ δὲ ὑπὸ τῶν τότε συναθροισθέντων πατέρων ἐξευρεθεῖσα , ἀλλ ἄνωθεν ἐκ προγόνων εἰς ἐγγόνους καταγομένη , σαφῶς μεμαρτύρηκεν ὁ Εὐσέβιος 0 ·
ὅτι δὲ καὶ ἅπαντες οἱ τηνικαῦτα συναθροισθέντες συμφώνως τὴν ἐκτεθεῖσαν κατεδέξαντο πίστιν , κ ἀνταῦθα ἔφη καὶ πάλιν ἐν ἑτέρῳ συγγράμματι μαρτυρεῖ , τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου τὴν πολιτείαν εὐφημίαις γεραίρων .
λέγει δὲ οὕτως ·
ὁ μὲν δὴ ταῦτ εἰπὼν Ῥωμαίᾳ γλώττῃ , ὑφερμηνεύοντος ἑτέρου , παρεδίδου τὸν λόγον τοῖς τῆς συνόδου προέδροις .
ἐντεῦθεν δ οἱ μὲν ἀρξάμενοι κατῃτιῶντο τοὺς πέλας , οἱ δ ἀπελογοῦντό τε καὶ ἀντεμέμφοντο .