Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
γενηθήτω οὐρανός , γενηθήτω θάλασσα , ἀλλ ἐκεῖ μὲν ἐποίησεν , ὧδε δὲ εἶπεν , ἐπειδὴ παρ ἡμῖν προηγεῖται λόγος τοῦ ἔργου .
πρῶτον γὰρ λέγομεν , εἶτα ἐργαζόμεθα ;
βουλόμενος δεῖξαι τὸν θεὸν πρῶτον ἐργαζόμενον , ἵνα παντὸς λόγου ὀξυτέραν παραστήσῃ τὴν δημιουργίαν 0 .
ὅτε μὲν τὰς ὕλας ἐργάζεται δυνάμει , λέγει τὸ ἐποίησεν ·
ὅτε δὲ ἔμελλε κοσμεῖν τὰ πάντα , ἀρχὴ δὲ τοῦ κόσμου τὸ φῶς ἦν , εἰσάγει λόγον ἁρμόζοντα .
καὶ ἐπειδὴ πάλιν πρῶτον ἔργον θεοῦ φῶς , τελευταῖον δὲ ἔργον θεοῦ ἄνθρωπος ἦν , πρῶτον ἐργάζεται θεὸς λόγῳ τὸ φῶς , ὕστερον δὲ τὸν ἄνθρωπον ἔργῳ , ἀπὸ φωτὸς εἰς φῶς συμπληρῶν 0 1 .
καὶ πῶς φῶς καὶ ἄνθρωπος , ἄκουε 0 .
τὸ φῶς δείκνυσι τὰ ὄντα ·
τὸ φῶς τοῦ κόσμου ὁ ἄνθρωπος , εἰσελθὼν ἔδειξέ σοι φῶς τέχνης , φῶς ἐπιστήμης .
τὸ φῶς ἔδειξε σῖτον , ἡ σύνεσις ἐποίησεν ἄρτον .
τὸ φῶς ἔδειξε τὸν βότρυν τῆς ἀμπέλου , τὸ φῶς τῆς συνέσεως ἔδειξε τὸν οἶνον τὸν ἐν τῷ βότρυι .
τὸ φῶς ἔδειξε τὸ ἔριον , τὸ φῶς τοῦ ἀνθρώπου ἔδειξεν ἱμάτιον .
τὸ φῶς ἔδειξεν ὄρος , τὸ φῶς τῆς συνέσεως ἔδειξε λατομίαν .
ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου .
διὰ τί καλεῖ αὐτοὺς φῶς ;
Οὐχ ἵνα αὐτοὺς τιμήσῃ μόνον , ἀλλ ἵνα καὶ τὴν ἐλπίδα τῆς ἀναστάσεως δείξῃ 0 .
ὥσπερ γὰρ τὸ φῶς ἑσπέρας δῦνον , οὐκ ἀπόλλυται , ἀλλὰ κρύπτεται καὶ κρυβόμενον πάλιν φαίνεται , οὕτως καὶ ὁ ἄνθρωπος ὡς εἰς δύσιν τινὰ τῷ τάφῳ παραπεμφθείς , πάλιν τῇ ἀνατολῇ τῆς ἀναστάσεως τετήρηται .
Εἶπε τὸ γενόμενον , τὸν δὲ τρόπον οὐκ ἐμήνυσεν , ἀλλ οὐ δὲ ἔμαθεν .
ὅτι μὲν γὰρ ἐγένετο φῶς , οἶδα , φησίν .
τὸ δὲ πῶς ἐγένετο , οὐ καταλαμβάνω .
Οὐχ ὑμῶν ἐστι γνῶναι χρόνους ἢ καιρούς , οὓς ὁ πατὴρ ἔθετο ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ .
Εἶτα χρόνους ἢ καιροὺς οὐκ ἔστιν ἡμῶν γνῶναι , καὶ τὸν δεσπότην τῶν χρόνων καὶ τὸν ποιητὴν τῶν αἰώνων ἔστι λογισμοῖς καταλαβεῖν ἀνθρωπίνοις ;
γενηθήτω φῶς καὶ ἐγένετο φῶς .
ὢ τῆς ἁγίας ἐκείνης καὶ μεγάλης δυνάμεως 0 .
ὢ μεγάλων θαυμάτων 0 .
ἐγένετο φῶς , καὶ καλεῖ ὁ θεὸς τὸ φῶς ἡμέραν , καὶ τὸ σκότος νύκτα 0 .
διὰ τί δὲ ἡμέραν καλεῖ ;
ἐπειδὴ πᾶν φαιδρὸν καὶ ἱλαρὸν ἥμερον λέγεται .
διὰ τοῦτο καὶ τὴν φιλανθρωπίαν ἡμερότητα καλοῦμεν καὶ τὰ θηρία τὰ χειροήθη ἥμερα καλοῦμεν .
καὶ ἐκάλεσεν ὁ θεὸς τὸ φῶς ἡμέραν καὶ τὸ σκότος ἐκάλεσε νύκτα .
νύκτα διατί 0 ;
ὅτι νυκτὶ τὸν ἄνθρωπον καθεύ δοντα εἰς ὑπόμνησιν θανάτου φέρει , μονονουχὶ λέγων ·
μάθε , ἄνθρωπε , τίς εἶ .
θνητὸς εἶ , ὕπνῳ δουλεύεις .
διὰ τί τὰ ὑπὲρ σὲ φαντάζῃ ;
ἡ γὰρ νὺξ κατανυγή ἐστιν .
ἃ λέγετε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν , ἐπὶ ταῖς κοίταις ὑμῶν κατανύγητε .
ἀμέλει κεῖται ἄνθρωπος ἐν νυκτὶ οὔ τε νεκρὸς οὔ τε ζῶν .
ἐρώτησον αἱρετικόν ·
τί ἐστι ;
ζῶν ἢ νεκρός 0 ;
καὶ ἐὰν μὲν εἴπῃ ζῶν , εἰπέ ·
διὰ τί οὖν οὐκ αἰσθάνεται τῶν λαλούντων ἢ περιπατούντων ;
ἐὰν δὲ εἴπῃ ὅτι νεκρός , εἰπέ 0 ·
πῶς οὖν ἀναπνεῖ ;
τὸ γὰρ ἐμπνέον οὐκ ἔστι νεκρόν , τὸ μὴ αἰσθανόμενον οὐκ ἔστι ζῶν .
σαυτὸν οὐ βλέπεις , ἀλλὰ τὰ ὑπὲρ σὲ φαντάζῃ .
ἀλλὰ ταῦτα ἀρκούντως εἰς τὴν πρώτην ἡμέραν εἰρήσθω .
κατέλαβε γὰρ ἡ ἑσπέρα , ὥσπερ κ ἀκεῖ τὰ τῆς πρώτης ἡμέρας , καὶ κατὰ δύναμιν , εἰ καὶ βαθέα ἦν τὰ νοήματα , ὅμως ἐξεθέμεθα 0 .
τῶν δὲ πιστῶν ἐστιν ἐρευνῆσαι τὰ λεχθέντα καὶ ζητῆσαι τὴν ἱστορίαν .
ἡμεῖς δὲ νηστείας ὄντες ἁγίας θρέμματα καὶ ἐν ἀτροφίᾳ σωμάτων τρυφήσαντες τὰ οὐράνια , σπουδάσωμεν τὴν νηστείαν ἁγίαν φυλάξαι ·
ἁγιάσατε γάρ φησι νηστείαν .
ἡμεῖς αὐτὴν ἁγιάζομεν ἢ ὑπ αὐτῆς ἁγιαζόμεθα ;
ἀλλὰ ἀντὶ τοῦ ἁγίαν αὐτὴν φυλάξαι , τοῦτο εἴρηκεν ὁ προφήτης .
ὥσπερ γὰρ ὅτε εὐχόμεθα ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου , οὐχὶ ὅτι ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ εὐχόμεθα  Τὸ γὰρ ὄνομα αὐτοῦ ἁγιάζει πάντα 0 .
, ἀλλ ἐπειδὴ τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐπικέκληται ἡμῖν  Χριστιανοὶ γὰρ ἀπὸ Χριστοῦ καλούμεθα  , λέγει ·
τὸ ὄνομά σου ἐφ ἡμῖν ἁγιασθήτω .
παρὰ γὰρ τῷ ἁγίῳ πάντα ἅγια 0 .
καὶ γὰρ οὐδὲν πλησιάζει θεῷ μὴ ὂν ἅγιον .
ἅγιος γὰρ ὁ θεὸς ἐν ἁγίοις ἀναπαυόμενος 0 .
καὶ ὁ οὐρανὸς δὲ αὐτοῦ ἅγιος 0 .
ἐπακούσεται γὰρ αὐτοῦ ἐξ οὐρανοῦ ἁγίου αὐτοῦ .
Οἱ ἄγγελοι ἅγιοι 0 ·
ὅταν ἔλθῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ μετὰ τῶν ἁγίων ἀγγέλων αὐτοῦ 0 .
ἡ γῆ ἔχουσα τὴν λατρείαν ἁγία 0 ·
καὶ θελήσει φησὶ διαστρέψαι διαθήκην ἐπὶ γῆν ἁγίαν αὐτοῦ .
καὶ ὁ Δαυίδ 0 ·
ἡ αὐλὴ ἁγία 0 ·
προσκυνήσατε τῷ κυρίῳ ἐν αὐλῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ .
ὁ Ἡσαΐας 0 ·
ὁ ναὸς ἅγιος 0 ·
ἅγιος γὰρ ὁ ναός σου , θαυμαστὸς ἐν δικαιοσύνῃ 0 .
τὰ πρόβατα τὰ ἄλογα τὰ τότε θυόμενα ἅγια ἐλέγετο .
ὡς πρόβατά φησιν ἅγια ἐν Ἱερουσαλήμ 0 .
ἡ διαθήκη ἁγία 0 ·
καὶ δυναμώσει μετὰ πολλῶν διαθήκην ἁγίαν αὐτοῦ .
Αὐτὴ ἡ πόλις ἁγία ἐλέγετο ·
καὶ ἐπὶ τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν τὴν τῶν πατέρων ἡμῶν Ἱερουσαλήμ 0 .
Οὐδὲν γὰρ προσέρχεται θεῷ μὴ ὂν ἅγιον .
καὶ τὸν ἁγιασμὸν , οὗ χωρὶς οὐδεὶς ὄψεται θεόν 0 .
ἐνηστεύσαμεν ἀπὸ ἄρτου ·
νηστεύσωμεν καὶ ἀπὸ ἀδικίας .
Οὐκ ἐσθίεις ἄρτον ;
μὴ φάγῃς σάρκας πενήτων , ἵνα μὴ εἴπῃ καὶ περὶ σοῦ ὁ θεός ·
Οἱ κατεσθίοντες τὸν λαόν μου ἐν βρώσει ἄρτου 0 .
Οὐ πίνεις οἶνον ;
μὴ μεθύσῃ σε θυμός , ἵνα μὴ ἀκούσῃς παρὰ τοῦ νομοθέτου ·
θυμὸς αὐτοῖς κατὰ τὴν ὁμοίωσιν τοῦ ὄφεως 0 ·
καὶ πάλιν Θυμὸς δρακόντων ὁ οἶνος αὐτῶν 0 .
ὅταν γὰρ θλίψῃς πένητα καὶ στενάξῃ , ἐπὶ τοῦ θεοῦ εὑρέθης ἐσθίων ἄρτον δακρύων .
διὰ τοῦτο λέγει καὶ ὁ θεός ·
ἐκαλύπτετε ἐν δάκρυσι τὸ θυσιαστήριόν μου .
ἐγκαλεῖ οὖν ὁ θεὸς τοῖς κλαίουσιν ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου λέγων ·
ἱερεῖς , εἰσέλθατε , κλαύσατε .
ἀλλ ἐγκαλεῖ , οὐχ ὅτι ἔκλαιον αὐτοί , ἀλλ ἐπειδὴ οἱ ἀδικούμενοι ἐκεῖ ἐνετύγχανον ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου , ὀρφανοί τε καὶ χῆραι .
καὶ ἵνα δείξῃ ὅτι περὶ ἐκείνων λέγει , ἐπήγαγε ·
κλαυθμῷ καὶ κοπετῷ καὶ κόπῳ .
ἔτι ἄξιον ἐπιβλέψαι ἐπὶ τὰς θυσίας ἡμῶν 0 .
πρόκειται οὖν τράπεζα ψυχῆς ὁ τοῦ θεοῦ λόγος .
σῶμα νηστεῦον ἁγιάζεται , ψυχὴ μὴ τρεφομένη φθείρεται .
γένοιτο δὲ τὸ μὲν σῶμα νηστεύειν ἀπὸ ἁμαρτημάτων , τὴν δὲ ψυχὴν ἐντρυφᾶν τοῖς θείοις δόγμασιν .
Οὐ δύνῃ δὲ ἐσθίειν ἄρτον Χριστοῦ καὶ ἄρτον δακρύων , Οὐ δύνασθε τραπέζης Χριστοῦ μετέχειν καὶ τραπέζης δαιμονίων .
δεῖ τοίνυν τὸν νηστεύοντα ἀπέχεσθαι ἀπὸ βρωμάτων καὶ πρῶτόν γε ἀπὸ ἁμαρτημάτων .
καὶ γὰρ καθ ἑκάστην ἡμέραν ἄγγελοι σημειοῦνται , τίς προέθετο ἀπέχεσθαι ἀπὸ πλεονεξίας ἢ πορνείας ἢ ἀδικίας ἢ ἑτέρας ἁμαρτίας .
ταύτας γὰρ τὰς νηστείας καὶ ἄγγελοι ἀναγράφονται καὶ θεὸς ταμιεύεται .
ὥσπερ γάρ , ἀδελφοί , ἀπὸ τῶν ἀναφορῶν οἱ ἄρχοντες τῷ βασιλεῖ πάντα μηνύουσιν , οὕτως καὶ οἱ ἄγγελοι τῷ θεῷ πάντα τὰ γινόμενα , οὐκ ἀγνοοῦντα διδάσκοντες , ἀλλὰ τὴν λειτουργικὴν τάξιν τῆς δημιουργίας πληροῦντες 0 .
ἐγὼ ἐμακάρισα ἂν μυριάκις τὸν ἐσθίοντα ἢ τὸν νηστεύοντα καὶ ἀδικοῦντα .
ταῦτα λέγω , οὐ νηστείαν λύων , ἀλλ εὐσέβειαν κηρύττων .
Οὐ γὰρ τὸ φαγεῖν κακόν , ἀλλὰ τὸ ἁμαρτάνειν πονηρόν , Ὁ πατήρ σου οὐκ ἔφαγε καὶ τὸ θέλημά μου ἐποίησεν 0 .
νηστεία ἡ τετρὰς καὶ νηστεία ἡ πέμπτη καὶ νηστεία ἡ δεκάτη , ἔσται ὑμῖν εἰς χαρὰν καὶ εἰς εὐφροσύνην καὶ εἰς ἑορτὰς ἀγαθάς , καὶ τὴν ἀλήθειαν ἀγαπήσατε .
ἀλλ ἐπέλαμψε τὸ αἰσθητὸν φῶς , ἵνα κηρυχθῇ ὁ τοῦ φωτὸς ἐργάτης .
κατέλαβεν ἡ ἑσπέρα σφραγίζουσα τῆς ἡμέρας τὸν δρόμον .
καλὴ ἡ ἀρχὴ , προστεθήτω τὸ τέλος .
μὴ ἀπώθει κακῶς , ἀλλ  Εἰς τὸ τέλος , μὴ διαφθείρῃς 0 .
ὁ δὲ θεὸς τοῦ φωτὸς τούτου πάντας ὑμᾶς φωτίσῃ λόγῳ , νόμῳ , πίστει , δικαιοσύνῃ , σωφροσύνῃ , ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν , δι οὗ καὶ μεθ οὗ τῷ πατρὶ δόξα , ἅμα τῷ ἁγίῳ πνεύματι , εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων 0 .
ψυχῆς πόθον ἐγείρει θεοῦ λόγος καὶ ὥσπερ τινὰ λαμπάδα περιτίθησιν αὐτῇ τὴν χαράν , ἵνα καὶ τοὺς λογισμοὺς λαμπρύνηται καὶ τὴν διάνοιαν φαιδρύνηται καὶ τὰ ἁμαρτήματα καθαίρηται καὶ τὰ νοήματα φωτίζηται .
τοιοῦτός ἐστιν ὁ τοῦ θεοῦ λόγος .
ὅπερ γάρ ἐστιν ἀκόνη σιδήρῳ , τοῦτο θεοῦ λόγος τῇ ψυχῇ 0 .
ἡ ἀκόνη οὐχ ἕν τι χαρίζεται τῷ σιδήρῳ , ἀλλὰ πρῶτον αὐτὸν παρασκευάζει ἀποπτύσαι τὸν ἰόν .
Εἶτα παχὺν ὄντα λεπτύνει , ἀμβλὺν ὄντα ὀξύνει , σκοτεινὸν ὄντα λαμπρύνει , σμήχει , φαιδρύνει , ὀξύνει .
Οὕτως οὖν ἐστιν ὁ τοῦ θεοῦ λόγος , ποιῶν τὴν ψυχὴν ἀποπτύσαι τὸν ἰὸν τῆς ἁμαρτίας , ἀμβλεῖαν οὖσαν ὀξύνων , παχεῖαν οὖσαν λεπτύνων , σκοτεινὴν οὖσαν λαμ πρύνων .
βούλεται δὲ ἡμᾶς ὁ τοῦ θεοῦ λόγος λαμπροὺς μὲν εἶναι Ἵνα ἦτε ὡς φωστῆρες ἐν κόσμῳ , λόγον ζωῆς ἐπέχοντες .
ἰδοῦ ἡ λαμπρότης 0 .
βούλεται ἡμᾶς εἶναι μὴ ἀμβλεῖς , ἀλλ ὀξεῖς ·
ζῶν γάρ φησιν ὁ λόγος τοῦ θεοῦ , καὶ ἐνεργὴς καὶ τομώτερος ὑπὲρ πᾶσαν μάχαιραν δίστομον 0 .
βούλεται ἡμᾶς παχεῖς μὴ εἶναι , ἀλλὰ λεπτύνειν τὴν διάνοιαν τοῖς νοήμασι .
ὅπου γὰρ παχύτης , ἀλλοτρία θεοῦ λόγου 0 1 ·
ὅπου δὲ λεπτομερὴς διάνοια , οἰκεία θεοῦ νόμου 0 1 .
διὰ τοῦτο περὶ τῶν παχυτέρων Καὶ ἔφαγεν Ἰακὼβ καὶ ἐνεπλήσθη , ἐλιπάνθη , ἐπαχύνθη , ἐπλατύνθη ·
ἐγκατέλιπε θεὸν τὸν ποιήσαντα αὐτόν .
φέρε τοίνυν καὶ ἡμῶν ὁ θεῖος λόγος καταλαμπέτω τὴν διάνοιαν καὶ μάλιστα τῆς ἁγίας ταύτης προκειμένης νηστείας ἢ λεπτύνει τὰ σώματα καὶ ὀξύνει τὰ φρονήματα .
ἔστι γὰρ καὶ νηστεία παντὸς ἁγιασμοῦ τροφὸς καὶ μήτηρ εὐσεβοῦς διανοίας .
Οὐ ζητεῖται πῶς νηστεύσωμεν μόνον , ἀλλὰ πῶς εὐσεβῶς νηστεύσωμεν .
πολλοὶ καὶ διὰ δημοσίας χρείας πραγμάτων νηστεύουσιν , ἀλλ οὐ λογίζεται αὐτοῖς εἰς νηστείαν .
ὁ γὰρ σκοπὸς κρίνεται ·
οὐχ ἡ ἀνάγκη στεφανοῦται .
μετὰ ταύτης τῆς ἁγιοπρεποῦς καταστάσεως ὁ μακάριος Μωϋσῆς τὸν νόμον ἐπαιδεύετο ἐν τῷ ὄρει καὶ τὴν δημιουργίαν ἐδιδάσκετο .
Εἴρηται τοίνυν ἡμῖν τῇ χθὲς ἡμέρᾳ , ὅτι ὁ θεὸς μέλλων διδόναι τὸν νόμον διὰ Μωϋσέως πρότερον ἔδειξεν ἑαυτὸν δημιουργὸν καὶ τότε νομοθέτην .
πόθεν ἠδύναντο οἱ Ἰουδαῖοι πιστεῦσαι , ὅτι ὁ θεὸς ἐποίησε τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς , εἰ μὴ πρῶτον ἐποίησε τὰ θαύματα ἐν Αἰγύπτῳ δεικνύντα αὐτὸν δημιουργὸν τῆς οἰκουμένης ;
ἡμεῖς διδάσκομεν , ἵνα πείσωμεν , ὁ θεὸς πείθει , ἵνα διδάξῃ .
ἐπειδὴ ἔμελλε Μωϋσῆς ἐκτίθεσθαι καὶ λέγειν , ὅτι ὁ θεὸς ἐποίησε τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς , εἰ μὴ πρῶτον ἐποίησε τὰ θαύματα ἐν Αἰγύπτῳ καὶ ἔδειξεν , ὅτι πάντων ἐστὶ τῶν κτισμάτων δημιουργός , οὐκ ἂν ἐπίστευσεν ὁ λαός , ὅτι ὁ θεὸς ἐποίησε τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν .
Εἰ μὴ ἐξέτεινε πρῶτον Μωϋσῆς τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ κατήνεγκε χάλαζαν καὶ πῦρ , καὶ ἔμαθον οἱ λαοὶ διὰ τοῦ πιστοῦ θεράποντος , ὅτι αὕτη ἡ θνητὴ δεξιὰ λόγῳ θεοῦ κινηθεῖσα τὸν οὐρανὸν ἐτάραξε καὶ τὴν δημιουργίαν ἐθόλωσε ·
πολλῷ μᾶλλον ἡ τοῦ θεοῦ κελεύσαντος δεξιὰ ἥδρασε τὸν οὐρανὸν καὶ ἐθεμελίωσε τὴν γῆν .
Οὐδεὶς γὰρ κινεῖ δημιουργίαν , ἣν οὐκ ἐποίησεν .
ἔδει τοίνυν δειχθῆναι , ὅτι ὁ θεὸς ἐποίησε τὴν γῆν ·
ἐξέτεινε Μωϋσῆς τὴν χεῖρα εἰς τὴν γῆν καὶ ἐξῆλθον σκνῖπες .
ἔδει πάλιν δειχθῆναι , ὅτι ὁ θεὸς ἐποίησε τὸ πῦρ ·
ἔλαβε Μωϋσῆς αἰθάλην καμιναίας καὶ ἔπασσε καὶ ἐπλήρωσε τὰ σώματα τῶν Αἰγυπτίων ἑλκῶν φλογὸς δίκην ζεόντων .
ἔδει δειχθῆναι , ὅτι ὁ θεὸς τὸ ὕδωρ ἐποίησε ·
μετεβλήθη τὸ ὕδωρ εἰς αἷμα .
ἔδει δειχθῆναι , ὅτι ἐποίησε τὴν θάλασσαν ·
ἐπετρώθη ἡ θάλασσα καὶ παρῆλθεν ὁ λαός .
πρῶτον οὖν ἔδειξε διὰ τῶν ἔργων , ὅτι δεσπότης , καὶ τὸτε ἡρμήνευσε διὰ τῶν λόγων , ὅτι ποιητής 0 .
Οὕτω καὶ ὁ σωτὴρ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ οὐ πρότερον ἐδίδαξεν ἕως ἐθαυματούργησε .
πρῶτον σημεῖον , μετ έβαλε τὸ ὕδωρ εἰς οἶνον ·
καὶ οὐ φαίνεται πρὸ τοῦ σημείου τούτου διδάξας .
ἔδει γὰρ προλαβεῖν τὸ ἔργον καὶ ἀκολουθῆσαι τὸν λόγον .
πῶς ἔμελλε διδάσκειν ὁ σωτὴρ ὅτι ποιητής ἐστι τοῦ κόσμου ;
Εἰ μὴ γὰρ ἐφώτισε τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ τυφλοῦ , οὐκ ἂν ἐπιστεύθη λέγων ·
Εἰ μὴ ἤγειρε Λάζαρον , οὐκ ἂν ἐπίστευσαν οἱ ἀκούοντες λέγοντι ·
ἐγώ εἰμι ἡ ζωὴ καὶ ἡ ἀνάστασις .
Εἰ μὴ πτύσας εἰς τὴν γῆν ἐποίησε πηλὸν καὶ ἔχρισε τὸν τυφλόν , οὐκ ἂν ἐπιστεύθη , ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ λαβὼν χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς καὶ πλάσας τὸν Ἀδάμ .
Εἰ μὴ περιεπάτησεν ἐπὶ τῆς θαλάσσης , οὐκ ἂν ἐφάνη δεσπότης τῆς θαλάσσης .
Εἰ μὴ ἐπετίμησε τῷ ἀνέμῳ , οὐκ ἂν ἐδείχθη δεσπότης τῶν ἀνέμων .
διὰ τοῦτο ἄνθρωπος μὲν ἦν φαινόμενος , διὰ δὲ τῶν θαυμάτων ὡς θεὸς γνωριζόμενος καὶ δοξαζόμενος 0 1 .
ὁ σωτὴρ γοῦν ἐξέπληττε τοὺς μαθητάς , καὶ ἔλεγον ·
ποταπός ἐστιν οὗτος , ὅτι οἱ ἄνεμοι καὶ ἡ θάλασσα ὑπακούουσιν αὐτῷ ;
ἔδειξε πρῶτον ὑπακούοντα τὰ στοιχεῖα καὶ τότε ἡρμήνευσε διὰ τῶν ἔργων , ὅτι πάντα δι αὐτοῦ ἐγένετο .
ἔδειξε πρῶτον ὑπακούοντα .
Εἰ μὴ πρῶτον ἐδείχθη ἡ κτίσις ὑπακούουσα , οὐκ ἂν ἐπιστεύθη Πάντα δι αὐτοῦ ἐγένετο .
πῶς ἠδύναντο οἱ ἀπόστολοι πιστευθῆναι ἰδιωτικὴν ἔχοντες γλῶσσαν , συνιστάμενοι περὶ θεοῦ λόγου , δημιουργοῦ , σωτῆρος , πανσόφου , διδασκάλου ;
ἀλλὰ ἡ γλῶσσα τῶν ἀποστόλων τὰ θαύματα ἦν ·
τὸ στόμα τῶν ἀποστόλων ἦν νεκρὸς ἐγειρόμενος , χωλὸς περιπατῶν .
ὅτι δὲ τοῖς θαύμασιν ἀκολουθεῖ ἡ πίστις , Διὰ γὰρ τῶν χειρῶν τῶν ἀποστόλων ἐγένετο σημεῖα μεγάλα καὶ τέρατα εν τῷ λαῷ .
καὶ ἐξίσταντο δὲ πάντες , καὶ μᾶλλον προσετίθεντο καθ ἡμέραν ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν πλήθη .
προέλαμπε τὰ θαύματα καὶ ἠκολούθουν τὰ δόγματα .
Οὕτω καὶ ἐν τῷ νόμῳ , προηγήσατο τὰ ἐν Αἰγύπτῳ θαύματα δεικνύοντα τὸν θεὸν δημιουργὸν .
ὁ δὲ θεός , ἀγαθὸς ὤν , οὐκ ἠθέλησεν ἑαυτὸν μόνον σεμνῦναι , ἀλλὰ μερίζεται μετὰ Μωϋσέως τὴν δόξαν .
ἐπειδὴ γὰρ ὁ θεὸς ἐφάνη ἐξ ὧν ἐποίησε , φαίνεται καὶ Μωϋσῆς ἐξ ὧν ἐδοξάσθη .
ὡς γὰρ κατῆλθε κατέχων τὸν νόμον , ἵνα μὴ ὡς ψιλῷ ἀνθρώπῳ προσέχωσι , πληροῖ αὐτοῦ ὁ θεὸς δόξης τὸ πρόσωπον , ἵνα τὸ λεῖπον τῇ ἀσθενείᾳ τῆς φύσεως πληρώσῃ τὸ περιττὸν τῆς χάριτος .
ἐνενόουν γὰρ ὅτι ὄψις δεδοξασμένη οὐκ ἔστιν ἀλλοτρία θεοῦ .
Οὕτω καὶ ὁ σωτὴρ Στεφάνου τοῦ πρωτομάρτυρος ἐποίησε λάμψαι τὸ πρόσωπον .
διὰ τί δὲ ἐποίησε λάμψαι τὸ πρόσωπον Στεφάνου ;
ἐπειδὴ ἔμελλεν ὡς βλάσφημος λιθάζεσθαι εἰπὼν Θεωρῶ τοὺς οὐρανοὺς ἀνεῳγμένους καὶ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἑστῶτα ἐκ δεξιῶν τοῦ θεοῦ , προλαβὼν ὁ θεὸς ἐστεφάνωσεν αὐτοῦ τὴν ὄψιν ἀγγελικῇ μορφῇ , ἵνα πείσῃ τοὺς ἀγνώμονας , ὅτι εἰ βλάσφημός ἐστι , διατί δοξάζεται ;
χθὲς μὲν οὖν εἴρηται ἡμῖν , ὅτι ὁ θεὸς ἐκ μὴ ὄντων ἐποίησε τὰ ὄντα τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ .
καὶ τὸ θαυμαστόν , ὅτι οὐ μόνον τὴν δημιουργίαν τοῦ θεοῦ δείκνυσι τὰ ἔργα , ἀλλὰ καὶ τῶν αἱρετικῶν τὴν ἀσέβειαν ἐλέγχουσιν 0 .
ἐρωτῶ γὰρ ·
τὰ μὴ ὄντα πῶς ἐγένετο , ἐπειδὴ περὶ τοῦ ὄντος ἐρωτῶσι , πῶς ἐγεννήθη ;
Εἰ μὴ ἦν , εἴπωσι , τὰ μὴ ὄντα πῶς ἐγένετο , εἰ μὴ ἦν .
τὸ μὴ ὂν οὐ γίνεται , ὅσον κατὰ λογισμὸν ἀνθρώπινον , οὐ κατὰ θείαν δύναμιν .
ἐνίοτε λέγει αἱρετικός ·
Εἶπεν ὁ θεὸς καὶ ἐγένετο .
ἀλλὰ νῦν τὸ πρᾶγμα εἶπες , οὐ τὸν τρόπον .
ἐγένετο τὸ μὴ ὄν .
ὁ λόγος μετεβλήθη εἰς πρᾶγμα , οἷον αὐτὴ ἡ φωνὴ ἐξελθοῦσα ἐγένετο φῶς .
Οὐκοῦν οὐκ ἔστιν ἐκ μὴ ὄντων , ἀλλ ἐξ ὄντος .
τίς γὰρ τολμᾷ εἰπεῖν τὸν λόγον μὴ ὄντα ;
Οὐκοῦν οὐδὲν ἐποίησεν ἐκ μὴ ὄντων , ἀλλ ἐξ αὐτοῦ ·
καὶ εὑρίσκεται τὰ κτίσματα ὁμοούσια αὐτῷ , καὶ ὃ φεύγουσιν ἐπὶ τοῦ υἱοῦ , ἁρμόζουσιν ἐπὶ τῶν κτισμάτων .
ἀλλὰ πάλιν στενούμενοι λέγουσιν ·
ἡ βούλησις τοῦ θεοῦ τὰ μὴ ὄντα ἀπετέλεσεν .
ἡ γὰρ βούλησις τὸ μὴ ὂν ποιεῖ ·
ἡ δὲ φύσις τὸ ὂν οὐ γεννᾷ .
καὶ ἔστι θαυμαστόν .
ὡς ἐν εἰκόνι λέγω ·
ὑπόθου μοι πηγὴν καὶ πέτραν ·
τί εὐκολώτερον , τὴν πηγὴν ὕδωρ γεννῆσαι ἢ τὴν πέτραν 0 1 2 ;
ἡ πηγὴ ἐὰν γεννήσῃ , ἐξ ὧν ἔχει προφέρει ·
ἡ δὲ πέτρα ἐξ ὧν οὐκ ἔχει 0 .
Εἶτα τὸ μὴ ὂν ἐγέννησεν ἡ πέτρα ἐξ ὧν οὐκ εἶχε , καὶ ἡ πηγὴ οὐκ ἐγέννησεν ἣν εἶχεν ἐν ἑαυτῇ πηγήν ;
καὶ πῶς ἐγένετο τὰ μὴ ὄντα ;
μὴ αὐτοματισμὸς ἦν ;
τὸ μὴ ὂν ὄνομά ἐστι , οὐκ ἔστι δέ τι ;
μὴ ἐπειδὴ λέγω ἐκ μὴ ὄντων , νομίσῃς εἶναί τι μὴ ὄν .
Εἶτα τὸ ὂν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος οὐκ οἶδας εἰπεῖν πῶς ἐγένετο , καὶ τὸν ὄντα ἐκ τοῦ ὄντος τολμήσεις πολυπραγμονεῖν πῶς ἐγεννήθη ;
πάντα τὰ κτίσματα οὐκ ἦν ἀπ ἀρχῆς καὶ γέγονεν .
ὁ μονογενὴς λόγος καὶ κτίστης τοῦ κόσμου οὐκ ἐγένετο ἀπ ἀρχῆς , ἀλλ ἦν .
ταῦτα οὐκ ἦν καὶ ἐγένετο ·
ὁ δὲ ἦν ἐν ἀρχῇ μὴ γενόμενος , ταῦτα δὲ ἐγένετο ἐν ἀρχῇ μὴ ὄντα .
ἡ δὲ γῆ ἦν ἀόρατος Τί ἐστιν ἀόρατος ;
Οἶδα πολλοὺς τῶν ἁγίων πατέρων εἰρηκότας ·
ἀόρατος ἦν ἡ γῆ , ἐπειδὴ τῷ ὕδατι ἐκαλύπτετο .
πολλὰ τῶν νοημάτων ἐστὶ μὲν εὐσεβῆ , οὐκ ἀληθῆ δέ .
Οἷον οἱ τρεῖς φίλοι τοῦ Ἰώβ θεασάμενοι αὐτὸν ἐν πειρασμῷ κατέκριναν τὸν ἅγιον ὡς δικαίως πάσχοντα καὶ ἔλεγον ·
Εἰ μὴ χήρας ἐλύπησας , εἰ μὴ ὀρφανοὺς ἐπλεονέκτησας , οὐκ ἄν σοι ὁ θεὸς ἐπήγαγε ταῦτα .
καὶ ὅμως ἐπειδὴ ἠγνόουν τὸν σκοπὸν τοῦ θεοῦ , εἵλαντο μᾶλλον κατακρῖναι τοῦτον ὡς δικαίως πάσχοντα ἢ καταψηφίσασθαι τοῦ θεοῦ ὡς ἀδίκως ἐπαγαγόντος .
ὑπὲρ θεοῦ ἐποίησαν , καὶ ἐλέγχει αὐτοὺς ὁ θεός ·
διὰ τί οὐκ ἐλαλήσατε ὀρθὰ κατὰ τοῦ θεράποντός μου ;
ἔστιν οὖν νόημα εὐσεβὲς μέν , οὐκ ἀληθὲς δέ .
τί οὖν ἐστιν ἡ δὲ γῆ ἦν ἀόρατος καὶ ἀκατασκεύαστος ;
Οἱ ἑρμηνευταὶ ἡρμήνευσαν σαφῶς .
λέγει γὰρ ὁ Ἀκύλας ·
ἡ δὲ γῆ ἦν κένωμα καὶ οὐδέν .
ἀόρατος δὲ λέγεται , οὐχ ὅτι οὐκ ἐφαίνετο , ἀλλ ὡς ἂν εἴποι τις , ἀκόσμητος 0 .
Οὐδέπω ἦν φαιδρυνομένη τοῖς φυτοῖς , οὐδέπω καρποῖς ἐστεφανωμένη , οὐδέπω ποταμοῖς καὶ πηγαῖς διεζωσμένη , οὐδέπω τῇ ἄλλῃ εὐκοσμίᾳ πεποικιλμένη , καὶ ἦν ἀόρατος , μηδέπω κατασκευασθεῖσα πρὸς ἐπιτηδειότητα τοῦ γεννᾶν .
Οὐχ οὗτός φησιν ἐπάταξε τὸν ἄνδρα τὸν Αἰγύπτιον ὁρατόν ;
ἔστιν οὖν ἀνὴρ ἀόρατος ;
ἀλλ ἄξιος , φησί , τοῦ ὁρᾶσθαι 0 .
ὥσπερ οὖν τὸν Αἰγύπτιον εἶπεν ἄνδρα ὁρατὸν , ὡς ἄξιον τοῦ ὁρᾶσθαι , οὕτως τὴν γῆν τὴν ἄμορφον ἀόρατον ἐκάλεσεν .
γενηθήτω στερέωμα ἐν μέσῳ τοῦ ὕδατος καὶ ἔστω διαχωρίζον ἀνάμεσον ὕδατος καὶ ὕδατος .
ἐποίησεν οὖν τὸν οὐρανὸν τοῦτον , οὐ τὸν ἐπάνω , ἀλλὰ τὸν ὁρώμενον ἐξ ὑδάτων πήξας ὡς κρύσταλλον .
βούλομαί σοι παραστῆσαι πρᾶγμα .
πολλὰ γὰρ τῇ ὄψει μᾶλλον ἡμῶν ἢ τῷ λόγῳ παραδίδοται 0 .
τοῦτο τὸ ὕδωρ ὑπερεῖχε , φέρε εἰπεῖν , τῆς γῆς πήχεις τριάκοντα .
γενηθήτω στερέωμα ἐν μέσῳ τοῦ ὕδατος .
καὶ λοιπὸν ἐν μέσῳ τῶν ὑδάτων ἐπάγη πῆγμα κρυσταλλῶδες , καὶ ἐκούφισε τὸ ἥμισυ τοῦ ὕδατος ἄνω , κατέλιπε τὸ ἥμισυ κάτω , Γενηθήτω στερέωμα ἐν μέσῳ τοῦ ὕδατος , καὶ ἔσται διαχωρίζον ἀνάμεσον ὕδατος καὶ ὕδατος .
διὰ τί δὲ αὐτὸ καλεῖ στερέωμα ;
ἐπειδὴ ἀπὸ ἀραιῶν ὑδάτων καὶ διαλελυμένων αὐτὸ ἐστερέωσε .
Αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν στερεώματι δυνάμεως αὐτοῦ .
καὶ ἵνα ἑτέρῳ χρήσωμαι ὑποδείγματι 0 ·
ὥσπερ καπνός , ἐπειδὰν ἀπὸ ξύλων καὶ πυρὸς ἀναδοθῇ , ἠραιωμένος ἐστὶ καὶ κεχαυνωμένος ·
ἐπειδὰν δὲ δράμῃ εἰς ὕψος , εἰς νεφέλης παχύτητα μεταρρυθμίζεται ·
οὕτω τῶν ὑδάτων τῶν ἠραιωμένων ὁ θεὸς τὴν φύσιν ὑψώσας ἔπηξεν ἄνω .
καὶ ὅτι ἀληθὲς τὸ ὑπόδειγμα , ὁ οὐρανὸς ὡς καπνὸς ἐστερεώθη 0 .
παγεὶς τοίνυν ἐν μέσῳ τῶν ὑδάτων ὁ οὐρανός , ἐκούφισε τὰ ἡμίσεια τῶν ὑδάτων ἄνω .
διὰ τί δὲ ἄνω ὕδατα 0 ;
πρὸς ποίαν χρῆσιν 0 ;
ἵνα τις πίῃ ;
ἵνα τις πλεύσῃ ;
ὅτι μὲν γὰρ ἔστιν ὕδατα ἄνω , Καὶ τὸ ὕδωρ τὸ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν 0 .
πρόσεχε λοιπὸν τὴν σοφίαν τοῦ δημιουργοῦ .
κρυσταλλώδης ἦν ὁ οὐρανὸς ἀπὸ ὑδάτων παγείς .
ἐπειδὴ γὰρ ἔμελλε δέχεσθαι ἡλίου φλόγα καὶ σελήνης καὶ ἄστρων ἄπειρα πλήθη καὶ εἶναι ὅλος πυρὸς πεπληρωμένος , ἵνα μὴ ὑπὸ τῆς θερμότητος λυθῇ ἢ φλεχθῇ , ἐπέστρωσε τοῖς νώτοις τοῦ οὐρανοῦ τὰ πελάγη ἐκεῖνα τῶν ὑδάτων , ἵνα λιπαίνῃ καὶ ἐπαλείφῃ αὐτοῦ τὰ νῶτα καὶ οὕτως ἀντέχῃ πρὸς τὴν φλόγα , καὶ μὴ φρύγηται .
ἔχεις δὲ καὶ ὑπόδειγμα .
ὥσπερ σήμερον ἐὰν ἐπιθῇς λέβητα ἐπάνω πυρός , ἐὰν μὲν ὕδωρ ἐπάνωθεν ᾖ , ἀντέχει πρὸς τὸ πῦρ 0 ·
ἐὰν δὲ μὴ ἔχῃ , διαλέλυται .
Οὕτως ὁ θεὸς ἀντέθηκεν ἀντίπαλον τῷ πυρὶ τὸ ὕδωρ , ἵνα ἔχῃ ἀρκοῦσαν τὴν διαμονὴν ἐκ τῶν ἄνωθεν ἐπαλειφόντων αὐτὸν ὑδάτων .
καὶ βλέπε τὸ θαυμαστόν .
τοιοῦτον περισσεύει τῷ οὐρανίῳ σώματι ὑγρόν , ὑπὸ τοσούτου πυρὸς πολεμούμενον , ὅτι καὶ τῇ γῇ δανείζει .
ἐπεὶ πόθεν ἡ δρόσος 0 ;
νεφέλη οὐδαμοῦ 0 ·
ὁ ἀὴρ ὕδωρ οὐκ ἔχει .
δηλονότι ὁ οὐρανὸς ἐκ τῶν περισσευόντων αὐτῷ ἀποστάζει .
δώῃ σοι ὁ θεὸς ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἀπὸ τῆς ποιότητος τῆς γῆς .
λέγεται δέ , ἀδελφοί , ὅτι ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως ὑποχωρεῖ τὸ ὕδωρ τὸ ἄνω καὶ ὁ οὐρανὸς λύεται μὴ ἔχων τῶν ὑδάτων τὴν σύστασιν καὶ ἄστρα πίπτει μὴ ἔχοντα ὁδὸν ἢ βάσιν .
ταῦτα οὖν οὐ λέγομεν ἁπλῶς , ἀλλ  Εἱλιγήσεται γὰρ ὁ οὐρανὸς ὡς βιβλίον  ἀντὶ τοῦ φρυγόμενος 0 ·
τὸ γὰρ φρυγόμενον εἰλεῖται .
καὶ τὰ ἄστρα πεσεῖται ὡς φύλλα ἀμπέλου 0 .
πρόσεχε δέ , παρακαλῶ , καὶ ἑτέραν χρείαν ·
τὰ ὕδατα ἐπάνω τῶν οὐρανῶν , οὐ μόνον συντηρεῖ τὸν οὐρανόν , ἀλλὰ καὶ τὴν φλόγα τοῦ ἡλίου καὶ τῆς σελήνης καταπέμπει .
Εἰ γὰρ ἦν διαφανὴς ὁ οὐρανός , ὅλη ἡ αὐγὴ ἄνω ἔτρεχε .
τὸ γὰρ πῦρ ἀνωφερὲς ὄν , ἔρημον τὴν γῆν κατελίμπανε .
διὰ τοῦτο γοῦν ἐπίλησε τὸν οὐρανὸν ἄνωθεν ἀπείροις ὕδασιν , ἵνα ἡ αὐγὴ στενουμένη κάτω πέμπηται .
ὅρα τοῦ τεχνίτου τὴν σοφίαν .
ἔχεις δὲ καὶ ἐν ἑαυτῷ τοῦ τεχνίτου τῆς σοφίας τὴν εἰκόνα ·
ἐποίησεν ὁ θεὸς καὶ ἐν σοὶ τῶν τεσσάρων στοιχείων τὴν εἰκόνα .
νόησόν μοι τὴν κεφαλὴν ταύτην τὸν οὐρανὸν τὸν ἄνω , τὰ ἐπάνω τῆς γλώσσης , τὸν ἄλλον οὐρανόν , τουτέστι τὸ στερέωμα ·
ὅθεν καὶ οὐρανίσκος καλεῖται .
ἄνω ἐν τοῖς ἀοράτοις ἐγκέφαλος μὴ φαινόμενος , ἐν τῷ κάτω γλῶσσα φαινομένη 0 1 .
ὥσπερ οὖν ὁ οὐρανὸς ὁ ἄνω ἐν τοῖς ἀοράτοις , ὁ δὲ κόσμος ἐν τοῖς λαλουμένοις 0 1 2 .
καὶ ὥσπερ ἐν τοῖς στοιχείοις εὑρίσκεις τὴν μὲν γῆν βαρεῖαν , τὸ δὲ ὕδωρ τῆς μὲν γῆς κουφότερον , τοῦ δὲ πυρὸς βαρύτερον , πάλιν τὸν ἀέρα τῶν ὑδάτων κουφότερον , τοῦ δὲ πυρὸς βαρύτερον , οὕτω καὶ ἐν ἡμῖν αἱ αἰσθήσεις , γεῦσις , ὄσφρησις , ἀκοὴ , ὄψις , καὶ οὐ πᾶσαι ἴσαι 0 1 2 .
λάβε τὴν ἀπόδειξιν .
ἐὰν θέλῃς τινὸς γεύσασθαι , ἐὰν μὴ πλησιάζῃς τῇ γλώσσῃ , τοῦ γευομένου οὐ λαμβάνεις αἴσθησιν .
παχεῖα γάρ ἐστι , καὶ οὐ δύναται πόρρωθεν οὖσα ἀντιλαμβάνεσθαι .
ἡ ὄσφρησις δὲ μακρόθεν ἀντιλαμβάνεται .
παρέρχῃ δι οἰκίας , ὀσφραίνῃ θυμιάματος , ὃ μὴ ὁρᾷς .
πάλιν ἡ ὄψις τῆς ὀσφρήσεως ταχυτέρα 0 .
βλέπει γὰρ ἀπὸ ὅρους πλάτη μεγάλα .
τῆς ὄψεως πάλιν ὀξύτερος ὁ νοῦς 0 ·
ἐννοεῖ οὐρανὸν , γῆν , θάλασσαν καὶ πάντη εὑρίσκεται .
διὰ τοῦτο καὶ εἰκὼν θεοῦ ὁ νοῦς 0 .
ἐννοεῖ ὁ νοῦς , καὶ εὐθέως κτίζει παρ ἑαυτῷ ἀγοράς , ἀναζωγραφεῖ ὄχλον , δῆμον .
Αἰδεσθῶσιν αἱρετικοί .
νοῦς τοιαῦτα ἐργάζεται καὶ ὁ τοῦ νοῦ τεχνίτης , ὁ πάσης ὀσφρήσεως ὀξύτερος , οὐ ταχυτέραν ἔχει τὴν ἐνέργειαν , οὐ σύντομον τὴν δημιουργίαν , οὐκ ἀκατάληπτον τὴν φύσιν 0 ;
βούλομαι δέ , ἀδελφοί , εἰπεῖν εἰς ὑμᾶς τὸ ξένον μὲν ὅσον εἰς ἀσέβειαν , σύντροφον δὲ τῆς πίστεως , ὅσον εἰς ἐξέτασιν , ἵνα μάθητε πόσα καινοτομεῖ ὁ διάβολος , πόσα εὑρίσκει , πόσα ὑποβάλλει τοῖς αἱρετικοῖς , μᾶλλον δὲ ἐκείνῳ οἱ αἱρετικοί 0 1 2 .
σήμερόν τις ἐπὶ ἁγίων ἀνδρῶν καὶ πατέρων ἐλθὼν πρὸς ἡμᾶς αἱρετικὸς ἔλεγε .
λέγω δὲ ἵνα μήποτε ὁ λόγος ἄλλως ἀκουσθείς , ἄλλως πλήξῃ .
πατὴρ γάρ , φησί , καὶ υἱὸς καὶ ἅγιον πνεῦμα μία θεότης , μία δύναμις , μία βασιλεία 0 .
δεῖ δέ , φησίν , ἐξαιρεθῆναι ἀπὸ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ  Οὐ γὰρ λέγω ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου .
τὸ λέγειν ἐν ἁγιασμῷ 0 ·
ἅγιος , ἅγιος , ἅγιος κύριος σαβαώθ 0 .
ἐὰν τοῦτο , φησί , μὴ περιέλητε , Χριστιανοὶ οὐκ ἐστέ .
Εἶδες τοσαύτην τόλμαν καὶ μανίαν τοῦ διαβόλου ;
Εἶδες ῥίζαν θεομαχίας ;
Εἶδες ὑπερβολὴν βλασφημίας ;
ἀποκεφαλίσαι ἠθέλησε τὴν εὐσέβειαν , ἐκνευρῶσαι τὸ μυστήριον , ἀφανίσαι τὴν πίστιν , ἐκριζῶσαι τὰ θεμελιωθέντα .
καὶ ὅρα τὸ δεινὸν τοῦ διαβόλου ·
προσέπηξεν αὐτῷ εἰπεῖν ·
πατὴρ καὶ υἱὸς καὶ ἅγιον πνεῦ μα , μία πίστις , μία δύναμις , μία βασιλεία 0 .
ἐκέρασε τὸ δηλητήριον μέλιτι .
ἀεὶ γὰρ τὸ ψεῦδος , ὅταν θέλῃ πιστευθῆναι , ἐὰν μὴ πήξῃ θεμέλιον δοκούσης ἀληθείας , οὐ πιστεύεται .
Οὐδὲν μὲν ὅμοιον , λέγω δὲ 0 ·
ῥαὰβ ἡ πόρνη , ὅτε ἐδέξατο τοὺς κατασκόπους , ἠρωτήθη ·
Εἰσῆλθον πρὸς σὲ οἱ ἄνδρες ;
τὸ πρῶτον ἀληθές 0 .
ἀλλ  ἐξῆλθον , φησί .
τὸ δεύτερον ψεῦδος 0 .
Εἰ εἶπεν οὐκ ἐξῆλθον , ἠρευνᾶτο ἡ οἰκία .
Εἶτε τὸ ἀληθές , ἵνα ἐντρέψῃ 0 1 ·
ἐπήγαγε τὸ ψεῦδος , ἵνα ἀπατήσῃ .
Οὕτω καὶ οὗτος 0 ·
ἐρωτώντων ἡμῶν διὰ τί ἐξέλωμεν τὸν ἁγιασμόν , λέγετε κύριος σαβαώθ .
ἀλλ οὐκ ἔστι θεοῦ ὄνομα , οὐκ ἔστιν οὔ τε τοῦ Χριστοῦ , οὔ τε τοῦ πατρός .
Εἶδες τὸ ἐξουθενημένον καὶ μιαρὸν στόμα ;
ἠγνόησε δὲ ἀπὸ ἰδιωτείας , ὅτι τὸ σαβαὼθ οὐκ ἔστιν ὄνομα θεοῦ , ἀλλ ὄνομα στρατιῶν , τουτέστι , κύριος τῶν δυνάμεων .
λέγω δὲ καὶ τὴν αἰτίαν .
ἀλλὰ πρὸ τοῦ τέλους εὐαγγελίζομαι ὑμᾶς ·
μετενόησε , προσέπεσεν , ἀνεθεμάτισεν , ηὔξατο , ἐδέχθη .
ἐπειδὴ παρενέπεσεν ὁ λόγος , δεῖ ἡμᾶς καὶ τὴν αἰτίαν εἰπεῖν καθ ἣν ὁ μακάριος Ἡσαΐας τὸν ἁγιασμὸν τοῦτον ἤκουσε τῷ θεῷ ἀναπεμπόμενον .
ἡσαΐας ἐγένετο ἀνὴρ θαυμαστός , ζήλου πεπληρωμένος , ἀνὴρ τολμηρός ·
τολμηρὸς δὲ οὐκ ἀπὸ θρασύτητος , ἀλλ ἀπὸ ζήλου 0 .
κατὰ τοὺς χρόνους τούτους ἐγένετο βασιλεὺς Ὀζίας ὀνόματι , ὃς μετὰ τῆς ἄλλης τῆς βασιλικῆς δόξης ἠθέλησε καὶ ἱερωσύνην ἐνδύσασθαι .
Οἱ ἱερεῖς μὲν τὴν ἀκολουθίαν ᾔδεσαν .
βασιλεῖ δὲ ἐπὶ πλεῖστον ἀντειπεῖν οὐκ ἠθέλησαν ·
ἠιδέσθησαν τὸ ἀξίωμα , ἐτίμησαν τὸν θρόνον , ἐδυσωπήθησαν τὰ στρατεύματα .
ἡσαΐας καὶ αὐτὸς ἐσιώπησεν , οὐκ ἀντέστη τῷ βασιλεῖ .
ὡς εἶδεν ὁ θεὸς τοὺς ἱερεῖς φοβηθέντας , τὸν προφήτην ὀκλάσαντα , καὶ τὸν βασιλέα τολμήσαντα , ἐπέβαλεν αὐτῷ λέπραν ἐν τῷ προσώπῳ ὡς τολμήσαντι ἅψασθαι τῶν ἁγίων .
καὶ ἐξεβλήθη λοιπὸν οὐ μόνον τῆς ἱερωσύνης , ἀλλὰ καὶ τῆς βασιλείας καὶ διέμενε λεπρός .
ὁ δὲ θεὸς ἐποίησε μὲν τὸ ἴδιον , ἠγανάκτει δὲ τοῖς ἱερεῦσι καὶ μάλιστα τῷ προφήτῃ , ὅτι παρὼν προέδωκε τὴν εὐσέβειαν .
ἦν οὖν ὁ θεὸς ἐν παρασιωπήσει πρὸς τὸν προφήτην καὶ οὐ μετέδωκε λόγους , ἕως ἐτελεύτησεν ὁ παράνομος .
ὅτε λοιπὸν ἀπέθανεν ὁ ἀσεβής , τότε ὁ θεὸς ἀποθέμενος τὴν ἀγανάκτησιν , διαλλάσσεται τῷ προφήτῃ .
καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐνιαυτῷ , ᾧ ἀπέθανεν Ὀζίας ὁ βασιλεύς , εἶδον τὸν κύριον καθήμενον ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ καὶ ἐπηρμένου .
καὶ διατί θεὸς ἐπεφάνη ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ καὶ ἐπηρμένου ;
ἐπειδὴ ἀόρατός ἐστιν ὁ θεός , ὁ δὲ βασιλεὺς ὁρώμενος φόβον ἔσχε , δείκνυσι τῷ προφήτῃ τὴν οὐράνιον δόξαν , ἵνα πείσῃ αὐτὸν ποίου θρόνου καταφρονήσαντες ποῖον θρόνον ἐτίμησαν , ποίαν δορυφορίαν οὐράνιον καὶ ἀγγελικὴν μὴ τιμήσαντες μη δὲ ἐννοήσαντες δορυφορίαν ἀνθρωπίνην ἐδυσωπήθησαν .
καὶ ἦν φησι πλήρης ὁ οἶκος τῆς δόξης αὐτοῦ , καὶ τὰ σεραφὶμ εἱστήκεισαν κύκλῳ αὐτοῦ .
τὰ χερουβὶμ θρόνος ἐστί , τὰ σεραφὶμ δορυφορία 0 .
τὰ χερουβὶμ γὰρ οὐδὲν ἄλλο ἑρμηνεύεται ἢ σοφία πε πληρωμένη 0 .
ὥσπερ δὲ οὗτος ὁ θρόνος ἢ ἕτερος ἀναπαύει τὸν καθήμενον καὶ ἐστι τιμὴ καὶ ἀνάπαυσις , οὕτω καὶ θεοῦ θρόνος σοφία , ἐφ ᾗ ἐπαναπαύεται θεός 0 1 .
ὁ καθήμενος ἐπὶ τῶν χερουβίμ , ἀντὶ τοῦ ὁ ἐπὶ τῆς πεπληρωμένης σοφίας ἐπαναπαυόμενος 0 .