Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
οἱ δὲ σῶμα μὴ λεπτὸν μη δὲ λεῖον , ὥσπερ ἐστὶ τὸ ὕδωρ , ἀποφαίνοντες τὴν σελήνην , ἀλλ ἐμβριθὲς καὶ γεῶδες , οὐκ οἶδ ὅπως ἀπαιτοῦνται τοῦ ἡλίου τὴν ἔμφασιν ἐν αὐτῇ πρὸς τὴν ὄψιν οὐ δὲ γὰρ τὸ γάλα τοὺς τοιούτους ἐσοπτρισμοὺς ἀποδίδωσιν οὐ δὲ ποιεῖ τῆς ὄψεως ἀνακλάσεις διὰ τὴν ἀνωμαλίαν καὶ τραχύτητα τῶν μορίων ·
πόθεν γε τὴν σελήνην δυνατόν ἐστιν ἀναπέμπειν ἀφ ἑαυτῆς τὴν ὄψιν , ὥσπερ ἀναπέμπει τὰ λειότερα τῶν ἐσόπτρων ;
καίτοι καὶ ταῦτα δήπουθεν , ἐὰν ἀμυχή τις ἢ ῥύπος ἢ τραχύτης καταλάβῃ τὸ σημεῖον , ἀφ οὗ πέφυκεν ἡ ὄψις ἀνακλᾶσθαι , τυφλοῦται καὶ βλέπεται μὲν αὐτά , τὴν δ ἀνταύγειαν οὐκ ἀποδίδωσιν .
ὁ δ ἀξιῶν ἢ καὶ τὴν ὄψιν ἡμῶν ἐπὶ τὸν ἥλιον ἢ μη δὲ τὸν ἥλιον ἐφ ἡμᾶς ἀνακλᾶν ἀφ ἑαυτῆς τὴν σελήνην ἡδύς ἐστι .
τὸν ὀφθαλμὸν ἥλιον ἀξιῶν εἶναι φῶς δὲ τὴν ὄψιν οὐρανὸν δὲ τὸν ἄνθρωπον 0 1 .
τοῦ μὲν γὰρ ἡλίου δι εὐτονίαν καὶ λαμπρότητα πρὸς τῇ σελήνῃ γιγνομένην μετὰ πληγῆς τὴν ἀνάκλασιν φέρεσθαι πρὸς ἡμᾶς εἰκός ἐστιν ·
ἡ δ ὄψις ἀσθενὴς οὖσα καὶ λεπτὴ καὶ ὀλιγοστή , τί θαυμαστὸν εἰ μή τε πληγὴν ἀνακρουστικὴν ποιεῖ μή τ ἀφαλλομένη τηρεῖ τὴν συνέχειαν ἀλλὰ θρύπτεται καὶ ἀπολείπει , πλῆθος οὐκ ἔχουσα φωτὸς ὥστε μὴ διασπᾶσθαι περὶ τὰς ἀνωμαλίας καὶ τραχύτητας 0 ;
ἀπὸ μὲν γὰρ ὕδατος καὶ τῶν ἄλλων ἐσόπτρων ἰσχύουσαν ἔτι τῆς ἀρχῆς ἐγγὺς οὖσαν ἐπὶ τὸν ἥλιον ἅλλεσθαι τὴν ἀνάκλασιν οὐκ ἀδύνατόν ἐστιν ·
ἀπὸ δὲ τῆς σελήνης , κ ἂν γίγνωνταί τινες ὀλισθήσεις αὐτῆς , ἀσθενεῖς ἔσονται καὶ ἀμυδραὶ καὶ προαπολείπουσαι διὰ τὸ μῆκος τῆς ἀποστάσεως , καὶ γὰρ ἄλλως τὰ μὲν κοῖλα τῶν ἐσόπτρων εὐτονωτέραν ποιεῖ τῆς προηγουμένης αὐγῆς τὴν ἀνακλωμένην , ὥστε καὶ φλόγας ἀναπέμπειν πολλάκις ·
τὰ δὲ κυρτὰ καὶ τὰ σφαιροειδῆ τῷ μὴ πανταχόθεν ἀντερείδειν ἀσθενῆ καὶ ἀμαυράν 0 .
ὁρᾶτε δήπουθεν , ὅταν ἴριδες δύο φανῶσι , νέφους νέφος ἐμπεριέχοντος , ἀμαυράν ποιοῦσαν καὶ ἀσαφῆ τὰ χρώματα τὴν περιέχουσαν τὸ γὰρ ἐκτὸς νέφος ἀπωτέρω τῆς ὄψεως κείμενον οὐκ εὔτονον οὐ δ ἰσχυρὰν τὴν ἀνάκλασιν ἀποδίδωσι .
καὶ τί δεῖ πλείονα λέγειν ;
ὅπου γὰρ τὸ τοῦ ἡλίου φῶς ἀνακλώμενον ἀπὸ τῆς σελήνης τὴν μὲν θερμότητα πᾶσαν ἀποβάλλει , τῆς δὲ λαμπρότητος αὐτοῦ λεπτὸν ἀφικνεῖται μόλις πρὸς ἡμᾶς καὶ ἀδρανὲς λείψανον 0 ·
ἦπου τῆς ὄψεως τὸν ἴσον φερομένης δίαυλον ἐνδέχεται μόριον ὁτιοῦν λείψανον ἐξικέσθαι πρὸς τὸν ἣλιον ἀπὸ τῆς σελήνης ;
σκοπεῖτε δ εἶπον καὶ ὑμεῖς ·
εἰ τ αὐτὰ πρὸς τὸ ὕδωρ καὶ τὴν σελήνην ἔπασχεν ἡ ὄψις , ἔδει καὶ γῆς καὶ φυτῶν καὶ ἀνθρώπων καὶ ἄστρων ἐμφάσεις ποιεῖν τὴν πανσέληνον , οἵας τὰ λοιπὰ ποιεῖται τῶν ἐσόπτρων ·
εἰ δ οὐ γίγνονται πρὸς ταῦτα τῆς ὄψεως ἀνακλάσεις δι ἀσθένειαν αὐτῆς ἢ τραχύτητα τῆς σελήνης , μη δὲ πρὸς τὸν ἣλιον ἀπαιτῶμεν .
ἡμεῖς μὲν οὖν ἔφην ὅσα μὴ διαπέφευγε τὴν μνήμην τῶν ἐκεῖ λεχθέντων , ἀπηγγέλκαμεν ὥρα δὲ καὶ Σύλλαν παρακαλεῖν , μᾶλλον δ ἀπαιτεῖν τὴν διήγησιν , οἷον ἐπὶ ῥητοῖς ἀκροατὴν γεγενημένον 0 1 ·
ν ὥστε , εἰ δοκεῖ , καταπαύσαντες τὸν περίπατον , καὶ καθίσαντες ἐπὶ τῶν βάθρων ἑδραῖον αὐτῷ παράσχωμεν ἀκροατήριον 0 .
ἔδοξε δὴ ταῦτα , καὶ καθισάντων ἡμῶν , ὁ Θέων ἐγώ τοι , ὦ Λαμπρία εἶπεν ἐπιθυμῶ μὲν οὐδενὸς ἧττον ὑμῶν ἀκοῦσαι τὰ λεχθησόμενα , πρότερον δ ἂν ἡδέως ἀκούσαιμι περὶ τῶν οἰκεῖν λεγομένων ἐπὶ τῆς σελήνης , οὐκ εἰ κατοικοῦσί τινες ἀλλ εἰ δυνατὸν ἐκεῖ κατοικεῖν 0 ·
εἰ γὰρ οὐ δυνατόν , ἄλογον καὶ τὸ γῆν εἶναι τὴν σελήνην δόξει γὰρ πρὸς οὐδὲν ἀλλὰ μάτην γεγονέναι μή τε καρποὺς ἐκφέρουσα μή τε ἀνθρώποις τισὶν ἕδραν παρέχουσα καὶ γένεσιν καὶ δίαιταν ὧν ἕνεκα καὶ ταύτην γεγονέναι φαμὲν κατὰ Πλάτωνα τροφὸν ἡμετέραν ἡμέρας τε καὶ νυκτὸς ἀτρεκῆ φύλακα καὶ δημιουργόν 0 1 .
ὁρᾷς δ ὅτι πολλὰ λέγεται καὶ σὺν γέλωτι καὶ μετὰ σπουδῆς περὶ τούτων .
τοῖς μὲν γὰρ ὑπὸ τὴν σελήνην οἰκοῦσιν ὥσπερ Ταντάλοις ὑπὲρ κεφαλῆς ἐκκρέμασθαί φασι , τοὺς δ οἰκοῦντας αὖ πάλιν ἐπ αὐτῆς ὥσπερ Ἰξίονας ἐνδεδεμένους , ῥύμῃ τόση καίτοι μίαν οὐ κινεῖται κίνησιν , ἀλλ , ὥς που καὶ λέγεται , Τριοδῖτίς ἐστιν , ἅμα μῆκος ἐπὶ τοῦ ζῳδιακοῦ καὶ πλάτος ἐπιφερομένη καὶ βάθος 0 1 ·
ὧν τὴν μὲν περιδρομὴν τὴν δ ἕλικα τὴν δ οὐκ οἶδα πῶς ἀνωμαλίαν ὀνομάζουσιν οἱ μαθηματικοί , καίπερ οὐδὲν ἀνώμαλον οὐ δὲ τεταραγμένον ταῖς ἀποκαταστάσεσιν ὁρῶντες ἔχουσαν 0 .
οὔκουν εἰ λέων τις ἔπεσεν ὑπὸ ῥύμης εἰς Πελοπόννησον , ἄξιόν ἐστι θαυμάζειν ·
ἀλλ ὅπως οὐ μυρί ὁρῶμεν ἀεὶ πεσήματ ἀνδρῶν κ ἀπολακτισμοὺς βίων ἐκεῖθεν οἷον ἐκκυβιστώντων Καὶ περιτρεπόντων 0 .
καὶ μὴν γελοῖον περὶ μονῆς τῶν ἐκεῖ διαπορεῖν , εἰ μὴ γένεσιν μη δὲ σύστασιν ἔχειν δύνανται 0 .
ὅπου γὰρ Αἰγύπτιοι καὶ Τρωγλοδῦται , οἷς ἡμέρας μιᾶς ἀκαρὲς ἵσταται κατὰ κορυφὴν ὁ ἥλιος ἐν τροπαῖς εἶτ ἄπεισιν , ὀλίγον ἀπέχουσι τοῦ κατακεκαῦσθαι ξηρότητι τοῦ περιέχοντος 0 ·
ἦπου τοὺς ἐπὶ τῆς σελήνης εἰκός ἐστι δώδεκα θερείας ὑπομένειν ἔτους ἑκάστου , κατὰ μῆνα τοῦ ἡλίου πρὸς κάθετον αὐτοῖς ἐφισταμένου καὶ στηρίζοντος , ὅταν πανσέληνος 0 ;
πνεύματά γε μὴν καὶ νέφη καὶ ὄμβρους , ὧν χωρὶς οὔ τε γένεσις φυτῶν ἔστιν οὔ τε σωτηρία γενομένοις , ἀμήχανον ἐκεῖ διανοηθῆναι συνιστάμενα διὰ θερμότητα καὶ λεπτότητα τοῦ περιέχοντος 0 ·
οὐ δὲ 0 ·
γὰρ ἐνταῦθα τῶν ὀρῶν τὰ ὑψηλὰ δέχεται τοὺς ἀγρίους καὶ ἐναντίους χειμῶνας ·
ἀλλ ἤδη καὶ σάλον ἔχων ὑπὸ κουφότητος ὁ ἀὴρ ἐκφεύγει τὴν σύστασιν ταύτην καὶ πύκνωσιν εἰ μὴ νὴ Δία φήσομεν , ὥσπερ ἡ Ἀθηνᾶ τῷ Ἀχιλλεῖ νέκταρός τι καὶ ἀμβροσίας ἐνέσταξε μὴ προσιεμένῳ τροφήν , οὕτω τὴν σελήνην , Ἀθηνᾶν λεγομένην καὶ οὖσαν , τρέφειν τοὺς ἄνδρας , ἀμβροσίαν ἀνιεῖσαν αὐτοῖς ἐφημέριον , ὡς Φερεκύδης ὁ παλαιὸς οἴεται σιτεῖσθαι τοὺς θεούς 0 .
τὴν μὲν γὰρ Ἰνδικὴν ῥίζαν , ἥν φησι Μεγασθένης τοὺς μή τ ἐσθίοντας μή τε πίνοντας ἀλλ εὐστόμους ὄντας ὑποτύφειν καὶ θυμιᾶν καὶ τρέφεσθαι τῇ ὀσμῇ , πόθεν ἄν τις ἐκεῖ φυομένην λάβοι , μὴ βρεχομένης τῆς σελήνης ;
ταῦτα τοῦ Θέωνος εἰπόντος , κάλλιστὰ γ ἔφην καὶ ἄριστα τῇ παιδιᾷ τοῦ λόγου τὰς ὀφρῦς ἡμῶν ἔλυσας , δι ἃ καὶ θάρσος ἡμῖν ἐγγίγνεται πρὸς τὴν ἀπόκρισιν , μὴ πάνυ πικρὰν μη δ αὐστηρὰν εὐθύνην προσδοκῶσι ·
καὶ γὰρ ὡς ἀληθῶς τῶν σφόδρα πεπεισμένων τὰ τοιαῦτα διαφέρουσιν οὐδὲν οἱ σφόδρα δυσκολαίνοντες αὐτοῖς καὶ διαπιστοῦντες ἀλλὰ μὴ πράως τὸ δυνατὸν καὶ τὸ ἐνδεχόμενον ἐθέλοντες ἐπισκοπεῖν , εὐθὺς οὖν τὸ πρῶτον οὐκ ἀναγκαῖόν ἐστιν , εἰ μὴ κατοικοῦσιν ἄνθρωποι τὴν σελήνην , μάτην γεγονέναι καὶ πρὸς μηδέν .
οὐ δὲ γὰρ τήνδε τὴν γῆν δι ὅλης ἐνεργὸν οὐ δὲ προσοικουμένην ὁρῶμεν , ἀλλὰ μικρὸν αὐτῆς μέρος , ὥσπερ ἄκροις τισὶν ἢ χερρονήσοις ἀνέχουσιν ἐκ βυθοῦ γόνιμόν ἐστι ζῴων καὶ φυτῶν , τῶν δ ἄλλων τὰ μὲν ἔρημα καὶ ἄκαρπα χειμῶσι καὶ αὐχμοῖς , τὰ δὲ πλεῖστα κατὰ τῆς μεγάλης δέδυκε θαλάσσης 0 .
ἀλλὰ σύ , τὸν Ἀρίσταρχον ἀγαπῶν ἀεὶ καὶ θαυμάζων , οὐκ ἀκούεις Κράτητος ἀναγιγνώσκοντος Ὠκεανός , ὅσπερ γένεσις πάντεσσι τέτυκται ἀνδράσιν ἠδὲ θεοῖς , πλείστην ἐπὶ γαῖαν ἵησιν .
ἀλλὰ πολλοῦ δεῖ μάτην ταῦτα γεγονέναι ·
καὶ γὰρ ἀναθυμιάσεις ἡ θάλασσα μαλακὰς ἀνίησι καὶ τῶν πνευμάτων τὰ ἥδιστα , θέρους ἀκμάζοντος , ἐκ τῆς ἀοικήτου καὶ κατεψυγμένης αἱ χιόνες ἀτρέμα διατηκόμεναι χαλῶσι καὶ διασπείρουσιν ἡμέρας τε καὶ νυκτὸς ἕστηκεν ἀτρεκὴς ἐν μέσῳ φύλαξ κατὰ Πλάτωνα καὶ δημιουργός .
οὐδὲν οὖν κωλύει καὶ τὴν σελήνην ζῴων μὲν ἔρημον εἶναι , παρέχειν δ ἀνακλάσεις τε τῷ φωτὶ περὶ αὐτὴν διαχεομένῳ καὶ συρροὴν ταῖς τῶν ἀστέρων αὐγαῖς ἐν αὐτῇ καὶ σύγκρασιν , ᾗ συνεκπέττει τε τὰς ἀπὸ τῆς γῆς ἀναθυμιάσεις , ἅμα τε καὶ τοῦ ἡλίου τὸ ἔμπυρον ἄγαν καὶ σκληρὸν ἀνίησι .
καὶ πού τι καὶ παλαιᾷ φήμῃ διδόντες Ἄρτεμιν αὐτὴν νομισθῆναι φήσομεν ὡς παρθένον καὶ ἄγονον , ἄλλως δὲ βοηθητικὴν καὶ ὠφέλιμον .
ἔπειτα τῶν γ εἰρημένων οὐδέν , ὦ φίλε Θέων , ἀδύνατον δείκνυσι τὴν λεγομένην ἐπ αὐτῆς οἴκησιν ·
ἥ τε γὰρ δίνη πολλὴν ἔχουσα πραότητα καὶ γαλήνην ἐπιλεαίνει τὸν ἀέρα καὶ διανέμει συγκατακοσμούμενον , ὥστε μηδὲν εἶναι δέος ἐκπεσεῖν καὶ ἀποσφαλῆναι τοὺς ἐκεῖ βεβιωκότας ·
ἥ τε μεταλλαγὴ καὶ τὸ ποικίλον τοῦτο τῆς φορᾶς καὶ πεπλανημένον οὐκ ἀνωμαλίας οὐ δὲ ταραχῆς ἐστιν , ἀλλὰ θαυμαστὴν ἐπιδείκνυνται τάξιν ἐν τούτοις καὶ πορείαν οἱ ἀστρολόγοι , κύκλοις τισὶ περὶ κύκλους ἑτέρους ἐξελιττομένοις συνάγοντες αὐτὴν οἱ μὲν ἀτρεμοῦσαν , οἱ δὲ λείως καὶ ὁμαλῶς ἀεὶ τάχεσι τοῖς αὐτοῖς ἀνθυποφερομένην 0 ·
αὗται γὰρ αἱ τῶν κύκλων ἐπιβάσεις καὶ περιαγωγαὶ καὶ σχέσεις πρὸς ἀλλήλους καὶ πρὸς ἡμᾶς τὰ φαινόμενα τῆς κινήσεως ὕψη καὶ βάθη καὶ τὰς κατὰ πλάτος παραλλάξεις ἅμα ταῖς κατὰ μῆκος αὐτῆς περιόδοις ἐμμελέστατα συμπεραίνουσι .
τὴν δὲ πολλὴν θερμότητα καὶ συνεχῆ πύρωσιν ὑφ ἡλίου παύσῃ φοβούμενος , ἂν πρῶτον μὲν ἀντιθῇς ταῖς ἕνδεκα θεριναῖς συνόδοις τὰς πανσελήνους ·
εἴσῃ δὲ τὸ συνεχὲς τῆς μεταβολῆς ταῖς ὑπερβολαῖς χρόνον οὐκ ἐχούσαις πολὺν ἐμποιεῖν κρᾶσιν οἰκείαν καὶ τὸ ἄγαν ἑκατέρας ἀφαιρεῖν , ἀμέσου δὲ τούτων , ὡς εἰκός , ὥραν ἔαρι προσφορωτάτην ἔχουσιν .
ἔπειτα πρὸς μὲν ἡμᾶς καθίησι δἰ ἀέρος θολεροῦ καὶ συνεπερείδοντος ;
θερμότητα ταῖς ἀναθυμιάσεσι τρεφομένην 0 ·
ἐκεῖ δὲ λεπτὸς ὢν καὶ διαυγὴς ὁ ἀὴρ σκίδνησι καὶ διαχεῖ τὴν αὐγήν , ὑπέκκαυμα καὶ σῶμα μηδὲν ἔχουσαν .
ὕλην δὲ καὶ καρποὺς αὐτοῦ μὲν ὄμβροι τρέφουσιν , ἑτέρωθι δέ , ὥσπερ ἄνω περὶ Θήβας παρ ὑμῖν καὶ Συήνην , οὐκ ὄμβριον ὕδωρ ἀλλὰ γηγενὲς ἡ γῆ πίνουσα καὶ χρωμένη πνεύμασι καὶ δρόσοις οὐκ ἂν ἐθελήσειεν , οἶμαι , τῇ πλεῖστον ὑομένῃ πολυκαρπία συμφέρεσθαι δι ἀρετήν τινα καὶ κρᾶσιν 0 .
τὰ δ αὐτὰ φυτὰ τῷ γένει παρ ἡμῖν μέν , ἐὰν σφόδρα πιεσθῇ χειμῶσιν , ἐκφέρει πολὺν καὶ καλὸν καρπόν ἐν δὲ Λιβύῃ καὶ παρ ὑμῖν ·
ἐν Αἰγύπτῳ δύσριγα κομιδῇ καὶ δειλὰ πρὸς χειμῶνάς 0 ;
τῆς δὲ Γεδρωσίας καὶ Τρωγλοδύτιδος , ἣ καθήκει πρὸς τὸν ὠκεανόν ἀφόρου διὰ ξηρότητα καὶ ἀδένδρου παντάπασιν οὔσης , ἐν τῇ παρακειμένῃ καὶ περικεχυμένῃ θαλάττῃ θαυμαστὰ μεγέθη φυτῶν τρέφεται καὶ κατὰ βυθοῦ τέθηλεν ·
ὧν τὰ μὲν ἐλαίας τὰ δὲ δάφνας τὰ δ Ἴσιδος τρίχας καλοῦσιν 0 .
οἱ δ ἀνακαμψέρωτες οὗτοι προσαγορευόμενοι , τῆς γῆς ἐξαιρεθέντες , οὐ μόνον ζῶσι κρεμάμενοι χρόνον ὅσον βούλεταί τις ἀλλὰ βλαστάνουσιν .
σπείρεται δὲ τὰ μὲν πρὸς χειμῶνος τὰ δὲ θέρους ἀκμάζοντος , ὥσπερ σήσαμον καὶ μελίνη 0 1 ·
τὸ δὲ θύμον ἢ τὸ κενταύριον ἂν εἰς ἀγαθὴν καὶ πίονα σπαρῇ χώραν καὶ βρέχηται καὶ ἄρδηται , τῆς κατὰ φύσιν ἐξίσταται ποιότητος καὶ ἀποβάλλει τὴν δύναμιν , αὐχμῷ δὲ χαίρει καὶ πρὸς τὸ οἰκεῖον ἐπιδίδωσιν ·
εἰ δ ὥς φασιν οὐ δὲ τὰς δρόσους ἀνέχεται , καθάπερ τὰ πλεῖστα τῶν Ἀραβικῶν , ἀλλ ἐξαμαυροῦται διαινόμενα καὶ φθείρεται , τί δὴ θαυμαστόν ἐστιν εἰ γίγνονται περὶ τὴν σελήνην ῥίζαι καὶ σπέρματα καὶ ὗλαι μηδὲν ὑετῶν δεόμεναι μη δὲ χιόνων ἀλλὰ πρὸς θερινὸν ἀέρα καὶ λεπτὸν εὐφυῶς ἔχουσαι 0 ;
πῶς δ οὐκ εἰκὸς 0 ;
ἀνιέναι τε πνεύματα θαλπόμενα τῇ σελήνῃ καὶ τῷ σάλῳ τῆς περιφορᾶς αὔρας τε παρομαρτεῖν ἀτρέμα , καὶ δρόσους καὶ ὑγρότητας ἐλαφρὰς περιχεούσας , καὶ διασπειρομένας ἐπαρκεῖν τοῖς βλαστάνουσιν , αὐτὴν δὲ τῇ κράσει μὴ πυρώδη μη δ αὐχμηρὰν ἀλλὰ μαλακὴν καὶ ὑδροποιὸν εἶναι 0 ;
ξηρότητος μὲν γὰρ οὐδὲν ἀφικνεῖται πάθος ἀπ αὐτῆς πρὸς ἡμᾶς , ὑγρότητος δὲ πολλὰ καὶ θηλύτητος , αὐξήσεις φυτῶν , σήψεις κρεῶν , τροπαὶ καὶ ἀνέσεις οἴνων , μαλακότητες ξύλων , εὐτοκίαι γυναικῶν 0 .
δέδοικα δ ἡσυχάζοντα Φαρνάκην αὖθις ἐρεθίζειν καὶ κινεῖν , ὠκεανοῦ τε πλημμύρας ὡς λέγουσιν αὐτοὶ καὶ πορθμῶν ἐπιδόσεις , διαχεομένων καὶ αὐξανομένων ὑπὸ τῆς σελήνης τῷ ἀνυγραίνεσθαι , παρατιθέμενος .
διὸ πρὸς σὲ τρέψομαι μᾶλλον , ὦ φίλε Θέων λέγεις γὰρ ὑμῖν , ἐξηγούμενος ταυτὶ τὰ Ἀλκμᾶνος Διὸς θυγάτηρ Ἔρσα τρέφει καὶ δίας Σελάνας , ὅτι νῦν τὸν ἀέρα καλεῖ Δία καί φησιν αὐτὸν ὑπὸ τῆς σελήνης καθυγραινόμενον εἰς δρόσους τρέπεσθαι .
κινδυνεύει γάρ , ὦ ἑταῖρε , πρὸς τὸν ἣλιον ἀντιπαθῆ φύσιν ἔχειν ·
εἴγε μὴ μόνον , ὅσα πυκνοῦν καὶ ξηραίνειν ἐκεῖνος , αὕτη μαλάσσειν καὶ διαχεῖν πέφυκεν ἀλλὰ καὶ τὴν ἀπ ἐκείνου θερμότητα καθυγραίνειν καὶ καταψύχειν προσπίπτουσαν αὐτῇ καὶ συμμιγνυμένην 0 .
οἵ τε δὴ τὴν σελήνην ἔμπυρον σῶμα καὶ διακαὲς εἶναι νομίζοντες ἁμαρτάνουσιν οἵ τε τοῖς ἐκεῖ ζῴοις ὅσα τοῖς ἐνταῦθα πρὸς γένεσιν καὶ τροφὴν καὶ δίαιταν ἀξιοῦντες ὑπάρχειν , ἐοίκασιν ἀθέατοι τῶν περὶ τὴν φύσιν ἀνωμαλιῶν , ἐν αἷς μείζονας ἔστι καὶ πλείονας πρὸς ἄλληλα τῶν ζῴων ἢ πρὸς τὰ μὴ ζῷα διαφορὰς καὶ ἀνομοιότητας εὑρεῖν 0 .
καὶ εὔστομοι μὲν ἄνθρωποι καὶ ὀσμαῖς τρεφόμενοι μὴ ἔστωσαν , οἳ μη δ εἶναί μοι δοκοῦσιν ·
ἣν δ Ἀμμώνιος ἡμῖν αὐτὸς ἐξηγεῖτο δύναμιν , ᾐνίξατο μὲν Ἡσίοδος εἰπών οὐ δ ὅσον ἐν μαλάχῃ τε καὶ ἀσφοδέλῳ μέγ ὄνειαρ ἔργῳ δ ἐμφανῆ παρέσχεν Ἐπιμενίδης , διδάξας ὅτι μικρῷ παντάπασιν ἡ φύσις ὑπεκκαύματι ζωπυρεῖ καὶ συνέχει τὸ ζῷον , ἂν ὅσον ἐλαίας μέγεθος λάβῃ , μηδεμιᾶς ἔτι τροφῆς δεόμενον 0 .
τοὺς δ ἐπὶ τῆς σελήνης , εἴπερ εἰσίν , εὐσταλεῖς εἶναι τοῖς σώμασι καὶ διαρκεῖς ὑπὸ τῶν τυχόντων τρέφεσθαι πιθανόν ἐστι ·
καὶ γὰρ αὐτὴν τὴν σελήνην , ὥσπερ τὸν ἣλιον , ζῷον ὄντα πύρινον καὶ τῆς γῆς ὄντα πολλαπλάσιον , ἀπὸ τῶν ὑγρῶν φασι τῶν ἀπὸ τῆς γῆς τρέφεσθαι , καὶ τοὺς ἄλλους ἀστέρας ἀπείρους ὄντας 0 ·
οὕτως ἐλαφρὰ καὶ λιτὰ τῶν ἀναγκαίων φέρειν ζῷα τὸν ἄνω τόπον ὑπολαμβάνουσιν .
ἀλλ οὔ τε ταῦτα συνορῶμεν οὔ τε ὅτι καὶ χώρα καὶ φύσις καὶ κρᾶσις ἄλλη πρόσφορός ἐστιν αὐτοῖς ·
ὥσπερ οὖν εἰ , τῇ θαλάττῃ μὴ δυναμένων ἡμῶν προσελθεῖν μη δ ἅψασθαι μόνον δὲ τὴν θέαν αὐτῆς πόρρωθεν ἀφορώντων καὶ πυνθανομένων ὅτι πικρὸν καὶ ἄποτον καὶ ἁλμυρὸν ὕδωρ ἐστίν , ἔλεγέ τις ὡς ζῷα πολλὰ καὶ μεγάλα καὶ παντοδαπὰ ταῖς μορφαῖς τρέφει κατὰ βάθους καὶ θηρίων ἐστὶ πλήρης ὕδατι χρωμένων ὅσαπερ ὑμεῖς ἀέρι , μύθοις ἂν ὅμοια καὶ τέρασιν ἐδόκει περαίνειν οὕτως ἐοίκαμεν ἔχειν καὶ τ αὐτὸ πάσχειν πρὸς τὴν σελήνην , ἀπιστοῦντες ἐκεῖ τινας ἀνθρώπους κατοικεῖν 0 .
ἐκείνους δ ἂν οἴομαι πολὺ μᾶλλον ἀποθαυμάσαι τὴν γῆν , ἀφορῶντας οἷον ὑποστάθμην καὶ ἰλὺν τοῦ παντὸς ἐν ὑγροῖς καὶ ὁμίχλαις καὶ νέφεσι διαφαινομένην ἀλαμπὲς καὶ ταπεινὸν καὶ ἀκίνητον χωρίον , εἰ ζῷα φύει καὶ τρέφει μετέχοντα κινήσεως ἀναπνοῆς θερμότητος 0 ·
κ ἂν εἴ ποθεν αὐτοῖς ἐγγένοιτο τῶν Ὁμηρικῶν τούτων ἀκοῦσαι σμερδαλέ , εὐρώεντα , τά τε στυγέουσι θεοί περ καὶ τόσσον ἔνερθ Ἀίδεω , ὅσον οὐρανὸς ἔστ ἀπὸ γαίης , ταῦτα φήσουσιν ἀτεχνῶς περὶ τοῦ χωρίου τούτου λέγεσθαι καὶ τὸν Ἅιδην ἐνταῦθα καὶ τὸν Τάρταρον ἀπῳκίσθαι , γῆν δὲ μίαν εἶναι τὴν σελήνην , ἴσον ἐκείνων τῶν ἄνω καὶ τῶν κάτω τούτων ἀπέχουσαν 0 1 2 .
ἔτι δ ἐμοῦ σχεδὸν λέγοντος , ὁ Σύλλας ὑπολαβών ἐπίσχες εἶπεν ὦ Λαμπρία , καὶ παραβαλοῦ τὸ θυρίον τοῦ λόγου , μὴ λάθῃς τὸν μῦθον ὥσπερ εἰς γῆν ἐξοκείλας καὶ συγχέῃς τὸ δρᾶμα τ οὐμὸν ἑτέραν ἔχον σκηνὴν καὶ διάθεσιν , ἐγὼ μὲν οὖν ὑποκριτής εἰμι , πρότερον δ αὐτοῦ φράσω τὸν ποιητὴν ὑμῖν εἰ μή τι κωλύει καθ Ὅμηρον ἀρξάμενος Ὠγυγίη τις νῆσος ἀπόπροθεν εἰν ἁλὶ κεῖται δρόμον ἡμερῶν πέντε Βρεττανίας ἀπέχουσα πλέοντι πρὸς ;
ἑσπέραν 0 ·
ἕτεραι δὲ τρεῖς ἴσον ἐκείνης ἀφεστῶσαι καὶ ἀλλήλων πρόκεινται μάλιστα κατὰ δυσμὰς ;
ἡλίου θερινάς 0 ·
ὧν ἐν μιᾷ τὸν Κρόνον οἱ βάρβαροι καθεῖρχθαι μυθολογοῦσιν ὑπὸ τοῦ Διός , τὸν δ ὡς υἱὸν ἔχοντα φρουρὸν τῶν τε νήσων ἐκείνων καὶ τῆς θαλάττης , ἣν Κρόνιον πέλαγος ὀνομάζουσι , πέραν κατῳκίσθαι τὴν δὲ μεγάλην ἤπειρον , ὑφ ἧς ἡ μεγάλη περιέχεται κύκλῳ θάλαττα , τῶν μὲν ἄλλων ἔλαττον ἀπέχειν , τῆς δ Ὠγυγίας περὶ πεντακισχιλίους σταδίους κωπήρεσι πλοίοις κομιζομένῳ 0 ·
βραδύπορον γὰρ εἶναι καὶ πηλῶδες ὑπὸ πλήθους ῥευμάτων τὸ πέλαγος 0 ·
τὰ δὲ 0 ·
ῥεύματα τὴν μεγάλην ἐξιέναι γῆν καὶ γίγνεσθαι προσχώσεις ἀπ αὐτῶν καὶ βαρεῖαν εἶναι καὶ γεώδη τὴν θάλατταν , ᾗ καὶ πεπηγέναι δόξαν ἔσχε .
τῆς δ ἠπείρου τὰ πρὸς τῇ θαλάττῃ κατοικεῖν Ἕλληνας περὶ κόλπον οὐκ ἐλάττονα τῆς Μαιώτιδος , οὗ τὸ στόμα τῷ στόματι τοῦ Κασπίου πελάγους μάλιστα κατ εὐθεῖαν κεῖσθαι 0 ·
λαλεῖν δὲ καὶ νομίζειν ἐκείνους ἠπειρώτας μὲν αὑτοὺς νησιώτας δὲ τοὺς ταύτην τὴν γῆν κατοικοῦντας , ὡς καὶ κύκλῳ περίρρυτον οὖσαν ὑπὸ τῆς θαλάσσης 0 ·
οἴεσθαι δὲ τοῖς Κρόνου λαοῖς ἀναμιχθέντας ὕστερον τοὺς μεθ Ἡρακλέους παραγενομένους καὶ ὑπολειφθέντας ἤδη σβεννύμενον τὸ Ἑλληνικὸν ἐκεῖ καὶ κρατούμενον γλώττῃ τε βαρβαρικῇ καὶ νόμοις καὶ διαίταις οἷον ἀναζωπυρῆσαι πάλιν ἰσχυρὸν καὶ πολὺ γενόμενον διὸ τιμὰς ἔχειν πρώτας τὸν Ἡρακλέα , δευτέρας δὲ τὸν Κρόνον 0 .
ὅταν οὖν ὁ τοῦ Κρόνου ἀστήρ , ὃν Φαίνοντα μὲν ἡμεῖς , ἐκείνους δὲ Νυκτοῦρον ἔφη καλεῖν , εἰς Ταῦρον παραγένηται δι ἐτῶν τριάκοντα , παρασκευασαμένους ἐν χρόνῳ πολλῷ τὰ περὶ τὴν θυσίαν καὶ τὸν ἀπόπλουν ἐκπέμπειν κλήρῳ λαχόντας ἐν πλοίοις τοσούτοις θεραπείαν τε πολλὴν καὶ παρασκευὴν ἀναγκαίαν μέλλουσι πλεῖν πέλαγος τοσοῦτον εἰρεσίᾳ καὶ χρόνον ἐπὶ ξένης βιοτεύειν πολὺν ἐμβαλλομένους ·
ἀναχθέντας οὖν χρῆσθαι τύχαις , ὡς εἰκός , ἄλλους ἄλλαις 0 ·
τοὺς δὲ διασωθέντας ἐκ τῆς θαλάττης πρῶτον μὲν ἐπὶ τὰς προκειμένας νήσους οἰκουμένας δ ὑφ Ἑλλήνων κατίσχειν καὶ τὸν ἥλιον ὁρᾶν κρυπτόμενον ὥρας μιᾶς ἔλαττον ἐφ ἡμέρας τριάκοντα καὶ νύκτα τοῦτ εἶναι , σκότος ἔχουσαν ἐλαφρὸν καὶ λυκαυγὲς ἀπὸ δυσμῶν περιλαμπόμενον ἐκεῖ διατρίψαντας ἡμέρας ἐνενήκοντα , μετὰ τιμῆς καὶ φιλοφροσύνης ἱεροὺς νομιζομένους καὶ προσαγορευομένους , ὑπὸ πνευμάτων ἢδη περαιοῦσθαι ·
μη δ ἄλλους τινὰς ἐνοικεῖν ἢ σφᾶς τ , αὐτοὺς καὶ τοὺς πρὸ αὐτῶν ἀποπεμφθέντας 0 ·
ἐξεῖναι μὲν γὰρ ἀποπλεῖν οἴκαδε τοὺς τῷ θεῷ τὰ τρὶς δέκ ἔτη συλλατρεύσαντας , αἱρεῖσθαι δὲ τοὺς πλείστους ἐπιεικῶς αὐτόθι κατοικεῖν , τοὺς μὲν ὑπὸ συνηθείας , τοὺς δ ὅτι πόνου δίχα καὶ πραγμάτων ἄφθονα πάρεστι πάντα , πρὸς θυσίαις καὶ χορηγίαις ἢ περὶ λόγους τινὰς ἀεὶ καὶ φιλοσοφίαν διατρίβουσι 0 .
θαυμαστὴν γὰρ εἶναι τῆς τε νήσου τὴν φύσιν καὶ τὴν πραότητα τοῦ περιέχοντος ἀέρος , ἐνίοις δὲ καὶ τὸ θεῖον ἐμποδὼν γίγνεσθαι διανοηθεῖσιν ἀποπλεῖν ὥσπερ συνήθεσι καὶ φίλοις ἐπιδεικνύμενον οὐκ ὄναρ γὰρ μόνον οὐ δὲ διὰ συμβόλων , ἀλλὰ καὶ φανερῶς ἐντυγχάνειν πολλοὺς ὄψεσι δαιμόνων καὶ φωναῖς 0 .
αὐτὸν μὲν γὰρ τὸν Κρόνον ἐν ἄντρῳ βαθεῖ περιέχεσθαι πέτρας χρυσοειδοῦς καθεύδοντα , τὸν γὰρ ὕπνον αὐτῷ μεμηχανῆσθαι δεσμὸν ὑπὸ τοῦ Διός , ὄρνιθας ;
δὲ τῆς πέτρας κατὰ κορυφὴν εἰσπετομένους ἀμβροσίαν ἐπιφέρειν αὐτῷ , καὶ τὴν νῆσον εὐωδίᾳ κατέχεσθαι πᾶσαν , ὥσπερ ἐκ πηγῆς σκιδναμένῃ τῆς πέτρας 0 ·
τοὺς δὲ δαίμονας ἐκείνους περιέπειν καὶ θεραπεύειν τὸν Κρόνον , ἑταίρους αὐτῷ γενομένους , ὅτε δὴ θεῶν καὶ ἀνθρώπων ἐβασίλευε καὶ πολλὰ μὲν ἀφ ἑαυτῶν μαντικοὺς ὄντας προλέγειν , τὰ δὲ μέγιστα καὶ περὶ τῶν μεγίστων ὡς ὀνείρατα τοῦ Κρόνου κατιόντας ἐξαγγέλλειν ὅσα γὰρ ὁ Ζεύς προδιανοεῖται , ταῦτ ὀνειροπολεῖν τὸν Κρόνον 0 ·
εἶναι δ ἀνάστασιν τὰ τιτανικὰ πάθη καὶ κινήματα τῆς ψυχῆς ἐν αὐτῷ παντάπασιν ὁ ὕπνος καὶ γένηται τὸ βασιλικὸν καὶ θεῖον αὐτὸ καθ ἑαυτὸ καθαρὸν καὶ ἀκήρατον 0 .
ἐνταῦθα δὴ κομισθείς , ὡς ἔλεγεν , ὁ ξένος καὶ θεραπεύων τὸν θεὸν ἐπὶ σχολῆς , ἀστρολογίας μὲν ἐφ ὅσον γεωμετρήσαντι πορρωτάτω προελθεῖν δυνατόν ἐστιν ἐμπειρίαν ἔσχε , φιλοσοφίας δὲ τῆς ἄλλης τῷ φυσικῷ χρώμενος .
ἐπιθυμίαν δέ τινα καὶ πόθον ἔχων γενέσθαι τῆς μεγάλης νήσου θεατής ·
οὕτω γὰρ ὡς ἔοικε τὴν παρ ἡμῖν οἰκουμένην ὀνομάζουσιν ἐπειδὴ τὰ τριάκοντ ἔτη διῆλθεν , ἀφικομένων τῶν διαδόχων οἴκοθεν , ἀσπασάμενος τοὺς φίλους ἐξέπλευσε , τὰ μὲν ἄλλα κατεσκευασμένος εὐσταλῶς ἐφόδιον δὲ συχνὸν ἐν χρυσοῖς ἐκπώμασι κομίζων .
ἃ μὲν οὖν ἔπαθε καὶ ὅσους ἀνθρώπους διῆλθεν , ἱεροῖς τε γράμμασιν ἐντυγχάνων ἔν τε τελεταῖς πάσαις τελούμενος , οὐ μιᾶς ἡμέρας ἔργον ἐστὶ διελθεῖν , ὡς ἐκεῖνος ἡμῖν ἀπήγγελλεν , εὖ μάλα καὶ καθ ἕκαστον ἀπομνημονεύων ὅσα δ οἰκεῖα τῆς ἐνεστώσης διατριβῆς ἐστιν , ἀκούσατε .
πλεῖστον γὰρ ἐν Καρχηδόνι χρόνον διέτριψεν , ἅτε δὴ παρ ἡμῖν μεγάλας ἔχοντος καί τινας , ὅθ ἡ προτέρα πόλις ἀπώλλυτο , διφθέρας ἱερὰς ὑπεκκομισθείσας κρύφα καὶ διαλαθούσας πολὺν χρόνον ἐν γῇ κειμένας ἐξευρὼν τῶν τε φαινομένων θεῶν ἔφη χρῆναι καί μοι παρεκελεύετο τιμᾶν διαφερόντως τὴν Σελήνην , ὡς τοῦ βίου κυριωτάτην οὖσαν ἐχομένην .
θαυμάζοντος δ ἐμοῦ ταῦτα καὶ δεομένου σαφέστερον ἀκοῦσαι , πολλά εἶπεν ὦ Σύλλα , περὶ θεῶν οὐ πάντα δὲ καλῶς λέγεται παρ Ἕλλησιν .
οἷον εὐθὺς ὀρθῶς Δήμητρα καὶ Κόρην ὀνομάζοντες οὐκ ὀρθῶς ὁμοῦ καὶ περὶ τὸν αὐτὸν ἀμφοτέρας εἶναι τόπον νομίζουσιν ἡ μὲν γὰρ ἐν γῇ καὶ κυρία τῶν περὶ γῆν ἐστιν ἡ δ ἐν σελήνῃ καὶ τῶν περὶ σελήνην 0 1 2 .
κόρη δὲ καὶ Φερσεφόνη κέκληται τὸ μὲν ὡς φωσφόρος οὖσα , .
κόρη δ ὅτι καὶ τοῦ ὄμματος , ἐν ᾧ τὸ εἴδωλον ἀντιλάμπει τοῦ βλέποντος , , ὥσπερ τὸ ἡλίου φέγγος ἐνορᾶται τῇ σελήνῃ , κόρην προσαγορεύομεν 0 .
τοῖς τε περὶ τὴν πλάνην καὶ τὴν ζήτησιν αὐτῶν λεγομένοις ἔνεστι ἀληθές ·
ἀλλήλων γὰρ ἐφίενται χωρὶς οὖσαι καὶ συμπλέκονται περὶ τὴν σκιὰν πολλάκις ·
τὸ δὲ νῦν μὲν ἐν οὐρανῷ καὶ φωτί , νῦν δ ἐν σκότῳ καὶ νυκτὶ γενέσθαι περὶ τὴν Κόρην , ψεῦδος μὲν οὐκ ἔστιν , ὁ δὲ χρόνος τῷ ἀριθμῷ πλάνην παρέσχηκεν .
οὐ γὰρ ἓξ μῆνας ἀλλὰ παρ ἓξ μῆνας ὁρῶμεν αὐτὴν ὑπὸ τῆς γῆς , ὥσπερ ὑπὸ τῆς μητρός , τῇ σκιᾷ λαμβανομένην , ὀλιγάκις δὲ τοῦτο διὰ πέντε μηνῶν πάσχουσαν 0 ·
ἐπεὶ τὸν γ Ἅιδην ἀπολιπεῖν ἀδύνατόν ἐστιν αὐτήν , τοῦ Ἅιδου πέρας οὖσαν , ὥσπερ καὶ Ὅμηρος ἐπικρυψάμενος οὐ φαύλως τοῦτ εἶπεν ἀλλ εἰς Ἠλύσιον πεδίον καὶ πείρατα γαίης 0 ·
ὅπου γὰρ ἡ σκιὰ τῆς γῆς ἐπινεμομένη παύεται , τοῦτο τέρμα τῆς γῆς ἔθετο καὶ πέρας ·
εἰς δὲ τοῦτο φαῦλος μὲν οὐδεὶς οὐ δ ἀκάθαρτος ἄνεισιν , οἱ δὲ χρηστοὶ μετὰ τὴν τελευτὴν κομισθέντες αὐτόθι , ῥᾷστον μὲν οὕτω βίον , οὐ μὴν μακάριον οὐ δὲ θεῖον ἔχοντες , ἄχρι τοῦ δευτέρου θανάτου διατελοῦσι .
τίς δ οὗτός ἐστιν , ὦ Σύλλα ;
μὴ περὶ τούτων ἔρῃ , μέλλω γὰρ αὐτὸς διηγεῖσθαι .
τὸν ἄνθρωπον οἱ πολλοὶ σύνθετον μὲν ὀρθῶς , ἐκ δυεῖν δὲ μόνων σύνθετον οὐκ ὀρθῶς ἡγοῦνται 0 ·
μόριον γὰρ εἶναί πως ψυχῆς οἴονται τὸν νοῦν , οὐδὲν ἧττον ἐκείνων 0 ·
ἁμαρτάνοντες , οἷς ἡ ψυχὴ δοκεῖ μόριον εἶναι τοῦ σώματος ·
νοῦς γὰρ ψυχῆς ὅσῳ ψυχὴ σώματος , ἄμεινόν ἐστι καὶ θειότερον 0 .
ποιεῖ δ ἡ μὲν ψυχῆς καὶ σώματος μῖξις τὸ ἄλογον καὶ τὸ παθητικόν , ἡ δὲ νοῦ καὶ ψυχῆς σύνοδος λόγον , ὧν τὸ μὲν ἡδονῆς ἀρχὴ καὶ πόνου τὸ δ ἀρετῆς καὶ κακίας 0 1 2 .
τριῶν δὲ τούτων συμπαγέντων , τὸ μὲν σῶμ ἡ γῆ τὴν δὲ ψυχὴν ἡ σελήνη , τὸν δὲ νοῦν ὁ ἥλιος παρέσχεν εἰς τὴν γένεσιν ὥσπερ αὖ τῇ σελήνῃ τὸ φέγγος 0 1 2 .
ὃν δ ἀποθνήσκομεν θάνατον , ὁ μὲν ἐκ τριῶν δύο ποιεῖ τὸν ἄνθρωπον ὁ δ ἓν ἐκ δυεῖν , καὶ ὁ μέν ἐστιν ἐν τῇ τῆς Δήμητρος ἐν αὐτῇ τελεῖν , καὶ τοὺς νεκροὺς Ἀθηναῖοι Δημητρείους ὠνόμαζον τὸ παλαιόν 0 ·
ὁ δ ἐν τῇ σελήνῃ τῆς Φερσεφόνης , καὶ σύνοικός ἐστι τῆς μὲν χθόνιος ὁ Ἑρμῆς τῆς δ οὐράνιος 0 1 ·
λύει δ αὕτη μὲν ταχὺ καὶ μετὰ βίας τὴν ψυχὴν ἀπὸ τοῦ σώματος , ἡ δὲ Φερσεφόνη πράως καὶ χρόνῳ πολλῷ τὸν νοῦν ἀπὸ τῆς ψυχῆς καὶ διὰ τοῦτο μονογενὴς κέκληται 0 ·
μόνον γὰρ γίγνεται τὸ βέλτιστον τ ἀνθρώπου διακρινόμενον αὐτῆς .
συντυγχάνει δ οὕτως κατὰ φύσιν ἑκάτερον ·
πᾶσαν ψυχήν , ἄνουν τε καὶ σὺν νῷ , σώματος ἐκπεσοῦσαν εἱμαρμένον ἐστὶν ἐν τῷ ·
μεταξὺ γῆς καὶ σελήνης χωρίῳ πλανηθῆναι χρόνον οὐκ ἴσον ἀλλ αἱ μὲν ἄδικοι καὶ ἀκόλαστοι δίκας τῶν ἀδικημάτων τίνουσι 0 ·
τὰς δ ἐπιεικεῖς , ὅσον ἀφαγνεῦσαι καὶ ἀποπνεῦσαι τοὺς ἀπὸ τοῦ σώματος ὥσπερ ἀτμοῦ πονηροῦ μιασμούς , ἐν τῷ πραοτάτῳ τοῦ ἀέρος , ὃν λειμῶνας Ἅιδου καλοῦσι , δεῖ γίγνεσθαι χρόνον τινὰ τεταγμένον 0 ·
εἶθ οἷον ἐξ ἀποδημίας ἀνακομιζόμεναι φυγαδικῆς εἰς πατρίδα , γεύονται χαρᾶς , οἵαν οἱ τελούμενοι μάλιστα θορύβῳ καὶ πτοήσει συγκεκραμένην μετ ἐλπίδος ἡδείας ἔχουσι 0 ·
πολλὰς γὰρ ἐξωθεῖ καὶ ἀποκυματίζει γλιχομένας ἤδη τῆς σελήνης , ἐνίας δὲ καὶ τῶν ἐκεῖ περικάτω τρεπομένας οἷον εἰς βυθὸν αὖθις ὁρῶσι καταδυομένας , αἱ δ ἄνω γενόμεναι καὶ βεβαίως ἱδρυθεῖσαι πρῶτον μέν , ὥσπερ οἱ νικηφόροι , περιίασιν ἀναδούμεναι στεφάνοις πτερῶν εὐσταθείας λεγομένοις , ὅτι τῆς ψυχῆς τὸ ἄλογον καὶ τὸ παθητικὸν εὐήνιον ἐπιεικῶς τῷ λόγῳ καὶ κεκοσμημένον ἐν τῷ βίῳ παρέσχοντο 0 .
δεύτερον , ἀκτῖνι τὴν ὄψιν ἐοικυῖαι , πυρὶ δὲ τὴν ψυχὴν ἄνω κουφιζομένην , ὥσπερ ἐνταῦθα , τῷ περὶ τὴν σελήνην αἰθέρι , καὶ τόνον ἀπ αὐτοῦ καὶ δύναμιν , οἷον τὰ στομούμενα βαφὴν , ἴσχουσι 0 1 ·
τὸ γὰρ ἀραιὸν ἔτι καὶ διακεχυμένον ῥώννυται καὶ γίγνεται σταθερὸν καὶ διαυγές , ὥσθ ὑπὸ τῆς τυχούσης ἀναθυμιάσεως τρέφεσθαι ·
καὶ καλῶς Ἡράκλειτος εἶπεν ὅτι αἱ ψυχαὶ ὀσμῶνται καθ Ἅιδην .
ἐφορῶσι δὲ πρῶτον μὲν αὐτῆς σελήνης τὸ μέγεθος καὶ τὸ κάλλος ;
καὶ τὴν φύσιν οὐχ ἁπλῆν οὐ δ ἄμικτον , ἀλλ οἷον ἄστρου σύγκραμα καὶ γῆς οὖσαν 0 1 ·
ὡς γὰρ ἡ γῆ πνεύματι μεμιγμένη καὶ ὑγρῷ μαλακὴ γέγονε καὶ τὸ αἷμα τῇ σαρκὶ παρέχει τὴν αἴσθησιν ἐγκεκραμένον , οὕτω τῷ αἰθέρι λέγουσι τὴν σελήνην ἀνακεκραμένην διὰ βάθους ἅμα μὲν ἔμψυχον εἶναι καὶ γόνιμον , ἅμα δ ἰσόρροπον ἔχειν τὴν πρὸς τὸ βαρὺ συμμετρίαν τῆς κουφότητος .
καὶ γὰρ αὐτὸν οὕτω τὸν κόσμον ἐκ τῶν ἄνω καὶ τῶν κάτω φύσει φερομένων συνηρμοσμένον ἀπηλλάχθαι παντάπασι τῆς ·
κατὰ τόπον κινήσεως 0 .
ταῦτα δὲ καὶ Ξενοκράτης ἔοικεν ἐννοῆσαι θείῳ τινὶ λογισμῷ , τὴν ἀρχὴν λαβὼν παρὰ Πλάτωνος .
πλάτων γάρ ἐστιν ὁ καὶ τῶν ἀστέρων ἕκαστον ἐκ γῆς καὶ πυρὸς συνηρμόσθαι διὰ τῶν μεταξὺ φύσεων ἀναλογίᾳ δοθεισῶν ἀποφηνάμενος ·
οὐδὲν γὰρ εἰς αἴσθησιν ἐξικνεῖσθαι , ᾧ μή τι γῆς ἐμμέμικται καὶ φωτός 0 .
ὁ δὲ Ξενοκράτης τὰ μὲν ἄστρα καὶ τὸν ἥλιον ἐκ πυρός φησι καὶ τοῦ πρώτου πυκνοῦ συγκεῖσθαι , τὴν δὲ σελήνην ἐκ τοῦ δευτέρου , πυκνοῦ καὶ τοῦ ἰδίου ἀέρος , τὴν δὲ γῆν ἐξ ὕδατος καὶ ἀέρος καὶ τοῦ τρίτου τῶν πυκνῶν ὅλως δὲ μή τε τὸ πυκνὸν αὐτὸ καθ αὑτὸ μή τε τὸ μανὸν εἶναι ψυχῆς δεκτικόν 0 1 2 .
καὶ ταῦτα μὲν περὶ οὐσίας σελήνης 0 .
εὖρος δὲ καὶ μέγεθος οὐχ ὅσον οἱ γεωμέτραι λέγουσιν , ἀλλὰ μεῖζον πολλάκις ἐστί καταμετρεῖ δὲ τὴν σκιὰν τῆς γῆς ὀλιγάκις τοῖς ἑαυτῆς μεγέθεσιν οὐχ ὑπὸ 0 .
σμικρότητος , ἀλλὰ θερμότητος , ᾗ ἐπείγει τὴν κίνησιν ὅπως ταχὺ διεκπερᾷ τὸν σκοτώδη τόπον ὑπεκφέρουσα τὰς τῶν ἀγαθῶν ψυχὰς σπευδούσας καὶ βοώσας οὐκέτι γὰρ ἐξακούουσιν ἐν τῇ σκιᾷ γενόμεναι τῆς περὶ τὸν οὐρανὸν ἁρμονίας ·
ἅμα δὲ καὶ κάτωθεν αἱ τῶν κολαζομένων ψυχαὶ τηνικαῦτα διὰ τῆς σκιᾶς ὀδυρόμεναι καὶ ἀλαλάζουσαι προσφέρονται ·
διὸ καὶ κροτεῖν ἐν ταῖς ἐκλείψεσιν εἰώθασιν οἱ πλεῖστοι χαλκώματα καὶ ψόφον ποιεῖν καὶ πάταγον ἐπὶ τὰς ψυχάς ·