Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
πρῶτον μέν εἶπον ᾗ μία φύσις τῆς ἔξω θαλάσσης ἐστί , σύρρουν καὶ συνεχὲς πέλαγος , ἡ δ ἔμφασις οὐ μία τῶν ἐν τῇ σελήνῃ μελασμάτων , ἀλλ οἷον ἰσθμοὺς ἔχουσα , τοῦ λαμπροῦ διαιροῦντος καὶ διορίζοντος τὸ , σκιερόν 0 1 2 ·
ὅθεν ἑκάστου τόπου χωρισθέντος καὶ πέρας ἴδιον ἔχοντος , αἱ τῶν φωτεινῶν ἐπιβολαὶ τοῖς σκοτεινοῖς ὕψους εἰκόνα καὶ βάθους λαμβάνουσαι τὰς περὶ τὰ ὄμματα καὶ τὰ χείλη εἰκόνας φαινομένας ὁμοιότατα διετύπωσαν ὥστ ἢ πλείονας ἔξω θαλάσσας ὑποληπτέον ἰσθμοῖς τισι καὶ ἠπείροις ἀπολαμβανομένας , ὅπερ ἐστὶν ἄτοπον καὶ ψεῦδος , ἢ μιᾶς οὔσης , οὐ πιθανὸν εἰκόνα διεσπασμένην οὕτως ἐμφαίνεσθαι 0 .
ἐκεῖνο μὲν γὰρ ἐρωτᾶν ἀσφαλέστερόν ἐστιν ἢ ἀποφαίνεσθαι σοῦ παρόντος , εἰ , τῆς οἰκουμένης εὖρος ἴσης καὶ μῆκος , ἐνδέχεται πᾶσιν ὡσαύτως ἀπὸ τῆς σελήνης ὄψιν ἀνακλωμένην ἐπιθιγγάνειν τῆς θαλάσσης καὶ τοῖς ἐν αὐτῇ τῇ μεγάλῃ θαλάττῃ πλέουσι νὴ Δία καὶ οἰκοῦσιν , ὥσπερ Βρεττανοῖς , καὶ ταῦτα μη δὲ τῆς γῆς , ὥς φατε , πρὸς τὴν σφαῖραν τῆς σελήνης κέντρου λόγον ἐπεχούσης 0 1 2 .
τουτὶ μὲν οὖν ἔφην σὸν ἔργον ἐπισκοπεῖν ·
τὴν δὲ πρὸς τὴν σελήνην τῆς ὄψεως κλάσιν οὐκέτι σὸν οὐ δ Ἱππάρχου 0 1 ·
καίτοι γε , φίλε πρίαμ ἀλλὰ πολλοῖς οὐκ ἀρέσκει φυσιολογῶν περὶ τῆς ὄψεως , αὐτὴν ὁμοπαθῆ κρᾶσιν ἴσχειν καὶ σύμπηξιν εἰκός ἐστι μᾶλλον ἢ πληγάς τινας καὶ ἀποπηδήσεις , οἵας ἔπλαττε τῶν ἀτόμων Ἐπίκουρος 0 .
οὐκ ἐθελήσει δέ , οἶμαι , τὴν σελήνην ἐμβριθὲς ὑποθέσθαι σῶμα καὶ στερεὸν ὑμῖν ὁ Κλέαρχος , ἀλλ ἄστρον αἰθέριον καὶ φωσφόρον , ὡς φατε 0 ·
τοιαύτῃ δὲ τὴν ὄψιν θραύειν προσήκει καὶ ἀποστρέφειν , ὥστ οἴχεσθαι τὴν ἀνάκλασιν .
εἰ δὲ προσδεῖταί τις ἡμᾶς , ἐρησόμεθα πῶς μόνον πρόσωπόν ἐστιν ἐν τῇ σελήνῃ τὸ τῆς θαλάσσης ἔσοπτρον , ἄλλῳ δ οὐδενὶ τῶν τοσούτων ἀστέρων ἐνορᾶται ·
καίτοι τὸ γ εἰκὸς ἀπαιτεῖ πρὸς ἅπαντας ἢ πρὸς μηδένα τοῦτο πάσχειν τὴν ὄψιν 0 .
ἀλλ πρὸς τὸν Λεύκιον ἔφην ἀποβλέψας , ·
ὃ πρῶτον ἐλέχθη τῶν ἡμετέρων ὑπόμνησον .
καὶ ὁ Λεύκιος ἀλλὰ μὴ δόξωμεν ἔφη κομιδῇ προπηλακίζειν τὸν Φαρνάκην , οὕτω τὴν Στωικὴν δόξαν ἀπροσαύδητον ὑπερβαίνοντες , εἰπὲ δή τι πρὸς τὸν ἄνδρα πάντως , ἀέρος μῖγμα καὶ μαλακοῦ πυρὸς ὑποτιθέμενον τὴν σελήνην , εἶθ οἷον ἐν γαλήνῃ φρίκης ὑποτρεχούσης φάσκοντα τοῦ ἀέρος διαμελαίνοντος ἔμφασιν γίγνεσθαι μορφοειδῆ χρηστῶς γ εἶπον ὦ Λεύκιε , τὴν ἀτοπίαν εὐφήμοις περιαμπέχεις ὀνόμασιν ·
οὐχ οὕτω δ ὁ ἑταῖρος ἡμῶν , ἀλλ , ὅπερ ἀληθὲς ἦν , ἔλεγεν ὑπωπιάζειν ·
αὐτοὺς τὴν σελήνην , σπίλων καὶ μελασμῶν ἀναπιμπλάντας , ὁμοῦ μὲν Ἄρτεμιν καὶ Ἀθηνᾶν ἀνακαλοῦντας , ὁμοῦ δὲ σύμμιγμα καὶ φύραμα ποιοῦντας ἀέρος ζοφεροῦ καὶ πυρὸς ἀνθρακώδους , οὐκ ἔχουσαν ἔξαψιν οὐ δ αὐγὴν οἰκείαν , ἀλλὰ δυσκρινές τι σῶμα , τυφόμενον ἀεὶ καὶ πυρίκαυστον ὥσπερ τῶν κεραυνῶν τοὺς ἀλαμπεῖς καὶ ψολόεντας ὑπὸ τῶν ποιητῶν προσαγορευομένους 0 .
ὅτι μέντοι πῦρ ἀνθρακῶδες , οἷον οὗτοι τὸ τῆς σελήνης ποιοῦσιν , οὐκ ἔχει διαμονὴν οὐ δὲ σύστασιν ὅλως , ἐὰν μὴ στερεᾶς ὕλης καὶ στεγούσης ἅμα καὶ τρεφούσης ἐπιλάβηται , βέλτιον οἶμαι συνορᾶν ἐνίων φιλοσόφων τοὺς ἐν παιδιᾷ λέγοντας τὸν Ἥφαιστον εἰρῆσθαι χωλόν , ὅτι τὸ πῦρ ξύλων χωρὶς ὥσπερ οἱ χωλοὶ βακτηρίας οὐ πρόεισιν 0 1 .
εἰ οὖν ἡ σελήνη πῦρ , ἐστι , πόθεν αὐτῇ τοσοῦτος ἐγγέγονεν ἀήρ ;
ὁ γὰρ ἄνω καὶ κύκλῳ φερόμενος οὑτοσὶ τόπος οὐκ ἀέρος , ἀλλὰ κρείττονος οὐσίας καὶ πάντα λεπτύνειν καὶ συνεξάπτειν φύσιν ἐχούσης ἐστίν ·
εἰ δ ἐγγέγονε , πῶς οὐκ οἴχεται μεταβάλλων εἰς ἕτερον εἶδος ὑπὸ τοῦ πυρὸς ἐξαιθερωθείς , ἀλλὰ σῴζεται καὶ συνοικεῖ πυρὶ τοσοῦτον χρόνον , ὥσπερ ἧλος ἀραρὼς τοῖς αὐτοῖς ἀεὶ μέρεσι καὶ συγγεγομφωμένος 0 ;
ἀραιῷ μὲν γὰρ ὄντι καὶ συγκεχυμένῳ μὴ μένειν ἀλλὰ σφάλλεσθαι προσήκει ·
συμπεπηγέναι δ οὐ δυνατὸν ἀναμεμιγμένον πυρὶ καὶ μή τε ὑγροῦ μετέχοντα μή τε γῆς , οἷς μόνοις ἀὴρ συμπήγνυσθαι πέφυκεν ἡ δὲ ῥύμη καὶ τὸν ἐν λίθοις ἀέρα καὶ τὸν ἐν ψυχρῷ μολίβδῳ συνεκκάει , μήτι γε δὴ τὸν ἐν πυρὶ δινούμενον μετὰ τάχους τοσούτου 0 .
καὶ γὰρ Ἐμπεδοκλεῖ δυσκολαίνουσι , πάγον ἀέρος χαλαζώδη ποιοῦντι τὴν σελήνην ὑπὸ τῆς τοῦ πυρὸς σφαίρας περιεχόμενον αὐτοὶ δὲ τὴν σελήνην σφαῖραν οὖσαν πυρὸς ἀέρα φασὶν ἄλλον ἄλλῃ διεσπασμένον περιέχειν , καὶ ταῦτα μή τε ῥήξεις ἔχουσαν ἐν ἑαυτῇ μή τε βάθη καὶ κοιλότητας , ἅπερ οἱ γεώδη ποιοῦντες ἀπολείπουσιν ;
ἀλλ ἐπιπολῆς δηλονότι τῇ κυρτότητι ἐπικείμενον 0 .
τοῦτο δ ἐστὶ καὶ πρὸς διαμονὴν ἄλογον καὶ πρὸς θέαν ἀδύνατον ἐν ταῖς πανσελήνοις ·
διωρίσθαι γὰρ οὐκ ἔδει μέλαν καὶ σκιερόν , ἀλλ ἀμαυροῦσθαι κρυπτόμενον ἢ συνεκλάμπειν , ὑπὸ τοῦ ἡλίου καταλαμβανομένης τῆς σελήνης .
καὶ γὰρ παρ ἡμῖν ὁ μὲν ἐν βάθεσι καὶ κοιλώμασι τῆς γῆς , οὗ μὴ δίεισιν αὐγή , διαμένει σκιώδης καὶ ἀφώτιστος ·
ὁ δ ἔξωθεν τῇ γῇ περικεχυμένος φέγγος ἴσχει καὶ χρόαν αὐγοειδῆ ·
πρὸς πᾶσαν μὲν γάρ ἐστι ποιότητα καὶ δύναμιν εὐκέραστος ὑπὸ μανότητος , μάλιστα δὲ φωτὸς ἂν ἐπιψαύσῃ μόνον , ὥς φατε , καὶ θίγῃ , δι ὅλου ·
τρεπόμενος ἐκφωτίζεται .
τ αὐτὸν οὖν τοῦτο κεἰ τοῖς εἰς βάθη τινὰ καὶ φάραγγας συνωθοῦσιν ·
ἐν τῇ σελήνῃ τὸν ἀέρα παγκάλως ἔοικε βοηθεῖν , ὑμᾶς γε διεξελέγχει τοὺς ἐξ ἀέρος καὶ πυρὸς οὐκ οἶδ ὅπως μιγνύντας αὐτῆς καὶ συναρμόζοντας τὴν σφαῖραν ·
οὐ γὰρ οἷόν τε λείπεσθαι σκιὰν ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας , ὅταν ὁ ἥλιος ἐπιλάμπῃ τῷ φωτὶ πᾶν , ὁπόσον καὶ ἡμεῖς ἀποτεμνόμεθα τῇ ὄψει τῆς σελήνης 0 .
καὶ ὁ Φαρνάκης , ἔτι μου λέγοντος , τοῦτ ἐκεῖνο πάλιν εἶπεν ·
ἐφ ἡμᾶς ἀφῖκται τὸ περίακτον ἐκ τῆς Ἀκαδημείας , ἐν τῷ πρὸς ἑτέρους λέγειν διατρίβοντας ἑκάστοτε μὴ παρέχειν ἔλεγχον ὧν αὐτοὶ λέγουσιν , ἀλλ ἀπολογουμένοις ἀεὶ χρῆσθαι μὴ κατηγοροῦσιν , ἂν ἐντυγχάνωσιν ἐμὲ δ οὖν οὐκ ἐξάξεσθε τήμερον εἰς τὸ διδόναι λόγον ὧν ἐπικαλεῖτε τοῖς Στωικοῖς , πρὶν εὐθύνας λαβεῖν παρ ὑμῶν , ἄνω τὰ κάτω τοῦ κόσμου ποιούντων καὶ ὁ Λεύκιος γελάσας μόνον εἶπεν ὦ τάν , μὴ κρίσιν ἡμῖν ἀσεβείας ἐπαγγείλῃς , ὥσπερ Ἀρίσταρχον ᾤετο δεῖν Κλεάνθης τὸν Σάμιον ἀσεβείας προσκαλεῖσθαι τοὺς Ἕλληνας , ὡς κινοῦντα τοῦ κόσμου τὴν ἑστίαν , ὅτι τὰ φαινόμενα σῴζειν ἁνὴρ ἐπειρᾶτο , μένειν τὸν οὐρανὸν ὑποτιθέμενος , ἐξελίττεσθαι δὲ κατὰ λοξοῦ κύκλου τὴν γῆν , ἅμα καὶ περὶ τὸν αὑτῆς ἄξονα δινουμένην .
ἡμεῖς μὲν οὖν οὐδὲν αὐτοὶ παρ αὑτῶν λέγομεν , οἱ δὲ γῆν ὑποτιθέμενοι τὴν σελήνην , ὦ βέλτιστε , τί μᾶλλον ὑμῶν ἄνω τὰ κάτω ποιοῦσι , τὴν γῆν ἱδρυόντων ἐνταῦθα μετέωρον ἐν τῷ ἀέρι , πολλῷ τινι μείζονα τῆς σελήνης οὖσαν , ὡς ἐν τοῖς ἐκλειπτικοῖς πάθεσιν οἱ μαθηματικοὶ καὶ ταῖς διὰ τοῦ σκιάσματος παρόδοις τῆς ἐποχῆς τὸ μέγεθος ἀναμετροῦσιν ;
ἥ τε γὰρ σκιὰ τῆς γῆς ἐλάττων ὑπὸ μείζονος τοῦ φωτίζοντος ἀνατείνει καὶ τῆς σκιᾶς αὐτῆς λεπτὸν ὂν τὸ ἄνω καὶ στενὸν οὐ δ Ὅμηρον , ὥς φασιν , ἔλαθεν , ἀλλὰ τὴν νύκτα θοήν ὀξύτητι τῆς σκιᾶς προσηγόρευσεν ὑπὸ τούτου δ ὅμως ἁλισκομένη ταῖς ἐκλείψεσιν ἡ σελήνη τρισὶ μόλις τοῖς αὑτῆς μεγέθεσιν ἀπαλλάττεται .
σκόπει δὴ πόσων , γῆ σεληνῶν ἐστιν , εἰ σκιὰν ἀφίησιν , ᾗ βραχυτάτη , πλάτος τρισέληνον 0 .
ἀλλ ὅμως ὑπὲρ τῆς σελήνης μὴ πέσῃ δεδοίκατε ·
περὶ δὲ τῆς γῆς ἴσως Αἰσχύλος ὑμᾶς πέπεικεν , ὡς ὁ Ἄτλας ἕστηκε , κίον οὐρανοῦ τε καὶ χθονὸς ὤμοις ἐρείδων , ἄχθος οὐκ εὐάγκαλον εἰ τῇ μὲν σελήνῃ κοῦφος ἀὴρ ὑποτρέχει καὶ στερεὸν ὄγκον οὐκ ἐχέγγυος ἐνεγκεῖν , τὴν δὲ γῆν κατὰ Πίνδαρον ἀδαμαντοπέδιλοι κίονες περιέχουσι 0 ·
καὶ διὰ τοῦτο Φαρνάκης αὐτὸς μὲν ἐν ἀδείᾳ τοῦ πεσεῖν τὴν γῆν ἐστιν , οἰκτίρει δὲ τοὺς ὑποκειμένους τῇ μεταφορᾷ τῆς σελήνης Αἰθίοπας ἢ Ταπροβηνούς , μὴ βάρος αὐτοῖς ἐμπέσῃ τοσοῦτον .
καίτοι τῇ μὲν σελήνῃ βοήθεια πρὸς τὸ 0 .
μὴ πεσεῖν ἡ κίνησις αὐτὴ καὶ τὸ ῥοιζῶδες τῆς περιαγωγῆς , ὥσπερ ὅσα ταῖς σφενδόναις ἐντεθέντα τῆς καταφορᾶς κώλυσιν ἴσχει τὴν κύκλῳ περιδίνησιν ἄγει γὰρ ἕκαστον ἡ κατὰ φύσιν κίνησις , ἂν ὑπ ἄλλου μηδενὸς ἀποστρέφηται 0 .
διὸ τὴν σελήνην οὐκ ἄγει τὸ βάρος , ὑπὸ τῆς περιφορᾶς τὴν ῥοπὴν ἐκκρουόμενον .
ἀλλὰ μᾶλλον ἴσως λόγον εἶχε θαυμάζειν μένουσαν αὐτὴν παντάπασιν ὥσπερ ἡ γῆ καὶ ἀτρεμοῦσαν 0 .
νῦν δὲ σελήνη μὲν ἔχει μεγάλην αἰτίαν τοῦ δεῦρο μὴ φέρεσθαι ·
τὴν δὲ γῆν , ἑτέρας κινήσεως ἄμοιρον οὖσαν , εἰκὸς ἦν .
μόνῳ τῷ βαρύνοντι κινεῖν 0 ·
βαρυτέρα δ ἐστὶ τῆς σελήνης οὐχ ὅσῳ μείζων , ἀλλ ἔτι μᾶλλον , ἅτε δὴ διὰ θερμότητα καὶ πύρωσιν ἐλαφρᾶς γεγενημένης .
ὅλως δ ἔοικεν ἐξ ὧν λέγεις ἡ σελήνη , μᾶλλον , εἰ πῦρ ἐστι , γῆς δεῖσθαι καὶ ὕλης , ἐν ᾗ βέβηκε καὶ προσπέφυκε καὶ συνέχει καὶ ζωπυρεῖ τὴν δύναμιν ·
οὐ γὰρ ἔστι πῦρ χωρὶς ὕλης διανοηθῆναι σῳζόμενον ·
γῆν δέ φατε ὑμεῖς ἄνευ βάσεως καὶ ῥίζης διαμένειν .
πάνυ μὲν οὖν εἶπεν ὁ Φαρνάκης τὸν μέσον τόπον ἔχουσαν , ὥσπερ αὐτῇ οἰκεῖον καὶ κατὰ φυσιν 0 1 ·
οὗτος γάρ ἐστι , περὶ ·
ὃν ἀντερείδει πάντα τὰ βάρη ῥέποντα καὶ φέρεται καὶ συννεύει πανταχόθεν ·
ἡ δ ἄνω χώρα πᾶσα , κ ἄν τι δέξηται γεῶδες ὑπὸ βίας ἀναρριφέν , εὐθὺς ἐκθλίβει δεῦρο , μᾶλλον δ ἀφίησιν , πέφυκεν οἰκείᾳ ῥοπῇ καταφερόμενον .
πρὸς τοῦτ ἐγὼ τῷ Λευκίῳ χρόνον ἐγγενέσθαι βουλόμενος ἀναμιμνησκομένῳ , τὸν Θέωνα καλέσας τίς ἔφην ὦ Θέων , εἴρηκε τῶν τραγικῶν ὡς ἰατροὶ πικρὰν πικροῖς κλύζουσι φαρμάκοις χολήν ;
ἀποκριναμένου δὲ τοῦ Θέωνος ὅτι Σοφοκλῆς , καὶ δοτέον εἶπον ὑπ ἀνάγκης ἐκείνοις 0 ·
φιλοσόφων δ οὐκ ἀκουστέον , ἂν τὰ παράδοξα παραδόξοις ἀμύνεσθαι βούλωνται καὶ μαχόμενοι πρὸς τὰ θαυμάσια τῶν δογμάτων ἀτοπώτερα καὶ θαυμασιώτερα πλάττωσιν , ὥσπερ οὗτοι τὴν ἐπὶ τὸ μέσον φορὰν εἰσάγουσιν .
ᾗ τί παράδοξον οὐκ ἔνεστιν ;
οὐχὶ τὴν γῆν σφαῖραν εἶναι , τηλικαῦτα βάθη καὶ ὕψη καὶ ἀνωμαλίας ἔχουσαν 0 ;
οὐκ ἀντίποδας οἰκεῖν , ὥσπερ θρῖπας ἢ γαλεώτας τραπέντα ἄνω τὰ κάτω τῇ γῇ προσισχομένους 0 ;
ἡμᾶς δ αὐτοὺς μὴ πρὸς ὀρθὰς βεβηκότας ἀλλὰ πλαγίους ἐπιμένειν ἀπονεύοντας ὥσπερ οἱ μεθύοντες 0 ;
οὐ μύδρους χιλιοταλάντους διὰ βάθους τῆς γῆς φερομένους , ὅταν ἐξίκωνται πρὸς τὸ μέσον , ἵστασθαι , μηδενὸς ἀπαντῶντος μη δ ὑπερείδοντος 0 ·
εἰ δὲ ῥύμῃ κάτω φερόμενοι τὸ μέσον ὑπερβάλλοιεν , αὖθις ὀπίσω στρέφεσθαι καὶ ἀνακάμπτειν ἀπ αὐτῶν 0 ;
οὐ τμήματα δοκῶν ἀποπρισθέντα τῆς , γῆς ἑκατέρωθεν μὴ φέρεσθαι κάτω διὰ παντός , ἀλλὰ προσπίπτοντα πρὸς τὴν γῆν ἔξωθεν εἴσω διωθεῖσθαι καὶ ἀποκρύπτεσθαι περὶ τὸ μέσον 0 ;
οὐ ῥεῦμα λάβρον ὕδατος κάτω φερόμενον εἰ πρὸς τὸ μέσον ἔλθοι σημεῖον , ὅπερ αὐτοὶ λέγουσιν ;
ἀσώματον , ἵστασθαι περικρεμαννύμενον ἢ κύκλῳ περιπολεῖν , ἄπαυστον αἰώραν καὶ ἀκατάπαυστον αἰωρούμενον 0 ;
οὐ δὲ γὰρ ψευδῶς ἔνια τούτων βιάσαιτο ἄν τις αὑτὸν εἰς τὸ δυνατὸν τῇ ἐπινοίᾳ καταστῆσαι .
τοῦτο γάρ ἐστι τὰ ἄνω κάτω καὶ πάντα τραπέμπαλιν εἶναι , τῶν ἄχρι τοῦ μέσου κάτω τῶν δ ὑπὸ τὸ μέσον αὖ πάλιν ἄνω γιγνομένων ·
ὥστ , εἴ τις συμπαθείᾳ τῆς γῆς τὸ μέσον αὐτῆς ἔχων σταίη περὶ τὸν ὀμφαλόν , ἅμα καὶ τὴν κεφαλὴν ἄνω καὶ τοὺς πόδας ἄνω ἔχειν τὸν αὐτόν 0 ·
κ ἂν μὲν διασκάπτῃ τις τὸν ἐπέκεινα τόπον , ἀνακύπτον αὐτοῦ τὸ εἶναι καὶ κάτω ἄνωθεν ἕλκεσθαι τὸν ἀνασκαπτόμενον εἰ δὲ δὴ τούτῳ τις ἀντιβεβηκὼς νοοῖτο , τοὺς ἀμφοτέρων ἅμα πόδας ἄνω γίγνεσθαι καὶ λέγεσθαι 0 .
τοιούτων μέντοι καὶ τοσούτων παραδοξολογιῶν οὐ μὰ Δία πήραν , ἀλλὰ θαυματοποιοῦ τινος ἀποσκευὴν καὶ πυλαίαν κατανωτισάμενοι καὶ παρέλκοντες ἑτέρους φασὶ γελοιάζειν ἄνω τὴν σελήνην , γῆν οὖσαν , ἐνιδρύοντας οὐχ ὅπου τὸ μέσον ἐστί .
καίτοι γ εἰ πᾶν σῶμα ἐμβριθὲς εἰς τὸ αὐτὸ συννεύει καὶ πρὸς τὸ αὑτοῦ μέσον ἀντερείδει πᾶσι τοῖς μορίοις , οὐχ ὡς μέσον οὖσα τοῦ παντὸς ἡ γῆ μᾶλλον ἢ ὡς ὅλον οἰκειώσεται μέρη , αὐτῆς ὄντα τὰ βάρη 0 1 ·
καὶ τεκμήριον ἔσται τῶν ῥεπόντων οὐ τῇ γῇ μεσότητος πρὸς τὸν κόσμον , ἀλλὰ πρὸς τὴν γῆν κοινωνίας τινὸς καὶ συμφυΐας τοῖς ἀπωσμένοις αὐτῆς εἶτα πάλιν καταφερομένοις .
ὡς γὰρ ὁ ἥλιος εἰς ἑαυτὸν ἐπιστρέφει τὰ μέρη ἐξ ὧν συνέστηκε , καὶ ἡ γῆ τὸν λίθον ὥσπερ ἴδιον καὶ προσήκοντα δέχεται καὶ φέρει πρὸς ἐκεῖνον 0 ·
ὅθεν ἑνοῦται τῷ χρόνῳ καὶ συμφύεται πρὸς ;
αὐτὴν τῶν τοιούτων ἕκαστον 0 .
εἰ δέ τι τυγχάνει σῶμα τῇ γῇ μὴ προσνενεμημένον ἀπ ἀρχῆς μη δ ἀπεσπασμένον , ἀλλά που καθ αὑτὸ σύστασιν ἔσχεν ἰδίαν καὶ φύσιν , ὡς φαῖεν ἂν ἐκεῖνοι τὴν σελήνην , τί κωλύει χωρὶς εἶναι καὶ μένειν περὶ αὑτό , τοῖς αὑτοῦ πεπιεσμένον μέρεσι καὶ συμπεπεδημένον ;
οὔ τε γὰρ ἡ γῆ μέσον οὖσα δείκνυται τοῦ παντὸς ἥ τε πρὸς τὴν γῆν τῶν ἐνταῦθα συνέρεισις καὶ σύστασις ὑφηγεῖται τὸν τρόπον , ᾧ μένειν τὰ ἐκεῖ συμπεσόντα πρὸς τὴν σελήνην εἰκός ἐστιν .
ὁ δὲ πάντα τὰ γεώδη καὶ βαρέα συνελαύνων εἰς μίαν χώραν καὶ μέρη ποιῶν ἑνὸς σώματος , οὐχ ὁρῶ διὰ τί τοῖς κούφοις τὴν αὐτὴν ἀνάγκην οὐκ ἀνταποδίδωσιν , ἀλλ ἐᾷ χωρὶς εἶναι συστάσεις πυρὸς τοσαύτας καὶ οὐ πάντας εἰς τ αὐτὸ συνάγων τοὺς ἀστέρας σαφῶς οἴεται δεῖν καὶ σῶμα κοινὸν εἶναι τῶν ἀνωφερῶν καὶ φλογοειδῶν ἁπάντων .
ἀλλ ἥλιον μὲν ἀπλέτους μυριάδας ἀπέχειν τῆς ἄνω περιφορᾶς φατε εἶπον ὦ φίλε Ἀπολλωνίδη , καὶ φωσφόρον ἐπ αὐτῷ καὶ στίλβοντα καὶ τοὺς ἄλλους πλάνητας ὑφιεμένους τε τῶν ἀπλανῶν καὶ πρὸς ἀλλήλους ἐν διαστάσεσι μεγάλαις φέρεσθαι ·
τοῖς δὲ βαρέσι καὶ γεώδεσιν οὐδεμίαν οἴεσθε τὸν κόσμον εὐρυχωρίαν παρέχειν ἐν ἑαυτῷ καὶ διάστασιν ὁρᾶτε ὅτι γελοῖόν ἐστιν , εἰ γῆν οὐ φήσομεν εἶναι τὴν σελήνην , ὅτι τῆς κάτω χώρας ἀφέστηκεν , ἄστρον δὲ φήσομεν , ὁρῶντες ἀπωσμένην τῆς ἄνω περιφορᾶς μυριάσι σταδίων τοσαύταις καὶ ὥσπερ εἰς βυθόν τινα καταδεδυκυῖαν τῶν μὲν γ ἄστρων κατωτέρω τοσοῦτὸν ἐστιν , ὅσον οὐκ ἄν τις εἴποι μέτρον , ἀλλ ἐπιλείπουσιν ὑμᾶς τοὺς μαθηματικοὺς ἐκλογιζομένους οἱ ἀριθμοί , τῆς δὲ γῆς τρόπον τινὰ ψαύει καὶ περιφερομένη πλησίον ἅρματος ὥσπερ ἂν ἴχνος ἑλίσσεται φησὶν Ἐμπεδοκλῆς ἥ τε περὶ ἄκραν οὐ δὲ γὰρ τὴν σκιὰν αὐτῆς 0 ;
ὑπερβάλλει πολλάκις ἐπὶ μικρὸν αἰρομένην τῷ παμμέγεθες εἶναι τὸ φωτίζον ·
ἀλλ οὕτως ἔοικεν ἐν χρῷ καὶ σχεδὸν ἐν ἀγκάλαις τῆς γῆς περιπολεῖν , ὥστ ἀντιφράττεσθαι πρὸς τὸν ἥλιον ὑπ αὐτῆς , μὴ ὑπεραίρουσα τὸν σκιερὸν καὶ χθόνιον καὶ νυκτέριον τοῦτον τόπον , ὃς γῆς κλῆρός ἐστι .
διὸ λεκτέον οἶμαι θαρροῦντας ἐν τοῖς τῆς γῆς ὅροις εἶναι τὴν σελήνην ὑπὸ τῶν ἄκρων αὐτῆς ἐπιπροσθουμένην .
σκόπει δὲ τοὺς ἄλλους ἀφεὶς ἀπλανεῖς καὶ πλάνητας , ἃ δείκνυσιν Ἀρίσταρχος ;
ἐν τῷ Περὶ μεγεθῶν καὶ ἀποστημάτων ὅτι τὸ τοῦ ἡλίου ἀπόστημα τοῦ ἀποστήματος τῆς σελήνης ὃ ἀφέστηκεν ἡμῶν πλέον μὲν ἢ ὀκτωκαιδεκαπλάσιον ἔλαττον δ ἢ εἰκοσαπλάσιόν ἐστι καίτοι ὁ τὴν σελήνην ἐπὶ μήκιστον αἴρων ἀπέχειν φησὶν ἡμῶν ἓξ καὶ πεντηκονταπλάσιον τῆς , 0 ·
ἐκ τοῦ κέντρου τῆς γῆς ·
αὕτη δ ἐστὶ τεσσάρων μυριάδων καὶ κατὰ τοὺς μέσως ἀναμετροῦντας ·
καὶ ἀπὸ ταύτης συλλογιζομένοις ἀπέχει ὁ ἥλιος τῆς σελήνης πλέον ἢτετρακισχιλίας τριάκοντα μυριάδας οὕτως ἀπῴκισται τοῦ ἡλίου διὰ βάρος καὶ τοσοῦτο τῇ γῇ προσκεχώρηκεν , ὥστε , εἰ τοῖς τόποις τὰς οὐσίας διαιρετέον , ἡ γῆς μοῖρα καὶ ὥρα προσκαλεῖται σελήνην καὶ τοῖς περὶ γῆν πράγμασι καὶ σώμασιν ἐπίδικὸς ἐστι κατ ἀγχιστείαν καὶ γειτνίασιν .
καὶ οὐδὲν , οἶμαι , πλημμελοῦμεν , ὅτι τοῖς ἄνω προσαγορευομένοις βάθος τοσοῦτο καὶ διάστημα διδόντες ἀπολείπομὲν τινα καὶ τῷ κάτω περιδρομὴν καὶ πλάτος , ὅσον ἐστὶν ἀπὸ γῆς ἐπὶ σελήνην οὔ τε γὰρ ὁ τὴν ἄκραν ἐπιφάνειαν τοῦ οὐρανοῦ μόνην ἄνω τ ἄλλα δὲ κάτω προσαγορεύων ἅπαντα μέτριός ἐστιν , οὔ θ ὁ τῇ γῇ μᾶλλον δ ὁ τῷ κέντρῳ τὸ κάτω περιγράφων ἀνεκτός 0 1 2 ·
ἀλλὰ καὶ κινητικο ταύτῃ διάστημα τὸ δέον ἐπιχωροῦντος τοῦ κόσμου 0 ·
διὰ μέγεθος 0 .
πρὸς δὲ τὸν ἀξιοῦντα πᾶν εὐθὺς ἄνω καὶ μετέωρον εἶναι τὸ ἀπὸ τῆς γῆς ἕτερος ἀντηχεῖ πάλιν εὐθὺς εἶναι κάτω τὸ ἀπὸ τῆς ἀπλανοῦς περιφορᾶς .
ὅλως δὲ πῶς λέγεται καὶ τίνος ἡ γῆ μέση κεῖται ;
τὸ γὰρ πᾶν ἄπειρόν ἐστι ;
τῷ δ ἀπείρῳ μή τε ἀρχὴν ἔχοντι μή τε πέρας οὐ προσήκει μέσον ἔχειν ·
πέρας γάρ τι καὶ τὸ μέσον , ἡ δ ἀπειρία περάτων στέρησις 0 1 .
ὁ δὲ μὴ τοῦ παντὸς ἀλλὰ τοῦ κόσμου μέσην εἶναι τὴν γῆν ἀποφαινόμενος ἡδύς ἐστιν , εἰ μὴ καὶ τὸν κόσμον αὐτὸν ἐνέχεσθαι ταῖς αὐταῖς ἀπορίαις νομίζει ·
τὸ γὰρ πᾶν οὐ δὲ τούτῳ μέσην ἀπέλιπεν , ἀλλ ἀνέστιος καὶ ἀνίδρυτός ἐστιν ἐν ἀπείρῳ κενῷ φερόμενος πρὸς οὐδὲν οἰκεῖον , ἢ ἄλλην τινὰ τοῦ μένειν εὑράμενος αἰτίαν ἕστηκεν , οὐ κατὰ τὴν τοῦ τόπου φύσιν .
ὅμοια καὶ περὶ γῆς καὶ περὶ σελήνης εἰκάζειν τινὶ πάρεστιν , ὡς ἑτέρᾳ τινὶ ψυχῇ καὶ φύσει μᾶλλον διαφορᾷ , τῆς μὲν ἀτρεμούσης ἐνταῦθα τῆς δὲ καὶ φερομένης 0 1 2 .
ἄνευ δὲ τούτων , ὅρα μὴ μέγα τι λέληθεν αὐτούς ·
εἰ γὰρ ὅ τι ἂν καὶ ὁπωσοῦν ἐκτὸς γένηται τοῦ κέντρου τῆς γῆς ἄνω ἐστίν , οὐδέν ἐστι τοῦ κόσμου κάτω μέρος , ἀλλ ἄνω καὶ ἡ γῆ καὶ τὰ ἐπὶ γῆς καὶ πᾶν ἁπλῶς σῶμα τὸ κέντρῳ περιεστηκὸς ἢ περικείμενον ἄνω γίγνεται ·
κάτω δὲ μόνον ἕν , τὸ ἀσώματον σημεῖον ἐκεῖνο , ὃ πρὸς πᾶσαν ἀντικεῖσθαι τὴν τοῦ κόσμου φύσιν ἀναγκαῖον εἴ γε δὴ τὸ κάτω πρὸς τὸ ἄνω κατὰ φύσιν ἀντίκειται 0 1 .
καὶ οὐ τοῦτο μόνον 0 ·
τὸ ἄτοπον , ἀλλὰ καὶ τὴν αἰτίαν ἀπόλλυσι τὰ βάρη , δι ἣν δεῦρο καταρρέπει καὶ φέρεται 0 ·
σῶμα μὲν γὰρ οὐθέν ἐστι κάτω πρὸς ὃ κινεῖται , τὸ δ ἀσώματον οὔ τ εἰκὸς οὔ τε βούλονται τοσαύτην ἔχειν δύναμιν , ὥστε πάντα κατατείνειν ἐφ ἑαυτὸ καὶ περὶ αὑτὸ συνέχειν 0 .
ἀλλ ὅλως ἄλογον εὑρίσκεται καὶ μαχόμενον τοῖς πράγμασι τὸ ἄνω τὸν κόσμον ὅλον εἶναι , τὸ δὲ κάτω μηδὲν ἀλλ ἢ πέρας ἀσώματον καὶ ἀδιάστατον ·
ἐκεῖνο δ εὔλογον , ὡς λέγομεν ἡμεῖς , τῷ τ ἄνω χώραν καὶ 0 1 ·
τῷ κάτω πολλὴν καὶ πλάτος ἔχουσαν διῃρῆσθαι 0 .
οὐ μὴν ἀλλὰ θέντες , εἰ βούλει , παρὰ φύσιν ἐν οὐρανῷ τοῖς γεώδεσι τὰς κινήσεις ὑπάρχειν , ἀτρέμα , μὴ τραγικῶς , ἀλλὰ πράως σκοπῶμεν ;
ὅτι τοῦτο τὴν σελήνην οὐ δείκνυσι γῆν μὴ οὖσαν ἀλλὰ γῆν ὅπου μὴ πέφυκεν οὖσαν 0 ·
ἐπεὶ καὶ τὸ πῦρ τὸ Αἰτναῖον ὑπὸ γῆν παρὰ φύσιν ἐστὶν , ἀλλὰ πῦρ ἐστι ·
καὶ τὸ πνεῦμα τοῖς ἀσκοῖς περιληφθὲν ἔστι μὲν ἀνωφερὲς φύσει καὶ κοῦφον , ἣκει δ ὅπου μὴ πέφυκεν ὑπ ἀνάγκης .
αὐτὴ δ ἡ ψυχή , πρὸς Διός εἶπον οὐ παρὰ φύσιν τῷ σώματι συνεῖρκται βραδεῖ ταχεῖα καὶ ψυχρῷ πυρώδης , ὥσπερ ὑμεῖς φατε , καὶ ἀόρατος αἰσθητῷ ;
διὰ τοῦτ οὖν σώματι ψυχὴν μὴ λέγωμεν εἶναι μη δὲ νοῦ χρῆμα θεῖον ὑπὸ βρίθους ἢ πάχους , οὐρανόν τε πάντα καὶ γῆν καὶ θάλασσαν ἐν τ αὐτῷ περιπολοῦντα καὶ διιπτάμενον , εἰς σάρκας ἥκειν καὶ νεῦρα καὶ μυελοὺς καὶ παθέων μυρίων μεστὰς ὑγρότητας .
ὁ δὲ Ζεὺς ὑμῖν οὗτος οὐ τῇ μὲν αὑτοῦ φύσει χρώμενος ἕν ἐστι μέγα πῦρ καὶ συνεχές , νυνὶ δ ὑφεῖται καὶ κέκαμπται καὶ διεσχημάτισται , πᾶν χρῶμα γεγονὼς καὶ γιγνόμενος ἐν ταῖς μεταβολαῖς ;
ὥσθ ὅρα καὶ σκόπει , δαιμόνιε , μὴ μεθιστὰς καὶ ἀπάγων ἕκαστον , ὅπου πέφυκεν εἶναι , διάλυσίν τινα .
κόσμου φιλοσοφῇς καὶ τὸ νεῖκος ἐπάγῃς τὸ Ἐμπεδοκλέους τοῖς πράγμασι 0 ·
μᾶλλον δὲ τοὺς παλαιοὺς κινῇς Τιτᾶνας ἐπὶ τὴν φύσιν καὶ Γίγαντας καὶ τὴν μυθικὴν ἐκείνην καὶ φοβερὰν ἀκοσμίαν καὶ πλημμέλειαν ἐπιδεῖν ποθῇς , χωρὶς τὸ βαρὺ πᾶν καὶ χωρὶς τιθεὶς τὸ κοῦφον ἔνθ οὔ τ ἠελίοιο δεδίσκεται ἀγλαὸν εἶδος , οὐ δὲ μὲν οὐ δ αἴης λάσιον γένος , οὐ δὲ θάλασσα ὥς φησιν Ἐμπεδοκλῆς 0 1 2 ·
οὐ γῆ θερμότητος μετεῖχεν , οὐχ ὕδωρ πνεύματος , οὐκ ἄνω τι τῶν βαρέων οὐ κάτω τι τῶν κούφων , ἀλλ ἄκρατοι καὶ ἄστοργοι καὶ μονάδες αἱ τῶν ὅλων ἀρχαί , μὴ προσιέμεναι σύγκρισιν ἑτέρου πρὸς ἕτερον μη δὲ κοινωνίαν , ἀλλὰ φεύγουσαι καὶ ἀποστρεφόμεναι καὶ φερόμεναι φορὰς ἰδίας καὶ αὐθάδεις οὕτως εἶχον , ὡς ἔχει πᾶν οὗ θεὸς ἄπεστι , κατὰ Πλάτωνα , τουτ έστιν , ὡς ἔχει τὰ σώματα , νοῦ καὶ ψυχῆς ἀπολιπούσης 0 1 2 ·
ἄχρι οὗ τὸ ἱμερτὸν ἧκεν ἐπὶ τὴν φύσιν ἐκ προνοίας , φιλότητος ἐγγενομένης καὶ Ἀφροδίτης καὶ Ἔρωτος , ὡς Ἐμπεδοκλῆς λέγει καὶ Παρμενίδης καὶ Ἡσίδος , ἵνα καὶ τόπους ἀμείψαντα καὶ δυνάμεις ἀπ ἀλλήλων μεταλαβόντα καὶ τὰ μὲν κινήσεως τὰ δὲ μονῆς ἀνάγκαις ἐνδεθέντα καὶ καταβιασθέντα πρὸς τὸ βέλτιον , ἐξ οὗ πέφυκεν , ἐνδοῦναι καὶ μεταστῆναι ἁρμονίαν καὶ κοινωνίαν ἀπεργάσηται τοῦ παντός .
εἰ μὲν γὰρ οὐ δ ἄλλο τι τῶν τοῦ κόσμου μερῶν παρὰ φύσιν ἔσχεν , ἀλλ ἕκαστον πέφυκε κεῖται , μηδεμιᾶς μεθιδρύσεως μη δὲ μετακοσμήσεως δεόμενον μη δ ἐν ἀρχῇ δεηθέν , ἀπορῶ τί τῆς προνοίας ἔργον ἐστὶν ἢ τίνος γέγονε ποιητὴς καὶ πατὴρ δημιουργὸς ὁ Ζεὺς ὁ ἀριστοτέχνας .
οὐ γὰρ ἐν στρατοπέδῳ τακτικῶν ὄφελος , εἴπερ εἰδείη τῶν στρατιωτῶν ἕκαστος ἀφ ἑαυτοῦ τάξιν τε καὶ χώραν κατὰ καιρόν , οὗ δεῖ , λαβεῖν καὶ διαφυλάσσειν οὐ δὲ κηπουρῶν οὐ δ οἰκοδόμων , εἰ πῆ μὲν αὐτὸ τὸ ὕδωρ ἀφ αὑτοῦ πέφυκεν ἐπιέναι τοῖς δεομένοις καὶ κατάρδειν ἐπιρρέον , πῆ δὲ πλίνθοι καὶ ξύλα καὶ λίθοι ταῖς κατὰ φύσιν χρώμενα ῥοπαῖς καὶ νεύσεσιν ἐξ ἑαυτῶν καταλαμβάνειν τὴν προσήκουσαν ἁρμονίαν καὶ χώραν 0 1 .
εἰ δ ·
οὗτος μὲν ἄντικρυς ἀναιρεῖ τὴν πρόνοιαν ὁ λόγος , τῷ θεῷ δ ἡ τάξις τῶν ὄντων προσήκει καὶ τὸ διαιρεῖν , τί θαυμαστὸν οὕτω τετάχθαι , καὶ διηρμόσθαι τὴν φύσιν , ὡς ἐνταῦθα μὲν πῦρ ἐκεῖ δ , ἄστρα , καὶ πάλιν ἐνταῦθα μὲν γῆν ἄνω δὲ σελήνην ἱδρῦσθαι , βεβαιοτέρῳ τοῦ κατὰ , φύσιν τῷ κατὰ λόγον δεσμῷ περιληφθεῖσαν 0 1 2 ;
ὡς , εἴ γε πάντα δεῖ ταῖς κατὰ φύσιν ῥοπαῖς χρῆσθαι καὶ φέρεσθαι καθ ὃ πέφυκε , μή θ ἥλιος κυκλοφορείσθω μή τε φωσφόρος 0 ;
μη δὲ τῶν ἄλλων ἀστέρων ἄνω γὰρ οὐ κύκλῳ τὰ κοῦφα καὶ πυροειδῆ κινεῖσθαι πέφυκεν .
εἰ δὲ τοιαύτην ἐξαλλαγὴν ἡ φύσις ἔχει παρὰ τὸν τόπον , ὥστ ἐνταῦθα μὲν ἄνω φαίνεσθαι φερόμενον τὸ πῦρ , ὅταν δ εἰς τὸν οὐρανὸν παραγένηται , τῇ δίνῃ συμπεριστρέφεσθαι , τί θαυμαστὸν εἰ καὶ τοῖς βαρέσι καὶ γεώδεσιν ἐκεῖ 0 1 ·
γενομένοις συμβέβηκεν ὡσαύτως εἰς ἄλλο κινήσεως εἶδος ὑπὸ τοῦ περιέχοντος ἐκνενικῆσθαι ;
οὐ γὰρ δὴ τῶν μὲν ἐλαφρῶν τὴν ἄνω φορὰν ἀφαιρεῖσθαι 0 ·
τῷ οὐρανῷ κατὰ φύσιν ἐστί , τῶν δὲ βαρέων καὶ κάτω ῥεπόντων ·
οὐ δύναται κρατεῖν , ἀλλ ᾗ ποτ ἐκεῖνα δυνάμει καὶ ταῦτα μετακοσμήσας ἐχρήσατο τῇ φύσει αὐτῶν ἐπὶ τὸ βέλτιον .
οὐ μὴν ἀλλ εἴ γε δεῖ τὰς καταδεδουλωμένας ἕξει δόξας ἀφέντας ἤδη τὸ φαινόμενον ἀδεῶς λέγειν , οὐδὲν ἔοικεν ὅλου μέρος αὐτὸ καθ ἑαυτὸ τάξιν ἢ θέσιν ἢ κίνησιν ἰδίαν ἔχειν , ἣν ἄν τις ἁπλῶς κατὰ φύσιν προσαγορεύσειεν .
ἀλλ ὅταν ἕκαστον , οὗ χάριν γέγονε καὶ πρὸς ὃ πέφυκεν ἢ πεποίηται , τούτῳ παρέχῃ χρησίμως καὶ οἰκείως κινούμενον , ἑαυτὸ καὶ πάσχον ἢ ποιοῦν ἢ διακείμενον , ὡς ἐκείνῳ πρὸς σωτηρίαν ἢ κάλλος ἢ δύναμιν ἐπιτήδειόν ἐστι , τότε δοκεῖ τὴν κατὰ φύσιν χώραν ἔχειν καὶ κίνησιν καὶ διάθεσιν .
ὁ γοῦν ἄνθρωπος , ὡς εἴ τι τῶν ὄντων ἕτερον κατὰ φύσιν γεγονώς , ἄνω μὲν ἔχει τὰ ἐμβριθῆ καὶ γεώδη μάλιστα περὶ τὴν κεφαλήν , ἐν δὲ τοῖς μέσοις τὰ θερμὰ καὶ πυρώδη 0 1 ·
τῶν δ ὀδόντων οἱ μὲν ἄνωθεν οἱ δὲ κάτωθεν ἐκφύονται , καὶ οὐδέτεροι παρὰ φύσιν ἔχουσιν 0 ·
οὐ δὲ τοῦ πυρὸς τὸ μὲν ἄνω περὶ τὰ ὄμματα ἀποστίλβον κατὰ φύσιν 0 ·
ἐστὶ τὸ δ ἐν κοιλίᾳ καὶ καρδίᾳ παρὰ φύσιν , ἀλλ ἕκαστον οἰκείως καὶ χρησίμως τέτακται ναὶ μὴν κηρύκων τε λιθορρίνων χελύων τε καὶ παντὸς ὀστρέου φύσιν , ὥς φησιν ὁ Ἐμπεδοκλῆς , καταμανθάνων ἔνθ ὄψει χθόνα χρωτὸς ὑπέρτατα ναιετάουσαν καὶ οὐ πιέζει τὸ λιθῶδες οὐ δὲ καταθλίβει τὴν ἕξιν ἐπικείμενον , οὐδέ γε πάλιν τὸ θερμὸν ὑπὸ κουφότητος εἰς τὴν ἄνω χώραν ἀποπτάμενον οἴχεται ·
μέμικται δέ πως πρὸς ἄλληλα καὶ συντέτακται κατὰ τὴν ἑκάστου φύσιν ·
ὥσπερ εἰκὸς ἔχειν καὶ τὸν κόσμον , εἴ γε δὴ ζῷὸν ἐστι , πολλαχοῦ γῆν ἔχοντα , πολλαχοῦ δὲ πῦρ καὶ ὕδωρ καὶ πνεῦμα , οὐκ ἐξ ἀνάγκης ἀποτεθλιμμένον ἀλλὰ λόγῳ διακεκοσμημένον 0 1 .
οὐ δὲ γὰρ ὀφθαλμὸς ἐνταῦθα τοῦ σώματός 0 ;
ἐστιν ὑπὸ κουφότητος ἐκπιεσθείς , οὐ δ ἡ καρδία τῷ βάρει ὀλισθοῦσα πέπτωκεν εἰς τὸ στῆθος , ἀλλ ὅτι βέλτιον ἦν οὕτως ἑκάτερον τετάχθαι .
μὴ τοίνυν μη δὲ τῶν τοῦ κόσμου μερῶν νομίζωμεν μή τε γῆν ἐνταῦθα κεῖσθαι συμπεσοῦσαν διὰ βάρος μή τε τὸν ἣλιον , ὡς ᾤετο Μητρόδωρος ὁ Χῖος , εἰς τὴν ἄνω χώραν ἀσκοῦ δίκην ὑπὸ κουφότητος ἐκτεθλῖφθαι , μή τε τοὺς ἄλλους ἀστέρας ὥσπερ ἐν ζυγοστάθμου διαφορᾷ ῥέψαντας , ἐν οἷς εἰσι , γεγονέναι τόποις 0 ·
ἀλλὰ τοῦ κατὰ λόγον κρατοῦντος , οἱ μὲν ὥσπερ ὄμματα φωσφόρα τῷ προσώπῳ τοῦ παντὸς ἐνδεδεμένοι περιπολοῦσιν , ἥλιος δὲ καρδίας ἔχων δύναμιν ὥσπερ αἷμα καὶ πνεῦμα διαπέμπει καὶ διασκεδάννυσιν ἐξ ἑαυτοῦ θερμότητα καὶ φῶς 0 1 ·
γῇ δὲ καὶ θαλάσσῃ χρῆται κατὰ φύσιν ὁ κόσμος ὅσα κοιλίᾳ καὶ κύστει ζῷον 0 .
σελήνη δ ἡλίου μεταξὺ καὶ γῆς , ὥσπερ καρδίας καὶ κοιλίας ἧπαρ ἤ τι μαλθακὸν ἄλλο σπλάγχνον ἐγκειμένη τὴν τ ἄνωθεν ἀλέαν ἐνταῦθα διαπέμπει καὶ τὰς ἐντεῦθεν ἀναθυμιάσεις πέψει τινὶ καὶ καθάρσει λεπτύνουσα περὶ ἑαυτὴν ἀναδίδωσιν εἰ δὲ καὶ πρὸς ἄλλα τὸ γεῶδες αὐτῆς καὶ στερέμνιον ἔχει τινὰ πρόσφορον χρείαν , ἄδηλον ἡμῖν 0 1 .
ἐν παντὶ δὲ κρατεῖ τὸ βέλτιον τοῦ κατηναγκασμένου .
τί γὰρ οὕτω λάβωμεν , ἐξ ὧν ἐκεῖνοι λέγουσι , τὸ εἰκός ;
λέγουσι δὲ τοῦ αἰθέρος τὸ μὲν αὐγοειδὲς καὶ λεπτὸν ὑπὸ μανότητος οὐρανὸν γεγονέναι , τὸ δὲ πυκνωθὲν καὶ συνειληθὲν ἄστρα 0 ·
τούτων δὲ τὸ νωθρότατον εἶναι τὴν σελήνην καὶ θολερώτατον 0 .
ἀλλ ὅμως ὁρᾶν πάρεστιν οὐκ ἀποκεκριμένην τοῦ αἰθέρος τὴν σελήνην , ἀλλ ἔτι πολλῷ μὲν τῷ περὶ , αὐτὴν ἐμφερομένην , πολλὴν δ ὑφ ἑαυτὴν ἔχουσαν ἀνέμων δινεῖσθαι καὶ κομήτας .
οὕτως οὐ ταῖς ῥοπαῖς σεσήκωται κατὰ βάρος καὶ κουφότητα τῶν σωμάτων ἕκαστον , ἀλλ ἑτέρῳ λόγῳ κεκόσμηται .
λεχθέντων δὲ τούτων κ ἀμοῦ τῷ Λευκίῳ τὸν λόγον παραδιδόντος , ἐπὶ τὰς ἀποδείξεις βαδίζοντος τοῦ δόγματος , Ἀριστοτέλης μειδιάσας μαρτύρομαι εἶπεν ὅτι τὴν πᾶσαν ἀντιλογίαν πεποίησαι πρὸς τοὺς αὐτὴν ὴν μὲν , ἡμίπυρον εἶναι τὴν σελήνην ὑποτιθεμένους , κοινῇ δὲ τῶν σωμάτων τὰ μὲν ἄνω τὰ δὲ κάτω ῥέπειν ἐξ ἑαυτῶν φάσκοντας ·
εἰ δ ἔστι τις ὁ λέγων , κύκλῳ τε κινεῖσθαι κατὰ φύσιν τὰ ἄστρα καὶ πολὺ παρηλλαγμένης οὐσίας εἶναι τῶν τεττάρων , οὐ δ ἀπὸ τύχης ἦλθεν ἐπὶ μνήμην ἡμῖν , ὥστ ἐμέ τε πραγμάτων ἀπηλλάχθαι καὶ σέ , ὦ Λεύκιε καὶ ὁ Λεύκιος ἣκιστα , ὠγαθέ εἶπεν ἀλλὰ τ ἄλλα , μὲν ἴσως ἄστρα καὶ τὸν ὅλον οὐρανὸν εἴς τινα φύσιν καθαρὰν καὶ εἰλικρινῆ καὶ τῆς κατὰ πάθος ἀπηλλαγμένην μεταβολῆς τιθεμένοις ὑμῖν καὶ κύκλον ἄγουσιν ἀιδίου καὶ ἀτελευτήτου περιφορᾶς οὐκ ἄν τις ἔν γε τῷ νῦν διαμάχοιτο , καίτοι μυρίων οὐσῶν ἀποριῶν .
ὅταν δὲ καταβαίνων ὁ λόγος οὕτω θίγῃ τῆς σελήνης , οὐκέτι φυλάττει τὴν ἀπάθειαν ἐν αὐτῇ καὶ τὸ κάλλος ἐκεῖνο τοῦ σώματος ἀλλ ἵνα τὰς ἄλλας ἀνωμαλίας καὶ διαφορὰς ἀφῶμεν , αὐτὸ τοῦτο τὸ διαφαινόμενον πρόσωπον πάθει τινὶ τῆς οὐσίας ἢ ἀναμίξει πως ἑτέρας ἐπιγέγονε ·
πάσχει δέ τι καὶ τὸ μιγνύμενον ·
ἀποβάλλει γὰρ τὸ εἰλικρινές , βίᾳ τοῦ χείρονος ἀναπιμπλάμενον .