Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
καί περὶ ἑσπέραν βαθεῖαν ἧκέ τις ἀπὸ στρατοπέδου τριταῖος ἀγγέλλων ὅτι μάχης μεγάλης πρὸς Θάψῳ γενομένης διέφθαρται παντάπασι τὰ πράγματα καὶ κρατεῖ Καῖσαρ τῶν στρατοπέδων , Σκηπίων δὲ καί Ἰόβας σὺν ὀλίγοις ἐκπεφεύγασιν , ἡ δὲ ἄλλη δύναμις ἀπόλωλε .
τούτων προσπεσόντων ἡ μὲν πόλις , οἷον εἰκὸς ἐν νυκτὶ καὶ πολέμῳ , πρὸς τοιοῦτον ἄγγελμα μικροῦ δεῖν ἔκφρων γενομένη μόλις ἑαυτὴν ἐντὸς τειχῶν κατεῖχεν , ὁ δὲ Κάτων προελθὼν τότε μέν , ὡς ἑκάστοις ἀπήντα διαθέουσι καὶ βοῶσιν , ἐπιλαμβανόμενος καὶ παραμυθούμενος ἀφῄρει τοῦ δέους τὸ περιθαμβὲς καὶ ταραχῶδες , ὡς οὐ τηλικούτων ἴσως γεγονότων , ἀλλὰ ἐπὶ μεῖζον αἰρομένων τῷ λόγῳ , καὶ κατέστησε τὸν θόρυβον 0 ·
ἅμα δ ἡμέρᾳ τοὺς τριακοσίους οἷς ἐχρῆτο βουλῇ , Ῥωμαίους μὲν ὄντας , ἐν δὲ Λιβύῃ πραγματευομένους ἀπὸ ἐμπορίας καὶ δανεισμῶν , εἰς ἱερὸν Διὸς ἐκήρυττε συνιέναι , καὶ ὅσοι παρῆσαν ἀπὸ συγκλήτου , καὶ παῖδας αὑτῶν , ἔτι δὲ συλλεγομένων ἐκείνων προσελθὼν ἀθορύβως καὶ μετὰ εὐσταθείας , ὥσπερ οὐδενὸς καινοῦ γεγονότος , βιβλίον ἔχων ἐν ταῖς χερσὶν ἀνεγίνωσκεν .
ἦν δὲ ἀναγραφὴ τῶν πρὸς τὸν πόλεμον ὀργάνων , ὅπλων , σίτου , τόξων , ὁπλιτῶν .
ἐπεὶ δὲ συνῆλθον , ἀρξάμενος ἀπὸ τῶν τριακοσίων καὶ διελθὼν πολὺν ἔπαινον τῆς προθυμίας αὑτῶν καὶ τῆς πίστεως , ἣν ἐπεδείξαντο καὶ χρήμασι καὶ σώμασι καὶ βουλαῖς ὠφελιμώτατοι γενόμενοι , παρεκάλει μὴ διαλυθῆναι ταῖς ἐλπίσιν ἕκαστον αὑτῷ φυγὴν ἰδίαν ἢ ἀπόδρασίν τινα ποριζόμενον .
ἂν γὰρ ἐν τ αὐτῷ συμμένωσι , καὶ πολεμούντων ἧττον καταφρονήσειν Καίσαρα , καὶ φείσεσθαι μᾶλλον δεομένων 0 .
βουλεύεσθαι δ ἐκέλευεν αὐτοὺς ὑπὲρ αὑτῶν , οὐδέτερα μεμψόμενος , ἀλλ εἰ μὲν τρέποιντο τῇ γνώμῃ πρὸς τὴν τύχην , τῆς ἀνάγκης θησόμενος τὴν μεταβολήν ἱσταμένων δὲ πρὸς τὰ δεινὰ καὶ δεχομένων τὸν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας κίνδυνον , οὐκ ἐπαινεσόμενος μόνον , ἀλλὰ καὶ θαυμασόμενος τὴν ἀρετὴν , καὶ παρέξων ἑαυτὸν ἄρχοντα καὶ συναγωνιζόμενον , ἄχρι οὗ τὴν ἐσχάτην τύχην τῆς πατρίδος ἐξελέγξωσιν , ἣν οὐκ Ἰτύκην οὐ δὲ Ἀδρούμητον οὖσαν , ἀλλὰ Ῥώμην , πολλάκις ἐκ χαλεπωτέρων σφαλμάτων ὑπὸ μεγέθους ἀναφέρεσθαι , πολλῶν δ αὐτοῖς εἰς σωτηρίαν καὶ ἀσφάλειαν ὑποκειμένων , καὶ μεγίστου πρὸς ἄνδρα πολεμεῖν ἐπὶ πολλὰ τοῖς καιροῖς ἀνθελκόμενον , Ἰβηρίας τε πρὸς Πομπήϊον ἀφεστώσης τὸν νέον , αὐτῆς τε τῆς Ῥώμης οὔπω δι ἀήθειαν παντάπασι δεδεγμένης τὸν χαλινόν , ἀλλ ἀναξιοπαθούσης καὶ συνεξανισταμένης πρὸς πᾶσαν μεταβολήν , οὐ δὲ τὸν κίνδυνον εἶναι φευκτέον , ἀλλὰ ἔχειν διδάσκαλον τὸν πολέμιον ἀφειδοῦντα τῆς ψυχῆς ἐπὶ ταῖς μεγίσταις ἀδικίαις , οὐχ ὥσπερ ἑαυτοῖς εἰς τὸν εὐτυχέστατον βίον κατορθοῦσιν ἢ πταίουσιν εἰς τὸν εὐκλεέστατον θάνατον τὴν ἀδηλότητα τοῦ πολέμου τελευτᾶν .
οὐ μὴν ἀλλ ἐκείνους γε δεῖν ἔφη βουλεύεσθαι καθ ἑαυτούς , συνευχόμενος ἀντὶ τῆς πρόσθεν ἀρετῆς καὶ προθυμίας αὐτοῖς τὰ δόξαντα συνενεγκεῖν .
τοιαῦτα τοῦ Κάτωνος εἰπόντος , ἦσαν μὲν οἱ καὶ τοῖς λόγοις ἀγόμενοι πρὸς τὸ θαρρεῖν , οἱ δὲ πλεῖστοι πρὸς τὸ ἀδεὲς καὶ γενναῖον αὐτοῦ καὶ φιλάνθρωπον ὀλίγου δεῖν ἐκλαθόμενοι τῶν παρόντων , ὡς μόνον ὄντα τοῦτον ἀήττητον ἡγεμόνα καὶ πάσης κρείττονα τύχης , ἐδέοντο χρῆσθαι καὶ σώμασιν αὐτῶν καὶ χρήμασι καὶ ὅπλοις , ὅπως αὐτὸς ἔγνωκε ·
κρεῖττον γὰρ ἐκείνῳ πειθομένους ἀποθανεῖν ἢ σώζεσθαι προδόντας ἀρετὴν τοσαύτην 0 .
εἰπόντος δέ τινος ὡς χρὴ ψηφίσασθαι δούλοις ἐλευθερίαν , καὶ τῶν πλείστων συνεπαινεσάντων , οὐκ ἔφη τοῦτο ποιήσειν ὁ Κάτων οὐ γὰρ εἶναι νόμιμον οὐ δὲ δίκαιον , αὐτῶν μέντοι τῶν δεσποτῶν ἀφιέντων τοὺς ἐν ἡλικίᾳ δέχ ;
εσθαι .
γενομένων δὲ πολλῶν ὑποσχέσεων κελεύσας ἀπογράφεσθαι τὸν βουλόμενον ἀπηλλάττετο .
καὶ μετὰ μικρὸν ἧκεν αὐτῷ γράμματα παρὰ Ἰόβα καὶ Σκηπίωνος , Ἰόβα μὲν ἐν ὄρει κεκρυμμένου μετ ὀλίγων ἐρωτῶντος ὅ τι πράττειν δέδοκται τῷ Κάτωνι ·
καὶ γὰρ περιμενεῖν Ἰτύκην ἐκλιπόντα καὶ πολιορκουμένῳ μετὰ στρατιᾶς ἐπιβοηθήσειν , Σκηπίωνος δὲ πρὸς ἄκρᾳ τινὶ ναυλοχοῦντος οὐ πόρρω τῆς Ἰτύκης ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς καραδοκοῦντος 0 .
ἔδοξεν οὖν τῷ Κάτωνι τοὺς γραμματοφόρους ἐπισχεῖν , ἄχρι οὗ βεβαιώσῃ τὰ παρὰ τῶν τριακοσίων , οἱ μὲν γὰρ ἀπὸ βουλῆς ἦσαν πρόθυμοι , καὶ τοὺς οἰκέτας εὐθὺς ἀφιέντες ἐλευθέρους ὥπλιζον τῶν δὲ τριακοσίων , ἅτε δὴ πλωτικῶν καὶ δανειστικῶν ἀνθρώπων καὶ τὸ πλεῖστον ἐν τοῖς οἰκέταις τῆς οὐσίας ἐχόντων , οὐ πολὺν οἱ Κάτωνος λόγοι χρόνον ἐμμείναντες ἐξερρύησαν ·
καθάπερ γὰρ τῶν σωμάτων τὰ μανὰ δέχεται ῥᾳδίως τὴν θερμότητα καὶ πάλιν μεθίησι , τοῦ πυρὸς ἀπαχθέντος ψυχούμενα , παραπλησίως ἐκείνους ὁ μὲν Κάτων ὁρώμενος ἀνεζωπύρει καὶ διεθέρμαινεν , αὐτοὺς δὲ ἑαυτοῖς λόγον διδόντας ὁ Καίσαρος φόβος ἐξέκρουσε τῆς πρὸς Κάτωνα καὶ τὸ καλὸν αἰδοῦς .
τίνες γὰρ , ἔφασαν , ὄντες , τίνι τὸ προστασσόμενον ποιεῖν ἀπαξιοῦμεν ;
οὐχὶ Καῖσαρ μὲν οὗτος εἰς ὃν ἡ Ῥωμαίων ἅπασα περιέστηκεν ἰσχύς 0 ;
ἡμῶν δὲ Σκηπίων οὐδεὶς οὐ δὲ Πομπήϊος οὐ δὲ Κάτων , ἀλλὰ ἐν οἷς καιροῖς πάντες ἄνθρωποι ταπεινότερα τῶν προσηκόντων διὰ φόβον φρονοῦσιν , ἐν τούτοις ἡμεῖς ὑπερμαχοῦντες τῆς Ῥωμαίων ἐλευθερίας πολεμοῦμεν ἐξ Ἰτύκης ᾧ Κάτων μετὰ Πομπηΐου Μάγνου φεύγων ὑφεῖτο τῆς Ἰταλίας 0 ;
καὶ δούλους ἐλευθεροῦμεν κατὰ Καίσαρος , οἷς αὐτοῖς ἐλευθερίας , ὅσον ἂν ἐκεῖνος θέλῃ , μέτεστιν ;
ἀλλ ἔτι νῦν , ὦ μοχθηροὶ , γνόντες ἑαυτοὺς παραιτώμεθα τὸν κρατοῦντα καὶ πέμψωμεν τοὺς δεησομένους .
ταῦτα οἱ μετριώτατοι τῶν τριακοσίων παρῄνουν οἱ δὲ πλεῖστοι τοῖς συγκλητικοῖς ἐπεβούλευον , ὡς , εἰ τούτους συλλάβοιεν , ἱλασόμενοι τὴν πρὸς αὐτοὺς ὀργὴν τοῦ Καίσαρος .
δὲ Κάτων ὑπονοῶν τὴν μεταβολὴν οὐκ ἤλεγχε , τῷ μέντοι Σκηπίωνι καὶ τῷ Ἰόβᾳ γράψας ἀπέχεσθαι τῆς Ἰτύκης ἀπιστίᾳ Τῶν τριακοσίων ἐξέπεμψε τοὺς γραμματοφόρους .
τῶν δὲ ἱππέων οἱ διαφυγόντες ἀπὸ τῆς μάχης , ἀριθμὸς οὐκ εὐκαταφρόνητος , προσελάσαντες τῇ Ἰτύκῃ πέμπουσι πρὸς τὸν Κάτωνα τρεῖς ἄνδρας οὐ τὴν αὐτὴν γνώμην ἀπὸ πάντων ἔχοντας .
οἱ μὲν γὰρ ἀπιέναι πρὸς Ἰόβαν , οἱ δὲ τῷ Κάτωνι προσχωρεῖν ὥρμηντο , τοὺς δὲ καὶ δέος εἶχεν εἰς Ἰτύκην παριέναι 0 .
ταῦτα ὁ Κάτων ἀκούσας τοῖς μὲν τριακοσίοις ἐκέλευσε προσέχειν Μᾶρκον Ῥούβριον , ἀτρέμα τὰς ἀπογραφὰς Τῶν ἐλευθερούντων δεχόμενον καὶ μὴ προσβιαζόμενον , αὐτὸς δὲ τοὺς συγκλητικοὺς ἀναλαβὼν προῆλθεν ἔξω τῆς Ἰτύκης , καὶ τοῖς ἱππάρχοις ἐνέτυχε δεόμενος μὴ προέσθαι Ῥωμαίων ἄνδρας ἀπὸ βουλῆς τοσούτους μη δὲ Ἰόβαν ἑλέσθαι στρατηγὸν ἀντὶ Κάτωνος , ἀλλὰ σῴζεσθαι κοινῇ καὶ σῴζειν , παρελθόντας εἰς πόλιν οὔ τε κατὰ κράτος ἁλώσιμον εἰς ἔτη τε πάμπολλα σῖτον καὶ τὴν ἄλλην παρασκευὴν ἔχουσαν .
ταῦτα δὲ καὶ Τῶν συγκλητικῶν δεομένων καὶ δακρυόντων οἱ μὲν ἵππαρχοι διελέγοντο τοῖς ἱππεῦσιν , ὁ δὲ Κάτων ἐπὶ χώματός τινος καθίσας μετὰ Τῶν συγκλητικῶν ἀνέμενε τὰς ἀποκρίσεις .
ἐν δὲ τούτῳ παρῆν ὁ Ῥούβριος σὺν ὀργῇ κατηγορῶν τῶν τριακοσίων ἀκοσμίαν πολλὴν καὶ θόρυβον , ὡς ἀφισταμένων καὶ διαταραττόντων τὴν πόλιν .
ἐφ οἷς οἱ μὲν ἄλλοι παντάπασιν ἀπογνόντες ἑαυτῶν εἰς δάκρυα καὶ ὀδυρμοὺς ἐξέπεσον , ὁ δὲ Κάτων ἐκείνους τε θαρσύνειν ἐπειρᾶτο καὶ πρὸς τοὺς τριακοσίους ἔπεμψεν ἀναμεῖναι κελεύων .
οἱ δὲ ἀπὸ τῶν ἱππέων ἧκον οὐ μέτρια προστάττοντες ·
ἔφασαν γὰρ οὔ τε Ἰόβα δεῖσθαι μισθοδοτοῦντος οὔ τε Καίσαρα φοβεῖσθαι Κάτωνος αὐτῶν ἄρχοντος , Ἰτυκαίοις δέ , Φοίνιξιν ἀνθρώποις εὐμεταβόλοις , συγκαθείργνυσθαι δεινὸν εἶναι ·
καὶ γὰρ εἰ νῦν ἀτρεμοῦσιν , ὅταν Καῖσαρ ἐπίῃ , συνεπιθήσεσθαι καὶ προδώσειν 0 .
εἴπερ οὖν δεῖταί τις αὐτῶν συμπολεμούντων καὶ συμπαρόντων , ἐκβαλὼν ἅπαντας Ἰτυκαίους ἢ διαφθείρας , οὕτως εἰς πόλιν καθαρὰν πολεμίων καὶ βαρβάρων καλείτω .
ταῦτα ὁ Κάτων ἄγρια μὲν δεινῶς ἡγεῖτο καὶ βάρβαρα , πρᾴως δὲ ἀπεκρίνατο βουλεύσεσθαι μετὰ τῶν τριακοσίων .
καὶ παρελθὼν αὖθις εἰς τὴν πόλιν ἐνετύγχανε τοῖς ἀνδράσιν οὐκέτι σκήψεις οὐ δὲ παραγωγὰς πλασσομένοις ὑπ αἰδοῦς πρὸς αὐτόν , ἄντικρυς δέ χαλεπαίνουσιν εἴ τις αὐτοὺς βιάζοιτο πολεμεῖν Καίσαρι μὴ δυναμένους μη δὲ βουλομένους ·
ἔνιοι δὲ καὶ παρεφθέγγοντο περὶ τῶν συγκλητικῶν , ὡς καθεκτέον ἐν τῇ πόλει Καίσαρος προσιόντος .
ἀλλὰ τοῦτο μὲν ὡς οὐκ ἀκούσας ὁ Κάτων παρῆκε 0 ·
καὶ γὰρ ἦν ὑποκωφότερος ·
ὡς δέ τις αὐτῷ προσελθὼν ἀπήγγειλε τοὺς μὲν ἱππεῖς ἀπιέναι , φοβηθεὶς μὴ παντάπασιν οἱ τριακόσιοι κατὰ τῶν συγκλητικῶν ἀπονοηθῶσιν , ἐβάδιζε μετὰ τῶν φίλων ἐξαναστάς ·
καὶ θεασάμενος ἤδη προκεχωρηκότας ἵππον λαβὼν ἐδίωκε πρὸς αὐτούς .
οἱ δὲ ἰδόντες ἄσμενοι προσελαύνοντα καὶ ἐδέξαντο καὶ παρεκάλουν σῴζεσθαι μετ αὐτῶν , τότε καὶ δακρῦσαι τὸν Κάτωνά φασιν ὑπὲρ τῶν συγκλητικῶν δεόμενον καὶ προτείνοντα τὰς χεῖρας , ἐνίων δὲ καὶ τοὺς ἵππους ἀναστρέφοντα καὶ τῶν ὅπλων ἀντιλαμβανόμενον , μέχρι οὗ κατειργάσατο τὴν γοῦν ἡμέραν ἐκείνην ἐπιμείναντας ἀσφαλῆ τοῖς ἀνδράσι φυγὴν παρασχεῖν .
ὡς οὖν ἔχων αὐτούς ἀφίκετο καὶ τοὺς μὲν ἐπὶ τὰς πύλας κατέστησε , τοῖς δὲ τὴν ἄκραν φυλάττειν παρέδωκεν , ἔδεισαν οἱ τριακόσιοι μὴ δίκην δῶσι τῆς μεταβολῆς ·
καὶ πρὸς τὸν Κάτωνα πέμποντες ἐδέοντο πάντως ἀφικέσθαι πρὸς αὑτούς , οἱ .
δὲ συγκλητικοὶ περιχυθέντες οὐκ εἴων , οὐ δὲ ἔφασαν προήσεσθαι τὸν κηδεμόνα καὶ σωτῆρα τοῖς ἀπίστοις καὶ προδόταις .
σαφεστάτη γὰρ , ὡς ἔοικεν , αἴσθησις τότε παρέστη καὶ πόθος καὶ θαῦμα τῆς τοῦ Κάτωνος ἀρετῆς πᾶσιν ὁμαλῶς τοῖς ἐν τῇ Ἰτύκῃ γενομένοις , ὡς οὐδὲν ἄρα κίβδηλον οὐ δὲ ἀπατηλὸν ἐμέμικτο τοῖς πραττομένοις ὑπ αὐτοῦ .
πάλαι δὲ ἅνθρωπος ἑαυτὸν ἐγνωκὼς ἀνελεῖν δεινοὺς πόνους ἐπόνει καὶ φροντίδας καὶ ὠδῖνας εἶχεν ὑπὲρ ἄλλων , ὅπως εἰς ἀσφαλὲς καταστήσας ἅπαντας ἀπαλλάξαιτο τοῦ ζῆν .
οὐ γὰρ ἦν ἄδηλος ἡ πρὸς τὸν θάνατον αὐτοῦ φορά , καίπερ οὐ φάσκοντος .
ὑπήκουσεν οὖν τότε τοῖς τριακοσίοις παραμυθησάμενος τοὺς συγκλητικούς ·
καὶ μόνος ἧκε πρὸς αὐτούς χάριν ἔχειν ὁμολογοῦντας καὶ δεομένους τὰ μὲν ἄλλα χρῆσθαι καὶ πιστεύειν , εἰ δὲ Κάτωνες οὐκ εἰσὶν οὐ δὲ τὸ Κάτωνος φρόνημα χωροῦσιν , οἰκτείρειν τὴν ἀσθένειαν αὐτῶν ·
ἐγνωκότες δ οὖν Καίσαρος δεῖσθαι καὶ πέμπειν πρὸς αὐτόν , ὑπὲρ ἐκείνου μάλιστα καὶ πρώτου ποιήσεσθαι δέησιν ·
εἰ δὲ μὴ πείθοιεν , οὐ δ αὐτοῖς διδομένην δέξεσθαι τὴν χάριν , ἀλλ ἄχρι ἂν ἐμπνέωσι πολεμήσειν ὑπὲρ ἐκείνου .
πρὸς ταῦτα ὁ Κάτων ἐπαινέσας τὴν εὔνοιαν ἔφη χρῆναι τῆς αὐτῶν σωτηρίας ἕνεκα πέμπειν κατὰ τάχος , ὑπὲρ αὐτοῦ δὲ μὴ δεῖσθαι ·
κεκρατημένων γὰρ εἶναι δέησιν καὶ ἀδικούντων παραίτησιν αὐτὸς δὲ οὐ μόνον ἀήττητος γεγονέναι παρὰ πάντα τὸν βίον , ἀλλὰ καὶ νικᾶν ἐφ ὅσον ἐβούλετο καὶ κρατεῖν Καίσαρος τοῖς καλοῖς καὶ δικαίοις 0 ·
ἐκεῖνον δ εἶναι τὸν ἑαλωκότα καὶ νενικημένον ἃ γὰρ ἠρνεῖτο πράττων κατὰ τῆς πατρίδος πάλαι , νῦν ἐξηλέγχθαι καὶ πεφωρᾶσθαι .
τοιαῦτα διαλεχθεὶς τοῖς τριακοσίοις ἀπηλλάττετο ·
καὶ πυθόμενος Καίσαρα πᾶσαν ἄγοντα τήν στρατιὰν ἤδη καθ ὁδὸν εἶναι , παπαὶ , εἶπεν , ὡς ἐπ ἄνδρας ἡμᾶς ἐκεῖνος καὶ τραπόμενος πρὸς τοὺς συγκλητικοὺς ἐκέλευε μὴ μέλλειν , ἀλλ ἕως παραμένουσιν οἱ ἱππεῖς σῴζεσθαι .
καὶ τὰς μὲν ἄλλας ἀπέκλεισε θύρας , μιᾷ δὲ τῇ πρὸς θάλασσαν φερούσῃ τά τε πλοῖα τοῖς ὑφ ἑαυτὸν διένειμε καὶ τάξεως ἐπεμελεῖτο , παύων τὰς ἀδικίας καὶ διαλύων τοὺς θορύβους , καὶ τοὺς ἀπόρως ἔχοντας ἐφοδιάζων .
ἐπεὶ δὲ Μᾶρκος Ὀκτάβιος ἄγων δύο τάγματα πλησίον κατεστρατοπέδευσε καὶ πέμπων ἠξίου τὸν Κάτωνα περὶ ἀρχῆς διορίσασθαι πρὸς αὐτόν , ἐκείνῳ μὲν οὐθὲν ἀπεκρίνατο , πρὸς δὲ τοὺς φίλους εἶπεν εἶτα θαυμάζομεν ὅπως ἀπόλωλε τὰ πράγματα , τήν φιλαρχίαν ὁρῶντες ἡμῖν ἐν αὐτῷ τῷ ὀλέθρῳ βεβηκόσι παραμένουσαν ;
ἐν τούτῳ δὲ τοὺς ἱππεῖς ἀκούσας ἀπιόντας ἤδη φέρειν καὶ ἄγειν τὰ τῶν Ἰτυκαίων ὥσπερ λάφυρα , δρόμῳ συνέτεινε πρὸς αὐτούς καὶ τοῖς πρώτοις ἐντυχὼν ἀφῃρεῖτο , τῶν δὲ ἄλλων ἕκαστος ἔφθανε ῥίπτων καὶ κατατιθέμενος , πάντες δὲ ὑπ αἰσχύνης σιωπῇ καὶ κάτω βλέποντες ἀπῄεσαν .
ὁ δὲ Κάτων εἰς τήν πόλιν τοὺς Ἰτυκαίους συναγαγών ἐδεῖτο περὶ τῶν τριακοσίων , μὴ παροξῦναι Καίσαρα κατ αὐτῶν , ἀλλὰ καὶ κοινῇ τήν σωτηρίαν πράττειν ἀλλήλοις .
εἶτα πάλιν τραπόμενος πρὸς τήν θάλατταν ἐπεσκόπει τοὺς ἐμβαίνοντας , καὶ τῶν φίλων καὶ ξένων ὅσους ἔπεισεν ἠσπάζετο καὶ πρ οὔπεμπε .
τὸν δὲ υἱὸν οὐκ ἔπεισε λαβεῖν πλοῖον , οὐ δὲ ᾤετο δεῖν ἀποτρέπειν περιεχόμενον τοῦ πατρός , ἦν δέ τις Στατύλλιος , ἀνὴρ τῇ μὲν ἡλικίᾳ , νέος , ἰσχυρὸς δέ τῇ γνώμῃ βουλόμενος εἶναι καὶ τοῦ Κάτωνος ἀπομιμεῖσθαι τὴν ἀπάθειαν .
τοῦτον ἠξίου πλεῖν ·
καὶ γὰρ ἦν καταφανὴς μισοκαῖσαρ ·
ὡς δὲ οὐκ ἤθελεν , Ἀπολλωνίδῃ τῷ Στωϊκῷ καὶ Δημητρίῳ τῷ Περιπατητικῷ προσβλέψας ὁ Κάτων , ὑμέτερον , εἶπεν , ἔργον οἰδοῦντα τοῦτον μαλάξαι καὶ καταρτίσαι πρὸς τὸ συμφέρον αὐτὸς δὲ τοὺς λοιποὺς συνεκπέμπων καὶ χρηματίζων τοῖς δεομένοις τήν τε νύκτα διέτριβε περὶ ταῦτα καὶ τῆς ἐπιούσης ἡμέρας τὸ πλεῖστον μέρος 0 .
ἐπεὶ δὲ Λεύκιος Καῖσαρ , οἰκεῖος μὲν ὢν Καίσαρος ἐκείνου , μέλλων δὲ πρεσβεύειν ὑπὲρ τῶν τριακοσίων , παρεκάλει τὸν Κάτωνα λόγον αὐτῷ συνυποθέσθαι πιθανόν ᾧ χρήσεται περὶ ἐκείνων , ὑπὲρ σοῦ μὲν γὰρ αὐτοῦ καὶ χειρῶν ἐμοὶ καλὸν ἅψασθαι καὶ γόνασι προσπεσεῖν Καίσαρος οὐκ εἴα ταῦτά ποιεῖν ὁ Κάτων αὐτόν .
ἐμοὶ γὰρ , εἶπεν , εἰ σῴζεσθαι χάριτι Καίσαρος ἐβουλόμην , αὐτῷ βαδιστέον ἦν πρὸς ἐκεῖνον μόνον , οὐ βούλομαι δὲ τῷ τυράννῳ χάριν ἔχειν ὑπὲρ ὧν παρανομεῖ , παρανομεῖ δὲ σῴζων ὡς κύριος ὧν αὐτῷ δεσπόζειν οὐδὲν προσῆκεν .
ὅπως μέντοι παραιτήσῃ τοὺς τριακοσίους κοινῇ σκοπῶμεν , εἰ βούλει .
γενόμενος δὲ πρὸς τούτῳ μετὰ τοῦ Λευκίου τὸν υἱὸν αὐτῷ συνέστησε καὶ τοὺς ἑταίρους ἀπιόντι ·
καὶ προπέμψας ἐκεῖνον καὶ δεξιωσάμενος ἐπανῆλθεν οἴκαδε , καὶ τὸν υἱὸν καὶ τοὺς φίλους συναγαγὼν ἄλλα τε πολλὰ διελέχθη καὶ πολιτείας ἀπεῖπεν ἅψασθαι τῷ μειρακίῳ ·
τὸ μὲν γὰρ ἀξίως Κάτωνος οὐκέτι τὰ πράγματα δέξασθαι , τὸ δὲ ἄλλως αἰσχρὸν εἶναι , καὶ περὶ ἑσπέραν ἤδη τρέπεται πρὸς τὸ βαλανεῖον 0 .
ἐν δὲ τῷ λούεσθαι τοῦ Στατυλλίου μνησθεὶς καὶ μέγα φθεγξάμενος , ἐξέπεμψας , εἶπεν , ὦ Ἀπολλωνίδη , τὸν Στατύλλιον ἀπὸ τοῦ φρονήματος ἐκείνου καθελών ;
καὶ πέπλευκεν ὁ ἀνὴρ μη δὲ ἀσπασάμενος ἡμᾶς ;
εἶπεν ὁ Ἀπολλωνίδης ·
καίτοι πολλὰ διελέχθημεν ·
ἀλλὰ ὑψηλός ἐστι καὶ ἄτρεπτος , καὶ μένειν φησὶ καὶ πράττειν ὅ τι ἂν σὺ πράττῃς .
πρὸς ταῦτά φασι τὸν Κάτωνα μειδιᾶσαι καὶ εἰπεῖν ἀλλὰ τοῦτο μὲν αὐτίκα φανεῖται .
λουσάμενος δὲ μετὰ πολλῶν ἐδείπνει καθήμενος , ὥσπερ εἰώθει μετὰ τὴν μάχην οὐ γὰρ κατεκλίθη πλὴν καθεύδων συνεδείπνουν δὲ πάντες οἱ ἑταῖροι καὶ τῶν Ἰτυκαίων οἱ ἄρχοντες , καὶ μετὰ τὸ δεῖπνον ὁ πότος ἔσχε μοῦσαν πολλὴν καὶ χάριν , ἄλλων ἐπ ἄλλοις λόγων φιλοσόφων κυκλούντων , ἄχρι οὗ περιῆλθεν ἡ ζήτησις εἰς ταῦτα δὴ τὰ παράδοξα καλούμενα τῶν Στωϊκῶν , τὸ μόνον εἶναι τὸν ἀγαθὸν ἐλεύθερον , δούλους δὲ τοὺς φαύλους ἅπαντας .
ἐνταῦθα δή , ὡς εἰκός , ἀντιβάντος τοῦ Περιπατητικοῦ , σφοδρὸς ἐμπεσὼν ὁ Κάτων καὶ τόνον προσθεὶς καὶ τραχύτητα φωνῆς ἀπέτεινε πορρωτάτω τὸν λόγον , ἀγῶνι θαυμαστῷ χρησάμενος , ὥστε μηδένα λαθεῖν ὅτι τῷ βίῳ πέρας ἔγνωκεν ἐπιθεὶς ἀπαλλάττεσθαι τῶν παρόντων , διὸ καὶ μετὰ τὸν λόγον σιωπῆς καὶ κατηφείας γενομένης ἐν πᾶσιν , ἀναλαμβάνων αὐτοὺς καὶ ἀπάγων τῆς ὑποψίας ὁ Κάτων αὖθις ὑπὲρ τῶν παρόντων ἐνέβαλλεν ἐρωτήματα καὶ φροντίδας , ὡς δεδιὼς μὲν ὑπὲρ τῶν πλεόντων , δεδιὼς δὲ ὑπὲρ τῶν ὁδευόντων ἐρημίαν ἄνυδρον καὶ βάρβαρον .
οὕτω δὲ διαλύσας τὸ σύνδειπνον , καὶ περιπατήσας μετὰ τῶν φίλων τόν συνήθη μετὰ τὸ δεῖπνον περίπατον , καὶ τοῖς ἄρχουσι τῶν φυλάκων ἃ καιρὸς ἦν προστάξας , ἀπιὼν εἰς τὸ δωμάτιον ἤδη , τόν τε παῖδα καὶ τῶν φίλων ἕκαστον μᾶλλον ἢ πρότερον εἰώθει προσαγαγόμενος καὶ φιλοφρονηθείς , πάλιν ὑποψίαν παρέσχε τοῦ μέλλοντος .
εἰσελθὼν δὲ καὶ κατακλιθεὶς ἔλαβεν εἰς χεῖρας τῶν Πλάτωνος διαλόγων τόν περὶ ψυχῆς ·
καὶ διελθὼν τοῦ βιβλίου τὸ πλεῖστον καὶ ἀναβλέψας ὑπὲρ κεφαλῆς , ὡς οὐκ εἶδε κρεμάμενον τὸ ξίφος ʽὑφῄρητο γὰρ ὁ παῖς ἔτι δειπνοῦντος αὐτοῦ , καλέσας οἰκέτην ἠρώτησεν ὅστις λάβοι τὸ ἐγχειρίδιον 0 .
σιωπῶντος δὲ ἐκείνου πάλιν ἦν πρὸς τῷ βιβλίῳ ·
καὶ μικρὸν διαλιπών , ὥσπερ οὐ σπεύδων οὐ δὲ ἐπειγόμενος , ἄλλως δὲ τὸ ξίφος ἐπιζητῶν , ἐκέλευσε κομίσαι .
διατριβῆς δὲ γινομένης καὶ μηδενὸς κομίζοντος , ἐξαναγνοὺς τὸ βιβλίον αὖθις ἐκάλει καθ ἕνα τῶν οἰκετῶν καὶ μᾶλλον ἐνέτεινε τὴν φωνὴν τὸ ξίφος ἀπαιτῶν ·
ἑνὸς δὲ καὶ πὺξ τὸ στόμα πατάξας ᾕμαξε τὴν αὐτοῦ χεῖρα , χαλεπαίνων καὶ βοῶν ἤδη μέγα παραδίδοσθαι τῷ πολεμίῳ γυμνὸς ὑπὸ τοῦ παιδὸς αὐτοῦ καὶ τῶν οἰκετῶν , ἄχρι οὗ κλαίων ὁ υἱὸς εἰσέδραμε μετὰ τῶν φίλων καὶ περιπεσὼν ὠδύρετο καὶ καθικέτευεν .
ὁ δὲ Κάτων ἐξαναστὰς ἐνέβλεψέ τε δεινὸν καὶ πότε , εἶπεν , ἐγὼ καὶ ποῦ λέληθα παρανοίας ἡλωκώς , ὅτι διδάσκει μέν οὐδεὶς οὐδεὶς μεταπείθει περὶ ὧν δοκῶ κακῶς βεβουλεῦσθαι , κωλύομαι δὲ χρῆσθαι τοῖς ἐμαυτοῦ λογισμοῖς καὶ παροπλίζομαι ;
τί δ οὐχὶ καὶ συνδεῖς , ὦ γενναῖε , τόν πατέρα καὶ τὰς χεῖρας ἀποστρέφεις , μέχρι ἂν ἐλθὼν Καῖσαρ εὕρῃ με μη δὲ ἀμύνασθαι δυνάμενον ;
οὐ γὰρ ἐπ ἐμαυτόν γε δέομαι ξίφους , ὅπου καὶ τὸ πνεῦμα βραχὺν χρόνον ἐπισχόντα καὶ τὴν κεφαλὴν ἅπαξ πατάξαντα πρὸς τὸν τοῖχον ἀποθανεῖν ἔνεστι .
ταῦτα λέγοντος αὐτοῦ τὸ μὲν μειράκιον ἐξῆλθε μετὰ κλαυθμοῦ καὶ πάντες οἱ λοιποί ·
τῷ δὲ Δημητρίῳ καὶ τῷ Ἀπολλωνίδῃ μόνοις ὑπολειφθεῖσι πρᾳότερον ἤδη λαλῶν , ἦ που καὶ ὑμῖν , ἔφη , δέδοκται βίᾳ κατέχειν ἄνδρα τοσοῦτον ἡλικίας ἐν τῷ βίῳ καὶ καθημένους αὐτοῦ σιωπῇ παραφυλάσσειν , ἢ λόγον ἥκετε κομίζοντες ὡς οὐ δεινὸν οὐ δὲ αἰσχρόν ἐστιν ἀποροῦντα σωτηρίας ἑτέρας Κάτωνα τὴν ἀπὸ τοῦ πολεμίου περιμένειν ;
τί οὖν οὐ λέγετε πείθοντες ἡμᾶς ταῦτα καὶ μεταδιδάσκοντες , ἵνα τὰς προτέρας δόξας ἐκείνας καὶ λόγους , οἷς συμβεβιώκαμεν , ἐκβαλόντες καὶ γενόμενοι διὰ Καίσαρα σοφώτεροι μείζονα χάριν εἰδῶμεν αὐτῷ ;
καίτοι βεβούλευμαι μὲν οὐθὲν ἔγωγε περὶ ἐμαυτοῦ ·
δεῖ δέ με βουλευσάμενον εἶναι κύριον οἷς ἔγνωκα χρῆσθαι .
βουλεύσομαι δὲ τρόπον τινὰ μεθ ὑμῶν , βουλευόμενος μετὰ τῶν λόγων οἷς καὶ ὑμεῖς φιλοσοφοῦντες χρῆσθε ·
θαρροῦντες οὖν ἄπιτε , καὶ κελεύετε τὸν υἱόν ἃ μὴ δύναται τὸν πατέρα πείθειν μὴ βιάζεσθαι .
πρὸς ταῦτά μηθὲν ἀντειπόντες οἱ περὶ τὸν Δημήτριον , ἀλλὰ δακρύσαντες ὑπεξῆλθον .
εἰσπέμπεται δὲ διὰ παιδίου μικροῦ τὸ ἐγχειρίδιον καὶ λαβὼν ἐσπάσατο καὶ κατενόησεν .
ὡς δὲ εἶδεν ἑστῶτα τὸν ἀθέρα καὶ τὴν ἀκμὴν διαμένουσαν , εἰπὼν , νῦν ἐμός εἰμι , τὸ μὲν ξίφος ἔθηκε , τὸ δὲ βιβλίον αὖθις ἀνεγίνωσκε , καὶ λέγεται δὶς ὅλον διεξελθεῖν .
εἶτα κοιμηθεὶς ὕπνον βαθύν , ὥστε τοὺς ἐκτὸς αἰσθέσθαι , περὶ μέσας νύκτας ἐκάλει τῶν ἀπελευθέρων Κλεάνθην τὸν ἰατρὸν καὶ Βούταν , ᾧ μάλιστα πρὸς τὰς πολιτικὰς πράξεις ἐχρῆτο .
καὶ τοῦτον μὲν ἐπὶ θάλατταν ἔπεμψεν , ὅπως σκεψάμενος εἰ πάντες ἀνηγμένοι τυγχάνουσι , φράσοι πρὸς αὐτόν τῷ δὲ ἰατρῷ τὴν χεῖρα φλεγμαίνουσαν ὑπὸ τῆς πληγῆς ἣν ἔπληξε τὸν οἰκέτην , ἐπιδῆσαι παρέσχε .
καὶ τοῦτ ἐποίησεν ἡδίους ἅπαντας , ὡς ζωτικῶς ἔχοντος αὐτοῦ .
μετ ὀλίγον δὲ παρῆν ὁ Βούτας ἀπαγγέλλων τοὺς μὲν ἄλλους ἀνῆχθαι , Κράσσον δὲ λείπεσθαι ὑπὸ ἀσχολίας τινός , ὅσον δὲ οὔπω καὶ τοῦτον ἐμβαίνειν , πολὺν δὲ χειμῶνα καὶ μέγα πνεῦμα κατέχειν τὴν θάλατταν 0 .
τοῦτο ἀκούσας ὁ Κάτων ἐστέναξεν οἴκτῳ τῶν πλεόντων , καὶ πάλιν ἔπεμψε τὸν Βούταν ἐπὶ θάλατταν , εἴ τις ἄρα παλινδρομήσας δέοιτό τινος τῶν ἀναγκαίων , ἀπαγγελοῦντα πρὸς αὐτόν .
ἤδη δὲ ὄρνιθες ᾖδον , καὶ μικρὸν αὖθις κατηνέχθη πρὸς ὕπνον .
ἐπανελθόντος δὲ τοῦ Βούτα καὶ φράσαντος πολλὴν ἡσυχίαν περὶ τοὺς λιμένας εἶναι , προσέταξεν αὐτῷ τὴν θύραν κλεῖσαι , καὶ καθῆκεν ἑαυτὸν εἰς τὸ κλινίδιον ὡς τὸ λοιπὸν ἔτι τῆς νυκτὸς ἀναπαυσόμενος .
ἐξελθόντος δὲ τοῦ Βούτα σπασάμενος τὸ ξίφος ἔωσε μὲν ὑπὸ τὸ στῆθος , τῇ δὲ χειρὶ κουφότερον διὰ τὴν φλεγμονὴν χρησάμενος οὐκ εὐθὺς ἀπήλλαξεν ἑαυτόν , ἀλλὰ δυσθανατῶν ἐξέπεσε τῆς κλίνης καὶ ψόφον ἐποίησε , καταβαλὼν ἀβάκιόν τι τῶν γεωμετρικῶν παρακείμενον , ὥστε τοὺς θεράποντας αἰσθομένους ἀναβοῆσαι καὶ τὸν υἱὸν αὐτίκα καὶ τοὺς φίλους ἐπεισελθεῖν .
ἰδόντες δὲ πεφυρμένον αἵματι καὶ τῶν ἐντέρων τὰ πολλὰ προπεπτωκότα , ζῶντα δ αὐτόν ἔτι καὶ βλέποντα , δεινῶς μὲν ἅπαντες ἔσχον , ὁ δὲ ἰατρὸς προσελθὼν ἐπειρᾶτο τῶν ἐντέρων ἀτρώτων διαμεινάντων ταῦτά τε καθιστάναι καὶ τὸ τραῦμα διαρράπτειν .
ὡς οὖν ἀνήνεγκεν ὁ Κάτων καὶ συνεφρόνησε , τὸν μὲν ἰατρὸν ἀπεώσατο , ταῖς χερσὶ δὲ τὰ ἔντερα σπαράξας καὶ τὸ τραῦμα ἐπαναρρήξας ἀπέθανεν .
ἐν ᾧ δὲ οὐκ ἄν τις ᾤετο χρόνῳ τοὺς κατὰ τὴν οἰκίαν πάντας ᾐσθῆσθαι τὸ πάθος , ἐπὶ ταῖς θύραις ἦσαν οἱ τριακόσιοι , καὶ μικρὸν ὕστερον ὁ δῆμος ἤθροιστο τῶν Ἰτυκαίων , μιᾷ φωνῇ τὸν εὐεργέτην καὶ σωτῆρα καὶ μόνον ἐλεύθερον καὶ μόνον ἀήττητον καλούντων .
καὶ ταῦτα ἔπραττον ἀγγελλομένου προσιέναι Καίσαρος ·
ἀλλ οὔ τε φόβος αὐτοὺς οὔ τε κολακεία τοῦ κρατοῦντος οὔ τε ἡ πρὸς ἀλλήλους διαφορὰ καὶ στάσις ἀμβλυτέρους ἐποίησε τῆς πρὸς Κάτωνα τιμῆς , κοσμήσαντες δὲ τὸ σῶμα λαμπρῶς καὶ πομπὴν ἐπιφανῆ παρασχόντες καὶ θάψαντες παρὰ τὴν θάλασσαν , οὗ νῦν ἀνδριὰς ἐφέστηκεν αὐτοῦ ξιφήρης , οὕτως ἐτράποντο πρὸς τὸ σῴζειν ἑαυτοὺς καὶ τὴν πόλιν .
καῖσαρ δὲ πυνθανόμενος παρὰ τῶν ἀφικνουμένων ὑπομένειν ἐν Ἰτύκῃ τὸν Κάτωνα μη δὲ φεύγειν , ἀλλὰ τοὺς ἄλλους προπέμπειν , αὐτὸν δὲ καὶ τοὺς ἑταίρους καὶ τὸν υἱὸν ἀδεῶς ἀναστρέφεσθαι , δυστέκμαρτον ἡγεῖτο τὴν γνώμην τοῦ ἀνδρός , ἅτε δὲ τὸν πλεῖστον λόγον ἔχων ἐκείνου προσῆγε μετὰ τῆς δυνάμεως ἐπειγόμενος .
ὡς δὲ ἤκουσε τὸν θάνατον αὐτοῦ , λέγεται τοσοῦτον εἰπεῖν ὮΚάτων , φθονῶ σοι τοῦ θανάτου ·
καὶ γὰρ ἐμοὶ σὺ τῆς σαυτοῦ σωτηρίας ἐφθόνησας .
τῷ γὰρ ὄντι σωθῆναι Κάτων ἀνασχόμενος ὑπὸ Καίσαρος οὐκ ἂν οὕτω δοκεῖ καταισχῦναι τὴν αὑτοῦ δόξαν , ὡς κοσμῆσαι τὴν ἐκείνου , τὸ δὲ πραχθὲν ἂν ἄδηλον 0 ·
εἰκάζεται δὲ τὰ χρηστότερα παρὰ Καίσαρος .
ἐτελεύτησε δὲ Κάτων ἔτη δυεῖν δέοντα πεντήκοντα βεβιωκώς .
ὁ δὲ υἱὸς αὐτοῦ ὑπὸ Καίσαρος μὲν οὐδὲν ἠδικήθη ·
λέγεται δὲ ῥᾴθυμος γενέσθαι καὶ περὶ γυναῖκας οὐκ ἀνεπίληπτος .
ἐν δὲ Καππαδοκίᾳ , ξένῳ τινὶ χρησάμενος Μαρφαδάτῃ τῶν βασιλικῶν ἔχοντι γύναιον εὐπρεπές , καὶ πλείονα παρ αὐτοῖς ἢ καλῶς εἶχε διατρίβων χρόνον , ἐσκώπτετο τοιαῦτα γραφόντων εἰς αὐτόν αὔριον Κάτων βαδίζει μετὰ τριάκονθ ἡμέρας ·
καὶ , Πόρκιος καὶ Μαρφαδάτης , δύο φίλοι , ψυχὴ μία 0 .
ψυχὴ γὰρ ἐκαλεῖτο τοῦ Μαρφαδάτου τὸ γύναιον , καὶ ἔτι , εὐγενὴς καὶ λαμπρὸς ὁ Κάτων βασιλικὴν ψυχὴν ἔχει .
ἀλλὰ πᾶσάν γε τὴν τοιαύτην ἐξήλειψε καὶ ἠφάνισε τῷ θανάτῳ δύσκλειαν .
ἀγωνιζόμενος γὰρ ἐν Φιλίπποις πρὸς Καίσαρα καὶ Ἀντώνιον ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας , καὶ κλινομένης τῆς φάλαγγος οὔ τε φυγεῖν οὔ τε λαθεῖν ἀξιώσας , ἀλλὰ προκαλούμενος τοὺς πολεμίους ἔμπροσθεν ἑαυτὸν ἐμφανίζων καὶ συνεξορμῶν τοὺς συμμένοντας ἔπεσε , θαῦμα τῆς ἀρετῆς τοῖς ἐναντίοις παρασχών .
ἔτι δὲ μᾶλλον ἡ θυγάτηρ τοῦ Κάτωνος οὔ τε σωφροσύνης οὔ τε ἀνδρείας ἀπολειφθεῖσα Βρούτῳ γὰρ συνῴκει τῷ κτείναντι Καίσαρα αὐτῆς τε τῆς συνωμοσίας μετέσχε , καὶ προήκατο τὸν βίον ἀξίως τῆς εὐγενείας καὶ ἀρετῆς , ὡς ἐν τοῖς περὶ Βρούτου γέγραπται .
στατύλλιος δὲ φήσας μιμεῖσθαι Κάτωνα τότε μὲν ὑπὸ τῶν φιλοσόφων ἐκωλύθη βουλόμενος ἑαυτὸν ἀνελεῖν , ὕστερον δὲ τῷ Βρούτῳ πιστότατον ἑαυτὸν παρασχὼν καὶ χρησιμώτατον ἐν Φιλίπποις ἀπέθανεν .
οὐκ ἀτόπως τινὲς οὐ δὲ φαύλως συγκεῖσθαι πρὸς τοὺς φιλοδόξους ὑπονοοῦσι τὸν ἐπὶ τῷ Ἰξίονι μῦθον , ὡς δὴ λαβόντι τὴν νεφέλην ἀντὶ τῆς Ἥρας καὶ τῶν Κενταύρων οὕτως γενομένων , καὶ γὰρ οὗτοι τῆς ἀρετῆς ὥσπερ εἰδώλῳ τινὶ τῇ δόξῃ συνόντες , οὐδὲν εἰλικρινὲς οὐ δ ὡμολογημένον , ἀλλὰ νόθα καὶ μικτὰ πολλὰ πράττουσιν , ἄλλας ἄλλας φορὰς φερόμενοι , ζήλοις καὶ πάθεσιν ἐπακολουθοῦντες , ὅπερ οἱ Σοφοκλέους βοτῆρες ἐπὶ τῶν ποιμνίων λέγουσιν τούτοις γὰρ ὄντες δεσπόται δουλεύομεν , καὶ τῶνδ ἀνάγκη καὶ σιωπώντων κλύειν 0 .
ὅπερ ἀληθῶς οἱ πρὸς ἐπιθυμίας ὄχλων καὶ ὁρμὰς πολιτευόμενοι πάσχουσι , δουλεύοντες καὶ ἀκολουθοῦντες ἵνα δημαγωγοὶ καὶ ἄρχοντες ὀνομάζωνται .
καθάπερ γὰρ οἱ πρωρεῖς τὰ ἔμπροσθεν προορώμενοι τῶν κυβερνητῶν ἀφορῶσι πρὸς ἐκείνους καὶ τὸ προστασσόμενον ὑπ ἐκείνων ποιοῦσιν , οὕτως οἱ πολιτευόμενοι καὶ πρὸς δόξαν ὁρῶντες ὑπηρέται μὲν τῶν πολλῶν εἰσιν , ὄνομα δὲ ἀρχόντων ἔχουσιν .
ὁ μὲν γὰρ ἀπηκριβωμένος καὶ τελείως ἀγαθὸς οὐ δ ἂν ὅλως δόξης δέοιτο , πλὴν ὅση πάροδον ἐπὶ τὰς πράξεις διὰ τοῦ πιστεύεσθαι δίδωσι ·
νέῳ δὲ ἔτι ὄντι καὶ φιλοτίμῳ δοτέον ἀπὸ τῶν καλῶν ἔργων καὶ δόξῃ τι καλλωπίσασθαι καὶ κομπάσαι .
φυόμεναι γὰρ ἐν τοῖς τηλικούτοις αἱ ἀρεταὶ καὶ βάλαστνουσαι τό τε κατορθούμενον ὥς φησι Θεόφραστος , ἐκβεβαιοῦνται τοῖς ἐπαίνοις , καὶ τὸ λοιπὸν αὔξονται μετὰ φρονήματος ἐπαιρόμεναι .
τὸ δὲ ἄγαν πανταχοῦ μὲν ἐπισφαλές , ἐν δὲ ταῖς πολιτικαῖς φιλοτιμίαις ὀλέθριον ἐκφέρει γὰρ εἰς μανίαν καὶ παραφροσύνην ὕπαιθρον ἐξουσίας μεγάλης ἐπιλαβομένους , ὅταν μὴ τὸ καλὸν ἔνδοξον εἶναι θέλωσιν , ἀλλ ἀγαθὸν ἡγῶνται τὸ ἔνδοξον εἶναι 0 .
ὅπερ οὖν Φωκίων πρὸς Ἀντίπατρον ἀξιοῦντά τι παρ αὐτοῦ τῶν μὴ καλῶν οὐ δύνασαι , εἶπεν , ἅμα καὶ φίλῳ Φωκίωνι χρῆσθαι καὶ κόλακι , τοῦτο λεκτέον ἢ ὅμοιόν τι τούτῳ πρὸς τοὺς πολλούς 0 ·
οὐ δύνασθε τὸν αὐτὸν ἔχειν καὶ ἄρχοντα καὶ ἀκόλουθον .
ἐπεὶ συμβαίνει γε καὶ οὕτως τὸ τοῦ δράκοντος , οὗ φησιν ὁ μῦθος τὴν οὐρὰν τῇ κεφαλῇ στασιάσασαν ἀξιοῦν ἡγεῖσθαι παρὰ μέρος καὶ μὴ διὰ παντὸς ἀκολουθεῖν ἐκείνῃ , λαβοῦσαν δὲ τὴν ἡγεμονίαν αὐτήν τε κακῶς ἀπαλλάττειν ἀνοίᾳ πορευομένην καὶ τὴν κεφαλὴν καταξαίνειν , τυφλοῖς καὶ κωφοῖς μέρεσιν ἀναγκαζομένην παρὰ φύσιν ἕπεσθαι .
τοῦτο πολλοὺς τῶν πρὸς χάριν ἅπαντα πεπολιτευμένων ὁρῶμεν πεπονθότας ·
ἐξαρτήσαντες γὰρ αὑτοὺς ὄχλων εἰκῇ φερομένων οὔ τ ἀναλαβεῖν ὕστερον οὔ τ ἐπιστῆσαι τὴν ἀταξίαν ἐδυνήθησαν .
ταῦτα δὲ ἡμῖν εἰς τὴν παρὰ τῶν πολλῶν δόξαν ἐπῆλθεν εἰπεῖν ἐννοήσασιν ἡλίκην ἔχει δύναμιν ἐκ τῶν Τιβερίῳ καὶ Γαΐῳ τοῖς Γράγχοις συμπεσόντων , οὓς κάλλιστα μὲν φύντας , κάλλιστα δὲ τραφέντας , καλλίστην δὲ τῆς πολιτείας ὑπόθεσιν λαβόντας , ἀπώλεσεν οὐχ οὕτως ἐπιθυμία δόξης ἄμετρος , ὡς φόβος ἀδοξίας ἐκ προφάσεως οὐκ ἀγεννοῦς πεφυκώς 0 .
μεγάλην γὰρ εὔνοιαν προειληφότες παρὰ τῶν πολιτῶν ᾐσχύνθησαν ἐγκαταλιπεῖν ὥσπερ χρέος 0 ·