Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
πρέπειν δὲ οἶμαί γε καὶ σοί , ὄντι ἡγεμόνων ἀρίστῳ , τὴν τῶν μεγίστων ἱστορίαν μετιέναι , φιλοσοφίᾳ τε μηδὲν μικρὸν ἐπινοεῖν , ἀλλὰ τοῖς τοιούτοις δώροις δεξιοῦσθαι τοὺς ἀρίστους .
κόσμος μὲν οὖν ἐστὶ σύστημα ἐξ οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ τῶν ἐν τούτοις περιεχομένων φύσεων .
λέγεται δὲ καὶ ἑτέρως κόσμος ἡ τῶν ὅλων τάξις τε καὶ διακόσμησις , ὑπὸ θεῶν τε καὶ διὰ θεῶν φυλαττομένη .
ταύτης δὲ τὸ μὲν μέσον , ἀκίνητόν τε ὂν καὶ ἑδραῖον , ἡ φερέσβιος εἴληχε γῆ , παντοδαπῶν ζῴων ἑστία τε οὖσα καὶ μήτηρ .
τὸ δ  ὕπερθεν αὐτῆς πᾶν τε καὶ πάντῃ πεπερατωμένον 0 ·
ἧς τὸ ἀνωτάτω θεῶν οἰκητήριον οὐρανὸς ὠνόμασται ·
πλήρης δὲ ὢν σωμάτων θείων , ἃ δὴ καλεῖν ἄστρα εἰώθαμεν , κινούμενος κίνησιν ἀΐδιον , μιᾷ περιαγωγῇ καὶ κύκλῳ συναναχορεύει πᾶσα τούτοις ἀπαύστως δι αἰῶνος .
τοῦ δὲ σύμπαντος οὐρανοῦ τε καὶ κόσμου σφαιροειδοῦς ὄντος καὶ κινουμένου , καθάπερ εἶπον , ἐνδελεχῶς , δύο ἀκίνητα ἐξ ἀνάγκης ἐστὶ σημεῖα , καταντικρὺ ἀλλήλων , καθάπερ τῆς ἐν τόρνῳ κυκλοφορουμένης σφαίρας , στερεὰ μένοντα καὶ συνέχοντα τὴν σφαῖραν , περὶ ἃ ὁ πᾶς κόσμος κινεῖται 0 .
ὁ μὲν οὖν κόσμος ἐν κύκλῳ περιστρέφεται , καλοῦνται δ οὗτοι πόλοι ·
δι ὧν εἰ νοήσαιμεν ἐπεζευγμένην εὐθεῖαν , ἥν τινες ἄξονα καλοῦσι , διάμετρος ἔσται τοῦ κόσμου , μέσην μὲν ἔχουσα τὴν γῆν , τοὺς δὲ δύο πόλους πέρατα 0 .
τῶν δὲ ἀκινήτων πόλων τούτων ὁ μὲν ἀεὶ φανερός ἐστιν ὑπὲρ κορυφὴν ὢν κατὰ τὸ βόρειον κλίμα , ἀρκτικὸς καλούμενος ·
ὁ δὲ ὑπὸ γῆν ἀεὶ κατακέκρυπται , κατὰ τὸ νότιον , ἀνταρκτικὸς καλούμενος .
Οὐρανοῦ δὲ καὶ ἄστρων οὐσίαν μὲν αἰθέρα καλοῦμεν , οὐχ ὥς τινες διὰ τὸ πυρώδη οὖσαν αἴθεσθαι , πλημμελοῦντες περὶ τὴν πλεῖστον πυρὸς ἀπηλλαγμένην δύναμιν , ἀλλὰ διὰ τὸ ἀεὶ θεῖν κυκλοφορουμένην , στοιχεῖον οὖσαν ἕτερον τῶν τεττάρων , ἀκήρατόν τε καὶ θεῖον 0 .
τῶν γε μὴν ἐμπεριεχομένων ἄστρων τὰ μὲν ἀπλανῆ τῷ σύμπαντι οὐρανῷ συμπεριστρέφεται , τὰς αὐτὰς ἔχοντα ἕδρας , ὧν μέσος ὁ ζῳοφόρος καλούμενος κύκλος ἐγκάρσιος διὰ τῶν τροπικῶν διέζωσται , κατὰ μέρος διῃρημένος εἰς δώδεκα ζῳδίων χώρας ·
τὰ δὲ πλανητὰ ὄντα οὔ τε τοῖς προτέροις ὁμοιοταχῶς κινεῖσθαι πέφυκεν οὔ τε ἀλλήλοις , ἀλλ ἐν ἑτέροις καὶ ἑτέροις κύκλοις , ὥστε αὐτῶν τὸν μὲν προσγειότερον εἶναι τὸν δὲ ἀνώτερον 0 1 .
τὸ μὲν οὖν τῶν ἀπλανῶν πλῆθός ἐστιν ἀνεξεύρετον ἀνθρώποις , καίπερ ἐπὶ μιᾶς κινουμένων ἐπιφανείας τῆς τοῦ σύμπαντος οὐρανοῦ ·
τὸ δὲ τῶν πλανήτων εἰς ἑπτὰ μέρη κεφαλαιούμενον ἐν τοσούτοις ἐστὶ κύκλοις ἐφεξῆς κειμένοις , ὥστε ἀεὶ τὸν ἀνωτέρω μείζω τοῦ ὑποκάτω εἶναι , τούς τε ἑπτὰ ἐν ἀλλήλοις περιέχεσθαι , πάντας γε μὴν ὑπὸ τῆς τῶν ἀπλανῶν σφαίρας περιειλῆφθαι .
συνεχῆ δὲ ἔχει ἀεὶ τὴν θέσιν ταύτῃ ὁ τοῦ Φαίνοντος ἅμα καὶ Κρόνου καλούμενος κύκλος , ἐφεξῆς δὲ ὁ τοῦ Φαέθοντος Διὸς λεγόμενος , εἶθ ὁ Πυρόεις Ἡρακλέους τε καὶ Ἄρεος προσαγορευόμενος , ἑξῆς δὲ ὁ Στίλβων , ὃν ἱερὸν Ἑρμοῦ καλοῦσιν ἔνιοι , τινὲς δὲ Ἀπόλλωνος 0 1 2 ·
μεθ ὃν ὁ τοῦ Φωσφόρου , ὃν Ἀφροδίτης , οἱ δὲ Ἤρας προσαγορεύουσιν , εἶτα ὁ ἡλίου , καὶ τελευταῖος ὁ τῆς σελήνης μέχρι γῆς ὁρίζεται 0 1 2 .
ὁ δὲ αἰθὴρ τά τε θεῖα ἐμπεριέχει σώματα καὶ τὴν τῆς κινήσεως τάξιν .
μετὰ δὲ τὴν αἰθέριον καὶ θείαν φύσιν , ἥν τινα τεταγμένην ἀποφαίνομεν , ἔτι δὲ ἄτρεπτον καὶ ἀνετεροίωτον καὶ ἀπαθῆ , συνεχής ἐστιν ἡ δι ὅλων παθητή τε καὶ τρεπτή , καὶ τὸ σύμπαν εἰπεῖν , φθαρτή τε καὶ ἐπίκηρος 0 .
ταύτης δὲ αὐτῆς πρώτη μέν ἐστιν ἡ λεπτομερὴς καὶ φλογώδης οὐσία , ὑπὸ τῆς αἰθερίου φύσεως πυρουμένη διὰ τὸ μέγεθος αὐτῆς καὶ τὴν ὀξύτητα τῆς κινήσεως ·
ἐν δὲ τῇ πυρώδει καὶ ἀτάκτῳ λεγομένῃ τά τε σέλα διάττει καὶ φλόγες ἀκοντίζονται καὶ δοκίδες τε καὶ βόθυνοι καὶ κομῆται λεγόμενοι στηρίζονται καὶ σβέννυνται πολλάκις .
ἑξῆς δὲ ταύτης ὁ ἀὴρ ὑποκέχυται , ζοφώδης ὢν καὶ παγετώδης τὴν φύσιν ·
ὑπὸ δὲ κινήσεως λαμπόμενος ἅμα καὶ διακαιόμενος λαμπρότερός τε γίνεται καὶ ἀλεεινός .
ἐν δὲ τούτῳ τῆς παθητῆς ὄντι καὶ αὐτῷ δυνάμεως καὶ παντοδαπῶς ἀλλοιουμένῳ νέφη τε συνίστανται καὶ ὄμβροι καταρράσσουσι , χιόνες τε καὶ πάχναι καὶ χάλαζαι πνοαί τε ἀνέμων καὶ τυφώνων , ἔτι τε βρονταὶ καὶ ἀστραπαὶ καὶ πτώσεις κεραυνῶν μυρίων τε γνόφων συμπληγάδες 0 .
ἑξῆς δὲ τῆς ἀερίου φύσεως γῆ τε καὶ θάλασσα ἐρήρεισται , φυτοῖς βρύουσα καὶ ζῴοις πηγαῖς τε καὶ ποταμοῖς , τοῖς μὲν ἀνὰ γῆν ἑλιττομένοις , τοῖς δὲ ἀνερευγομένοις εἰς θάλασσαν .
πεποίκιλται δὲ καὶ χλόαις μυρίαις ὄρεσί τε ὑψηλοῖς καὶ βαθυξύλοις δρυμοῖς , καὶ πόλεσιν , ἃς τὸ σοφὸν ζῷον ἱδρύσατο ἄνθρωπος , νήσοις τε ἐναλίαις καὶ ἠπείροις .
τὴν μὲν οὖν οἰκουμένην ὁ πολὺς λόγος εἴς τε νήσους καὶ ἠπείρους διεῖλεν , ἀγνοῶν ὅτι καὶ ἡ σύμπασα μία νῆσός ἐστιν , ὑπὸ τῆς Ἀτλαντικῆς καλουμένης θαλάσσης περιρρεομένη .
πολλὰς δὲ καὶ ἄλλας εἰκὸς τῆσδε ἀντιπόρθμους ἄποθεν κεῖσθαι , τὰς μὲν μείζους αὐτῆς , τὰς δὲ ἐλάττους , ἡμῖν δὲ πάσας πλὴν τῆσδε ἀοράτους 0 1 ·
ὅπερ γὰρ αἱ παρ ἡμῖν νῆσοι πρὸς ταῦτα τὰ πελάγη πεπόνθασι , τοῦτο ἥδε ἡ οἰκουμένη πρὸς τὴν Ἀτλαντικὴν θάλασσαν πολλαί τε ἕτεραι πρὸς σύμπασαν τὴν θάλασσαν 0 1 ·
καὶ γὰρ αὗται μεγάλαι τινές εἰσι νῆσοι , μεγάλοις περικλυζόμεναι πελάγεσιν .
ἡ δὲ σύμπασα τοῦ ὑγροῦ φύσις ἐπιπολάζουσα , κατά τινας τῆς γῆς σπίλους τὰς καλουμένας ἀναπεφυκυῖα οἰκουμένας , ἑξῆς ἂν εἴη τῆς ἀερίου μάλιστα φύσεως .
μετὰ δὲ ταύτην ἐν τοῖς βυθοῖς κατὰ τὸ μεσαίτατον τοῦ κόσμου συνερηρεισμένη γῆ πᾶσα καὶ πεπιεσμένη συνέστηκεν , ἀκίνητος καὶ ἀσάλευτος ·
καὶ τοῦτ ἔστι τοῦ κόσμου τὸ πᾶν , ὃ καλοῦμεν κάτω .
πέντε δὴ στοιχεῖα ταῦτα , ἐν πέντε χώραις σφαιρικῶς ἐγκείμενα , περιεχομένης ἀεὶ τῆς ἐλάττονος τῇ μείζονι  λέγω δὲ γῆς μὲν ἐν ὕδατι , ὕδατος δὲ ἐν ἀέρι , ἀέρος δὲ ἐν πυρί , πυρὸς δὲ ἐν αἰθέρι  τὸν ὅλον κόσμον συνεστήσατο , καὶ τὸ μὲν ἄνω πᾶν θεῶν ἀπέδειξεν οἰκητήριον , τὸ κάτω δὲ ἐφημέρων ζῴων 0 1 2 .
Αὐτοῦ γε μὴν τούτου τὸ μὲν ὑγρόν ἐστιν , ὃ καλεῖν ποταμοὺς καὶ νάματα καὶ θαλάσσας εἰθίσμεθα , τὸ δὲ ξηρόν , ὃ γῆν τε καὶ ἠπείρους καὶ νήσους ὀνομάζομεν 0 .
τῶν δὲ νήσων αἱ μέν εἰσι μεγάλαι , καθάπερ ἡ σύμπασα ἥδε οἰκουμένη λέλεκται πολλαί τε ἕτεραι μεγάλοις περιρρεόμεναι πελάγεσιν , αἱ δ εἰσὶν ἐλάττους , φανεραὶ δὲ ἡμῖν καὶ ἐντὸς οὖσαι 0 .
καὶ τούτων αἱ μὲν ἀξιόλογοι Σικελία καὶ Σαρδὼ καὶ Κύρνος Κρήτη τε καὶ Εὔβοια καὶ Κύπρος καὶ Λέσβος 0 ·
αἱ δὲ ὑποδεέστεραι , ὧν αἱ μὲν Σποράδες , αἱ δὲ Κυκλάδες , αἱ δὲ ἄλλως ὀνομάζονται 0 1 2 .
πέλαγος δὲ τὸ μὲν ἔξω τῆς οἰκουμένης Ἀτλαντικόν τε καὶ Ὠκεανὸς καλεῖται , περιρρέων ἡμᾶς .
ἐν δὲ τῷ πρὸς δύσιν στενοπόρῳ διανεῳγὸς στόματι , κατὰ τὰς Ἡρακλείους λεγομένας στήλας , τὸν εἴσρουν εἰς τὴν ἔσω θάλασσαν ὡς ἂν εἰς λιμένα ποιεῖται , κατὰ μικρὸν δὲ ἐπιπλατυνόμενος ἀναχεῖται , μεγάλους περιλαμβάνων κόλπους ἀλλήλοις συναφεῖς , πῇ μὲν κατὰ στενοπόρους αὐχένας ἀνεστομωμένος , πῇ δὲ πάλιν πλατυνόμενος .
πρῶτον μὲν οὖν λέγεται ἐγκεκολπῶσθαι ἐν δεξιᾷ εἰσπλέοντι τὰς Ἡρακλείους στήλας , διχῶς , εἰς τὰς καλουμένας Σύρτεις , ὧν τὴν μὲν μεγάλην τὴν δὲ μικρὰν καλοῦσιν 0 ·
ἐπὶ θάτερα δὲ οὐκέτι ὁμοίως ἀποκολπούμενος τρία ποιεῖ πελάγη , τό τε Σαρδόνιον καὶ τὸ Γαλατικὸν καλούμενον καὶ Ἀδρίαν , ἑξῆς δὲ τούτων ἐγκάρσιον τὸ Σικελικόν , μετὰ δὲ τοῦτο τὸ Κρητικόν , συνεχὲς δὲ αὐτοῦ τῇ μὲν τὸ Αἰγύπτιόν τε καὶ Παμφύλιον καὶ Σύριον , τῇ δὲ τὸ Αἰγαῖόν τε καὶ Μυρτῷον 0 1 2 .
ἀντιπαρήκει δὲ τοῖς εἰρημένοις πολυμερέστατος ὢν ὁ Πόντος , οὗ τὸ μὲν μυχαίτατον Μαιῶτις καλεῖται , τὸ δὲ ἔξω πρὸς τὸν Ἑλλήσποντον συνανεστόμωται τῇ καλουμένῃ Προποντίδι .
πρός γε μὴν ταῖς ἀνασχέσεσι τοῦ ἡλίου πάλιν εἰσρέων ὁ Ὠκεανός , τὸν Ἰνδικόν τε καὶ Περσικὸν διανοίξας κόλπον , ἀναφαίνει συνεχῆ τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν διειληφώς .
ἐπὶ θάτερον δὲ κέρας κατὰ στενόν τε καὶ ἐπιμήκη διήκων αὐχένα πάλιν ἀνευρύνεται , τὴν Ὑρκανίαν τε καὶ Κασπίαν ὁρίζων ·
τὸ δὲ ὑπὲρ ταύτην βαθὺν ἔχει τὸν ὑπὲρ τὴν Μαιῶτιν λίμνην τόπον .
Εἶτα κατ  ὀλἵγον ὑπὲρ τοὺς Σκύθας τε καὶ Κελτικὴν σφίγγει τὴν οἰκουμένην , πρός τε τὸν Γαλατικὸν κόλπον καὶ τὰς προειρημένας Ἡρακλείους στήλας , ὧν ἔξω περιρρέει τὴν γῆν ὁ Ὠκεανός 0 .
ἐν τούτῳ γε μὴν νῆσοι μέγισταί τε τυγχάνουσιν οὖσαι δύο , Βρετανικαὶ λεγόμεναι , Ἄλβιον καὶ Ἰέρνη , τῶν προϊστορημένων μείζους , ὑπὲρ τοὺς Κελτοὺς κείμεναι .
τούτων δὲ οὐκ ἐλάττους ἥ τε Ταπροβάνη πέραν Ἰνδῶν , λοξὴ πρὸς τὴν οἰκουμένην , καὶ ἡ Φεβὸλ καλουμένη , κατὰ τὸν Ἀραβικὸν κειμένη κόλπον 0 .
Οὐκ ὀλίγαι δὲ μικραὶ περὶ τὰς Βρετανικὰς καὶ τὴν Ἰβηρίαν κύκλῳ περιεστεφάνωνται τὴν οἰκουμένην ταύτην , ἣν δὴ νῆσον εἰρήκαμεν ·
ἧς πλάτος μέν ἐστι κατὰ τὸ βαθύτατον τῆς ἠπείρου βραχὺ ἀποδέον τετρακισμυρίων σταδίων , ὥς φασιν οἱ εὖ γεωγραφήσαντες , μῆκος δὲ περὶ ἑπτακισμυρίους μάλιστα 0 .
διαιρεῖται δὲ εἴς τε Εὐρώπην καὶ Ἀσίαν καὶ Λιβύην .
Εὐρώπη μὲν οὖν ἐστὶν ἧς ὅροι κύκλῳ στῆλαί τε Ἡρακλέους καὶ μυχοὶ Πόντου θάλαττά τε Ὑρκανία , καθ ἣν στενώτατος ἰσθμὸς εἰς τὸν Πόντον διήκει 0 ·
τινὲς δὲ ἀπὸ τοῦ ἰσθμοῦ Τάναϊν ποταμὸν εἰρήκασιν .
ἀσία δ ἐστὶ τὸ ἀπὸ τοῦ εἰρημένου ἰσθμοῦ τοῦ τε Πόντου καὶ τῆς Ὑρκανίας θαλάσσης μέχρι θατέρου ἰσθμοῦ , ὃς μεταξὺ κεῖται τοῦ τε Ἀραβικοῦ κόλπου καὶ τῆς ἔσω θαλάσσης , περιεχόμενος ὑπό τε ταύτης καὶ τοῦ πέριξ Ὠκεανοῦ ·
τινὲς δὲ τὸ ἀπὸ Τανάϊδος μέχρι Νείλου στομάτων τίθενται τὸν τῆς Ἀσίας ὅρον .
λιβύη δὲ τὸ ἀπὸ τοῦ Ἀραβικοῦ ἰσθμοῦ ἕως Ἡρακλέους στηλῶν 0 ·
οἱ δὲ ἀπὸ τοῦ Νείλου φασὶν ἕως ἐκείνων .
τὴν δὲ Αἴγυπτον , ὑπὸ τῶν τοῦ Νείλου στομάτων περιρρεομένην , οἱ μὲν τῇ Ἀσίᾳ οἱ δὲ τῇ Λιβύῃ προσάπτουσι , καὶ τὰς νήσους οἱ μὲν ἐξαιρέτους ποιοῦσιν οἱ δὲ προσνέμουσι ταῖς γείτοσιν ἀεὶ μοίραις 0 .
γῆς μὲν δὴ καὶ θαλάττης φύσιν καὶ θέσιν , ἥν τινα καλεῖν εἰώθαμεν οἰκουμένην , τοιάνδε τινὰ ἱστορήκαμεν .
περὶ δὲ τῶν ἀξιολογωτάτων ἐν αὐτῇ καὶ περὶ αὐτὴν παθῶν νῦν λέγωμεν , αὐτὰ τὰ ἀναγκαῖα κεφαλαιούμενοι .
δύο γὰρ δή τινες ἀπ αὐτῆς ἀναθυμιάσεις ἀναφέρονται συνεχῶς εἰς τὸν ὑπὲρ ἡμᾶς ἀέρα , λεπτομερεῖς καὶ ἀόρατοι παντάπασιν , εἴ τι μὴ κατὰ τὰς ἑῴας ἐστίν ·
αἵ τε διὰ ποταμῶν τε καὶ ναμάτων ἀναφερόμεναι θεωροῦνται .
τούτων δὲ ἡ μέν ἐστι ξηρὰ καὶ καπνώδης , ἀπὸ τῆς γῆς ἀπορρέουσα , ἡ δὲ νοτερὰ καὶ ἀτμώδης , ἀπὸ τῆς ὑγρᾶς ἀναθυμιωμένη φύσεως 0 .
γίνονται δὴ ἀπὸ μὲν ταύτης ὁμίχλαι καὶ δρόσοι κὰι πάγων ἰδέαι , νέφη τε καὶ ὄμβροι καὶ χιόνες καὶ χάλαζαι , ἀπὸ δὲ τῆς ξηρᾶς ἄνεμοί τε καὶ πνευμάτων διαφοραί , βρονταί τε καὶ ἀστραπαὶ καὶ πρηστῆρες καὶ κεραυνοὶ καὶ τ ἆλλα ἃ δὴ τούτοις ἐστὶ σύμφυλα .
ἔστι δὲ ὁμίχλη μὲν ἀτμώδης ἀναθυμίασις ἄγονος ὕδατος , ἀέρος μὲν παχυτέρα , νέφους δὲ ἀραιοτέρα ·
γίνεται δὲ ἤτοι ἐξ ἀρχῆς νέφους ἢ ἐξ ὑπολείμματος .
ἀντίπαλος δὲ αὐτῇ λέγεται καὶ ἔστιν αἰθρία , οὐδὲν ἄλλο οὖσα πλὴν ἀὴρ ἀνέφελος καὶ ἀνόμιχλος 0 .
δρόσος δ  ἐστὶν ὑγρὸν ἐξ αἰθρίας κατὰ σύστασιν λεπτὸν φερόμενον , κρύσταλλος δὲ ἀθρόον ὕδωρ ἐξ αἰθρίας πεπηγός , πάχνη δὲ δρόσος πεπηγυῖα , δροσοπάχνη δὲ ἡμιπαγὴς δρόσος 0 1 .
νέφος δ  ἐστὶ πάχος ἀτμῶδες συνεστραμμένον , γόνιμον ὕδατος .
ὄμβρος δὲ γίνεται μὲν κατ ἐκπιεσμὸν νέφους εὖ μάλα πεπαχυσμένου , διαφορὰς δὲ ἴσχει τοσάσδε ὅσας καὶ ἡ τοῦ νέφους θλίψις 0 ·
ἠπία μὲν γὰρ οὖσα μαλακὰς ψακάδας διασπείρει , σφοδρὰ δὲ ἁδροτέρας 0 ·
καὶ τοῦτο καλοῦμεν ὑετόν , ὄμβρου μείζω καὶ συνεχῆ συστρέμματα ἐπὶ γῆς φερόμενα .
χιὼν δὲ γίνεται κατὰ νεφῶν πεπυκνωμένων ἀπόθραυσιν πρὸ τῆς εἰς ὕδωρ μεταβολῆς ἀνακοπέντων ·
ἐργάζεται δὲ ἡ μὲν κοπὴ τὸ ἀφρῶδες καὶ ἔκλευκον , ἡ δὲ σύμπηξις τοῦ ἐνόντος ὑγροῦ τὴν ψυχρότητα οὔπω χυθέντος οὐ δὲ ἠραιωμένου 0 .
σφόδρα δὲ αὕτη καὶ ἀθρόα καταφερομένη νιφετὸς ὠνόμασται .
χάλαζα δὲ γίνεται νιφετοῦ συστραφέντος καὶ βρῖθος ἐκ πιλήματος εἰς καταφορὰν ταχυτέραν λαβόντος ·
παρὰ δὲ τὰ μεγέθη τῶν ἀπορρηγνυμένων θραυσμάτων οἵ τε ὄγκοι μείζους αἵ τε φοραὶ γίνονται βιαιότεραι 0 .
ταῦτα μὲν οὖν ἐκ τῆς ὑγρᾶς ἀναθυμιάσεως πέφυκε συνεκπίπτειν .
ἐκ δὲ τῆς ξηρᾶς ὑπὸ ψύχους μὲν ὠσθείσης ὥστε ῥεῖν ἄνεμος ἐγένετο ·
οὐδὲν γάρ ἐστιν οὗτος πλὴν ἀὴρ πολὺς ῥέων καὶ ἀθρόος ·
ὅστις ἅμα καὶ πνεῦμα λέγεται 0 .
λέγεται δὲ καὶ ἑτέρως πνεῦμα ἥ τε ἐν φυτοῖς καὶ ζῴοις καὶ διὰ πάντων διήκουσα ἔμψυχός τε καὶ γόνιμος οὐσία , περὶ ἧς νῦν λέγειν οὐκ ἀναγκαῖον 0 .
τὰ δὲ ἐν ἀέρι πνέοντα πνεύματα καλοῦμεν ἀνέμους , αὔρας δὲ τὰς ἐξ ὑγροῦ φερομένας ἐκπνοάς 0 .
τῶν δ  ἀνέμων οἱ μὲν ἐκ νενοτισμένης γῆς πνέοντες ἀπόγειοι λέγονται , οἱ δὲ ἐκ κόλπων διεξάττοντες ἐγκολπίαι 0 ·
τούτοις δὲ ἀνάλογόν τι ἔχουσιν οἱ ἐκ ποταμῶν καὶ λιμνῶν .
Οἱ δὲ κατὰ ῥῆξιν νέφους γινόμενοι καὶ ἀνάλυσιν τοῦ πάχους πρὸς ἑαυτοὺς ποιούμενοι ἐκνεφίαι καλοῦνται ·
μεθ ὕδατος δὲ ἀθρόως ῥαγέντος ἐξυδρίαι λέγονται .
καὶ οἱ μὲν ἀπ  ἀνατολῆς συνεχεῖς εὖροι κέκληνται , βορέαι δὲ οἱ ἀπὸ ἄρκτου , ζέφυροι δὲ οἱ ἀπὸ δύσεως , νότοι δὲ οἱ ἀπὸ μεσημβρίας 0 1 2 .
τῶν γε μὴν εὔρων καικίας μὲν λέγεται ὁ ἀπὸ τοῦ περὶ τὰς θερινὰς ἀνατολὰς τόπου πνέων ἄνεμος , ἀπηλιώτης δὲ ὁ ἀπὸ τοῦ περὶ τὰς ἰσημερινάς , εὖρος δὲ ὁ ἀπὸ τοῦ περὶ τὰς χειμερινάς 0 1 2 .
καὶ τῶν ἐναντίων ζεφύρων ἀργέστης μὲν ὁ ἀπὸ τῆς θερινῆς δύσεως , ὅν τινες καλοῦσιν ὀλυμπίαν , οἱ δὲ ἰάπυγα 0 1 ·
ζέφυρος δὲ ὁ ἀπὸ τῆς ἰσημερινῆς , λὶψ δὲ ὁ ἀπὸ τῆς χειμερινῆς 0 1 .
καὶ τῶν βορεῶν ἰδίως ὁ μὲν ἑξῆς τῷ καικίᾳ καλεῖται βορέας , ἀπαρκτίας δὲ ὁ ἐφεξῆς ἀπὸ τοῦ πόλου κατὰ τὸ μεσημβρινὸν πνέων , θρασκίας δὲ ὁ ἑξῆς πνέων τῷ ἀργέστῃ , ὃν ἔνιοι καικίαν καλοῦσιν 0 1 2 .
καὶ τῶν νότων ὁ μὲν ἀπὸ τοῦ ἀφανοῦς πόλου φερόμενος ἀντίπαλος τῷ ἀπαρκτίᾳ καλεῖται νότος , εὐρόνοτος δὲ ὁ μεταξὺ εὔρου καὶ νότου 0 1 ·
τὸν δ ἐπὶ θάτερα μεταξὺ λιβὸς καὶ νότου οἱ μὲν λιβόνοτον οἱ δὲ λιβοφοίνικα καλοῦσιν 0 .
τῶν δὲ ἀνέμων οἱ μέν εἰσιν εὐθύπνοοι , ὁπόσοι διεκπνέουσι πρόσω κατ εὐθεῖαν , οἱ δὲ ἀνακαμψίπνοοι , καθάπερ ὁ καικίας λεγόμενος 0 1 .
καὶ οἱ μὲν χειμῶνος , ὥσπερ οἱ νότοι , δυναστεύοντες , οἱ δὲ θέρους , ὡς οἱ ἐτησίαι λεγόμενοι , μίξιν ἔχοντες τῶν τε ἀπὸ τῆς ἄρκτου φερομένων καὶ ζεφύρων 0 1 2 ·
οἱ δὲ ὀρνιθίαι καλούμενοι , ἐαρινοί τινες ὄντες ἄνεμοι , βορέαι εἰσὶ τῷ γένει .
τῶν γε μὴν βιαίων πνευμάτων καταιγὶς μέν ἐστι πνεῦμα ἄνωθεν τύπτον ἐξαίφνης , θύελλα δὲ πνεῦμα βίαιον καὶ ἄφνω προσαλλόμενον , λαῖλαψ δὲ καὶ στρόβιλος πνεῦμα εἱλούμενον κάτωθεν ἄνω , ἀναφύσημα δὲ γῆς πνεῦμα ἄνω φερόμενον κατὰ τὴν ἐκ βυθοῦ τινὸς ἢ ῥήγματος ἀνάδοσιν 0 1 2 ·
ὅταν δὲ εἱλούμενον πολὺ φέρηται , πρηστὴρ χθόνιός ἐστιν .
Εἱληθὲν δὲ πνεῦμα ἐν νέφει παχεῖ τε καὶ νοτερῷ , καὶ ἔξωθεν δι αὐτοῦ βιαίως ῥηγνύον τὰ συνεχῆ πιλήματα τοῦ νέφους , βρόμον καὶ πάταγον μέγαν ἀπειργάσατο , βροντὴν λεγόμενον , ὥσπερ ἐν ὕδατι πνεῦμα σφοδρῶς ἐλαυνόμενον 0 .
κατὰ δὲ τὴν τοῦ νέφους ἔκρηξιν πυρωθὲν τὸ πνεῦμα καὶ λάμψαν ἀστραπὴ λέγεται ·
ὃ δὴ πρότερον τῆς βροντῆς προσέπεσεν , ὕστερον γενόμενον , ἐπεὶ τὸ ἀκουστὸν ὑπὸ τοῦ ὁρατοῦ πέφυκε φθάνεσθαι , τοῦ μὲν καὶ πόρρωθεν ὁρωμένου , τοῦ δὲ ἐπειδὰν ἐμπελάσῃ τῇ ἀκοῇ , καὶ μάλιστα ὅταν τὸ μὲν τάχιστον ᾖ τῶν ὄντων , λέγω δὲ τὸ πυρῶδες , τὸ δὲ ἧττον ταχύ , ἀερῶδες ὄν , ἐν τῇ πλήξει πρὸς ἀκοὴν ἀφικνούμενον 0 1 2 .
τὸ δὲ ἀστράψαν ἀναπυρωθέν , βιαίως ἄχρι τῆς γῆς διεκθέον , κεραυνὸς καλεῖται ·
ἐὰν δὲ ἡμίπυρον ᾖ , σφοδρὸν δὲ ἄλλως καὶ ἀθρόον , πρηστήρ 0 ·
ἐὰν δὲ ἄπυρον ᾖ παντελῶς , τυφών 0 .
ἕκαστον δὲ τούτων κατασκῆψαν εἰς τὴν γῆν σκηπτὸς ὀνομάζεται .
τῶν δὲ κεραυνῶν οἱ μὲν αἰθαλώδεις ψολόεντες λέγονται , οἱ δὲ ταχέως διάττοντες ἀργῆτες , ἑλικίαι δὲ οἱ γραμμοειδῶς φερόμενοι , σκηπτοὶ δὲ ὅσοι κατασκήπτουσιν εἴς τι 0 1 .
συλλήβδην δὲ τῶν ἐν ἀέρι φαντασμάτων τὰ μέν ἐστι κατ  ἔμφασιν τὰ δὲ καθ ὑπόστασιν , κατ ἔμφασιν μὲν ἴριδες καὶ ῥᾶβδοι καὶ τὰ τοιαῦτα , καθ ὑπόστασιν δὲ σέλα τε καὶ διάττοντες καὶ κομῆται καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια 0 1 .
ἶρις μὲν οὖν ἐστὶν ἔμφασις ἡλίου τμήματος ἢ σελήνης , ἐν νέφει νοτερῷ καὶ κοίλῳ καὶ συνεχεῖ πρὸς φαντασίαν ὡς ἐν κατόπτρῳ θεωρουμένη κατὰ κύκλου περιφέρειαν 0 .
ῥᾶβδος δ ἐστὶν ἴριδος ἔμφασις εὐθεῖα .
ἄλως δ ἐστὶν ἔμφασις λαμπρότητος ἄστρου περίαυγος ·
διαφέρει δὲ ἴριδος , ὅτι ἡ μὲν ἶρις ἐξ ἐναντίας φαίνεται ἡλίου καὶ σελήνης , ἡ δὲ ἅλως κύκλῳ παντὸς ἄστρου 0 1 .
σέλας δ ἐστὶ πυρὸς ἀθρόου ἔξαψις ἐν ἀέρι .
τῶν δὲ σελάων ἃ μὲν ἀκοντίζεται ἃ δὲ στηρίζεται .
ὁ μὲν οὖν ἐξακοντισμός ἐστι πυρὸς γένεσις ἐκ παρατρίψεως , ἐν ἀέρι φερομένου ταχέως καὶ φαντασίαν μήκους ἐμφαίνοντος διὰ τὸ τάχος ·
ὁ δὲ στηριγμός ἐστι χωρὶς φορᾶς προμήκης ἔκτασις καὶ οἷον ἄστρου ῥῦσις ·
πλατυνομένη δὲ κατὰ θάτερον κομήτης καλεῖται .
πολλάκις δὲ τῶν σελάων τὰ μὲν ἐπιμένει πλείονα χρόνον , τὰ δὲ παραχρῆμα σβέννυται .
πολλαὶ δὲ καὶ ἄλλαι φαντασμάτων ἰδέαι θεωροῦνται , λαμπάδες τε καλούμεναι καὶ δοκίδες καὶ πίθοι καὶ βόθυνοι , κατὰ τὴν πρὸς ταῦτα ὁμοιότητα ὧδε προσαγορευθεῖσαι .
καὶ τὰ μὲν τούτων ἑσπέρια τὰ δὲ ἑῷα τὰ δὲ ἀμφιφαῆ θεωρεῖται , σπανίως δὲ βόρεια καὶ νότια 0 1 .
πάντα δὲ ἀβέβαια 0 ·
οὐδέποτε γάρ τι τούτων ἀεὶ φανερὸν ἱστόρηται κατεστηριγμένον .
τὰ μὲν τοίνυν ἀέρια τοιαῦτα 0 .
ἐμπεριέχει δὲ καὶ ἡ γῆ πολλὰς ἐν αὑτῇ , καθάπερ ὕδατος , οὕτω καὶ πνεύματος καὶ πυρὸς πηγάς .
τούτων δὲ αἱ μὲν ὑπὸ γῆν εἰσὶν ἀόρατοι , πολλαὶ δὲ ἀναπνοὰς ἔχουσι καὶ ἀναφυσήσεις , ὥσπερ Λιπάρα τε καὶ Αἴτνη καὶ τὰ ἐν Αἰόλου νήσοις 0 ·
αἱ δὲ καὶ ῥέουσι πολλάκις ποταμοῦ δίκην , καὶ μύδρους ἀναρριπτοῦσι διαπύρους .
ἔνιαι δὲ ὑπὸ γῆν οὖσαι πλησίον πηγαίων ὑδάτων θερμαίνουσι ταῦτα , καὶ τὰ μὲν χλιαρὰ τῶν ναμάτων ἀνιᾶσι , τὰ δὲ ὑπέρζεστα , τὰ δὲ εὖ ἔχοντα κράσεως 0 .
ὁμοίως δὲ καὶ τῶν πνευμάτων πολλὰ πολλαχοῦ γῆς στόμια ἀνέῳκται , ὧν τὰ μὲν ἐνθουσιᾶν ποιεῖ τοὺς ἐμπελάζοντας , τὰ δὲ ἀτροφεῖν , τὰ δὲ χρησμῳδεῖν , ὥσπερ τὰ ἐν Δελφοῖς καὶ Λεβαδίᾳ 0 1 ·
τὰ δὲ καὶ παντάπασιν ἀναιρεῖ , καθάπερ τὸ ἐν Φρυγίᾳ 0 .
πολλάκις δὲ καὶ συγγενὲς πνεῦμα εὔκρατον ἐν γῇ παρεξωσθὲν εἰς μυχίους σήραγγας αὐτῆς , ἔξεδρον γενόμενον ἐκ τῶν οἰκείων τόπων , πολλὰ μέρη συνεκράδανεν .
πολλάκις δὲ πολὺ γενόμενον ἔξωθεν ἐγκατειλήθη τοῖς ταύτης κοιλώμασι , καὶ ἀποκλεισθὲν ἐξόδου μετὰ βίας αὐτὴν συνετίναξε , ζητοῦν ἔξοδον ἑαυτῷ , καὶ ἀπειργάσατο πάθος τοῦτο ὃ καλεῖν εἰώθαμεν σεισμόν .
τῶν δὲ σεισμῶν οἱ μὲν εἰς πλάγια σείοντες κατ ὀξείας γωνίας ἐπικλίνται καλοῦνται , οἱ δὲ ἄνω ῥιπτοῦντες καὶ κάτω κατ ὀρθὰς γωνίας βράσται , οἱ δὲ συνιζήσεις ποιοῦντες εἰς τὰ κοῖλα χασματίαι 0 ·
οἱ δὲ χάσματα ἀνοίγοντες καὶ γῆν ἀναρρηγνύντες ῥῆκται καλοῦνται .
τούτων δὲ οἱ μὲν καὶ πνεῦμα προσαναβάλλουσιν , οἱ δὲ πέτρας , οἱ δὲ πηλόν , οἱ δὲ πηγὰς φαίνουσι τὰς πρότερον οὐκ οὔσας 0 1 2 .
τινὲς δὲ ἀνατρέποντες κατὰ μίαν πρόωσιν , οὓς καλοῦσιν ὤστας .
Οἱ δὲ ἀναπάλλοντες καὶ ταῖς εἰς ἑκάτερον ἐγκλίσεσι καὶ ἀναπάλσεσι διορθοῦντες ἀεὶ τὸ σειόμενον παλματίαι λέγονται , τρόμῳ πάθος ὅμοιον ἀπεργαζόμενοι .
γίνονται δὲ καὶ μυκητίαι σεισμοί , σείοντες τὴν γῆν μετὰ βρόμου .
πολλάκις δὲ χωρὶς σεισμοῦ γίνεται μύκημα γῆς , ὅταν τὸ πνεῦμα σείειν μὲν μὴ ᾖ αὔταρκες , ἐνειλούμενον δ ἐν αὐτῇ κόπτηται μετὰ ῥοθίου βίας .
συσσωματοποιεῖται δὲ τὰ εἰσιόντα πνεύματα καὶ ὑπὸ τῶν ἐν τῇ γῇ ὑγρῶν κεκρυμμένων .
τὰ δὲ ἀνάλογον συμπίπτει τούτοις καὶ ἐν θαλάσσῃ ·
χάσματά τε γὰρ γίνεται θαλάσσης καὶ ἀναχωρήματα πολλάκις , καὶ κυμάτων ἐπιδρομαί , ποτὲ μὲν ἀντανακοπὴν ἔχουσαι , ποτὲ δὲ πρόωσιν μόνον , ὥσπερ ἱστορεῖται περὶ Ἑλίκην τε καὶ Βούραν 0 .
πολλάκις δὲ καὶ ἀναφυσήματα γίνεται πυρὸς ἐν τῇ θαλάσσῃ , καὶ πηγῶν ἀναβλύσεις καὶ ποταμῶν ἐκβολαὶ καὶ δένδρων ἐκφύσεις , ῥοαί τε καὶ δῖναι ταῖς τῶν πνευμάτων ἀνάλογον , αἱ μὲν ἐν μέσοις πελάγεσιν , αἱ δὲ κατὰ τοὺς εὐρίπους τε καὶ πορθμούς 0 1 2 .
πολλαί τε ἀμπώτεις λέγονται καὶ κυμάτων ἄρσεις συμπεριοδεύειν ἀεὶ τῇ σελήνῃ κατά τινας ὡρισμένους καιρούς .
ὡς δὲ τὸ πᾶν εἰπεῖν , τῶν στοιχείων ἐγκεκραμένων ἀλλήλοις , ἐν ἀέρι τε καὶ γῇ καὶ θαλάσσῃ κατὰ τὸ εἰκὸς αἱ τῶν παθῶν ὁμοιότητες συνίστανται , τοῖς μὲν ἐπὶ μέρους φθορὰς καὶ γενέσεις φέρουσαι , τὸ δὲ σύμπαν ἀνώλεθρόν τε καὶ ἀγένητον φυλάττουσαι 0 .
καίτοι γέ τις ἐθαύμασε πῶς ποτέ , εἰ ἐκ τῶν ἐναντίων ἀρχῶν συνέστηκεν ὁ κόσμος , λέγω δὴ ξηρῶν τε καὶ ὑγρῶν ψυχρῶν τε καὶ θερμῶν , οὐ πάλαι διέφθαρται καὶ ἀπόλωλεν , ὡς κ ἂν εἰ πόλιν τινὲς θαυμάζοιεν , ὅπως διαμένει συνεστηκυῖα ἐκ τῶν ἐναντίων ἐθνῶν , πενήτων λέγω καὶ πλουσίων , νέων γερόντων , ἀσθενῶν ἰσχυρῶν , πονηρῶν χρηστῶν .
ἀγνοοῦσι δὲ ὅτι τοῦτ ἦν πολιτικῆς ὁμονοίας τὸ θαυμασιώτατον , λέγω δὲ ὅτι ἐκ πολλῶν μίαν καὶ ὁμοίαν ἐξ ἀνομοίων ἀποτελεῖ διάθεσιν , ὑποδεχομένη πἆσαν καὶ φύσιν καὶ τύχην .
ἴσως δὲ καὶ τῶν ἐναντίων ἡ φύσις γλίχεται , καὶ ἐκ τούτων ἀποτελεῖ τὸ σύμφωνον , οὐκ ἐκ τῶν ὁμοίων , ὥσπερ ἀμέλει τὸ ἄρρεν συνήγαγε πρὸς τὸ θῆλυ καὶ οὐχ ἑκάτερον πρὸς τὸ ὁμόφυλον , καὶ τὴν πρώτην ὁμόνοιαν διὰ τῶν ἐναντίων συνῆψεν , οὐ διὰ τῶν ὁμοίων 0 1 2 .
ἔοικε δὲ καὶ ἡ τέχνη τὴν φύσιν μιμουμένη τοῦτο ποιεῖν ·
ζωγραφία μὲν γὰρ λευκῶν τε καὶ μελάνων ὠχρῶν τε καὶ ἐρυθρῶν χρωμάτων ἐγκερασαμένη φύσεις τὰς εἰκόνας τοῖς προηγουμένοις ἀπε τέλεσε συμφώνους , μουσικὴ δὲ ὀξεῖς ἅμα καὶ βαρεῖς μακρούς τε καὶ βραχεῖς φθόγγους μίξασα ἐν διαφόροις φωναῖς μίαν ἀπετέλεσεν ἁρμονίαν , γραμματικὴ δὲ ἐκ φωνηέντων καὶ ἀφώνων γραμμάτων κρᾶσιν ποιησαμένη τὴν ὅλην τέχνην ἀπ  αὐτῶν συνεστήσατο .
ταὐτὸ δὲ τοῦτο ἦν καὶ τὸ παρὰ τῷ σκοτεινῷ λεγόμενον Ἡρακλείτῳ “ συνάψειας οὖλα καὶ οὐχὶ οὖλα , συμφερόμενον καὶ διαφερόμενον , συνᾷδον καὶ διᾷδον ·
καὶ ἐκ πάντων ἕν , καὶ ἐξ ἑνὸς πάντα . 0 1 ”
Οὕτως οὖν καὶ τὴν τῶν ὅλων σύστασιν , οὐρανοῦ λέγω καὶ γῆς τοῦ τε σύμπαντος κόσμου , διὰ τῆς τῶν ἐναντιωτάτων ἀρχῶν κράσεως μία διεκόσμησεν ἁρμονία ·
ξηρὸν γὰρ ὑγρῷ , θερμὸν δὲ ψυχρῷ βαρεῖ τε κοῦφον μιγέν , καὶ ὀρθὸν περιφερεῖ , γῆν τε πᾶσαν καὶ θάλασσαν αἰθέρα τε καὶ ἥλιον καὶ σελήνην καὶ τὸν ὅλον οὐρανὸν διεκόσμησε μία ἡ διὰ πάντων διήκουσα δύναμις , ἐκ τῶν ἀμίκτων καὶ ἑτεροίων , ἀέρος τε καὶ γῆς καὶ πυρὸς καὶ ὕδατος , τὸν σύμπαντα κόσμον δημιουργήσασα καὶ μιᾷ διαλαβοῦσα σφαίρας ἐπιφανείᾳ , τάς τε ἐναντιωτάτας ἐν αὐτῷ φύσεις ἀλλήλαις ἀναγκάσασα ὁμολογῆσαι , καὶ ἐκ τούτων μηχανησαμένη τῷ παντὶ σωτηρίαν .
Αἰτία δὲ ταύτης μὲν ἡ τῶν στοιχείων ὁμολογία , τῆς δὲ ὁμολογίας ἡ ἰσομοιρία καὶ τὸ μηδὲν αὐτῶν πλέον ἕτερον ἑτέρου δύνασθαι 0 1 2 ·
τὴν γὰρ ἴσην ἀντίστασιν ἔχει τὰ βαρέα πρὸς τὰ κοῦφα καὶ τὰ θερμὰ πρὸς τὰ θάτερα , τῆς φύσεως ἐπὶ τῶν μειζόνων διδασκούσης ὅτι τὸ ἴσον σωστικόν πώς ἐστιν ὁμονοίας , ἡ δὲ ὁμόνοια τοῦ πάντων γενετῆρος καὶ περικαλλεστάτου κόσμου 0 1 .
τίς γὰρ ἂν εἴη φύσις τοῦδε κρείττων ;
ἢν γὰρ ἂν εἴποι τις , μέρος ἐστὶν αὐτοῦ .
τό τε καλὸν πᾶν ἐπώνυμόν ἐστι τούτου , καὶ τὸ τεταγμένον , ἀπὸ τοῦ κόσμου λεγόμενον κεκοσμῆσθαι .
τίς δὲ τῶν ἐπὶ μέρους δύναιτ ἂν ἐξισωθῆναι τῇ κατ οὐρανὸν τάξει τε καὶ φορᾷ τῶν ἄστρων ἡλίου τε καὶ σελήνης , κινουμένων ἐν ἀκριβεστάτοις μέτροις ἐξ αἰῶνος εἰς ἕτερον αἰῶνα .
τίς δὲ γένοιτ ἂν ἀψεύδεια τοιάδε , ἥν τινα φυλάττουσιν αἱ καλαὶ καὶ γόνιμοι τῶν ὅλων ὧραι , θέρη τε καὶ χειμῶνας ἐπάγουσαι τεταγμένως , ἡμέρας τε καὶ νύκτας , εἰς μηνὸς ἀποτέλεσμα καὶ ἐνιαυτοῦ ;
καὶ μὴν μεγέθει μὲν ὁ αὐτὸς πανυπέρτατος , κινήσει δὲ ὀξύτατος , λαμπρότητι δὲ εὐαυγέστατος , δυνάμει δὲ ἀγήρως τε καὶ ἄφθαρτος 0 1 .
Οὗτος ἐναλίων ζῴων καὶ πεζῶν καὶ ἀερίων φύσεις ἐχώρισε καὶ βίους ἐμέτρησε ταῖς ἑαυτοῦ κινήσεσιν .
ἐκ τούτου πάντα ἐμπνεῖ τε καὶ ψυχὴν ἴσχει τὰ ζῷα .
τούτου καὶ αἱ παράδοξοι νεοχμώσεις τεταγμένως ἀποτελοῦνται , συναραττόντων μὲν ἀνέμων παντοίων , πιπτόντων δὲ ἐξ οὐρανοῦ κεραυνῶν , ῥηγνυμένων δὲ χειμώνων ἐξαισίων .
διὰ δὲ τούτων τὸ νοτερὸν ἐκπιεζόμενον τό τε πυρῶδες διαπνεόμενον εἰς ὁμόνοιαν ἄγει τὸ πᾶν καὶ καθίστησιν .
ἥ τε γῆ φυτοῖς κομῶσα παντοδαποῖς , νάμασί τε περιβλύζουσα καὶ περιοχουμένη ζῴοις , κατὰ καιρὸν ἐκφύουσά τε πάντα καὶ τρέφουσα καὶ δεχομένη , μυρίας τε φέρουσα ἰδέας καὶ πάθη , τὴν ἀγήρω φύσιν ὁμοίως τηρεῖ , καίτοι καὶ σεισμοῖς τινασσομένη καὶ πλημυρίσιν ἐπικλυζομένη , πυρκαϊαῖς τε κατὰ μέρος φλογιζομένη .
ταῦτα δὲ πάντα ἔοικεν αὐτῇ πρὸς ἀγαθοῦ γινόμενα τὴν δι αἰῶνος σωτηρίαν παρέχειν ·
σειομένης τε γὰρ διεξάττουσιν αἱ τῶν πνευμάτων παρεμπτώσεις κατὰ τὰ ῥήγματα τὰς ἀναπνοὰς ἴσχουσαι , καθὼς ἄνω λέλεκται , καθαιρομένη τε ὄμβροις ἀποκλύζεται πάντα τὰ νοσώδη , περιπνεομένη δὲ αὔραις τά τε ὑπ αὐτὴν καὶ τὰ ὑπὲρ αὐτὴν εἰλικρινεῖται .
καὶ μὴν αἱ φλόγες μὲν τὸ παγετῶδες πιαίνουσιν , οἱ πάγοι δὲ τὰς φλόγας ἀνιᾶσιν .
καὶ τῶν ἐπὶ μέρους τὰ μὲν γίνεται , τὰ δὲ ἀκμάζει , τὰ δὲ φθείρεται ·
καὶ αἱ μὲν γενέσεις ἐπαναστέλλουσι τὰς φθοράς , αἱ δὲ φθοραὶ κουφίζουσι τὰς γενέσεις .
μία δὲ ἐκ πάντων περαινομένη σωτηρία διὰ τέλους , ἀντιπεριισταμένων ἀλλήλοις καὶ τοτὲ μὲν κρατούντων τοτὲ δὲ κρατουμένων , φυλάττει τὸ σύμπαν ἄφθαρτον δι αἰῶνος .
λοιπὸν δὲ δὴ περὶ τῆς τῶν ὅλων συνεκτικῆς αἰτίας κεφαλαιωδῶς εἰπεῖν , ὃν τρόπον καὶ περὶ τῶν ἄλλων 0 ·
πλημμελὲς γὰρ περὶ κόσμου λέγοντας , εἰ καὶ μὴ δι ἀκριβείας , ἀλλ  οὖν γε ὡς εἰς τυπώδη μάθησιν , τὸ τοῦ κόσμου κυριώτατον παραλιπεῖν 0 1 .
ἀρχαῖος μὲν οὖν τις λόγος καὶ πάτριός ἐστι πᾶσιν ἀνθρώποις ὡς ἐκ θεοῦ πάντα καὶ διὰ θεοῦ ἡμῖν συνέστηκεν , οὐδεμία δὲ φύσις αὐτὴ καθ ἑαυτήν ἐστιν αὐτάρκης , ἐρημωθεῖσα τῆς ἐκ τούτου σωτηρίας .
διὸ καὶ τῶν παλαιῶν εἰπεῖν τινὲς προήχθησαν ὅτι πάντα ταῦτά ἐστι θεῶν πλέα τὰ καὶ δι ὀφθαλμῶν ἰνδαλλόμενα ἡμῖν καὶ δι ἀκοῆς καὶ πάσης αἰσθήσεως , τῇ μὲν θείᾳ δυνάμει πρέποντα καταβαλλόμενοι λόγον , οὐ μὴν τῇ γε οὐσίᾳ .
σωτὴρ μὲν γὰρ ὄντως ἁπάντων ἐστὶ καὶ γενέτωρ τῶν ὁπωσδήποτε κατὰ τόνδε τὸν κόσμον συντελουμένων ὁ θεός , οὐ μὴν αὐτουργοῦ καὶ ἐπιπόνου ζῴου κάματον ὑπομένων , ἀλλὰ δυνάμει χρώμενος ἀτρύτῳ , δι ἧς καὶ τῶν πόρρω δοκούντων εἶναι περιγίνεται .
τὴν μὲν οὖν ἀνωτάτω καὶ πρώτην ἕδραν αὐτὸς ἔλαχεν , ὕπατός τε διὰ τοῦτο ὠνόμασται , καὶ κατὰ τὸν ποιητὴν ἀκροτάτῃ κορυφῇ τοῦ σύμπαντος ἐγκαθιδρυμένος οὐρανοῦ ·
μάλιστα δέ πως αὐτοῦ τῆς δυνάμεως ἀπολαύει τὸ πλησίον αὐτοῦ σῶμα , καὶ ἔπειτα τὸ μετ ἐκεῖνο , καὶ ἐφεξῆς οὕτως ἄχρι τῶν καθ ἡμᾶς τόπων 0 1 .