Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
τί γὰρ οὐκ ἐγγυᾶται ἡμῶν τὴν ἀνάστασιν ;
ἡ νὺξ οὐκ ἔστιν εἰκὼν τοῦ θανάτου ;
ἔρριπται τὰ σώματα ὑπὸ τῷ σκότει , μορφὰς οὐ διακρίνεις ;
πολλάκις τῇ χειρὶ ψηλαφᾷς τὰ πρόσωπα τῶν κοιμωμένων καὶ οὐκ οἶδας , ποῖον τούτου πρόσωπον , ποῖον ἐκείνου , ἀλλ ἐρωτᾷς , ἵνα ἡ φωνὴ κήρυξ γένηται τῶν ἐν σκότει κρυπτομένων 0 .
ὥσπερ οὖν ἡ νὺξ καλύπτει ἡμῶν τὰς μορφάς , κ ἂν πάντες ὦμεν ἐπὶ τὸ αὐτό , καὶ οὐδεὶς τὸν ἕτερον γνωρίζει , οὕτως ἔρχεται θάνατος καὶ λύει τὰς μορφάς , ὡς οὐδεὶς οὐδένα γνωρίζῃ .
παρέρχῃ μνημεῖα .
ἐὰν ἴδῃς πολλὰ κρανία ἐν τάφῳ , οἶδας τοῦτο τίνος ;
ἀλλ ὁ σκευάσας οἶδεν ·
ὁ λύσας ἐπίσταται , πόθεν προῆλθον αὗται αἱ μορφαί .
Οὐ θαυμάζεις θεοῦ δημιουργίαν ;
τοσούτων μορφῶν ἐν τοσαύταις μυριάσι οὐδεμία ὁμοιότης 0 .
Κ ἂν εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης δράμῃς , οὐδένα ὅμοιον εὑρίσκεις ·
ἀλλὰ καὶ εἰ εὕρῃς , παρὰ ῥῖνα ἢ παρ ὀφθαλμόν , ἵνα φανῇ τὸ ξένον 0 .
δίδυμοι ἐξέρχονται ἐκ μιᾶς κοιλίας καὶ τέμνεται ἡ ὁμοιότης .
Εἶτα ὃς μὴ οὔσας τοσαύτας μορφὰς παρήγαγε , λύσας ἀνανεῶσαι οὐ δύναται ;
μὴ ὡς ταλαίπωρος ἄνθρωπος μέτρει τοῖς σοῖς λογισμοῖς θεοῦ δύναμιν καὶ θεοῦ σοφίαν .
μὴ νόμιζε , ὅτι τοσαῦτα δύναται ὁ θεός , ὅσα σὺ δύνασαι λογίσασθαι .
Εἰ δὲ τοσαῦτα δύναται , ὅσα ἐγὼ νοῶ , τολμῶ εἰπεῖν , πολλῷ μικρὸς ὁ θεός 0 .
ἐμέτρησε γὰρ αὐτὸν ἡ ἐμὴ διάνοια .
Εἰ δὲ ὑπερβαίνει διάνοιαν καὶ νικᾷ λογισμὸν , ἀνεξιχνίαστος ὁ ποιήσας καὶ ἀκατάληπτα τὰ ἔργα 0 .
ἐρωτάσθωσαν αἱρετικοὶ ἀπὸ τῶν φαινομένων , ἵνα μάθωσιν ἑαυτῶν τὴν ἀπορίαν .
ἐπειδὴ εἶπεν ὁ θεὸς γενηθήτω στερέωμα καὶ εὐθέως ὁ λόγος εἰργάσατο , κατέλιπεν ἡμῖν ἐνέχυρον τοῦτο , ὅτι αὐτὸς ἐποίησεν .
σήμερον καταλιμπάνομεν τὸν οὐρανὸν γυμνὸν ἀπὸ ἑσπέρας καὶ ἀθρόον ἐγερθέντες εὑρίσκομεν ἄλλο στερέωμα ἀπὸ τῶν νεφελῶν παγέν .
μερικὰ ἐνέχυρά ἐστι τῶν πρώτων , ὅταν ἴδῃς τὸν οὐρανὸν ἐσκοτασμένον καὶ ἄλλο στερέωμα ἐκ τῶν νεφελῶν .
ὁ νῦν συντόμως ποιῶν νεφέλας δείκνυσι , πῶς τότε συντόμως τὸν οὐρανὸν ἐποίησε .
πῶς αἱ νεφέλαι βρέχουσιν ;
ἐποίησε τὰς νεφέλας ὡς ἀσκοὺς καὶ ἀντλεῖ δι αὐτῶν τὰ τῆς θαλάσσης ὕδατα ἁλμυρά ὄντα καὶ πληροῖ τὰς νεφέλας καὶ μεταβάλλει τὸ ὕδωρ καὶ ποτίζει τὴν γῆν .
Εἰπάτωσαν , πῶς ἀναφέρεται τὸ βάρος εἰς ὕψος , πῶς ἀντλεῖται , πῶς αἱ νεφέλαι ἀντλοῦνται .
Οὐκ εὐθέως κενοῦσιν , ἀλλὰ τρέχουσιν ἐπιπολύ , ὅπου ἂν κελεύσῃ ὁ δεσπότης , καὶ ἔστι τὸ πρόσταγμα τοῦ θεοῦ ὥσπερ δεσμὸς ἐπικείμενος ταῖς νεφέλαις καὶ μὴ συγχωρῶν βρέχειν , ἕως ἂν νεύσῃ .
ὅτι δὲ ἀσκοί εἰσι , μαρτυρεῖ Δαυίδ ·
ὁ συνάγων φησὶν ὡσεὶ ἀσκὸν ὕδατα θαλάσσης .
συνάγει τὰ ὕδατα , ἐπίκειται ἡ χεὶρ ἡ ἀθάνατος , ἡ ἀόρατος , μὴ συγχωροῦσα ὁμοῦ κενωθῆναι , ἀλλὰ κατὰ μέρος .
ὥσπερ στήμονα λεπτὸν γυνὴ διανήσασα τέμνει τὸ ἔριον εἰς πολλὰς καὶ διαφόρους ὄψεις , οὕτω τὸν ἄπειρον βυθὸν τῆς θαλάσσης εἰς σταγόνας ὥσπερ σχήματι κατατέμνων , οὕτω πέμπει τῇ γῇ 0 .
ἀλλὰ τὸ θαυμαστόν 0 ·
εἰ λέλυται , πῶς οὐ συντόμως κενοῦται ;
εἰ δέδεται , διατί ῥέει ;
ἔχεις ὑπόδειγμα ἀσθενὲς μέν , δυνάμενον δέ σε πεῖσαι .
Εἶδες ἁρπαγέα ὑδάτων ;
Εἶδες , πῶς κατατέτρηται κάτωθεν ;
ἐπικείμενος ἔχει τὴν φορὰν καὶ φράττεται κάτω διὰ τὸ ἄνωθεν ἐπικείμενον .
Οὕτως ὁ ἀθάνατος δάκτυλος τοῦ θεοῦ ἐπίκειται ταῖς νεφέλαις , καὶ χαλᾷ ὅσον βούλεται καὶ τηρεῖ ὅσον βούλεται , ἵνα κατὰ πάσης τῆς γῆς παραπέμπῃ τὴν δωρεάν .
καὶ μάλιστα τοῦτο ποιεῖ ἐν τοῖς ὀψίμοις ὄμβροις , ὅτε πᾶσαν μεθύσκει τὴν γῆν ·
ὅτε ποτὲ μὲν τοῦτο , ποτὲ δὲ ἄλλο κλίμα ποτίζει 0 1 .
καὶ βρέξει ἐπὶ πόλιν μίαν , ἐπὶ δὲ πόλιν μίαν οὐ βρέξει .
μερὶς μία βραχήσεται , καὶ μερίς , ἐφ ἣν οὐ βρέξει , ξηρανθήσεται .
ἐπίκειται δὲ οὐ δάκτυλος θεοῦ , ἀλλὰ στολή .
ἐσχημάτισα δὲ τὸν λόγον εἰς τύπον ἡμέτερον .
ἐντέλλεται , καὶ οὐ βρέχουσι .
ταῖς νεφέλαις φησὶν ἐντελοῦμαι τοῦ μὴ βρέξαι ὑετόν .
ὡς ἐμεγαλύνθη γὰρ τὰ ἔργα σου , κύριε .
Εἶδες θεοῦ δημιουργίαν ;
Εἶδες , πῶς ἐμφράττει τῶν αἱρετικῶν τὰ στόματα , τῶν τὴν κτίσιν ἀγνοούντων καὶ τὸν κτίστην πολυπραγμονούντων ;
πάντα πείθεται θεοῦ νόμῳ .
ὁ οὐρανὸς ἕστηκεν , οὐκ ἰδίᾳ δυνάμει βασταζόμενος , ἀλλὰ θείῳ νόμῳ στερεούμενος .
ὅταν γὰρ ἀπορήσω , πῶς ἐξ ὑδάτων ὁ οὐρανὸς πέπηκται , λύει μου τὴν ἀπορίαν Τῷ λόγῳ κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν .
διὰ τί γὰρ ἐστερεώθησαν ;
ἐπειδὴ ἀπὸ ὑδάτων 0 1 .
Οὐδέποτε γὰρ τὸ στερεὸν λέγεται , ὅτι ἐστερεώθη ·
οὐ δὲ τις δύναται εἰπεῖν ·
ἡ πέτρα ἐστερεώθη .
ἄλλο στερεωθῆναι , ἄλλο εἶναι στερεόν 0 .
στερεωθὲν λέγεται , ὅταν τὸ ἠραιωμένον καὶ κεχαυνωμένον παγῇ .
ἄνδρες Ἰσραηλῖται , τί θαυμάζετε ἐπὶ τοῦτο ἢ ἡμῖν τί ἀτενίζετε , ὡς ἡμῶν τῇ ἰδίᾳ δυνάμει καὶ εὐσεβείᾳ πεποιηκότων τοῦ περιπατεῖν αὐτόν ;
ὁ θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν , ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ , ἐδόξασε τὸν παῖδα αὐτοῦ Ἰησοῦν ·
καὶ ἐπὶ τῇ πίστει τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ τοῦτον , ὃν θεωρεῖτε καὶ οἴδατε , ἐστερέωσε τὸ ὄνομα αὐτοῦ .
τὸν παραλελυμένον ἐστερέωσεν .
διὰ τοῦτο τῷ λόγῳ κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν .
ἐκ τῶν ἀραιῶν καὶ διαλελυμένων ὑδάτων τῷ λόγῳ κυρίου αἱ νεφέλαι εἰς ὕψος αἵρονται .
βλέπε , παρακαλῶ .
τὸ ὕδωρ τὸ πικρὸν μεταβάλλεται ·
ἀπὸ θαλάσσης ἀντλοῦσιν αἱ νεφέλαι καὶ τὸ ἐκ βάθους ἀντληθὲν πικρὸν γλυκὺ καὶ πότιμον ποιοῦσιν .
ἀπὸ βυθῶν ἡμᾶς ἤγειρε Χριστός , καὶ τὴν πικρίαν ἡμῶν οὐκ ἀποτιθέμεθα .
τίς ἐστιν ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν ;
ἐγὼ λέγω , ὅτι ὁ Χριστός 0 .
ὅτι εἰ μὴ ἦν δεσπότης τῶν ἁπάντων , οὐκ ἂν ἐν τῷ εὐαγγελίῳ ἐποίει τὰ θαύματα δι ὅλων τῶν κτισμάτων .
ἐποίησε γὰρ δι ὅλων στοιχείων , διὰ γῆς , διὰ θαλάσσης , δι ἀέρος , διὰ πυρός , ἵνα φανῇ πάντων τῶν κτισμάτων δεσπότης .
ἐπεισῆλθε τῷ τῆς ἡμέρας φωτὶ τὸ τῆς ἑσπέρας .
ἥλιος λάμπει καὶ λύχνος δᾳδουχεῖ ·
ἡμέρας τέλος καὶ νυκτὸς προοίμιον 0 .
ἀλλὰ σύ , ὅταν ἴδῃς λύχνον καὶ ἥλιον , εἰπέ ·
σή ἐστιν ἡ ἡμέρα καὶ σή ἐστιν ἡ νύξ ·
σὺ κατηρτίσω φαῦσιν καὶ ἥλιον .
ἀλλ οὐ διακόπτει τὸν λόγον ἡ δᾳδουχία .
δεῖ γὰρ τὸν ἥλιον δραμεῖν ἐπὶ τὴν αὐτοῦ κέλευσιν .
ὁ ἥλιος γὰρ ἔγνω τὴν δύσιν αὐτοῦ , ἵνα δειχθῇ , ὅτι Χριστὸς πάντων τῶν δημιουργημάτων δεσπότης ἐστί .
πάντα ἐγένετο δι αὐτοῦ καὶ χωρὶς αὐτοῦ οὐ δὲ ἓν γέγονεν ὃ γέγονεν .
ἀλλ ἔδει μὴ μόνον τῷ λόγῳ λάμψαι , ἀλλὰ καὶ ἔργῳ .
λέγει τῇ θαλάττῃ ·
σιώπα , πεφίμωσο ·
καὶ ἐφιμώθη καὶ ἔγνω τὸ ἔργον τὸν τεχνίτην .
Εἶπε γὰρ τῇ θαλάττῃ , καὶ ἐσιώπησεν ·
Εἶπε τῷ ἀνέμῳ , καὶ ἐφιμώθη .
Εἰ μὴ ὑπήκουσε , οὐκ ἂν ἐποίησεν αὐτόν .
Εἰ μὴ ἦν ὕδατος δεσπότης , οὐκ ἂν μετέβαλε τὸ ὕδωρ εἰς οἶνον .
Εἰ μὴ ἦν οὐρανοῦ δεσπότης , οὐκ ἂν αὐτὸν ἀστὴρ ἐξ οὐρανοῦ ἐκήρυττεν .
Εἰ μὴ ἦν ἡλίου δεσπότης , οὐκ ἂν σκότος ἐνεδύσατο ἐν τῷ σταυρῷ .
χριστὸς ἐπὶ σταυροῦ , καὶ ὁ ἥλιος ἐσκοτίσθη 0 .
Οὐδὲ ἡ κτίσις ἤνεγκε τὴν ὕβριν τοῦ δεσπότου .
ἐσκοτίσθη ὁ ἥλιος , ἵνα μάθῃς καὶ ἐν αὐτῷ σταυρῷ ἡλίου δεσπότην .
ἐσείσθη ἡ γῆ , ἵνα μάθῃς , Ὁ ἐπιβλέπων ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ποιῶν αὐτὴν τρέμειν .
ἐσχίσθησαν αἱ πέτραι , ἵνα μάθῃς Ὁ θυμὸς αὐτοῦ τήκει ἀρχὰς καὶ αἱ πέτραι ἐθρύβησαν ἀπ αὐτοῦ .
ἠνοίγη τὰ μνήματα , ἵνα φανῇ ἡ ἀνάστασις καὶ ὁ ἐγείρων θεὸς διὰ τῶν πάντων λάμψῃ .
ἀλλὰ δεῖ ἡμᾶς καὶ ἠθικὸν κινῆσαι λόγον .
ὁ λύχνος ἡμᾶς καλεῖ ἐπὶ τὸ εἰπεῖν ·
λύχνος τοῖς ποσί μου ὁ λόγος σου καὶ φῶς ταῖς τρίβοις μου 0 .
κατέλαβεν ἑσπέρα , ἵνα λέγωμεν ·
κατευθυνθήτω ἡ προσευχή μου ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν σου , ἔπαρσις τῶν χειρῶν μου θυσία ἑσπερινή 0 .
καὶ διατί μὴ ἑωθινή 0 ;
ἃ γὰρ ψάλλομεν , ὀφείλομεν εἰδέναι .
ψάλατε συνετῶς .
ἔπαρσις τῶν χειρῶν μου θυσία ἑσπερινή 0 .
δύο θυσίας ἐκέλευσε Μωϋσῆς γίνεσθαι , μᾶλλον δὲ θεός 0 ·
μίαν ἑωθινήν , μίαν ἑσπερινήν 0 1 .
ἡ ὀρθρινὴ εὐχαριστία ἦν ὑπὲρ τῆς νυκτός .
ὁ γὰρ διασωθεὶς τὴν νύκτα , εὐχαριστεῖ ἐν τῇ ἡμέρᾳ .
ἡ ἑσπερινὴ θυσία εὐχαριστία ἦν ὑπὲρ τῆς ἡμέρας .
ἐπειδὴ διετήρησάς με φησὶν ἐν τῇ ἡμέρᾳ , εὐχαριστῶ σοι ὑπὲρ ὅλης τῆς ἡμέρας .
ἡ ἑωθινὴ θυσία οὐ δέχεται τὸν ἁμαρτήσαντα ἐν νυκτί .
Εἰσέρχῃ ἑσπέραν , ἁπλοῖς τὰς χεῖρας ·
εἰ ἔχουσι παρρησίαν , ἁπλούσθωσαν ·
εἰ μὴ ἔγραψαν ἀδικίαν , εἰ μὴ ἥρπασαν πένητας , εἰ μὴ ἐπλεονέκτησαν ὀρφανούς , ὡς πρόσωπον ἔχουσαι ὑψούσθωσαν .
ἔπαρσις τῶν χειρῶν μου , ἀντὶ τοῦ βλέπε , κύριε , καθαραὶ αἱ χεῖρες 0 .
ὥσπερ γὰρ ὁ ἁμαρτήσας , πρόσωπον ἐπᾶραι οὐ δύναται , ἀλλ ὑπὸ συνειδήσεως κάμπτεται , οὕτω χεὶρ μεμολυσμένη οὐ δὲ τολμᾷ ἀντιπρόσωπος γενέσθαι θεῷ .
εἰ καθαραὶ αἱ χεῖρες ἀπὸ ἀδικίας , ἁπλούσθωσαν 0 .
διὰ τοῦτο ὁ πατριάρχης Ἀβραὰμ παρῃτήσατο λαβεῖν ἀπὸ αἰσχροκερδείας κέρδη , ὅτε ἔλεγεν αὐτῷ ὁ βασιλεὺς Σοδόμων ·
λάβε πάντα ·
μόνον τὰς γυναῖκας ἀπόλυσον .
ἵνα οὖν παρρησίαν ἔχῃ , οὐδὲν ἔλαβεν ·
καθαρὰς δὲ ἔχων τὰς χεῖρας ἔλεγεν ·
ἐκτενῶ τὰς χεῖράς μου πρὸς τὸν θεόν , ὃς ἐποίησε τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν .
καὶ ἐξέτεινεν , ἐπειδὴ οὐκ ἦσαν μεμολυσμέναι κέρδει ἀδίκῳ .
ἔπαρσις τῶν χειρῶν μου .
ἑρμηνεύει τὸ ἔπαρσις τῶν χειρῶν μου Βούλομαι οὖν τοὺς ἄνδρας προσεύχεσθαι ἐν παντὶ τόπῳ , ἐπαίροντας ὁσίους χεῖρας χωρὶς ὀργῆς καὶ διαλογισμῶν .
ἡ ἑσπέρα ἀπαιτεῖ ἡμᾶς τὰ τῆς ἑσπέρας ἔργα .
ἁπλοῖς τὰς χεῖρας , ἐρευνᾷ ὁ τεχνίτης .
ἔρχεται ὁ ἑωθινὸς καιρός , καὶ ἐὰν μὴ ἔχῃς καθαρὰν τὴν χεῖρα ἢ τὴν διάνοιαν , ἑωθινὸν καιρὸν οὔ τε ἰδεῖν τολμᾷς .
ἡ πεῖρα διδάσκαλος 0 .
ἐννόησον , ὅταν τις καθαρὸς διαμείνῃ , πῶς εἰσέρχεται διὰ παρρησίας , ὡς ἰδίαν αὐλὴν πατῶν .
παρρησίαν γὰρ αὐτῷ δίδωσιν ἐν τῷ ἑωθινῷ καιρῷ ἡ ἐν νυκτὶ σωφροσύνη 0 .
Εἰ ἐμνημόνευόν σου ἐπὶ τῆς στρωμνῆς μου , ἐν τοῖς ὄρθροις ἐμελέτων εἰς σέ .
Εὐχαριστῶ τῷ θεῷ ·
μέμνημαι , ὅτι κάμνουσαν ἡμῖν τὴν φωνὴν ὁ τοῦ θεοῦ ἀνώρθωσε λόγος , οὐ πρὸς τὴν ἡμετέραν ἀξίαν ὁρῶν , ἀλλὰ πρὸς τὸν ὑμέτερον πόθον .
Εὐξώμεθα τοίνυν ἐν ἀληθείᾳ καρδίας καὶ εἰρήνην ἔχειν καὶ ἐν ὄρθροις παρρησιάζεσθαι καὶ αἱρετικὴν μανίαν φεύγειν καὶ ὀρθόδοξον πίστιν μεταδιώκειν καὶ δόξαν ἀναπέμπειν τῷ πατρὶ καὶ τῷ υἱῷ καὶ τῷ ἁγίῳ πνεύματι , νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων .
κάμνουσαν ἡμῖν τὴν φωνὴν τῇ προτεραίᾳ ἡ τοῦ θεοῦ χάρις διὰ τὰς ὑμετέρας εὐχὰς καὶ τὸν ὑμέτερον πόθον ἐστερέωσεν .
Αὐτῇ τοίνυν χρησάμενος τῇ πείρᾳ διδασκάλῳ , ὅσον ἰσχύει πόθος καὶ ζῆλος φιλοθεΐας , ἐπὶ τὴν αὐτὴν παράκλησιν ἥκω , πάλιν ὑμῶν δεόμενος τὴν αὐτὴν ὑπὲρ ὑμῶν αἰτήσασθαι χάριν .
Εἰ γὰρ τὸ σκεῦος τῆς ἐκλογῆς ὁ Παῦλος ὁ λαλοῦντα ἔχων ἐν ἑαυτῷ τὸν Χριστόν , ὁ πνεύματι ἁγίῳ κυβερνώμενος τὴν παρὰ τῶν ἀκροατῶν ἠρραβωνίζετο προσευχὴν λέγων 0 ·
ἀδελφοί , προσεύχεσθε περὶ ἐμοῦ , ἵνα μοι δοθῇ λόγος ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματός μου , πόσῳ μᾶλλον ἡμεῖς οἱ ταπεινοὶ καὶ τὸ μηδέν , ὡς εἰπεῖν , ὄντες αἰτοῦμεν τὴν παρ ὑμῶν πρεσβείαν , ἵνα λυθῇ μὲν ὁ δεσμὸς τῆς γλώττης , ἀνοιγῇ δὲ τῆς παρρησίας ὁ λόγος ·
καὶ αὐτὴ δὲ ἡ θεία χάρις καὶ τὸ ὄργανον ἀνεμπόδιστον φυλάξῃ καὶ τῶν νοημάτων τὴν χορηγίαν ἀφθονήσῃ ·
οὐχ ἵνα ὁ λέγων τὰ θεῖα κερδάνῃ μόνος , ἀλλ ἵνα μεθ ὑμῶν τὸν οὐράνιον πλοῦτον ἀντλήσῃ 0 .
φέρε τοίνυν τῆς ἀκολουθίας ἁψώμεθα .
πρέπει γάρ , οἶμαι , ὥσπερ αὐτὸς ὁ νομοθέτης Μωϋσῆς ἀκολουθίᾳ καὶ τάξει τὸν τῆς δημιουργίας συνεπέρανε λόγον , οὕτω καὶ ἡμᾶς τοῖς πρώτοις τὰ δεύτερα καὶ τοῖς δευτέροις τὰ τρίτα συνάπτοντας εὖ κρῖναι καὶ ἀσύγχυτον ὑμῖν παραδοῦναι τοῦ λόγου τὴν εἰσήγησιν .
πέπηκτο ὁ οὐρανός , ἥδραστο τὸ στερέωμα , ἀφώριστο ἡ θάλασσα , γεγύμνωτο ἡ γῆ , πεποίκιλτο καρποῖς , φυτοῖς , δένδροις , πηγαῖς καὶ πᾶσιν ἁπαξαπλῶς οἷς ἐχρῆν κεκαλλώπιστο .
Οὔτε γὰρ ἁπλῆ τις ἦν ἡ ἐκ ταύτης ἀνάδοσις γεναμένη , ἀλλὰ διάφορος καὶ ποικίλη .
τὰ μὲν γὰρ αὐτὴν ἐκόσμει τὴν γῆν , τὰ δὲ εἰς διατροφὴν τοῖς ἀνθρώποις ἢ τοῖς ἀλόγοις ἐγίνετο , τὰ δὲ ἕτερα παρεῖχε τὴν χρῆσιν τοῖς προλεχθεῖσιν ἀνθρώποις .
Οὐ γὰρ τοῦ παρόντος ἐστὶ καιροῦ , τῶν διαφόρων τῶν ἐκ τῆς γῆς ἀναδοθέντων ἐπεξιέναι , ὑπὲρ τοῦ μὴ τῷ μήκει τοῦ λόγου τὰς ὑμετέρας ἀκοὰς ἀποκνεῖν .
ἀπειλήφει καὶ ὁ οὐρανὸς τὸν ἴδιον κόσμον .
χωρεῖ λοιπὸν ὁ θεὸς ἐπὶ τὰ ὕδατα καὶ ποιεῖ ταῦτα προσενέγκαι ψυχὴν ζῶσαν , ὁ μέγας καὶ πάνσοφος δημιουργός , ὁ νεύματι ἀβιάστῳ καὶ λόγῳ τῷ ἁγίῳ τὰ πάντα ἐργασάμενος , ὡς ἐξ αὐτῆς τοῦ λόγου τῆς ἀληθείας τῶν πραγμάτων τὴν ἀλήθειαν ἐπέγνωτε , ὅτε ἠκούετε αὐτοῦ λέγοντος ·
συναχθήτω τὰ ὕδατα , καὶ εὐθέως ἠκολούθει τὸ ἔργον τῷ λόγῳ .
ἐξαγαγέτω ἡ γῆ καὶ ἐξαγαγέτω τὰ ὕδατα καὶ γενηθήτωσαν φωστῆρες .
καὶ πολὺς ἂν εἴη νῦν ὁ τοῦ παρόντος καιρὸς πᾶσι τοῖς λόγῳ γεναμένοις ἐπεξιέναι .
ἵνα γὰρ τὰ κατὰ τὴν παλαιὰν δημιουργίαν καταλείψωμεν , ἔλθωμεν ἐπὶ τὰ ἐν τῇ νέᾳ διαθήκῃ παρ αὐτοῦ λόγῳ μόνον γενάμενα .
Οὗτος γάρ ἐστιν ὁ τὰ παλαιὰ δημιουργήσας καὶ τὰ νέα ποιήσας Πάντα δι αὐτοῦ ἐγένετο καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐ δὲ ἕν .
ποῖος ἄρα ἐξηγήσασθαι ταῦτα κατ ἀκρίβειαν δυνήσεται λόγος ;
ἀλλὰ τῆς ἀκολουθίας ἐχώμεθα .
Οὗτος τοίνυν ὁ πάνσοφος δημιουργός , καθὼς φθάσαντες εἴπαμεν , ὃ πρῶτον ἐποίησε , τοῦτο καὶ ἐκόσμησε ·
οὗτος καὶ τῷ δευτέρῳ γενομένῳ , δευτέρῳ καὶ τὸν κόσμον ἀπέδωκεν ·
ὁμοίως καὶ τῷ τρίτῳ καὶ τῷ τετάρτῳ καὶ τοῖς λοιποῖς ἐφεξῆς ἅπασι κατὰ τὴν τάξιν δημιουργίας καὶ τὴν εὐκοσμίαν παρέσχεν .
τί δὲ διὰ τούτου πραγματευόμενος 0 ;
ἢ τάχα καὶ αὐτῶν τῶν στοιχείων ἡμᾶς διδάξαι βουλόμενος ὅρους τε τιμᾶν καὶ τάξιν ἐπιγινώσκειν ;
πρῶτον τοίνυν ἐποίησε τὸν οὐρανὸν τὸν ἐπάνω , δεύτερον τὴν γῆν , τρίτον τὸ στερέωμα , τέταρτον ἀφώρισεν τὰ ὕδατα .
ὃ πρῶτον ἐποίησε , τοῦτο πρῶτον ἐκόσμησε .
πῶς οὖν , πάντως ἐρεῖ τις τῶν ἀκριβεστέρων , δευτέραν οὖσαν τὴν γῆν πρώτην ἐκόσμησε καὶ ὡς μαχομένου ἑαυτῷ τοῦ λόγου μου βουλήσεται ἐπιλαμβάνεσθαι .
πρὸς ὃν λεκτέον , ὡς οὐδὲν ἐναντίον παρ ἡμῶν ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐλέχθη , ἀλλὰ καὶ πάνυ ἑαυτῷ ἁρμόζων ὁ λόγος τυγχάνει .
πρὸ γὰρ τοῦ στερεώματος τούτου τοῦ μετὰ τὸν οὐρανὸν τὸν ἄνω γενομένου ἐκοσμήθη τοῦ καὶ ἐν τῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ τὴν σύστασιν ἐσχηκότος .
ἔδει γὰρ τὰ πρεσβεῖα φυλαχθῆναι τῇ ἀκολουθίᾳ .
ὅτε τὴν γῆν ἐκόσμησε φυτοῖς καὶ καρποῖς , ὅτε τὸν οὐρανὸν ἐκαλλώπισεν ἡλίῳ καὶ σελήνῃ καὶ τῷ λοιπῷ τῶν ἄστρων χορῷ , ἦλθεν ἐπὶ τὰ ὕδατα .
καὶ τί ὁ ἱστοριογράφος 0 ;
ἐξαγαγέτω τὰ ὕδατα ἑρπετὰ ψυχῶν ζωσῶν καὶ πετεινὰ πετόμενα ἐπὶ τῆς γῆς κατὰ τὸ στερέωμα τοῦ οὐρανοῦ .
βλέπε θεοῦ λόγον ἔργα τοῖς ῥήμασιν ἐπάγοντος , καὶ τὰ ῥήματα ἀποτελοῦντα πράγματα .
ὅρα θεοῦ συλλαβὰς καὶ ῥήματα μικρὰ θείας πεπληρωμένα δυνάμεως .
ἐξαγαγέτω τὰ ὕδατα .
ὁ λόγος ὁ τοῦ θεοῦ κόπος 0 .
ἐγὼ νομίζω , ὅτι προελάμβανε τὰ ἔργα τὸν λόγον .
ὀξυτέρα γὰρ ἦν τῶν λέξεων ἡ δύναμις .
Οὐδέπω εἴρητο ὁ λόγος καὶ τὸ ἔργον τὴν ἰδίαν εὐκοσμίαν ἐλάμβανε .
καὶ τὸ θαυμαστόν 0 ·
ἑκάστῳ τῶν στοιχείων τούτων ὁ θεὸς διπλῆν εὐκοσμίαν παρέσχεν .
ἔδωκε τῷ στερεώματι φωστῆρας καὶ δρόσον .
ἀλλὰ καὶ τούτων πάλιν τῶν φωστήρων ἡ χρῆσις διάφορος , ὡς καὶ ἐξ αὐτῶν δῆλον τῆς γραφῆς τῶν ῥημάτων καθέστηκε 0 ·
περὶ ὧν κατὰ δύναμιν , εἰ καὶ μὴ κατ ἀξίαν διελάβομεν πρώην , ὅτε ὑμῖν τὸν περὶ τούτων ἐξετιθέμεθα λόγον , περὶ ὦν πάλιν λαλεῖν ἐπὶ τοῦ παρόντος οὐ χρήσιμον 0 .
τῇ γῇ σπαρτὰ καὶ φυτά , τοῖς ὕδασι νηκτὰ καὶ πετεινά 0 ·
ἐξαγαγέτω τὰ ὕδατα ἑρπετὰ ψυχῶν ζωσῶν καὶ πετεινὰ πετόμενα .
ἑρπετὰ καλεῖ τοὺς ἰχθύας , ἐπειδὴ μᾶλλον ἕρπει ἢ περιπατεῖ .
Αὕτη ἡ θάλασσα ἡ μεγάλη καὶ εὐρύχωρος 0 ·
ἐκεῖ ἑρπετὰ ὦν οὐκ ἔστιν ἀριθμός 0 .
ξένον πρᾶγμα , ξένη διάταξις , ξένον τοῦ λόγου τὸ ἐπάγγελμα 0 .
ὅτι πάντων ποιητής , οὕτως ἔχει πρὸ ὀφθαλμῶν τά τε προλαβόντα καὶ τὰ ἐνεστῶτα καὶ τὰ μέλλοντα , ὡς οὔ τε ἡμεῖς τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν 0 .
ἐπεὶ οὖν ἔμελλε τὴν ζωὴν πρώτην διὰ τῶν ὑδάτων χορηγεῖν τῷ κόσμῳ , πρώτοις ἐπιτρέπει τοῖς ὕδασι ζωογόνον προενέγκαι φύσιν , ἵνα μάθῃς πόθεν ἡ ῥίζα τῆς ζωῆς 0 .
ἐγὼ ὅταν ἴδω τοὺς φωτιζομένους ἐξερχομένους ἐκ τῶν ἁγίων ὑδάτων , εἰσελθόντας μὲν εἰς τὸ βάπτισμα μετὰ πολλῶν κακῶν ὡς ἑρπετά , ἐξερχομένους δὲ μετὰ ζωῆς αἰωνίου , ὁρῶ τὸν νομοθέτην λέγοντα 0 ·
ἐξαγαγέτω τὰ ὕδατα τὰ ποτὲ ἑρπετά , νῦν ψυχὴν ζῶσαν .
πόθεν τοῦτο δῆλον ἡμῖν γένηται ;
ὅτι οἱ προσερχόμενοι τῷ λουτρῷ , διὰ τὰς προτέρας ἁμαρτίας τὴν τῶν ἑρπετῶν λαμβάνουσι κλῆσιν 0 .
ἐξῆλθον ἐπὶ τὸ βάπτισμα Ἰωάννου πολλοί , λέγει τοῖς ἐλθοῦσιν ·
ὄφεις , γεννήματα ἐχιδνῶν , τίς ὑπέδειξεν ὑμῖν φυγεῖν ἀπὸ τῆς μελλούσης ὀργῆς ;
ὅταν εἰς τὸ βάπτισμα εἰσέλθῃ ψυχή , ἐπὶ πολλὰ ἔτη κακίᾳ συζήσασα καὶ ἐξέλθῃ ταύτην ἀποθεμένη , ὅρα εἰ μὴ δι αὐτῶν λάμπει τῶν ἔργων Ἐξαγαγέτω τὰ ὕδατα ἑρπετὰ ψυχῶν ζωσῶν καὶ πετεινὰ πετόμενα .
διπλῆν γὰρ λαμβάνει τὴν χάριν ὁ σωζόμενος καὶ ζωοποιεῖται τὴν ψυχήν καὶ πετεινὸν γίνεται λοιπόν , ἁψῖδας οὐρανῶν καταλαμβάνων καὶ μετὰ ἀγγέλων πολιτευόμενος καὶ μετὰ τῆς ἄνω τάξεως ἔχων τὴν ἑαυτοῦ ἀκολουθίαν .
καὶ πετεινὰ πετόμενα ἐπὶ τῆς γῆς κατὰ τὸ στερέωμα τοῦ οὐρανοῦ 0 .
ἐπὶ τῆς γῆς διὰ τὸ σῶμα , ἐν οὐρανοῖς διὰ τὸ πολίτευμα 0 1 2 .
ταῦτα οὐκ ἀλληγοροῦντες εἰσηγάγομεν , ἀλλ ἐθεωρήσαμεν τῇ ἱστορίᾳ .
ἄλλο τὸ ἐκβιάσασθαι εἰς ἀλληγορίαν τὴν ἱστορίαν , ἄλλο δὲ καὶ τὴν ἱστορίαν φυλάξαι καὶ θεωρίαν ἐπινοῆσαι 0 1 .
καὶ ἵνα δείξῃ , ὅτι ἑρπετὰ τὰ πετεινὰ πτερωτὰ λέγει τὰ ἐν τῇ θαλάσσῃ , Καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὰ κήτη τὰ μεγάλα καὶ πᾶσαν ψυχὴν ζῶσαν ἑρπετῶν , ἃ ἐξήγαγε τὰ ὕδατα , καὶ πετεινὸν πτερωτόν 0 1 .
ἔνι γὰρ πετεινὸν μὴ ὄν πτερωτόν 0 ;
τίς χρεία ἦν εἰπεῖν πᾶν πετεινὸν πτερωτόν ;
τὸ πετᾶσθαι παρὰ τὸ ἁπλοῦσθαι τὰς χεῖρας λέγεται .
ἔστι δὲ πετᾶσθαι καὶ χεῖρας , Ὅλην τὴν ἡμέραν ἐξεπέτασα τὰς χεῖράς μου πρὸς λαὸν ἀπειθοῦντα καὶ ἀντιλέγοντα , οὐχ ὅτι πτερὰ ἔχουσι χεῖρες , ἀλλ ἐπειδὴ τὸ πετᾶσθαί ἐστι τὸ ἁπλοῦσθαι .
καὶ τὸ ἕρπον τοίνυν πετεινόν ἐστιν ἀπὸ τοῦ ἕρπεσθαι καὶ ἁπλοῦσθαι .
ἑρπετὰ καὶ πετεινὰ πτερωτά 0 .
ἐποίησε τοίνυν ὁ θεὸς τὰ κήτη τὰ μεγάλα , τουτέστι τοὺς δράκοντας τοὺς μεγάλους , τοὺς ἐν τῇ θαλάττῃ .
ἐποίησεν ὁ θεὸς τοὺς δράκοντας τοὺς μεγάλους .
Οὐκ εἶπον τὰ κήτη , ἀλλὰ τοὺς δράκοντας .
πρῶτον οὐδὲν ἐν τῇ θαλάσσῃ ἐν τοῖς ἐμψύχοις ἐγένετο ἢ δράκων .
Αἰνεῖτε τὸν κύριον ἐκ τῆς γῆς , δράκοντες καὶ πᾶσαι ἄβυσσοι .
ἐκεῖ ἑρπετὰ ὧν ἔστιν ἀριθμός ·
ζῷα μικρὰ μετὰ μεγάλων 0 ·
ἐκεῖ πλοῖα διαπορεύονται .
δράκων οὗτος , ὃν ἔπλασας ἐμπαίζειν αὐτῷ 0 .
σὺ συνέτριψας τὰς κεφαλὰς τῶν δρακόντων ἐπὶ τοῦ ὕδατος .
ἐποίησε τοίνυν τὰ κήτη τὰ μεγάλα .
καὶ εἶδεν ὁ θεὸς ὅτι πάντα καλά 0 .
διὰ τί εἶπε καλά ;
Οὐχὶ καλὸν διὰ τὸ πλῆθος 0 ;
ἀλλ ὅτε ἐποίησε τοὺς ἀστέρας καὶ ἥλιον καὶ σελήνην πολλῶν ὄντων τῶν γενομένων λέγει ·
Εἶδεν ὁ θεὸς ὅτι καλόν 0 .
πολλοὶ ἀστέρες καὶ ἀναρίθμητοι τούτων αἱ μυριάδες , καὶ οὐκ εἶπεν 0 ·
Εἶδεν ὁ θεὸς ὅτι καλά , ἀλλ  ὅτι καλόν 0 1 .
ὅτι εἰ καὶ πολλοὶ φωστῆρες , ἀλλ ἐξ ἑνὸς φωτὸς καὶ τῆς αὐτῆς ἅπαντες χρείας 0 1 .
φωτίζειν γὰρ ἐτάχθησαν .
ἐνταῦθα δὲ ἐπειδὴ πολλὴ τῶν ἑρπετῶν ἡ διαφορὰ καὶ τῶν πετεινῶν καὶ τῶν νηκτῶν  ἄλλος γὰρ λόγος νηκτῶν , ἄλλος πετεινῶν , ἄλλος ἑρπετῶν 0 1 2 .
καὶ ἐν ἑκάστῳ γένει πολλὰ καὶ διάφορα , λέγει 0 ·
Εἶδεν ὁ θεὸς ὅτι καλά 0 .
πρὸς τὴν ποικιλίαν τῶν ἔργων καὶ ὁ ἔπαινος 0 .
καὶ ηὐλόγησεν αὐτὰ ὁ θεὸς λέγων ·
Αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε καὶ πληρώσατε τὰ ὕδατα καὶ τὰ πετεινὰ πληθυνέσθωσαν .
διὰ τί ὅτε τοὺς ἀστέρας ἐποίησεν , οὐκ ηὐλόγησεν ;
διὰ τί βοτάνας καὶ ξύλα ποιήσας οὐκ ηὐλόγησεν ;
τὰ μὲν εὐλογεῖ , τὰ δὲ οὐκ εὐλογεῖ .
τί τὸ αἴτιον τῇ τούτου ἀρετῇ καθέστηκεν ;
Οἱ ἀστέρες ὅσοι ἐγένοντο ἀπ ἀρχῆς , τοσοῦτοι καὶ διαμένουσι καὶ οὔ τε τῷ ἀριθμῷ αὐτῶν , οὔ τε τῷ μεγέθει δυνατὸν προστεθῆναι 0 ·
οἷον ἐν τῇ αὐτότητι τῆς φύσεως μέλλοντες παραμένειν , τῆς πληθυνούσης αὐτοὺς οὐκ ἔχρῃζον εὐλογίας .
τὰ δὲ πληθυνόμενα ταῖς διαδοχαῖς καὶ οὐχ ἑτέρως λαμβάνοντα προσθήκην ἀναγκαίως καὶ τὴν εὐλογίαν ἐδέχοντο .
πάλιν αὐτὸ λέγω , ὑπὲρ τοῦ μᾶλλον αὐτὸ τὸ λεχθὲν ἐμπαγῆναι τῇ διανοίᾳ .
Οὔτε γὰρ τὸ φυτὸν τὸ ἁπλῶς καὶ ἐξ ἐπιβολῆς ταῖς τῆς γῆς λαγόσι παρατιθέμενον , ἀδελφοί , βεβαίαν ἔχει τὴν στάσιν , ἀλλὰ τῷ βάθει ταύτης μετὰ πάσης παρατεθὲν τῆς ἀσφαλείας .
Οἱ ἀστέρες εὐλογίας οὐκ ἔχρῃζον .
Οὔτε γὰρ αὐτοῖς αὕτη τὸν πληθυσμὸν ἐχαρίζετο .
πετεινὰ δὲ καὶ νηκτὰ καὶ ἄνθρωπος τῆς εὐλογίας ταύτης ἐφίετο διὰ τὰς διαδοχάς .
καὶ ὅπου ἑτέρως πληθυνθῆναι οὐ δύναται , ἐκεῖ χώραν ἔχει τὰ τῆς εὐλογίας ·
ὅπου τὰ ὀλίγα πληθύνεται καὶ τὰ μικρὰ αὔξησιν ἐπιδέχεται 0 .
ἐπειδὴ τοίνυν ἔγνωμεν τὴν αἰτίαν δι ἣν ταῦτα τῆς εὐλογίας ἠξίωται , ἀναγκαῖον λοιπὸν καὶ ταῖς ἑτέραις ἑαυτοὺς τῶν γραφῶν λέξεσιν ἐπιδοῦναι 0 .
Αὐξάνεσθε , ἐπειδὴ μικρά 0 ·
πληθύνεσθε , ἐπειδὴ ὀλίγα 0 ·
πληρώσατε τὰ ὕδατα , ἐπειδὴ ἐν μέρει 0 .
ἀναγκαῖον δὲ ἐν ἑτέρῳ καιρῷ πάλιν ζητῆσαι , διὰ τί τοὺς ἰχθύας καὶ τὰ πετεινὰ καὶ τὸν ἄνθρωπον μόνον τῆς εὐλογίας κατηξίωσε , τοῖς δὲ λοιποῖς οὐ μετέδωκε ταύτης 0 .
τέως δὲ καθὼς ἐπηγγειλάμεθα τῆς ἀκολουθίας ἐχώμεθα .
ἐξαγαγέτω ἡ γῆ ψυχὴν ζῶσαν .
τὴν γῆν ὁ θεὸς διπλῇ περιβάλλει τιμῇ .
πρῶτον γὰρ αὕτη γεννᾷ τὰ σπέρματα καὶ φυτὰ καὶ μετὰ ταῦτα τὰ ζῷα , οὐκ ἀλόγως , ἀλλ ἐπειδὴ οἰκητήριον ἀνθρώπου ἔμελλε γίνεσθαι .
Οὐ μόνον δὲ τοῦτο , ἀλλ ἐπειδὴ καὶ ἐξ αὐτῆς ταύτης ὁ αὐτὸς ἄνθρωπος ἔμελλε τρέφεσθαι , ὡς τροφὸν αὐτὴν καὶ μητέρα τούτου τοῦ μεγάλου ζῴου τιμᾷ 0 .
ὅρα δὲ καὶ ἐνταῦθα , πῶς τῇ ἀκολουθίᾳ ἐχρήσατο .
πρῶτον γὰρ παρασκευάζει τὰς τροφάς ·
εἶθ οὕτως εἰσάγει τὰ τῆς τροφῆς ἀπολαύσαντα , καθάπερ καὶ ἐπὶ τοῦ ἀνθρώπου ἐποίησεν .
πρῶτον τὸν οἶκον ἀπήρτισε καὶ οὕτω τὸν οἰκοδεσπότην εἰσήγαγεν .
ἡ ἄψυχος γῆ πόθεν γεννᾷ ψυχὴν ζῶσαν ;
πόθεν προῆλθε λέων βρυχώμενος ἢ ἵππος τρέχων ἢ βοῦς ἐργάτης ἢ ἀχθοφόρος ὄνος ;
πόθεν αἱ διαφοραὶ τῶν ζῴων 0 ;
πόθεν ἐκ τῆς ἀψύχου τοσαῦται ψυχαί 0 ;
καὶ οὐκ αἰσχύνονται αἱρετικῶν παῖδες , ὅτι ἡ μὲν ἄψυχος γῆ ἣν οὐκ ἔχει προφέρει ψυχήν .
θεὸν δὲ ἐὰν ἀκούσωσιν ὅτι ἐγέννησεν ἐκ τῆς ἰδίας οὐσίας , εὐθέως τῶν λογισμῶν τὰς πλοκὰς κινοῦσι καὶ ἐπεισάγουσιν ·
Οὐκοῦν ἐτμήθη , οὐκοῦν διῃρέθη , οὐκοῦν ἔπαθε καὶ τοιαῦτα ὅσα ἔθος αὐτοῖς λέγειν 0 .
Οὐ γὰρ τοῦ παρόντος ἐστὶ καιροῦ πᾶσι τοῖς παρ αὐτῶν λεγομένοις κατὰ τοῦ μονογενοῦς ἐπεξιέναι , μᾶλλον δὲ κατὰ τῆς ἑαυτῶν σωτηρίας .
Οὔτε γὰρ εὐφημούμενος κερδαίνει θεὸς οὔ τε βλασφημούμενος βλάπτεται πάντως ·
εἰ μὴ ἄν τις τάχα κέρδος λέγοι θεοῦ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν 0 .
Αὐτὸς γὰρ πλήρης ἐστὶ παντὸς ἀγαθοῦ ἀνενδεὴς ὑπάρχων ἐν ἅπασιν , αὐτὸς μὲν πάντας πλουτίζων μηδενὸς δὲ προσδεόμενος .
ὅμως τί γὰρ ἄν τις καὶ δοίη τῷ πάντων τῶν ἀγαθῶν πηγῇ καθεστῶτι , οὗ μόνον πάντα τῆς φιλανθρωπίας ἐξήρτηται ;
πάντα πρὸς σὲ προσδοκῶσιν .
ἀνοίγεις σὺ τὴν χεῖρά σου , καὶ ἐμπιπλᾷς πᾶν ζῷον εὐδοκίας .
ἀλλὰ τὸν λόγον τὸν ἐν χερσὶν εἰς πέρας ἀγάγωμεν .
τοῦτο γὰρ καὶ ἡμῖν φίλον καὶ τῇ τάξει καθέστηκεν .
ὃ οὐκ ἔχει ἡ γῆ προφέρει τῷ προστάγματι πειθομένη ·
ὃ ἔχει ἡ θεία καὶ ἄχραντος οὐκ ἀπογεννᾷ φύσις ;
ἀλλὰ πάλιν μή τις τὸ ἔχειν ἀνθρωπινώτερον λαμβανέτω λέγων ·
ὁρᾷς πῶς καὶ αὐτὸς ὁ διδάσκαλος ἔδωκε προγενέστερον ὑπάρχειν τοῦ υἱοῦ τὸν πατέρα ;
ἀλλὰ μᾶλλον συγγνώμην ἀπόνειμαι τῷ λόγῳ ἀνθρώποις οὖσι καὶ πηλίνην κεκτημένοις γλῶσσαν καὶ πρὸς ἀνθρώπους ποιουμένοις λόγον περὶ θείας καὶ πάντα λόγον ὑπερβαινούσης φύσεως .
ἄνθρωποι γὰρ ὄντες ὡς ἄνθρωποι λαλεῖν ἐδιδάχθημεν 0 .
μὴ γὰρ ἴσασιν οἱ ἄθλιοι , ὅτι περὶ θεοῦ διαλέγονται προφέροντες λόγους τοὺς ἐπὶ θεοῦ μὴ ἁρμόζοντας λέγεσθαι .
καὶ ὅρα κακουργίαν .
ὅτε τὰ ζητήματα προτείνουσιν , ἀπὸ τῶν ἀνθρωπίνων λογισμῶν λαλοῦσιν , οἷον ·
πᾶν φησι τὸ γεννώμενον ἀρχὴν ἔχει τοῦ εἶναι .
καὶ πόθεν 0 ;
τοῦτο εὐθέως λέγουσι ·
σὺ γεννηθεὶς οὐκ ἀρχὴν ἔσχες ;
ὁ πατήρ σου , ὁ πάππος σου 0 ;
ἐὰν παραστήσῃς αὐτῷ ἐξ αὐτῶν τῶν λογισμῶν λογισμὸν ἕτερον διαλῦσαι αὐτοῦ τὴν μανίαν δυνάμενον , εὐθὺς σοφίζεται .
περὶ θεοῦ λόγος καὶ ἀνθρωπίνους μοι λογισμοὺς παρεισάγεις ;
καὶ τὴν μὲν ῥίζαν τῶν κακῶν ἀπὸ κοινῶν προφέρουσι λογισμῶν ·
τὴν δὲ διάλυσιν τῶν κακῶν οὐ βούλονται ἀπὸ τῶν αὐτῶν δέχεσθαι λογισμῶν .
λέγει πολλάκις ·
δύναταί τις εἶναι καὶ γεννᾶσθαι ;
ἐὰν οὖν δείξω τὴν γραφήν , ὅτι οὐκ ἐπὶ θεοῦ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ἀνθρώπων εἰσήγαγε τὸ τοιοῦτον , τί ποιεῖς ;
τοὺς τοῦ μακαρίου Ἀβραὰμ παῖδας οὐχ ὡς μὴ ὄντας ἡ γραφὴ λέγει γεννᾶσθαι , ἀλλ ὡς προόντας 0 .
ὁ γὰρ Ἀβραὰμ ἐγέννησε τὸν Ἰσαάκ , ὁ Ἰσαὰκ ἐγέννησε τὸν Ἰακώβ , Ἰακὼβ τὸν Λευί , ἐξ οὗ ἡ ἱερατικὴ φυλή 0 .
ἐπειδὴ τοίνυν τῷ Μελχισεδὲκ ἀπήντησεν οὗτος , λέγω δὴ Ἀβραάμ , Συνήντησε δὲ ὁ Μελχισεδὲκ τῷ Ἀβραὰμ καὶ ηὐλόγησεν αὐτὸν .
καὶ ὡς ἔπος εἰπεῖν , δι Ἀβραὰμ καὶ Λευὶ ὁ δεκάτας λαμβάνων δεδεκάτωται ·
ἔτι γὰρ ἐν τῇ ὀσφύι τοῦ πατρὸς ἦν Ἀβραάμ .
καὶ ὁ θνητὸς πρὶν γεννηθῆναι ἦν .
ἐπειδὴ ὅλως ἡ ῥίζα ἔζη , τὸν καρπὸν μετὰ τῆς ζώσης ῥίζης εἰσήγαγεν .
ἐνταῦθα δέ , ὅπου οὐ πάθος , οὐ διαδοχῆς τρόπος , οὐ κυοφορία , οὐκ ἀνθρωπίνων παθῶν ἀκολουθία , οὐ θέλει εἰπεῖν ὄντα ἐξ ὄντος γεννηθέντα , μένοντα δὲ ἀιδίως 0 1 2 .
ἀλλ εἰ ἐγεννήθη , φησὶ , πῶς ἀεὶ ἦν ;
πᾶς γὰρ ὁ γεννώμενος ἀρχὴν λαμβάνει .
τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς παρ ἡμῶν διὰ πολλῶν ἔρχεται περιόδων .
ὑπόθου νεανίσκον ἐπιθυμοῦντα γάμου .
πρῶτον γίνεται μνηστήρ , εἶτα νυμφίος , εἶτα ἀνήρ 0 1 2 .
Κ ἂν τέκῃ , τότε λέγεται πατήρ ·
κ ἂν μὴ τὸ γεννώμενον αὐτῷ τὸ ὄνομα χαρίσηται , μυρία ἔτη μετὰ τῆς γυναικὸς ἐὰν ποιήσῃ , οὐ καλεῖται πατήρ .
ὁμοίως ἡ μήτηρ , πρῶτον παρθένος , εἶτα μνηστή , εἶτα νύμφη , εἶτα γυνή 0 1 2 .
κυοφορεῖ , βαστάζει τὸν καρπόν ·
κ ἂν μὴ οὕτω προέλθῃ , μήτηρ οὐ λέγεται .
Κ ἂν βαστάσῃ ἡ ῥίζα τὸν καρπόν , ἐὰν μὴ προελθὼν ὁ παῖς χαρίσηται αὐτῇ ἀμοιβὴν τῶν πόνων τὴν προσηγορίαν , οὐ λέγεται μήτηρ .
καὶ τοῦτο ἐποίησεν ὡς σοφὸς ὁ θεός , ἵνα μὴ οἱ πατέρες κατὰ τῶν παίδων καυχῶνται , ἵνα μὴ λέγῃ ὁ πατὴρ τῷ παιδί 0 ·
ἐγώ σοι τὸ ζῆν ἐχαρισάμην , δι ἐμὲ ἐγεννήθης , δι ἐμοῦ εἰς τὸ εἶναι παρήχθης , ἀλλ ἵνα κ ἂν εἴπῃ ταῦτα , εὐθέως ἀκούσῃ ·
ἐγὼ διὰ σὲ ἐγεννήθην , δι ἐμὲ καὶ σὺ πατήρ 0 .
ὁμοίως καὶ ἐπὶ τῆς μητρός 0 ·
ἐχαρίσω μοι τὸ εἶναι υἱός , ἐχα ρισάμην σοι τὸ εἶναι μήτηρ .
ἐφ ἡμῶν λαμβάνει ταῦτα χάριν τινὰ καὶ ἀντίδοσιν .
ὁμοίως καὶ ὁ υἱὸς οὐκ εὐθέως υἱός , ἀλλὰ πρῶτον σπέρμα , εἶτα ἔμβρυον , καὶ ὅτε γεννηθῇ , τότε υἱός 0 1 2 .
ταῦτα χρόνων ἀνάγκαις δουλεύει , ταῦτα πάθεσιν ὑποπίπτει , ταῦτα σωματικῆς ἐστι καταστάσεως .
ὅπου δὲ ἀσώματος ἡ φύσις ἡ γεννῶσα , ὅπου ἀσώματος ὁ καρπὸς ὁ γεννώμενος , ποῖον ἐπιδέχεται λόγον , ὅτι ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν καὶ ὕστερον ἐγεννήθη 0 1 ;
καί φαμεν οὕτως ·
Εἰ ἀεὶ οὕτως ἔχει θεός , εἰ μηδὲν προσκτᾶται ποτε , ἀεί ἐστι καὶ πατήρ .
Εἰ δὲ ἀεί ἐστι πατήρ , ἀεὶ δέχεται τὸν υἱόν ·
συναΐδιος ἄρα ὁ υἱὸς τῷ πατρί 0 .