Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
Εἰ δὲ οὔ τε ἀποδοῦναι δύνασαι , οὔ τε ἱκετεῦσαι ἀξιοῖς συγχωρηθῆναι , κ ἂν μὴ ἀναισχυνθῇς πολυλογῶν καὶ ἀνθιστάμενος ·
σίγησον ὡς αὐτὴ ἡ πόρνη , ἣτις τὰ πολλὰ ἑαυτῆς ἰδοῦσα χρέη , εἶπεν ἐν ἑαυτῇ ·
τί λαλήσω , ἢ τὶ ἀποκριθῶ ;
ἐὰν θελήσω εἰπεῖν 0 ·
Οὐ χρεωστῶ τὸ δάνειον , αὐτὸς πάντα οἶδε , καὶ πόσα χρεωστῶ αὐτὸς ἐπίσταται , καὶ ἀπὸ ποίων χρόνων ὑπεύθυνός εἰμι .
διὰ τοῦτο ὡς ἰδοῦσα , ὅτι πάντα οἶδε , καὶ οὐδὲν τῶν πεπραγμένων αὐτῇ κακῶν ἐστιν , ὃ λανθάνει αὐτὸν , σιγῇ προσῆλθε δακρύουσα , καὶ τῇ καρδίᾳ αὐτῆς πάντα τὰ χρέη ὁμολογοῦσα , ἐξηυμενίσατο τὸν θεόν .
σίγησον οὖν καὶ σύ , Φαρισαῖε , ἵνα σοι χαρίσηται ὁ κύριος τὴν ὀφειλήν .
μὴ σύ , κατάδικος ὤν , καταδίκαζε τὴν καταδεδικασμένην ·
μὴ σύ , εὐτελὴς ὤν , εὐτέλιζε τὴν εὐτετελισμένην .
ἡσύχασον ·
οὔ τε γὰρ τῶν σῶν , οὔ τε τῶν αὐτῆς χρείαν ἔχω ·
ἀλλ ἀμφοτέροις ἦλθον τὴν ὀφειλὴν χαρίσασθαι .
τῶν γὰρ δύο δανειστὴς φιλάνθρωπος ὑπάρχω , οὐ μόνον δὲ ὑμῶν , ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς μὴ ἔχουσιν ἀποδοῦναι ·
ἐὰν μόνον ὁμολογήσωσι τὸ χρέος , καὶ αἰτήσωνταί με συγχωρῆσαι αὐτοῖς διὰ μετανοίας τὸ χειρόγραφον .
Εἴ τις οὖν χρεωστῇ , καὶ προσέλθῃ τῇ χάριτι τοῦ βαπτίσματος , δι αὐτῆς ἐλευθεροῦται τοῦ χρέους 0 .
ὑπάγετε τοίνυν , ἰδοὺ τῶν χρεῶν ἀπελύθητε , πάσης ἐνοχῆς τῇ χάριτι ἠλευθερώθητε ·
μὴ πάλιν ἄλλο χειρόγραφον ἑαυτοῖς ἐπεισενέγκητε , τοῦ πρώτου ἅπαξ σχισθέντος .
ἀλλά , κύριε δέσποτα , Ἰησοῦ Χριστέ , ἐπειδὴ ἀποδοῦναί σοι ἃ χρεωστῶ , οὐκ ἔχω , οὐ δὲ ἰσχύω  ἀπὸ γὰρ τῶν πολλῶν ἀνομιῶν μου καὶ τὸ κεφάλαιον σὺν τόκῳ κακῶς ἀνήλωσαι , μὴ ἀπαιτήσῃς με , ἃ παρέσχες μοι , τῆς ψυχῆς τὸ κεφάλαιον , καὶ τῆς σαρκὸς τὸν τόκον ·
ἀλλὰ κούφισόν με τοῦ βάρους τῶν χρεῶν μου , ὡς φιλάνθρωπος , καὶ εἰπὲ κ ἀμοὶ ὡς τῇ πόρνῃ 0 ·
ἀφέωνταί σου αἱ πολλαὶ ἁμαρτίαι .
σὺ γὰρ εἶ μόνος ἀναμάρτητος καὶ ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος , καὶ συγχωρῶν ἁμαρτίας ·
καὶ σοὶ πρέπει πᾶσα δόξα , τιμὴ καὶ προσκύνησις , σὺν τῷ ἀνάρχῳ σου πατρί , καὶ τῷ παναγίῳ καὶ ἀγαθῷ καὶ ζωοποιῷ πνεύματι , νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων .
πρώην ἡμῖν ἡ μεγάλη καὶ θεοπρεπὴς τοῦ σωτῆρος ἐπιφάνεια πλουσίαν τράπεζαν παραθεῖσα , καὶ ὑπερχεόμενον κρατῆρα τῆς ἐνθέου φιλοσοφίας κεράσασα , ἅπαντα τὸν λαόν , μᾶλλον δὲ πᾶσαν , ὡς εἰπεῖν , τὴν οἰκουμένην ἐμέθυσε .
μεθυσθήσονται γάρ , φησὶν ὁ προφήτης , ἀπὸ τῆς πιότητος τοῦ οἴκου σου καὶ τὸν χειμάρρουν τῆς τρυφῆς σου ποτιεῖς αὐτούς .
ὅταν δὲ ἡ θεία γραφὴ λέγῃ μέθην , οὐκ οἶνον λέγει μεθύσκοντα , ἀλλὰ λόγον σοφίζοντα .
παρηκολούθησε δὲ τῇ τοῦ σωτῆρος παρουσίᾳ ὁ τῆς μετανοίας καρπός .
ἀκόλουθον γὰρ τῇ τοῦ σωτῆρος ἐπιλάμψει ἀκολουθῆσαι τοὺς καρποὺς τῆς μετανοίας 0 .
διὰ τοῦτο χθὲς ἡμῖν ὁ περὶ ταύτης ἐγυμνάζετο λόγος .
πολὺ μὲν τῆς ἀξίας τῶν προκειμένων ἀπολιμπανόμενος , τῆς δὲ οἰκείας δυνάμεως οὐκ ἀφιστάμενος , περὶ μετανοίας ἐκινεῖτο λόγος , ὅ ἐστι φάρμακον σωτηρίας ·
καὶ ἰατρὸς ἐκηρύττετο ψυχῶν τε καὶ σωμάτων , οὐ φαρμάκῳ ἐπιθεραπεύων , ἀλλὰ νεύματι φιλανθρωπίας ἰώμενος .
ἐπειδὴ δὲ ἡ εὐαγγελικὴ ἀνάγνωσις παρέδραμεν ἡμῶν τὴν διάνοιαν ὧδε κ ἀκεῖσε περισπωμένων , ἀναγκαῖον σήμερον εἰς ὑμᾶς βραχέα περὶ ταύτης διελθόντας , καταπαῦσαι τὸν λόγον 0 .
ὁ σωτὴρ καὶ λόγῳ τὴν εὐσέβειαν ὑποτιθέμενος καὶ παραβολαῖς καὶ αἰνίγμασι καὶ διαφόροις τρόποις διδασκαλίας τὸ συμφέρον τοῖς πιστοῖς εἰσηγούμενος , εἶπε τινα παραβολὴν ἰσχυρὰν ἔχουσαν τῆς μετανοίας εἰκόνα .
ἄνθρωπος γάρ τις φησὶν εἶχε δύο υἱούς , ὧν ὁ νεώτερος προσελθὼν ἠξίωσε τὸν πατέρα διελεῖν αὐτοῖς τὴν οὐσίαν .
ἔτυχεν ὧν ᾔτησε καὶ λαβών τὴν πατρῴαν οὐσίαν κακῶς διέθηκε .
καὶ τὴν μὲν ὑπόθεσιν ἴστε .
τὴν δὲ θεωρίαν ἄξιον εἰσαγαγεῖν ἐνταῦθα 0 .
Εἰ γὰρ καὶ τοῖς πολλοῖς διαφόρως πάρεστι νοῆσαι , ἀλλ αὐτὴ ἑαυτὴν σαφηνίζει τοῖς εὐγνώμοσιν ἡ ἀλήθεια .
τί οὖν ἐνταῦθα ὑποτίθεται ἡ πηγὴ τῆς σοφίας ;
τὸ πρῶτον τάγμα τῶν δικαίων καὶ τὸ δεύτερον τάγμα τῶν ἐκ μετανοίας δικαιουμένων 0 ·
τῶν μὲν ἀπ ἀρχῆς τὸ δίκαιον τιμώντων , τῶν δὲ ἐκ μετανοίας εἰς τὸ δίκαιον ἐπαναγομένων 0 .
ἄνθρωπός τις εἶχε δύο υἱούς , οὓς , εἰ καὶ ἡ προαίρεσις ἔτεμε τὸν ἀσεβῆ ἀπὸ τοῦ εὐσεβοῦς , ἀλλ ἡ ἀλήθεια ἓν οἶδε πλάσμα τοῦ δημιουργοῦ τοὺς πάντας καὶ πάντες υἱοὶ θεοῦ , εἰ καὶ τῇ διανοίᾳ τῇ πονηρᾷ ἀποσχοινίζονται τῆς ἑαυτῶν ἀξίας 0 .
ὅθεν ὁ θεὸς , ἂν ἡμεῖς διὰ πονηρῶν ἐπιθυμιῶν ἀποστῶμεν τῆς εὐσεβείας , αὐτὸς οὐκ ἀρνεῖται τὴν οἰκειότητα ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀφηνιῶντας πατρῴαν φωνὴ ἀφίησιν ·
ἐπιστράφητε πρός με , υἱοὶ ἀφεστηκότες , καὶ ἐπιστραφήσομαι πρὸς ὑμᾶς .
ὁρᾷς ὅτι ἂν ἐφεστῶσα ἡ διάνοια τοῦ ἁμαρτάνοντος , ὁ θεὸς οὐκ ἀπαξιοῖ υἱοὺς καλεῖν τοὺς ἀφεστηκότας ;
ἰδίαν γὰρ οἶδε τὴν πλάσιν καὶ οὐκ ἀπαρνεῖται τὴν ἰδίαν εὐεργεσίαν .
διὰ τί οὖν ὁ νεώτερος κακῶς τοῖς δοθεῖσι ἐχρήσατο ;
Αἴνιγμά ἐστι τὸ προκείμενον .
ἀπ ἀρχῆς ἡ δικαιοσύνη ἦν καὶ ἐφαίνετο καὶ διέλαμπεν .
ἡ δὲ ἁμαρτία νεωτέρα τις ἐπεισήχθη τῷ κόσμῳ καὶ πρόσφατος .
διὰ τοῦτο ὁ πρῶτος υἱὸς οὐ τίθεται ἐν χώρᾳ τοῦ κακῶς δαπανήσαντος .
ἡ γὰρ ἀρχαία δημιουργία ἀπηρτισμένην εἶχε τὴν εὐπρέπειαν , ὅτε καινὸς ἦν ὁ κόσμος , καινὴν χάριν ἐκλάμπων , καινὴν εὐπρέπειαν .
μαρτυρεῖ γὰρ Μωϋσῆς τῷ κάλλει τῆς δημιουργίας λέγων ·
καὶ ἦν πάντα καλά , οὐχ ἁπλῶς καλά , ἀλλὰ καὶ λίαν καλά .
ὥστε ἡ δικαιοσύνη πρώτη ἦν καὶ τὸ καλὸν ἀρχαιότατον 0 .
ἡ δὲ ἁμαρτία νεωτέρα ἦν .
ἐπεισῆλθε γὰρ τῇ δικαιοσύνῃ καὶ ἐθόλωσε τὴν εὐπρέπειαν .
διεῖλεν οὖν αὐτοῖς ἐπίσης τὰ ὑπάρχοντα .
διὰ τί ἐπίσης 0 ;
Οὐδὲν γὰρ πλέον ἔχουσιν οἱ δίκαιοι ἐν τῷ παρόντι βίῳ , ἐπειδὴ ἀνατέλλει τὸν ἥλιον ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους , καὶ βρέχει ἐπὶ ἀγαθοὺς καὶ πονηρούς .
ἀλλ ὁ μὲν εἰς τὴν χώραν τῶν δικαίων εἰκονογραφούμενος οὐκ ἠθέλησε διελεῖν τὸν πατρῷον κλῆρον , ἀλλ ἔμεινε ὑπὸ τὴν τοῦ πατρὸς αὐθεντίαν .
ὁ γὰρ δίκαιος πάντοτε τῷ θεῷ ἀκολουθεῖ καὶ εἰς οἰκείαν ἐξουσίαν οὐδὲν παρασπᾶται .
θέλεις δὲ μαθεῖν ὅτι ὁ δίκαιος οὐδὲν θέλει λαβεῖν παρὰ τοῦ θεοῦ , ἀλλὰ μόνῃ τῇ οἰκονομίᾳ καὶ τῇ προνοίᾳ στοιχεῖ τοῦ αὐτοῦ πατρός ;
βοᾷ Δαυὶδ ἐκ τοῦ τάγματος τῶν δικαίων ·
τί μοι ὑπάρχει ἐν τῷ οὐρανῷ ;
καὶ παρὰ σοῦ τί ἠθέλησα ἐπὶ τῆς γῆς ;
ὁρᾷς ὅτι τὸ τάγμα τῶν δικαίων οὐ βούλεται εἰς ἑαυτὸ ἁρπάσαι τὴν ἐξουσίαν τῶν κτισμάτων ·
ἀλλ ὑπὸ τὴν τοῦ πατρὸς πρόνοιαν θέλει κεῖσθαι τὰ τῆς οἰκονομίας .
ὁ δὲ νεώτερος λαβὼν τὴν πατρικὴν οὐσίαν ἀπεδήμησεν εἰς χώραν μακράν οὐ τόποις διειργομένην , ἀλλὰ τρόπος ἀπεσχοινισμένην .
ὁ γὰρ ἁμαρτάνων θεοῦ μακράν ἐστιν , ἀδελφοί , οὐ τόπῳ ἀλλὰ τρόπῳ , κατὰ τὸ εἰρημένον ὅτι Ἰδοὺ οἱ μακρύνοντες ἑαυτοὺς ἀπὸ σοῦ ἀπολοῦνται .
λαβὼν δὲ τὴν οὐσίαν τὴν πατρικὴν ἐσκόρπισεν αὐτὴν ἀσώτως ζῶν ἐν αὐτῇ ·
ἣν παρέλαβεν δημιουργίαν τῇ ἁμαρτίαν ἐμόλυνεν .
ἔλαβε τὸν ἥλιον εἰς ἀπόλαυσιν καὶ τὸ δῶρον ὡς θεὸν προσεκύνησεν ·
ἔλαβε πηγὰς εἰς τρυφὴν καὶ τὸ δῶρον θεὸν ἐνόμι σεν .
ἠγνοήθη ὁ χαρισάμενος καὶ ἐτιμήθη τὰ χαρίσματα , ὡς ἀποδυσπετεῖ βοῶν ὁ Παῦλος ·
καὶ ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα .
ἡ αὐτὴ κρίσις , ἡ αὐτὴ πατρικὴ οὐσία 0 .
καὶ ὁ μὲν καλῶς αὐτῇ ἐχρήσατο , ὁ δὲ κακῶς 0 1 .
τάγμα τοῦτο κ ἀκεῖνο καλῶς καὶ ἐναντίως 0 .
ὁ εὐσεβὴς ὁρᾷ τὸ κάλλος τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἀπὸ τοῦ κάλλους τὸν γενεσιουργὸν ἐννοεῖ ·
ὄψομαι γάρ φησι τοὺς οὐρανοὺς ἔργα τῶν δακτύλων σου .
Εἶδε τὸ κάλλος καὶ εὐχαρίστησε τῷ τοιοῦτον κάλλος ἐργασαμένῳ ·
εἶδε τὸν κόσμον καὶ εὐφήμησε τὸν κοσμήσαντα .
ὁ γὰρ εὐσεβὴς τὴν μὲν κτίσιν ἐπαινεῖ , τὸν δὲ κτίστην προσκυνεῖ .
Οἱ εὐσεβεῖς ὅταν φεύγωσι τὴν προσκύνησιν τῶν φαινομένων , οὐ τὴν κτίσιν ὑβρίζουσιν , ἀλλὰ τῷ δεσπότῃ τὴν τιμὴν ἀπονέμουσιν .
Οὐ μισεῖ πιστὸς ἥλιον , ἐπειδὴ μὴ σέβει τὸ φῶς μετὰ τῶν ἀσεβῶν , ἀλλὰ μέτρον ἐπιτίθησι τῇ τιμῇ .
καὶ τιμᾷ καὶ ἀγαπᾷ ὡς θεοῦ δῶρα τὰ φαινόμενα .
θέλεις ἰδεῖν πῶς ὁρᾷ ὁ εὐσεβὴς καὶ θαυμάζει τὸ κάλλος καὶ τὴν προσκύνησιν τῷ κτίστῃ ταμιεύεται ;
λέγει τις τῶν σοφῶν  τῶν κατὰ τὴν εὐσέβειαν λέγω σοφῶν  ·
ἥλιος ἐλάμπων ἐν ὑψίστοις κυρίου , σκεῦος θαυμαστόν , ἔργον ἰσχυρόν , ἀκτῖνας πυροειδεῖς ἐκφυσῶν , καταλάμπων τὸν οὐρανόν .
μέγας ὁ κύριος ὁ ποιήσας αὐτόν 0 .
καὶ τὸ κάλλος ἐκήρυξε καὶ τὸν τεχνίτην οὐκ ἔκρυψεν .
ὁ δὲ ἀσεβὴς κακῶς εἶδε τοὺς οὐρανοὺς διηγουμένους δόξαν θεοῦ , οὐ λόγοις , ἀλλὰ τῷ κάλλει τῆς δημιουργίας .
Οὐ γὰρ φωνήν ποτε ἔρρηξεν ὁ οὐρανός , ἀλλὰ φωνῆς ἐνεργεστέραν ἀφίησι μαρτυρίαν διὰ τῆς εὐπρεπείας .
καὶ σιωπῶν ὁ οὐρανὸς διηγεῖται δόξαν θεοῦ ;
πάνυ μὲν οὖν 0 .
τὰ σὰ γράμματα σιωπῶντα λαλεῖ ·
στοιχεῖα δὲ θεοῦ σιωπῶντα οὐ φθέγγεται ;
ἔλαβες γὰρ τὸ γεῦμα τῆς εὐσεβείας ·
ἀπὸ τοῦ γεύματος τὸ πᾶν λάμβανε τῆς ἀληθείας .
ἐξέτασον τὸ μέρος τοῦ ἀσεβοῦς , πῶς ἀπὸ τῶν αὐτῶν προσκόπτει , ἀφ ὧν ὁ δίκαιος δικαιοῦται .
ὁρᾷ σελήνην , καὶ προσκυνεῖ ·
ὁρᾷ τὰ ἄστρα , καὶ σέβει ·
ὁρᾷ τὴν θάλασσαν , καὶ θεοποιεῖ .
Οἱ ἐπὶ τῆς Βαβυλωνίας καμίνου , οἱ ἐν αὐτῇ εἰσελθόντες , μετὰ τῆς σωτηρίου καὶ καλῆς ὁμολογίας ὕμνουν τὸν θεὸν διὰ τῶν ἔργων , λέγοντες ·
Εὐλογεῖτε πάντα τὰ ἔργα κυρίου τὸν κύριον .
ἀρκεῖ μὲν οὖν ταύτην εἰπόντας τὴν φωνὴν παῦσαι τὸν ὕμνον .
Οὐ γὰρ τῷ μήκει τῶν ὕμνων , ἀλλὰ τῇ προθέσει τῶν ὑμνούντων θεὸς ἐπαναπαύεται .
διὰ τοῦ τοίνυν εἰπεῖν Πάντα τὰ ἔργα , πάντα περιελαμβάνετο καὶ οὐ χρεία ἦν ἑτέρας προσθήκης .
ἀλλ ἐπειδὴ οὐχ ἑαυτοῖς ἐκήρυττον , τὸν δὲ θεὸν ὕμνουν καὶ διὰ τοῦ ὕμνου τοὺς παρεστῶτας Χαλδαίους ἐπαίδευον , ἀναγκαίως διὰ πάσης αὐτῆς ὁδεύει τῆς κτίσεως ὁ ὕμνος , ἵνα μάθωσιν οἱ πεπλανημένοι Χαλδαῖοι , τί τὸ ὑμνούμενον καὶ τίνα τὰ ὑμνοῦντα 0 .
ἀλλ  ἐπειδὴ εἰς πολλὴν θεωρίαν ὁ λόγος ἡμᾶς ἐνέβαλεν , ἐκεῖνο τέως ἀφέντες , εἰς τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν Ἀπεδήμησεν εἰς χώραν μακρὰν ὁ νεώτερος υἱὸς καὶ ἐδαπάνησε κακῶς τὴν οὐσίαν καὶ ἤρξατο ὑστερεῖσθαι .
πλούσιοι γὰρ ἐπτώχευσαν καὶ ἐπείνασαν ·
οἱ δὲ ἐκζητοῦντες τὸν κύριον οὐκ ἐλαττωθήσονται παντὸς ἀγαθοῦ .
κύριος γὰρ οὐ στερήσει τὰ ἀγαθὰ τοῖς πορευομένοις ἐν ἀκακίᾳ .
ἤρξατο ὑστερεῖσθαι .
καὶ προσῆθεν ἑνὶ τῶν ἀρχόντων τῆς χώρας ἐκείνης καὶ ἔπεμψεν αὐτὸν ἐκεῖνος βόσκειν χοίρους .
βλέπετε ὅσον ὕψος τῆς ἀρχαίας εὐγενείας 0 ·
ὅση ταπείνωσις τοῦ ἀποσχοινισθέντος τῆς εὐσεβείας 0 .
ἐδόθη βόσκειν χοίρους , τουτ έστιν , ἡδοναῖς καὶ ἁμαρτίαις ἐμφύρεσθαι .
ὁ γάρ ἐστι βόρβορος χοίροις , τοῦτο ἁμαρτία τοῖς ἐμφυρομένοις 0 .
διὰ τοῦτο ὁ σωτὴρ τοὺς ἐν ἀκαθαρσίᾳ ζῶντας καὶ βορβόρου δίκην ταῖς ἁμαρτίαις ἐμφυρομένους αἰνιττόμενος ἔλεγε ·
μὴ δῶτε τὰ ἅγια τοῖς κυσί , μη δὲ βάλλετε τοὺς μαργαρίτας ὑμῶν ἔμπροθεν τῶν χοίρων .
ἔβοσκε χοίρους .
ἐπεθύμει δὲ χορτασθῆναι ἀπὸ τῶν κερατίων , ὧν ἤσθιον οἱ χοῖροι ·
καὶ οὐδεὶς ἐδίδου αὐτῷ .
πρόσεχε ἐνταῦθα ἀκριβῶς .
ὁ ἀποσχοινιζόμενος τῆς εὐσεβείας , οὐ δὲ αὐτῶν ἔχει τῶν ἡδονῶν τὴν ἀπόλαυσιν , ἀλλ ἐνδείᾳ ὑποβάλλεται καὶ πτωχείᾳ καταδικάζεται , ὥστε μη δὲ τῶν αἱρεθέντων κακῶν ἔχειν τὴν ἀφθονίαν .
ὁ γὰρ ἄφρων φησὶ ἐν ἐνδείᾳ τελευτήσει .
ἀπεικάζει τοίνυν τὰς ἐν τῷ κόσμῳ ἡδονὰς κερατίοις .
τὸ γὰρ κεράτιον πολλὴν μὲν ἔχει τραχύτητα , μικράν δὲ τὴν ἡδύτητα .
καὶ τὰ ἐν τῷ κόσμῳ φαιδρὰ καὶ ποθεινὰ πολλοὺς μὲν ἔχει τοὺς πόνους , μικρὰν δὲ τὴν ἀπόλαυσιν 0 .
Αὐτὴ πᾶσα ἡ ζωὴ ἡμῶν πλείονι κόπῳ μᾶλλον ἢ εὐφροσύνῃ συνέζευκται 0 .
Αἱ ἡμέραι γὰρ τῶν ἐτῶν ἡμῶν ἐν αὐτοῖς ἑβδομήκοντα ἔτη 0 ·
καὶ τὸ πλεῖον αὐτῶν κόπος καὶ πόνος 0 .
τὸ δὲ λοιπὸν ἡ ἔδεια αὐτὸν ἐπαιδαγώγησε καὶ ἡ θλίψις ἐπέστρεψε .
παιδεύσει σε ἡ ἀποστασία σου καὶ ἡ κακία σου ἐλέγξει σε .
Εἰς ἑαυτὸν δὲ ἐλθών 0 .
καλὸν τὸ Εἰς ἑαυτὸν 0 .
ὅταν γὰρ ἁμαρτάνωμεν , ἐκτὸς αὐτῶν ἐσμεν , παραφρονοῦμεν , ἔξω τῶν οἰκείων λογισμῶν φερόμεθα .
ὅταν δὲ δικαίως προάγωμεν , εἰς ἑαυτοὺς ἐπανερχόμεθα .
Εἰς ἑαυτὸν ἐλθών , εἶπεν .
ἐνταῦθα πρόσεχε ἀκριβῶς , πῶς ἀληθεύει ὁ προειρημένος λόγος , ὅτι ἰατροὶ μὲν φάρμακα ὑποτίθενται ξένα καὶ ἀλλότρια ·
τὰ δὲ φάρμακα τῆς ζωῆς ἡμῶν ἐξ ἑαυτῶν ἔχομεν .
Εἰς ἑαυτὸν ἐλθών .
Οὐκ ἀλλοτρίῳ ἐχρήσατο φαρμάκῳ , ἀλλὰ τοῖς οἰκείοις , τοῖς ἀπὸ φύσεως πλεονεκτήμασι , τούτοις κέχρηται εἰς σωτηρίαν καὶ λέγει ·
πόσοι μίσθιοι τοῦ πατρός μου περισσεύουσιν ἄρτων ·
ἐγὼ δὲ λιμῷ ἀπόλλυμαι ;
Υἱοὺς μὲν καλεῖ ἡ θεία γραφὴ τοὺς πάντη τῇ δικαιοσύνῃ καὶ εὐσεβείᾳ ἀνακειμένους ·
μισθίους δὲ τοὺς μὴ ὁλόκληρον ἔχοντας πρὸς αὐτὸν διάθεσιν , μη δὲ κατὰ τὴν τῆς πολιτείας ἄσκησιν πάντη τὰ τοῦ θεοῦ φρονοῦντας , ἀλλὰ συνιέντες μὲν τὸ καλὸν καὶ ἀγαπῶντας τὸν λόγον , μὴ ὁλόκληρον δὲ τὴν διάνοιαν ἀναθέντας ἐπ αὐτόν 0 .
καὶ τούτοις μὲν ὁλόκληρον ἔχουσι τὸν πόθον , ὅλως δὲ τῇ εὐσεβείᾳ προσανέχουσι ὁ θεὸς μισθὸν δίδωσι κατὰ τὴν τῆς προθέσεως ἀναλογίαν .
Εἰκότως οὖν ἐκεῖνος 0 ·
ὑποστρέψω πρὸς τὸν πατέρα μου ·
ὑποστρέψω κατὰ τὸν λέγοντα ·
ἐπίστρεψον , ψυχή μου , εἰς τὴν ἀνάπαυσίν σου .
καὶ ἐρῶ Πάτερ , ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου καὶ οὐκέτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου ·
ποίησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου .
ἄλλα τὰ ῥήματα τοῦ μετανοοῦντος καὶ ἄλλα τὰ ῥήματα τοῦ δεχομένου τὴν μετάνοιαν 0 .
ὁ ἀπὸ ἁμαρτιῶν εἰς μετάνοιαν ἐρχόμενος , οὐ φαντάζεται βασιλείαν οὐρανῶν , οὐκ ἄξιον ἑαυτὸν κρίνει ζωῆς αἰωνίου , ἀλλὰ μόνην μίαν ἔχει προσευχὴν ῥυσθῆναι ἀπὸ γεέννης .
Αὐτὸς μὲν οὖν μικρὰ προσδοκᾷ ·
ὁ δὲ θεὸς ἄφθονον αὐτῷ τὸν πλοῦτον τῆς εὐεργεσίας χαρίζεται .
ἐνενόησε μόνον τὴν μετάνοιαν καὶ ὁ πατὴρ εὐθέως ἔφθασε τῇ φιλανθρωπίᾳ .
Οὐκ ἀνέμεινε δέξασθαι τὰ ῥήματα τῆς ἐξομολογήσεως , ἀλλὰ προέλαβε τὴν αἴτησιν , κατὰ τὸ εἰρημένον ·
πρὶν ἐπικαλέσῃ με , ἐρῶ Ἰδοὺ πάρειμι .
Εἶδε τὸν υἱὸν μακρόθεν ἐρχόμενον καὶ ὑπήντησεν αὐτῷ .
ὁρᾷς πῶς φθάνει ἡ φιλανθρωπία τὴν μετάνοιαν ;
διὰ τοῦτο καὶ ὁ Δαυὶδ ἀποδυσάμενος τὴν νόσον τῆς ἁμαρτίας τῷ φαρμάκῳ τῆς μετανοίας καὶ εἰδὼς ὅτι φιλάνθρωπος ὢν προϋπαντᾷ τοῖς προσερχομένοις , παρακαλεῖ τὸν θεὸν λέγων ·
ἐξεγέρθητι εἰς συνάντησίν μου καὶ ἴδε , ὅτι γνησίως πρὸς σὲ ἔρχομαι , ὅτι μετὰ ἀληθείας τὴν μετάνοιαν ἐνδύομαι .
ἐδέξατο ὁ πατὴρ τὸν παῖδα ·
κ ἀκεῖνος πρὸς τὸν πατέρα 0 ·
ἥμαρτον , οὐκέτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου ·
ἐνταῦθα ὁ πατὴρ πρὸς αὐτὸν οὐδένα ποιεῖται λόγον ·
οὐκ ἀποκρίνεται πρὸς αὐτόν , ἀλλά φησιν πρὸς τοὺς δούλους ·
ἐξενέγκατε αὐτῷ τὴν πρώτην στολήν .
πολλὰ εὔχεται ὁ μετανοῶν ·
ἀποκρίσεως δὲ διὰ λόγων οὐ τυγχάνει , ἀλλὰ δι ἔργου τὴν φιλανθρωπία ὁρᾷ .
ἐνταῦθα παιδευόμεθα ὅτι ἡμῶν μὲν ἡ μετάνοια διὰ ῥημάτων 0 ·
θεοῦ δὲ ἡ φιλανθρωπία διὰ πραγμάτων 0 .
ἐξενέγκατε αὐτῷ τὴν πρώτην στολήν , ἣν ἀπώλεσε διὰ τῆς παραβάσεως .
δότε αὐτῷ καὶ ὑποδήματα .
ἐπειδὴ ὁ ὄφις πρὸς τοὺς ἁμαρτάνοντας ἐκπεπογέμωται κατὰ τὸ εἰρημένον 0 ·
Αὐτός σου τηρήσει κεφαλὴν καὶ σὺ τηρήσεις αὐτοῦ πτέρναν .
ἵνα μὴ γυμνῷ ποδὶ προσέλθῃ ὁ ὀλέθριος ὄφις , ἵνα μὴ πάλιν τὸν ἰὸν τῆς ἁμαρτίας κενώσῃ κατὰ τοῦ ἐλευθερωθέντος ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας , περιτίθησιν αὐτῷ τὰ ὑποδήματα πρὸς ἀσφάλειαν .
ἐὰν μὴ λάβῃ τὰ ὑποδήματα , οὐ δύναται πατεῖν ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων , καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ .
διὰ τοῦτο τὰ δήγματα τοῦ ὄφεως ἀσφαλιζόμενος ὁ Παῦλος ἀρτίως ἐκήρυττε ·
φοβοῦμαι μήπως ὡς ὁ ὄφις τὴν Εὔαν ἠπάτησεν , οὕτω φθαρείη τὸ νοήματα ὑμῶν ἀπὸ τῆς ἁπλότητος τῆς εἰς Χρι στόν .
ἀλλ  ἐνταῦθα ἀνακύπτει οἷόν τι καινὸν δρᾶμα τὸ πολυθρύλλητον ἐκεῖνο ζήτημα .
πολλοὶ γαρ ἐπιλαμβάνονται τῆς δημιουργίας .
καὶ διά τί φησιν ὁ ὄφις ἐν παραδείσω ;
διὰ τί τὸ δένδρον ὑπόθεσιν τοσαύτην κακῶν ἤνεγκε ;
διὰ τί ὁ δημιουργὸς τοιοῦτον φυτὸν ἐφύτευσε ;
πῶς δὲ οὐκ ἄτοπον , ἄνθρωπον μὲν κηπωρὸν σπουδάζειν ἐναντία σπέρματα καὶ τὰς βοτάνας τὰς ἀλλοτρίας ἐξορίζειν τῶν οἰκείων σπερμάτων καὶ καθαρὰν φυλάττειν τὴν ἑαυτοῦ γῆν ἀπὸ τῶν ἐναντίων 0 ·
τὸν δὲ θεὸν τοσοῦτον καὶ τηλικοῦτον ἑδράσαντα παράδεισον , φυτὸν κατασκευάσαι ἀφ οὗ πηγάζειν ἔμελλεν ἡ τῶν κακῶν ὑπόθεσις 0 ;
ἐπὶ ταύτην ἡμᾶς ἄγει τὴν ἀκολουθίαν ὁ θεῖος Παῦλος λέγων ·
φοβοῦμαι μήπως ὡς ὁ ὄφις Εὔαν ἠπάτησεν , οὕτω φθαρῇ τὸ νοήματα ὑμῶν ἀπὸ τῆς ἁπλότητος τῆς εἰς Χριστόν .
τὰ πολλὰ καὶ περιττὰ τῶν κατὰ μέρος ἐξεταζομένων ἀφέντες , ἐπὶ τὸ σύντομον ἔλθωμεν ·
ὁ θεὸς πάντα καλὰ ἐποίησε ·
καὶ καλὰ οὐχ ἁπλῶς , ἀλλὰ καὶ λίαν καλά 0 1 .
ἡ γὰρ ἐπαγωγὴ τὸ ἄκρον τοῦ κάλλους δείκνυσι τῶν γενομένων πάντων .
δίδωσιν οὖν ὁ θεὸς τῷ Ἀδὰμ τὴν ἀφθονίαν , τὴν ἀπόλαυσιν , τὴν ἐξουσίαν ἀπολαύειν μὲν τοῦ παραδείσου , ἄρχειν δὲ τῶν ὁρωμένων .
ποιήσωμεν γὰρ ἄνθρωπον κατ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ ὁμοίωσιν ·
καὶ ἀρχέτωσαν τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης καὶ τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῶν θηρίων καὶ τῶν κτηνῶν καὶ πάσης τῆς γῆς .
ἐνταῦθα δέδωκε τὴν ἐξουσίαν τοῦ παραδείσου ·
δέδωκε τὴν τρυφὴν καὶ τὴν ἀπόλαυσιν .
ἦν οὖν βασιλεὺς χειροτονητός ἔχων καὶ τὴν ἐξουσίαν τῶν ὁρωμένων καὶ τὴν ἀπόλαυσιν τοῦ παραδείσου .
ἐδέησεν οὖν ἐντολὴν δοθῆναι τῷ Ἀδὰμ γυμνάζουσαν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ εἰς ὑπακοήν .
πολλοὶ δέ φασιν ·
Οὐκ ᾔδει ὁ θεὸς ὅτι παραβήσεται ὁ Ἀδάμ ;
διὰ τί οὖν ἐνομοθέτησε τῷ παραβῆναι μέλλοντι , παρακαλῶ τὴν ὑμετέραν ἀγάπην συναγωνίσασθαί μοι τῷ λόγῳ κόπου γέμοντι .
ἀπολογούμεθα γὰρ ὑπὲρ τῆς πλάσεως , ὑπὲρ τοῦ θεϊκοῦ δημιουργήματος .
ἐποίησε τὸν ἄνθρωπον ·
πάντων αὐτῷ δέδωκε τὴν ἀφθονίαν ·
ἐντέλλεται αὐτῷ ἀπὸ πάντων φαγεῖν .
καὶ εἰ μὲν ἦν ἡ ἐντολὴ στενή , ἐπιτρέπουσα μὲν τῶν ὀλίγων ἅψασθαι , τῶν δὲ πλειόνων ἀπέχεσθαι , εὐπρόσωπος ἦν ἡ παράβασις , τῷ στενῷ τῆς ἀπολαύσεως ἀφορμὴν παρέχουσα τῇ ῥοπῇ τῆς προαιρέσεως .
Εἰ δὲ ἡ μὲν ἀφθονία πολλή , τὸ δὲ κεκωλυμένον βραχύ , τίνος ἕνεκεν μὴ ἐτίμησε διὰ τῆς ὑπακοῆς τὸν εὐεργέτην 0 1 ;
ἀλλ ἐνδέχεται εἰπεῖν , ὅτι τῶν πολλῶν μὲν ἔδωκε τὴν ἀφθονίαν , τοιοῦτον δὲ κάλλος οὐκ εἶδεν ἐν ἑτέρῳ δένδρῳ .
ὡραῖον γὰρ τοῦτο τῇ ὁράσει , καὶ καλὸν τῇ γεύσει 0 1 .
ἵνα οὖν καὶ ταύτην περιέλῃ τὴν εὐπρόσωπον ἀπολογίαν ὁ θεός , δέδωκε κάλλος ἐκείνῳ τῷ δένδρῳ , τοῦτο καὶ τοῖς ἄλλοις πᾶσιν ἐχαρίσατο .
καὶ ἐξανέτειλεν ὁ θεὸς ἔτι πᾶν ξύλον ὡραῖον εἰς ὅρασιν , καὶ καλὸν εἰς βρῶσιν .
διὰ τί οὖν ἐδόθη ἠ ἐντολή ;
ἵνα μάθῃ ὅτι ὑπὸ νόμον ἐστὶ καὶ δεσπότην .
καὶ διὰ τί ταύτην , καὶ οὐχ ἑτέραν δέδωκεν ;
Οὐκ ἦν ἄλλης ὑπακοῆς γυμνάσιον .
τί γὰρ ἐχρῆν τὸν θεὸν τῷ Ἀδὰμ εἰπεῖν ;
μὴ κλέψης ;
τὰ τίνος 0 ;
τί ἐχρῆν τὸν θεὸν νομοθετῆσαι ;
Οὐ φονεύσεις ·
τίνα 0 ;
Οὐ μοιχεύσεις ·
τὴν τίνος 0 ;
Οὐκ ἐπιθυμήσεις ·
τῶν τίνι διαφερόντων 0 ;
Οὐκ εἶχεν ὕλην ἡ ἐντολή ·
οὐκ ἦν ὁ κόσμος , οὐ δὲ ἡ νῦν τῷ κόσμῳ παροῦσα σύγχυσις 0 .
ἀλλ ἐχρῆν πάντως εἰπεῖν Οὐ συκοφαντήσεις Ποῖον ἦν δικαστήρων ;
τίνες οἱ κατηγοροῦντες 0 ;
ἢ τίνες οἱ κατηγορούμενοι 0 ;
δίδωσιν αὐτῷ ἐντολὴν ἀπὸ τῆς προκειμένης ἀπολαύσεως , πάντων μὲν ἔχειν τὴν ἀφθονίαν , τούτου δὲ μόνου ἀπέχειν ·
ἵνα τῶν ἁπάντων τὴν ἀπόλαυσιν ἔχων , προτεταγμένην ἔχῃ τὴν δεσποτείαν τὴν κωλύουσαν τοῦ δένδρου ·
οὐκ ἐπειδὴ αὐτὸ τὸ δένδρον ἦν καλόν , ἀλλ ἡ παράβασις ἦν μοχθηρά .
ὥσπερ γὰρ νόμος μὲν φύσεως βούλεται νυμφοστολεῖσθαι γάμῳ νομίμῳ παρθένον , ἐὰν δέ τις παρθένος φθάσασα τοῦ πατρὸς τὴν προθεσμίαν ἢ τὴν ὥραν τοῦ γάμου , ἑαυτὴν ἐκδῷ πρὸς ἀσέλγειαν , ἀπαραίτητον ὑπέχει τοῖς νόμοις τὴν τιμωρίαν , οὐχ ὡς ξένον τι παθοῦσα παρὰ τὰς ἄλλας παρθένους , ἀλλ ὡς παρὰ τὸν νόμον τὸν ἀρέσκοντα τῷ πατρὶ ἑαυτὴν ἐκδοῦσα πρὸς ἁμαρτίαν καὶ τιμωρεῖται οὐ διὰ τὴν φύσιν τοῦ πράγματος , ἀλλὰ διὰ τὸν τρόπον τῆς παραβάσεως , οὕτω καὶ ὁ Ἀδὰμ ὑπεύθυνος γίνεται τῇ τιμωρίᾳ , οὐχ ὡς ἀπηγορευμένου τινὸς ἁψάμενος , ἀλλ ὡς τὸ τῇ ἐντολῇ ἀπηγορευμένον σφετερισάμενος 0 .
ἀνάγνωθι τὰ ὑπομνήματα .
διὰ τί περὶ ὧν οὐκ οἶδας φιλονεικεῖς ;
ὅταν θέλῃς ἀρχαίων πραγμάτων ἱστορίαν ἢ δίκην ἐξιχνεῦσαι , οὐ τὰ ὑπομνήματα λαμβάνεις τὰ ἀρχαῖα καὶ μανθάνεις τίνα μὲν τὰ ῥήματα τῶν κατηγορουμένων , τίνα δὲ τῶν συνηγορούντων καὶ τῶν ἀπολογουμένων , τίνα δὲ τὰ τοῦ δικαστοῦ καὶ τὴν ψῆφον ἐπάγοντος , καὶ οὕτω τὰ λήθῃ χωσθέντα ἀνανεοῦσαι τῇ μνήμῃ τῆς ἀναμνήσεως 0 ;
ἀνάγνωθι οὖν τὰ ὑπομνήματα τῆς ἀρχαίας ἱστορίας .
ὅτε ἐκάθισεν ὁ κριτὴς τῆς ἀληθείας , μᾶλλον δὲ ὅτε πρὸς τὸν κατάκριτον ἦλθεν ἐν σχήματι φίλου ὁ ἰατρὸς τῶν ἡμετέρων πταισμάτων , τί φησι πρὸ αὐτόν ;
ἀδάμ , ποῦ εἶ ;
καὶ τί εἶπεν Ἀδάμ ;
τῆς φωνῆς σου ἤκουσα , καὶ ἐκρύβην , ὅτι γυμνός εἰμι .
τί οὖν ὁ τὰ πάντα εἰδώς 0 ;
σχηματίζεται ἄγνοιαν καὶ λέγει ·
καὶ τίς σοι εἶπεν ὅτι γυμνὸς εἶ ;
εἰ μὴ ἀπὸ τοῦ ξύλου , οὗ ἐνετειλάμην σοι τούτου μόνου μὴ μὴ φαγεῖν , ἀπ αὐτοῦ ἔφαγες 0 ;
δείκνυσι ὅτι πάντων , ὡς εἰπεῖν , ἔλαβε τὴν ἀφθονίαν καὶ οὐ τὸ στενὸν τῆς ἀπολαύσεως ἤγαγεν αὐτὸν εἰς τὴν παράβασιν .
τί οὖν πρὸς ταῦτα ὁ ἐγκαλούμενος 0 ;
ἡ γυνὴ ἣν ἔδωκας μετ ἐμοῦ , αὕτη μοι ἔδωκεν .
ὁ Ἀδὰμ τῇ γυναικὶ ὑπογράφει τὸ ἁμάρτημα καὶ σὺ τὸ δένδρον περιγράφεις τὴν κατηγορίαν ;
ὁ ἐγκαλούμενος οὐκ ἠδυνήθη τι ψεύσασθαι ·
οὐχ εὑρίσκει τινὰ ἀποφυγὴν ἔξω τῆς ἀληθείας ·
οὐκ ἐπέγραψε τῷ δημιουργῷ τὴν αἰτίαν , ἀλλὰ τῆς γυναικὸς κατηγόρησε καὶ σὺ κατηγορεῖς πραγμάτων , ὧν οὐκ οἶδας τὴν δύναμιν ;
καὶ τί πρὸς τὴν Εὔαν ὁ θεός 0 ;
τί τοῦτο ἐποίησας ;
ἡ δὲ πρὸς τὴν ἐρώτησιν τὴν αἰτίαν ἀποκρίνεται ·
ὁ ὄφις ἠπάτησέ με .
μὴ ἥψατο τῆς δημιουργίας ;
μὴ διέβαλε τὸν πλάσαντα ;
μὴ εἶπε ·
διὰ τί γὰρ ἡμᾶς ἐποίησας ;
διὰ τί γὰρ ἀπὸ τοῦ δένδρου ἐκώλυσας ;
ἡ ὑποκειμένη τοῖς ἐγκλήμασιν οὐχ εὑρίσκει τι ψεύσασθαι .
φίλον γὰρ τοῖς ἐγκαλουμένοις καὶ τὰ μὴ ὄντα πλάττεσθαι πρὸς ἀποφυγὴν τῶν ἐγκλημάτων 0 .
ἡ ὑποκειμένη οὖν τοῖς ἐγκλήμασιν οὐχ εὗρεν ἄλλην ἀποφυγήν ·
καὶ σύ , ἃ μὴ προσήνεγκαν οἱ κατάδικοι προσφέρεις εἰς θεοῦ κατηγορίαν ;
ἀλλὰ πάλιν ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανάξω τὸν λόγον Ἀδὰμ ποῦ εἶ ;
ἐπειδὴ εἶδεν , ὅτι τοῖς ἁμαρτάνουσι φράττεται τὰ στόματα , καὶ οὐκ ἔχει παρρησίαν ὁ ἁμαρτάνων ἐν σχήματι τῆς ἐρωτήσεως ἀνοίγει αὐτῷ ὁδὸν ἀπολογίας .
παραβὰς ἐκρύβην ·
ἀκούσας τῆς φιλανθρωπίας τῆς σῆς , δέσποτα , πρὸς τὴν ἀπολογίαν προῆλθον .
καὶ βλέπε τὸν δικαιοκριτήν .
Οὐκ ἐξετάζει εὐθέως τὴν ἁμαρτήσασαν , ἀλλὰ τὸν ἀπατηθέντα .
βαρύτερον ἂν ἐγένετο τὸ δικαστήριον , εἰ τῶν ὑπευθύνων πρῶτον ἥψατο .
ἀλλ ἄρχεται ἀπὸ τοῦ δυναμένου κ ἂν μικρὰν εὑρεῖν ἀπολογίαν , ὅτι παρ ἄλλου προσώπου ἀπάτην ἐδέξατο .
ἀπὸ τοῦ ἀνδρὸς οὖν ἐπὶ τὴν γυναῖκα χωρεῖ καὶ λέγει ·
ἡ δὲ πρὸς τὸν δεσπότην 0 ·
ὁ ὄφις ἠπάτησε ;
χώραν εἶχεν ἡ ἀπάτη , εἰ μὴ προλαβοῦσα ἡ ἐντολὴ ἀπέκλεισε τὴν πλάνην .
Εἰ μὴ ἔφθην εἰπών ὅτι ἐν ᾗ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπὸ τοῦ ξύλου , θανάτῳ ἀποθανεῖσθε , εἶχε χώραν ἡ ἀπάτη .
διὰ τί μὴ ὁ τοῦ θεοῦ ἠκολούθει λόγος , ἀλλ ὁ τῆς ἀπάτης ἐδέχθη ;
οὕτως ὁ δημιουργὸς ἀναίτιος ἦν , ὁ δὲ παραβὰς ὑπεύθυνος 0 .
ἀλλ  ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπανέλθωμεν .
ἡ μὲν ἐξέτασις τῶν πεπλημμελημένων ἀπὸ τοῦ ἀπατηθέντος ἐπὶ τὴν ἀπατηθεῖσαν , ἡ δὲ ἀπόφασις ἐπὶ τὸν αἴτιον τῶν κακῶν 0 1 2 .
πρῶτον ἡ θεία δίκη κατ ἐκείνου φέρει τὴν ψῆφον .
Οὐ γὰρ ἀποφέρεται κατὰ τοῦ ἀνδρός , οὐ δὲ κατὰ τῆς γυναικὸς εὐθέως , ἀλλὰ κατὰ τοῦ ὄφεως .
καὶ ὅρα τὸ μακρόθυμον τῆς δίκης .
Οὐ καλεῖ τὸν ὄφιν ὁ θεὸς εἰς ἐξέτασιν .
Οὐ γὰρ εἰς ἕτερον ἀναγαγεῖν τὴν αἰτίαν βούλεται , οὐ δὲ εὑρεῖν ἀποφυγὴν ἑτέραν .
τί οὖν πρὸς αὐτόν 0 ;
ἐπικατάρατος σὺ ἀπὸ πάντων τῶν θηρίων τῆς γῆς 0 .
ὁ ὄφις ὄργανον ἦν φαινόμενον , ὁ δὲ διάβολος ἀοράτως ὁ διὰ τοῦ ὄφεως ἀπατῶν 0 .
τίνος ἕνεκεν κατὰ τοῦ ὀργάνου ἡ τιμωρία καὶ οὐ κατὰ τοῦ αὐθέντου τῆς πονηρίας γίνεται ἡ θεία δίκη 0 ;
καὶ κατὰ τῆς ἁμαρτίας χωρεῖ καὶ κατὰ τοῦ ὀργάνου τῆς ἁμαρτίας .
Οἶδας ὅτι καὶ τὸν λογισμὸν οὐκ ἔχοντι ταύρῳ , ἐὰν κερατίσῃ ὁ θεὸς θάνατον ὁρίζει τὴν δίκην , καίτοι λογισμὸν οὐκ ἔχοντι , ἀλλ αὐτὴν ὅλως τὴν ὁρμὴν κολάζει .
Οὕτω τοίνυν καὶ ἐνταῦθα κατὰ τοῦ ὄφεως ἀποφαίνεται , δεικνὺς ὅτι εἰ τὸ ὄργανον τῆς ἁμαρτίας οὕτω τιμωρεῖται , πολλῷ μᾶλλον τὸν ἐνεργή σαντα κολάζει .
καὶ ἔσται ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις ·
ἐπάξει ὁ θεὸς τὴν μάχαιραν τὴν ἁγίαν καὶ μεγάλην καὶ ἰσχυρὰν ἐπὶ τὸν δράκοντα , τὸν ὄφιν τὸν φεύγοντα , ἐπὶ τὸν δράκοντα τὸν ὄφιν τὸν σκολιὸν καὶ ἀνελεῖ τὸν δράκοντα τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ .
δράκοντα καλεῖ τὸν διάβολον καὶ ὄφιν σκολιὸν αὐτὸν τῶν δαιμόνων ἄρχοντα 0 .
ἰδοὺ δέδωκα ὑμῖν τὴν ἐξουσίαν πατεῖν ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων .
καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ 0 .
ἀλλ  ὅταν ἀκούσῃς δράκοντα καὶ ὄφιν , μὴ ῥίζαν κακίας ὑπολάβῃς , ὥς φασιν οἱ Μανιχαῖοι .
Οὐ γὰρ ἦν ῥίζα κακοῦ , οὐ δὲ φύσις πονηρίας , ἀλλὰ ῥοπὴ παρανομίας .
ὁρᾷς φησι τὴν γραφήν , ὅπως αὐτὸν ὄφιν ἐκάλεσε καὶ δράκοντα καὶ ὥσπερ ξένην τινὰ φύσιν πονηρίας εισηγουμένην ;
ἀλλὰ ταῦτα τῶν ἀσεβῶν τὰ ῥήματα κενὰ καὶ μάταια καὶ λογισμὸν οὐκ ἔχοντα 0 .
καὶ ὅταν γὰρ πρὸς τοὺς ἀνθρώπους λέγῃ ὁ κύριος ·
ὄφεις , γεννήματα ἐχιδνῶν , οὐ τὴν φύσιν διαβάλλει , ἢ τὴν προαίρεσιν διαμάχεται .
Οὕτως οὐ δεῖ λέξεσι πείθεσθαι , ἀλλὰ ταῖς ἐννοίαις παιδεύεσθαι .
ἀλλ  ἀντιτείνουσι πάλιν καὶ ἕτερον ζητοῦσι ζήτημα .
διὰ τί φησιν τὸ δένδρον ἐκάλεσε γνωστὸν καλοῦ καὶ πονηροῦ , εἰ μὴ πάντως φύσιν τινὰ τοιαύτην ἠβούλετο γνωρίσαι τοῦ φυτοῦ τὸ θεῖον γράμμα ;
μὴ συκοφάντει ἁπλῶς , ἄνθρωπε , τὴν ἀλήθειαν .
τὸ γὰρ δένδρον τοῦ καλοῦ καὶ πονηροῦ οὐ φύσιν ἐγέννησεν , ἀλλ ὑπόθεσιν ἤνεγκε , καὶ ἐκαλεῖτο τῇ προσηγορίᾳ τοιαύτῃ , οὐκ ἐπειδὴ τοῦτο εἶχε κατὰ φύσιν , ἀλλ ἐπειδὴ τοῦτο ἐπετέλει κατὰ τὴν ἀπόφασιν .
τί γὰρ ἐδίδαξε τὸν Ἀδὰμ ἡ γεῦσις ;
ὅτι καλὸν τὸ ὑπακοῦσαι θεοῦ καὶ κακὸν τὸ παρακοῦσαι θεοῦ 0 1 .
καὶ τοῦτό ἐστιν ἡ γνῶσις καλοῦ καὶ πονηροῦ καὶ οὐδὲν ἕτερον ὅλως 0 .
ἐπεὶ ποίαν εὗρε γνῶσιν τῶν καλῶν ἐναβλέψας εὐθέως ;
τί ἕτερον εἶδε καλόν ;
τὴν ἐλεημοσύνην 0 ;
τίνες γὰρ ἦσαν ἐκεῖ πένητες ;
ἀλλὰ τί εἶδεν ;
ὅτι καλὸν ἡ φιλανθρωπία 0 1 ;
ποίαν γὰρ εὗρεν ὑπόθεσιν φιλανθρωπίας ;
τί οὖν εὗρεν ;
ὅτι καλὸν μὲν τὸ ὑπακούειν , κακὸν δὲ παρακούειν τοῦ εὐεργέτου 0 1 .
τίς ταῦτα σαφηνίζει ;
ἡ γραφὴ λέγει ·
Εἰ ἀπηγγέλη σοι , ἄνθρωπε , τί καλὸν ἢ τί κύριος ἐπζητεῖ παρὰ σοῦ , ἀλλ ἢ τὸ φοβεῖσθαι τὸν κύριον καὶ θεόν σου 0 1 ;
ὁρᾷς ὅτι καλὸν ὁ φόβος τοῦ θεοῦ 0 ·
πονηρὸς δὲ τὸ παρακοῦσαι θεοῦ 0 ;
ἔφριξέ φησιν ὁ οὐρανὸς καὶ ἐξέστη ἡ γῆ , ὅτι δύο καὶ πονηρὰ ἐποίησεν ὁ λαὸς μου ·
ἐμὲ ἐγκατέλιπον πηγὴν ὕδατος ζῶντος , καὶ τὰ ἑξῆς .
διὰ τί οὖν , φησίν , εἶπε ·
μὴ ἅψη τοῦ δένδρου ·
ἐξ οὗ ἐὰν φάγῃς , μέλλεις γινώσκειν διὰ τῆς παραβάσεως τὸ καλὸν καὶ πονηρόν ;
ἐγὼ σοι σαφηνίσω καὶ σύντομον ἀποδώσω λόγον .
φίλον ἀεὶ τῇ θείᾳ γραφῇ τοιαύτας διδόναι τοῖς πράγμασι προσηγορίας , οἵας ἂν καὶ τὰς ὑποθέσεις ἐνέγκωσιν 0 .
ὁ Ἰσαὰκ ὤρυξε φρέαρ ·