Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ὅτι καὶ ἐπάνω πεπλάσθαι τὰ θηρία φησὶ πρὸ τῆς ἀνθρώπου γενέσεως , ὡς καὶ δηλοῖ διὰ τούτων ἐν ἕκτῃ ἡμέρᾳ ·
„ καὶ εἶπεν Ἐξαγαγέτω ἡ γῆ ψυχὴν ζῶσαν κατὰ γένος , τετράποδα καὶ ἑρπετὰ καὶ θηρία “  Gen .
τί παθὼν οὖν ἄλλα πλάττει θηρία νῦν οὐκ ἀρκεσθεὶς τοῖς προτέροις ;
λεκτέον οὖν ἠθικῶς μὲν τοῦτο ·
πλούσιόν ἐστι τὸ κακίας γένος ἐν τῷ γενητῷ , ὥστε ἀεὶ γεννᾶσθαι τὰ φαυλότατα ἐν τούτῳ ·
φυσικῶς δὲ ἐκεῖνο 0 ·
πρότερον μὲν ἐν τῇ ἑξαημέρῳ τὰ γένη τῶν παθῶν καὶ τὰς ἰδέας εἰργάζετο , νυνὶ δὲ τὰ εἴδη προσπλάττει ·
διό φησιν „ ἔπλασεν ἔτι “ .
ὅτι δὲ τὰ πάλαι κατασκευασθέντα γένη ἦν , φανερὸν ἐξ ὧν φησιν „ ἐξαγαγέτω ἡ γῆ ψυχὴν ζῶσαν “ οὐ κατ  εἶδος , ἀλλὰ „ κατὰ γένος 0 .
“ καὶ τοιοῦτος ἐν ἅπασιν εὑρίσκεται ·
πρὸ γὰρ τῶν εἰδῶν ἀποτελεῖ τὰ γένη , ὥσπερ καὶ ἐπὶ τοῦ ἀνθρώπου 0 ·
προτυπώσας γὰρ τὸν γενικὸν ἄνθρωπον , ἐν ᾧ τὸ ἄρρεν καὶ τὸ θῆλυ γένος φησὶν εἶναι , ὕστερον τὸ εἶδος ἀπεργάζεται τὸν Ἀδάμ .
τοῦτο μὲν οὖν τὸ εἶδος τῶν βοηθῶν εἴρηκε , τὸ δ ἕτερον ὑπερτίθεται τὸ τῆς αἰσθήσεως , ἔστ  ἂν ἐπιχειρῇ πλάττειν τὴν γυναῖκα ·
ἐκεῖνο δ ὑπερθέμενος περὶ τῆς τῶν ὀνομάτων θέσεως τεχνολογεῖ .
ἔστι δὲ καὶ ἡ τροπικὴ καὶ ἡ ῥητὴ ἀπόδοσις ἀξία τοῦ θαυμάζεσθαι ·
ἡ μὲν ῥητή , παρόσον τὴν θέσιν τῶν ὀνομάτων προσῆψε τῷ πρώτῳ γενομένῳ ὁ νομοθέτης 0 .
καὶ γὰρ οἱ παρ Ἕλλησι φιλοσοφοῦντες εἶπον εἶναι σοφοὺς τοὺς πρώτους τοῖς πράγμασι τὰ ὀνόματα θέντας ·
μωυσῆς δὲ ἄμεινον , ὅτι πρῶτον μὲν οὔ τισι τῶν πρότερον , ἀλλὰ τῷ πρώτῳ γενομένῳ , ἵνα ὥσπερ αὐτὸς ἀρχὴ τοῖς ἄλλοις γενέσεως ἐπλάσθη , οὕτως καὶ αὐτὸς ἀρχὴ τοῦ διαλέγεσθαι νομισθῇ  μὴ γὰρ ὄντων ὀνομάτων , οὐ δ ἂν διάλεκτος ἦν  , ἔπειτα ὅτι πολλῶν μὲν τιθέντων ὀνόματα διάφωνα καὶ ἄμικτα ἔμελλεν ἔσεσθαι , ἄλλων ἄλλως τιθέντων , ἑνὸς δὲ ὤφειλεν ἡ θέσις ἐφαρμόττειν τῷ πράγματι , καὶ τοῦτ εἶναι σύμβολον ἅπασι τὸ αὐτὸ τοῦ τυγχάνοντος ἢ τοῦ σημαινομένου 0 1 2 .
ὁ δὲ ἠθικὸς λόγος τοιοῦτός ἐστιν ·
τὸ „ τί “ πολλάκις τίθεμεν ἀντὶ τοῦ „ διὰ τί “ , οἷον τί λέλουσαι , τί περιπατεῖς , τί διαλέγῃ , πάντα γὰρ ταῦτα ἀντὶ τοῦ „ διὰ τί “ 0 .
ὅταν οὖν λέγῃ „ ἰδεῖν τί καλέσει " , ἄκουε ἴσον τῷ , διὰ τί καλέσει καὶ προσκαλέσεται καὶ ἀσπάσεται τούτων ἕκαστον ὁ νοῦς ·
πότερον ἕνεκα τοῦ ἀναγκαίου μόνον , ὅτι κατέζευκται τὸ θνητὸν ἐξ ἀνάγκης πάθεσι καὶ κακίαις , ἢ καὶ ἕνεκα τοῦ ἀμέτρου καὶ περιττοῦ 0 1 ;
καὶ πότερον διὰ τὰς τοῦ γηγενοῦς χρείας ἢ διὰ τὸ κρίνειν αὐτὰ βέλτιστα καὶ θαυμασιώτατα 0 ;
οἷον ἡδονῇ χρῆσθαι δεῖ τὸ γεγονός ·
ἀλλ ὁ μὲν φαῦλος ὡς ἀγαθῷ τελείῳ χρήσεται , ὁ δὲ σπουδαῖος ὡς μόνον ἀναγκαίῳ 0 1 2 ·
χωρὶς γὰρ ἡδονῆς οὐδὲν γίνεται τῶν ἐν τῷ θνητῷ γένει .
πάλιν τὴν τῶν χρημάτων κτῆσιν ὁ μὲν φαῦλος τελειότατον ἀγαθὸν κρίνει , ὁ δὲ σπουδαῖος ἀναγκαῖον καὶ χρήσιμον αὐτὸ μόνον 0 1 .
εἰκότως οὖν ὁ θεὸς ἰδεῖν καὶ καταμαθεῖν βούλεται , πῶς ἕκαστον τούτων προσκαλεῖται καὶ ἀποδέχεται ὁ νοῦς , εἴ τε ὡς ἀγαθὰ εἴ τε ὡς ἀδιάφορα ἢ ὡς κακὰ μέν , χρειώδη δὲ ἄλλως 0 1 2 .
διὸ καὶ πᾶν ὃ ἂν προσεκαλέσατο καὶ ἠσπάσατο ὡς ψυχὴν ζῶσαν ἰσότιμον αὐτὸ ἡγησάμενος ψυχῇ , τοῦτο ὄνομα οὐ τοῦ κληθέντος ἐγίνετο μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῦ καλέσαντος ·
οἷον , εἰ ἀπεδέξατο ἡδονήν , ἐκαλεῖτο ἡδονικός , εἰ ἐπιθυμίαν , ἐπιθυμητικός , εἰ ἀκολασίαν , ἀκόλαστος , εἰ δειλίαν , δειλός , καὶ οὕτως ἐπὶ τῶν ἄλλων 0 1 2 ·
ὥσπερ γὰρ ἀπὸ τῶν ἀρετῶν ὁ κατ αὐτὰς ποιὸς καλεῖται φρόνιμος ἢ σώφρων ἢ δίκαιος ἢ ἀνδρεῖος , οὕτως ἀπὸ τῶν κακιῶν ἄδικος καὶ ἄφρων καὶ ἄνανδρος , ἐπειδὰν τὰς ἕξεις προσκαλέσηται καὶ δεξιώσηται 0 1 .
„ Καὶ ἐπέβαλεν ὁ θεὸς ἔκστασιν ἐπὶ τὸν Ἀδάμ , καὶ ὕπνωσε ·
καὶ ἔλαβε μίαν τῶν πλευρῶν αὐτοῦ “ καὶ τὰ ἑξῆς  Gen .
τὸ ῥητὸν ἐπὶ τούτου μυθῶδές ἐστι ·
πῶς γὰρ ἂν παραδέξαιτό τις , ὅτι γέγονεν ἐκ πλευρᾶς ἀνδρὸς γυνὴ ἢ συνόλως ἄνθρωπος ;
τί δὲ ἐκώλυεν , ὥσπερ ἐκ γῆς ἄνδρα ἐδημιούργει τὸ αἴτιον , οὕτως καὶ γυναῖκα δημιουργῆσαι ;
ὅ τε γὰρ ποιῶν ὁ αὐτὸς ἦν ἥ τε ὕλη σχεδὸν ἄπειρος , ἐξ ἧς πᾶσα ποιότης κατεσκευάζετο 0 .
διὰ τί δὲ οὐκ ἐξ ἄλλου μέρους , τοσούτων ὑπαρχόντων , ἀλλ  ἐκ πλευρᾶς ἐτύπου τὴν γυναῖκα ;
ποτέραν δὲ πλευρὰν ἔλαβεν  ἵνα καὶ δύο μόνας ἐμφαίνεσθαι φῶμεν , πρὸς γὰρ ἀλήθειαν οὐ δὲ πλῆθος αὐτῶν ἐδήλωσεν  ;
ἆρά γε τὴν εὐώνυμον ἢ τὴν δεξιάν 0 1 ;
εἴ γε μὴν ἀνεπλήρου σαρκὶ τὴν ἑτέραν , ἡ ἀπολειπομένη οὐκ ἦν σαρκίνη δήπου ;
καὶ μὴν ἀδελφαί γ εἰσὶ καὶ συγγενεῖς πᾶσι τοῖς μέρεσιν αἱ ἡμῶν πλευραὶ καὶ σαρκὸς γεγόνασι .
πλευρὰς ὁ βίος ὀνομάζει τὰς δυνάμεις ·
λέγομεν γὰρ πλευρὰς ἔχειν τὸν ἄνθρωπον ἴσον τῷ δυνάμεις , καὶ εὔπλευρον εἶναι τὸν ἀθλητὴν ἀντὶ τοῦ ἰσχυρόν , καὶ πλευρὰς ἔχειν τὸν κιθαρῳδὸν ἀντὶ τοῦ δύναμιν ἐρρωμένην ἐν τῷ ᾄδειν 0 .
τούτου προειρημένου κ ἀκεῖνο λεκτέον , ὅτι ὁ γυμνὸς καὶ ἀνένδετος σώματι νοῦς  περὶ γὰρ τοῦ μήπω ἐνδεδεμένου ἐστὶν ὁ λόγος  πολλὰς ἔχει δυνάμεις , ἑκτικὴν φυτικὴν ψυχικὴν λογικὴν διανοητικήν , ἄλλας μυρίας κατά τε εἴδη καὶ γένη .
ἡ μὲν ἕξις κοινὴ καὶ τῶν ἀψύχων ἐστὶ λίθων καὶ ξύλων , ἧς μετέχει καὶ τὰ ἐν ἡμῖν ἐοικότα λίθοις ὀστέα .
ἡ δὲ φύσις διατείνει καὶ ἐπὶ τὰ φυτά ·
καὶ ἐν ἡμῖν δέ ἐστιν ἐοικότα φυτοῖς , ὄνυχές τε καὶ τρίχες ·
ἔστι δὲ ἡ φύσις ἕξις ἤδη κινουμένη .
ψυχὴ δέ ἐστι φύσις προσειληφυῖα φαντασίαν καὶ ὁρμήν ·
αὕτη κοινὴ καὶ τῶν ἀλόγων ἐστίν ·
ἔχει δὲ καὶ ὁ ἡμέτερος νοῦς ἀναλογοῦν τι ἀλόγου ψυχῇ .
πάλιν ἡ διανοητικὴ δύναμις ἰδία τοῦ νοῦ ἐστι , καὶ ἡ λογικὴ κοινὴ μὲν τάχα καὶ τῶν θειοτέρων φύσεων , ἰδία δὲ ὡς ἐν θνητοῖς ἀνθρώπου 0 1 2 ·
αὕτη δὲ διττή , ἡ μὲν καθ ἣν λογικοί ἐσμεν νοῦ μετέχοντες , ἡ δὲ καθ ἣν διαλεγόμεθα 0 1 .
ἔστιν οὖν καὶ ἄλλη δύναμις ἐν ψυχῇ τούτων ἀδελφή , ἡ αἰσθητική , περὶ ἧς ἐστιν ὁ λόγος ·
οὐδὲν γὰρ ἄλλο νῦν ὑπογράφει ἢ γένεσιν τῆς κατ ἐνέργειαν αἰσθήσεως ·
καὶ κατὰ λόγον 0 ·
μετὰ γὰρ νοῦν εὐθὺς ἔδει δημιουργηθῆναι αἴσθησιν βοηθὸν αὐτῷ καὶ σύμμαχον .
τελεσιουργήσας οὖν ἐκεῖνον τὸ δεύτερον καὶ τῇ τάξει καὶ τῇ δυνάμει πλάττει δημιούργημα , τὴν κατ ἐνέργειαν αἴσθησιν , πρὸς συμπλήρωσιν τῆς ὅλης ψυχῆς καὶ πρὸς τὴν τῶν ὑποκειμένων ἀντίληψιν .
πῶς οὖν γεννᾶται ;
ὡς αὐτὸς πάλιν φησίν , ὅταν ὑπνώσῃ ὁ νοῦς ·
τῷ γὰρ ὄντι ὑπνώσαντος νοῦ γίνεται αἴσθησις , καὶ γὰρ ἔμπαλιν ἐγρηγορότος νοῦ σβέννυται ·
ὅταν τι βουλώμεθα ἀκριβῶς νοῆσαι , εἰς ἐρημίαν ἀποδιδράσκομεν , καταμύομεν τὰς ὄψεις , τὰ ὦτα ἐπιφράττομεν , ἀποταττόμεθα ταῖς αἰσθήσεσιν .
οὕτως μέν , ὅταν ἀναστῇ καὶ ἐγρηγόρσει χρῆται ὁ νοῦς , φθείρεται αἴσθησις .
ἴδωμεν δὲ καὶ θάτερον , πῶς ὕπνῳ χρῆται ὁ νοῦς .
περιαναστάσης καὶ ζωπυρηθείσης αἰσθήσεως , ὅταν ἡ ὄψις γραφέων ἢ πλαστῶν ἔργα εὖ δεδημιουργημένα καθορᾷ , οὐχ ὁ νοῦς ἄπρακτός ἐστι νοητὸν ἐπινοῶν οὐδέν ;
τί δ  ὅταν ἡ ἀκοὴ προσέχῃ φωνῆς ἐμμελείᾳ , δύναται ὁ νοῦς λογίζεσθαί τι τῶν οἰκείων ;
καὶ μὴν πολὺ πλέον ἄπρακτος γίνεται , ὅταν ἡ γεῦσις ἐξαναστᾶσα λάβρως ἐμπιπλῆται τῶν γαστρὸς ἡδονῶν .
διὸ καὶ Μωυσῆς φοβηθείς , μή ποτε ὁ νοῦς μὴ μόνον κοιμηθῇ , ἀλλὰ καὶ τελείως ἀποθάνῃ , φησὶν ἐν ἑτέροις ·
„ καὶ πάσσαλος ἔσται σοι ἐπὶ τῆς ζώνης σου ·
καὶ ἔσται , ὅταν διακαθιζάνῃς , ὀρύξεις ἐν αὐτῷ καὶ ἐπαγαγὼν καλύψεις τὴν ἀσχημοσύνην σου “  Deut .
23 , 13  , πάσσαλον συμβολικῶς φάσκων τὸν ἐξορύσσοντα λόγον τὰ κεκρυμμένα τῶν πραγμάτων 0 .
κελεύει δ αὐτὸν φορεῖν ἐπὶ τοῦ πάθους , ὃ ἀνεζῶσθαι χρὴ καὶ μὴ ἐᾶν κεχαλάσθαι καὶ ἀνεῖσθαι ·
τοῦτο δὲ πρακτέον , ὅταν ὁ νοῦς τοῦ τόνου τῶν νοητῶν ἀποστὰς ὑφιῆται πρὸς τὰ πάθη καὶ διακαθιζάνῃ ἐνδιδοὺς καὶ ἀγόμενος ὑπὸ τῆς σωματικῆς ἀνάγκης 0 .
καὶ οὕτως ἔχει ·
ὅταν ἐν ταῖς ἁβροδιαίτοις συνουσίαις ἐπιλάθηται ὁ νοῦς ἑαυτοῦ κρατηθεὶς τοῖς ἐπὶ τὰς ἡδονὰς ἄγουσι , δεδουλώμεθα καὶ ἀκατακαλύπτῳ τῇ ἀκαθαρσίᾳ χρώμεθα ·
ἐὰν δὲ ὁ λόγος ἰσχύσῃ ἀνακαθᾶραι τὸ πάθος , οὔ τε πίνοντες μεθυσκόμεθα οὔ τε ἐσθίοντες ἐξυβρίζομεν διὰ κόρον , ἀλλὰ δίχα τοῦ ληρεῖν νηφάλια σιτούμεθα .
οὐκοῦν ἥ τε τῶν αἰσθήσεων ἐγρήγορσις ὕπνος ἐστὶ τοῦ νοῦ ἥ τε τοῦ νοῦ ἐγρήγορσις ἀπραξία τῶν αἰσθήσεων , καθάπερ καὶ ἡλίου ἀνατείλαντος μὲν ἀφανεῖς αἱ τῶν ἄλλων ἀστέρων λάμψεις , καταδύντος δὲ ἔκδηλοι 0 1 ·
ἡλίου δὴ τρόπον ὁ νοῦς ἐγρηγορὼς μὲν ἐπισκιάζει ταῖς αἰσθήσεσι , κοιμηθεὶς δὲ αὐτὰς ἐξέλαμψε .
τούτων εἰρημένων ἐφαρμοστέον τὰς λέξεις .
„ ἐπέβαλε “ φησίν „ ὁ θεὸς ἔκστασιν ἐπὶ τὸν Ἀδάμ , καὶ ὕπνωσεν “  Gen .
ἡ γὰρ ἔκστασις καὶ τροπὴ τοῦ νοῦ ὕπνος ἐστὶν αὐτοῦ ·
ἐξίσταται δέ , ὅταν μὴ πραγματεύηται τὰ ἐπιβάλλοντα αὐτῷ νοητά ·
ὅτε δ οὐκ ἐνεργεῖ ταῦτα , κοιμᾶται .
εὖ δὲ τὸ φάναι ὅτι ἐξίσταται , τοῦτο δ ἐστὶ τρέπεται , οὐ παρ ἑαυτόν , ἀλλὰ παρὰ τὸν ἐπιβάλλοντα καὶ ἐπιφέροντα καὶ ἐπιπέμποντα τὴν τροπὴν θεόν 0 .
εἰ γοῦν παρ ἐμὲ ἦν τὸ τρέπεσθαι , ὁπότε ἐβουλόμην , ἂν ἐχρώμην αὐτῷ , καὶ ὁπότε μὴ ἐπροῃρούμην , ἄτρεπτος διετέλουν ·
νυνὶ δὲ καὶ ἀντιφιλονεικεῖ μοι ἡ τροπή , καὶ πολλάκις βουλόμενος καθῆκόν τι νοῆσαι ἐπαντλοῦμαι ταῖς παρὰ τὸ καθῆκον ἐπιρροίαις , καὶ ἔμπαλιν ἔννοιάν τινος λαμβάνων αἰσχροῦ ποτίμοις ἐννοίαις ἀπερρυψάμην ἐκεῖνο , θεοῦ τῇ ἑαυτοῦ χάριτι γλυκὺ νᾶμα ἀντὶ ἁλμυροῦ ἐπεισχέαντος τῇ ψυχῇ .
πᾶν μὲν οὖν τὸ γενητὸν ἀναγκαῖον τρέπεσθαι , ἴδιον γάρ ἐστι τοῦτο αὐτοῦ , ὥσπερ θεοῦ τὸ ἄτρεπτον εἶναι 0 1 ·
ἀλλ οἱ μὲν τραπέντες κατέμειναν ἄχρι παντελοῦς φθορᾶς , οἱ δ ὅσον μόνον παθεῖν τὸ θνητόν , οὗτοι δ εὐθὺς ἀνεσώθησαν 0 1 .
διὸ καὶ Μωυσῆς φησιν ὅτι „ οὐκ ἐάσει τὸν ὀλοθρεύοντα εἰσελθεῖν εἰς τὰς οἰκίας ὑμῶν πατάξαι “  Exod .
ἐᾷ μὲν γὰρ τὸν ὀλοθρεύοντα  ὄλεθρος δὲ ψυχῆς ἐστιν ἡ τροπή  εἰσελθεῖν εἰς τὴν ψυχήν , ἵνα τὸ ἴδιον ἐνδείξηται τοῦ γενητοῦ ·
οὐκ ἀφήσει δὲ ὁ θεὸς τὸν τοῦ ὁρῶντος ἔγγονον Ἰσραὴλ οὕτως τραπῆναι , ὥστε πληγῆναι ὑπὸ τῆς τροπῆς , ἀλλὰ ἀναδραμεῖν καὶ ἀνακῦψαι ὥσπερ ἐκ βυθοῦ καὶ ἀνασωθῆναι βιάσεται 0 .
„ ἔλαβε μίαν τῶν πλευρῶν αὐτοῦ “  Gen .
τῶν πολλῶν τοῦ νοῦ δυνάμεων μίαν ἔλαβε τὴν αἰσθητικήν .
τὸ δὲ „ ἔλαβεν “ οὐκ ἀντὶ τοῦ ἀφεῖλεν ἀκουστέον , ἀλλ ἀντὶ τοῦ κατηρίθμησεν , ἐξήτασεν , ὡς ἐν ἑτέροις „ λάβε τὸ κεφάλαιον τῶν σκύλων τῆς αἰχμαλωσίας “  Num .
τί οὖν ἐστιν ὃ βούλεται παραστῆσαι ;
διχῶς αἴσθησις λέγεται , ἡ μὲν καθ ἕξιν , ἥτις καὶ κοιμωμένων ἡμῶν ἐστιν , ἡ δὲ κατ ἐνέργειαν 0 1 .
τῆς μὲν οὖν προτέρας τῆς καθ ἕξιν ὄφελος οὐδέν , οὐ δὲ γὰρ αὐτῇ τῶν ὑποκειμένων ἀντιλαμβανόμεθα , τῆς δὲ δευτέρας τῆς κατ ἐνέργειαν , διὰ γὰρ ταύτης ποιούμεθα τὰς τῶν αἰσθητῶν ἀντιλήψεις 0 1 2 .
γεννήσας οὖν τὴν προτέραν τὴν καθ ἕξιν αἴσθησιν , ὅτε καὶ τὸν νοῦν ἐγέννα  σὺν γὰρ πολλαῖς δυνάμεσιν ἠρεμούσαις αὐτὸν κατεσκεύαζε  , νῦν βούλεται τὴν κατ  ἐνέργειαν ἀποτελέσαι ·
ἀποτελεῖται δὲ ἡ κατ ἐνέργειαν , ὅταν ἡ καθ  ἕξιν κινηθεῖσα ταθῇ μέχρι τῆς σαρκὸς καὶ τῶν αἰσθητικῶν ἀγγείων ·
ὥσπερ γὰρ φύσις ἀποτελεῖται κινηθέντος σπέρματος , οὕτως καὶ ἐνέργεια κινηθείσης ἕξεως 0 .
„ ἀνεπλήρου δὲ σάρκα ἀντ αὐτῆς “  Gen .
2 , 21  , τουτέστι συνεπλήρου τὴν καθ ἕξιν αἴσθησιν ἄγων εἰς ἐνέργειαν καὶ τείνων αὐτὴν ἄχρι σαρκὸς καὶ τῆς ὅλης ἐπιφανείας .
διὸ καὶ ἐπιφέρει ὅτι „ ᾠκοδόμησεν εἰς γυναῖκα “  Gen .
2 , 22  , διὰ τούτου παριστὰς ὅτι οἰκειότατον καὶ εὐθυβολώτατόν ἐστιν ὄνομα αἰσθήσεως γυνή ·
ὥσπερ γὰρ ὁ μὲν ἀνὴρ ἐν τῷ δρᾶσαι θεωρεῖται , ἐν δὲ τῷ πάσχειν ἡ γυνή , οὕτως ἐν μὲν τῷ δρᾶν ὁ νοῦς , ἐν δὲ τῷ πάσχειν γυναικὸς τρόπον ἡ αἴσθησις ἐξετάζεται 0 1 .
μαθεῖν δὲ ἐκ τῆς ἐναργείας ῥᾴδιον 0 ·
ἡ ὄψις πάσχει ὑπὸ τῶν κινούντων αὐτὴν ὁρατῶν , τοῦ λευκοῦ , τοῦ μέλανος , τῶν ἄλλων , ἡ ἀκοὴ πάλιν ὑπὸ τῶν φωνῶν καὶ ἡ γεῦσις ὑπὸ τῶν χυλῶν διατίθεται , ὑπὸ τῶν ἀτμῶν ἡ ὄσφρησις , ὑπὸ τοῦ τραχέος καὶ μαλακοῦ ἡ ἁφή 0 1 2 ·
καὶ ἠρεμοῦσί γε αἱ αἰσθήσεις ἅπασαι , μέχρις ἂν προσέλθῃ ἑκάστῃ τὸ κινῆσον ἔξωθεν .
„ Καὶ ἤγαγεν αὐτὴν πρὸς τὸν Ἀδάμ ·
καὶ εἶπεν Ἀδάμ Τοῦτο νῦν ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστῶν μου καὶ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός μου “  Gen 0 .
τὴν κατ ἐνέργειαν αἴσθησιν ἄγει ὁ θεὸς πρὸς τὸν νοῦν , εἰδὼς ὅτι ἀνακάμπτειν δεῖ τὴν κίνησιν αὐτῆς καὶ ἀντίληψιν ἐπὶ νοῦν .
ὁ δὲ θεασάμενος ἣν πρότερον εἶχε δύναμιν καὶ καθ  ἕξιν ἠρεμοῦσαν νῦν ἀποτέλεσμα καὶ ἐνέργειαν γεγενημένην καὶ κινουμένην , θαυμάζει τε καὶ ἀναφθέγγεται φάσκων ὅτι οὐκ ἔστιν ἀλλοτρία αὑτοῦ , ἀλλὰ σφόδρα οἰκεία · 0 "
τοῦτο " γάρ φησιν „ ἐστὶν ὀστοῦν ἐκ τῶν ἐμῶν ὀστῶν “ τουτέστι δύναμις ἐκ τῶν ἐμῶν δυνάμεων  ἐπὶ γὰρ δυνάμεως καὶ ἰσχύος νῦν παρείληπται τὸ ὀστέον  καὶ πάθος ἐκ τῶν ἐμῶν παθῶν ·
„ καὶ σὰρξ “ φησίν „ ἐκ τῆς σαρκός μου “ ·
πάντα γὰρ ὅσα πάσχει ἡ αἴσθησις , οὐκ ἄνευ νοῦ ὑπομένει , πηγὴ γὰρ οὗτός ἐστιν αὐτῇ καὶ θεμέλιος ᾧ ἐπερείδεται .
ἄξιον δὲ σκέψασθαι , διὰ τί τὸ " νῦν " προσετέθη 0 ·
„ τοῦτο “ γάρ φησι „ νῦν ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστῶν μου 0 .
“ ἡ αἴσθησις φύσει νῦν ἐστι κατὰ τὸν ἐνεστῶτα χρόνον ὑφισταμένη μόνον .
ὁ μὲν γὰρ νοῦς τῶν τριῶν ἐφάπτεται χρόνων , καὶ γὰρ τὰ παρόντα νοεῖ καὶ τῶν παρεληλυθότων μέμνηται καὶ τὰ μέλλοντα προσδοκᾷ ·
ἡ δὲ αἴσθησις οὔ τε μελλόντων ἀντιλαμβάνεται οὐ δ ἀνάλογόν τι πάσχει προσδοκίᾳ ἢ ἐλπίδι οὔ τε παρεληλυθότων μέμνηται , ἀλλ ὑπὸ τοῦ ἤδη κινοῦντος καὶ παρόντος μόνου πάσχειν πέφυκεν , οἷον ὀφθαλμὸς λευκαίνεται νῦν ὑπὸ τοῦ παρόντος λευκοῦ , ὑπὸ δὲ τοῦ μὴ παρόντος οὐδὲν πάσχει .
ὁ δὲ νοῦς καὶ ἐπὶ τῷ μὴ παρόντι κινεῖται , παρεληλυθότι μὲν κατὰ μνήμην , μέλλοντι δὲ ἐπελπίζων καὶ προσδοκῶν .
„ ταύτῃ καὶ κληθήσεται γυνή “  Gen .
2 , 23  , ἀντὶ τοῦ , διὰ τοῦτο ἡ αἴσθησις γυνὴ προσρηθήσεται , „ ὅτι ἐκ τοῦ ἀνδρὸς “ τοῦ κινοῦντος αὐτὴν „ λαμβάνεται αὕτη „ φησί .
διὰ τί οὖν τὸ „ αὕτη “ πρόσκειται ;
ὅτι ἐστὶν ἑτέρα αἴσθησις , οὐκ ἐκ τοῦ νοῦ λαμβανομένη , ἀλλὰ σὺν αὐτῷ γεγενημένη 0 ·
δύο γάρ , ὡς εἶπον ἤδη , εἰσὶν αἰσθήσεις , ἡ μὲν καθ ἕξιν , ἡ δὲ κατ ἐνέργειαν 0 1 ·
ἡ μὲν οὖν καθ ἕξιν οὐκ ἐκ τοῦ ἀνδρός , τουτέστι τοῦ νοῦ , λαμβάνεται , ἀλλὰ σὺν αὐτῷ φύεται ·
ὁ γὰρ νοῦς , καθάπερ ἐδήλωσα , ὅτε ἐγεννᾶτο , σὺν πολλαῖς δυνάμεσι καὶ ἕξεσιν ἐγεννᾶτο , λογικῇ ψυχικῇ φυτικῇ , ὥστε καὶ αἰσθητικῇ 0 ·
ἡ δὲ κατ ἐνέργειαν ἐκ τοῦ νοῦ 0 ·
ἐκ γὰρ τῆς ἐν νῷ καθ ἕξιν οὔσης αἰσθήσεως ἐτάθη , ἵνα γένηται κατ ἐνέργειαν , ὥστε ἐξ αὐτοῦ τοῦ νοῦ γεγενῆσθαι τὴν δευτέραν καὶ κατὰ κίνησιν .
μάταιος δὲ ὁ νομίζων πρὸς τὸν ἀληθῆ λόγον ἐκ τοῦ νοῦ τι συνόλως γεννᾶσθαι ἢ ἐξ ἑαυτοῦ 0 .
οὐχ ὁρᾷς ὅτι καὶ τῇ ἐπὶ τῶν εἰδώλων καθεζομένῃ αἰσθήσει τῇ Ῥαχὴλ νομιζούσῃ ἐκ τοῦ νοῦ τὰ κινήματα εἶναι ἐπιπλήττει ὁ βλέπων ;
ἡ μὲν γάρ φησι ·
„ δός μοι τέκνα , εἰ δὲ μή , τελευτήσω ἐγώ “  Gen 0 .
ὁ δὲ ἀποκρίνεται ὅτι , ὦ ψευδοδοξοῦσα , οὐκ ἔστιν ὁ νοῦς αἴτιον οὐδενός , ἀλλ ὁ πρὸ τοῦ νοῦ θεός 0 ·
„ μὴ ἀντὶ θεοῦ ἐγώ εἰμι , ὃς ἐστέρησέ σε καρπὸν κοιλίας “  ibid .
ὅτι δὲ ὁ γεννῶν ὁ θεός ἐστι , μαρτυρήσει ἐπὶ τῆς Λείας , ὅταν φῇ ·
„ ἰδὼν δὲ κύριος ὅτι μισεῖται Λεία , ἤνοιξε τὴν μήτραν αὐτῆς , Ῥαχὴλ δὲ ἦν στεῖρα "  Gen .
ἀνδρὸς δὲ ἴδιον τὸ μήτραν ἀνοιγνύναι 0 .
φύσει δὲ μισεῖται παρὰ τῷ θνητῷ γένει ἡ ἀρετή , διὸ καὶ ὁ θεὸς αὐτὴν τετίμηκε καὶ παρέχει τὰ πρωτοτόκια τῇ μισουμένῃ .
λέγει δ ἐν ἑτέροις ·
„ ἐὰν δὲ γένωνται ἀνθρώπῳ δύο γυναῖκες , μία αὐτῶν ἠγαπημένη καὶ μία αὐτῶν μισουμένη , καὶ τέκωσιν αὐτῷ καὶ γένηται υἱὸς πρωτότοκος τῆς μισουμένης , . . 0 .
οὐ δυνήσεται πρωτοτοκεῦσαι τῷ υἱῷ τῆς ἠγαπημένης , ὑπεριδὼν τὸν υἱὸν τῆς μισουμένης τὸν πρωτότοκον “  Deut .
πρώτιστα γάρ ἐστι καὶ τελειότατα τὰ τῆς μισουμένης | ἀρετῆς γεννήματα , τὰ δὲ τῆς ἀγαπωμένης ἡδονῆς ἔσχατα 0 .
„ Ἕνεκα τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα , καὶ προσκολληθήσεται πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ , καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν “  Gen .
ἕνεκα τῆς αἰσθήσεως ὁ νοῦς , ὅταν αὐτῇ δουλωθῇ , καταλείπει καὶ τὸν πατέρα τῶν ὅλων θεὸν καὶ τὴν μητέρα τῶν συμπάντων , τὴν ἀρετὴν καὶ σοφίαν τοῦ θεοῦ , καὶ προσκολλᾶται καὶ ἑνοῦται τῇ αἰσθήσει καὶ ἀναλύεται εἰς αἴσθησιν , ἵνα γένωνται μία σὰρξ καὶ ἓν πάθος οἱ δύο .
παρατήρει δ ὅτι οὐχ ἡ γυνὴ κολλᾶται τῷ ἀνδρί , ἀλλ ἔμπαλιν ὁ ἀνὴρ τῇ γυναικί , ὁ νοῦς τῇ αἰσθήσει 0 1 ·
ὅταν γὰρ τὸ κρεῖττον ὁ νοῦς ἑνωθῇ τῷ χείρονι τῇ αἰσθήσει , ἀναλύεται εἰς τὸ χεῖρον τὸ σαρκὸς γένος , τὴν παθῶν αἰτίαν αἴσθησιν ·
ὅταν δὲ τὸ χεῖρον ἡ αἴσθησις ἀκολουθήσῃ τῷ κρείττονι τῷ νῷ , οὐκέτι ἔσται σάρξ , ἀλλὰ ἀμφότερα νοῦς 0 .
οὗτος μὲν δὴ τοιοῦτος , τὸ φιλοπαθὲς προκρίνων τοῦ φιλοθέου 0 .
ἔστι δέ τις ἕτερος τ οὐναντίον ᾑρημένος ὁ Λευὶ ὁ „ λέγων τῷ πατρὶ καὶ τῇ μητρί Οὐχ ἑώρακά σε , καὶ τοὺς ἀδελφοὺς οὐκ ἐπέγνω , καὶ τοὺς υἱοὺς ἀπέγνω “  Deut .
πατέρα καὶ μητέρα οὗτος  τε  , τὸν νοῦν καὶ τὴν τοῦ σώματος ὕλην , καταλείπει ὑπὲρ τοῦ κλῆρον ἔχειν τὸν ἕνα θεόν , „ κύριος γὰρ αὐτὸς κλῆρος αὐτῷ “  Deut 0 .
γίνεται δὴ τοῦ μὲν φιλοπαθοῦς κλῆρος τὸ πάθος , τοῦ δὲ φιλοθέου τοῦ Λευὶ κλῆρος ὁ θεός 0 .
οὐχ ὁρᾷς ὅτι καὶ τῇ δεκάτῃ τοῦ ἑβδόμου μηνὸς κελεύει δύο τράγους  κλῆρον  προσάγειν , „ κλῆρον ἕνα τῷ κυρίῳ καὶ κλῆρον ἕνα τῷ ἀποπομπαίῳ “  Lev 0 .
τοῦ γὰρ φιλοπαθοῦς ἐστι κλῆρος ὄντως τὸ ἀποπόμπιμον πάθος .
„ Καὶ ἦσαν οἱ δύο γυμνοί , ὅ τε Ἀδὰμ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ , καὶ οὐκ ᾐσχύνοντο .
ὁ δὲ ὄφις ἦν φρονιμώτατος πάντων τῶν θηρίων τῶν ἐπὶ τῆς γῆς , ὧν ἐποίησε κύριος ὁ θεός “  Gen .
γυμνός ἐστιν ὁ νοῦς ὁ μή τε κακίᾳ μή τε ἀρετῇ ἀμπεχόμενος , ἀλλ  ἑκατέρου γεγυμνωμένος ὄντως , οἷον ἡ τοῦ νηπίου παιδὸς ψυχὴ ἀμέτοχος οὖσα ἑκατέρου , ἀγαθοῦ τε καὶ κακοῦ , ἀπημφίασται τὰ καλύμματα καὶ γεγύμνωται ·
ταῦτα γάρ ἐστιν ἐσθήματα ψυχῆς , οἷς σκεπάζεται καὶ συγκρύπτεται , τῆς μὲν σπουδαίας τὸ ἀγαθόν , τῆς δὲ φαύλης τὸ κακόν 0 .
τριχῶς δὲ  καὶ  ψυχὴ γυμνοῦται ·
ἅπαξ μὲν ὅτε ἄτρεπτος διατελεῖ καὶ πασῶν μὲν ἠρήμωται κακιῶν , πάντα δὲ τὰ πάθη ἀπημφίασται καὶ ἀποβέβληκε 0 .
διὰ τοῦτο καὶ „ Μωυσῆς ἔξω τῆς παρεμβολῆς πήγνυσι τὴν ἑαυτοῦ σκηνήν , μακρὰν ἀπὸ τῆς παρεμβολῆς , καὶ ἐκλήθη σκηνὴ μαρτυρίου “  Exod .
τοῦτο δ ἐστὶ τοιοῦτον ·
ἡ φιλόθεος ψυχὴ ἐκδῦσα τὸ σῶμα καὶ τὰ τούτῳ φίλα καὶ μακρὰν ἔξω φυγοῦσα ἀπὸ τούτων πῆξιν καὶ βεβαίωσιν καὶ ἵδρυσιν ἐν τοῖς τελείοις ἀρετῆς δόγμασι λαμβάνει ·
διὸ καὶ μαρτυρεῖται ὑπὸ θεοῦ , ὅτι καλῶν ἐρᾷ , „ ἐκλήθη γὰρ σκηνὴ μαρτυρίου “ φησί ·
καὶ τὸν καλοῦντα παρεσιώπησεν , ἵνα συγκινηθεῖσα ἡ ψυχὴ σκέψηται , τίς ὁ μαρτυρῶν ταῖς φιλαρέτοις διανοίαις ἐστί .
τούτου χάριν ὁ ἀρχιερεὺς εἰς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων οὐκ εἰσελεύσεται ἐν τῷ ποδήρει  cf .
, ἀλλὰ τὸν τῆς δόξης καὶ φαντασίας ψυχῆς χιτῶνα ἀποδυσάμενος καὶ καταλιπὼν τοῖς τὰ ἐκτὸς ἀγαπῶσι καὶ δόξαν πρὸ ἀληθείας τετιμηκόσι γυμνὸς ἄνευ χρωμάτων καὶ ἤχων εἰσελεύσεται σπεῖσαι τὸ ψυχικὸν αἷμα καὶ θυμιᾶσαι ὅλον τὸν νοῦν τῷ σωτῆρι καὶ εὐεργέτῃ θεῷ .
καὶ μὲν δὴ Ναδὰβ καὶ Ἀβιοὺδ  cf 0 .
10 , 1  οἱ ἐγγίσαντες θεῷ καὶ τὸν μὲν θνητὸν βίον καταλιπόντες , τοῦ δ  ἀθανάτου μεταλαχόντες , γυμνοὶ θεωροῦνται τῆς κενῆς καὶ θνητῆς δόξης ·
οὐ γὰρ ἂν ἐν τοῖς χιτῶσιν αὐτοὺς οἱ κομίζοντες ἔφερον  Lev .
10 , 5  , εἰ μὴ γεγύμνωντο πάντα δεσμὸν πάθους καὶ σωματικῆς ἀνάγκης διαρρήξαντες , ἵνα μὴ ἡ γύμνωσις αὐτῶν καὶ ἀσωματότης ἀθέων ἐπεισόδῳ λογισμῶν κιβδηλευθῇ ·
οὐ γὰρ πᾶσιν ἐπιτρεπτέον τὰ θεοῦ καθορᾶν ἀπόρρητα , ἀλλὰ μόνοις τοῖς δυναμένοις αὐτὰ περιστέλλειν καὶ φυλάττειν .
διὸ καὶ οἱ περὶ τὸν Μισαδαὶ οὐχὶ τοῖς ἰδίοις χιτῶσιν αἴρουσιν , ἀλλὰ τοῖς τῶν ἐκπυρωθέντων καὶ ἀναληφθέντων Ναδὰβ καὶ Ἀβιούδ ·
ἀποδυσάμενοι γὰρ τὰ ἐπικαλύπτοντα πάντα τὴν μὲν γύμνωσιν τῷ θεῷ προσήνεγκαν , τοὺς δὲ χιτῶνας τοῖς περὶ Μισαδαὶ κατέλιπον ·
χιτῶνες δ  εἰσὶ τὰ μέρη τοῦ ἀλόγου , ἃ τὸ λογικὸν ἐπεσκίαζε .
καὶ Ἀβραὰμ γυμνοῦται , ὅταν ἀκούσῃ · "
ἔξελθε ἐκ τῆς γῆς σου καὶ ἐκ τῆς συγγενείας σου “  Gen .
καὶ ὁ Ἰσαὰκ οὐ γυμνοῦται μέν , ἀεὶ δὲ γυμνός ἐστι καὶ ἀσώματος ·
πρόσταγμα γὰρ αὐτῷ δέδοται , μὴ καταβῆναι εἰς Αἴγυπτον  Gen .
26 , 2  , τουτέστι τὸ σῶμα 0 .
καὶ Ἰακὼβ γυμνότητος ἐρᾷ ψυχικῆς  ἡ γὰρ λειότης αὐτοῦ γύμνωσίς ἐστιν  ·
ἦν γὰρ Ἠσαῦ ἀνὴρ δασύς , Ἰακὼβ δέ , φησίν , ἀνὴρ λεῖος  Gen 0 .
27 , 11  , παρὸ καὶ τῆς Λείας ἀνήρ ἐστι .
μία μὲν ἀρίστη γύμνωσίς ἐστιν αὕτη , ἡ δ ἑτέρα ἐστὶν ἐναντία , ἀρετῆς ἀφαίρεσις ἐκ τροπῆς γινομένη , ὅταν ληραίνῃ καὶ παρανοῇ ἡ ψυχή .
ταύτῃ χρῆται ὁ Νῶε γυμνούμενος , ὅταν πίῃ τοῦ οἴνου ·
χάρις δὲ τῷ θεῷ , ὅτι ἡ τροπὴ καὶ ἡ γύμνωσις τοῦ νοῦ κατ ἀρετῆς ἀφαίρεσιν οὐκ ἄχρι τῶν ἐκτὸς ἐχύθη , ἀλλ ἔμεινεν ἐν τῷ οἴκῳ 0 ·
φησὶ γὰρ ὅτι „ ἐγυμνώθη ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ “  Gen .
κ ἂν γὰρ ἁμάρτῃ ὁ σοφός , οὐχ οὕτως ἐξώκειλεν ὡς ὁ φαῦλος , τοῦ μὲν γὰρ κέχυται ἡ κακία , τοῦ δὲ συνέσταλται 0 ·
διὸ καὶ ἀνανήφει , τοῦτο δ ἐστὶ μετανοεῖ καὶ ὥσπερ ἐκ νόσου ἀναλαμβάνει .
ἀκριβέστερον δὲ τὸ ἐν τῷ οἴκῳ γίνεσθαι τὴν γύμνωσιν θεασώμεθα ·
ἐπειδὰν ἡ ψυχὴ τραπεῖσα μόνον ἐννοηθῇ τι τῶν ἀτόπων καὶ μὴ ἐπεξέλθῃ , ὥστε αὐτὸ ἔργῳ τελειῶσαι , ἐν τῷ τῆς ψυχῆς χωρίῳ καὶ οἴκῳ γέγονε τὸ ἁμάρτημα ·
ἐὰν δὲ πρὸς τῷ μοχθηρόν τι λογίσασθαι καὶ ἐπανύσηται , ὥστε ἐργάσασθαι , κέχυται καὶ εἰς τὰ ἐκτὸς τὸ ἀδίκημα .
παρὸ καὶ τῷ Χαναὰν καταρᾶται , ὅτι τὴν τῆς ψυχῆς τροπὴν ἔξω ἀπήγγειλε , τουτέστι καὶ εἰς τὰ ἐκτὸς ἔτεινε καὶ ἐπεξειργάσατο προσθεὶς τῷ κακῷ βουλήματι κακὸν τὸ διὰ τῶν ἔργων ἀποτέλεσμα ·
σὴμ δὲ καὶ Ἰάφεθ ἐπαινοῦνται μὴ ἐπιθέμενοι τῇ ψυχῇ , ἀλλὰ τὴν τροπὴν αὐτῆς περικαλύψαντες .
διὰ τοῦτο καὶ αἱ εὐχαὶ καὶ οἱ ὁρισμοὶ τῆς ψυχῆς ἐπιλύονται , ὅταν ἐν οἴκῳ γένωνται πατρὸς ἢ ἀνδρός  Num .
, μὴ ἡσυχαζόντων τῶν λογισμῶν μη δὲ ἐπιτιθεμένων τῇ τροπῇ , ἀλλὰ περιαιρούντων τὸ ἁμάρτημα 0 ·
τότε γὰρ καὶ ὁ δεσπότης ἁπάντων „ καθαριεῖ αὐτήν “ .
εὐχὴν δὲ χήρας καὶ ἐκβεβλημένης ἀναφαίρετον ἐᾷ ·
„ ὅσα γὰρ ἂν εὔξηται “ φησί „ κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς , μένει αὐτῇ “  Num .
κατὰ λόγον 0 ·
εἰ γὰρ ἄχρι τῶν ἐκτὸς ἐκβληθεῖσα προελήλυθεν , ὡς μὴ τρέπεσθαι μόνον ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν ἀποτελεσμάτων ἁμαρτάνειν , ἀθεράπευτος μένει ἀνδρείου τε λόγου μὴ μετασχοῦσα καὶ τῆς τοῦ πατρὸς παρηγορίας στερηθεῖσα .
τρίτη γύμνωσίς ἐστιν ἡ μέση , καθ ἣν ὁ νοῦς ἄλογός ἐστι μή τε ἀρετῆς πω μή τε κακίας μετέχων .
περὶ ταύτης ἐστὶν ὁ λόγος , ἧς καὶ ὁ νήπιος κοινωνεῖ , ὥστε τὸ λεγόμενον „ ἦσαν οἱ δύο γυμνοί , ὅ τε Ἀδὰμ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ “ τοιοῦτον εἶναι ·
οὔ τε ὁ νοῦς ἐνόει οὔ τε ἡ αἴσθησις ᾐσθάνετο , ἀλλ  ἦν ὁ μὲν τοῦ νοεῖν ἔρημός τε καὶ γυμνός , ἡ δὲ τοῦ αἰσθάνεσθαι 0 .
τὸ δὲ „ οὐκ ᾐσχύνοντο “ πάλιν ἴδωμεν .
τρία κατὰ τὸν τόπον ἐστίν ·
ἀναισχυντία , αἰδώς , τὸ μή τε ἀναισχυντεῖν μή τε αἰδεῖσθαι 0 ·
ἀναισχυντία μὲν οὖν ἴδιον φαύλου , αἰδὼς δὲ σπουδαίου , τὸ δὲ μή τε αἰδεῖσθαι μή τε ἀναισχυντεῖν τοῦ ἀκαταλήπτως ἔχοντος καὶ ἀσυγκαταθέτως , περὶ οὗ νῦν ἐστιν ὁ λόγος 0 1 2 ·
ὁ γὰρ μηδέπω κατάληψιν ἀγαθοῦ ἢ κακοῦ λαβὼν οὔ τε ἀναισχυντεῖν οὔ τε αἰδεῖσθαι δύναται .
τῆς μὲν οὖν ἀναισχυντίας παραδείγματα αἱ ἀσχημοσύναι πᾶσαι , ὅταν ὁ νοῦς ἀποκαλύπτῃ τὰ αἰσχρά , συσκιάζειν δέον , ἐπαυχῶν καὶ σεμνυνόμενος ἐπ αὐτοῖς 0 .
λέγεται καὶ ἐπὶ τῆς Μαριάμ , ὅτε κατελάλει Μωυσῆ ·
„ εἰ ὁ πατὴρ αὐτῆς πτύων ἐνέπτυσεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτῆς , οὐκ ἐντραπήσεται ἑπτὰ ἡμέρας “  Num .
ὄντως γὰρ ἀναίσχυντος καὶ θρασεῖα ἡ αἴσθησις , ἣ ἐξουθενηθεῖσα ὑπὸ τοῦ θεοῦ τοῦ πατρὸς παρὰ τὸν πιστὸν ἐν ὅλῳ τῷ οἴκῳ  ibid 0 .
7  , ᾧ τὴν Αἰθιόπισσαν , τὴν ἀμετάβλητον καὶ κατακορῆ γνώμην , αὐτὸς ὁ θεὸς ἡρμόσατο , τολμᾷ καταλαλεῖν Μωυσῆ καὶ κατηγορεῖν , ἐφ ᾧ ὤφειλεν ἐπαινεῖσθαι  ibid .
τοῦτο γάρ ἐστιν ἐγκώμιον αὐτοῦ μέγιστον , ὅτι τὴν Αἰθιόπισσαν ἔλαβε , τὴν ἄτρεπτον καὶ πεπυρωμένην καὶ δόκιμον φύσιν ·
ὥσπερ γὰρ ἐν ὀφθαλμῷ τὸ βλέπον μέλαν ἐστίν , οὕτως τὸ ὁρατικὸν τῆς ψυχῆς Αἰθιόπισσα κέκληται .
διὰ τί οὖν , πολλῶν ὄντων κακίας ἔργων , ἑνὸς μόνου μέμνηται τοῦ κατὰ τὸ αἰσχρὸν εἰπὼν „ οὐκ ᾐσχύνοντο “ , ἀλλ οὐκ οὐκ ἠδίκουν ἢ οὐχ ἡμάρτανον ἢ οὐκ ἐπλημμέλουν ;
παράκειται δὲ ἡ αἰτία .
μὰ τὸν ἀληθῆ μόνον θεὸν οὐδὲν οὕτως αἰσχρὸν ἡγοῦμαι ὡς τὸ ὑπολαμβάνειν ὅτι νοῶ ἢ ὅτι αἰσθάνομαι 0 .
ὁ ἐμὸς νοῦς αἴτιος τοῦ νοεῖν 0 ;
ἑαυτὸν γὰρ οἶδεν , ὅστις ὢν τυγχάνει ἢ πῶς ἐγένετο ;
ἡ δὲ αἴσθησις αἰτία τοῦ αἰσθάνεσθαι 0 ;
πῶς ἂν λέγοιτο , μή θ ὑφ  αὑτῆς μή τε ὑπὸ τοῦ νοῦ γνωριζομένη ;
οὐχ ὁρᾷς ὅτι ὁ δοκῶν νοεῖν νοῦς εὑρίσκεται πολλάκις ἄνους , ἐν τοῖς κόροις , ἐν ταῖς μέθαις , ἐν ταῖς παραφροσύναις ;
ποῦ δὴ τὸ νοεῖν ἐπ αὐτῶν 0 ;
ἡ δὲ αἴσθησις οὐ πολλάκις ἀφαιρεῖται τὸ αἰσθάνεσθαι ;
ὁρῶντες ἔστιν ὅτε οὐχ ὁρῶμεν καὶ ἀκούοντες οὐκ ἀκούομεν , ἐπειδὰν ὁ νοῦς μικρὸν ὅσον ἑτέρῳ νοητῷ προσενεχθῇ παρενθυμούμενος 0 .
ἕως οὖν γυμνοί εἰσιν , ὁ μὲν νοῦς τοῦ νοεῖν , ἡ δὲ αἴσθησις τοῦ αἰσθάνεσθαι , οὐδὲν ἔχουσιν αἰσχρόν 0 ·
ἐπειδὰν δὲ ἄρξωνται καταλαμβάνειν , ἐν αἰσχύνῃ καὶ ὕβρει γίνονται , εὑρεθήσονται γὰρ εὐηθείᾳ καὶ μωρίᾳ πολλάκις χρώμενοι μᾶλλον ἢ ὑγιαινούσῃ ἐπιστήμῃ , οὐ μόνον ἐν κόροις καὶ μελαγχολίαις καὶ παραφροσύναις ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ ἄλλῳ βίῳ 0 ·
ὅτε μὲν γὰρ ἡ αἴσθησις κρατεῖ , ὁ νοῦς ἠνδραπόδισται μηδενὶ προσέχων νοητῷ , ὅτε δὲ ὁ νοῦς κρατεῖ , ἡ αἴσθησις ἄπρακτος θεωρεῖται μηδενὸς ἀντίληψιν ἴσχουσα αἰσθητοῦ .
„ Ὁ δὲ ὄφις ἦν φρονιμώτατος πάντων τῶν θηρίων τῶν ἐπὶ τῆς γῆς , ὧν ἐποίησε κύριος ὁ θεός “  Gen .
δυεῖν προγεγονότων νοῦ καὶ αἰσθήσεως καὶ τούτων γυμνῶν κατὰ τὸν δεδηλωμένον τρόπον ὑπαρχόντων , ἀνάγκη τρίτην ἡδονὴν συναγωγὸν ἀμφοῖν ὑπάρξαι πρὸς τὴν τῶν νοητῶν καὶ αἰσθητῶν ἀντίληψιν 0 ·
οὔ τε γὰρ ὁ νοῦς δίχα αἰσθήσεως ἠδύνατο καταλαβεῖν ζῷον ἢ φυτὸν ἢ λίθον ἢ ξύλον ἢ συνόλως σῶμα οὔ τε ἡ αἴσθησις δίχα τοῦ νοῦ περιποιῆσαι τὸ αἰσθάνεσθαι 0 .
ἐπειδὴ τοίνυν ἄμφω ταῦτα συνελθεῖν ἔδει πρὸς κατάληψιν τῶν ὑποκειμένων , τίς αὐτὰ συνήγαγεν ὅτι μὴ δεσμὸς τρίτος ἔρωτος καὶ ἐπιθυμίας , ἀρχούσης καὶ δυναστευούσης ἡδονῆς , ἣν συμβολικῶς ὄφιν ὠνόμασε 0 ;
πάνυ καλῶς ὁ ζῳοπλάστης θεὸς ἐδημιούργησε τὴν τάξιν ·
νοῦν πρῶτον τὸν ἄνδρα , πρεσβύτατον γὰρ ἐν ἀνθρώπῳ , εἶτα αἴσθησιν τὴν γυναῖκα , εἶτα ἑξῆς τρίτον ἡδονήν 0 1 2 .
δυνάμει δέ εἰσιν αὐτῶν αἱ ἡλικίαι διάφοροι νοούμεναι μόνον , χρόνῳ δὲ ἰσήλικες 0 ·
ἅμα γὰρ ἑαυτῇ ψυχὴ πάντα ἐπιφέρεται , ἀλλὰ τὰ μὲν ἐντελεχείᾳ , τὰ δὲ τῷ δύνασθαι γενέσθαι , εἰ καὶ μήπω προσείληφε τὸ τέλος 0 1 .
εἰκάσθη δὲ ὄφει ἡδονὴ διὰ τόδε ·
πολύπλοκος γὰρ καὶ ποικίλη ὥσπερ τοῦ ὄφεως ἡ κίνησις , οὕτως καὶ ἡδονῆς 0 1 ·
πενταχῆ γέ τοι πρῶτον εἱλεῖται , καὶ γὰρ δι ὁράσεως ἡδοναὶ συνίστανται καὶ δι ἀκοῆς καὶ διὰ γεύσεως καὶ διὰ ὀσφρήσεως καὶ δι ἁφῆς ·