Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
οἱ δὲ τῷ πυρὶ τῷ αἰωνίῳ παραδοθησόμενοι τὸν ἑαυτῶν σκώληκα ἀτελεύτητον ἐν τῇ ψυχῇ φέροντες εἰς θέαν ἐκκείσονται τῶν τῆς ἐνθέου μακαριότητος καταξιωθησομένων .
τάδε ἔνεστιν ἐν τῷ πρώτῳ τόμῳ τῆς Θεοδωρήτου ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας α .
ὁ τῆς ἱστορίας σκοπός 0 .
πόθεν ἤρξατο τῶν Ἀρειανῶν ἡ αἵρεσις .
κατάλογος τῶν πρωτευόντων ἐπισκόπων .
ἐπιστολὴ Ἀλεξάνδρου ἐπισκόπου Ἀλεξανδρείας πρὸς Ἀλέξανδρον ἐπίσκοπον Κωνσταντινουπόλεως 0 .
ε .
ἀρείου ἐπιστολὴ πρὸς Εὐσέβιον τὸν Νικομηδείας ἐπίσκοπον 0 .
Εὐσεβίου ἐπισκόπου Νικομηδείας ἐπιστολὴ πρὸς Παυλῖνον ἐπίσκοπον Τύρου .
τὰ κατὰ τὴν μεγάλην σύνοδον τὴν ἐν Νικαίᾳ 0 .
η .
ἔλεγχος τῶν Ἀρειανιζόντων ἐκ τῶν Εὐσταθίου τοῦ μεγάλου καὶ Ἀθανασίου συγγραμμάτων .
τὰ κατὰ Μελίτιον τὸν Αἰγύπτιον , ἐξ οὗ Μελιτιανοὶ σχισματικοὶ μέχρι τοῦ παρόντος διέμειναν , καὶ συνοδικὴ περὶ τούτου ἐπιστολή 0 .
ι .
ἐπιστολὴ τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου πρὸς τοὺς ἀπολειφθέντας ἐπισκόπους περὶ τῶν ἐν τῇ συνόδῳ τυπωθέντων .
ια .
περὶ τῶν σιτηρεσίων τῶν ταῖς ἐκκλησίαις χορηγηθέντων καὶ τῆς ἄλλης τοῦ βασιλέως ἀρετῆς 0 .
ιβ .
ἐπιστολὴ Εὐσεβίου τοῦ Καισαρείας ἐπισκόπου περὶ τῆς ἐκτεθείσης ἐν Νικαίᾳ πίστεως 0 .
ιγ .
ἔλεγχος τῶν νῦν βλασφημούντων Ἀρειανῶν ἐκ τῶν Εὐσεβίου τοῦ Καισαρείας ἐπισκόπου συγγραμμάτων 0 .
ιδ .
περὶ τῆς Ἀρείου τελευτῆς ἐκ τῆς Ἀθανασίου ἐπιστολῆς 0 .
ιε .
ἐπιστολὴ τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου περὶ τῆς τῶν ἐκκλησιῶν οἰκοδομίας 0 .
ιϛ .
ἄλλη ἐπιστολὴ τοῦ αὐτοῦ περὶ τῆς τῶν θείων γραφῶν κατασκευῆς 0 .
ιζ .
ἄλλη τοῦ αὐτοῦ ἐπιστολὴ πρὸς Μακάριον τὸν ἐπίσκοπον Ἱεροσολύμων περὶ τῆς οἰκοδομίας τοῦ θείου ναοῦ 0 .
ιη .
περὶ Ἑλένης τῆς τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου μητρὸς καὶ τῆς τοῦ τιμίου ξύλου τοῦ σταυροῦ εὑρέσεως καὶ τῆς περὶ τὴν οἰκοδομίαν τοῦ θείου ναοῦ σπουδῆς .
ιθ .
περὶ τῆς παρανόμου Εὐσεβίου ἀπὸ Νικομηδείας ἐπὶ τὴν Κωνσταντινούπολιν μεταθέσεως 0 .
ἐπιστολὴ τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου κατὰ Εὐσεβίου καὶ Θεογονίου γραφεῖσα Νικομηδεῦσι 0 .
κα 0 .
περὶ τῆς ὑπὸ Εὐσεβίου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ γεγενημένης κατὰ τοῦ ἁγίου Εὐσταθίου τοῦ τῆς Ἀντιοχείας ἐπισκόπου συσκευῆς .
περὶ τῶν μετὰ τὴν ἔξοδον τοῦ ἁγίου Εὐσταθίου κατασταθέντων ἐν Ἀντιοχείᾳ ἐπισκόπων αἱρετικῶν 0 .
περὶ τῆς Ἰνδῶν πίστεως 0 .
περὶ τῆς Ἰβήρων πρὸς τὴν εὐσέβειαν ποδηγίας .
κε 0 .
ἐπιστολὴ τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου πρὸς Σαβώρην τὸν βασιλέα Περσῶν 0 .
περὶ τῆς κατὰ τοῦ ἁγίου Ἀθανασίου τυρευθείσης ἐπιβουλῆς 0 .
ἐπιστολὴ τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου πρὸς Ἀλεξανδρέας .
κη 0 .
ἄλλη κατὰ Ἀθανασίου ἐπιβουλή 0 .
ἐπιστολὴ τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου πρὸς τὴν σύνοδον .
περὶ τῆς ἐν Τύρῳ γεγενημένης συνόδου καὶ τῆς ἐκεῖσε κατὰ τοῦ μακαρίου Ἀθανασίου διὰ τὴν Ἀρσενίου περιβόητον χεῖρα κατασκευασθείσης ἐπιβουλῆς .
λα .
περὶ τῶν ἐγκαινίων τῶν ἐν Ἱεροσολύμοις γεγενημένων καὶ τῆς ἐξορίας τοῦ μεγάλου Ἀθανασίου .
περὶ τῆς τοῦ μακαρίου Κωνσταντίνου τοῦ βασιλέως διαθήκης 0 .
ἀπολογία ὑπὲρ τοῦ βασιλέως 0 .
περὶ τῆς τοῦ βασιλέως τελευτῆς 0 .
θΕΟδΩΡΗτΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΥΡΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ Ζωγράφοι μὲν σανίσι καὶ τοίχοις τὰς παλαιὰς ἐγγράφοντες ἱστορίας τέρψιν μὲν τοῖς ὁρῶσι προσφέρουσι , τῶν δὲ γεγενημένων τὴν μνήμην ἐπὶ πλεῖστον ἀνθοῦσαν φυλάττουσι ·
λογογράφοι δέ , ἀντὶ μὲν σανίδων ταῖς βίβλοις ἀντὶ δὲ χρωμάτων τοῖς τῶν λόγων ἄνθεσι κεχρημένοι , διαρκεστέραν καὶ μονιμωτέραν τῶν πεπραγμένων ποιοῦσι τὴν μνήμην ·
ὁ γὰρ χρόνος λωβᾶται τῶν ζωγράφων τὴν τέχνην .
τούτου δὴ χάριν κ ἀγὼ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας τὰ λειπόμενα συγγράψαι πειράσομαι ·
οὐ γὰρ ὅσιον ᾠήθην λαμπροτάτων ἔργων καὶ ὀνησιφόρων διηγημάτων τὸ κλέος παριδεῖν ὑπὸ τῆς λήθης συλώμενον .
διὰ γὰρ δὴ τοῦτο καὶ τῶν συνήθων τινὲς ἐπὶ τόνδε με τὸν πόνον πολλάκις παρώτρυναν ·
ἐγὼ δὲ τῇ μὲν ἐμαυτοῦ δυνάμει τόδε τὸ ἔργον σταθμώμενος τὴν ἐγχείρησιν ὀρρωδῶ , θαρρῶν δὲ τῷ φιλοτίμῳ δοτῆρι τῶν ἀγαθῶν μείζοσιν ἢ κατ ἐμαυτὸν ἐγχειρῶ 0 .
Εὐσέβιος μὲν οὖν ὁ Παλαιστῖνος ἀπὸ τῶν ἱερῶν ἀποστόλων τῆς ἱστορίας ἀρξάμενος μέχρι τῆς Κωνσταντίνου θεοφιλοῦς βασιλείας τὰ ταῖς ἐκκλησίαις συμβεβηκότα συνέγραψεν ·
ἐγὼ δὲ τῆς συγγραφῆς ἐκείνης τὸ τέλος ἀρχὴν τῆς ἱστορίας ποιήσομαι .
τῶν ἀνοσιουργῶν ἐκείνων καὶ δυσσεβῶν καταλυθέντων τυράννων , Μαξεντίου φημὶ καὶ Μαξιμίνου καὶ Λικιννίου , κατηυνάσθη τῆς ἐκκλησίας ἡ ζάλη , ἣν οἱ ἀλάστορες ἐκεῖνοι καθάπερ τινὲς καταιγίδες ἐκίνησαν , καὶ γαλήνης λοιπὸν ἀπήλαυε σταθερᾶς , τῶν στρεβλῶν παυσαμένων ἀνέμων 0 .
καὶ Κωνσταντῖνος δὲ ὁ πανεύφημος βασιλεύς , ὃς οὐκ ἀπ ἀνθρώπων οὐ δὲ δι ἀνθρώπου ἀλλ οὐρανόθεν κατὰ τὸν θεῖον ἀπόστολον τῆς κλήσεως ταύτης ἔτυχε , ταύτην αὐτῇ ἐπρυτάνευσε .
νόμους γὰρ ἔγραψε , θύειν μὲν εἰδώλοις ἀπείργων , δομᾶσθαι δὲ τὰς ἐκκλησίας παρεγγυῶν ·
καὶ ἄρχοντας δὲ πίστει κοσμουμένους ἐφίστησι τοῖς ἔθνεσι , γεραίρειν κελεύων τοὺς ἱερέας καὶ τοῖς παροινεῖν εἰς τούτους ἐπιχειροῦσιν ὄλεθρον ἀπειλῶν .
τότε δὴ οἱ μὲν τὰς καταλυθείσας ἐκκλησίας ἀνήγειρον , οἱ δὲ ἑτέρας εὐρυτέρας ἀνῳκοδόμουν καὶ λαμπροτέρας .
τούτων οὕτω δρωμένων , τὰ μὲν ἡμέτερα χορείας ἦν ἔμπλεα καὶ θυμηδίας , τὰ δὲ τῶν ἐναντίων κατηφείας καὶ ἀθυμίας μεστά 0 .
τὰ μὲν γὰρ τῶν εἰδώλων ἀπεκέκλειστο τεμένη , ἐν δὲ ταῖς ἐκκλησίαις ἑορταὶ καὶ πανηγύρεις ἐπετελοῦντο συχναί .
ἀλλ  ὁ παμπόνηρος καὶ βάσκανος δαίμων , ὁ τῶν ἀνθρώπων ἀλάστωρ , οὐκ ἤνεγκεν ἐξ οὐρίων φερομένην τὴν ἐκκλησίαν ὁρῶν , ἀλλὰ τὰς κακομηχάνους ἐκίνει βουλὰς καταδῦσαι φιλονεικῶν τὴν ὑπὸ τοῦ ποιητοῦ καὶ δεσπότου τῶν ὅλων κυβερνωμένην .
ἑώρα δὲ τὴν Ἑλληνικὴν πλάνην δήλην γεγενημένην καὶ φωραθέντα τὰ ποικίλα τῶν δαιμόνων τεχνάσματα , καὶ τὴν μὲν κτίσιν παρὰ τῶν πλείστων οὐκ ἔτι προσκυνουμένην , τὸν δὲ ποιητὴν ἀντὶ ταύτης ὑμνούμενον .
οὗ δὴ χάριν οὐκ ἔτι προφανῶς τὸν κατὰ τοῦ θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν ἀνερρίπιζε πόλεμον , ἀλλ ἄνδρας εὑρὼν τῆς μὲν Χριστιανικῆς προση γορίας ἠξιωμένους , φιλοτιμίᾳ δὲ καὶ κενῇ δόξῃ δεδουλωμένους , ὄργανα τούτους τῶν οἰκείων ἀπέφηνε τεχνασμάτων ·
καὶ διὰ τούτων πολλοὺς εἰς τὴν προτέραν ἐπανήγαγε πλάνην , οὐ τὴν κτίσιν πάλιν προσκυνεῖσθαι παρασκευάσας , ἀλλὰ τὸν ποιητὴν καὶ δημιουργὸν συνταχθῆναι τῇ κτίσει κατασκευάσας .
ποῦ δὲ τὴν ἀρχὴν καὶ ὅπως ἔσπειρε τὰ ζιζάνια , ἐγὼ διηγήσομαι .
ἀλεξάνδρεια πόλις ἐστὶ μεγίστη καὶ πολυάνθρωπος , οὐκ Αἰγυπτίων μόνον ἀλλὰ καὶ Θηβαίων καὶ Λιβύων τῶν πρὸς Αἴγυπτον τὴν ἡγεμονίαν πεπιστευμένη .
ταύτης μετὰ Πέτρον ἐκεῖνον τὸν νικηφόρον ἀγωνιστήν , ὃς ἐπὶ τῶν δυσσεβῶν τυράννων τοῦ μαρτυρίου τὸν στέφανον ἀνεδήσατο , Ἀχιλλᾶς μὲν ὀλίγον χρόνον τὰ τῆς ἐκκλησίας κατέσχε πηδάλια , μετὰ δὲ τοῦτον Ἀλέξανδρος ὁ γενναῖος τῶν εὐαγγελικῶν δογμάτων γενόμενος πρόμαχος 0 .
κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον Ἄρειος τῷ μὲν καταλόγῳ τῶν πρεσβυτέρων ἐντεταγμένος , τὴν δὲ τῶν θείων γραφῶν πεπιστευμένος ἐξήγησιν , ἰδὼν τὸν Ἀλέξανδρον τῆς ἀρχιερωσύνης ἐγχειρισθέντα τοὺς οἴακας , οὐκ ἤνεγκε τοῦ φθόνου τὴν προσβολήν , ἀλλ ὑπὸ τούτου νυττόμενος ἀφορμὰς ἔριδος ἐπεζήτει καὶ μάχης .
καὶ τὴν μὲν ἀξιέπαινον τοῦ ἀνδρὸς πολιτείαν θεώμενος οὐ δὲ συκοφαντίαν ὑφαίνειν ἠδύνατο , ἡσυχίαν δὲ ὅμως ἄγειν αὐτὸν ὁ φθόνος ἐκώλυε .
τοῦτον εὑρὼν ὁ τῆς ἀληθείας ἀντίπαλος δι αὐτοῦ κυκᾷ καὶ κινεῖ τῆς ἐκκλησίας τὴν ζάλην ·
ταῖς γὰρ ἀποστολικαῖς Ἀλεξάνδρου διδασκαλίαις προφανῶς ἀντιτείνειν ἀνέπειθε .
καὶ ὁ μὲν τοῖς θείοις λογίοις ἑπόμενος ὁμότιμον ἔλεγε τοῦ πατρὸς τὸν υἱὸν καὶ τὴν αὐτὴν οὐσίαν ἔχειν τῷ γεγεννηκότι θεῷ ·
ὁ δὲ Ἄρειος ἄντικρυς τῇ ἀληθείᾳ μαχόμενος κτίσμα καὶ ποίημα προσηγόρευεν , καὶ τὸ ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν προσετίθει καὶ τ ἄλλα ὅσα ἐκ τῶν ἐκείνου γραμμάτων σαφέστερον μαθησόμεθα .
καὶ ταῦτα οὐ μόνον ἐν ἐκκλησίᾳ διετέλει λέγων , ἀλλὰ κ ἀν τοῖς ἔξω συλλόγοις καὶ συνεδρίοις , καὶ τὰς οἰκίας περινοστῶν ἐξηνδραπόδιζεν ὅσους ἴσχυεν .
ἀλέξανδρος δέ , ὁ τῶν ἀποστολικῶν δογμάτων συνήγορος , πρῶτον μὲν αὐτὸν παραινέσεσι μεταπείθειν ἐπειρᾶτο καὶ συμβουλαῖς ·
ἐπειδὴ δὲ κορυβαντιῶντα εἶδε καὶ ἀναφανδὸν κηρύττοντα τὴν ἀσέβειαν , τῶν ἱερατικῶν ἐξήλασε καταλόγων .
ἤκουσε γὰρ τοῦ θείου νόμου βοῶντος ·
ἐὰν ὁ ὀφθαλμός σου ὁ δεξιὸς σκανδαλίζῃ σε , ἔκκοψον αὐτὸν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ .
κατὰ τοῦτον δὲ τὸν χρόνον τῆς μὲν Ῥωμαίων ἐκκλησίας Σίλβεστρος κατεῖχε τὰς ἡνίας , Μιλτιάδην διαδεξάμενος ὃς μετὰ Μαρκελλῖνον τὸν ἐν τῷ διωγμῷ διαπρέψαντα τὴν τῆς ἀρχιερωσύνης χειροτονίαν ἐδέξατο ·
ἐν Ἀντιοχείᾳ δὲ μετὰ Τύραννον , τῆς τῶν ἐκκλησιῶν ἀρξαμένης εἰρήνης , Βιτάλιος τὴν ἡγεμονίαν παρέλαβεν , ὃς καὶ τὴν ἐν τῇ Παλαιᾷ καταλυθεῖσαν ὑπὸ τῶν τυράννων ᾠκοδόμησεν ἐκκλησίαν ·
φιλογόνιος δὲ μετὰ τοῦτον τὴν προεδρίαν λαβὼν τά τε λειπόμενα τῇ οἰκοδομίᾳ προστέθεικε καὶ τὸν ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας ἐν τοῖς Λικιννίου καιροῖς ἐπεδείξατο ζῆλον .
τὴν ἐν Ἱεροσολύμοις δὲ μετὰ Ἑρμωνᾶν Μακάριος ἐπιστεύθη , φερώνυμος ἀνὴρ καὶ παντοδαποῖς κοσμούμενος ἀγαθοῖς .
τῆς δὲ Κωνσταντινουπόλεως κατὰ τοῦτον αὐτὸν τὸν καιρὸν Ἀλέξανδρος τῆς ἀρχιερατικῆς ἠξιοῦτο λειτουργίας , ἀποστολικοῖς χαρίσμασι λαμπρυνόμενος .
τότε τοίνυν ὁ τῆς Ἀλεξανδρέων Ἀλέξανδρος , ὁρῶν τὸν Ἄρειον τῷ τῆς φιλαρχίας κατεχόμενον οἴστρῳ καὶ τοὺς ὑπὸ τῆς βλασφημίας ἐζωγρημένους ἀγείροντα καὶ συλλόγους ἰδίους ποιούμενον , τοῖς τῶν ἐκκλησιῶν ἡγεμόσι τὴν τούτου βλασφημίαν διὰ γραμμάτων ἐδήλωσεν .
ἐγὼ δὲ τὴν πρὸς τὸν ὁμώνυμον αὐτῷ γραφεῖσαν ἐπιστολὴν ἐνθήσω τῇ συγγραφῇ , σαφῶς ἅπαντα τὰ κατ ἐκεῖνον διδάσκουσαν , ὡς ἂν μή τις ὑπολάβοι πλάττοντά με ταῦτα συγγράφειν ·
καὶ μετὰ τήνδε , τὴν αὐτοῦ γε Ἀρείου , καὶ μετ ἐκείνην τὰς ἄλλας ὧν ἡ τῆς ἱστορίας δεῖται διήγησις , ἵνα μαρτυρῶσι τῇ ἀληθείᾳ τῆς συγγραφῆς καὶ σαφέστερον τὰ γεγενημένα διδάσκωσιν 0 .
γράφει δὲ ὁ τῆς Ἀλεξανδρέων Ἀλέξανδρος πρὸς τὸν ὁμώνυμον ταῦτα ·
τῷ τιμιωτάτῳ ἀδελφῷ καὶ ὁμοψύχῳ Ἀλεξάνδρῳ Ἀλέξανδρος ἐν κυρίῳ χαίρειν 0 .
ἡ φίλαρχος τῶν μοχθηρῶν ἀνθρώπων καὶ φιλάργυρος πρόθεσις ταῖς δοκούσαις ἀεὶ μείζοσι παροικίαις πέφυκεν ἐπιβουλεύειν , διὰ ποικίλων προφάσεων τῶν τοιούτων ἐπιτιθεμένων τῇ ἐκκλησιαστικῇ εὐσεβείᾳ .
οἰστρηλατούμενοι γὰρ ὑπὸ τοῦ ἐνεργοῦντος ἐν αὐτοῖς διαβόλου , εἰς τὴν προκειμένην αὐτοῖς ἡδονὴν πάσης εὐλαβείας ἀποσκιρτήσαντες , πατοῦσι τὸν τῆς κρίσεως τοῦ θεοῦ φόβον .
περὶ ὧν ἀναγκαῖον ἦν μοι τῷ πάσχοντι δηλῶσαι τῇ ὑμετέρᾳ εὐλαβείᾳ , ἵνα φυλάττησθε τοὺς τοιούτους μή τις αὐτῶν τολμήσῃ καὶ ταῖς ὑμετέραις παροικίαις ἐπιβῆναι , ἤτοι δι ἑαυτῶν  ἱκανοὶ γὰρ ὑποκρίνασθαι πρὸς ἀπάτην οἱ γόητες  , ἢ διὰ γραμμάτων ψευδῶς κεκομψευμένων , δυναμένων ὑφαρπάσαι τὸν ἁπλῇ πίστει καὶ ἀκεραίῳ προσεσχηκότα .
ἄρειος γοῦν καὶ Ἀχιλλᾶς , συνωμοσίαν ἔναγχος ποιησάμενοι , τὴν Κολλούθου φιλαρχίαν πολὺ χεῖρον ἢ ἐκεῖνος ἐζήλωσαν 0 .
ὁ μὲν γὰρ αὐτοῖς τούτοις ἐγκαλῶν τῆς ἑαυτοῦ μοχθηρᾶς προαιρέσεως εὗρε πρόφασιν ·
οἱ δὲ τὴν ἐκείνου χριστεμπορίαν θεωροῦντες οὐκ ἔτι τῆς ἐκκλησίας ὑποχείριοι μένειν ἐκαρτέρησαν , ἀλλ ἑαυτοῖς σπήλαια λῃστῶν οἰκοδομήσαντες ἀδιαλείπτους ἐν αὐτοῖς ποιοῦνται συνόδους , νύκτωρ τε καὶ μεθ ἡμέραν ἐν ταῖς κατὰ Χριστοῦ καὶ ἡμῶν διαβολαῖς ἀσκούμενοι .
οἳ πάσης τῆς εὐσεβοῦς ἀποστολικῆς δόξης κατηγοροῦντες Ἰουδαϊκῷ προσχήματι χριστομάχον συνεκρότησαν ἐργαστήριον , τὴν θεότητα τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἀρνούμενοι καὶ τοῖς πᾶσιν ἴσον εἶναι κηρύττοντες , πᾶσάν τε αὐτοῦ τῆς σωτηρίου οἰκονομίας καὶ δι ἡμᾶς ταπεινώσεως φωνὴν ἐκλεξάμενοι ἐξ αὐτῶν συναγείρειν πειρῶνται τῆς ἀσεβείας ἑαυτῶν τὸ κήρυγμα , τῆς ἀρχῆθεν θεότητος αὐτοῦ καὶ παρὰ τῷ πατρὶ δόξης ἀλέκτου τοὺς λόγους ἀποστρεφόμενοι .
τὴν γοῦν Ἑλλήνων τε καὶ Ἰουδαίων ἀσεβῆ περὶ Χριστοῦ δόξαν κρατύνοντες , τὸν παρ αὐτοῖς ἔπαινον ὡς ἔνι μάλιστα θηρῶνται , πάντα μὲν ὅσα καθ ἡμῶν παρ αὐτοῖς γελᾶται πραγματευόμενοι , στάσεις δὲ ἡμῖν καθ ἡμέραν καὶ διωγμοὺς ἐπεγείροντες ·
καὶ τοῦτο μὲν δικαστήρια συγκροτοῦντες δι ἐντυχίας γυναικαρίων ἀτάκτων ἃ ἠπάτησαν , τοῦτο δὲ τὸν χριστιανισμὸν διασύροντες ἐκ τοῦ περιτροχάζειν πᾶσαν ἀγυιὰν ἀσέμνως τὰς παρ αὐτοῖς νεωτέρας 0 .
ἀλλὰ καὶ τὸν ἄρρηκτον τοῦ Χριστοῦ χιτῶνα , ὃν οἱ δήμιοι διελεῖν οὐκ ἐβουλεύσαντο , αὐτοὶ σχίσαι ἐτόλμησαν .
ἡμεῖς μὲν οὖν ἃ καὶ τῷ βίῳ αὐτῶν καὶ τῇ ἀνοσίῳ ἐπιχειρήσει πρέπει διὰ τὸ λανθάνειν βραδέως ἐπιστήσαντες , παμψηφὶ τῆς προσκυνούσης Χριστοῦ τὴν θεότητα ἐκκλησίας ἐξηλάσαμεν .
ἐπεχείρησαν δὲ περιδρομαῖς χρώμενοι καθ ἡμῶν παρεκβαίνειν πρὸς τοὺς ὁμόφρονας συλλειτουργούς , σχήματι μὲν εἰρήνης καὶ ἑνώσεως ἀξίωσιν ὑποκρινόμενοι , τὸ δ ἀληθὲς συναρπάσαι τινὰς αὐτῶν εἰς τὴν ἰδίαν νόσον διὰ χρηστολογίας σπουδάζοντες καὶ στωμυλώτερα γράμματα παρ αὐτῶν αἰτοῦντες , ἵνα παραναγιγνώσκοντες αὐτὰ τοῖς ὑπ αὐτῶν ἠπατημένοις ἀμετανοήτους ἐφ οἷς ἐσφάλησαν κατασκευάσωσιν , ἐπιτριβομένους εἰς ἀσέβειαν , ὡς ἂν συμψήφους αὐτοῖς καὶ ὁμόφρονας ἔχοντες ἐπισκόπους .
οὐχ ἅπερ γοῦν παρ ἡμῖν πονηρῶς ἐδίδαξάν τε καὶ διεπράξαντο ὁμολογοῦσιν αὐτοῖς , δι ἃ καὶ ἐξώσθησαν ·
ἀλλ ἢ σιωπῇ ταῦτα παραδιδόασιν , ἢ πεπλασμένοις λόγοις καὶ ἐγγράφοις ἐπισκιάζοντες ἀπατῶσιν .
πιθανωτέραις γοῦν καὶ βωμολόχοις ὁμιλίαις τὴν φθοροποιὸν ἑαυτῶν διδασκαλίαν ἐπικρύπτοντες συναρπάζουσι τὸν εἰς ἀπάτην ἐγκείμενον , οὐκ ἀπεχόμενοι καὶ τοῦ παρὰ πᾶσι συκοφαντεῖν τὴν ἡμετέραν εὐσέβειαν ·
ὅθεν καὶ συμβαίνει τινὰς τοῖς γράμμασιν αὐτῶν ὑπογράφοντας εἰς ἐκκλησίαν εἰσδέχεσθαι , μεγίστης ὡς οἶμαι διαβολῆς ἐπικειμένης τοῖς τοῦτο τολμῶσι συλλειτουργοῖς τῷ μή τε τὸν ἀποστολικὸν κανόνα τοῦτο συγχω ρεῖν ἀλλὰ καὶ ὑπεκκαίειν τὴν ἐπ αὐτοῖς διαβολικὴν κατὰ Χριστοῦ ἐνέργειαν .
δι  ἃ δὴ καὶ οὐδὲν μελλήσας , ἀγαπητοί , δηλῶσαι ὑμῖν τὴν τῶν τοιούτων ἀπιστίαν ἐμαυτὸν διανέστησα , λεγόντων ὅτι ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ , καὶ γέγονεν ὕστερον ὁ πρότερον μὴ ὑπάρχων , τοιοῦτος γενόμενος ὅτε καί ποτε γέγονεν , οἷος καὶ πᾶς πέφυκεν ἄνθρωπος .
πάντα γάρ , φασίν , ὁ θεὸς ἐξ οὐκ ὄντων ἐποίησε , συναναλαμβάνοντες τῇ τῶν ἁπάντων λογικῶν τε καὶ ἀλόγων κτίσει καὶ τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ .
οἷς ἀκολούθως καί φασιν αὐτὸν τρεπτῆς εἶναι φύσεως , ἀρετῆς τε καὶ κακίας ἐπιδεκτικόν , καὶ τῇ ἐξ οὐκ ὄντων ὑποθέσει καὶ τὰς θείας τοῦ εἶναι αὐτὸν ἀεὶ συναναιροῦντες γραφάς , αἳ τὸ ἄτρεπτον τοῦ λόγου καὶ τὴν θεότητα τῆς σοφίας τοῦ λόγου σημαίνουσιν , ἅ ἐστιν ὁ Χριστός .
δυνάμεθα γοῦν καὶ ἡμεῖς , φασὶν οἱ ἀλάστορες , υἱοὶ γενέσθαι θεοῦ , ὥσπερ κ ἀκεῖνος 0 .
ἐπιφερομένου δὲ αὐτοῖς τοῦ λέγοντος ἑξῆς ῥητοῦ αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν , ὅπερ οὐ φυσικόν ἐστι τῷ σωτῆρι ὄντι φύσεως ἀτρέπτου , πάσης εὐλαβείας ἑαυτοὺς ἐρημώσαντες , τοῦτό φασι προγνώσει καὶ προθεωρίᾳ περὶ αὐτοῦ εἰδότα τὸν θεὸν ὅτι οὐκ ἀθετήσει ἐξειλέχθαι αὐτὸν ἀπὸ πάντων .
οὐ γὰρ φύσει καὶ κατ ἐξαίρετον τῶν ἄλλων υἱῶν ἔχοντά τι  οὔ τε γὰρ φύσει υἱός τίς ἐστι τοῦ θεοῦ , φασίν , οὔ τε τινὰ ἔχων ἰδιότητα πρὸς αὐτόν  , ἀλλὰ καὶ αὐτὸν τρεπτῆς τυγχάνοντα φύσεως , διὰ τρόπων ἐπιμέλειαν καὶ ἄσκησιν μὴ τρεπόμενον ἐπὶ τὸ χεῖρον , ἐξελέξατο ·
ὡς εἰ καὶ Παῦλος τοῦτο βιάσαιτο καὶ Πέτρος , μηδὲν διαφέρειν τούτων τὴν ἐκείνου υἱότητα 0 ·
εἰς παράστασιν δὲ τῆς φρενοβλαβοῦς ταύτης διδασκαλίας καὶ ταῖς γραφαῖς ἐμπαροινοῦντες καὶ παρατιθέμενοι τὸ ἐν Ψαλμοῖς περὶ Χριστοῦ ῥητόν , τὸ οὕτως ἔχον ·
ἠγάπησας δικαιοσύνην καὶ ἐμίσησας ἀδικίαν ·
διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ θεός , ὁ θεός σου , ἔλαιον ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου .
περὶ μὲν οὖν ὅτι ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ οὔ τε ἐξ οὐκ ὄντων γεγένηται , οὔ τε ἦν ποτε ὅτε οὐκ ἦν , αὐτάρκης παιδεῦσαι Ἰωάννης ὁ εὐαγγελιστὴς γράφων οὕτως περὶ αὐτοῦ 0 ·
ὁ μονογενὴς υἱός , ὁ ὢν εἰς τὸν κόλπον τοῦ πατρός 0 .
προνοούμενος γὰρ ὁ θεῖος δεικνύναι διδάσκαλος ἀλλήλων ἀχώριστα πράγματα δύο , τὸν πατέρα καὶ τὸν υἱόν , ὄντα αὐτὸν ἐν τοῖς κόλποις τοῦ πατρὸς ὠνόμασεν .
ἀλλὰ γὰρ καὶ ὅτι τοῖς ἐξ οὐκ ὄντων γενομένοις ὁ λόγος τοῦ θεοῦ οὐ συναριθμεῖται , πάντα δι αὐτοῦ γεγονέναι φησὶν ὁ αὐτὸς Ἰωάννης .
τὴν γὰρ ἰδιότροπον αὐτοῦ ὑπόστασιν ἐδήλωσεν εἰπών ·
εἰ γὰρ πάντα δι αὐτοῦ ἐγένετο , πῶς ὁ τοῖς γενομένοις τὸ εἶναι χαρισάμενος αὐτός ποτε οὐκ ἦν ;
οὐ γάρ πως ὁ λόγος , τὸ ποιοῦν , τοῖς γενομένοις τῆς αὐτῆς εἶναι φύσεως διορίζεται ·
εἴ γε αὐτὸς μὲν ἦν ἐν ἀρχῇ πάντα δὲ δι αὐτοῦ ἐγένετο καὶ ἐξ οὐκ ὄντων ἐποίησεν .
ἐναντίον γὰρ δοκεῖ τοῖς ἐξ οὐκ ὄντων γενομένοις τὸ ὂν καὶ ἀφεστηκὸς σφόδρα .
τὸ μὲν γὰρ μεταξὺ πατρὸς καὶ υἱοῦ οὐδὲν δείκνυσιν εἶναι διάστημα , οὐ δ ἄχρι τινὸς ἐννοίας τοῦτο φαντασι ῶσαι τῆς ψυχῆς δυναμένης ·
τὸ δὲ ἐξ οὐκ ὄντων δημιουργεῖσθαι τὸν κόσμον νεωτέραν ἔχει τῆς ὑποστάσεως καὶ πρόσφατον τὴν γένεσιν , ὑπὸ τοῦ πατρὸς διὰ τοῦ υἱοῦ πάντων εἰληφότων τὴν τοιαύτην οὐσίωσιν .
μακρὸν γοῦν θεωρήσας τοῦ θεοῦ λόγου τὸ ἦν καὶ ὑπεραῖρον τῆς τῶν γενητῶν διανοίας ὁ εὐλαβέστατος Ἰωάννης γένεσιν αὐτοῦ καὶ ποίησιν ἀπηξίωσεν εἰπεῖν , οὐ δὲ ταῖς ὁμοστοίχοις συλλαβαῖς τὸ ποιοῦν τοῖς γιγνομένοις ὀνομάσαι τολμήσας , οὐχ ὅτι ἀγέννητος ἦν  ἓν γὰρ ἀγέννητον ὁ πατήρ  , ἀλλ ὅτι τῆς ἐξεσμένης τῶν εὐαγγελιστῶν , τάχα δὲ καὶ ἀγγέλων καταλήψεως ὑπερέκεινά ἐστιν ἡ τοῦ μονογενοῦς θεοῦ ἀνεκδιήγητος ὑπόστασις 0 .
εἰς εὐσεβεῖς οὐκ οἶμαι λογιζομένους τοὺς μέχρι τούτων ἐπερωτᾶν τι τολμῶντας , διὰ τὸ ἀνήκοον τοῦ χαλεπώτερά σου μὴ ζήτει , καὶ ὑψηλότερά σου μὴ ἐξέταζε .
εἰ γὰρ ἑτέρων πολλῶν ἡ γνῶσις , καὶ τούτου ἀσυγκρίτως κολοβωτέρων , κέκρυπται τὴν ἀνθρωπίνην κατάληψιν  οἷά ἐστι παρὰ Παύλῳ 0 ·
ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδε καὶ οὖς οὐκ ἤκουσε καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη ἃ ἡτοίμασεν ὁ θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν , ἀλλὰ καὶ τὰ ἄστρα φησὶν ὁ θεὸς τῷ Ἀβραὰμ ἀριθμῆσαι μὴ δύνασθαι , καὶ ἔτι ἄμμον θαλασσῶν καὶ σταγό νας ὑετοῦ , φησί , τίς ἐξαριθμήσει ;
, πῶς ἂν περιεργάσαιτό τις τὴν τοῦ θεοῦ λόγου ὑπόστασιν , ἐκτὸς εἰ μὴ μελαγχολικῇ διαθέσει ληφθεὶς τυγχάνοι ;
περὶ ἧς τὸ προφητικὸν πνεῦμά φησι ·
ἣν καὶ αὐτὸς ὁ σωτὴρ ἡμῶν , εὐεργετῶν τοὺς πάντων τῶν ἐν τῷ κόσμῳ κίονας , τὴν περὶ τούτου γνῶσιν αὐτῶν ἀποφορτίσασθαι ἐσπούδασεν , πᾶσι μὲν οὖν αὐτοῖς ἀφύσικον εἶναι λέγων εἰς κατάληψιν , μόνῳ δὲ τῷ πατρὶ ἀνακεῖσθαι τὴν τοῦ θειοτάτου τούτου μυστηρίου εἴδησιν ·
οὐδεὶς γὰρ ἔγνω τίς ἐστιν ὁ υἱός λέγων εἰ μὴ ὁ πατήρ 0 ·
καὶ τὸν πατέρα οὐδεὶς ἔγνωκεν εἰ μὴ ὁ υἱός 0 .
περὶ οὗ καὶ τὸν πατέρα οἶμαι λέγειν τὸ μυστήριόν μου ἐμοί .
ὅτι δὲ μανιῶδες τὸ ἐξ οὐκ ὄντων τὸν υἱὸν γεγονέναι φρονεῖν , χρονικὴν ἔχον τὴν πρόθεσιν αὐτόθεν δείκνυται τὸ ἐξ οὐκ ὄντων , κ ἂν ἀγνοῶσιν οἱ ἀνόητοι τὴν τῆς φωνῆς αὐτῶν μανίαν 0 .
ἢ γὰρ χρόνοις ἐμπολιτεύεσθαι δεῖ τὸ οὐκ ἦν , ἢ αἰῶνός τινι διαστήματι .
εἰ τοίνυν ἀληθὲς τὸ πάντα δι αὐτοῦ γεγονέναι , δῆλον ὅτι καὶ πᾶς αἰὼν καὶ χρόνος καὶ διαστήματα καὶ τὸ ποτέ , ἐν οἷς τὸ οὐκ ἦν εὑρίσκεται , δι αὐτοῦ ἐγένετο 0 1 .
καὶ πῶς οὐκ ἀπίθανον τὸν καὶ χρόνους καὶ αἰῶνας καὶ καιρούς , ἐν οἷς τὸ οὐκ ἦν συμπέφυρται , ποιή σαντα , αὐτόν ποτε μὴ εἶναι λέγειν 0 ;
ἀδιανόητον γὰρ καὶ πάσης ἀμαθίας ἀνάπλεων τὸν αἴτιον γενόμενόν τινος αὐτὸν μεταγενέστερον λέγειν τῆς ἐκείνου γενέσεως 0 .
προηγεῖται γὰρ κατ αὐτοὺς τῆς τὰ ὅλα δημιουργούσης τοῦ θεοῦ σοφίας ἐκεῖνο τὸ διάστημα ἐν ᾧ φασι μὴ γεγενῆσθαι τὸν υἱὸν ὑπὸ τοῦ πατρός , ψευδομένης κατ αὐτοὺς καὶ τῆς πρωτότοκον αὐτὸν εἶναι πάσης κτίσεως ἀναγορευούσης γραφῆς .
σύμφωνα γοῦν τούτοις βοᾷ καὶ ὁ μεγαλοφωνότατος Παῦλος φάσκων περὶ αὐτοῦ ·
ὃν ἔθηκε κληρονόμον πάντων , δι οὗ καὶ τοὺς αἰῶνας ἐποίησεν , ἀλλὰ καὶ ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τὰ πάντα , τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς , τὰ ὁρατὰ καὶ τὰ ἀόρατα , εἴ τε ἀρχαί , εἴ τε ἐξουσίαι , εἴ τε κυριότητες , εἴ τε θρόνοι 0 1 2 ·
καὶ αὐτός ἐστι πρὸ πάντων .
ἀσεβεστάτης οὖν φανείσης τῆς ἐξ οὐκ ὄντων ὑποθέσεως , ἀνάγκη τὸν πατέρα ἀεὶ εἶναι πατέρα 0 ·
ἔστι δὲ πατὴρ ἀεὶ παρόντος τοῦ υἱοῦ , δι  ὃν χρηματίζει πατήρ ·
ἀεὶ δὲ παρόντος αὐτῷ τοῦ υἱοῦ , ἀεί ἐστιν ὁ πατὴρ τέλειος , ἀνελλιπὴς τυγχάνων ἐν τῷ καλῷ , οὐ χρονικῶς οὐ δὲ ἐκ διαστήματος οὐ δὲ ἐξ οὐκ ὄντων γεννήσας τὸν μονογενῆ υἱόν .
οὐκ ἀνόσιον τὸ λέγειν μὴ εἶναί ποτε τὴν σοφίαν τοῦ θεοῦ , τὴν λέγουσαν 0 ·
ἐγὼ ἤμην παρ αὐτῷ ἁρμόζουσα , ἐγὼ ἤμην ᾗ προσέχαιρεν , ἢ τὴν δύναμιν τοῦ θεοῦ ποτε μὴ ὑπάρχειν , ἢ τὸν λόγον αὐτοῦ ἠκρωτηριάσθαι ποτέ , ἢ τὰ ἄλλα ἐξ ὧν ὁ υἱὸς γνωρίζεται καὶ ὁ πατὴρ χαρακτηρίζεται ;
τὸ γὰρ ἀπαύγασμα τῆς δόξης μὴ εἶναι λέγειν συναναιρεῖ καὶ τὸ πρωτότυπον φῶς , οὗ ἐστιν ἀπαύγασμα .
εἰ δὲ καὶ ἡ εἰκὼν τοῦ θεοῦ οὐκ ἦν ἀεί , δῆλον ὅτι οὐ δὲ οὗ ἐστιν εἰκὼν ἔστιν ἀεί .
ἀλλὰ καὶ τῷ μὴ εἶναι τὸν τῆς ὑποστάσεως τοῦ θεοῦ χαρακτῆρα , συναναιρεῖται κ ἀκεῖνος ὁ πάντως ὑπ αὐτοῦ χαρακτηριζόμενος .
ἐξ ἧς ἔστιν ἰδεῖν τὴν υἱότητα τοῦ σωτῆρος ἡμῶν οὐδεμίαν ἔχουσαν κοινωνίαν πρὸς τὴν τῶν λοιπῶν υἱότητα .
ὃν τρόπον γὰρ ἡ ἄρρητος αὐτοῦ ὑπόστασις ἀσυγκρίτῳ ὑπεροχῇ ἐδείχθη ὑπερκειμένη πάντων οἷς αὐτὸς τὸ εἶναι ἐχαρίσατο , οὕτως καὶ ἡ υἱότης αὐτοῦ , κατὰ φύσιν τυγχάνουσα τῆς πατρικῆς θεότητος , ἀλέκτῳ ὑπεροχῇ διαφέρει τῶν δι αὐτοῦ θέσει υἱοθετηθέντων .
ὁ μὲν γὰρ ἀτρέπτου φύσεως τυγχάνει , τέλειος ὢν καὶ διὰ πάντων ἀνενδεής ·
οἱ δὲ τῇ εἰς ἑκάτερα τροπῇ ὑποκείμενοι τῆς παρὰ τούτου βοηθείας δέονται .
τί γὰρ ἂν καὶ προκόψαι ἔχοι ἡ τοῦ θεοῦ σοφία , ἢ τί προσλαβεῖν ἡ αὐτοαλήθεια 0 ;
ἢ ὁ θεὸς λόγος πῶς ἂν ἔχοι βελτιωθῆναι ἢ ἡ ζωὴ ἢ τὸ ἀληθινὸν φῶς 0 ;
εἰ δὲ τοῦτο , πόσῳ πλέον ἀφύσικον τυγχάνει μωρίας ποτὲ δεκτικὴν γενέσθαι τὴν σοφίαν ἢ τὴν τοῦ θεοῦ δύναμιν ἀσθενείᾳ προσπλακῆναι , ἢ ἀλογίᾳ τὸν λόγον ἀμαυρωθῆναι ἢ τῷ ἀληθινῷ φωτὶ ἐπιμιχθῆναι σκότος , τοῦ μὲν ἀποστόλου αὐτόθεν λέγοντος τίς κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος , ἢ τίς συμφώνησις Χριστῷ πρὸς Βελίαρ , τοῦ δὲ Σολομῶντος ὅτι ἀδύνατον ἂν εἴη κ ἂν μέχρι πρὸς ἐννοίας εὑρεθῆναι ὁδοὺς ὄφεως ἐπὶ πέτρας , ἥτις κατὰ Παῦλόν ἐστιν ὁ Χριστός 0 1 2 ;
οἱ δὲ κτίσματα αὐτοῦ τυγχάνοντες , ἄνθρωποί τε καὶ ἄγγελοι , καὶ εὐλογίας εἰλήφασι προκόπτειν ἀρεταῖς ἀσκούμενοι καὶ νομίμοις ἐντολαῖς πρὸς τὸ μὴ ἁμαρτάνειν .
διὸ δὴ ὁ κύριος ἡμῶν , φύσει τοῦ πατρὸς υἱὸς τυγχάνων , ὑπὸ πάντων προσκυνεῖται ·
οἱ δὲ ἀποθέμενοι τὸ πνεῦμα τῆς δουλείας , ἐξ ἀνδραγαθημάτων καὶ προκοπῆς τὸ τῆς υἱοθεσίας λαβόντες πνεῦμα , διὰ τοῦ φύσει υἱοῦ εὐεργετούμενοι γίγνονται αὐτοὶ θέσει υἱοί .
τὴν μὲν οὖν γνησίαν αὐτοῦ καὶ ἰδιότροπον καὶ φυσικὴν καὶ κατ ἐξαίρετον υἱότητα ὁ Παῦλος οὕτως ἀπεφήνατο , περὶ θεοῦ εἰπών ·
ὅς γε τοῦ ἰδίου υἱοῦ οὐκ ἐφείσατο , ἀλλ ὑπὲρ ἡμῶν  δηλονότι τῶν μὴ φύσει υἱῶν  παρέδωκεν αὐτόν .
πρὸς γὰρ ἀντιδιαστολὴν τῶν οὐκ ἰδίων αὐτὸν ἴδιον υἱὸν ἔφησεν εἶναι .
ἐν δὲ τῷ Εὐαγγελίῳ 0 ·
οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός , ἐν ᾧ εὐδόκησα .
ἐν δὲ Ψαλμοῖς ὁ σωτήρ φησιν ·
κύριος εἶπε πρός με ·
υἱός μου εἶ σύ .
γνησιότητα ἐμφανίζων σημαίνει μὴ εἶναι αὐτοῦ γνησίους υἱοὺς ἄλλους τινὰς παρ αὐτόν .
τί δὲ καὶ τὸ ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε ;
οὐχὶ ἄντικρυς τῆς πατρικῆς μαιώσεως φυσικὴν ἐνδείκνυται υἱότητα , οὐ τρόπων ἐπιμελείᾳ καὶ προκοπῆς ἀσκήσει , ἀλλὰ φύσεως ἰδιώματι ταύτην λαχόντος ;
ὅθεν καὶ ἀμετάπτωτον ἔχει τὴν υἱότητα ὁ μονογενὴς υἱὸς τοῦ πατρός .
τὴν δὲ τῶν λογικῶν υἱοθεσίαν , οὐ κατὰ φύσιν αὐτοῖς ὑπάρχουσαν ἀλλὰ τρόπων ἐπιτηδειότητι καὶ δωρεᾷ θεοῦ , καὶ μεταπτωτὴν οἶδεν ὁ λόγος ·
ἰδόντες γὰρ οἱ υἱοὶ τοῦ θεοῦ τὰς θυγατέρας τῶν ἀνθρώπων ἔλαβον ἑαυτοῖς γυναῖκας καὶ τὰ ἑξῆς ·
καὶ υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα , αὐτοὶ δέ με ἠθέτησαν διὰ Ἡσαΐου εἰρηκέναι τὸν θεὸν ἐδιδάχθημεν .
πολλὰ λέγειν ἔχων , ἀγαπητοί , παρέρχομαι , φορτικὸν εἶναι νομίσας διὰ πλειόνων διδασκάλους ὁμόφρονας ὑπομιμνήσκειν .
αὐτοὶ γὰρ ὑμεῖς θεοδίδακτοί ἐστε , οὐκ ἀγνοοῦντες ὅτι ἡ ἔναγχος ἐπαναστᾶσα τῇ ἐκκλησιαστικῇ εὐσεβείᾳ διδασκαλία Ἐβίωνός ἐστι καὶ Ἀρ τεμᾶ , καὶ ζῆλος τοῦ κατὰ Ἀντιόχειαν Παύλου τοῦ Σαμοσατέως , συνόδῳ καὶ κρίσει τῶν ἁπανταχοῦ ἐπισκόπων ἀποκηρυχθέντος τῆς ἐκκλησίας ·
ὃν διαδεξάμενος Λουκιανὸς ἀποσυνάγωγος ἔμεινε τριῶν ἐπισκόπων πολυετεῖς χρόνους .
ὧν τῆς ἀσεβείας τὴν τρύγα ἐρροφηκότες νῦν ἡμῖν οἱ ἐξ οὐκ ὄντων ἐπεφύησαν , τὰ ἐκείνων κεκρυμμένα μοσχεύματα , Ἄρειός τε καὶ Ἀχιλλᾶς καὶ ἡ τῶν σὺν αὐτοῖς πονηρευομένων σύνοδος .
καὶ οὐκ οἶδ ὅπως ἐν Συρίᾳ χειροτονηθέντες ἐπίσκοποι τρεῖς , διὰ τὸ συναινεῖν αὐτοῖς , ἐπὶ τὸ χεῖρον ὑπεκκαίουσι , περὶ ὧν ἡ κρίσις ἀνακείσθω τῇ ὑμετέρᾳ δοκιμασίᾳ ·
οἳ τὰς μὲν τοῦ σωτηρίου πάθους ταπεινώσεώς τε καὶ κενώσεως καὶ τῆς καλουμένης αὐτοῦ πτωχείας καὶ ὧν ἐπικτήτους ὁ σωτὴρ δι ἡμᾶς ἀνεδέξατο φωνὰς διὰ μνήμης ἔχοντες , παρατίθενται ἐπὶ παραγραφῇ τῆς ἀνωτάτω καὶ ἀρχῆθεν αὐτοῦ θεότητος , τῶν δὲ τῆς φυσικῆς αὐτοῦ δόξης τε καὶ εὐγενείας καὶ παρὰ τῷ πατρὶ μονῆς σημαντικῶν λόγων ἐπιλήσμονες γεγόνασιν ·
οἷόν ἐστι τὸ ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ἕν ἐσμεν .
ὅπερ φησὶν ὁ κύριος , οὐ πατέρα ἑαυτὸν ἀναγορεύων οὐ δὲ τὰς τῇ ὑποστάσει δύο φύσεις μίαν εἶναι σαφηνίζων , ἀλλ  ὅτι τὴν πατρικὴν ἐμφέρειαν ἀκριβῶς πέφυκε σώζειν ὁ υἱὸς τοῦ πατρός , τὴν κατὰ πάντα ὁμοιότητα αὐτοῦ ἐκ φύσεως ἀπομαξάμενος καὶ ἀπαράλλακτος εἰκὼν τοῦ πατρὸς τυγχάνων καὶ τοῦ πρωτοτύπου ἔκτυπος χαρακτήρ .
ὅθεν καὶ τῷ τηνικαῦτα ποθοῦντι ἰδεῖν Φιλίππῳ ἀφθόνως ὁ κύριος ἐμφανίζει , πρὸς ὃν λέγοντα δεῖξον ἡμῖν τὸν πατέρα λέγει ·
ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ ἑώρακε τὸν πατέρα , ὥσπερ δι  ἐσόπτρου ἀκηλιδώτου καὶ ἐμψύχου θείας εἰκόνος αὐτοῦ θεωρουμένου τοῦ πατρός 0 .
ὧν ὅμοιον ἐν Ψαλμοῖς οἱ ἁγιώτατοί φασιν ·
ἐν τῷ φωτί σου ὀψόμεθα φῶς .
διὸ δὴ καὶ ὁ τιμῶν τὸν υἱὸν τιμᾷ τὸν πατέρα , καὶ εἰκότως ·
πᾶσα γὰρ ἀσεβὴς φωνὴ εἰς τὸν υἱὸν λέγεσθαι τολμωμένη εἰς τὸν πατέρα τὴν ἀναφορὰν ἔχει .
καὶ τί λοιπὸν ἔτι θαυμαστὸν ὃ μέλλω γράφειν , ἀγαπητοί , εἰ τὰς κατ ἐμοῦ ψευδεῖς διαβολὰς καὶ τοῦ εὐσεβεστάτου ἡμῶν λαοῦ ἐκθήσομαι 0 ;
οἱ γὰρ κατὰ τῆς θεότητος τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ παραταξάμενοι οὐ δὲ τὰς καθ ἡμῶν ἀχαρίστους παροινίας παραιτοῦνται λέγειν ·
οἵ γε οὐ δὲ τῶν ἀρχαίων τινὰς συγκρίνειν ἑαυτοῖς ἀξιοῦσιν οὐ δὲ οἷς ἡμεῖς ἐκ παίδων ὡμιλήσαμεν διδασκάλοις ἐξισοῦσθαι ἀνέχονται , ἀλλ οὐ δὲ τῶν νῦν πανταχοῦ συλλειτουργῶν τινα εἰς μέτρον σοφίας ἡγοῦνται , μόνοι σοφοὶ καὶ ἀκτήμονες καὶ δογμάτων εὑρεταὶ λέγοντες εἶναι , καὶ αὐτοῖς ἀποκεκαλύφθαι μόνοις ἅπερ οὐδενὶ τῶν ὑπὸ τὸν ἥλιον ἑτέρῳ πέφυκεν ἐλθεῖν εἰς ἔννοιαν .