Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ὅσον τε γὰρ χρόνον προύστη τῆς πόλεως ἐν τῇ εἰρήνῃ , μετρίως ἐξηγεῖτο καὶ ἀσφαλῶς διεφύλαξεν αὐτήν , καὶ ἐγένετο ἐπ ἐκείνου μεγίστη , ἐπειδή τε ὁ πόλεμος κατέστη , ὁ δὲ φαίνεται καὶ ἐν τούτῳ προγνοὺς τὴν δύναμιν .
ἐπεβίω δὲ δύο ἔτη καὶ ἓξ μῆνας ·
καὶ ἐπειδὴ ἀπέθανεν , ἐπὶ πλέον ἔτι ἐγνώσθη ἡ πρόνοια αὐτοῦ ἡ ἐς τὸν πόλεμον 0 .
ὁ μὲν γὰρ ἡσυχάζοντάς τε καὶ τὸ ναυτικὸν θεραπεύοντας καὶ ἀρχὴν μὴ ἐπικτωμένους ἐν τῷ πολέμῳ μη δὲ τῇ πόλει κινδυνεύοντας ἔφη περιέσεσθαι ·
οἱ δὲ ταῦτά τε πάντα ἐς τ οὐναντίον ἔπραξαν καὶ ἄλλα ἔξω τοῦ πολέμου δοκοῦντα εἶναι κατὰ τὰς ἰδίας φιλοτιμίας καὶ ἴδια κέρδη κακῶς ἔς τε σφᾶς αὐτοὺς καὶ τοὺς ξυμμάχους ἐπολίτευσαν , ἃ κατορθούμενα μὲν τοῖς ἰδιώταις τιμὴ καὶ ὠφελία μᾶλλον ἦν , σφαλέντα δὲ τῇ πόλει ἐς τὸν πόλεμον βλάβη καθίστατο .
αἴτιον δ ἦν ὅτι ἐκεῖνος μὲν δυνατὸς ὢν τῷ τε ἀξιώματι καὶ τῇ γνώμῃ χρημάτων τε διαφανῶς ἀδωρότατος γενόμενος κατεῖχε τὸ πλῆθος ἐλευθέρως , καὶ οὐκ ἤγετο μᾶλλον ὑπ αὐτοῦ ἢ αὐτὸς ἦγε , διὰ τὸ μὴ κτώμενος ἐξ οὐ προσηκόντων τὴν δύναμιν πρὸς ἡδονήν τι λέγειν , ἀλλ ἔχων ἐπ ἀξιώσει καὶ πρὸς ὀργήν τι ἀντειπεῖν 0 .
ὁπότε γοῦν αἴσθοιτό τι αὐτοὺς παρὰ καιρὸν ὕβρει θαρσοῦντας , λέγων κατέπλησσεν ἐπὶ τὸ φοβεῖσθαι , καὶ δεδιότας αὖ ἀλόγως ἀντικαθίστη πάλιν ἐπὶ τὸ θαρσεῖν .
ἐγίγνετό τε λόγῳ μὲν δημοκρατία , ἔργῳ δὲ ὑπὸ τοῦ πρώτου ἀνδρὸς ἀρχή .
οἱ δὲ ὕστερον ἴσοι μᾶλλον αὐτοὶ πρὸς ἀλλήλους ὄντες καὶ ὀρεγόμενοι τοῦ πρῶτος ἕκαστος γίγνεσθαι ἐτράποντο καθ ἡδονὰς τῷ δήμῳ καὶ τὰ πράγματα ἐνδιδόναι .
ἐξ ὧν ἄλλα τε πολλά , ὡς ἐν μεγάλῃ πόλει καὶ ἀρχὴν ἐχούσῃ , ἡμαρτήθη καὶ ὁ ἐς Σικελίαν πλοῦς , ὃς οὐ τοσοῦτον γνώμης ἁμάρτημα ἦν πρὸς οὓς ἐπῇσαν , ὅσον οἱ ἐκπέμψαντες οὐ τὰ πρόσφορα τοῖς οἰχομένοις ἐπιγιγνώσκοντες , ἀλλὰ κατὰ τὰς ἰδίας διαβολὰς περὶ τῆς τοῦ δήμου προστασίας τά τε ἐν τῷ στρατοπέδῳ ἀμβλύτερα ἐποίουν καὶ τὰ περὶ τὴν πόλιν πρῶτον ἐν ἀλλήλοις ἐταράχθησαν 0 .
σφαλέντες δὲ ἐν Σικελίᾳ ἄλλῃ τε παρασκευῇ καὶ τοῦ ναυτικοῦ τῷ πλέονι μορίῳ καὶ κατὰ τὴν πόλιν ἤδη ἐν στάσει ὄντες ὅμως  τρία  μὲν ἔτη ἀντεῖχον τοῖς τε πρότερον ὑπάρχουσι πολεμίοις καὶ τοῖς ἀπὸ Σικελίας μετ αὐτῶν , καὶ τῶν ξυμμάχων ἔτι τοῖς πλέοσιν ἀφεστηκόσι , Κύρῳ τε ὕστερον βασιλέως παιδὶ προσγενομένῳ , ὃς παρεῖχε χρήματα Πελοποννησίοις ἐς τὸ ναυτικόν , καὶ οὐ πρότερον ἐνέδοσαν ἢ αὐτοὶ ἐν σφίσι κατὰ τὰς ἰδίας διαφορὰς περιπεσόντες ἐσφάλησαν .
τοσοῦτον τῷ Περικλεῖ ἐπερίσσευσε τότε ἀφ ὧν αὐτὸς προέγνω καὶ πάνυ ἂν ῥᾳδίως περιγενέσθαι τὴν πόλιν Πελοποννησίων αὐτῶν τῷ πολέμῳ .
οἱ δὲ Λακεδαιμόνιοι καὶ οἱ ξύμμαχοι τοῦ αὐτοῦ θέρους ἐστράτευσαν ναυσὶν ἑκατὸν ἐς Ζάκυνθον τὴν νῆσον , ἣ κεῖται ἀντιπέρας Ἤλιδος ·
εἰσὶ δὲ Ἀχαιῶν τῶν ἐκ Πελοποννήσου ἄποικοι καὶ Ἀθηναίοις ξυνεμάχουν .
ἐπέπλεον δὲ Λακεδαιμονίων χίλιοι ὁπλῖται καὶ Κνῆμος Σπαρτιάτης ναύαρχος .
ἀποβάντες δὲ ἐς τὴν γῆν ἐδῄωσαν τὰ πολλά .
καὶ ἐπειδὴ οὐ ξυνεχώρουν , ἀπέπλευσαν ἐπ οἴκου .
καὶ τοῦ αὐτοῦ θέρους τελευτῶντος Ἀριστεὺς Κορίνθιος καὶ Λακεδαιμονίων πρέσβεις Ἀνήριστος καὶ Νικόλαος καὶ Πρατόδαμος καὶ Τεγεάτης Τιμαγόρας καὶ Ἀργεῖος ἰδίᾳ Πόλλις , πορευόμενοι ἐς τὴν Ἀσίαν ὡς βασιλέα , εἴ πως πείσειαν αὐτὸν χρήματά τε παρασχεῖν καὶ ξυμπολεμεῖν , ἀφικνοῦνται ὡς Σιτάλκην πρῶτον τὸν Τήρεω ἐς Θρᾴκην , βουλόμενοι πεῖσαί τε αὐτόν , εἰ δύναιντο , μεταστάντα τῆς Ἀθηναίων ξυμμαχίας στρατεῦσαι ἐπὶ τὴν Ποτείδαιαν , οὗ ἦν στράτευμα τῶν Ἀθηναίων πολιορκοῦν , καὶ ᾗπερ ὥρμηντο , δι ἐκείνου πορευθῆναι πέραν τοῦ Ἑλλησπόντου ὡς Φαρνάκην τὸν Φαρναβάζου , ὃς αὐτοὺς ἔμελλεν ὡς βασιλέα ἀναπέμψειν .
παρατυχόντες δὲ Ἀθηναίων πρέσβεις Λέαρχος Καλλιμάχου καὶ Ἀμεινιάδης Φιλήμονος παρὰ τῷ Σιτάλκῃ πείθουσι τὸν Σάδοκον τὸν γεγενημένον Ἀθηναῖον , Σιτάλκου υἱόν , τοὺς ἄνδρας ἐγχειρίσαι σφίσιν , ὅπως μὴ διαβάντες ὡς βασιλέα τὴν ἐκείνου πόλιν τὸ μέρος βλάψωσιν .
ὁ δὲ πεισθεὶς πορευομένους αὐτοὺς διὰ τῆς Θρᾴκης ἐπὶ τὸ πλοῖον ᾧ ἔμελλον τὸν Ἑλλήσποντον περαιώσειν , πρὶν ἐσβαίνειν ξυλλαμβάνει , ἄλλους ξυμπέμψας μετὰ τοῦ Λεάρχου καὶ Ἀμεινιάδου , καὶ ἐκέλευσεν ἐκείνοις παραδοῦναι ·
οἱ δὲ λαβόντες ἐκόμισαν ἐς τὰς Ἀθήνας .
ἀφικομένων δὲ αὐτῶν δείσαντες οἱ Ἀθηναῖοι τὸν Ἀριστέα μὴ αὖθις σφᾶς ἔτι πλείω κακουργῇ διαφυγών , ὅτι καὶ πρὸ τούτων τὰ τῆς Ποτειδαίας καὶ τῶν ἐπὶ Θρᾴκης πάντα ἐφαίνετο πράξας , ἀκρίτους καὶ βουλομένους ἔστιν ἃ εἰπεῖν αὐθημερὸν ἀπέκτειναν πάντας καὶ ἐς φάραγγα ἐσέβαλον , δικαιοῦντες τοῖς αὐτοῖς ἀμύνεσθαι οἷσπερ καὶ οἱ Λακεδαιμόνιοι ὑπῆρξαν , τοὺς ἐμπόρους οὓς ἔλαβον Ἀθηναίων καὶ τῶν ξυμμάχων ἐν ὁλκάσι περὶ Πελοπόννησον πλέοντας ἀποκτείναντες καὶ ἐς φάραγγας ἐσβαλόντες .
πάντας γὰρ δὴ κατ ἀρχὰς τοῦ πολέμου Λακεδαιμόνιοι ὅσους λάβοιεν ἐν τῇ θαλάσσῃ ὡς πολεμίους διέφθειρον , καὶ τοὺς μετὰ Ἀθηναίων ξυμπολεμοῦντας καὶ τοὺς μη δὲ μεθ ἑτέρων 0 .
κατὰ δὲ τοὺς αὐτοὺς χρόνους , τοῦ θέρους τελευτῶντος , καὶ Ἀμπρακιῶται αὐτοί τε καὶ τῶν βαρβάρων πολλοὺς ἀναστήσαντες ἐστράτευσαν ἐπ Ἄργος τὸ Ἀμφιλοχικὸν καὶ τὴν ἄλλην Ἀμφιλοχίαν .
ἔχθρα δὲ πρὸς τοὺς Ἀργείους ἀπὸ τοῦδε αὐτοῖς ἤρξατο πρῶτον γενέσθαι .
ἄργος τὸ Ἀμφιλοχικὸν καὶ Ἀμφιλοχίαν τὴν ἄλλην ἔκτισε μὲν μετὰ τὰ Τρωικὰ οἴκαδε ἀναχωρήσας καὶ οὐκ ἀρεσκόμενος τῇ ἐν Ἄργει καταστάσει Ἀμφίλοχος ὁ Ἀμφιάρεω ἐν τῷ Ἀμπρακικῷ κόλπῳ , ὁμώνυμον τῇ ἑαυτοῦ πατρίδι Ἄργος ὀνομάσας  καὶ ἦν ἡ πόλις αὕτη μεγίστη τῆς Ἀμφιλοχίας καὶ τοὺς δυνατωτάτους εἶχεν οἰκήτορας  , ὑπὸ ξυμφορῶν δὲ πολλαῖς γενεαῖς ὕστερον πιεζόμενοι Ἀμπρακιώτας ὁμόρους ὄντας τῇ Ἀμφιλοχικῇ ξυνοίκους ἐπηγάγοντο , καὶ ἡλληνίσθησαν τὴν νῦν γλῶσσαν τότε πρῶτον ἀπὸ τῶν Ἀμπρακιωτῶν ξυνοικησάντων ·
οἱ δὲ ἄλλοι Ἀμφίλοχοι βάρβαροί εἰσιν .
ἐκβάλλουσιν οὖν τοὺς Ἀργείους οἱ Ἀμπρακιῶται χρόνῳ καὶ αὐτοὶ ἴσχουσι τὴν πόλιν .
οἱ δ Ἀμφίλοχοι γενομένου τούτου διδόασιν ἑαυτοὺς Ἀκαρνᾶσι , καὶ προσπαρακαλέσαντες ἀμφότεροι Ἀθηναίους , οἳ αὐτοῖς Φορμίωνά τε στρατηγὸν ἔπεμψαν καὶ ναῦς τριάκοντα , ἀφικομένου  δὲ  τοῦ Φορμίωνος αἱροῦσι κατὰ κράτος Ἄργος καὶ τοὺς Ἀμπρακιώτας ἠνδραπόδισαν , κοινῇ τε ᾤκισαν αὐτὸ Ἀμφίλοχοι καὶ Ἀκαρνᾶνες .
μετὰ δὲ τοῦτο ἡ ξυμμαχία πρῶτον ἐγένετο Ἀθηναίοις καὶ Ἀκαρνᾶσιν .
οἱ δὲ Ἀμπρακιῶται τὴν μὲν ἔχθραν ἐς τοὺς Ἀργείους ἀπὸ τοῦ ἀνδραποδισμοῦ σφῶν αὐτῶν πρῶτον ἐποιήσαντο , ὕστερον δὲ ἐν τῷ πολέμῳ τήνδε τὴν στρατείαν ποιοῦνται αὑτῶν τε καὶ Χαόνων καὶ ἄλλων τινῶν τῶν πλησιοχώρων βαρβάρων ·
ἐλθόντες τε πρὸς τὸ Ἄργος τῆς μὲν χώρας ἐκράτουν , τὴν δὲ πόλιν ὡς οὐκ ἐδύναντο ἑλεῖν προσβαλόντες , ἀπεχώρησαν ἐπ οἴκου καὶ διελύθησαν κατὰ ἔθνη .
τοσαῦτα μὲν ἐν τῷ θέρει ἐγένετο .
τοῦ δ ἐπιγιγνομένου χειμῶνος Ἀθηναῖοι ναῦς ἔστειλαν εἴκοσι μὲν περὶ Πελοπόννησον καὶ Φορμίωνα στρατηγόν , ὃς ὁρμώμενος ἐκ Ναυπάκτου φυλακὴν εἶχε μή τ ἐκπλεῖν ἐκ Κορίνθου καὶ τοῦ Κρισαίου κόλπου μηδένα μή τ ἐσπλεῖν , ἑτέρας δὲ ἓξ ἐπὶ Καρίας καὶ Λυκίας καὶ Μελήσανδρον στρατηγόν , ὅπως ταῦτά τε ἀργυρολογῶσι καὶ τὸ λῃστικὸν τῶν Πελοποννησίων μὴ ἐῶσιν αὐτόθεν ὁρμώμενον βλάπτειν τὸν πλοῦν τῶν ὁλκάδων τῶν ἀπὸ Φασήλιδος καὶ Φοινίκης καὶ τῆς ἐκεῖθεν ἠπείρου .
ἀναβὰς δὲ στρατιᾷ Ἀθηναίων τε τῶν ἀπὸ τῶν νεῶν καὶ τῶν ξυμμάχων ἐς τὴν Λυκίαν ὁ Μελήσανδρος ἀποθνῄσκει καὶ τῆς στρατιᾶς μέρος τι διέφθειρε νικηθεὶς μάχῃ .
τοῦ δ αὐτοῦ χειμῶνος οἱ Ποτειδεᾶται ἐπειδὴ οὐκέτι ἐδύναντο πολιορκούμενοι ἀντέχειν , ἀλλ αἵ τε ἐς τὴν Ἀττικὴν ἐσβολαὶ Πελοποννησίων οὐδὲν μᾶλλον ἀπανίστασαν τοὺς Ἀθηναίους ὅ τε σῖτος ἐπελελοίπει , καὶ ἄλλα τε πολλὰ ἐπεγεγένητο αὐτόθι ἤδη βρώσεως πέρι ἀναγκαίας καί τινες καὶ ἀλλήλων ἐγέγευντο , οὕτω δὴ λόγους προσφέρουσι περὶ ξυμβάσεως τοῖς στρατηγοῖς τῶν Ἀθηναίων τοῖς ἐπὶ σφίσι τεταγμένοις , Ξενοφῶντί τε τῷ Εὐριπίδου καὶ Ἑστιοδώρῳ τῷ Ἀριστοκλείδου καὶ Φανομάχῳ τῷ Καλλιμάχου .
οἱ δὲ προσεδέξαντο , ὁρῶντες μὲν τῆς στρατιᾶς τὴν ταλαιπωρίαν ἐν χωρίῳ χειμερινῷ , ἀνηλωκυίας δὲ ἤδη τῆς πόλεως δισχίλια τάλαντα ἐς τὴν πολιορκίαν .
ἐπὶ τοῖσδε οὖν ξυνέβησαν , ἐξελθεῖν αὐτοὺς καὶ παῖδας καὶ γυναῖκας καὶ τοὺς ἐπικούρους ξὺν ἑνὶ ἱματίῳ , γυναῖκας δὲ ξὺν δυοῖν , καὶ ἀργύριόν τι ῥητὸν ἔχοντας ἐφόδιον .
καὶ οἱ μὲν ὑπόσπονδοι ἐξῆλθον ἔς τε τὴν Χαλκιδικὴν καὶ ᾗ ἕκαστος ἐδύνατο ·
ἀθηναῖοι δὲ τούς τε στρατηγοὺς ἐπῃτιάσαντο ὅτι ἄνευ αὐτῶν ξυνέβησαν  ἐνόμιζον γὰρ ἂν κρατῆσαι τῆς πόλεως ᾗ ἐβούλοντο  , καὶ ὕστερον ἐποίκους ἔπεμψαν ἑαυτῶν ἐς τὴν Ποτείδαιαν καὶ κατῴκισαν .
ταῦτα μὲν ἐν τῷ χειμῶνι ἐγένετο , καὶ  τὸ  δεύτερον ἔτος ἐτελεύτα τῷ πολέμῳ τῷδε ὃν Θουκυδίδης ξυνέγραψεν .
τοῦ δ ἐπιγιγνομένου θέρους οἱ Πελοποννήσιοι καὶ οἱ ξύμμαχοι ἐς μὲν τὴν Ἀττικὴν οὐκ ἐσέβαλον , ἐστράτευσαν δὲ ἐπὶ Πλάταιαν ·
ἡγεῖτο δὲ Ἀρχίδαμος ὁ Ζευξιδάμου Λακεδαιμονίων βασιλεύς .
καὶ καθίσας τὸν στρατὸν ἔμελλε δῃώσειν τὴν γῆν ·
οἱ δὲ Πλαταιῆς εὐθὺς πρέσβεις πέμψαντες πρὸς αὐτὸν ἔλεγον τοιάδε ·
Ἀρχίδαμε καὶ Λακεδαιμόνιοι , οὐ δίκαια ποιεῖτε οὐ δ ἄξια οὔ τε ὑμῶν οὔ τε πατέρων ὧν ἐστέ , ἐς γῆν τὴν Πλαταιῶν στρατεύοντες .
παυσανίας γὰρ ὁ Κλεομβρότου Λακεδαιμόνιος ἐλευθερώσας τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τῶν Μήδων μετὰ Ἑλλήνων τῶν ἐθελησάντων ξυνάρασθαι τὸν κίνδυνον τῆς μάχης ἣ παρ ἡμῖν ἐγένετο , θύσας ἐν τῇ Πλαταιῶν ἀγορᾷ ἱερὰ Διὶ ἐλευθερίῳ καὶ ξυγκαλέσας πάντας τοὺς ξυμμάχους ἀπεδίδου Πλαταιεῦσι γῆν καὶ πόλιν τὴν σφετέραν ἔχοντας αὐτονόμους οἰκεῖν , στρατεῦσαί τε μηδένα ποτὲ ἀδίκως ἐπ αὐτοὺς μη δ ἐπὶ δουλείᾳ ·
εἰ δὲ μή , ἀμύνειν τοὺς παρόντας ξυμμάχους κατὰ δύναμιν 0 1 .
τάδε μὲν ἡμῖν πατέρες οἱ ὑμέτεροι ἔδοσαν ἀρετῆς ἕνεκα καὶ προθυμίας τῆς ἐν ἐκείνοις τοῖς κινδύνοις γενομένης , ὑμεῖς δὲ τ ἀναντία δρᾶτε ·
μετὰ γὰρ Θηβαίων τῶν ἡμῖν ἐχθίστων ἐπὶ δουλείᾳ τῇ ἡμετέρᾳ ἥκετε .
μάρτυρας δὲ θεοὺς τούς τε ὁρκίους τότε γενομένους ποιούμενοι καὶ τοὺς ὑμετέρους πατρῴους καὶ ἡμετέρους ἐγχωρίους , λέγομεν ὑμῖν γῆν τὴν Πλαταιίδα μὴ ἀδικεῖν μη δὲ παραβαίνειν τοὺς ὅρκους , ἐᾶν δὲ οἰκεῖν αὐτονόμους καθάπερ Παυσανίας ἐδικαίωσεν .
τοσαῦτα εἰπόντων τῶν Πλαταιῶν Ἀρχίδαμος ὑπολαβὼν εἶπεν ·
δίκαια λέγετε , ὦ ἄνδρες Πλαταιῆς , ἢν ποιῆτε ὁμοῖα τοῖς λόγοις .
καθάπερ γὰρ Παυσανίας ὑμῖν παρέδωκεν , αὐτοί τε αὐτονομεῖσθε καὶ τοὺς ἄλλους ξυνελευθεροῦτε , ὅσοι μετασχόντες τῶν τότε κινδύνων ὑμῖν τε ξυνώμοσαν καὶ εἰσὶ νῦν ὑπ Ἀθηναίοις , παρασκευή τε τοσήδε καὶ πόλεμος γεγένηται αὐτῶν ἕνεκα καὶ τῶν ἄλλων ἐλευθερώσεως .
ἧς μάλιστα μὲν μετασχόντες καὶ αὐτοὶ ἐμμείνατε τοῖς ὅρκοις ·
εἰ δὲ μή , ἅπερ καὶ πρότερον ἤδη προυκαλεσάμεθα , ἡσυχίαν ἄγετε νεμόμενοι τὰ ὑμέτερα αὐτῶν , καὶ ἔστε μη δὲ μεθ ἑτέρων , δέχεσθε δὲ ἀμφοτέρους φίλους , ἐπὶ πολέμῳ δὲ μηδετέρους 0 .
καὶ τάδε ἡμῖν ἀρκέσει .
ὁ μὲν Ἀρχίδαμος τοσαῦτα εἶπεν ·
οἱ δὲ Πλαταιῶν πρέσβεις ἀκούσαντες ταῦτα ἐσῆλθον ἐς τὴν πόλιν , καὶ τῷ πλήθει τὰ ῥηθέντα κοινώσαντες ἀπεκρίναντο αὐτῷ ὅτι ἀδύνατα σφίσιν εἴη ποιεῖν ἃ προκαλεῖται ἄνευ Ἀθηναίων  παῖδες γὰρ σφῶν καὶ γυναῖκες παρ ἐκείνοις εἶεν  , δεδιέναι δὲ καὶ περὶ τῇ πάσῃ πόλει μὴ ἐκείνων ἀποχωρησάντων Ἀθηναῖοι ἐλθόντες σφίσιν οὐκ ἐπιτρέπωσιν , ἢ Θηβαῖοι , ὡς ἔνορκοι ὄντες κατὰ τὸ ἀμφοτέρους δέχεσθαι , αὖθις σφῶν τὴν πόλιν πειράσωσι καταλαβεῖν 0 .
ὁ δὲ θαρσύνων αὐτοὺς πρὸς ταῦτα ἔφη ·
ὑμεῖς δὲ πόλιν μὲν καὶ οἰκίας ἡμῖν παράδοτε τοῖς Λακεδαιμονίοις , καὶ γῆς ὅρους ἀποδείξατε καὶ δένδρα ἀριθμῷ τὰ ὑμέτερα καὶ ἄλλο εἴ τι δυνατὸν ἐς ἀριθμὸν ἐλθεῖν 0 ·
αὐτοὶ δὲ μεταχωρήσατε ὅποι βούλεσθε , ἕως ἂν ὁ πόλεμος ᾖ ·
ἐπειδὰν δὲ παρέλθῃ , ἀποδώσομεν ὑμῖν ἃ ἂν παραλάβωμεν .
μέχρι δὲ τοῦδε ἕξομεν παρακαταθήκην , ἐργαζόμενοι καὶ φορὰν φέροντες ἣ ἂν ὑμῖν μέλλῃ ἱκανὴ ἔσεσθαι .
οἱ δ ἀκούσαντες ἐσῆλθον αὖθις ἐς τὴν πόλιν , καὶ βουλευσάμενοι μετὰ τοῦ πλήθους ἔλεξαν ὅτι βούλονται ἃ προκαλεῖται Ἀθηναίοις κοινῶσαι πρῶτον , καὶ ἢν πείθωσιν αὐτούς , ποιεῖν ταῦτα ·
μέχρι δὲ τούτου σπείσασθαι σφίσιν ἐκέλευον καὶ τὴν γῆν μὴ δῃοῦν .
ὁ δὲ ἡμέρας τε ἐσπείσατο ἐν αἷς εἰκὸς ἦν κομισθῆναι , καὶ τὴν γῆν οὐκ ἔτεμνεν .
ἐλθόντες δὲ οἱ  Πλαταιῆς  πρέσβεις ὡς τοὺς Ἀθηναίους καὶ βουλευσάμενοι μετ αὐτῶν πάλιν ἦλθον ἀπαγγέλλοντες τοῖς ἐν τῇ πόλει τοιάδε ·
οὔτ  ἐν τῷ πρὸ τοῦ χρόνῳ , ὦ ἄνδρες Πλαταιῆς , ἀφ οὗ ξύμμαχοι ἐγενόμεθα , Ἀθηναῖοί φασιν ἐν οὐδενὶ ὑμᾶς προέσθαι ἀδικουμένους οὔ τε νῦν περιόψεσθαι , βοηθήσειν δὲ κατὰ δύναμιν .
ἐπισκήπτουσί τε ὑμῖν πρὸς τῶν ὅρκων οὓς οἱ πατέρες ὤμοσαν μηδὲν νεωτερίζειν περὶ τὴν ξυμμαχίαν .
τοιαῦτα τῶν πρέσβεων ἀπαγγειλάντων οἱ Πλαταιῆς ἐβουλεύσαντο Ἀθηναίους μὴ προδιδόναι , ἀλλ ἀνέχεσθαι καὶ γῆν τεμνομένην , εἰ δεῖ , ὁρῶντας καὶ ἄλλο πάσχοντας ὅτι ἂν ξυμβαίνῃ ·
ἐξελθεῖν τε μηδένα ἔτι , ἀλλ ἀπὸ τοῦ τείχους ἀποκρίνασθαι ὅτι ἀδύνατα σφίσι ποιεῖν ἐστὶν ἃ Λακεδαιμόνιοι προκαλοῦνται .
ὡς δὲ ἀπεκρίναντο , ἐντεῦθεν δὴ πρῶτον μὲν ἐς ἐπιμαρτυρίαν καὶ θεῶν καὶ ἡρώων τῶν ἐγχωρίων Ἀρχίδαμος ὁ βασιλεὺς κατέστη , λέγων ὧδε ·
θεοὶ ὅσοι γῆν τὴν Πλαταιίδα ἔχετε καὶ ἥρωες , ξυνίστορές ἐστε ὅτι οὔ τε τὴν ἀρχὴν ἀδίκως , ἐκλιπόντων δὲ τῶνδε προτέρων τὸ ξυνώμοτον , ἐπὶ γῆν τήνδε ἤλθομεν , ἐν ᾗ οἱ πατέρες ἡμῶν εὐξάμενοι ὑμῖν Μήδων ἐκράτησαν καὶ παρέσχετε αὐτὴν εὐμενῆ ἐναγωνίσασθαι τοῖς Ἕλλησιν , οὔ τε νῦν , ἤν τι ποιῶμεν , ἀδικήσομεν ·
προκαλεσάμενοι γὰρ πολλὰ καὶ εἰκότα οὐ τυγχάνομεν .
ξυγγνώμονες δὲ ἔστε τῆς μὲν ἀδικίας κολάζεσθαι τοῖς ὑπάρχουσι προτέροις , τῆς δὲ τιμωρίας τυγχάνειν τοῖς ἐπιφέρουσι νομίμως .
τοσαῦτα ἐπιθειάσας καθίστη ἐς πόλεμον τὸν στρατόν , καὶ πρῶτον μὲν περιεσταύρωσαν αὐτοὺς τοῖς δένδρεσιν ἃ ἔκοψαν , τοῦ μηδένα ἐπεξιέναι , ἔπειτα χῶμα ἔχουν πρὸς τὴν πόλιν , ἐλπίζοντες ταχίστην αἵρεσιν ἔσεσθαι αὐτῶν στρατεύματος τοσούτου ἐργαζομένου .
ξύλα μὲν οὖν τέμνοντες ἐκ τοῦ Κιθαιρῶνος παρῳκοδόμουν ἑκατέρωθεν , φορμηδὸν ἀντὶ τοίχων τιθέντες , ὅπως μὴ διαχέοιτο ἐπὶ πολὺ τὸ χῶμα ·
ἐφόρουν δὲ ὕλην ἐς αὐτὸ καὶ λίθους καὶ γῆν καὶ εἴ τι ἄλλο ἁνύτειν μέλλοι ἐπιβαλλόμενον .
ἡμέρας δὲ ἔχουν  ἑβδομήκοντα  καὶ νύκτας ξυνεχῶς , διῃρημένοι κατ ἀναπαύλας , ὥστε τοὺς μὲν φέρειν , τοὺς δὲ ὕπνον τε καὶ σῖτον αἱρεῖσθαι ·
λακεδαιμονίων τε οἱ ξεναγοὶ ἑκάστης πόλεως ξυνεφεστῶτες ἠνάγκαζον ἐς τὸ ἔργον .
οἱ δὲ Πλαταιῆς ὁρῶντες τὸ χῶμα αἰρόμενον , ξύλινον τεῖχος ξυνθέντες καὶ ἐπιστήσαντες τῷ ἑαυτῶν τείχει ᾗ προσεχοῦτο , ἐσῳκοδόμουν ἐς αὐτὸ πλίνθους ἐκ τῶν ἐγγὺς οἰκιῶν καθαιροῦντες .
ξύνδεσμος δ ἦν αὐτοῖς τὰ ξύλα , τοῦ μὴ ὑψηλὸν γιγνόμενον ἀσθενὲς εἶναι τὸ οἰκοδόμημα , καὶ προκαλύμματα εἶχε δέρσεις καὶ διφθέρας , ὥστε τοὺς ἐργαζομένους καὶ τὰ ξύλα μή τε πυρφόροις οἰστοῖς βάλλεσθαι ἐν ἀσφαλείᾳ τε εἶναι .
ᾔρετο δὲ τὸ ὕψος τοῦ τείχους μέγα , καὶ τὸ χῶμα οὐ σχολαίτερον ἀντανῄει αὐτῷ .
καὶ οἱ Πλαταιῆς τοιόνδε τι ἐπινοοῦσιν ·
διελόντες τοῦ τείχους ᾗ προσέπιπτε τὸ χῶμα ἐσεφόρουν τὴν γῆν .
οἱ δὲ Πελοποννήσιοι αἰσθόμενοι ἐν ταρσοῖς καλάμου πηλὸν ἐνίλλοντες ἐσέβαλλον ἐς τὸ διῃρημένον , ὅπως μὴ διαχεόμενον ὥσπερ ἡ γῆ φοροῖτο .
οἱ δὲ ταύτῃ ἀποκλῃόμενοι τοῦτο μὲν ἐπέσχον , ὑπόνομον δὲ ἐκ τῆς πόλεως ὀρύξαντες καὶ ξυντεκμηράμενοι ὑπὸ τὸ χῶμα ὑφεῖλκον αὖθις παρὰ σφᾶς τὸν χοῦν ·
καὶ ἐλάνθανον ἐπὶ πολὺ τοὺς ἔξω , ὥστε ἐπιβάλλοντας ἧσσον ἁνύτειν ὑπαγομένου αὐτοῖς κάτωθεν τοῦ χώματος καὶ ἱζάνοντος αἰεὶ ἐπὶ τὸ κενούμενον .
δεδιότες δὲ μὴ οὐ δ οὕτω δύνωνται ὀλίγοι πρὸς πολλοὺς ἀντέχειν , προσεπεξηῦρον τόδε ·
τὸ μὲν μέγα οἰκοδόμημα ἐπαύσαντο ἐργαζόμενοι τὸ κατὰ τὸ χῶμα , ἔνθεν δὲ καὶ ἔνθεν αὐτοῦ ἀρξάμενοι ἀπὸ τοῦ βραχέος τείχους ἐκ τοῦ ἐντὸς μηνοειδὲς ἐς τὴν πόλιν ἐσῳκοδόμουν , ὅπως , εἰ τὸ μέγα τεῖχος ἁλίσκοιτο , τοῦτ ἀντέχοι , καὶ δέοι τοὺς ἐναντίους αὖθις πρὸς αὐτὸ χοῦν καὶ προχωροῦντας ἔσω διπλάσιόν τε πόνον ἔχειν καὶ ἐν ἀμφιβόλῳ μᾶλλον γίγνεσθαι .
ἅμα δὲ τῇ χώσει καὶ μηχανὰς προσῆγον οἱ Πελοποννήσιοι τῇ πόλει , μίαν μὲν ἣ τοῦ μεγάλου οἰκοδομήματος κατὰ τὸ χῶμα προσαχθεῖσα ἐπὶ μέγα τε κατέσεισε καὶ τοὺς Πλαταιᾶς ἐφόβησεν , ἄλλας δὲ ἄλλῃ τοῦ τείχους , ἃς βρόχους τε περιβάλλοντες ἀνέκλων οἱ Πλαταιῆς , καὶ δοκοὺς μεγάλας ἀρτήσαντες ἁλύσεσι μακραῖς σιδηραῖς ἀπὸ τῆς τομῆς ἑκατέρωθεν ἀπὸ κεραιῶν δύο ἐπικεκλιμένων καὶ ὑπερτεινουσῶν ὑπὲρ τοῦ τείχους ἀνελκύσαντες ἐγκαρσίας , ὁπότε προσπεσεῖσθαί πῃ μέλλοι ἡ μηχανή , ἀφίεσαν τὴν δοκὸν χαλαραῖς ταῖς ἁλύσεσι καὶ οὐ διὰ χειρὸς ἔχοντες , ἡ δὲ ῥύμῃ ἐμπίπτουσα ἀπεκαύλιζε τὸ προῦχον τῆς ἐμβολῆς 0 .
μετὰ δὲ τοῦτο οἱ Πελοποννήσιοι , ὡς αἵ τε μηχαναὶ οὐδὲν ὠφέλουν καὶ τῷ χώματι τὸ ἀντιτείχισμα ἐγίγνετο , νομίσαντες ἄπορον εἶναι ἀπὸ τῶν παρόντων δεινῶν ἑλεῖν τὴν πόλιν πρὸς τὴν περιτείχισιν παρεσκευάζοντο .
πρότερον δὲ πυρὶ ἔδοξεν αὐτοῖς πειρᾶσαι εἰ δύναιντο πνεύματος γενομένου ἐπιφλέξαι τὴν πόλιν οὖσαν οὐ μεγάλην ·
πᾶσαν γὰρ δὴ ἰδέαν ἐπενόουν , εἴ πως σφίσιν ἄνευ δαπάνης καὶ πολιορκίας προσαχθείη .
φοροῦντες δὲ ὕλης φακέλους παρέβαλον ἀπὸ τοῦ χώματος ἐς τὸ μεταξὺ πρῶτον τοῦ τείχους καὶ τῆς προσχώσεως , ταχὺ δὲ πλήρους γενομένου διὰ πολυχειρίαν ἐπιπαρένησαν καὶ τῆς ἄλλης πόλεως ὅσον ἐδύναντο ἀπὸ τοῦ μετεώρου πλεῖστον ἐπισχεῖν , ἐμβαλόντες δὲ πῦρ ξὺν θείῳ καὶ πίσσῃ ἧψαν τὴν ὕλην .
καὶ ἐγένετο φλὸξ τοσαύτη ὅσην οὐδείς πω ἔς γε ἐκεῖνον τὸν χρόνον χειροποίητον εἶδεν ·
ἤδη γὰρ ἐν ὄρεσιν ὕλη τριφθεῖσα ὑπ ἀνέμων πρὸς αὑτὴν ἀπὸ τ αὐτομάτου πῦρ καὶ φλόγα ἀπ αὐτοῦ ἀνῆκεν .
τοῦτο δὲ μέγα τε ἦν καὶ τοὺς Πλαταιᾶς τ ἆλλα διαφυγόντας ἐλαχίστου ἐδέησε διαφθεῖραι ·
ἐντὸς γὰρ πολλοῦ χωρίου τῆς πόλεως οὐκ ἦν πελάσαι , πνεῦμά τε εἰ ἐπεγένετο αὐτῇ ἐπίφορον , ὅπερ καὶ ἤλπιζον οἱ ἐναντίοι , οὐκ ἂν διέφυγον .
νῦν δὲ καὶ τόδε λέγεται ξυμβῆναι , ὕδωρ  ἐξ οὐρανοῦ  πολὺ καὶ βροντὰς γενομένας σβέσαι τὴν φλόγα καὶ οὕτω παυσθῆναι τὸν κίνδυνον .
οἱ δὲ Πελοποννήσιοι ἐπειδὴ καὶ τούτου διήμαρτον , μέρος μέν τι καταλιπόντες τοῦ στρατοῦ , τὸ δὲ πλέον ἀφέντες περιετείχιζον τὴν πόλιν κύκλῳ , διελόμενοι κατὰ πόλεις τὸ χωρίον ·
τάφρος δὲ ἐντός τε ἦν καὶ ἔξωθεν ἐξ ἧς ἐπλινθεύσαντο .
καὶ ἐπειδὴ πᾶν ἐξείργαστο περὶ ἀρκτούρου ἐπιτολάς , καταλιπόντες φυλακὰς τοῦ ἡμίσεος τείχους  τὸ δὲ ἥμισυ Βοιωτοὶ ἐφύλασσον  ἀνεχώρησαν τῷ στρατῷ καὶ διελύθησαν κατὰ πόλεις .
πλαταιῆς δὲ παῖδας μὲν καὶ γυναῖκας καὶ τοὺς πρεσβυτάτους τε καὶ πλῆθος τὸ ἀχρεῖον τῶν ἀνθρώπων πρότερον ἐκκεκομισμένοι ἦσαν ἐς τὰς Ἀθήνας , αὐτοὶ δὲ ἐπολιορκοῦντο ἐγκαταλελειμμένοι τετρακόσιοι , Ἀθηναίων δὲ ὀγδοήκοντα , γυναῖκες δὲ δέκα καὶ ἑκατὸν σιτοποιοί 0 .
τοσοῦτοι ἦσαν οἱ ξύμπαντες ὅτε ἐς τὴν πολιορκίαν καθίσταντο , καὶ ἄλλος οὐδεὶς ἦν ἐν τῷ τείχει οὔ τε δοῦλος οὔ τ ἐλεύθερος .
τοιαύτη μὲν ἡ Πλαταιῶν πολιορκία κατεσκευάσθη .
τοῦ δ αὐτοῦ θέρους καὶ ἅμα τῇ τῶν Πλαταιῶν ἐπιστρατείᾳ Ἀθηναῖοι δισχιλίοις ὁπλίταις ἑαυτῶν καὶ ἱππεῦσι διακοσίοις ἐπεστράτευσαν ἐπὶ Χαλκιδέας τοὺς ἐπὶ Θρᾴκης καὶ Βοττιαίους ἀκμάζοντος τοῦ σίτου ·
ἐστρατήγει δὲ Ξενοφῶν ὁ Εὐριπίδου τρίτος αὐτός .
ἐλθόντες δὲ ὑπὸ Σπάρτωλον τὴν Βοττικὴν τὸν σῖτον διέφθειραν .
ἐδόκει δὲ καὶ προσχωρήσειν ἡ πόλις ὑπό τινων ἔνδοθεν πρασσόντων .
προσπεμψάντων δὲ ἐς Ὄλυνθον τῶν οὐ τ αὐτὰ βουλομένων ὁπλῖταί τε ἦλθον καὶ στρατιὰ ἐς φυλακήν ·
ἧς ἐπεξελθούσης ἐκ τῆς Σπαρτώλου ἐς μάχην καθίστανται οἱ Ἀθηναῖοι ὑπ αὐτῇ τῇ πόλει .
καὶ οἱ μὲν ὁπλῖται τῶν Χαλκιδέων καὶ ἐπίκουροί τινες μετ αὐτῶν νικῶνται ὑπὸ τῶν Ἀθηναίων καὶ ἀναχωροῦσιν ἐς τὴν Σπάρτωλον , οἱ δὲ ἱππῆς τῶν Χαλκιδέων καὶ ψιλοὶ νικῶσι τοὺς τῶν Ἀθηναίων ἱππέας καὶ ψιλούς ·
εἶχον δέ τινας οὐ πολλοὺς πελταστὰς ἐκ τῆς Κρουσίδος γῆς καλουμένης .
ἄρτι δὲ τῆς μάχης γεγενημένης ἐπιβοηθοῦσιν ἄλλοι πελτασταὶ ἐκ τῆς Ὀλύνθου .
καὶ οἱ ἐκ τῆς Σπαρτώλου ψιλοὶ ὡς εἶδον , θαρσήσαντες τοῖς τε προσγιγνομένοις καὶ ὅτι πρότερον οὐχ ἥσσηντο , ἐπιτίθενται αὖθις μετὰ τῶν Χαλκιδέων ἱππέων καὶ τῶν προσβοηθησάντων τοῖς Ἀθηναίοις ·
καὶ ἀναχωροῦσι πρὸς τὰς δύο τάξεις ἃς κατέλιπον παρὰ τοῖς σκευοφόροις .
καὶ ὁπότε μὲν ἐπίοιεν οἱ Ἀθηναῖοι , ἐνεδίδοσαν , ἀναχωροῦσι δ ἐνέκειντο καὶ ἐσηκόντιζον .
οἵ τε ἱππῆς τῶν Χαλκιδέων προσιππεύοντες ᾗ δοκοίη προσέβαλλον , καὶ οὐχ ἥκιστα φοβήσαντες ἔτρεψαν τοὺς Ἀθηναίους καὶ ἐπεδίωξαν ἐπὶ πολύ .
καὶ οἱ μὲν Ἀθηναῖοι ἐς τὴν Ποτείδαιαν καταφεύγουσι , καὶ ὕστερον τοὺς νεκροὺς ὑποσπόνδους κομισάμενοι ἐς τὰς Ἀθήνας ἀναχωροῦσι τῷ περιόντι τοῦ στρατοῦ ·
ἀπέθανον δὲ αὐτῶν τριάκοντα καὶ τετρακόσιοι καὶ οἱ στρατηγοὶ πάντες .
οἱ δὲ Χαλκιδῆς καὶ Βοττιαῖοι τροπαῖόν τε ἔστησαν καὶ τοὺς νεκροὺς τοὺς αὑτῶν ἀνελόμενοι διελύθησαν κατὰ πόλεις .
τοῦ δ αὐτοῦ θέρους , οὐ πολλῷ ὕστερον τούτων , Ἀμπρακιῶται καὶ Χάονες βουλόμενοι Ἀκαρνανίαν τὴν πᾶσαν καταστρέψασθαι καὶ Ἀθηναίων ἀποστῆσαι πείθουσι Λακεδαιμονίους ναυτικόν τε παρασκευάσασθαι ἐκ τῆς ξυμμαχίδος καὶ ὁπλίτας χιλίους πέμψαι ἐπ Ἀκαρνανίαν , λέγοντες ὅτι , ἢν ναυσὶ καὶ πεζῷ ἅμα μετὰ σφῶν ἔλθωσιν , ἀδυνάτων ὄντων ξυμβοηθεῖν τῶν ἀπὸ θαλάσσης Ἀκαρνάνων ῥᾳδίως Ἀκαρνανίαν σχόντες καὶ τῆς Ζακύνθου καὶ Κεφαλληνίας κρατήσουσι , καὶ ὁ περίπλους οὐκέτι ἔσοιτο Ἀθηναίοις ὁμοίως περὶ Πελοπόννησον ·
ἐλπίδα δ εἶναι καὶ Ναύπακτον λαβεῖν .
οἱ δὲ Λακεδαιμόνιοι πεισθέντες Κνῆμον μὲν ναύαρχον ἔτι ὄντα καὶ τοὺς ὁπλίτας ἐπὶ ναυσὶν ὀλίγαις εὐθὺς πέμπουσι , τῷ δὲ ναυτικῷ περιήγγειλαν παρασκευασαμένῳ ὡς τάχιστα πλεῖν ἐς Λευκάδα .
ἦσαν δὲ Κορίνθιοι ξυμπροθυμούμενοι μάλιστα τοῖς Ἀμπρακιώταις ἀποίκοις οὖσιν .
καὶ τὸ μὲν ναυτικὸν ἔκ τε Κορίνθου καὶ Σικυῶνος καὶ τῶν ταύτῃ χωρίων ἐν παρασκευῇ ἦν , τὸ δ ἐκ Λευκάδος καὶ Ἀνακτορίου καὶ Ἀμπρακίας πρότερον ἀφικόμενον ἐν Λευκάδι περιέμενεν .
κνῆμος δὲ καὶ οἱ μετ αὐτοῦ χίλιοι ὁπλῖται ἐπειδὴ ἐπεραιώθησαν λαθόντες Φορμίωνα , ὃς ἦρχε τῶν εἴκοσι νεῶν τῶν Ἀττικῶν αἳ περὶ Ναύπακτον ἐφρούρουν , εὐθὺς παρεσκευάζοντο τὴν κατὰ γῆν στρατείαν .
καὶ αὐτῷ παρῆσαν Ἑλλήνων μὲν Ἀμπρακιῶται καὶ Λευκάδιοι καὶ Ἀνακτόριοι καὶ οὓς αὐτὸς ἔχων ἦλθε χίλιοι Πελοποννησίων , βάρβαροι δὲ Χάονες χίλιοι ἀβασίλευτοι , ὧν ἡγοῦντο ἐπετησίῳ προστατείᾳ ἐκ τοῦ ἀρχικοῦ γένους Φώτιος καὶ Νικάνωρ 0 .
ξυνεστρατεύοντο δὲ μετὰ Χαόνων καὶ Θεσπρωτοὶ ἀβασίλευτοι .
μολοσσοὺς δὲ ἦγε καὶ Ἀτιντᾶνας Σαβύλινθος ἐπίτροπος ὢν Θάρυπος τοῦ βασιλέως ἔτι παιδὸς ὄντος , καὶ Παραυαίους Ὄροιδος βασιλεύων .
ὀρέσται δὲ χίλιοι , ὧν ἐβασίλευεν Ἀντίοχος , μετὰ Παραυαίων ξυνεστρατεύοντο Ὀροίδῳ Ἀντιόχου ἐπιτρέψαντος .
ἔπεμψε δὲ καὶ Περδίκκας κρύφα τῶν Ἀθηναίων χιλίους Μακεδόνων , οἳ ὕστερον ἦλθον .
τούτῳ τῷ στρατῷ ἐπορεύετο Κνῆμος οὐ περιμείνας τὸ ἀπὸ Κορίνθου ναυτικόν , καὶ διὰ τῆς Ἀργείας ἰόντες Λιμναίαν , κώμην ἀτείχιστον , ἐπόρθησαν .
ἀφικνοῦνταί τε ἐπὶ Στράτον , πόλιν μεγίστην τῆς Ἀκαρνανίας , νομίζοντες , εἰ ταύτην πρώτην λάβοιεν , ῥᾳδίως σφίσι τ ἆλλα προσχωρήσειν .
ἀκαρνᾶνες δὲ αἰσθόμενοι κατά τε γῆν πολλὴν στρατιὰν ἐσβεβληκυῖαν ἔκ τε θαλάσσης ναυσὶν ἅμα τοὺς πολεμίους παρεσομένους , οὔ τε ξυνεβοήθουν ἐφύλασσόν τε τὰ αὑτῶν ἕκαστοι , παρά τε Φορμίωνα ἔπεμπον κελεύοντες ἀμύνειν ·
ὁ δὲ ἀδύνατος ἔφη εἶναι ναυτικοῦ ἐκ Κορίνθου μέλλοντος ἐκπλεῖν Ναύπακτον ἐρήμην ἀπολιπεῖν .
οἱ δὲ Πελοποννήσιοι καὶ οἱ ξύμμαχοι τρία τέλη ποιήσαντες σφῶν αὐτῶν ἐχώρουν πρὸς τὴν τῶν Στρατίων πόλιν , ὅπως ἐγγὺς στρατοπεδευσάμενοι , εἰ μὴ λόγοις πείθοιεν , ἔργῳ πειρῷντο τοῦ τείχους .
καὶ μέσον μὲν ἔχοντες προσῇσαν Χάονες καὶ οἱ ἄλλοι βάρβαροι , ἐκ δεξιᾶς δ αὐτῶν Λευκάδιοι καὶ Ἀνακτόριοι καὶ οἱ μετὰ τούτων , ἐν ἀριστερᾷ δὲ Κνῆμος καὶ οἱ Πελοποννήσιοι καὶ Ἀμπρακιῶται 0 ·
διεῖχον δὲ πολὺ ἀπ ἀλλήλων καὶ ἔστιν ὅτε οὐ δὲ ἑωρῶντο .
καὶ οἱ μὲν Ἕλληνες τεταγμένοι τε προσῇσαν καὶ διὰ φυλακῆς ἔχοντες , ἕως ἐστρατοπεδεύσαντο ἐν ἐπιτηδείῳ ·
οἱ δὲ Χάονες σφίσι τε αὐτοῖς πιστεύοντες καὶ ἀξιούμενοι ὑπὸ τῶν ἐκείνῃ ἠπειρωτῶν μαχιμώτατοι εἶναι οὔ τε ἐπέσχον τὸ στρατόπεδον καταλαβεῖν , χωρήσαντές τε ῥύμῃ μετὰ τῶν ἄλλων βαρβάρων ἐνόμισαν αὐτοβοεὶ ἂν τὴν πόλιν ἑλεῖν καὶ αὑτῶν τὸ ἔργον γενέσθαι .
γνόντες δ αὐτοὺς οἱ Στράτιοι ἔτι προσιόντας καὶ ἡγησάμενοι , μεμονωμένων εἰ κρατήσειαν , οὐκ ἂν ἔτι σφίσι τοὺς Ἕλληνας ὁμοίως προσελθεῖν , προλοχίζουσι δὴ τὰ περὶ τὴν πόλιν ἐνέδραις , καὶ ἐπειδὴ ἐγγὺς ἦσαν , ἔκ τε τῆς πόλεως ὁμόσε χωρήσαντες καὶ ἐκ τῶν ἐνεδρῶν προσπίπτουσιν .
καὶ ἐς φόβον καταστάντων διαφθείρονταί τε πολλοὶ τῶν Χαόνων , καὶ οἱ ἄλλοι βάρβαροι ὡς εἶδον αὐτοὺς ἐνδόντας , οὐκέτι ὑπέμειναν , ἀλλ ἐς φυγὴν κατέστησαν .
τῶν δὲ Ἑλληνικῶν στρατοπέδων οὐδέτερον ᾔσθετο τῆς μάχης διὰ τὸ πολὺ προελθεῖν αὐτοὺς καὶ στρατόπεδον οἰηθῆναι καταληψομένους ἐπείγεσθαι .
ἐπεὶ δ ἐνέκειντο φεύγοντες οἱ βάρβαροι , ἀνελάμβανόν τε αὐτοὺς καὶ ξυναγαγόντες τὰ στρατόπεδα ἡσύχαζον αὐτοῦ τὴν ἡμέραν , ἐς χεῖρας μὲν οὐκ ἰόντων σφίσι τῶν Στρατίων διὰ τὸ μήπω τοὺς ἄλλους Ἀκαρνᾶνας ξυμβεβοηθηκέναι , ἄπωθεν δὲ σφενδονώντων καὶ ἐς ἀπορίαν καθιστάντων ·
οὐ γὰρ ἦν ἄνευ ὅπλων κινηθῆναι .
δοκοῦσι δὲ οἱ Ἀκαρνᾶνες κράτιστοι εἶναι τοῦτο ποιεῖν .
ἐπειδὴ δὲ νὺξ ἐγένετο , ἀναχωρήσας ὁ Κνῆμος τῇ στρατιᾷ κατὰ τάχος ἐπὶ τὸν Ἄναπον ποταμόν , ὃς ἀπέχει σταδίους ὀγδοήκοντα Στράτου , τούς τε νεκροὺς κομίζεται τῇ ὑστεραίᾳ ὑποσπόνδους , καὶ Οἰνιαδῶν ξυμπαραγενομένων κατὰ φιλίαν ἀναχωρεῖ παρ αὐτοὺς πρὶν τὴν ξυμβοήθειαν ἐλθεῖν .
κ ἀκεῖθεν ἐπ οἴκου ἀπῆλθον ἕκαστοι .
οἱ δὲ Στράτιοι τροπαῖον ἔστησαν τῆς μάχης τῆς πρὸς τοὺς βαρβάρους .
τὸ δ ἐκ τῆς Κορίνθου καὶ τῶν ἄλλων ξυμμάχων τῶν ἐκ τοῦ Κρισαίου κόλπου ναυτικόν , ὃ ἔδει παραγενέσθαι τῷ Κνήμῳ , ὅπως μὴ ξυμβοηθῶσιν οἱ ἀπὸ θαλάσσης ἄνω Ἀκαρνᾶνες , οὐ παραγίγνεται , ἀλλ ἠναγκάσθησαν περὶ τὰς αὐτὰς ἡμέρας τῆς ἐν Στράτῳ μάχης ναυμαχῆσαι πρὸς Φορμίωνα καὶ τὰς εἴκοσι ναῦς τῶν Ἀθηναίων αἳ ἐφρούρουν ἐν Ναυπάκτῳ .
ὁ γὰρ Φορμίων παραπλέοντας αὐτοὺς ἔξω τοῦ κόλπου ἐτήρει , βουλόμενος ἐν τῇ εὐρυχωρίᾳ ἐπιθέσθαι .
οἱ δὲ Κορίνθιοι καὶ οἱ ξύμμαχοι ἔπλεον μὲν οὐχ ὡς ἐπὶ ναυμαχίᾳ , ἀλλὰ στρατιωτικώτερον παρεσκευασμένοι ἐς τὴν Ἀκαρνανίαν καὶ οὐκ ἂν οἰόμενοι πρὸς ἑπτὰ καὶ τεσσαράκοντα ναῦς τὰς σφετέρας τολμῆσαι τοὺς Ἀθηναίους εἴκοσι ταῖς ἑαυτῶν ναυμαχίαν ποιήσασθαι 0 ·