Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
δείξει δὲ τὰ ἐν τῇ συνόδῳ τῇ κατὰ τὴν Νικαέων αὐτῷ ἠγωνισμένα κατὰ τῆς ἀσεβείας Ἀρείου ὑπὲρ τῆς ἀποστολικῆς καὶ ὀρθοδόξου πίστεως .
ἀλλ  ἐπὶ τὴν ἀκολουθίαν τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας ἐπανίωμεν .
τῆς οὖν ἀνὰ τὴν οἰκουμένην ἐκκλησίας Χριστοῦ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν εἰρήνην βαθεῖαν ἐχούσης , πρυτανευθείσης αὐτῇ ταύτης παρὰ τοῦ παμβασιλέως θεοῦ διὰ τοῦ θεράποντος αὐτοῦ Κωνσταντίνου καὶ τῶν αὐτοῦ παίδων , μετὰ τὸ μαρτύριον τοῦ θεσπεσίου Πέτρου τοῦ τῆς Ἀλεξανδρέων ἐκκλησίας ἐπισκόπου γενομένου , τελειωθέντος αὐτοῦ ἐν αὐτῷ τῷ μαρτυρίῳ καὶ τὸν τῆς ἀθλήσεως ἄφθαρτον στέφανον ἀναδησαμένου χηρεύει ἡ ἐκεῖσε ἐκκλησία ἐνιαυτὸν ἕνα .
μετὰ δὲ τὸν ἐνιαυτὸν χειροτονεῖται εἰς τὸν θρόνον τοῦ αὐτοῦ ἁγίου μάρτυρος Πέτρου Ἀχιλλᾶς , ἀνὴρ στιβαρὸς καὶ μεγαλοφυὴς ἁγιόφρων εὐλαβείᾳ ὁμοῦ καὶ σοφίᾳ πλείστῃ ὅσῃ διαπρέπων , καθὼς ἡμῖν τὰ παλαιὰ καὶ ἀπλανῶς ἔχοντα διηγοῦνται συγγράμματα , ὃς πολλὰ παρακληθεὶς ὑπεδέξατο τὸν Ἄρειον εἰς τὴν διακονίαν .
τούτου δὲ ἐπιβιώσαντος μῆνας πέντε μόνον ὑποδέχεται τὴν τῆς ἀρχιερωσύνης ἀρχὴν τῆς αὐτόθι τῶν Ἀλεξανδρέων ἐκκλησίας Ἀλέξανδρος , ἀνὴρ τίμιος ἐν πᾶσι παντὶ τῷ τῆς ἐκκλησίας κλήρῳ καὶ λαῷ , μικρομεγέθης εὐμετάδοτος εὔλαλος ἐπιεικὴς φιλόθεος φιλάνθρωπος φιλόπτωχος χρηστὸς προσηνὴς πρὸς πάντας εἴπερ τις ἄλλος , ὃς καὶ αὐτὸς κατέστησε τὸν Ἄρειον πρεσβύτερον ἔγγιστα ἑαυτοῦ 0 1 .
ἐπὶ τούτου τῆς εἰρήνης τῶν ἐκκλησιῶν ὁσημέραι ὡς ἔτι μᾶλλον καὶ μᾶλλον λαμπρυνομένης καὶ εἰς μίαν ὁμόνοιαν συνεστώσης καὶ τοῖς ἐπάθλοις τῶν ἁγίων μαρτύρων πανταχοῦ γῆς σεμνυνομένης οὐκ ἐνεγκὼν ὁ διάβολος τὴν τοσαύτην τοῦ πιστοτάτου τῆς ἐκκλησίας λαοῦ ἐπὶ τῇ ἐν αὐτῇ πρὸς τὸν θεὸν οὐρανίῳ θρησκείᾳ αὔξησιν πάλιν ἔκ τινος φιλονεικίας τῶν ἐν αὐτῇ ταραχὴν ὑφίσταται .
ὁ γὰρ πρεσβύτερος ἐκεῖνος , ὃν ἔφαμεν τῆς τοιᾶσδε ἠξιῶσθαι τιμῆς ὑπὸ Ἀλεξάνδρου τοῦ ἐπισκόπου Ἀλεξανδρείας , Ἄρειος τ οὔνομα , ἀνὴρ προσχήματι μᾶλλον εὐσεβής , τὰ δὲ ἄλλα δόξης καὶ καινότητος θερμὸς ἐραστής , ἤρξατο προφέρειν τινὰ ξένα περὶ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως , ἃ τοῖς ἔμπροσθεν χρόνοις οὐδεὶς πώποτε ἐζήτησεν ἢ παρεισήνεγκεν , ἐπιχειρήσας τὸν μονογενῆ κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν διελεῖν τῆς τοῦ πατρὸς ἀρρήτου καὶ ἀιδίου θεότητος , πολλῆς κατὰ τὴν ἐκκλησίαν παραίτιος ταραχῆς γέγονεν .
ἀλλὰ δὴ τοῦ Ἀλεξάνδρου πραότητι φύσεως τὸν Ἄρειον ἐπὶ τὸ ἄμεινον θέλοντος μεταβαλεῖν πρεπούσαις παραινέσεσι , μηδέπω δὲ κρίνοντος ἀποφάσει χρήσασθαι τέως , ἐπινέμεσθαι διὰ τοῦτο πολλοὺς τὴν λοιμικὴν περίστασιν τῆς αἱρέσεως γέγονεν , ἔπειτα ὡς ἀπὸ μικροῦ σπινθῆρος μέγα πῦρ ἐξαφθῆναι 0 .
ἀρξάμενόν τε τὸ κακὸν ἀπὸ τῆς Ἀλεξανδρέων ἐκκλησίας καὶ κατὰ πόλεις ἄλλας καὶ ἐπαρχίας διέτρεχε .
τέλος ὡς ἐνεῖδεν ἐπὶ τὸ χεῖρον τὸ κακὸν προϊέναι , σύνοδον τῶν ὑπ αὐτὸν ἐπισκόπων συστησάμενος καὶ καθελὼν τὸν Ἄρειον διαδίδωσιν εἰς τοὺς συλλειτουργοὺς τὴν ὑπόθεσιν ὁ Ἀλέξανδρος , πλατύτερόν τε τὰ κατὰ τὸν Ἄρειον ἐκτεθεικὼς σπουδήν τε ἐνιεὶς πρὸς ἀναίρεσιν τῆς αἱρέσεως , εἰς παρασκευὴν τῆς διαγνώσεως αὐτοὺς ἑτοιμάζεσθαι παρακελεύεται , γράψας πρὸς αὐτοὺς τοιάδε ·
ἑνὸς σώματος ὄντος τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας ἐντολῆς τε οὔσης ἐν ταῖς θείαις γραφαῖς τηρεῖν τὸν σύνδεσμον τῆς ὁμονοίας καὶ εἰρήνης ἀκόλουθόν ἐστι γράφειν ἡμᾶς καὶ σημαίνειν ἀλλήλοις τὰ παρ ἑκάστοις γινόμενα , ἵνα , εἴ τε πάσχει εἴ τε χαίρει ἕν μέλος , ἢ συμπάσχωμεν ἢ συγχαίρωμεν ἀλλήλοις .
ἐν τῇ ἡμετέρᾳ τοίνυν παροικίᾳ ἐξῆλθον νῦν ἄνδρες παράνομοι καὶ χριστομάχοι , διδάσκοντες ἀποστασίαν , ἣν εἰκότως ἄν τις πρόδρομον τοῦ Ἀντιχρίστου ὑπονοήσειε καὶ καλέσειε .
kai ἐβουλόμην μὲν σιωπῇ παραδοῦναι τὸ τοιοῦτον , ὅπως ἐν τοῖς ἀποστάταις μόνοις ἀναλωθῇ τὸ κακόν , καὶ μὴ εἰς ἑτέρους τόπους διαβὰν τὸ τοιοῦτον ῥυπώσῃ τινῶν ἀκεραίων τὰς ἀκοάς .
ἐπειδὴ δὲ Εὐσέβιος ὁνῦν ἐν τῇ Νικομηδείᾳ , νομίσας ἐπ αὐτῷ κεῖσθαι τὰ τῆς ἐκκλησίας , ὅτι καταλείψας τὴν Βηρυτὸν καὶ ἐποφθαλμίσας τῇ ἐκκλησίᾳ Νικομηδέων οὐκ ἐκδεδίκηται τὰ κατ αὐτόν , προΐσταται καὶ τούτων τῶν ἀποστατῶν καὶ γράφειν ἐπεχείρησε πανταχοῦ συνιστῶν αὐτούς , ὅπως ὑποσύρῃ τινὰς ἀγνοοῦντας εἰς τὴν ἐσχάτην ταύτην καὶ χριστομάχον αἵρεσιν , ἀνάγκην ἔσχον , εἰδὼς τὸ ἐν τῷ νόμῳ γεγραμμένον , μηκέτι μὲν σιωπῆσαι , ἀναγγεῖλαι δὲ λοιπὸν πᾶσιν ὑμῖν , ἵνα γινω΄σκητε τούς τε ἀποστάτας γενομένους καὶ τὰ τῆς αἱρέσεως αὐτῶν δύστηνα ῥημάτια καί , ἐὰν γράφῃ Εὐσέβιος , μὴ προσέχητε .
παλαιὰν γὰρ αὐτοῦ κακόνοιαν τὴν χρόνῳ σιωπηθεῖσαν νῦν διὰ τούτων ἀνανεῶσαι βουλόμενος σχηματίζεται μὲν ὡς ὑπὲρ τούτων γράφειν , ἔργῳ δὲ δείκνυσιν , ὅτι ὑπὲρ αὑτοῦ σπουδάζων τοῦτο ποιεῖ .
Οἱ μὲν οὖν ἀποστάται γενόμενοί εἰσιν Ἄρειος καὶ Ἀχιλλεὺς καὶ Θαλῆς καὶ Καρπώνης καὶ ἕτερος Ἄρειος καὶ Σαρμάτης καὶ Εὐζώιος καὶ Λούκιος καὶ Ἰούλιος καὶ Μηνᾶς καὶ Ἑλλάδιος καὶ Γάιος καὶ σὺν αὐτοῖς Σεκοῦνδος καὶ Θεωνᾶς οἵ ποτε λεχθέντες ἐπίσκοποι .
ποῖα δὲ παρὰ τὰς γραφὰς ἐφευρόντες λαλοῦσιν , ἔστι ταῦτα  οὐκ ἀεὶ ὁ θεὸς πατὴρ ἦν , ἀλλ ἦν ὅτε ὁ θεὸς πατὴρ οὐκ ἦν .
ὁ γὰρ ὧν θεὸς τὸν μὴ ὄντα ἐκ τοῦ μὴ ὄντος πεποίηκεν .
διὸ καὶ ἦν ποτε , ὅτε οὐκ ἦν .
οὔ τε δὲ ὅμοιος κατ οὐσίαν τῷ πατρί ἐστιν οὔ τε ἀληθινὸς καὶ φύσει τοῦ πατρὸς λόγος ἐστὶν οὔ τε ἀληθινὴ σοφία αὐτοῦ ἐστιν , ἀλλὰ εἷς μὲν τῶν ποιημάτων καὶ γενητῶν ἐστι , καταχρηστικῶς δὲ λέγεται λόγος καὶ σοφία , γενόμενος καὶ αὐτὸς τῷ ἰδίῳ τοῦ θεοῦ λόγῳ καὶ τῇ ἐν τῷ θεῷ σοφίᾳ , ἐν ἧ καὶ τὰ πάντα καὶ αὐτὸν πεποίηκεν ὁ θεός .
ξένος τε καὶ ἀλλότριος καὶ ἀπεσχοινισμένος ἐστὶν ὁ λόγος τῆς τοῦ θεοῦ οὐσίας .
καὶ ἄρρητός ἐστιν ὁ πατὴρ τῷ υἱῷ .
οὔ τε γὰρ τελείως καὶ ἀκριβῶς γινώσκει ὁ λόγος τὸν πατέρα οὔ τε τελείως ὁρᾶν αὐτὸν δύναται .
δι ἡμᾶς γὰρ πεποίηται , ἵνα ἡμᾶς δι αὐτοῦ ὡς δι ὀργάνου κτίσῃ ὁ θεός , καὶ οὐκ ἂν ὑπέστη , εἰ μὴ ἡμᾶς ὁ θεὸς ἤθελε ποιῆσαι .
ἠρώτησε γοῦν τις αὐτούς , εἰ δύναται ὁ τοῦ θεοῦ λόγος τραπῆναι , ὡς ὁ διάβολος ἐτράπη , καὶ οὐκ ἐφοβήθησαν εἰπεῖν ὅτι ναί , δύναται , τρεπτῆς γὰρ φύσεώς ἐστι , γενητὸς καὶ κτιστὸς ὑπάρχων .
ταῦτα λέγοντας τοὺς περὶ Ἄρειον καὶ ἐπὶ τούτοις ἀναισχυντοῦντας αὐτούς τε καὶ τοὺς συνακολουθήσαντας αὐτοῖς ἡμεῖς μὲν μετὰ τῶν κατ Αἴγυπτον καὶ τὰς Λιβύας ἐπισκόπων ἐγγὺς ἑκατὸν ὄντων συνελθόντες ἀνεθεματίσαμεν , οἱ δὲ περὶ Εὐσέβιον προσεδέξαντο , σπουδάζοντες ἐγκαταμίξαι τὸ ψεῦδος τῇ ἀληθείᾳ καὶ τῇ εὐσεβείᾳ τὴν ἀσέβειαν .
ἀλλ οὐκ ἰσχύσουσι , νικᾷ γὰρ ἡ ἀλήθεια , καὶ οὐδεμία ἐστὶ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος οὐ δὲ συμφώνησις Χριστοῦ πρὸς Βελίαρ .
τίς γὰρ ἤκουσε πώποτε τοιαῦτα , ἢ τίς νῦν ἀκούων οὐ ξενίζεται καὶ τὰς ἀκοὰς βύει ὑπὲρ τοῦ μὴ τὸν ῥύπον τούτων τῶν ῥημάτων ψαῦσαι τῆς ἀκοῆς ;
τίς γὰρ ἀκούων Ἰωάννου λέγοντος ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος οὐ καταγινώσκει τούτων λεγόντων ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν ;
ἢ τίς ἀκούων ἐν τῷ εὐαγγελίῳ μονογενὴς υἱὸς καὶ ἐξ αὐτοῦ ἐγένετο πάντα οὐ μισήσει τούτους φθεγγομένους ὅτι εἷς ἐστι τῶν ποιημάτων ;
πῶς γὰρ δύναται εἷς εἶναι τῶν δι αὐτοῦ γενομένων ;
ἢ πῶς μονογενὴς ὁ τοῖς πᾶσι κατ ἐκείνους συναριθμούμενος 0 ;
πῶς δὲ ἐξ οὐκ ὄντων ἂν εἴη τοῦ πατρὸς λέγοντος ἐξηρεύξατο ἡ καρδία μου λόγον ἀγαθόν καὶ ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε ;
ἢ πῶς ἀνόμοιος τῇ οὐσίᾳ τοῦ πατρὸς ὁ ὧν εἰκὼν τελεία καὶ ἀπαύγασμα τοῦ πατρὸς καὶ λέγων ὁ ἐμὲ ἑωρακὼς ἑώρακε τὸν πατέρα 0 ;
πῶς δέ , εἰ λόγος καὶ σοφία ἐστὶν τοῦ θεοῦ ὁ υἱός , ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν ;
ἴσον γάρ ἐστιν αὐτοὺς λέγειν ἄλογον καὶ ἄσοφόν ποτε τὸν θεόν .
πῶς δὲ τρεπτὸς καὶ ἀλλοιωτὸς ὁ λέγων δι ἑαυτοῦ μὲν ἐγὼ ἐν τῷ πατρὶ καὶ ὁ πατὴρ ἐν ἐμοί καὶ ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ἕν ἐσμεν , διὰ δὲ τοῦ προφήτου ἴδετέ με ὅτι ἐγώ εἰμι καὶ οὐκ ἠλλοίωμαι 0 1 ;
εἰ γὰρ καὶ ἐπ αὐτόν τις τὸν πατέρα δύναται τὸ ῥητὸν ἀναφέρειν , ἀλλὰ ἁρμοδιώτερον ἂν εἴη περὶ τοῦ λόγου νῦν λεγόμενον , ὅτι καὶ γενόμενος ἄνθρωπος οὐκ ἠλλοίωται , ἀλλ  , ὡς εἶπεν ὁ ἀπόστολος , Ἰησοῦς Χριστὸς χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας 0 .
τί δὲ ἄρα εἰπεῖν αὐτοὺς ἔπεισεν , ὅτι δι ἡμᾶς γέγονε , καίτοι τοῦ Παύλου λέγοντος δι  ὃν τὰ πάντα καὶ δι οὗ τὰ πάντα 0 ;
περὶ γὰρ τοῦ βλασφημεῖν αὐτούς , ὅτι οὐκ οἶδε τελείὡς ὁ υἱὸς τὸν πατέρα , οὐ δεῖ θαυμάζειν .
ἅπαξ γὰρ προθέμενοι χριστομαχεῖν παρακρούονται καὶ τὰς φωνὰς αὐτοῦ λέγοντος καθὼς γινώσκει με ὁ πατήρ , κ ἀγὼ γινώσκω τὸν πατέρα .
εἰ μὲν οὖν ἐκ μέρους ὁ πατὴρ γινώσκει τὸν υἱόν , δῆλον ὅτι καὶ ὁ υἱὸς οὐ τελείως γινώσκει τὸν πατέρα 0 ·
εἰ δὲ τοῦτο λέγειν οὐ θέμις , οἶδε δὲ τελείως ὁ πατὴρ τὸν υἱόν , δῆλον ὅτι , καθὼς γινώσκει ὁ πατὴρ τὸν ἑαυτοῦ λόγον , οὕτως καὶ ὁ λόγος γινώσκει τὸν ἑαυτοῦ πατέρα , οὗ καὶ ἔστι λόγος 0 1 .
ταῦτα λέγοντες καὶ ἀναπτύσσοντες τὰς θείας γραφὰς πολλάκις ἐνετρέψαμεν αὐτούς , καὶ πάλιν ὡς χαμαιλέοντες μετεβάλλοντο , φιλονεικοῦντες εἰς ἑαυτοὺς ἐφελκύσαι τὸ γεγραμμένον ὅταν ἔλθη ἀσεβὴς εἰς βάθος κακῶν , καταφρονεῖ .
πολλαὶ γοῦν αἱρέσεις πρὸ αὐτῶν γεγόνασιν , αἵτινες πλέον τοῦ δέοντος τολμήσασαι πεπτώκασιν εἰς ἀφροσύνην ·
οὗτοι δὲ διὰ πάντων ἑαυτῶν τῶν ῥηματίων ἐπιχειρήσαντες τὰ εἰς ἀναίρεσιν τῆς τοῦ λόγου θεότητος ἐδικαίωσαν ἐξ ἑαυτῶν ἐκείνας ὡς ἐγγύτεροι τοῦ Ἀντιχρίστου γενόμενοι .
λυπούμεθα μὲν οὖν ἐπὶ τῇ ἀπωλείᾳ τούτων , καὶ μάλιστα ὅτι μαθόντες ποτὲ καὶ αὐτοὶ τὰ τῆς ἐκκλησίας νῦν ἀπεπήδησαν , οὐ ξενιζόμεθα δέ ·
τοῦτο γὰρ καὶ Ὑμέναιος καὶ Φίλητος πεπόνθασι , καὶ πρὸ αὐτῶν Ἰούδας ὁ ἀκολουθήσας τῷ σωτῆρι ὕστερον προδότης καὶ ἀποστάτης γέγονε .
καὶ περὶ τούτων δὲ αὐτῶν οὐκ ἀδίδακτοι μεμενήκαμεν , ἀλλ ὁ μὲν κύριος προείρηκε βλέπετε μή τις ὑμᾶς πλανήσῃ  πολλοὶ γὰρ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου λέγοντες ·
ἐγώ εἰμι καὶ ὁ καιρὸς ἤγγικε , καὶ πολλοὺς πλανήσουσι ·
μὴ πορευθῆτε ὀπίσω αὐτῶν , ὁ δὲ Παῦλος μαθὼν ταῦτα παρὰ τοῦ σωτῆρος ἔγραψεν ·
ὅτι ἐν ὑστέροις καιροῖς ἀποστήσονταί τινες ἀπὸ τῆς ὑγιαινούσης πίστεως , προσέχοντες πνεύμασι πλάνης καὶ διδασκαλίαις δαιμονίων ἀποστρεφομένων τὴν ἀλήθειαν .
τοῦ τοίνυν κυρίου καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ διά τε ἑαυτοῦ παραγγείλαντος καὶ διὰ τοῦ ἀποστόλου σημάναντος περὶ τῶν τοιούτων , ἀκολούθως ἡμεῖς αὐτήκοοι τῆς ἀσεβείας αὐτῶν γενόμενοι ἀνεθεματίσαμεν , καθὰ προείπομεν , τοὺς τοιούτους , ἀποδείξαντες τε αὐτοὺς ἀλλοτρίους τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας τε καὶ πίστεως .
ἐδηλώσαμεν οὖν καὶ τῇ ὑμετέρᾳ θεοσεβείᾳ , ἀγαπητοὶ καὶ τιμιώτατοι συλλειτουργοί , ἵνα μή τε τινὰς ἐξ αὐτῶν , εἰ προπετεύσαιντο καὶ πρὸς ὑμᾶς ἐλθεῖν , προσδέξησθε μή τε Εὐσεβίῳ ἢ ἑτέρῳ τινὶ γράφοντι περὶ αὐτῶν πεισθῆτε .
πρέπει γὰρ ἡμᾶς Χριστιανοὺς ὄντας πάντας τοὺς κατὰ Χριστοῦ λέγοντάς τε καὶ φρονοῦντας ὡς θεομάχους καὶ φθορέας τῶν ψυχῶν ἀποστρέφεσθαι καὶ μη δὲ κ ἂν χαίρειν τοῖς τοιούτοις λέγειν , ἵνα μήποτε καὶ ταῖς ἁμαρτίαις αὐτῶν κοινωνοὶ γενώμεθα , ὡς παρήγγειλεν ὁ μακάριος Ἰωάννης .
προσείπατε τοὺς παρ ὑμῖν ἀδελφούς .
ἀλεξανδρείας πρεσβύτεροι Κολλοῦθος πρεσβύτερος σύμψηφός εἰμι τοῖς γεγραμμένοις καὶ τῇ καθαιρέσει Ἀρείου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ ἀσεβησάντων .
ἀλέξανδρος πρεσβύτερος ὁμοίως Διόσκορος πρεσβύτερος ὁμοίως Διονύσιος πρεσβύτερος ὁμοίως Εὐσέβιος πρεσβύτερος ὁμοίως Ἀλέξανδρος πρεσβύτερος ὁμοίως Σιλᾶς πρεσβύτερος ὁμοίως Ἁρποκρατίων πρεσβύτερος ὁμοίως Ἀγάθων πρεσβύτερος ὁμοίως Νεμέσιος πρεσβύτερος ὁμοίως Λόγγος πρεσβύτερος ὁμοίως Σιλβανὸς πρεσβύτερος ὁμοίως Πιρωοῦς πρεσβύτερος ὁμοίως Ἆπις πρεσβύτερος ὁμοίως Προτέριος πρεσβύτερος ὁμοίως Παῦλος πρεσβύτερος ὁμοίως Κῦρος πρεσβύτερος ὁμοίως διάκονοι Ἀμμώνιος διάκονος ὁμοίως Μακάριος διάκονος ὁμοίως Πίστος διάκονος ὁμοίως Ἀθανάσιος διάκονος ὁμοίως Εὐμένης διάκονος ὁμοίως Ἀπολλώνιος διάκονος ὁμοίως Ὀλύμπιος διάκονος ὁμοίως Ἀφθόνιος διάκονος ὁμοίως Ἀθανάσιος διάκονος ὁμοίως Μακάριος διάκονος ὁμοίως Παῦλος διάκονος ὁμοίως Πέτρος διάκονος ὁμοίως Ἀμυντιανὸς διάκονος ὁμοίως Γάιος διάκονος ὁμοίως Μαρεώτου πρεσβύτεροι Ἀπολλὼς πρεσβύτερος ὁμοίως Ἰνγένιος πρεσβύτερος ὁμοίως Ἀμμωνᾶς πρεσβύτερος ὁμοίως Διόσκορος πρεσβύτερος ὁμοίως Σωστρᾶς πρεσβύτερος ὁμοίως Θέων πρεσβύτερος ὁμοίως Τύραννος πρεσβύτερος ὁμοίως Κοπρῆς πρεσβύτερος ὁμοίως Ἀμμωνᾶς πρεσβύτερος ὁμοίως Ὡρίων πρεσβύτερος ὁμοίως Σερῆνος πρεσβύτερος ὁμοίως Δίδυμος πρεσβύτερος ὁμοίως Ἡρακλῆς πρεσβύτερος ὁμοίως Βόκκων πρεσβύτερος ὁμοίως Ἀγάθων πρεσβύτερος ὁμοίως Ἀχιλλᾶς πρεσβύτερος ὁμοίως διάκονοι Σαραπίων διάκονος ὁμοίως Ἰοῦστος διάκονος ὁμοίως Δίδυμος διάκονος ὁμοίως Δημήτριος διάκονος ὁμοίως Μαῦρος διάκονος ὁμοίως Μᾶρκος διάκονος ὁμοίως Κόμων διάκονος ὁμοίως Ἀλέξανδρος διάκονος ὁμοίως Τρύφων διάκονος ὁμοίως Ἀμμώνιος διάκονος ὁμοίως Δίδυμος διάκονος ὁμοίως Πτολλαρίων διάκονος ὁμοίως Σερᾶς διάκονος ὁμοίως Γάιος διάκονος ὁμοίως Ἱέραξ διάκονος ὁμοίως Μᾶρκος διάκονος ὁμοίως  Τοιαῦτα τοῖς ἁπανταχοῦ κατὰ πόλιν Ἀλεξάνδρου γράφοντος χεῖρον ἐγίνετο τὸ κακόν 0 1 2 .
ταῦτα γνοὺς ὁ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος καὶ τὴν ψυχὴν ὑπεραλγήσας συμφοράν τε οἰκείαν τὸ πρᾶγμα ἡγούμενος , παραχρῆμα τὸ ἀναφθὲν κακὸν κατασβέσαι σπουδάζων γράμματα πρὸς Ἀλέξανδρον καὶ Ἄρειον διαπέμπεται δι ἀνδρὸς ἀξιοπίστου , ἐπισκόπου πόλεως μιᾶς τῶν Σπανίων Κουρδούβης , ἐπεὶ αὐτὸν ἠγάπα καὶ διὰ τιμῆς ἦγεν ὁ βασιλεύς .
νικητὴς Κωνσταντῖνος Μέγιστος Σεβαστὸς Ἀλεξάνδρῳ καὶ Ἀρείῳ 0 .
μανθάνω ἐκεῖθεν ὑπῆρχθαι τοῦ παρόντος ζητήματος τὴν καταβολήν , ὅτε σὺ αὐτός , ὦ πάτερ Ἀλέξανδρε , παρὰ τῶν πρεσβυτέρων ἐζήτεις , τί δήποτε αὐτῶν ἕκαστος φρονεῖ ὑπέρ τινος τόπου τῶν ἐν τῷ νόμῳ γεγραμμένων , μᾶλλον δὲ ὑπὲρ ματαίου τινὸς ζητήματος μέρους πυνθάνοιτο , σύ τε , ὦ ἴΑρειε , ὅπερ ἢ μή τε τὴν ἀρχὴν ἐνθυμηθῆναι σὲ ἔδει ἢ ἐνθυμηθέντα σιωπῇ παραδοῦναι προσῆκον ἦν , ἀπροόπτως ἀντέθηκας .
ὅθεν τῆς ἐν ὑμῖν διχονοίας ἐγερθείσης ἡ μὲν σύνοδος ἠρνήθη , ὁ δὲ ἁγιώτατος λαὸς εἰς ἀμφοτέρους σχισθεὶς ἐκ τῆς τοῦ κοινοῦ σώματος ἁρμονίας ἐχωρίσθη .
οὐκοῦν ἑκάτερος ὑμῶν ἐξ ἴσου τὴν γνώμην παρασχών , ὅπερ ἂν ὑμῖν ὁ συνθεράπων ὑμῶν δικαίως παραινεῖ , δεξάσθω .
οὔ τε ἐρωτᾶν ὑπὲρ τῶν τοιούτων ἐξ ἀρχῆς προσῆκον ἦν οὔ τε ἐπερωτώμενον ἀποκρίνασθαι .
τὰς γὰρ τοιαύτας ζητήσεις πάσας οὐ νόμου τινὸς ἀνάγκη προστάττει , ἀλλὰ ἀνωφελοῦς ἀργίας ἐρεσχελία προτίθησιν ·
εἰ καὶ φυσικῆς τινος γυμνασίας ἕνεκα γίνοιτο , ὅμως ὀφείλομεν εἴσω τῆς διανοίας ἐγκλείειν καὶ μὴ προχείρως εἰς δημοσίας συνόδους ἐκφέρειν μη δὲ ταῖς πάντων ἀκοαῖς ἀπρονοήτως πιστεύειν .
πόσος γάρ ἐστιν ἕκαστος , ὡς πραγμάτων οὕτω μεγάλων καὶ λίαν δυσχερῶν δύναμιν ἢ πρὸς τὸ ἀκριβὲς συνιδεῖν ἢ κατ ἀξίαν ἑρμηνεῦσαι ;
οὐκοῦν φευκτέον ἐν τοῖς τοιούτοις τὴν πολυλογίαν , ἵνα μήπως , ἡμῶν ἀσθενείᾳ τῆς φύσεως τὸ προτεθὲν ἑρμηνεῦσαι μὴ δυνηθέντων , ἡ τῶν διδασκομένων ἀκροατῶν βραδυτέρα σύνεσις πρὸς ἀκριβῆ τοῦ ῥηθέντος κατάληψιν ἐλθεῖν μὴ χωρήσασα , αὖθις ἐξ ἑκατέρου τούτων ἢ βλαφημίας ἢ σχίσματος εἰς ἀνάγκην ὁ δῆμος περισταίη .
καὶ μεθ ἕτερα  τὸ γὰρ διχονοεῖν οὔ τε πρέπον οὔ τε ὅλως θεμιτὸν εἶναι πιστεύεται 0 .
ἵνα δὲ μικρῷ παραδείγματι τὴν ὑμετέραν σύνεσιν ὑπομνήσαιμι , ἴστε δήπου καὶ τοὺς φιλοσόφους αὐτούς , ὡς ἐν ἑνὶ μὲν ἅπαντες δόγματι συντίθενται , πολλάκις δέ , ἐπειδὰν ἐν τινι τῶν ἀποφάσεων μέρει διαφωνῶσιν , εἰ καὶ τῇ τῆς ἐπιστήμης ἀρετῇ χωρίζονται , τῇ μέντοι τοῦ δόγματος ἑνώσει πάλιν εἰς ἀλλήλους συμπνέουσιν .
εἰ δὲ τοῦτό ἐστι , πῶς οὐ πολλῷ δικαιότερον ὑμᾶς τοὺς τοῦ μεγάλου θεοῦ θεράποντας καθεστῶτας ἐν τοιαύτῃ προαιρέσει θρησκείας ὁμοψήφους ἀλλήλοις εἶναι 0 ;
ἐπισκεψώμεθα δὴ λογισμῷ μείζονι καὶ πλείονι συνέσει τὸ ῥηθὲν ἐνθυμηθῶμεν , εἴπερ ὀρθῶς ἔχει δι ὀλίγας καὶ ματαίων ῥημάτων ἐν ὑμῖν φιλονεικίας ἀδελφοὺς ἀδελφοῖς ἀντικεῖσθαι καὶ τέκνα πατράσι καὶ τὸ τῆς συνόδου τίμιον ἀσεβεῖ διχονοίᾳ χωρίζεσθαι δι ὑμῶν .
ἀποστῶμεν ἑκόντες τῶν διαβολικῶν πειρασμῶν .
ὁ μέγας ἡμῶν θεός , ὁ σωτὴρ πάντων , κοινὸν ἅπασι τὸ φῶς ἐξέτεινεν ·
ἐφ οὗ τῇ προνοίᾳ ταύτην ἐμοὶ τῷ θεραπευτῇ τοῦ κρείττονος τὴν σπουδὴν εἰς τέλος ἐνεγκεῖν συγχωρήσατε , ὅπως ὑμᾶς τοὺς ἐκείνου δήμους ἐμῇ προσφωνήσει καὶ ὑπηρεσίᾳ καὶ νουθεσίας ἐνστάσει πρὸς τὴν τῆς συνόδου ἁγίαν κοινωνίαν ἐπαγάγοιμι .
περὶ μὲν οὖν τῆς θείας προνοίας μία τις ἐν ὑμῖν ἔστω πίστις , μία σύνεσις , μία συνθήκη τοῦ κρείττονος ·
ἃ δὲ ὑπὲρ τῶν ἐλαχίστων τούτων ζητήσεων ἐν ἀλλήλοις ἀκριβολογεῖσθε , κ ἂν μὴ πρὸς μίαν γνώμην συμφέρητε , μένειν εἴσω λογισμῶν προσήκει τῷ τῆς διανοίας ἀπορρήτῳ τηρούμενα .
τὸ μέντοι τῆς κοινῆς φιλίας ἐξαίρετον καὶ ἡ τῆς ἀληθείας πίστις ἥ τε περὶ τὸν θεὸν καὶ τοῦ νόμου θρησκεία καὶ τιμὴ μενέτω παρ ὑμῖν ἀσάλευτος .
ἐπανέλθετε δὴ πρὸς τὴν ἀλλήλων φιλίαν τε καὶ χάριν , ἀπόδοτε τῷ σύμπαντι λαῷ τὰς οἰκείας περιπλοκάς , ὑμεῖς τε αὐτοὶ καθάπερ τὰς ἑαυτῶν ψυχὰς ἐκκαθάραντες αὖθις ἀλλήλους ἐπίγνωτε 0 ·
ἡδεῖα γὰρ πολλάκις γίνεται φιλία μετὰ τὴν τῆς ἔχθρας ὑπόθεσιν αὖθις εἰς καταλλαγὴν ἐπανελθοῦσα .
ἀπόδοτε οὖν μοι γαληνὰς μὲν ἡμέρας , νύκτας δὲ ἀμερίμνους , ἵνα κ ἀμοί τις ἡδονὴ καθαροῦ φωτὸς καὶ βίου λοιπὸν ἡσύχου εὐφροσύνη σῴζηται .
εἰ δὲ μή , στένειν ἀνάγκη καὶ δακρύοις δι ὅλου συνέχεσθαι καὶ μη δὲ τὸν τοῦ ζῆν αἰῶνα πράως ὑφίστασθαι 0 1 .
τῶν γάρ τοι τοῦ θεοῦ λαῶν , τῶν συνθεραπόντων λέγω τῶν ἐμῶν , οὕτως ἀδίκῳ καὶ βλαβερᾷ πρὸς ἀλλήλους φιλονεικίᾳ κεχωρισμένων ἐμὲ πῶς ἐγχωρεῖ τῷ λογισμῷ συνεστάναι λοιπόν ;
ἵνα δὲ τῆς ἐπὶ τούτῳ λύπης τὴν ὑπερβολὴν αἰσθήσεσθε , ἀκούσατε .
πρώην ἐπιστὰς τῇ Νικομηδέων πόλει παραχρῆμα εἰς τὴν ἑῴαν ἠπειγόμην τῇ γνώμῃ .
σπεύδοντι δέ μοι πρὸς ὑμᾶς ἤδη καὶ τῷ πλείονι μέρει σὺν ὑμῖν ὄντι ἡ τοῦδε τοῦ πράγματος ἀγγελία πρὸς τὸ ἔμπαλιν τὸν λογισμὸν ἀνεχαίτισεν , ἵνα μὴ τοῖς ὀφθαλμοῖς ὁρᾶν ἀναγκασθείην , ἃ μη δὲ ταῖς ἀκοαῖς προσέσθαι δυνατὸν ἡγούμην .
ἀνοίξατε δή μοι λοιπὸν ἐν τῇ καθ ὑμᾶς ὁμονοίᾳ τῆς ἑῴας τὴν ὁδόν , ἣν ταῖς πρὸς ἀλλήλους φιλονεικίαις ἀπεκλείσατέ μοι , καὶ συγχωρήσατε θᾶττον ὑμᾶς τε ὁμοῦ καὶ τοὺς ἄλλους ἅπαντας δήμους ἐπιδεῖν χαίροντα καὶ τὴν ὑπὲρ τῆς κοινῆς ἁπάντων ὁμονοίας τε καὶ ἐλευθερίας ὀφειλομένην χάριν ὑπ εὐφήμοις λόγων συνθήμασιν ὁμολογῆσαι τῷ κρείττονι .
Τοιαῦτα μὲν θαυμαστὰ καὶ σοφίας μεστὰ παρήνει ἡ τοῦ βασιλέως ἐπιστολή , τὸ δὲ κακὸν ἐπικρατέστερον ἦν καὶ τῆς βασιλέως σπουδῆς καὶ τῆς ἀξιοπιστίας τοῦ διακονησαμένου τοῖς γράμμασιν .
ὁρῶν τοίνυν ὁ βασιλεὺς ταραττομένην τὴν ἐκκλησίαν σύνοδον οἰκουμενικὴν συγκροτεῖ , τοὺς πανταχόθεν ἐπισκόπους διὰ γραμμάτων εἰς Νίκαιαν τῆς Βιθυνίας ἀπαντῆσαι παρακαλῶν .
ἦν δὲ αὐτῷ ἑξκαιδέκατον ἔτος καὶ μῆνες ἕξ τῆς βασιλείας , ὅτε ταῦτα αὐτῷ ὑπὲρ τῆς ἐκκλησιαστικῆς εἰρήνης ἐσπούδαστο .
παρῆσάν τε ἐκ πολλῶν ἐπαρχιῶν τε καὶ πόλεων οἱ ἐπίσκοποι , περὶ ὧν ὁ Παμφίλου Εὐσέβιος ἐν τῷ τρίτῳ βιβλίῳ τῷ εἰς τὸν Κωνσταντίνου βίον τάδε κατὰ λέξιν φησίν ·
τῶν γοῦν ἐκκλησιῶν ἁπασῶν , αἱ τὴν Εὐρώπην ἅπασαν Λιβύην τε καὶ τὴν Ἀσίαν ἐπλήρουν , ὁμοῦ συνῆκτο τῶν τοῦ θεοῦ λειτουργῶν τὰ ἀκροθίνια , εἷς τε οἶκος εὐκτήριος , ὥσπερ ἐκ θεοῦ πλατυνόμενος , ἔνδον ἐχώρει κατὰ τὸ αὐτὸ Σύρους τε ἅμα καὶ Κίλικας , Φοίνικάς τε καὶ Ἄραβες καὶ Παλαιστινοὺς καὶ ἐπὶ τούτοις Αἰγυπτίους , Θηβαίους , Λίβυας τούς τε ἐκ μέσης τῶν ποταμῶν ὁρμωμένους ·
ἤδη δὲ καὶ Πέρσης ἐπίσκοπος τῇ συνόδῳ παρῆν , οὐ δὲ Σκύθης ἀπελιμπάνετο τῆς χορείας , Πόντος τε καὶ Ἀσία , Φρυγία τε καὶ Παμφυλία τοὺς παρ αὐτοῖς παρεῖχον ἐκκρίτους .
ἀλλὰ καὶ Θρᾷκες καὶ Μακεδόνες Ἀχαιοί τε καὶ Ἠπειρῶται οἱ ἔτι προσωτάτω οἰκοῦντες ἀπήντων , αὐτός τε Σπάνων ὁ πάνυ βοώμενος Ὅσιος , ἐπέχων καὶ τὸν τόπον τοῦ τῆς μεγίστῆς Ρώμης ἐπισκόπου Σιλβέστρου σὺν πρεσβυτέροις Ρώμης Βίτωνι καὶ Βικεντίῳ τοῖς πολλοῖς ἅμα συνεδρεύων .
τῆς τε νῦν βασιλευούσης πόλεως ὁ μὲν προεστὼς Μητροφάνης τ οὔνομα διὰ γῆρας ὑστέρει , πρεσβύτεροι δὲ αὐτοῦ παρόντες τὴν αὐτοῦ τάξιν ἐτέλουν , ὧν ὁ εἷς Ἀλέξανδρος ἦν ὁ μετ αὐτὸν ἐπίσκοπος τῆς αὐτῆς γεγονὼς πόλεως .
τοιοῦτον μόνος ἐξ αἰῶνος εἷς βασιλεὺς Κωνσταντῖνος Χριστῷ στέφανον δεσμῷ συνάψας εἰρήνης τῷ αὐτοῦ σωτῆρι τῆς κατ ἐχθρῶν πολεμίων νίκης θεοπρεπὲς ἀνετίθει χαριστήριον , εἰκόνα χορείας ἀποστολικῆς ταύτην καθ ἡμᾶς συστησάμενος .
ἐπεὶ καὶ κατ ἐκείνους συνῆχθαι λόγος ἀπὸ παντὸς ἔθνους τῶν ὑπὸ τὸν οὐρανὸν ἄνδρας εὐλαβεῖς καθὼς ἐν ταῖς Πράξεσι τῶν ἀποστόλων , ἐν οἷς ἐτύγχανον Πάρθοι καὶ Μῆδοι καὶ Ἐλαμῖται , πλὴν ὅσον ἐκείνοις μὲν ὑστέρει τὸ μὴ ἐκ θεοῦ λειτουργῶν συνεστάναι τοὺς πάντας , ἐπὶ δὲ τῆς παρούσης χορείας ἐπισκόπων μὲν πληθὺς ἦν τριακοσίων ἀριθμὸν ὑπερακοντίζουσα , ἑπομένων δὲ τούτοις πρεσβυτέρων καὶ διακόνων ἀκολούθων τε πλείστων ὅσων ἑτέρων οὐ δ ἦν ἀριθμὸς εἰς κατάληψιν 0 1 .
τῶν δὲ τοῦ θεοῦ λειτουργῶν οἱ μὲν διέπρεπον σοφίας λόγῳ , οἱ δὲ βίου στερρότητι καὶ καρτερίας ὑπομονῇ , οἱ δὲ τῷ μέσῳ τρόπῳ κατεκοσμοῦντο 0 1 .
ἦσαν δὲ τούτων οἱ μὲν χρόνων μήκει τετιμημένοι , οἱ δὲ νεότητι καὶ ψυχῆς ἀκμῇ διαλάμποντες , οἱ δὲ ἄρτι παρελθόντες ἐπὶ τὸν τῆς λειτουργίας δρόμον 0 1 .
οἷς δὴ πᾶσιν ὁ βασιλεὺς ἐφ ἑκάστης ἡμέρας τὰ σιτηρέσια δαψιλῶς χορηγεῖσθαι προσέταττε .
Τοιαῦτα μὲν περὶ τῶν ἐκεῖ συνελθόντων ὁ Παμφίλου διεξῆλθεν Εὐσέβιος .
ἐπιτελέσας δὲ ὁ βασιλεὺς ἐπινίκιον κατὰ Λικιννίου ἑορτὴν ἀπήντα καὶ αὐτὸς εἰς τὴν Νίκαιαν .
τῇ δὲ ἑξῆς πάντες ἅμα οἱ ἐπίσκοποι εἰς ἕνα τόπον συνήρχοντο .
παρήει δὲ καὶ ὁ βασιλεὺς μετ αὐτούς , καὶ ἐπεὶ παρῆλθεν , εἰς μέσον ἔστη καὶ οὐ πρότερον καθίζειν ἠρεῖτο , πρὶν ἂν οἱ ἐπίσκοποι ἐπινεύσειαν ·
τοσαύτη τις εὐλάβεια καὶ αἰδὼς τῶν ἀνδρῶν τὸν βασιλέα κατεῖχε .
πρὸς οὺς ὁ βασιλεὺς ὁ πανεύφημος παραινετικὸν καὶ διδασκαλικὸν προσενήνοχε λόγον εἰς ὕμνησιν καὶ δοξολογίαν καὶ εὐχαριστίαν τοῦ τῶν πάντων θεοῦ τοῦ τοσαῦτα αὐτῷ χαρισαμένου , ὧδέ πως λέγων ·
πολλὰς μὲν πρὸς εὐποιίαν τῷ τῶν ἀνθρώπων γένει ἐπιφανεστάτας ὁδοὺς ἡ τοῦ παντοδυνάμου θεοῦ τρόφιμος δικαιοσύνη ὑπέστρωσεν , οὐχ ἥκιστα δὲ ἐκείνην τὴν ἐπισημοτέραν καὶ μάλιστα ἀστράπτουσαν , ἣν ἐν τῷ κεφαλαίῳ τοῦ ἁγιωτάτου νόμου τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας πᾶσιν ἡμῖν παντὸς θαύματος μεῖζον ἡτοίμασε , τῆς πίστεως τὸ κυριακὸν οἰκητήριον .
τούτου δὲ τὴν μὲν κορυφὴν μέχρι τοῦ φέγγους τῶν ἄστρων ἐληλυθέναι ὁρῶμεν , τοὺς δὲ θεμελίους ἔτι ἀρχομένου τοῦ ἔργου οὕτως βαθέως καὶ πιστῶς ἐρριζῶσθαι θείῳ νεύματι γινώσκομεν , ὡς πᾶσαν τὴν οἰκουμένην αἴσθησιν τούτου λαβεῖν .
ἀπὸ τῆς κορυφῆς τοίνυν τῆς προειρημένης ἁπασῶν τῶν λοιπῶν ὅλως ὑπερκειμένης ἄχρι τοῦ τέλους τῆς ἐξόδου φαίνεται ὁμαλὴ καὶ ἰσόπεδος πορεία τῇ λαμπρότητι τοῦ φωτὸς χρωμένη , ἧς καὶ τὸ μέτωπον ἀστροειδεῖ σφραγῖδι κεκοσμημένον δυοκαίδεκα τὸν ἀριθμὸν κίονες χιόνος λαμπρότεροι , ἀκίνητοι τῇ θέσει τῆς πίστεως , ἀιδίως τῇ τῆς θεότητος τοῦ ἡμετέρου σωτῆρος δυνάμει βαστα ' ζουσι .
τούτου τοίνυν τοῦ τηλικούτου ἔργου ὁ τεχνίτης προσλαμβάνουσιν ἡμῖν καὶ τὴν ἀπὸ ψυχῆς δικαίαν πίστιν τοῦ ἀθανάτου αὐτοῦ νόμου εἰς νοῦν ἔδωκεν ἡμῖν τὴν σεμνότητα ·
οὗπερ πρὸς τοὺς πυλῶνας οὐδὲν ἕτερον εἰ μὴ ἁγνῆς καὶ εὐσεβοῦς ἐπιθυμίας ἐπειγούσης μόνῃ καθαρᾶς διανοίας πεποιθήσει πρόσεισιν ὁ βουλόμενος 0 .
τούτῳ δὲ αὐτῷ θαυμαστήν τινα κόσμου λαμπρότητα σωτήριος προσήγαγε λογισμός ·
λέγω δέ , ἔνδοθεν πίστις ἀνθρώπων διὰ παντὸς τοῦ περιβόλου τοῦ κυριακοῦ οἴκου ἀνθοῦσι στεφάνοις τετιμημένη ἀθανασίας καρπὸν ἀθροίζουσα ἁγνοὺς τόκους τῆς ζωῆς τῆς ἀνθρωπείας εἰς φανερὸν ἄγουσα ἐπιφανεῖς καθίστησιν .
αὖθις ἐντεῦθεν ἡ ἔξωθεν οὐράνιος δόξα ἐστεμμένη τοῦ ἀγῶνος ἀεὶ τικτομένου , μᾶλλον δὲ φυομένου βραβεῖα ὑπογράφει , καὶ γραφέντα μετὰ τοῦ προσήκοντος ἐπαίνου ἅπασαν τοῦ αὐτοῦ ἔργου τὴν τελεσιουργίαν κοσμεῖ .
ὁ δὲ αὐτὸς οὗτος ὁ κυριακὸς οἶκος ὑπὸ δύο μόνων φυλάκων φρουρεῖται , καὶ φόβος μὲν θεῖος πρόσεισι τῇ ἐνίων ἐννοίᾳ σωφρονιστήριον , πάρεστι δὲ ἀεὶ καὶ τοῖς εὖ φρονοῦσιν ὁ πρὸς τὸ θεῖον ἔπαινος τῆς συνέσεως βραβεῖον .
τούτων γὰρ ἑκατέρων ἐπικειμένων τοῖς προθύροις τοῦ ἁγιωτάτου τόπου δικαιοσύνην μὲν αἱ θύραι ἀναπεπταμέναι δέχονται , αὕτη τε εἴσω οἰκισθεῖσα μένει ἀκήρατος , τῇ δὲ ἀδικίᾳ οὐ δὲ θέμις ταῖς θύραις προσελθεῖν , ἀλλὰ ἐξόριστος τούτου τοῦ τόπου ἐκκλείεται 0 .
ταῦτά με , ὦ τιμιώτατοι καὶ παντὸς ἐπαίνου ἄξιοι ἀδελφοί , τὰ πράγματα οὕτω σαφῆ εἰς τὴν τοῦ ἀιδίου καὶ ἀθανάτου φωτὸς λαμπρότητα ἤγαγεν , ἵνα μὴ πόρρω με ἑστῶτα ἀμφίβολός τις ἴσως τῆς ψυχῆς πίστις ἀπεργάσηται τῆς ἀληθείας ἀνάρμοστον .
ἀλλὰ τί πρῶτον διαβεβαιώσομαι ;
πότερον τῆς εὐδαιμονίας τὸν τύπον , ἥτις εἴσω τοῦ στήθους τοῦ ἐμοῦ συνειλημένη λανθάνει , ἢ τὰς θείας εὐεργεσίας τὰς περὶ ἐμὲ ὑπὸ τοῦ παντοδυνάμου θεοῦ 0 ;
ἐξ ὧν τὸν ἀριθμὸν πολλῶν ἔργων ἱκανὸν γοῦν λέγειν ἂν φανείη ἤδη , ὡς τὴν ἐμὴν μετριότητα ὁ αὐτὸς ἡμέτερος θεὸς καὶ πάντων πραγμάτων πατὴρ εἰκότως ἑαυτῷ κατεδουλώσατο .
πιστεύετε , ὦ τιμιώτατοι ἀδελφοί , προσλαμβάνοντες ἀκέραιον πίστιν τοῖς λεγομένοις , εἰ καὶ τὰ μάλιστα ἡ ἐμὴ διάνοια τῶν θείων εὐεργετημάτων κορεσθεῖσα εὐδαιμονεῖν δοκεῖ καὶ ἀπὸ τούτου τοῦ πράγματος ἐξόχους ἐπαίνους πληρῶσαι δύνασθαι φαίνεται , ὅμως , ὅπερ τῆς ἀληθείας ἡ πίστις ἐναργῶς δείκνυσιν , οὔ τε φωνὴ οὔ τε γλῶττα τῷ προστάγματι τῆς διανοίας ὑπουργῆσαι ἀρκοῦσι , καὶ μάλα εἰκότως .
ἀμέτρου γὰρ ὄντος τοῦ μεγέθους τῶν εὐεργεσιῶν ἡ μὲν διάνοια ὑψηλή τις οὖσα τοὺς ἀνωτέρω τοῦ σώματος τόπους καταλαμβάνει , ἡ δὲ τῆς γλώττης πορεία εἰς στενὸν κομιδῇ τόπον συγκλεισθεῖσα , ἀδόκιμος σχεδὸν οὖσα , παντάπασι σιωπᾷ .
τίς γὰρ ἡμῶν οὕτως προπετὴς λογισμῷ , ἵνα τοιαύτης πεποιθήσεως ἀπορρίψῃ λόγον , δι οὗ φάναι ἂν τολμήσειε πάνυ εὐκόλως τῷ τὰ πάντα δυναμένῳ θεῷ ἢκαὶ πάντων τῶν καλλίστων δημιουργῷ ἐνδόξους ἐπαίνους καὶ ἐπαξίους ἐντελῶς εἰπεῖν ;
ὁπότε εἴ τις μόνην τὴν μεγαλοπρέπειαν τοῦ αὐτὸν τετέχθαι νομοθετήσαντος λογίσαιτο , εἰδὼς ἂν σκοπήσειε μηδὲν δύνασθαι εὑρεθῆναι , ὅπερ ἄξιον θεοῦ λεχθῆναι δυνήσεται .
τί τοίνυν τῆς ἐμῆς μετριότητος τὴν καθοσίωσιν λέγειν ἐχρῆν , εἰ μὴ τοῦτο , ὅπερ ὁ θεῖος λόγος τῆς ἀληθείας δείκνυσιν 0 ;
οὗ τὸ μέγεθος ἥτις μεγίστη προσκύνησις σκοπησάτω σοφῶς , εἰ καταντῆσαι δυνήσεται ἐν αὐτοῖς τοῖς περὶ αὐτοῦ λεγομένοις καὶ οὐδεμία πλάνη αὐτὸν ὀλισθήσει 0 .