Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ἔσονταί σοι βοήθεια , οὐκ εἴρηται παρὰ τοῖς λοιποῖς ἑρμηνευταῖς .
τούτῳ δέ φησι περιβληθήσῃ τῷ τέλει , ὦ σὺ Χαλδαία , ἐπειδήπερ μακροῖς χρόνοις πλάνῃ σεαυτὴν ἐκδοῦσα καὶ ὡς εἰπεῖν ἐξ αὐτῆς νεότητος ἐκοπίασας ἐν τῇ μεταβολῇ σου , ἢ κατὰ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτάς 0 ·
οἱ ἔμποροί σου ἀπὸ νεανιότητός σου , ἕκαστος εἰς τὸ πέραν ἑαυτοῦ ἐπλανήθησαν , ἐξ ὧν οὐδεὶς εὕρηταί σοι σωτήρ , ἢδιὸ οὐκ ἔστιν ὁ σῴζων σε κατὰ τὸν Σύμμαχον .
τὰ ἐπελευσόμενα τῇ Βαβυλῶνι , τοῖς τε οἰκήτορσι καὶ τοῖς βασιλεῦσιν αὐτῆς προαναφωνήσας ὁ λόγος τὸν Ἰουδαίων ἀπελέγχει λαὸν διὰ τῶν προκειμένων φάσκων , ὅτι διὰ τὸ παρ ἐμοὶ δίκαιον ἐπάξω ταῦτα κατὰ τῶν Χαλδαίων ·
οὐ μὴν ὅτι σὺ βοηθείας ἦσθα ἄξιος 0 .
καὶ ταῦτα προλαβὼν προεῖπον πρὶν γενέσθαι τὰ πράγματα προγνώσει θεϊκῇ θεσπίσας , ἵν ἐπειδὰν εἰς πέρας ἀχθῇ καὶ δι ἔργων χωρήσῃ τὰ κατὰ τῶν Χαλδαίων προηγορευμένα , μὴ οἷς νομίζεις θεοῖς τὴν αἰτίαν ἀναθῇς μη δὲ εἴπῃς , ὅτι θεοί μου , οἷς εἰδωλολατρῶν προσεῖχον 0 .
ταύτην παρὰ τῶν πολεμίων τὴν τιμωρίαν εἰλήφασιν , ἐμοῦ γὰρ ἐντεῦθεν ἤδη προφητεύσαντος τὰ συμβησόμενα καὶ ἀπειλήσαντος διὰ τῶν ἐμῶν προφητῶν ἐπάξειν τὰ προλεχθέντα τῇ Βαβυλωνίων βασιλείᾳ .
ἐπειδὰν δι ἔργων ταῦθ οὕτως χωρήσειε καθὼς διεστειλάμην , ἀνάγκη πᾶσα ὁμολογεῖν ὑμᾶς ἐμὲ μόνον εἶναι θεὸν τὸν ἐπαληθεύσαντα τοὺς ἐμαυτοῦ λόγους 0 .
καλεῖ δὲ αὐτοὺς οἶκον Ἰακὼβ ὡς μὴ ὄντας ἀξίους τῆς τοῦ προπάτορος αὐτῶν ἐπωνυμίας , ἀλλὰ καὶ οἱ κεκλημένοι φησὶν ἐπὶ τῷ ὀνόματι Ἰσραήλ , οὐκ ὄντες Ἰσραὴλ οὐ δὲ φερώνυμοι τῆς προσηγορίας ὄντες ὅμως οὕτως ὠνομάζοντο .
καὶ ἐξ ὕδατος Ἰούδα ἐξελθόντες 0 ·
μηδὲν γὰρ ἔχοντες ἄξιον τῆς τοῦ πατριάρχου ψυχῆς , ἐκ τοῦ ὕδατος δὲ αὐτοῦ καὶ τοῦ σωματικοῦ σπέρματος ὑποστάντες 0 ·
σωματικοὶ καὶ σάρκινοι μόνον ἦσαν υἱοί , οὐχὶ δὲ καὶ ψυχῆς ἀληθινὰ τέκνα 0 .
σημαίνει δὲ διὰ τοῦ ὕδατος Ἰούδα τὸ βασιλικὸν γένος ἐκ διαδοχῆς Δαυὶδ καὶ ἐκ φυλῆς Ἰούδα ἔτι τότε κατὰ τοὺς προφητικοὺς χρόνους διαμένον ἐν τῇ Ἰερουσαλήμ .
ὥσπερ δὲ ἐπιπλάστως καὶ Ἰακὼβ καὶ Ἰσραὴλ καὶ Ἰούδας ἐχρημάτιζον οἱ νῦν κατηγορούμενοι οὐκ ὄντες κατὰ ἀλήθειαν ἄξιοι τούτων τῶν προσηγοριῶν , οὕτως καὶ ὀμνύοντες τῷ ὀνόματι κυρίου καὶ μνήμην ποιούμενοι τοῦ θεοῦ Ἰσραὴλ μέχρι χειλέων καὶ στόματος ταῦτ ἔπραττον .
οὐ μὴν μετὰ ἀληθείας τῇ τῶν ὅρκων ἐχρῶντο παραλήψει , ἀλλὰ καὶ τῆς πόλεως τῆς τῷ θεῷ ἀνακειμένης ἀντεχόμενοι ἐδόκουν ἀντιστηρίζεσθαι ἐπὶ τῷ θεῷ καὶ τοῦτο μεθ ὑποκρίσεως πράττοντες .
ταῦτα τῷ Ἰουδαίων προσφωνήσας λαῷ ἑξῆς διαστέλλεται τοῖς αὐτοῖς λέγων Μὴ νομίσητέ με , ὦ οὗτοι , ἀργῶς τὰ μέλλοντα προαγορεύειν ·
τοῦτο γὰρ ὅλον γίνεται , ὅπως οἱ ἐν ὑμῖν ἄπιστοι ἐκ τῆς τῶν πραγμάτων ἐκβάσεως μάθοιεν , ὅτι οὐκ ἀνθρώπινοι ἦσαν οἱ τῶν ἐμῶν προφητῶν λόγοι ·
οὐ γὰρ ἀνθρώπου φύσεως τὸ γνῶσιν ἔχειν τῶν μελλόντων 0 .
θεὸς δέ εἰμι ὁ ταῦτα θεσπίζων , ἤδη μὲν οὖν καὶ διὰ τῶν ἔμπροσθεν χρόνων , ἀλλά τινα προηγόρευσα καὶ λόγοι τινὲς ἐξῆλθον διὰ στόματος ἑτέρων μου προφητῶν , ὡς εἰς ἀκοὰς ἐλθεῖν πολλῶν τὰ προλελεγμένα , οἷς καὶ τὰ ἔργα ἐπηκολούθησε σύμφωνα ταῖς προαγορεύσεσιν .
ὅμως ἐπειδὴ σὺ ὁ Ἰουδαίων λαὸς τράχηλον ἀκαμπῆ καὶ σιδήρεον ἔοικας φέρειν , ἤδη δὲ καὶ ἀναίσχυντος οὕτως εἶ ὡς μὴ ἄν τινα σφαλῆναι φήσαντα μέτωπον ἔχειν σε χάλκεον .
τούτου χάριν καὶ νῦν προαπήγγειλά σοι τὰ ἐσόμενα , μήποτε τῶν πραγμάτων ἐπελθόντων ἀπατῶν σαυτὸν τοὺς πεπλανημένως νομιζομένους θεοὺς πεποιηκέναι αὐτὰ νομίσειας .
πλὴν καὶ τοῦτο τὴν ἐμὴν οὐ λανθάνει πρόγνωσιν τὸ μη δ ἐκ τούτων ὠφεληθήσεσθαί σε τῶν λόγων .
ὅμως δ οὖν ἐπιμένων τῇ ἐμαυτοῦ φιλανθρωπίᾳ ἔτι καὶ νῦν μαρτύρομαι καὶ διαστέλλομαί σοι τὰ συμβησόμενα τῇ Βαβυλῶνι καὶ τοῖς Χαλδαίοις τοῖς μέλλουσί σε καταπολεμεῖν .
ἰδοὺ γὰρ ἐντεῦθεν προαπεφηνάμην ὡς ἂν εἰδείης τὸν καταληψόμενον αὐτοὺς ὄλεθρον , ἵν  ἐπειδὰν οἱ πολέμιοι παραγένωνται ἐκ Βαβυλῶνος ἐπιστάντες γνωρίσῃς τὸν θεὸν τὸν προφήσαντά σοι ταῦτα καὶ βοηθὸν αὐτὸν ἀνακαλέσῃ ὡς ἂν ἤδη προαποφηνάμενον τὸ διαληψόμενον αὐτοὺς τέλος .
ταῦτα δέ σοι ἐκ τῶν ἐμῶν γιγνώσκειν παρέσχον λόγων , ἄλλοθέν ποθεν οὐ δὲ μίαν αὐτῶν εἰληφότι γνῶσιν .
μὴ γὰρ σαυτὸν ἀπάτα μη δὲ λέγε , ὅτι πρὸ τῆς ἐμῆς προφητείας ἐγίνωσκες αὐτά ·
πόθεν γάρ σοι παρῆν ταῦτα γινώσκειν ;
πλὴν οὐδέν σε ἐκ τούτων ὠφεληθήσεσθαι τῶν λόγων πέπεισμαι .
Οἶδα γὰρ καὶ πρὸ τούτου γινώσκων , ὡς ἀθετῶν ἀθετήσεις ·
διὸ παρ  ἐμοὶ ὡς παρὰ θεῷ προγνώστῃ πάντων καὶ πρὶν γεννηθῆναί σε ἄνομος καὶ παράνομος ἐκέκλησο 0 .
καὶ ἀσύνθηκος ἐκ κοιλίας ἐκλήθης ·
ὅμως γοῦν οὐ διὰ σέ , ἀλλὰ διὰ τὴν ἐμαυτοῦ φιλανθρωπίαν ἐντεῦθεν ἤδη καὶ προεῖπον καὶ ἐπέδειξά σοι τὸν μέλλοντα κατὰ τῶν σῶν πολεμίων ἐπιέναι ὄλεθρον σπουδάζων διὰ πάσης προφάσεως σωθῆναί σε .
ὅθεν ἐν τῷ παραδιδόναι σε τοῖς ἐχθροῖς σου οὐχ ἕνεκεν ἀργυρίου ἐπίπρασκόν σε ·
ἐπ ὠφελείᾳ δὲ τῇ σῇ καὶ τοῦτ ἔπραττον ὡς ἂν τοῦτον σωφρονισθείης τὸν τρόπον , ὅτι μὴ τὴν διὰ λόγων καὶ παραινέσεων ὑπεδέξω παιδείαν .
τοῖς δὲ πολεμίοις οὐχ ἕνεκεν ἀργυρίου ἐπίπρασκόν σε , ἀλλὰ τῶν σῶν ἁμαρτημάτων καὶ ἀσεβημάτων χάριν ·
ταῖς γὰρ ἁμαρτίαις ὑμῶν ἐπράθητε .
καὶ ὅμως οὐ δ οὕτως εἴασα ὑμᾶς διὰ παντὸς τοῖς ἐχθροῖς δουλεύειν , ἀλλὰ πάλιν λυτρώσομαι καὶ ὥσπερ ἀπὸ καμίνου πτωχείας ἐκ τῆς ὑπὸ τοῖς Βαβυλωνίοις κακώσεως αὖθις ὑμᾶς ἐλευθερώσω .
καὶ ταῦτα πάντα διὰ τὸ ἐμὸν ποιήσω ὄνομα , ἐπειδὴ λαβόντες εἰς τὸ περιττὸν οἱ πολέμιοι τὴν ἐμὴν κατεβλασφήμουν θεότητα .
οὐκ ἐνόμιζον δὲ παραδεδωκέναι ὑμᾶς αὐτοῖς , θρασυνόμενοι δὲ καὶ μέγα φρονοῦντες ἐφ ἑαυτοῖς τὸ μηθὲν εἶναί με ὑπελάμβανον , τοὺς δὲ αὐτῶν ἐδόξαζον θεοὺς ὡς αἰτίους αὐτοῖς γενομένους τῆς καθ ὑμῶν νίκης .
διὸ τὴν ἐμαυτοῦ δόξαν οὐ καθυφίημι οὐ δὲ ἑτέρῳ παραχωρήσαιμι τὴν ἐμὴν θεότητα , ἥτις δικαιοσύνης τῆς εἰς πάντας ἀνθρώπους ἐκτεινομένης συνίσταται .
ἔτι καὶ ταῦτα πρὸς τοὺς αὐτοὺς καὶ περὶ τῶν αὐτῶν ὁ λόγος ἀποτείνεται καί φησιν ·
ἄκουέ μου , Ἰακὼβ καὶ Ἰσραὴλ ὃν ἐγὼ καλῶ , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον ·
ὁ κλητός μου , κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν 0 ·
κλητέ μου .
ἐν τούτοις τοὺς κατορθοῦντας ἀνακαλεῖται διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἑτέρους τοὺς παρ αὐτοῖς διαβεβλημένους ὀνομάσας , ἀλλ ἐνταῦθα τοῖς κρείττοσι διαλέγεται , οὓς κλητοὺς αὐτοῦ ὀνομάζει ·
ἦσαν γὰρ ἐξ ἐκείνου πολλοὶ κλητοί , ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί , πλὴν οἱ δηλούμενοι οὐκ ἦσαν ἐκλεκτοί , ἀλλὰ κλητοί .
ὑπομιμνῄσκει δὲ αὐτοὺς τῆς ἑαυτοῦ θεολογίας πρῶτον καὶ ἔσχατον εἶναι ἑαυτὸν λέγων .
διὸ κατὰ τοὺς λοιποὺς εἴρηται ·
ἐγὼ πρῶτος καὶ ἐγὼ ἔσχατος 0 1 .
εἴρηται δέ που περὶ τοῦ μονογενοῦς τοῦ θεοῦ , ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ πρῶτος καὶ ἔσχατος , καί ·
τὸ Ἄλφα καὶ τὸ Ὦ 0 .
πῶς δὲ πρῶτος καὶ πῶς ἔσχατος , ἑξῆς διασαφεῖ φάσκων 0 1 ·
ὁ ζῶν , καὶ ἐγενόμην νεκρός .
ἀρχὴ μὲν γὰρ ζωῆς αὐτός , ὅτι αὐτὸς ἦν ἡ ζωή , καὶ ἔσχατος δὲ πάλιν αὐτός , ἐπεὶ ἐκένωσεν ἑαυτὸν μορφὴν δούλου λαβὼν καὶ γενόμενος ὑπήκοος τῷ πατρὶ ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν μέχρι θανάτου , θανάτου δὲ σταυροῦ 0 1 .
Εἶθ  ἑξῆς τὴν ὑπερμεγέθη δύναμιν αὐτοῦ παρίστησι φάσκων ·
ἡ χείρ μου ἐθεμελίωσε τὴν γῆν .
διὸ λέγεται ἐν Παροιμίαις ·
ὁ θεὸς τῇ σοφίᾳ ἐθεμελίωσε τὴν γῆν .
ἀλλὰ καὶ ἡ δεξιά μου ἐστερέωσέ φησι τὸν οὐρανόν , ἢ τοὺς οὐρανοὺς κατὰ τοὺς λοιπούς , δηλαδὴ τὰς θείας καὶ οὐρανίας δυνάμεις 0 .
καλέσω αὐτούς , καὶ στήσονται ἅμα ·
ὡς γὰρ δεσπότῃ προστάττοντι ὑπακούσουσιν αἱ προλεχθεῖσαι δυνάμεις , ἀλλὰ καὶ συναχθεῖσαι ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἑστᾶσιν ἀκουσόμεναι τῶν αὐτοῦ λόγων .
τοῦτό τοι ἐδήλου καὶ ἐν ἀρχῇ τῆς βίβλου φάσκων ὁ λόγος ·
ἄκουε , οὐρανέ , καὶ ἐνωτίζου , γῆ , ὅτι κύριος ἐλάλησεν .
δυσωπεῖ δὲ διὰ τούτων τοὺς ἀκούοντας ·
εἰ γὰρ αἱ θεῖαι δυνάμεις τοιαύτην ἐνδείκνυνται σὺν εὐλαβείᾳ ὡς πρὸς δεσπότην τῶν ὅλων ὑπακοήν , ὑμεῖς ἄνθρωποι ὄντες , πῶς οὐ μᾶλλον τὸν θεῖον ἀναλήψεσθε φόβον 0 ;
τίς αὐτοῖς ἀνήγγειλε ταῦτα ;
ὁ Σύμμαχος τίς αὐτοῖς ἀπήγγειλε ταῦτα , ὃν ὁ κύριος ἠγάπησεν , ὃς ποιήσει τὸ θέλημα αὐτοῦ ἐξέδωκεν .
ὅτι δὲ καὶ αἱ οὐράνιαι δυνάμεις ὑπακούουσι καλούμεναι καὶ ἄγονται ἀκουσόμεναι τῆς τοῦ θεοῦ βουλῆς , πόθεν ἐγνώσθη ἀνθρώποις τοῦτο ;
εἰ γνῶναι ποθεῖς μάνθανε , ὅτι αὐτὸς ὁ κύριος ἀπήγγειλε καὶ σοὶ τοῦτο φανερὸν ἐποίησε διὰ τὸ ἀγαπᾶν σε , κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν τοῦτον εἴρηται τὸν τρόπον ·
τίς ἐν ἀνθρώποις ἀπήγγειλε ταῦτα , κύριος ἠγάπησεν αὐτόν , ὁμοίως τῷ Συμμάχῳ φήσαντι ·
τίς αὐτοῖς ἀπήγγειλε ταῦτα , ὃν ὁ κύριος ἠγάπησεν .
αὐτὸς οὖν οὗτος , ὃν ὁ κύριος ἠγάπησεν , ἀκουστὰ ἐποίησε ταῦτα ἀνθρώποις ·
ὁ δ αὐτὸς οὗτος , ὃν ἠγάπησε κύριος , τὸ θέλημα τοῦ πατρὸς ἐνεργήσει τὰ προλεχθέντα διὰ τῶν ἔμπροσθεν κατὰ τῆς Βαβυλῶνος ἐπάξων καὶ ἀνακαλεσάμενος τὸν ἑαυτοῦ λαὸν ἀπὸ τῆς πολεμίας γῆς , ἐπανάξων τε αὐτὸν εἰς τὴν οἰκείαν καὶ ὁδηγήσων τὴν ὁδὸν αὐτοῦ .
ταῦτα μὲν οὖν κατὰ καιρὸν τὸν μέλλοντα ποιήσω , ὑμεῖς δὲ ταῦτα προμεμαθηκότες οὐκ ἐν κρυφῇ λαλούμενα , ἀλλὰ μετὰ παρρησίας ὑμῖν ἀπαγγελλόμενα , ἥκετε πρός με σπεύδοντες .
καὶ γὰρ ὅτε ἐβουλεύετο ταῦτα ὁ πατήρ , παρ αὐτῷ ἤμην , καὶ νῦν αὐτὸς κύριος ὢν ὁ ἐπὶ πάντων θεὸς καὶ τὸ πνεῦμα τῆς ἁγιωσύνης αὐτοῦ ἀπέστειλέ με τὰ ἅπαξ ὑπ αὐτοῦ ὡρισμένα διαπράξασθαι .
ἄκουε τοίνυν , ὦ Ἰσραήλ , ἅπερ διδάσκει σε ὁ ῥυσάμενός σε κύριος ·
μέμνησο δὲ μεταξὺ παντὸς λόγου , πῶς ἐγώ εἰμι ὁ θεός σου , καὶ οὐκ ἔστιν ἕτερος ·
ταῦτα γὰρ πάντα δείκνυμί σοι ὑπὲρ τοῦ εὑρεῖν σε ὁδὸν σωτηρίας .
εἰ γοῦν καὶ τὴν ἀρχὴν ὑπήκοός μοι ἐγεγόνεις , οὐκ ἄν ποτε τοῖς ἐχθροῖς παρεδόθης ·
τοσοῦτο δὲ πλῆθος εἰρήνης ἐφυλάττετό σοι ὡς ποταμοῦ ῥεύματι ἐοικέναι τὸ πολὺ πλῆθος τῆς ἐπιρρεούσης σοι ἐξ ἐμοῦ εἰρήνης , διαβόητος δ ἂν ἐγένετό σου ἡ δικαιοσύνη ὥσπερ τι κῦμα θαλάσσης εἰς τὰς πάντων ἐξήχουν ἀκοάς 0 .
τήρει δὲ ἐν τούτοις , ὅπως ποταμῷ ἀπεικάζει τὸ πλῆθος τῆς εἰρήνης καὶ κύματι θαλάσσης , ἢ κύμασι θαλάσσης κατὰ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτάς , τὴν τοῦ λαοῦ δικαιοσύνην , ἵν εἴ ποτε συμβαίη λέγεσθαι 0 .
καὶ ἐπὶ ἑτέρων μὴ πάντως ἐπὶ τὸ πρόχειρον ἐκπίπτοι μὲν ὡς νομίζειν περὶ θαλάσσης καὶ ποταμῶν σωματικῶν τὰ τοιαῦτα λέγεσθαι , ἀλλὰ καὶ τὸ σπέρμα σού φησιν ἐπληθύνθη ἂν εἰς ἀνήριθμον πλῆθος ὡς τῇ ἄμμῳ παραβάλλεσθαι αὐτὸ καὶ τῆς κοιλίας σου τὰ γεννήματα τῷ χοῒ τῆς γῆς ἀπεικάζεσθαι πλήθους ἕνεκα , εἰ ἐγεγόνεις φύλαξ τῶν ἐμῶν ἐντολῶν .
ὡς ὁ χοῦς τῆς γῆς φησὶ ὡς αἱ κέγχροι αὐτῆς , οἱ λοιποὶ ἑρμηνευταὶ εἰρήκασιν 0 .
εἰ μὲν οὖν σωματικώτερον ταῦτά τις ἐκδέχοιτο ὡς πρὸς Ἰουδαίους σαρκίνους ὄντας καὶ σωματικωτέρους , εἴποι ἂν εἰρῆσθαι τὴν ἐπαγγελίαν σεμνυνομένως ἐπὶ τῇ τῶν παίδων πολυπληθείᾳ διὰ τὸ μηδὲν σεμνὸν μη δὲ θεοπρεπὲς ἐννοεῖν .
εἰ δὲ πρὸς τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ θεοῦ τὸ ἀξίωμα τοῦ λέγοντος ἀπίδοις , νόει μοι σπέρμα τὸ ἐκ τοῦ Ἰσραὴλ ἐκεῖνο καὶ τὸ διὰ τῶν ἔμπροσθεν δεδηλωμένον ἐν τῷ ·
εἰ μὴ κύριος σαβαὼθ ἐγκατέλιπεν ἡμῖν σπέρμα , ὡς Σόδομα ἂν ἐγενήθημεν , δι οὗ ἐδηλοῦτο ὁ ἀποστολικὸς χορὸς καὶ πάντες οἱ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐξ Ἰουδαίων γενόμενοι μαθηταί .
οἱ πατέρες κατέστησαν τῶν τῆς οἰκουμένης ἐκκλησιῶν καὶ τοῦ πλήθους τῶν ἐν αὐταῖς κατὰ θεὸν ἀναγεννημένων , οἳ οὐκ ἐξ αἱμάτων οὐ δὲ ἐκ θελήματος σαρκὸς οὐ δὲ ἐκ θελήματος ἀνδρὸς ἀλλ ἐκ θεοῦ ἐγεννήθησαν .
ἀλλὰ ταῦτά φησιν ἐγένετο ἂν περὶ σέ , εἰ ἤκουσας τῶν ἐντολῶν μου .
εἴποι δ ἄν τις ὡς πρὸς Ἰουδαίους καὶ μὴ παρακούσασιν αὐτοῖς καὶ μὴ φυλάξασι τὰς ἐντολάς , ἀλλὰ καὶ εἰδωλολατροῦσι καὶ τοὺς προφήτας ἀναιροῦσι πολυπλήθει τὰ τῆς κατὰ σάρκα παιδοποιΐας 0 .
πῶς οὖν ὡς ἐξαίρετον ἐπαγγελίαν μεθ ὑποστολῆς ὑπισχνεῖται ὁ λόγος φάσκων ·
εἰ τάδε πεποιήκεις , ἐγένετο ἂν ὡσεὶ ποταμὸς ἡ εἰρήνη σου καὶ ἡ δικαιοσύνη σου ὡς κύματα θαλάσσης , καὶ τὸ σπέρμα σου καὶ τὰ ἔκγονά σου 0 .
τοσάδε τῷ πλήθει εἰ μὲν οὖν δικαιοπραγοῦσιν αὐτοῖς τὸ τῆς εἰρήνης πλῆθος παρῆν καὶ σὺν τούτῳ τὰ τῆς πολυπαιδίας , οὐκ ἦν ἄλλο τι φάναι .
εἰ δὲ κακῶς πράττοντες εἰρήνης μὲν μακρὰν ἀφεστήκασι ὡς τοῖς ἐχθροῖς αὐτοὺς εἰσέτι καὶ νῦν δεδουλῶσθαι , ἔρημον δὲ καὶ ἄβατον αὐτοῖς εἶναι τὸν πάλαι σεπτὸν καὶ ἅγιον τόπον , λελῦσθαι δὲ αὐτῶν τὰ νόμιμα καὶ τὴν βασιλείαν , οὕτω δὲ πράττοντες κακῶς ἐν μόνῃ τῇ τῶν σωμάτων γονῇ σκωλήκων δίκην πληθύνουσιν .
ὥρα μὴ ἑτέρως ἢ κατὰ τὴν ἀποδοθεῖσαν ἡμῖν ἑρμηνείαν τὴν τῆς προφητείας διάνοιαν παραδέχεσθαι , ἀλλὰ καὶ νῦν φησιν , ὅτε μὴ τὰς ἐντολὰς ἐφυλάξατε , ἀλλ ὅμως διὰ τὴν ἐμὴν φιλανθρωπίαν οὐ μὴ ἐξολοθρευθῆτε οὐ δὲ μὴ ἐξαλειφθήσεται τὸ ὄνομά σου ἐνώπιόν μου , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον 0 ·
ἐξ ἔμπροσθέν μου 0 .
διόπερ ἐντεῦθεν ἤδη ἐπαγγελλόμενος μὴ ἐξολοθρεῦσαί σε μη δὲ ἐξαλείψειν τὸ ὄνομά σου , εἶπά σοι ἐξιέναι ἀπὸ Βαβυλῶνος ἄφετον καὶ ἐλεύθερον τοῦ τῶν πολεμίων φόβου γενόμενον .
λαβὼν δὲ τὴν ἐξουσίαν τῆς εἰς τὰ οἰκεῖα ἐπανόδου μὴ ὑπτίως μη δὲ νωχελῶς ποιοῦ τὴν πορείαν σὺν πάσῃ δὲ σπουδῇ ·
ἀπαντήσει γάρ σοι φωνὴ εὐφροσύνης ἐντεῦθεν ἤδη ἀκουομένης , ἀλλὰ καὶ πάντες οἱ τούτων τῶν ἐμῶν λόγων ἀκούοντες συγχαρήσονταί σου τῇ σωτηρίᾳ .
βοήσονταί τε εἰς ἐξάκουστον ὡς πᾶσι τοῖς εἰς τὰ ἔσχατα τῆς γῆς οἰκοῦσι τὴν ἀκοὴν γνωσθῆναι λεγόντων ·
ἐρρύσατο κύριος τὸν δοῦλον αὐτοῦ Ἰακώβ .
καὶ ἐὰν διψήσωσι , δι ἐρήμου ἄξει αὐτούς , ὕδωρ ἐκ πέτρας ἐξάξει αὐτοῖς ·
σχισθήσεται πέτρα , καὶ ῥυήσεται ὕδωρ , καὶ πίεται ὁ λαός μου .
οὐκ ἔστι χαίρειν τοῖς ἀσεβέσι , λέγει κύριος .
καὶ ταῦτα δὲ πρὸς μὲν ἱστορίαν οὐκ ἐπληροῦτο κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἀπὸ Βαβυλῶνος ἐπανόδου τῶν ἠλευθερωμένων ὑπὸ Κύρου καὶ Δαρείου τῶν βασιλευσάντων ἐν Πέρσαις ·
πρὸς δὲ διάνοιαν , ἐπεὶ μὴ ἔστι πρὸς λέξιν εὑρεῖν ἐν τῇ ἱστορίᾳ πέτραν ὑδάτων ῥεύσασαν κατὰ τὴν ἐπάνοδον τοῦ λαοῦ , φήσομεν τοῖς τῆς νοητῆς αἰχμαλωσίας ἠλευθερωμένοις , περὶ ὧν ὁ Χριστὸς ἔλεγε τοῦ θεοῦ ·
εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέ με , κηρύξαι αἰχμαλώτοις ἄφεσιν ἐπαληθεύειν τὴν ἐπαγγελίαν .
τούτοις γὰρ αὐτοῖς τὸ λογικὸν πόμα ἐκ τῆς ἀληθινῆς πέτρας ἐξομβρεῖ ·
ἡ πέτρα δὲ ἦν ὁ Χριστὸς κατὰ τὸν Ἀπόστολον ·
ὃ δὴ καὶ παρίστησιν αὐτὸς ὁ σωτὴρ ἡμῶν λέγων ·
ὃς ἂν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος οὗ ἐγὼ δώσω αὐτῷ , ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος ἁλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον .
τὰ μὲν οὖν τῆς ἐπαγγελίας τοῦ θεοῦ τοιαῦτα ἐπεὶ δὲ συνεώρα ὁ λόγος πολλοὺς τῶν ἀκροωμένων τῆς προφητείας ἀναξίους γενομένους τῶν ἐπαγγελιῶν , ὅπως μὴ ἀδιακρίτως Ἰουδαίων παῖδες ὑπολάβωσι περὶ αὐτῶν εἰρῆσθαι τὰ λεγόμενα , ἀναγκαίως ἐπιφέρει ταῖς ἐπαγγελίαις τό ·
οὐκ ἔστι χαίρειν τοῖς ἀσεβέσι , λέγει κύριος ·
εὐσεβοῦσι γὰρ πᾶσα παρέσται ἡ παρὰ θεοῦ τρυφὴ καὶ χαρὰ καὶ εὐφροσύνη καὶ ὅσα ἐπήγγελται ἄλλα , τοῖς δὲ ἀσεβοῦσιν οὐδεὶς λόγος πρὸς τὰ ἐπηγγελμένα 0 .
Αὐτάρκως ὁ λόγος διαλαλήσας τὰ κατάλληλα τῷ Ἰουδαίων λαῷ ἐξ ἑτέρας ἀρχῆς διὰ τῶν προκειμένων αὖθις ἐπὶ τὴν τῶν ἐθνῶν μεταβαίνει κλῆσιν ὁμοῦ καὶ τὰ περὶ τῆς τοῦ σωτῆρος ἡμῶν εἰς ἀνθρώπους ἐπιφανείας θεσπίζων .
διὸ ἀνακαλεῖται ἀρχόμενος τὰς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὰς ἁπανταχοῦ γῆς μεταξὺ τῶν ἀπίστων ἐθνῶν ἱδρυμένας καὶ ὥσπερ ὑπὸ θαλάσσης πανταχόθεν περικλυζομένας ὑπὸ τῶν τῆς κακίας ἁλμυρῶν κυμάτων .
διὸ νήσους αὐτὰς ὀνομάζει καί φησιν ·
ἀκούσατέ μου , νῆσοι .
ἀλλ ἵνα μή τις συκοφαντῇ τὴν ἡμετέραν ἑρμηνείαν ὡς οὐκ ὀρθῶς ἀποδεδομένην , διασαφεῖ τοῦ λόγου τὴν διάνοιαν ἐπιφέρων ἑξῆς καὶ λέγων ·
καὶ προσέχετε , ἔθνη , μονονουχὶ σαφῶς διαστελλόμενος , ὅτι μὴ πρὸς Ἰουδαίους τὰ παρόντα συντείνει μη δ ὡς ἔτυχε πρός τινας προχείρως νοουμένας νήσους , ἀλλὰ πρὸς τὰ ἔθνη καὶ τὰς μεταξὺ τῶν ἐθνῶν μεσολαβουμένας τοῦ θεοῦ ἐκκλησίας .
ὅθεν κατὰ τὸν Σύμμαχον τοῦτον εἴρηται τὸν τρόπον ·
ἀκούσατέ μου , νῆσοι , καὶ ἀκροάσασθε , ἔθνη .
τί τοίνυν βούλεται διδάξαι τὰς ἐκκλησίας αὐτοῦ , ἐπιλέγει ·
διὰ χρόνου πολλοῦ στήσεται , λέγει κύριος .
καὶ πρῶτον ἐπιτηρητέον , ὡς ἐκ προσώπου τοῦ κυρίου ταῦτα προφέρεται καὶ τὰ ἑξῆς τούτοις ἐπιφερόμενα , ἐν οἷς αὐτὸς ὁ τοῦ λόγου κατάρξας κύριος ὡς περὶ ἑτέρου διδάσκει τὰ ἐπιλεγόμενα , ἀλλὰ καὶ γεγεννῆσθαι ἑαυτὸν ὁμολογεῖ καὶ δοῦλον ἑαυτὸν ὀνομάζει καὶ ὅσα ἄλλα παρίστησι διὰ τῶν ἑξῆς ἐπιφερομένων .
τί δὴ οὖν προσφωνῶν ταῖς νήσοις καὶ τοῖς ἔθνεσιν ὁ παρὼν κύριος διδάσκει , ἐπακουστέον .
μὴ νῦν φησιν ὅτε ταῦτα διεξέρχομαι προσδοκήσητε τῶν λόγων ὄψεσθαι τὰ ἀποτελέσματα ·
μακρὸς γὰρ ἔσται μεταξὺ χρόνος , ἐν ᾧ δι ἔργων συστήσεται τὰ προφητευόμενα .
διὰ χρόνου πολλοῦ στήσεται , οἱ λοιποὶ ἑρμηνευταὶ μακρόθεν εἰρήκασι , συνάψαντες τὸ μακρόθεν τῇ ἀνωτέρω διανοίᾳ , διόπερ ὁ Σύμμαχος καὶ ἀκροάσασθε , ἔθνη , μακρόθεν ἡρμήνευσεν .
εἶτ ἐπήγαγε ·
κύριος ἐκ γαστρὸς ἐκάλεσέ με καὶ ἐκ κοιλίας μητρός μου ἀνέμνησε τὸ ὄνομά μου ·
τοῦτο γὰρ παιδεύθητε , ὦ ἔθνη καὶ ὑμεῖς αἱ νῆσοι .
ποῖον δὲ τοῦτο ἢ ὅτι κύριος ὁ πάντων δεσπότης καὶ πρὶν εἰς ἀνθρώπους ἐμὲ τὸν κύριον προελθεῖν ἔτι κυόμενον κατὰ γαστρὸς ἀνεκαλέσατο , αὐτὸς δέ μοι καὶ ὄνομα ἐδωρήσατο 0 ;
ὅτι μὲν ὡς αὐτῷ μόνῳ γνώριμόν ἐστι 0 ·
κατὰ καιρὸν δὲ καὶ ὑμῖν αὐτοῖς , λέγω δὴ πᾶσι τοῖς ἔθνεσι , φανερὸν γενήσεται .
ἀλλὰ καὶ ἔθηκεν ὁ αὐτὸς θεὸς καὶ πατὴρ τὸ ἐμὸν τοῦ ταῦτα λέγοντος κυρίου στόμα ὡς μάχαιραν ὀξεῖαν , τμητικὴν οὖσαν εἰς τὸ διαιρεῖν καὶ ἀφορίζειν τοὺς ἀξίους τοῦ θεοῦ ἀπὸ τῶν μὴ τοιούτων 0 .
ὃ δὴ καὶ ἐν Εὐαγγελίοις ὁ αὐτὸς ἐμαρτύρει λέγων ·
μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον εἰρήνην βαλεῖν ἐπὶ τὴν γῆν .
οὐκ ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην ἀλλὰ μάχαιραν ·
οὕτως οὖν καὶ ἐνταῦθά φησιν ·
καὶ ἔθηκε τὸ στόμα μου ὡς μάχαιραν ὀξεῖαν 0 .
καὶ ὑπὸ τὴν σκέπην τῆς χειρὸς αὐτοῦ ἔκρυψέ με τὴν κρύφιον καὶ τὴν τοὺς πολλοὺς λανθάνουσαν οἰκονομίαν τῆς ἐνσάρκου παρουσίας αὐτοῦ ὧδέ πη αἰνιξάμενος .
ὥσπερ δὲ μάχαιραν ὀξεῖαν τὴν γλῶσσαν ἑαυτοῦ ὠνόμασεν , οὕτω καὶ βέλος ἐκλεκτόν φησι τεθεῖσθαι ἑαυτὸν ὑπὸ τοῦ πατρός , ἵν ὅτε βούλοιτο τιτρώσκῃ τοὺς ἀξίους τῶν αὐτοῦ κέντρων ·
ὁποία ἦν ἡ λέγουσα ψυχή 0 ·
ὅτι τετρωμένη ἀγάπης ἐγώ 0 .
πλὴν ἀλλὰ καὶ τοῦτο τὸ βέλος ὡς ἐν φαρέτρᾳ καὶ θήκῃ βελῶν ἀπέκρυψεν ὁ θεὸς καὶ πατήρ , ἵνα μὴ πάντες αὐτὸ θεωρῶσι μη δὲ νοῶσιν εἰ μὴ μόνον οἱ ἄξιοι 0 .
καταλλήλως δὲ ἐπὶ τῇ τοῦ βέλους ἐπηγορίᾳ τῷ τῆς φαρέτρας ὀνόματι κέχρηται .
φαρέτραν δὲ καὶ βελοθήκην οὐκ ἂν ἁμάρτοις εἰπὼν τὸ σαρκίον ὃ ἀνείληφεν ὁ τοῦ θεοῦ λόγος ἐπιδημῶν ἀνθρώποις .
τοιοῦτον δὲ κατεσκεύασας ἐμὲ τὸν ταῦτα λέγοντα κύριον , ὁ ἐμὸς θεὸς καὶ πατὴρ εἶπέν μοι Δοῦλός μου εἶ σύ , Ἰσραήλ , καὶ ἐν σοὶ δοξασθήσομαι .
ἐπειδὴ γὰρ προῆλθες ἐκ κοιλίας μητρὸς καὶ γένεσιν ὑπέμεινας τὴν ἐκ σπέρματος Ἰσραήλ , οὐκ ἐν ἑτέρῳ τε γένει οὐ δ ἐν ἀλλοφύλοις ἔθνεσι τὴν ἐνανθρώπησιν ἐποιήσω , ἀλλ ἐν τῷ Ἰσραὴλ ἐκ σπέρματος Δαυὶδ κατὰ σάρκα καὶ ἐκ φυλῆς Ἰούδα γενόμενος , εἰκότως καὶ αὐτὸς Ἰσραὴλ χρηματιεῖς ἂν καὶ δοῦλος διὰ τὸ μορφὴν δούλου ἀνειληφέναι καίτοι μονογενῆ ὄντα υἱόν ·
ἀλλὰ γὰρ ὁμοίως τοῖς ἔμπροσθεν καὶ ἐνταῦθα τὸ μὲν τοῦ υἱοῦ ὄνομα ἀποκρύπτει , δοῦλον δὲ ὀνομάζει τὴν τοῦ υἱοῦ προσηγορίαν τῇ αὐτοῦ παρουσίᾳ καὶ τῇ δι αὐτοῦ πᾶσιν ἀνθρώποις ἀνακαλυφθείσῃ χάριτι ταμιευόμενος .
εἶθ ὅπερ οὐδενὶ τῶν πώποτε δούλων ὑπῆρξεν , τοῦτο διὰ σοῦ φησι γενήσεται ·
ἐν σοὶ γὰρ δοξασθήσομαι .
ταῦτα μὲν οὖν ὁ θεὸς καὶ πατήρ 0 ·
ἐγὼ δὲ ὁ ταῦτα λέγων κύριος τούτων ἀκούσας τῶν λόγων ἀπεκρινάμην καὶ εἶπον ·
καὶ πῶς δοξασθήσῃ ἐν ἐμοί , ὦ πάτερ ;
ὁπότε πολλὰ καμὼν καὶ μυρίους κόπους ὑπομείνας ὑπὲρ τῆς τῶν ἀνθρώπων σωτηρίας οὐδὲν ἤνυσα ·
οἱ πλείους γὰρ αὐτῶν ἐναπέμειναν τῇ ἀπιστίᾳ καὶ πρῶτόν γε τὸ Ἰουδαίων ἔθνος 0 .
κενῶς ἐκοπίασα , εἰς μάταιον καὶ εἰς οὐδὲν ἔδωκα τὴν ἰσχύν μου .
διὰ τοῦτο ἡ κρίσις μου παρὰ κυρίῳ , καὶ ὁ πόνος μου ἐναντίον τοῦ θεοῦ μου , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον 0 1 ·
τὸ κρίμα μου παρὰ τῷ κυρίῳ καὶ τὸ ἔργον μου παρὰ τῷ θεῷ μου 0 .
εἰ γὰρ καὶ μὴ ἄνθρωποι κατορθοῦσι μη δὲ ἀξίως τῶν ἐμῶν πόνων , ὧν ὑπέμεινα δι αὐτούς , ὠφελοῦνται ·
ἀλλ ἐγὼ τὰ παρ ἐμαυτοῦ πράξας ἐναντίον τοῦ θεοῦ μου τὸ πατρικὸν ἐτελείωσα βούλημα .
διὸ πρώτοις αὐτοῖς ἐκήρυξα τοῖς ἐκ περιτομῆς τὴν πατρικὴν χάριν ·
ὁ γὰρ πλάσας με ἐκ κοιλίας δοῦλον ἑαυτῷ καὶ ἐκ τοῦ Ἰσραὴλ τὸ σῶμά μοι κατασκευάσας πρώτοις αὐτοῖς κηρύξαι βεβούληταί με τὴν αὐτοῦ χάριν εἰς τὸ συναγαγεῖν τὸν Ἰακὼβ πρὸς αὐτὸν καὶ τὸν Ἰσραήλ .
εἰκότως οὖν παραινεῖ λέγων ·
Εἰς ὁδὸν ἐθνῶν μὴ ἀπέλθητε καὶ εἰς πόλιν Σαμαριτῶν μὴ εἰσέλθητε ·
ὁ μὲν οὖν πατὴρ εἰς τὸ συναγαγεῖν τὸν Ἰακὼβ καὶ τὸν Ἰσραὴλ εὐδόκησε τὴν εἰς ἀνθρώπους πάροδόν με ποιήσασθαι εἰπών ·
ἐν σοὶ δοξασθήσομαι .
ἐγὼ δὲ τὴν ἀπιστίαν καὶ τὴν σκληροκαρδίαν θεωρῶν τοῦ Ἰσραὴλ εἶπον ἤδη πρότερον , ὅτι κενῶς ἐκοπίασα , εἰς μάταιον καὶ εἰς οὐδὲν ἔδωκα τὴν ἰσχύν μου .
καὶ ἐν ἑτέροις τοῦτ αὐτὸ δηλῶν εἶπον ·
τίς ὠφέλεια ἐν τῷ αἵματί μου , ἐν τῷ καταβῆναί με εἰς διαφθοράν 0 ;
νῦν δέ φημι , ὅτι εἰ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων ἀπιστοῦσι καὶ τῇ ἑαυτῶν ἐπιμένουσι σκληροκαρδίᾳ , ἀλλ ἐγὼ συναχθήσομαι ἐναντίον κυρίου , καὶ ὁ θεός μου ἔσται μοι ἰσχύς ·
μόνη γὰρ ἡ παρ αὐτοῦ μοι δόξα πεφύλακται , καὶ αὐτός μού ἐστιν ἰσχύς .
τὰ γοῦν θαυμάσια καὶ παράδοξα ἔργα τὰ δι ἐμοῦ πεπραγμένα τῆς αὐτοῦ δυνάμεως ἦν παραστατικά .
καὶ εἶπέ μοι Μέγα σοί ἐστι τὸ κληθῆναί σε παῖδά μου , ἢ δοῦλόν μου κατὰ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτάς , τοῦ στῆσαι τὰς φυλὰς τοῦ Ἰακὼβ καὶ τὴν διασπορὰν τοῦ Ἰσραὴλ ἐπιστρέψαι .
καὶ γὰρ ἦν ὡς ἀληθῶς μέγιστον ἔργον τοῦ σωτῆρος ἡμῶν τὸ μορφὴν δούλου ἀναλαβεῖν καὶ τὴν ἐν ἀνθρώποις ὑπομεῖναι γέννησιν .
διὸ εἴρηται πρὸς αὐτόν ·
μέγα σοί ἐστι τὸ κληθῆναί σε παῖδά μου , ἢ δοῦλόν μου κατὰ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτάς .
τὸ δ αἴτιον τοῦ δοῦλον γενέσθαι τὸν σωτῆρα τοῦτ ἦν , λέγω δὲ τό ·
στῆσαι τὰς φυλὰς τοῦ Ἰακὼβ καὶ τὰς διασπορὰς Ἰσραὴλ ἐπιστρέψαι .
διὸ αὐτοῖς πρώτοις ἐκήρυττεν αἰχμαλώτοις οὖσι τὰς ψυχὰς τὴν ἄφεσιν καὶ τυφλοῖς οὖσι τὴν ἀνάβλεψιν .
ἐπειδὴ δὲ μὴ παρεδέχοντο τὴν χάριν ἐκεῖνοι , ἀκολούθως εἴρηται ἑξῆς ·
ἰδοὺ τέθεικά σε εἰς φῶς ἐθνῶν τοῦ εἶναί σε εἰς σωτηρίαν ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς .
ἑξῆς τούτοις τὸ προφητικὸν πνεῦμα τοῖς ἔθνεσι προσφωνεῖ λέγων ·
Οὕτως λέγει κύριος .
εἶτ ἐπεὶ μὴ ἐγίνωσκον , τίς ποτε ἦν ὁ κύριος ἐπιφέρει ·
ὁ ῥυσάμενος τὸν Ἰσραήλ , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον 0 1 ·
ὁ λυτρούμενος τὸν Ἰσραήλ , κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν καὶ τὸν Θεοδοτίωνα 0 ·
ἀγχιστεύων Ἰσραήλ 0 .
αὐτὸς γάρ φησιν ἐκεῖνος ὁ πάλαι τὸν Ἰσραὴλ ῥυσάμενος ἐκ χειρὸς Αἰγυπτίων , αὐτὸς δὲ ὑμῖν τοῖς ἔθνεσι ταῦτα προσφωνεῖ καὶ διατάττεται λέγων ·
ἁγιάσατε τὸν φαυλίζοντα τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ·
ὅσῳ γὰρ ἑαυτὸν ἐταπείνωσε μέχρι θανάτου καὶ θανάτου σταυροῦ , τοσούτῳ ὑμεῖς αὐτὸν δοξάζετε , λέγω δὲ τοῦτον τὸν βδελλυσσόμενον ὑπὸ τῶν ἐθνῶν τῶν ἀπίστων τῶν δουλευόντων τοῖς ἄρχουσι τοῦ αἰῶνος τούτου , λέγω δὲ τοῖς πονηροῖς δαίμοσιν , οἳ γὰρ ἔτι τούτοις καταδεδουλωμένοι τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ βλασφημοῦντες βδελλύττονται , διασύροντες καὶ χλευάζοντες καὶ φαυλίζοντες αὐτοῦ τὸν θάνατον .
ἀλλὰ γὰρ ὑμεῖς οἷς ὁ λόγος προσφωνεῖ τοῦτον αὐτὸν ἁγιάσατε δοξάζοντες , ἐπεὶ καὶ πᾶν γόνυ κάμψει αὐτῷ ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων , πᾶσά τε γλῶσσα ἐξομολογήσεται ὅτι Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς εἰς δόξαν θεοῦ πατρός 0 .
τότε γοῦν τότε βασιλεῖς ὄψονται αὐτόν , καὶ ἀναστήσονται ἄρχοντες καὶ προσκυνήσουσιν αὐτῷ , ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς μετὰ τῶν ἀγγέλων αὐτοῦ καὶ καθίσῃ ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ , κρίνων ζῶντας καὶ νεκρούς .
τότε γὰρ πάντες προσκυνήσουσιν αὐτῷ ἕνεκεν κυρίου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ , ὅτι πιστός ἐστιν ὁ ἅγιος Ἰσραήλ , ὁ ἐκλεξάμενος αὐτόν .
καὶ ἐξελεξάμην σε , ὁ Σύμμαχος ὃς ἐξελέξατό σε εἴρηκε .
ταῦτα μὲν οὖν τοῖς ἔθνεσι παραδέδοται , τὰ δὲ ἐπιλεγόμενα εἰς αὐτοῦ πρόσωπον τοῦ σωτῆρος θεσπίζεται ·
ᾧ καί φησι τὸ πνεῦμα τὸ προφητικὸν ἐκ προσώπου τοῦ σωτῆρος ·
καιρῷ δεκτῷ ἐπήκουσά σου καὶ ἐν ἡμέρᾳ σωτηρίας ἐβοήθησά σοι καὶ ἔπλασά σε καὶ ἔδωκά σε εἰς διαθήκην ἐθνῶν .
σφόδρα δὲ θαυμαστῶς εἴρηται τό ·
καιρῷ δεκτῷ ἐπήκουσά σου , οὗτος δὲ ἦν ὁ τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ χρόνος ·
κατὰ μὲν γὰρ τὸν καιρὸν τοῦ πάθους ἀνεβόησεν ὁ σωτὴρ εἰπών ·
ἠλὶ ἠλὶ λεμὰ σαβαχθάνι 0 ;
τοῦτ ἔστι ·
θεέ μου θεέ μου , ἱνατί με ἐγκατέλιπες ;
ἀλλὰ καὶ προσεύχεται λέγων τό ·
πάτερ , εἰ δυνατόν , παρελθέτω ἀπ  ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο 0 .
εἶθ ὡς ἀνανεύοντα τὸν πατέρα ἑώρα , ἐπήγαγε ·
πάτερ , εἰ μὴ δυνατὸν παρελθεῖν αὐτό , γενηθήτω τὸ θέλημά σου 0 .
ταύτην οὖν τὴν εὐχὴν εἰς καιρὸν δεχόμενος ὁ πατὴρ μετὰ τὸ πάθος καὶ μετὰ τὴν εἰς ᾅδου κάθοδον καιρὸν τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ δεικνύς φησι πρὸς αὐτόν ·
καιρῷ δεκτῷ ἐπήκουσά σου καὶ ἐν ἡμέρᾳ σωτηρίας ἐβοήθησά σοι .
καὶ ἔπλασά σε , καὶ διετήρησά σε οἱ λοιποὶ ἑρμηνευταὶ εἰρήκασι .
δι ὧν αἰνιξάμενος αὐτοῦ τὴν ἀνάστασιν ἐπιφέρει ·
καὶ ἔδωκά σε εἰς διαθήκην ἐθνῶν , τῆς καινῆς διαθήκης κατὰ καιρὸν μνημονεύσας .
εἶτα διασαφεῖ λέγων ·
τοῦ καταστῆσαι τὴν γῆν καὶ κληρονομῆσαι κληρονομίας ἐρήμους 0 .
πάλαι μὲν οὖν πρὸ τοῦ πάθους καὶ πρὶν χεῖρας ἐπιβαλεῖν αὐτῷ τοὺς ἐκ περιτομῆς ἐλέγετο ·
τοῦ στῆσαι τὰς φυλὰς Ἰακὼβ καὶ τὰς διασπορὰς τοῦ Ἰσραὴλ ἐπιστρέψαι 0 .
ἀλλ ἐπεὶ μὴ κατεδέξαντο τὴν χάριν , οὐκέτι μὲν ἐκείνων μέμνηνται , περὶ δὲ τῶν ἐθνῶν ἐνταῦθά φησι ·
καὶ ἔδωκά σε εἰς διαθήκην ἐθνῶν τοῦ καταστῆσαι τὴν γῆν καὶ κληρονομῆσαι κληρονομίας ἐρήμους , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον 0 ·
ἀνεγεῖραι τὴν γῆν καὶ κληροδοτῆσαι κληροδοσίας ἠφανισμένας .
τοιαῦται δὲ ἦσαν αἱ τῶν ἀθέων καὶ πολυθέων ψυχαὶ ἔρημοι θεοῦ καὶ ἀληθῶς παντελῶς ἠφανισμέναι .
ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ εἰπεῖν φησι τοῖς ἐν δεσμοῖς Ἐξέλθετε ·
ἦσαν δὲ οὗτοι σειραῖς ταῖς ἑαυτῶν ἁμαρτίαις κατεσφιγμένοι , οἷς τὴν ἄφεσιν κηρύξας καὶ τὸν τῆς ἀναγεννήσεως τρόπον παραδοὺς αὐτοῖς ἔργοις εἶπε τοῖς ἐν δεσμοῖς Ἐξέλθετε , καὶ τοῖς ἐν τῷ σκότει ἀνακαλυφθῆναι ·
ἦμεν γὰρ πάντες τέκνα ὀργῆς καὶ ἦμέν ποτε σκότος , νῦν δὲ φῶς ἐν κυρίῳ 0 .
εἶτ εὐαγγελίζεται τοὺς τῶν προτέρων δεσμῶν καὶ τοῦ προτέρου σκότους ἠλευθερωμένους λέγων ·
ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς βοσκηθήσονται , καὶ ἐν πάσαις ταῖς τρίβοις ἡ νομὴ αὐτῶν 0 .
ὁδοὶ δὲ καὶ τρίβοι , ἃς διώδευσαν οἱ πάλαι τοῦ θεοῦ ἄνδρες , αἱ θεόπνευστοί εἰσι γραφαί , ἐν αἷς βοσκόμενοι οἱ τῆς ἐπαγγελίας τυχόντες τῆς ἐνθέου καὶ λογικῆς τρυφῆς ἀπολαύουσιν ἀγαθὴν νομὴν ταύτην εὑρόμενοι , ὥστε λέγειν ·
εἰς τόπον χλόης , ἐκεῖ με κατεσκήνωσεν , ἐπὶ ὕδατος ἀναπαύσεως ἐξέθρεψέ με .
Οὕτω δὴ λογικῶς τρεφόμενοι οὐ πεινάσουσιν οὐ δὲ διψήσουσιν , οὐ δὲ πατάξει αὐτοὺς καύσων οὐ δὲ ὁ ἥλιος .