Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
„ ὁ θεὸς ὄψεται ἑαυτῷ πρόβατον εἰς ὁλοκάρπωσιν , τέκνον “ καὶ ὕστερον τὸ ἀντιδοθὲν εὑρίσκοντα ·
„ ἰδοὺ γὰρ κριὸς εἷς κατεχόμενος τῶν κεράτων ἐν φυτῷ Σαβέκ “  Gen 0 .
ἴδωμεν οὖν , τί ὁ μὲν ζητῶν ἀπορεῖ , ὁ δ ἀποκρινόμενος ἀποφαίνεται , καὶ τρίτον τί τὸ εὑρισκόμενον ἦν .
ὃ μὲν οὖν πυνθάνεται τοιοῦτόν ἐστιν ·
ἰδοὺ τὸ δρῶν αἴτιον , τὸ πῦρ 0 ·
ἰδοὺ καὶ τὸ πάσχον , ἡ ὕλη , τὰ ξύλα 0 ·
ποῦ τὸ τρίτον , τὸ ἀποτέλεσμα 0 ;
οἷον ἰδοὺ ὁ νοῦς , ἔνθερμον καὶ πεπυρωμένον πνεῦμα ·
ἰδοὺ καὶ τὰ νοητά , ὡσανεὶ ὗλαι 0 ·
ποῦ τὸ τρίτον , τὸ νοεῖν 0 ;
πάλιν ἰδοὺ ἡ ὅρασις , ἰδοὺ τὸ χρῶμα , ποῦ τὸ ὁρᾶν 0 ;
καὶ συνόλως ἰδοὺ ἡ αἴσθησις , τὸ κριτήριον , ἀλλὰ καὶ τὰ αἰσθητά , αἱ ὗλαι 0 ·
τὸ οὖν αἰσθάνεσθαι ποῦ 0 ;
ταῦτα πυνθανομένῳ δεόντως ἀποκρίνεται ·
„ ὁ θεὸς ὄψεται ἑαυτῷ “ ·
θεοῦ γὰρ ἔργον ἴδιον τὸ τρίτον 0 .
ἐπιφροσύνῃ γὰρ αὐτοῦ ὁ μὲν νοῦς καταλαμβάνει , ἡ δ ὅρασις ὁρᾷ καὶ πᾶσα αἴσθησις αἰσθάνεται .
„ κριὸς δ  εὑρίσκεται κατεχόμενος “ , τουτέστι λόγος ἡσυχάζων καὶ ἐπέχων .
ἄριστον γὰρ ἱερεῖον ἡσυχία καὶ ἐποχὴ περὶ ὧν πάντως οὔκ εἰσι πίστεις 0 .
ῥητὸν γὰρ μόνον τοῦτο „ ὁ θεὸς ὄψεται “ , ᾧ γνώριμα τὰ πάντα , ὃς λαμπροτάτῳ φωτί , ἑαυτῷ , τὰ ὅλα αὐγάζει ·
τὰ δ ἄλλα οὐ ῥητὰ γενέσει , ἧς πολὺ κατακέχυται τὸ σκότος 0 ·
ἠρεμία δ ἀσφαλὲς ἐν σκότῳ 0 .
ζητήσαντες καὶ τί τὸ τρέφον ἐστὶ τὴν ψυχήν  „ οὐ γὰρ “ ᾗ φησι Μωυσῆς „ ᾔδεισαν τί ἦν “  Exod .
16 , 15   εὗρον μαθόντες ῥῆμα θεοῦ καὶ λόγον θεῖον , ἀφ οὗ πᾶσαι παιδεῖαι καὶ σοφίαι ῥέουσιν ἀένναοι .
ἥδ ἐστὶν ἡ οὐράνιος τροφή , μηνύεται δ ἐν ταῖς ἱεραῖς ἀναγραφαῖς ἐκ προσώπου τοῦ αἰτίου λέγοντος ·
„ ἰδοὺ ἐγὼ ὕω ὑμῖν ἄρτους ἐκ τοῦ οὐρανοῦ “  ibid .
τῷ γὰρ ὄντι τὴν αἰθέριον σοφίαν ὁ θεὸς ταῖς εὐφυέσι καὶ φιλοθεάμοσιν ἄνωθεν ἐπιψεκάζει διανοίαις ·
αἱ δὲ ἰδοῦσαι καὶ γευσάμεναι καὶ σφόδρ ἡσθεῖσαι ἔμαθον μὲν ὃ ἔπαθον , τὸ δὲ διαθὲν ἀγνοοῦσι .
διὸ πυνθάνονται ·
„ τί ἐστι τοῦτο “  ibid .
15  , ὃ μέλιτος γλυκύτερον , χιόνος δὲ λευκότερον εἶναι πέφυκε 0 ;
διδαχθήσονται δὲ ὑπὸ τοῦ θεοπρόπου , ὅτι „ οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος , ὃν ἔδωκε κύριος αὐτοῖς φαγεῖν “  ibid .
τίς οὖν ὁ ἄρτος , εἰπέ 0 .
„ τοῦτο “ φησί „ τὸ ῥῆμα ὃ συνέταξε κύριος “  ibid .
ἡ θεία σύνταξις αὕτη τὴν ὁρατικὴν ψυχὴν φωτίζει τε ὁμοῦ καὶ γλυκαίνει , φέγγος μὲν τὸ ἀληθείας ἀπαστράπτουσα , πειθοῖ δέ , ἀρετῇ γλυκείᾳ , τοὺς διψῶντας καὶ πεινῶντας κ αλοκἀγαθίας ἐφηδύνουσα .
ζητήσας καὶ ὁ προφήτης αὐτός , τί τὸ τοῦ κατορθοῦν αἴτιον , ἀνεῦρεν ὅτι ἡ θεοῦ μόνου σύνοδος 0 .
ἐπειδὴ γὰρ ἠπόρει , τίς εἰμι καὶ τίς ὢν τὸ ὁρατικὸν γένος ἀπὸ τοῦ βασιλεύειν δοκοῦντος ἀντιθέου τρόπου ῥύσομαι , διδάσκεται χρησμῷ , ὅτι „ ἔσομαι μετὰ σοῦ “  Exod .
ζητήσεις δ  αἱ τῶν κατὰ μέρος ἔχουσι μὲν γλαφυρὰν θεωρίαν καὶ φιλόσοφον  πῶς γὰρ οὔ 0 ;
, ἡ δὲ τοῦ τῶν ὄντων ἀρίστου καὶ ἀσυγκρίτου καὶ πάντων αἰτίου θεοῦ ζήτησις εὐφραίνει μὲν εὐθὺς ἰόντας ἐπὶ τὴν σκέψιν , ἀτελὴς δ οὐ γίνεται , προϋπαντῶντος διὰ τὴν ἵλεω φύσιν ἑαυτοῦ ταῖς παρθένοις χάρισι καὶ ἐπιδεικνυμένου ἑαυτὸν τοῖς γλιχομένοις ἰδεῖν , οὐχ οἷός ἐστιν  ἀμήχανον γάρ , ἐπεὶ καὶ Μωυσῆς „ ἀπέστρεψε τὸ πρόσωπον 0 ·
εὐλαβεῖτο γὰρ κατεμβλέψαι ἐνώπιον τοῦ θεοῦ “  Exod .
3 , 6   , ἀλλ  ὡς ἐνεχώρει γενητὴν φύσιν τῇ ἀπερινοήτῳ δυνάμει προσβαλεῖν .
ἀναγέγραπται καὶ τοῦτο ἐν τοῖς προτρεπτικοῖς ·
„ ἐπιστραφήσεσθε “ γάρ φησι „ πρὸς κύριον τὸν θεὸν ὑμῶν , καὶ εὑρήσετε αὐτόν , ὅταν ἐκζητήσητε αὐτὸν ἐξ ὅλης τῆς καρδίας καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς ὑμῶν “  Deut .
ἀποχρώντως λελαληκότες καὶ περὶ τούτων ἐπὶ τὸ τρίτον ἑξῆς τρεψώμεθα κεφάλαιον , ἐν ᾧ τὸ μὲν ζητεῖν ἦν , τὸ δ εὑρίσκειν οὐχ εἵπετο .
λάβαν γοῦν ἀναζητήσας ὅλον τοῦ ἀσκητοῦ τὸν ψυχικὸν οἶκον „ οὐχ εὗρεν “ ᾗ φησι Μωυσῆς „ τὰ εἴδωλα “  Gen .
πλήρης γὰρ πραγμάτων , οὐκ ὀνειράτων καὶ κενῶν φαντασμάτων ἦν .
οὐ δ οἱ τυφλοὶ διάνοιαν Σοδομῖται σπουδάσαντες ἐκθύμως αἰσχῦναι τοὺς ἱεροὺς καὶ ἀμιάντους λόγους εὗρον τὴν εἰς τοῦτ ἄγουσαν ὁδόν , ἀλλ  , ὥς φησι τὸ λόγιον , „ παρελύθησαν ζητοῦντες τὴν θύραν “  Gen .
19 , 11  , καίτοι γε ἐν κύκλῳ πᾶσαν τὴν οἰκίαν περιθέοντες καὶ πάντα κινήσαντες λίθον πρὸς ἐκπλήρωσιν τῆς ἐκφύλου καὶ ἀσεβοῦς ἐπιθυμίας 0 .
ἤδη τινὲς καὶ ἀντὶ πυλωρῶν βασιλεῖς ἐθελήσαντες γενέσθαι καὶ τὸ κάλλιστον ἐν βίῳ , τάξιν , καταλῦσαι οὐ μόνον τῆς ἀδίκως ἐλπισθείσης εὐπραγίας ἐσφάλησαν , ἀλλὰ καὶ ἣν ἐν χερσὶν εἶχον ἐκβαλεῖν ἠναγκάσθησαν .
ἱερωσύνης γὰρ τοὺς Κορὲ θιασώτας ὀρεχθέντας * * * ὁ νόμος διαμαρτεῖν φησιν ἀμφοῖν  Num .
ὥσπερ γὰρ οὐ τὰ αὐτὰ παῖδες καὶ ἄνδρες μανθάνουσιν , ἀλλ ἑκατέρᾳ τῶν ἡλικιῶν εἰσιν ἁρμόττουσαι διδασκαλίαι , οὕτως πεφύκασιν εἶναί τινες αἰεὶ παιδικαὶ ψυχαὶ καὶ ἐν σώμασι γεγηρακόσι καὶ ἔμπαλιν τελειόταται ἐν ἄρτι ἀκμάζουσι καὶ ἡβῶσιν .
ὄφλοιεν ἂν οὖν εὐήθειαν , ὅσοι μειζόνων ἢ κατὰ τὴν ἑαυτῶν φύσιν ἐρῶσιν , ἐπειδὴ πᾶν τὸ ὑπὲρ δύναμιν ἐπιτάσει σφοδρότητος ἀπορρήττεται .
καὶ Φαραὼ „ ζητῶν ἀνελεῖν Μωυσῆν “  Exod 0 .
2 , 15  , τὸ προφητικὸν γένος , οὐδέποτε εὑρήσει , καίτοι χαλεπὸν ἀκηκοὼς κατ αὐτοῦ λόγον ὡς ἐπικεχειρηκότος καθελεῖν τὴν σώματος ἅπασαν ἡγεμονίαν δυσὶ προσβολαῖς ·
ὧν τὴν μὲν προτέραν ἐποιήσατο πρὸς τὸν Αἰγύπτιον τρόπον , ὃς ἐπετείχιζεν ἡδονὴν ψυχῇ  „ πατάξας γὰρ αὐτὸν “ οὐσίᾳ σποράδι „ κατέχωσεν , ἄμμῳ “  Exod .
2 , 12  , τοῦ αὐτοῦ νομίσας ἀμφότερα εἶναι τὰ δόγματα , καὶ ἡδονὴν ὡς πρῶτον καὶ μέγιστον ἀγαθὸν καὶ ἀτόμους ὡς τῶν ὅλων ἀρχάς  , τὴν δ ἑτέραν  ibid 0 1 2 .
13  πρὸς τὸν κατακερματίζοντα τὴν φύσιν τοῦ ἀγαθοῦ καὶ τὸ μὲν ψυχῇ , τὸ δὲ σώματι , τὸ δὲ τοῖς ἐκτὸς ἀπονέμοντα 0 1 2 .
ὁλόκληρον γὰρ αὐτὸ βούλεται εἶναι , τῷ ἀρίστῳ τῶν ἐν ἡμῖν , διανοίᾳ μόνῃ , προσκεκληρωμένον καὶ μηδενὶ τῶν ἀψύχων ἐφαρμόττον .
οὐ δὲ τὴν ἀνίκητον ἀρετὴν καὶ πικραινομένην ἐπὶ ταῖς καταγελάστοις τῶν ἀνθρώπων σπουδαῖς , ὄνομα Θάμαρ , ὁ διαπεμφθεὶς ἐπὶ τὴν ζήτησιν αὐτῆς ἀνευρίσκει .
„ ἀπέστειλε δὲ Ἰούδας τὸν ἔριφον ἐν χειρὶ τοῦ ποιμένος τοῦ Ὁδολλαμίτου κομίσασθαι τὸν ἀρραβῶνα παρὰ τῆς γυναικός ·
καὶ οὐχ εὗρεν αὐτήν .
ἐπηρώτησε δὲ τοὺς ἄνδρας τοὺς ἐκ τοῦ τόπου ·
ποῦ ἐστιν ἡ πόρνη ἡ γενομένη ἐν Αἰνὰν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ ;
οὐκ ἦν ἐνταῦθα πόρνη .
καὶ ἀπεστράφη πρὸς Ἰούδαν καὶ εἶπεν ·
οὐχ εὗρον , καὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ ἐκ τοῦ τόπου λέγουσι μὴ εἶναι ὧδε πόρνην .
εἶπε δὲ Ἰούδας ·
ἐχέτω αὐτά , ἀλλὰ μή ποτε καταγελασθῶμεν ·
ἐγὼ μὲν ἀπέσταλκα τὸν ἔριφον τοῦτον , σὺ δὲ οὐχ εὕρηκας “  Gen .
ὢ θαυμαστῆς δοκιμασίας , ὢ ἱεροπρεποῦς πείρας 0 .
ἀρραβῶνά τις ἔδωκεν ὠνητικῶς ἔχουσα διάνοια τοῦ καλλίστου κτήματος , θεοσεβείας , διὰ τριῶν ἐνεχύρων ἢ συμβόλων , δακτυλίου , ὁρμίσκου , ῥάβδου  ibid .
18  , βεβαιότητα καὶ πίστιν , εἱρμὸν καὶ ἀκολουθίαν λόγου πρὸς βίον καὶ βίου πρὸς λόγον , ὀρθὴν καὶ ἀκλινῆ παιδείαν , ᾗ λυσιτελὲς ἐπερείδεσθαι 0 .
τὸν ἀρραβῶνα τοῦτον εἰ καλῶς ἔδωκε , βασανίζει .
τίς οὖν ἡ βάσανος 0 ;
καθεῖναί τι δέλεαρ ὁλκῷ κεχρημένον δυνάμει , δόξαν ἢ πλοῦτον ἢ ὑγείαν σώματος ἤ τι τῶν ὁμοιοτρόπων , καὶ γνῶναι πρὸς πότερα καθάπερ ἐπὶ πλάστιγγος ταλαντεύσει 0 ·
ῥοπὴ γὰρ εἰ γένοιτο πρός τι τούτων , ὁ ἀρραβὼν οὐ βέβαιος 0 .
ἀπέστειλεν οὖν τὸν ἔριφον κομίσασθαι τὸν ἀρραβῶνα παρὰ τῆς γυναικός , οὐ τοῦτο προῃρημένος πάντως ἀπολαβεῖν , ἀλλ εἴ ποτε ἀναξία τοῦ κατέχειν ἐκείνη γένοιτο .
γενήσεται δὲ πότε ;
ἡνίκα ἂν τὰ διαφέροντα ἀδιαφόρων ἀντικαταλλάξηται , τῶν γνησίων ἀγαθῶν τὰ νόθα προτιμήσασα 0 ·
γνήσια μὲν οὖν ἀγαθὰ πίστις , εἱρμὸς καὶ ἀκολουθία λόγων πρὸς ἔργα , παιδείας κανὼν ὀρθῆς , ὡς ἔμπαλιν κακὰ ἀπιστία , τὸ ἀνακόλουθον , ἀπαιδευσία , τὰ δὲ νόθα , ὅσα τῆς ἀλόγου φορᾶς ἀπῃώρηται 0 1 2 .
ζητῶν οὖν „ οὐκ ἀνεῦρεν αὐτήν “ ·
δυσεύρετον γὰρ ἢ καὶ παντελῶς ἀνεύρετον ἐν πεφυρμένῳ βίῳ τὸ καλόν 0 .
κ ἂν διαπύθηται , εἰ ἔστι περὶ πάντα τὸν τόπον τοῦ καλοῦ πεπορνευμένη ψυχή , ῥητῶς ἀκούσεται , ὅτι οὔ τε ἔστιν οὔ τε ἦν πρότερον ·
ἀκόλαστος γὰρ ἢ μαχλὰς ἢ τριοδῖτις σοβὰς ἢ τὸ τῆς ὥρας ἄνθος ἐπευωνίζουσα ἢ καθαρσίοις καὶ λουτροῖς τὰ ἐκτὸς φαιδρυνομένη , τὰ δὲ ἐντὸς ῥυπῶσα , ἢ καθάπερ τὰ πινάκια χρώμασι τὴν ὄψιν ὑπογραφομένη χήτει φυσικῆς εὐμορφίας ἢ τὸ λεγόμενον πολύανδρον κακὸν ὡς ἀγαθὸν μεταδιώκουσα ἢ πολυγαμίας ἐρῶσα ἢ πρὸς μυρία σπειρομένη ἢ ὑπὸ μυρίων σωμάτων ὁμοῦ καὶ πραγμάτων ἐμπαιζομένη καὶ περιυβριζομένη κεῖθι οὐκ ἔστι 0 .
ταῦτα ὁ διαπεμψάμενος ἀκούσας , φθόνον ἠλλοτριωκὼς ἀφ αὑτοῦ καὶ τὴν φύσιν ἵλεως γέγηθεν οὐ μετρίως καί φησι ·
μὴ γὰρ οὐ δι εὐχῆς ἐστί μοι τὴν διάνοιαν ἀστείαν τε καὶ ἀστὴν ὡς ἀληθῶς εἶναι , κοσμιότητι καὶ σωφροσύνῃ καὶ ταῖς ἄλλαις διαπρέπουσαν ἀρεταῖς , ἑνὶ προσέχουσαν ἀνδρὶ καὶ τὴν ἑνὸς οἰκουρίαν ἀγαπῶσαν καὶ μοναρχίᾳ χαίρουσαν .
εἰ δὴ τοιαύτη τίς ἐστιν , ἐχέτω τὰ δεδομένα , καὶ τὴν παιδείαν καὶ τὸν εἱρμὸν λόγου πρὸς βίον καὶ βίου πρὸς λόγον καὶ τὸ ἀναγκαιότατον , βεβαιότητα καὶ πίστιν .
ἀλλὰ μή ποτε γελασθῶμεν ἀνάξια κεχαρίσθαι δόξαντες , καίτοι γ ὑπολαβόντες ἐπιτηδειότατα τῇ ψυχῇ δεδωρῆσθαι .
ἀλλὰ γὰρ ἐγὼ μέν , ὅπερ εἰκὸς ἦν ἐργάσασθαι τὸν βουλόμενον τρόπου βάσανον καὶ δοκιμασίαν λαβεῖν , πεποίηκα , δέλεαρ καθεὶς καὶ διαπεμψάμενος , ὁ δὲ ἐπεδείξατο τὴν ἑαυτοῦ φύσιν οὐκ εὐάλωτον .
δῆλον δὲ ἐμοὶ τὸ διὰ τί οὐκ εὐάλωτος 0 1 ·
μυρίους γὰρ εἶδον τῶν ἄγαν φαύλων τὰ αὐτὰ δρῶντας ἔσθ  ὅτε τοῖς λίαν ἀγαθοῖς , ἀλλ οὐκ ἀπὸ διανοίας τῆς αὐτῆς , ἐπειδὴ τοῖς μὲν ἀλήθεια , τοῖς δὲ ὑπόκρισις ἀσκεῖται 0 1 2 ·
χαλεπὴ δ ἡ διάγνωσις ἀμφοῖν 0 ·
πολλάκις γὰρ ὑπὸ τοῦ δοκεῖν παρευημερήθη τὸ εἶναι .
καὶ τὸν χίμαρον τὸν περὶ τῆς ἁμαρτίας ὁ φιλάρετος ζητεῖ μέν , οὐχ εὑρίσκει δέ ·
ἤδη γὰρ , ὡς δηλοῖ τὸ λόγιον , ἐνεπέπρηστο  Lev .
τί δ αἰνίττεται , σκεπτέον ·
τὸ μὲν μηδὲν ἁμαρτεῖν ἴδιον θεοῦ , τὸ δὲ μετανοεῖν σοφοῦ 0 1 ·
παγχάλεπον δὲ καὶ δυσεύρετον τοῦτό γε 0 .
φησὶν οὖν ὁ χρησμός , ὅτι „ ζητῶν ἐξεζήτησε Μωυσῆς “ ἐν τῷ θνητῷ βίῳ τὸν περὶ ἁμαρτημάτων μετανοίας λόγον .
ἐσπούδαζε γὰρ ἀνευρεῖν ἀπαμπισχομένην τὸ ἀδικεῖν ψυχὴν καὶ ἄνευ αἰσχύνης γυμνὴν προϊοῦσαν ἁμαρτημάτων .
ἀλλ ὅμως οὐχ εὗρε , τῆς φλογός , λέγω δὲ τῆς ὀξυκινητοτάτης ὁρμῆς ἀλόγου , καταδραμούσης καὶ ὅλην ψυχὴν ἐπινεμηθείσης .
νικᾶται γὰρ τὰ μὲν ἐλάττω πρὸς τῶν πλειόνων , τὰ δὲ βραδύτερα πρὸς τῶν ὠκυδρομωτέρων , τὰ δὲ μέλλοντα πρὸς τῶν παρόντων 0 1 ·
ἐσταλμένον δὲ καὶ βραδὺ καὶ μέλλον ἡ μετάνοια , πολὺ δὲ καὶ ταχὺ καὶ συνεχὲς ἐν τῷ θνητῷ βίῳ τὸ ἀδικεῖν 0 .
εἰκότως οὖν ἐν τροπῇ τις γενόμενός φησι μὴ δύνασθαι „ τοῦ περὶ ἁμαρτίας ἐμφαγεῖν “ ·
μὴ γὰρ ἐπιτρέπειν τὸ συνειδὸς αὐτῷ μετανοίᾳ τραφῆναι 0 ·
„ ἤκουσε Μωυσῆς , καὶ ἤρεσεν αὐτῷ “  Lev .
τὰ γὰρ πρὸς γένεσιν τῶν πρὸς θεὸν μακρὰν ἀπέζευκται ·
τῇ μὲν γὰρ τὰ φανερὰ μόνα , τῷ δὲ καὶ τὰ ἀφανῆ γνώριμα 0 1 .
παραπαίει δ  , ὃς ἂν τοῦ ἀληθοῦς καταψευδόμενος ἔτ  ἀδικῶν μετανενοηκέναι φάσκῃ ·
ὅμοιον ὡς εἰ καὶ ὁ νοσῶν τὸν ὑγιαίνοντα καθυποκρίνοιτο 0 ·
μᾶλλον γάρ , ὡς ἔοικε , νοσήσει μηδὲν τῶν εἰς ὑγίειαν προσφόρων ἐπιτηδεύειν ἀξιῶν .
ἐζήτει ποτὲ προαχθεὶς ὑπὸ τοῦ φιλομαθοῦς καὶ τὰς αἰτίας , αἷς τ ἀναγκαιότατα τῶν ἐν τῷ κόσμῳ πραγμάτων ἐπιτελεῖται ·
θεώμενος γὰρ ὅσα ἐν γενέσει φθειρόμενα καὶ γεννώμενα , ἀπολλύμενά τε αὖ καὶ διαμένοντα , τέθηπε καὶ καταπέπληκται καὶ ἐκβοᾷ φάσκων 0 ·
„ τί , ὅτι ὁ βάτος καίεται καὶ οὐ κατακαίεται “  Exod 0 .
τὸν γὰρ ἄβατον οὐ πολυπραγμονεῖ χῶρον , θείων ἐνδιαίτημα φύσεων , ἀλλ ἤδη μέλλων ἀνήνυτον καὶ ἀτελῆ πόνον διαθλεῖν ἐπικουφίζεται ἐλέῳ καὶ προμηθείᾳ τοῦ πάντων σωτῆρος θεοῦ , ὃς ἔχρησεν ἐκ τῶν ἀδύτων ·
„ μὴ ἐγγίσῃς ὧδε “  ibid .
5  , ἴσον τῷ μὴ πρόσιθι τοιαύτῃ διασκέψει 0 ·
περιεργίας γὰρ καὶ φιλοπραγμοσύνης μείζονος ἢ κατὰ ἀνθρωπίνην δύναμιν τὸ ἔργον 0 1 ·
ἀλλὰ τὰ μὲν γεγονότα θαύμαζε , τὰς δὲ αἰτίας , δι ἃς ἢ γέγονεν ἢ φθείρεται , μὴ πολυπραγμόνει .
„ ὁ γὰρ τόπος ἐν ᾧ σὺ ἕστηκας “ φησί „ γῆ ἁγία ἐστί “  ibid .
ποῖος τόπος 0 ;
ἢ δῆλον ὅτι ὁ αἰτιολογικός , ὃν μόνον ταῖς θείαις ἀνῆψε φύσεσιν , ἀνθρώπων οὐδένα νομίσας ἱκανὸν εἶναι αἰτιολογίας ἐφάψασθαι 0 ;
ὁ δ ἄρα διὰ πόθον ἐπιστήμης ὑπερκύψας ἅπαντα τὸν κόσμον ζητεῖ περὶ τοῦ κοσμοποιοῦ , τίς ἐστιν ὁ δυσόρατος οὗτος καὶ δυστόπαστος , σῶμα ἢ ἀσώματος ἢ ὑπεράνω τι τούτων ἢ φύσις ἁπλῆ , οἵα μονάς , ἢ σύγκριμα ἢ τί τῶν ὄντων .
καὶ τοῦθ ὁρῶν ὡς ἔστι δυσθήρατον καὶ δυσπερινόητον , εὔχεται παρ αὐτοῦ μαθεῖν τοῦ θεοῦ , τίς ἐστιν ὁ θεός ·
οὐ γὰρ ἤλπισε δυνήσεσθαι γνῶναι παρ ἑτέρου τινὸς τῶν μετ αὐτόν .
ἀλλ  ὅμως ἴσχυσε μηδὲν περὶ τῆς τοῦ ὄντος ἐρευνᾶν οὐσίας ·
„ τὰ γὰρ ὀπίσω μου “ φησίν „ ὄψει , τὸ δὲ πρόσωπον οὐ μὴ ἴδῃς “  Exod .
αὔταρκες γάρ ἐστι σοφῷ τὰ ἀκόλουθα καὶ ἑπόμενα καὶ ὅσα μετὰ τὸν θεὸν γνῶναι , τὴν δ ἡγεμονικὴν οὐσίαν ὁ βουλόμενος καταθεάσασθαι τῷ περιαυγεῖ τῶν ἀκτίνων πρὶν ἰδεῖν πηρὸς ἔσται 0 .
τοσαῦτα καὶ περὶ τοῦ τρίτου διειλεγμένοι κεφαλαίου μέτιμεν ἐπὶ τὸ τέταρτον καὶ τελευταῖον τῶν προταθέντων , καθ ὃ μὴ γενομένης ζητήσεως φιλεῖ προαπαντᾶν εὕρεσις .
ἐν τούτῳ τάττεται πᾶς αὐτομαθὴς καὶ αὐτοδίδακτος σοφός ·
οὐ γὰρ σκέψεσι καὶ μελέταις καὶ πόνοις ἐβελτιώθη , γενόμενος δ εὐθὺς εὐτρεπισμένην εὗρε σοφίαν ἄνωθεν ὀμβρηθεῖσαν ἀπ οὐρανοῦ , ἧς ἀκράτου σπάσας εἱστιάθη καὶ διετέλεσε μεθύων τὴν μετ ὀρθότητος λόγου νήφουσαν μέθην .
οὗτός ἐστιν ὃν Ἰσαὰκ ὠνόμασαν οἱ χρησμοί , ὃν οὐχ ἑτέρῳ μὲν χρόνῳ συνέλαβεν , ἑτέρῳ δὲ ἔτεκεν ἡ ψυχή ·
„ συλλαβοῦσα “ γάρ φησιν „ ἔτεκεν “  Gen .
21 , 2  ὡς ἂν ἀχρόνως 0 .
οὐ γὰρ ἄνθρωπος ἦν ὁ γεννώμενος , ἀλλὰ νόημα καθαρώτατον , φύσει μᾶλλον ἢ ἐπιτηδεύσει καλόν 0 ·
οὗ χάριν καὶ ἡ τίκτουσα αὐτὸ λέγεται „ τὰ γυναικεῖα ἐκλιπεῖν “  Gen .
18 , 11  , τὰ συνήθη καὶ εὔλογα καὶ ἀνθρώπινα 0 .
καινὸν γὰρ καὶ κρεῖττον λόγου καὶ θεῖον ὄντως τὸ αὐτομαθὲς γένος , οὐκ ἀνθρωπίναις ἐπινοίαις , ἀλλ ἐνθέῳ μανίᾳ συνιστάμενον 0 .
ἢ ἀγνοεῖς ὅτι οὐ δέονται πρὸς τὸν τόκον μαιῶν Ἑβραῖαι , „ τίκτουσι “ δ  , ὥς φησι Μωυσῆς , „ πρὶν εἰσελθεῖν τὰς μαίας “  Exod .
1 , 19  , λέγω δὲ μεθόδους , τέχνας , ἐπιστήμας , φύσει μόνῃ χρώμεναι συνεργῷ ;
παγκάλους δὲ καὶ προσφυεστάτους ὅρους ἀποδίδωσι τοῦ αὐτομαθοῦς , ἕνα μὲν τοιοῦτον , τὸ ταχὺ εὑρισκόμενον , ἕτερον δὲ „ ὃ παρέδωκεν ὁ θεός “ 0 .
τὸ μὲν οὖν διδασκόμενον μακροῦ χρόνου δεῖται , τὸ δὲ φύσει ταχύ τε καὶ τρόπον τινὰ ἄχρονόν ἐστι ·
κ ἀκεῖνο μὲν ἄνθρωπον , τοῦτο δὲ θεὸν ὑφηγητὴν ἔχει 0 .
τὸν μὲν δὴ πρότερον ὅρον κατέταξεν ἐν πεύσει ·
„ τί τοῦτο ὃ ταχὺ εὗρες , ὦ τέκνον “ , τὸν δὲ ἕτερον ἐν ἀποκρίσει φάσκων 0 ·
ἔστι δὲ καὶ τρίτος ὅρος τοῦ αὐτομαθοῦς , τὸ ἀναβαῖνον αὐτόματον .
λέγεται γὰρ ἐν τοῖς προτρεπτικοῖς ·
„ οὐ σπερεῖτε , οὐ δὲ μὴ ἀμήσητε τὰ αὐτόματα ἀναβαίνοντα αὐτῆς “  Lev .
τέχνης γὰρ οὐδεμιᾶς χρεῖα τὰ φύσει , τοῦ θεοῦ σπείροντος αὐτὰ καὶ τῇ γεωργικῇ τέχνῃ τελεσφοροῦντος ὡς ἂν αὐτόματα τὰ οὐκ αὐτόματα , πλὴν παρόσον ἐπινοίας ἀνθρωπίνης οὐκ ἐδεήθη τὸ παράπαν 0 1 .
οὐ προτρέπει δὲ μᾶλλον ἢ γνώμην ἀποφαίνεται ·
παραινῶν μὲν γὰρ εἶπεν ἄν ·
μὴ σπείρητε , μὴ ἀμήσητε , ἀποφαινόμενος δέ ·
„ οὐ σπερεῖτε , οὐ δὲ μὴ ἀμήσητε τὰ αὐτόματα “ .
οἷς γὰρ ἀπαυτοματίζουσιν ἐκ φύσεως ἐπιτυγχάνομεν , τούτων οὔ τε τὰς ἀρχὰς οὔ τε τὰ τέλη παρ ἑαυτοὺς ὡς ἂν αἰτίους εὑρίσκομεν ·
ἀρχὴ μὲν οὖν ὁ σπόρος , τελευτὴ δὲ ὁ ἄμητος 0 1 .
ἄμεινον δ ἐκεῖνο ἐκδέξασθαι 0 ·
πᾶσα ἀρχὴ καὶ πᾶν τέλος αὐτόματόν ἐστιν , ἴσον τῷ φύσεως , οὐχ ἡμέτερον ἔργον 0 ·
οἷον ἀρχὴ τίς τοῦ μανθάνειν 0 ;
ἢ δῆλον ὅτι ἡ ἐν τῷ διδασκομένῳ φύσις εὐπαράδεκτος οὖσα πρὸς τὰ κατὰ μέρος θεωρήματα 0 1 ;
τίς δὲ τοῦ τελειοῦσθαι 0 ;
πάλιν , εἰ δεῖ μηδὲν ὑποστειλάμενον εἰπεῖν , ἡ φύσις 0 .
προκοπὰς μὲν γὰρ ἐμποιῆσαι καὶ ὁ διδάσκων ἱκανός , τὴν δ  ἐπ ἄκρον τελειότητα ὁ θεὸς μόνος , ἡ ἀρίστη φύσις 0 1 .
ὁ τούτοις ἐντρεφόμενος τοῖς δόγμασι τὴν ἀίδιον εἰρήνην ἄγει , πόνων ἀφειμένος ἀτρύτων .
ἀδιαφορεῖ δ ἑβδομάδος εἰρήνη κατὰ τὸν νομοθέτην ·
ἐν γὰρ αὐτῇ τὸ δοκεῖν ἐνεργεῖν ἀποτιθεμένη γένεσις ἀναπαύεται .
προσηκόντως οὖν λέγεται ·
„ καὶ ἔσται τὰ σάββατα τῆς γῆς ὑμῖν βρώματα “  Lev .
25 , 6  , δι  ὑπονοιῶν ·
τρόφιμον γὰρ καὶ ἀπολαυστὸν μόνον ἡ ἐν θεῷ ἀνάπαυσις , τὸ μέγιστον ἀγαθὸν περιποιοῦσα , τὴν ἀπόλεμον εἰρήνην 0 .
ἡ μὲν γὰρ κατὰ πόλεις ἀνακέκραται ἐμφυλίῳ πολέμῳ , ἡ δὲ ψυχῆς ἀμιγὴς διαφορᾶς ἁπάσης ἐστίν .
ἐναργέστατα δέ μοι δοκεῖ τὴν ἄνευ ζητήσεως εὕρεσιν παριστάνειν διὰ τούτων ·
„ ὅταν εἰσαγάγῃ σε κύριος ὁ θεός σου εἰς τὴν γῆν ἣν ὤμοσε τοῖς πατράσι σου δοῦναί σοι πόλεις μεγάλας καὶ καλάς , ἃς οὐκ ᾠκοδόμησας , οἰκίας πλήρεις πάντων ἀγαθῶν , ἃς οὐκ ἐνέπλησας , λάκκους λελατομημένους , οὓς οὐκ ἐξελατόμησας , ἀμπελῶνας καὶ ἐλαιῶνας , οὓς οὐ κατεφύτευσας “  Deut .
ὁρᾷς τὴν ἀφθονίαν τῶν κεχυμένων μεγάλων καὶ ἑτοίμων πρὸς κτῆσιν καὶ ἀπόλαυσιν ἀγαθῶν ;
εἰκάζονται δὲ πόλεσι μὲν αἱ γενικαὶ ἀρεταί , διότι ἐπὶ πλεῖστον εὐρύνονται , οἰκίαις δ αἱ ἐν εἴδει  στέλλονται γὰρ εἰς βραχύτερον αὗται κύκλον  , λάκκοις δὲ αἱ εὐφυεῖς ψυχαί , αἱ εὐπαράδεκτοι σοφίας ὡς ἐκεῖνοι ὕδατος , ἀμπελῶσι δὲ καὶ ἐλαιῶσιν αἱ προκοπαὶ καὶ αὐξήσεις καὶ καρπῶν γενέσεις 0 1 2 ·
καρπὸς δ ἐπιστήμης ὁ θεωρητικὸς βίος , ἄκρατον εὐφροσύνην περιποιῶν ὡς ἀπ οἴνου καὶ νοητὸν φέγγος ὡς ἀπὸ φλογός , ἧς ἔλαιον τροφή 0 1 .
ταῦτα καὶ περὶ εὑρέσεως εἰπόντες μέτιμεν ἑξῆς ἐπὶ τὰ ἀκόλουθα τῆς ἐφόδου .
„ εὗρεν “ οὖν φησιν „ αὐτὴν ἄγγελος κυρίου ἐπὶ τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος „  Gen .
λέγεται δὲ πολλαχῶς πηγή , ἕνα μὲν τρόπον ὁ ἡμέτερος νοῦς , ἕτερον δὲ ἡ λογικὴ ἕξις καὶ παιδεία , τρίτον δ ἡ φαύλη διάθεσις , τέταρτον ἡ σπουδαία καὶ ἐναντία ταύτης , πέμπτον αὐτὸς ὁ τῶν ὅλων ποιητὴς καὶ πατήρ 0 1 2 .
τὰς δὲ τούτων πίστεις οἱ ἀναγραφέντες δηλοῦσι χρησμοί ·
τίνες οὖν εἰσιν , ἐπισκεπτέον .
ᾄδεταί τις ἐν ἀρχῇ τῆς νομοθεσίας μετὰ τὴν κοσμοποιίαν εὐθὺς τοιόσδε ·
οἱ μὲν οὖν ἀλληγορίας καὶ φύσεως τῆς κρύπτεσθαι φιλούσης ἀμύητοι τὴν εἰρημένην εἰκάζουσι πηγὴν τῷ Αἰγυπτίῳ ποταμῷ , ὃς κατὰ πᾶν ἔτος ἀναχεόμενος λιμνάζει τὴν πεδιάδα , μονονοὺκ ἀντίμιμον οὐρανοῦ δύναμιν ἐπιδείκνυσθαι δοκῶν .
ὃ γὰρ χειμῶνος ταῖς ἄλλαις χώραις οὐρανός , τοῦτ Αἰγύπτῳ θέρους ἀκμάζοντος ὁ Νεῖλός ἐστιν 0 ·
ὁ μὲν γὰρ ἄνωθεν ἐπὶ γῆν τὸν ὑετὸν ἀποστέλλει , ὁ δὲ κάτωθεν ἄνω , τὸ παραδοξότατον , ὕων ἄρδει τὰς ἀρούρας .
ὅθεν ὁρμηθεὶς καὶ Μωυσῆς ἄθεον ἀνέγραψε τὸν Αἰγύπτιον τρόπον γῆν οὐρανοῦ προκρίνοντα καὶ τῶν ὀλυμπίων τὰ χερσαῖα καὶ ψυχῆς τὸ σῶμα .
ἀλλὰ μὴν περὶ τούτων καὶ αὖθίς ποτε ἐνέσται λέγειν , ὅταν ἐπιτρέπωσιν οἱ καιροί ·
νυνὶ δὲ  στοχαστέον γὰρ τοῦ μὴ μακρηγορεῖν  ἐπανιτέον ἐπὶ τὴν δι ὑπονοιῶν ἀπόδοσιν καὶ λεκτέον τὸ „ πηγὴν ἀναβαίνειν καὶ ποτίζειν πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς γῆς “ τοιοῦτον εἶναι ·
τὸ ἡγεμονικὸν ἡμῶν ἐοικὸς πηγῇ δυνάμεις πολλὰς οἷα διὰ γῆς φλεβῶν ἀνομβροῦν , τὰς δυνάμεις ταύτας ἄχρι τῶν αἰσθήσεων  ὀργάνων  , ὀφθαλμῶν , ὤτων , ῥινῶν , τῶν ἄλλων , ἀποστέλλει ·
αἱ δ εἰσὶ παντὸς ζῴου περὶ κεφαλὴν καὶ πρόσωπον .
ποτίζεται οὖν ὥσπερ ἀπὸ πηγῆς τοῦ κατὰ ψυχὴν ἡγεμονικοῦ τὸ σώματος ἡγεμονικὸν πρόσωπον , τὸ μὲν ὁρατικὸν πνεῦμα τείνοντος εἰς ὄμματα , τὸ δὲ ἀκουστικὸν εἰς οὖς , εἰς δὲ μυκτῆρας τὸ ὀσφρήσεως , τὸ δ αὖ γεύσεως εἰς στόμα καὶ τὸ ἁφῆς εἰς σύμπασαν τὴν ἐπιφάνειαν 0 1 2 .
εἰσὶ δὲ καὶ τῆς παιδείας πολύτροποι πηγαί , αἷς ὀρθοὶ καὶ τροφιμώτατοι λόγοι , καθάπερ στελέχη φοινίκων , παρανέβλαστον 0 .
„ ἦλθον “ γάρ φησιν „ εἰς Αἰλίμ , καὶ ἐν Αἰλὶμ ἦσαν δώδεκα πηγαὶ ὑδάτων καὶ ἑβδομήκοντα στελέχη φοινίκων ·
παρενέβαλον δὲ ἐκεῖ παρὰ τὰ ὕδατα “  Exod .
Αἰλὶμ πυλῶνες ἑρμηνεύονται , εἰσόδου τῆς πρὸς ἀρετὴν σύμβολον ·
ὥσπερ γὰρ οἰκίας ἀρχαὶ πυλῶνες , καὶ ἀρετῆς τὰ ἐγκύκλια προπαιδεύματα 0 1 .
τέλειος δ ἀριθμὸς ὁ δώδεκα , μάρτυς δ ὁ ζῳδιακὸς ἐν οὐρανῷ κύκλος , τοσούτοις κατηστερισμένος φωσφόροις ἄστροις 0 ·
μάρτυς καὶ ἡ ἡλίου περίοδος 0 ·
μησὶ γὰρ δώδεκα τὸν ἑαυτοῦ περατοῖ κύκλον , ἰσαρίθμους τε τοῖς ἐνιαυτοῦ μησὶ τὰς ἡμέρας καὶ νυκτὸς ὥρας ἄγουσιν ἄνθρωποι .
μωυσῆς δ οὐκ ἐν ὀλίγοις ὑμνεῖ τὸν ἀριθμόν , δώδεκα φυλὰς τοῦ ἔθνους ἀναγράφων , ἄρτους δώδεκα τῆς προθέσεως νομοθετῶν , λίθους , ἐν οἷς αἱ γλυφαί , δώδεκα τῇ ἱερᾷ ἐσθῆτι τοῦ ποδήρους ἐνδύματος ἐπὶ τῷ λογίῳ συνυφαίνειν κελεύων  Exod .
ὑμνεῖ μέντοι καὶ τὴν δεκάδι πολυπλασιαζομένην ἑβδομάδα , νυνὶ μὲν ἑβδομήκοντα φοίνικας παρὰ ταῖς πηγαῖς εἶναι λέγων , ἐν ἑτέροις δὲ πρεσβυτέρους μόνους ἑβδομήκοντα , οἷς τὸ θεῖον ἐπενεμήθη καὶ προφητικὸν πνεῦμα  Num 0 .
11 , 16  , καὶ πάλιν ἱερεῖα μόσχων ἑβδομήκοντα ἐν διαιρέσεσι καὶ τάξεσιν ἐναρμονίοις ἑορτῇ τῶν σκηνῶν προσαγομένων 0 ·
βουθυτοῦνται γὰρ οὐκ ἀθρόοι , ἀλλ ἐν ἡμέραις ἑπτά , τῆς ἀρχῆς ἀπὸ τρισκαίδεκα ταύρων γενομένης  Num .
οὕτως γὰρ κατὰ τὴν ἑνὸς ὑφαίρεσιν ἀεὶ μέχρι τῆς ἑβδόμης ἔμελλεν ὁ τῶν ἑβδομήκοντα συντεθεὶς ἀριθμὸς ἐκπληροῦσθαι .
παραγενόμενοι δὲ εἰς τοὺς θυρῶνας ἀρετῆς , τὰ προπαιδεύματα , καὶ θεασάμενοι πηγὰς καὶ παρ αὐταῖς ἔρνη φοινίκων στρατοπεδεύειν οὐ παρὰ τοῖς φυτοῖς ἀλλὰ παρὰ τοῖς ὕδασι λέγονται .
ὅτι φοίνικι μὲν καὶ ταινίαις οἱ παντελοῦς ἀρετῆς ἐπιφερόμενοι τὰ ἆθλα κοσμοῦνται , οἱ δὲ ἔτι ἐγ χορεύοντες τοῖς προπαιδεύμασιν ἅτε μαθήσεως διψῶντες παρὰ ταῖς δυναμέναις ἄρδειν καὶ ποτίζειν τὰς ψυχὰς αὐτῶν ἐπιστήμαις ἱδρύονται .
τοιαῦται μέν εἰσιν αἱ παιδείας τῆς μέσης πηγαί , τὴν δ ἀφροσύνης ἐπισκεψώμεθα , περὶ ἧς λελάληκεν ὁ νομοθέτης ὧδε ·
„ ὃς ἂν κοιμηθῇ μετὰ γυναικὸς ἀποκαθημένης , τὴν πηγὴν αὐτῆς ἀπεκάλυψε , καὶ αὕτη ἀπεκάλυψε τὴν ῥύσιν τοῦ αἵματος αὐτῆς ·
ἐξολοθρευθήτωσαν ἀμφότεροι “  Lev .
γυναῖκα τὴν αἴσθησιν καλεῖ , νοῦν ἄνδρα αὐτῆς ὑποτιθέμενος .
ἀποκάθηται δὲ αἴσθησις , ὅπερ ἐστὶν ἀπωτάτω καθέζεται , ὅταν νοῦν ἀπολιποῦσα , τὸν γνήσιον ἄνδρα , ἐφιδρύηται τοῖς δελεάζουσι καὶ φθείρουσιν αἰσθητοῖς καὶ ἐρωτικῶς ἑκάστοις ἐμπλέκηται ·
τότ οὖν εἰ πρὸς ὕπνον τράποιτο ὁ νοῦς , ἐγρηγορέναι δέον , „ τὴν πηγὴν “ τῆς αἰσθήσεως „ ἀπεκάλυψεν “ αὑτὸν  αὐτὸς γὰρ ἦν , ὥσπερ ἔφην , ἡ αἰσθήσεως πηγή  , τοῦτο δέ ἐστιν ἄστεγον καὶ ἀτείχιστον καὶ εὐεπιβούλευτον κατεσκεύασεν ἑαυτόν 0 .
οὐ μὴν ἀλλὰ κ ἀκείνη „ ἀπεκάλυψε τὴν ῥύσιν τοῦ αἵματος αὐτῆς “ ·
ῥέουσα γὰρ πᾶσα αἴσθησις πρὸς τὸ ἐκτὸς αἰσθητὸν ἐπικαλύπτεται μὲν καὶ στέλλεται διακρατουμένη λογισμῷ , καταλείπεται δὲ ἔρημος χηρεύσασα ἡγεμόνος ὀρθοῦ ·
κακὸν δὲ βαρύτατον ὡς πόλει τὸ ἀτείχιστον , καὶ ψυχῇ τὸ ἀφύλακτον 0 1 2 .
πότ οὖν ἀφύλακτος γίνεται ;
ἢ ὅταν ἄστεγος μὲν ὅρασις κεχυμένη πρὸς τὰ ὁρατά , ἄστεγος δὲ ἀκοὴ φωναῖς ἁπάσαις ἐπαντλουμένη , ἄστεγοι δὲ ὀσμαὶ καὶ αἱ συγγενεῖς δυνάμεις καταλειφθῶσι , πρὸς ὅ τι ἂν οἱ κατατρέχοντες βούλωνται διαθεῖναι παθεῖν ἑτοιμόταται , ἄστεγος δὲ καὶ ὁ προφορικὸς λόγος , ὃς μυρία τῶν ἀπορρήτων , ἅτε μηδενὸς τὴν φορὰν ἀνωθοῦντος , ἀκαίρως ἐξελάλησε 0 1 ;
ῥυεὶς γοῦν ἀκωλύτως μεγάλας βίων ὑποθέσεις ὀρθὰς οἷα ἐν γαλήνῃ πλεούσας περιέτρεψεν .
οὗτός ἐστιν ὁ μέγας κατακλυσμός , ἐν ᾧ „ ἀνεῴχθησαν μὲν οἱ καταρράκται τοῦ οὐρανοῦ , “ λέγω δὲ τοῦ νοῦ , „ ἀπεκαλύφθησαν δὲ αἱ πηγαὶ τῆς ἀβύσσου “  Gen .
7 , 11  , τουτέστι τῆς αἰσθήσεως 0 .
μόνως γὰρ οὕτως ἡ ψυχὴ κατακλύζεται , ἄνωθεν μὲν ὥσπερ ἀπ  οὐρανοῦ τοῦ νοῦ καταρραγέντων ἀδικημάτων , κάτωθεν δὲ ὥσπερ ἀπὸ γῆς τῆς αἰσθήσεως ἀνομβρησάντων παθῶν 0 1 .
οὗ χάριν ἀπαγορεύει Μωυσῆς „ ἀσχημοσύνην πατρὸς καὶ μητρὸς ἀποκαλύπτειν “  Lev .
18 , 7  , εἰδὼς σαφῶς , ἡλίκον ἐστὶ κακὸν τὰ ἁμαρτήματα τοῦ νοῦ καὶ τῆς αἰσθήσεως μὴ ἐπέχειν καὶ ἐπικρύπτειν , ἀλλ ὥσπερ κατορθώματα προφέρειν εἰς μέσον 0 .
αἵδ εἰσὶν αἱ τῶν ἁμαρτημάτων πηγαί , τὴν δὲ φρονήσεως ἐρευνητέον .
εἰς ταύτην ἡ ὑπομονὴ κάτεισι , Ῥεβέκκα , καὶ τὸ ψυχῆς ὅλον πληρώσασα ἀγγεῖον ἀναβαίνει , τὴν κάθοδον ἄνοδον εἰπόντος τοῦ νομοθέτου φυσικώτατα ·
πρὸς γὰρ ὕψος ἐξαίρεται τὸ ἀρετῆς , ἥτις ἂν ἀπ ἀλαζονείας τῆς ὑπεραύχου διανοῆται κατέρχεσθαι .
„ καταβᾶσα δὲ ἐπὶ τὴν πηγὴν ἔπλησε τὴν ὑδρίαν , καὶ ἀνέβη “  Gen .
ἥδ ἐστὶν ἡ θεία σοφία , ἐξ ἧς αἵ τε κατὰ μέρος ἐπιστῆμαι ποτίζονται καὶ ὅσαι ψυχαὶ φιλοθεάμονες ἔρωτι τοῦ ἀρίστου κατέσχηνται .
ταύτῃ ὁ ἱερὸς λόγος τῇ πηγῇ προσφυέστατα ὀνόματα τίθεται , „ κρίσιν “ αὐτὴν καὶ „ ἁγίαν “ προσαγορεύων .
„ ἀναστρέψαντες “ γάρ φησιν " ἦλθον ἐπὶ τὴν πηγὴν τῆς κρίσεως , αὕτη ἐστὶ Κάδης “  Gen .
καλεῖται δὲ Κάδης ἁγία .
μονονοὺ βοᾷ καὶ κέκραγεν , ὅτι ἡ τοῦ θεοῦ σοφία ἁγία τέ ἐστιν οὐδὲν ἐπιφερομένη γήινον καὶ κρίσις τῶν ὅλων , ᾗ πᾶσαι αἱ ἐναντιότητες διαζεύγνυνται .
λεκτέον δ ἤδη περὶ τῆς ἀνωτάτω καὶ ἀρίστης πηγῆς , ἣν ὁ πατὴρ τῶν ὅλων διὰ προφητικῶν ἐθέσπισε στομάτων .
„ ἐμὲ ἐγκατέλιπον πηγὴν ζωῆς , καὶ ὤρυξαν ἑαυτοῖς λάκκους συντετριμμένους , οἳ οὐ δυνήσονται συσχεῖν ὕδωρ “  Ier .
οὐκοῦν ὁ θεός ἐστιν ἡ πρεσβυτάτη πηγή , καὶ μήποτ  εἰκότως 0 ·
τὸν γὰρ σύμπαντα τοῦτον κόσμον ὤμβρησε .
καταπέπληγμαι δ  ἀκούων , ὅτι ζωῆς ἐστιν ἥδε ἡ πηγή ·
μόνος γὰρ ὁ θεὸς ψυχῆς καὶ ζωῆς καὶ διαφερόντως λογικῆς ψυχῆς καὶ τῆς μετὰ φρονήσεως ζωῆς αἴτιος 0 .
ἡ μὲν γὰρ ὕλη νεκρόν , ὁ δὲ θεὸς πλέον τι ἢ ζωή , πηγὴ τοῦ ζῆν , ὡς αὐτὸς εἶπεν , ἀένναος 0 1 .
οἱ δ ἀσεβεῖς ἀποδράντες , ἄγευστοι τοῦ τῆς ἀθανασίας ποτοῦ διατελέσαντες , ὤρυξαν , οἱ φρενοβλαβεῖς , ἑαυτοῖς ἀλλ οὐ θεῷ τὸ πρῶτον , τὰς ἰδίας πράξεις τῶν οὐρανίων καὶ ὀλυμπίων προκρίναντες καὶ τὰ ἐκ φροντίδος τῶν αὐτομάτων καὶ ἑτοίμων .
ἔπειτα ὀρύττουσιν οὐχ ὡς Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαάκ , οἱ σοφοί , φρέατα  Gen 0 .
26 , 18  , βαθείας ἐπιστήμας ποτίμους λόγους ἀναδιδούσας , ἀλλὰ λάκκους , ἴδιον οὐδὲν ἐξ ἑαυτῶν ἔχοντας τρόφιμον καλόν , τῆς δ ἔξωθεν χρῄζοντας ἐπιρροῆς , ἣ γένοιτ ἂν ἐκ διδασκαλίας ἐπαντλούντων ἀεὶ τῶν ὑφηγητῶν ἀκοαῖς τῶν μανθανόντων ἀθρόα τὰ ἐπιστήμης δόγματα καὶ θεωρήματα , καὶ φρενὶ κατασχεῖν καὶ μνήμῃ τὰ παραδοθέντα ταμιεύεσθαι .
νυνὶ δ εἰσὶν „ οἱ λάκκοι συντετριμμένοι “ , τουτέστι πᾶσαι τῆς ἀναγώγου ψυχῆς αἱ δεξαμεναὶ τεθραυσμέναι καὶ διαρρέουσαι , μὴ δυνάμεναι συσχεῖν καὶ φυλάξαι τὴν τῶν οἵων τε ὠφελεῖν ἐπιρροήν .
ἃ μὲν οὖν περὶ πηγῶν καιρὸς ἦν εἰπεῖν λέλεκται .
πάνυ δ ἐξητασμένως τὴν Ἄγαρ εἰσάγουσιν οἱ χρησμοὶ εὑρισκομένην μὲν ἐπὶ τῆς πηγῆς  Gen .
16 , 7  , οὐκ ἀρυτομένην δ ἀπ  αὐτῆς .
οὔπω γάρ ἐστιν ἱκανὴ ψυχὴ προκόπτουσα τῷ σοφίας ἀκράτῳ ποτῷ χρῆσθαι , πλησίον δ  οὐ κεκώλυται ποιεῖσθαι τὰς διατριβάς .