Ericu950/Stoicheia-meter-silver huggingface dataset:
ταῦτα περὶ τῶν ἀποστόλων θεσπίσας ὁ λόγος ἑξῆς ἀπὸ ἑτέρας ἀρχῆς περὶ τῆς τῶν ἐθνῶν ἐπιστροφῆς ἐπιλέγει ·
οἱ πτωχοὶ καὶ οἱ ἐνδεεῖς ζητήσουσιν ὕδωρ , καὶ οὐκ ἔσται , ἡ γλῶσσα αὐτῶν ἀπὸ τῆς δίψης ἐξηράνθη .
ἀλλὰ ταῦτα μὲν πάλαι ἦσαν πεπονθότες , νῦν δέ φησι ·
ἐγὼ κύριος ὁ θεός , ἐπακούσομαι αὐτῶν ὁ θεὸς Ἰσραήλ , καὶ οὐκ ἐγκαταλείψω αὐτούς , ἀλλὰ ἀνοίξω ἐπὶ τῶν ὀρέων ποταμοὺς καὶ ἐν μέσῳ πεδίων πηγάς , ποιήσω τὴν ἔρημον εἰς ἕλη ὑδάτων καὶ τὴν διψῶσαν γῆν ἐν ὑδραγωγοῖς 0 .
ὅπως δὲ ταῦτα τέλους ἔτυχε καὶ εἰσέτι καὶ νῦν ἐνεργεῖται ἐν ταῖς διὰ τῶν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἀποστόλων κατὰ πάντα τόπον ἱδρυνθείσαις ἐκκλησίαις τοῦ θεοῦ τὴν διάνοιαν ἐπιστήσας εἴσῃ .
αἱ γοῦν τὸ παλαιὸν διαπτωχεύουσαι ἐν τοῖς ἔθνεσι ψυχαὶ καὶ τῆς τοῦ θεοῦ γνώσεως ἐνδεεῖς οὖσαι καὶ μη δὲ ῥανίδα ζωτικοῦ πόματος κεκτημέναι ὡς τὴν γλῶσσαν αὐτῶν καὶ τὸν δι αὐτῆς προφερόμενον λόγον ἐξηράνθαι , διὰ τὸ μηδεμιᾶς νοτίδος λόγου σωτηρίου μετέχειν αὐτοὺς παραδόξου τετυχήκασιν εὐεργεσίας διὰ τῆς οὐρανίου χάριτος πληρωθεῖσαι πηγῶν καὶ ποταμῶν καὶ παντοίων ζωτικῶν ὑδάτων ὡς ἀπολαύουσαι ὕδατος , περὶ οὗ ἀνωτέρω ἐλέγετο ·
καὶ πίονται ὕδωρ ἐκ τῶν πηγῶν τοῦ σωτηρίου .
πίνουσί τε ἀπὸ πηγῶν τοῦ Ἰσραήλ , ὧν ἐμνημόνευσεν ὁ φήσας λόγος ·
τοῦτο δὲ ἂν εἴη τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον τὸ πηγάζον ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ καὶ ἀνομβροῦν ὕδατα ζῶντα , τοτὲ μὲν ἀπὸ τῆς παλαιᾶς διαθήκης , τοτὲ δὲ ἀπὸ τῆς καινῆς καὶ εὐαγγελικῆς διδασκαλίας .
ἀλλὰ καὶ ποταμοὶ ῥέουσιν ἀένναοι κατακλύζοντες τὴν παλαιὰν ἔρημον οἱ ἀπὸ τοῦ μεγάλου ποταμοῦ τὰς ἀρχὰς εἰληφότες , περὶ οὗ εἴρηται ·
καὶ ἔστιν ἰδεῖν εἰς τὴν πάλαι ἄνυδρον γῆν τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ ἐκ τῶν τοσούτων ὑδάτων ψυχὰς εὐθαλεῖς καὶ εἰς ὕψος ἀνεπαιρομένας ἀναλογούσας φυτοῖς οὐκ ἄλλως ὑφισταμένοις ἢ ἐν ὑδάτων πλήθει , ὁποῖα ἂν γένοιτο κέδρος καὶ πύξος καὶ μυρσίνη , κυπάριττός τε καὶ λεύκη κατὰ τοὺς Ἑβδομήκοντα , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον 0 ·
κέδρος καὶ ἄκαπνον ξύλον ἐλαίου κυπάρισσος καὶ πτελέα καὶ πύξος ἐπὶ τὸ αὐτό 0 .
ταῦτα πάντα οὐ δ ἄλλως ἢ ἐν ὑδάτων πλήθει τρεφόμενα καὶ αὐξανόμενα εἰς τὴν εἰκόνα περιείληπται τῶν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ εὐθαλῶν ψυχῶν ἀπὸ πολυπληθείας θείων καὶ λογικῶν ὑδάτων εἰς ὕψος ἐπηρμένων 0 .
καὶ ὅτε μὲν οὖν τοὺς καρποὺς τῆς ἐκκλησίας βούλεται παραστῆσαι ὁ λόγος , εἰκόνι χρῆται ἐλαίας ἢ φοίνικος ἢ ἀμπέλου ·
νῦν δὲ ὅτε τὸ εὐθαλὲς καὶ διεγηγερμένον , νεαρόν τε καὶ ἀκμαῖον τῶν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ προκοπτόντων δηλοῖ τῇ τῶν προλεχθέντων φυτῶν συνεχρήσατο εἰκόνι ·
ἃ οὐ δ ἄλλως ἢ ἐξ ὑδάτων πλήθους καὶ γῆς ἑδραίας καὶ γονίμου συνίστασθαι πέφυκεν .
ὃ δὴ καὶ ἀντὶ παραδόξου παρείληφεν , εἰ ἐν τῇ ἀνύδρῳ καὶ καταξήρῳ καὶ διψαλέᾳ γῇ τοσαύτην ὑδάτων χορηγίαν ἔσεσθαι ἐπήγγελται ὡς τοιαῦτα βλαστῆσαι φυτά , ὁποῖα κατείλεκται .
τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον ἔσεσθαι καὶ ἐπὶ τῆς πάλαι ἐρήμου καὶ ἀνύδρου γῆς τῶν πάλαι ἀλλοφύλων καὶ ἀθέων ἐθνῶν ·
τοσαύτην γὰρ γενήσεσθαι καὶ ἐπ αὐτῶν μεταβολὴν προφητεύει εἰς ἔνδειξιν τῆς σωτηρίου εὐεργεσίας .
ἵνα εἰδῶσι καὶ γνῶσι καὶ ἐννοηθῶσι καὶ ἐπιστῶνται ἅμα ὅτι χεὶρ κυρίου ἐποίησε ταῦτα καὶ ὁ ἅγιος τοῦ Ἰσραὴλ κατέδειξεν ·
εἰ γὰρ μὴ θεὸς ἦν καὶ χεὶρ κυρίου ἡ διὰ τῶν ἀποστόλων αὐτοῦ τὴν τοσαύτην μεταβολὴν ἐν τοῖς ἔθνεσιν εἰργασμένη , πῶς ἂν συνέστησαν ἐν τῇ τοσαύτῃ τῶν ἐθνῶν ἐρημίᾳ ἐκκλησίαι θεοῦ καὶ τὰ ἐν αὐτῇ λογικὰ ὕδατα πληθύνοντα πανταχοῦ γῆς ὡς γεωργεῖσθαι τῶν ἐρήμων πρότερον καὶ ἀνίκμων ἐθνῶν τὰς ψυχὰς τῷ τῆς θεοσεβείας λόγῳ , φύειν τε ὑψηλὰ καὶ μετέωρα βλαστήματα , κάτω μὲν ἐπὶ γῆς ἐρριζωμένα , λέγω δὲ ἐν τῷ θνητῷ καὶ ἀνθρωπίνῳ βίῳ , ἄνω δὲ εἰς ὕψος ἐπαιρόμενα ὡς καὶ μέχρι τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν ἐκτείνεσθαι κ ἀκεῖ τὰς ἑαυτῶν ἀναρτᾶν ἐλπίδας ;
διὸ φυτοῖς εὐώδεσι καὶ εἰς ὕψος ἐπηρμένοις παραβέβληνται .
πληρώσας ὁ λόγος τῆς πάλαι ἐρήμου καὶ ἀκάρπου καὶ ἀνύδρου χώρας τὴν ἐπὶ τὸ γόνιμον μεταβολήν , δι ἧς ᾐνίττετο τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ τὴν ἀπὸ τῶν χειρόνων ἐπὶ τὰ κρείττω μετάθεσιν , ἐφ ἕτερον μεταβαίνει τάγμα τὸ ἀπομεῖναν ἐν τῇ προτέρᾳ πλάνῃ τῆς εἰδωλολατρίας .
διὸ ὡς πρὸς αὐτοὺς ἀποτείνεται λέγων ·
ἐγγίζει ἡ κρίσις ὑμῶν , λέγει ὁ θεός ·
ἀναπολόγητοι γάρ ἐστέ φησιν οἱ μετὰ τὴν τοσαύτην χάριν τὴν τὰ τοσαῦτα κατεργασαμένην τῇ πολυθέῳ ἐναπομείναντες πλάνῃ μὴ ἐννοήσαντες , ὡς χεὶρ κυρίου ἦν ἀληθῶς ἡ τὰ τοσαῦτα κατεργασαμένη καὶ πρὶν γενέσθαι μαρτυραμένη , ὅτι ταῦτα ἔσται , ἵνα εἰδῶσι καὶ γνῶσι καὶ ἐννοηθῶσι καὶ ἐπιστῶνται ὅτι χεὶρ κυρίου ἐποίησε ταῦτα .
τοῖς οὖν μὴ ἐπιστήσασι καὶ μὴ ἐπεγνωκόσι μη δὲ ἐννοήσασιν ἀκολούθως ὁ λόγος ἀπειλεῖ φάσκων ·
ἐγγίζει ἡ κρίσις ὑμῶν , λέγει κύριος ὁ θεός ·
ἡ γὰρ κατάκρισις αὐτῶν αὐτόθεν αὐτοῖς ἐπάγεται ἀναπολογήτοις οὖσι .
ἤγγισαν αἱ βουλαὶ ὑμῶν , ἀνθ οὗ ὁ Σύμμαχος 0 ·
ἐγγίσατέ φησι τὰ ἰσχυρὰ ὑμῶν , ὁ δὲ Θεοδοτίων 0 ·
ἐγγίσατε κραταιώματα ὑμῶν , ὁ δὲ Ἀκύλας 0 ·
προσεγγίσατε ὀστεώσεις ὑμῶν ·
εἰς μέσον γάρ φησιν ἀγάγετε τὰ νομιζόμενα ὑμῖν εἶναι ἰσχυρὰ καὶ τὰ κραταιώματα ὑμῶν , ὡσεὶ σαφέστερον ἔλεγε τοὺς θεοὺς ὑμῶν , φέρετε εἰς μέσον , ἐγγισάτωσαν καὶ ἀναγγειλάτωσαν ὑμῖν , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον 0 ·
προσελθέτωσαν καὶ ἀπαγγειλάτωσαν ὑμῖν , ἃ συμβήσεται , ἢ τὰ πρότερα τίνα ἦν εἴπατε , καὶ ἐπιστήσομεν τὸν νοῦν καὶ γνωσόμεθα τὰ ἔσχατα , καὶ τὰ ἐπερχόμενα εἴπατε ἡμῖν .
ἀναγγείλατε ἡμῖν τὰ ἐπερχόμενα ἐπ ἐσχάτου , καὶ γνωσόμεθα ὅτι θεοί ἐστε .
καὶ γὰρ ἀληθῶς ἐντεῦθεν τῆς τῶν δαιμόνων ἀδρανείας καταγνῶναί ἐστι τῶν πάλαι μαντεύεσθαι προσποιουμένων καὶ προλέγειν διαχρησαμένων τὰ μέλλοντα ἐκ τοῦ μηδένα πώποτε αὐτῶν μαντεύεσθαι καὶ προειπεῖν , ὡς ἄρα ἥξει καὶ ἐπιδημήσει ποτὲ ἀνθρώποις ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ καταλύσων αὐτῶν τὴν θεοποιΐαν ὡς ἐρημωθῆναι τοὺς κατὰ πόλεις αὐτοῖς ἀνεγηγερμένους ναούς , ἐλεγχθῆναι δὲ αὐτῶν τὰς μαντείας καὶ τὰ χρηστήρια ·
ταῦτα γὰρ ἐπ ἐσχάτου τῶν ἡμερῶν διὰ τῆς παρουσίας τοῦ σωτῆρος ἡμῶν ἐπετελέσθη .
ἅπερ ἐχρῆν μὴ ἀγνοῆσαι τοὺς καταμαντεύεσθαι καὶ εἰδέναι τὰ μέλλοντα προσποιουμένους πονηροὺς δαίμονας ·
ἔδει γοῦν ταῦτα προγνῶναι καὶ προφητεῦσαι , εἴπερ τις ἦν ἐν αὐτοῖς θεία δύναμις .
διό φησιν ὡς πρὸς αὐτοὺς ὁ λόγος 0 ·
τί τὰ ἔσχατα καὶ τί τὰ ἐπερχόμενα , εἴπατε ἡμῖν 0 .
οἱ μὲν τοῦ θεοῦ προφῆται ἐνθέου πνεύματος μετασχόντες προεῖπον τὰ ἔσχατα διαρρήδην θεσπίσαντες τῆς ἀνύδρου καὶ ἀγόνου καὶ ἀκάρπου χώρας τῶν ἐθνῶν τὴν ἐπὶ τὰ κρείττω μεταβολήν , τήν τε τοῦ Χριστοῦ παρουσίαν καὶ τῶν ἀποστόλων αὐτοῦ τὸ κήρυγμα καὶ ὅσα ἄλλα ταῖς αὐτῶν ἐμφέρεται προφητείαις ·
ὅθεν γνωρίζεται θεὸς ὢν ἀληθῶς ὁ ἐν αὐτοῖς καὶ δι αὐτῶν ταῦτα θεσπίσας .
οἱ δὲ πονηροὶ δαίμονες πόθεν ἐδύναντο γινώσκειν βουλὴν καὶ ἐνθύμησιν τοῦ ἐπὶ πάντων θεοῦ ἢ τὰ ὁρισθέντα ὑπ αὐτοῦ περὶ τῆς Χριστοῦ παρουσίας , περί τε τῆς αὐτῶν καθαιρέσεως καὶ ἀπωλείας ;
διὸ μὴ εἰδότες τὰ ἐπερχόμενα μη δὲ τὰ ἐν ἐσχάτοις καιροῖς μέλλοντα συμβήσεσθαι περὶ τῆς κλήσεως τῶν ἐθνῶν , τῆς τε αὐτῶν ἐρημίας 0 .
εἰκότως οὐ δὲ τὰ πρότερα ἐγνώριζον , ὅθεν οὐδεὶς αὐτῶν δεδύνηται τοῖς αὐτοῖς προφήταις ὑποβάλλειν ταῦτα , ἅπερ οἱ τοῦ πνεύματος τοῦ θεοῦ καταξιωθέντες γραφῇ παραδεδώκασιν .
οἷος ἦν Μωϋσῆς γράφων τὰ πρότερα καὶ λέγων ·
ἡ δὲ γῆ ἦν ἀόρατος καὶ ἀκατασκεύαστος .
ταῦτα γὰρ καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια τὰ πρότερα ἦν , τὰ δὲ ἔσχατα περὶ τῆς ἐθνῶν ἐπιστροφῆς , τοῦ τε ἐλέγχου τῆς δαιμονικῆς πλάνης , τά τε περὶ τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος καὶ τῆς μετὰ ταῦτα ἐπιστησομένης τοῦ θεοῦ δικαιοκρισίας 0 ·
οἱ δὴ οὖν μή τε τὰ ἔσχατα δυνάμενοι εἰδέναι μή τε λέγειν , πῶς ἂν εἶεν θεοί .
εἶτα μεταβαίνει ἐπὶ ἕτερον ἔλεγχον φάσκων ·
εὖ ποιήσατε καὶ κακώσατε , καὶ ὀψόμεθα καὶ θαυμασόμεθα ἅμα ·
εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα κακοποιεῖν οἷοί τέ ἐστε δαίμονες ὄντες πονηροί , ἀλλ οὐκ ἐκ τούτου γνώρισμα τῆς θεϊκῆς ἐνεργείας ἕξετε .
διόπερ τὸ ἰδιάζον ἐπὶ θεοῦ πρῶτον ὑμᾶς ἐπιδείξασθαι χρή , λέγω δὲ τὸ εὖ ποιῆσαι , ἔπειτα εἰ ἄρα κρίσει δικαίᾳ χρήσεσθε καὶ τοὺς ἀξίους κακώσεως τιμωρήσασθε .
νῦν δὲ ὅτε τοὺς τῇ ὑμετέρᾳ πλάνῃ προσιόντας ἀδιακρίτως ὑποδέχεσθε ἐπαγγελλόμενοι τοῖς πᾶσι χρηστὰς ἐπαγγελίας μέχρι φωνῆς καὶ συνθέσεως ῥημάτων λοξῶν διὰ τὸ κρύπτειν τὴν ἄγνοιαν τῷ τῆς ἀμφιβολίας παρακαλύμματι , ἤδη δὲ καὶ αἰσχροῖς ἀνδράσι καὶ γυναιξὶν ἀκολάστοις ἀδιαφόρως τοὺς ἐξ ὑμῶν παρέχετε χρησμούς , πῶς ἂν εἴητε θεοί .
ὅτι πόθεν ἐστὲ ὑμεῖς καὶ πόθεν ἡ ἐργασία ὑμῶν 0 ;
καὶ ἐπάγει τὴν ὑπόστασιν τῆς ὕλης ἐλέγχων διὰ τοῦ φάσκειν ·
ἐκ γῆς 0 ·
βδέλυγμα ἐξελέξαντο ὑμᾶς ·
κ ἂν γὰρ χρυσὸς καὶ ἄργυρος ᾖ , κ ἂν σίδηρος καὶ χαλκὸς ἢ λίθος , πάντα ταῦτα γῆς ἐστι περιττώματα ·
ἃ δὴ ληφθέντα εἰς θεοποιΐαν βδέλυγμα γέγονεν οὐκ ὄντα τῇ φύσει τοιαῦτα , ἐπειδὴ πᾶν ἔργον θεοῦ καλόν , τὰ δ ἀνθρώπων κακοτεχνία φαύλων ἐπ ἀθεότητι παραληφθέντα μιαρὰ καὶ βδελυκτὰ καὶ μίσους ἄξια , ἃ καὶ ἄψυχα ὄντα οὔ τε εὖ ποιεῖν οὔ τε κακοποιεῖν δύνανται , ὡς ἐντεῦθεν παρίστασθαι τὰς νομιζομένας ἐνεργείας ἢ τοὺς χρησμοὺς ἀνδρῶν εἶναι γοήτων ἀπάτας τῇ τῶν πολλῶν ἠλιθιότητι καταχρωμένων 0 1 .
ταῦτ  εἰπὼν ὁ λόγος καὶ ὥσπερ ἀποδείξας τοῖς ἐναπομείνασι τῇ εἰδωλολατρίᾳ τὴν σφῶν αὐτῶν πλάνην ἐπιφέρει ·
ἐγὼ δὲ ἤγειρα τὸν ἀπὸ βορρᾶ , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον 0 ·
ἐξεγερῶ ἀπὸ βορρᾶ , καὶ τὸν ἀφ ἡλίου δὲ ἀνατολῶν , οἳ καὶ κληθήσονταί φησι τῷ ὀνόματί μου .
σημαίνει δὲ διὰ τούτων τὸν μὲν ἀπ ἀνατολῶν ἡλίου τὸν Χριστὸν καὶ τὴν αὐτοῦ δικαιοσύνην ·
τοῦτο γὰρ ἐδήλου καὶ διὰ τῶν ἔμπροσθε φήσας ·
ἣν καὶ τοῖς ἔθνεσι δεδωρῆσθαι ἐδήλου ·
τὸν δὲ ἀπὸ βορρᾶ τὸν ἐξ ἐθνῶν λαὸν πάλαι ὄντα ἐν τῷ βορρᾷ κατὰ τό 0 ·
ἀπὸ προσώπου βορρᾶ ἐκκαυθήσεται τὰ κακὰ ἐπὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν .
τοῦτον οὖν τὸν ἐξ ἐθνῶν λαὸν ἐξήγειρά φησιν ἀπὸ βορρᾶ , ἵνα μηκέτι ᾖ ἐν αὐτῷ , καλέσω δὲ καὶ τὸν ἀφ ἡλίου ἀνατολῶν , δηλαδὴ τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ .
καὶ πρὸς τούτοις ἐπιλέγει ·
κληθήσονται τῷ ὀνόματί μου ·
τίνες δ ἂν εἶεν καὶ οὗτοι , ἑξῆς διδάσκει λέγων ·
ἐρχέσθωσαν ἄρχοντες , ἤτοι τοὺς τὴν αὐτοῦ βασιλείαν δορυφοροῦντας ἀγγέλους οὕτως ὀνομάζων , δι ὧν τὴν καθαίρεσιν τῆς ἀθέου πλάνης γεγενῆσθαί φησιν , ἢ τοὺς ἄρχοντας καὶ προεστῶτας τῆς ἐκκλησίας αὐτοῦ .
ἐπειδὰν οὖν ὁ ἀπὸ βορρᾶ λαὸς συναχθῇ καὶ ὁ ἀπὸ ἡλίου ἀνατολῶν , οἵ τε δηλωθέντες ἄρχοντες ἐπὶ τὸ αὐτὸ γένωνται , τί ἔσται ἑξῆς ἐπιφέρει λέγων ·
καὶ ὡς πηλὸς κεραμέως καὶ ὡς κεραμεὺς καταπατῶν τὸν πηλόν , οὕτως καταπατηθήσεσθε , ὑμεῖς δηλαδή , οἷς ἐλέγετο 0 1 ·
βδέλυγμα ἐξελέξαντο ὑμᾶς .
διὸ ὡς πρὸς αὐτοὺς πάλιν ἀποτείνεται καί φησι ·
τίς ἀναγγελεῖ τὰ ἐξ ἀρχῆς , ἵνα γνῶμεν , καὶ τὰ ἔμπροσθεν , καὶ ἐροῦμεν ὅτι ἀληθής ἐστι ;
ταῦτ  εἰπὼν ὡς πρὸς τοὺς δηλωθέντας καὶ τὸν αὐτὸν ἔλεγχον αὐτοῖς ἐπαγαγὼν προστίθησιν 0 ·
οὐκ ἔστιν ὁ προλέγων οὐ δὲ ἀκούων ὑμῶν τοὺς λόγους .
δύο δὴ πάλιν καὶ διὰ τούτων ὁ λόγος σημαίνει ·
ἀφανισμὸν τῶν χρηστηρίων καὶ τῶν πάλαι παρ αὐτῶν πλανωμένων ἀνδρῶν ἀνάνηψιν 0 .
καὶ τὸ λέγειν δέ 0 ·
οὐκ ἔστιν ὁ ἀκούων τοὺς λόγους ὑμῶν , διπλῆν ἔχει διάνοιαν ὡς μή τε αὐτῶν ἐχόντων λόγον διὰ τὸ μηδὲν δύνασθαι μή τε εἰδέναι μή τε τῶν πάλαι περὶ αὐτὰ πλανωμένων ἐπιμενόντων τῇ πλάνῃ ·
ὠφελημένων δὲ ὑπὸ τοῦ τῆς ἀληθείας λόγου , ὡς μηκέτ ἐκείνοις παρέχειν τὰς ἀκοὰς διὰ τὸ κατεγνωκέναι τῆς παλαιᾶς ἀπάτης 0 .
τούτοις ἑξῆς ἐπιφέρει λέγων ·
ἀρχὴν Σιὼν δώσω καὶ Ἰερουσαλὴμ παρακαλέσω εἰς ὁδόν .
ὃ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν ·
γινώσκετε , ὦ ἄνθρωποι , ὡς τῇ ἐκκλησίᾳ τῇ ἐμῇ τῇ καὶ διὰ τῶν ἔμπροσθεν ὠνομασμένῃ Σιὼν καὶ Ἰερουσαλὴμ αὐτὸς ἐγὼ δώσω τὴν κατὰ πάντων ἀρχὴν καὶ τὴν ἐκκλησίαν μου παρακαλέσω καὶ θήσω αὐτὴν εἰς ὁδόν .
ἐν γὰρ τοῖς ἔθνεσι τοῖς ἐναπομείνασι τῇ ἀπιστίᾳ οὐδεὶς εὕρηται θεὸς καὶ ἀπὸ τῶν εἰδώλων αὐτῶν οὐκ ἦν ὁ ἀναγγέλλων ·
ἠλέγχθησαν γοῦν τὸ μηθὲν ὄντες καὶ διὰ τοῦτο μηθὲν δυνάμενοι .
διὸ καὶ ἐὰν ἐπερωτήσω αὐτούς Πόθεν εἶεν , οὐδεὶς αὐτῶν ἀπόκρισιν δώσει ·
δῆλοι γάρ εἰσιν οἱ ποιηταὶ αὐτῶν ἄνδρες χειροτέχναι , ἐπειδὴ πάντα τὰ εἴδωλα τῶν ἐθνῶν ἔργα χειρῶν τυγχάνει ἀνθρώπων .
μάτην ἄρα πεπλανῆσθε πάντες ὑμεῖς ·
διόπερ εἰδέναι ὑμᾶς βούλομαι , ὡς αὐτὸς ἐγὼ τῇ ἐμαυτοῦ ἐκκλησίᾳ τὴν κατὰ πάντων ἀρχὴν δώσω καὶ τὴν ἐξουσίαν τῆς ἐμῆς βασιλείας μόνῃ τῇ ἐμῇ Σιὼν δωρήσομαι καὶ τὴν ἐμὴν Ἰερουσαλὴμ παρακαλέσω τάξων αὐτὴν εἰς ὁδὸν ὑπὲρ τοῦ πάντας τοὺς ὁδεύοντας ἐν αὐτῇ ἐπὶ τὸ τρισμακάριον ὁδεύειν τέλος τὸ ἄγον πρὸς τὸν ἐπὶ πάντων θεὸν καὶ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ τὴν ἐπουράνιον .
σφόδρα ἀκολούθως τῷ περὶ τῶν εἰδώλων ἐλέγχῳ ἀντιπαρέθηκε τὴν περὶ τοῦ Χριστοῦ προφητείαν καὶ τὴν ταύτῃ παρεπομένην τῶν ἐθνῶν κλῆσιν ·
ἀλλὰ γὰρ πρὸ τῆς εἰς τοὺς τόπους θεωρίας ἐπιτηρῆσαι ἄξιον , ὡς οὔ τε τὸ τοῦ Ἰακὼβ ὄνομα οὔ τε τὸ τοῦ Ἰσραὴλ ἐν τῇ προκειμένῃ ἐμφέρεται προφητείᾳ 0 .
διὸ οὐ δὲ οἱ λοιποὶ ἑρμηνευταὶ οὐ δὲ ἡ Ἑβραϊκὴ ἀνάγνωσις ἐμνημόνευσεν αὐτῶν , ἀλλ ὁ μὲν Σύμμαχος τοῦτον ἐξέδωκε τὸν τρόπον ·
ἰδοὺ ὁ δοῦλός μου , ἀνθέξομαι αὐτοῦ 0 ·
ὁ ἐκλεκτός μου , ὃν εὐδόκησεν ἡ ψυχή μου , ὁ δὲ Ἀκύλας 0 ·
ἰδοὺ ὁ δοῦλός μου ἀντιλήψομαι ἐν αὐτῷ .
διὰ μὲν οὖν τῶν ἔμπροσθεν ὁ ἀποστολικὸς χορὸς ὠνομάζετο Ἰακὼβ καὶ Ἰσραήλ , ἐν οἷς εἴρηται ·
σὺ δέ , Ἰακώβ , ὁ παῖς μου , Ἰσραήλ , ὃν ἐξελεξάμην , σπέρμα Ἀβραάμ , ὃν ἠγάπησα 0 .
ἐν δὲ τοῖς μετὰ χεῖρας , ἐπειδὴ τὸ κρεῖττον εἰσῆκται πρόσωπον ὡς ἂν μὴ ὁ αὐτὸς εἶναι νομισθείη τοῖς προδηλωθεῖσιν οὐκ ὠνομάσθη οὔ τε Ἰακὼβ οὔ τε Ἰσραὴλ οὔ τε σπέρμα Ἀβραάμ , σαφῶς δὲ περὶ τοῦ Χριστοῦ τοῦ θεοῦ λέλεκται , καθὼς ἐμαρτύρησεν ὁ Εὐαγγελιστὴς τό ·
ἔδωκα τὸ πνεῦμά μου ἐπ αὐτόν , καὶ κρίσιν τοῖς ἔθνεσιν ἐξοίσει .
καὶ μετὰ πάντα ἐπὶ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ ἔθνη ἐλπιοῦσιν , ἃ οὐχ ἥρμοζε τῷ ἀποστολικῷ λέγεσθαι χορῷ ·
εἰκότως ἄρα ἐν τῇ προκειμένῃ προφητείᾳ τὸ τοῦ Ἰακὼβ ὄνομα καὶ τὸ τοῦ Ἰσραὴλ σεσιώπηται ·
ἕτερος οὖν τίς ἐστιν ὁ ἐνταῦθα λεγόμενος παῖς τοῦ θεοῦ καὶ ἐκλεκτὸς αὐτοῦ .
διὸ πρόσκειται τό ·
προσεδέξατο αὐτὸν ἡ ψυχή μου ·
μόνος γὰρ ἦν οὗτος ὁ ἐκλεκτὸς τοῦ θεοῦ , καὶ τοῦτον προσεδέξατο ἡ λεγομένη ψυχὴ τοῦ θεοῦ , συνήθως τῆς θείας γραφῆς τῷ τῆς ψυχῆς ὀνόματι καταχρωμένης ἐπὶ τοῦ θεοῦ , ἐπεὶ καὶ πόδας καὶ χεῖρας καὶ δακτύλους καὶ ὀφθαλμοὺς θεοῦ εἴωθεν ἀνθρωπινώτερον προφέρεσθαι .
ἔδωκα τὸ πνεῦμά μου ἐπ αὐτόν , κρίσιν τοῖς ἔθνεσιν ἐξοίσει .
εὕροις δ ἂν ταῦτα συνῳδὰ τοῖς διὰ τῶν ἔμπροσθεν περὶ τοῦ ἐκ ῥίζης Ἰεσσαὶ προελευσομένου τεθεσπισμένοις .
ἐκλεκτὸς δὲ οὐκέθ ὁμοίως τοῖς ἀποστόλοις , ἐπειδὴ μόνῳ αὐτῷ λέλεκται τό 0 ·
ὃν ᾑρέτισεν ἡ ψυχή μου , ἀλλὰ καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ ἐπὶ μόνον αὐτὸν ἐπανεπαύσατο ·
ἐν αὐτῷ γὰρ κατῴκησε πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς .
τὸ δὲ πνεῦμα τὸ δοθὲν ἐπὶ τὸν ἐκῥίζης Ἰεσσαὶ προελθόντα αὐτὸς ἦν ὁ μονογενὴς τοῦ θεοῦ λόγος , ὃ δὴ καὶ ὁ Ἀπόστολος ἐδήλου φάσκων ·
ὁ δὲ κύριος τὸ πνεῦμά ἐστι .
διόπερ ὡς μόνος χωρήσας τὸ πνεῦμα τὸ πατρικὸν τὰ ἑξῆς πάντα ἐργάζεται ἐξαγγέλλων τὰ περὶ τῆς καθολικῆς κρίσεως τοῖς ἔθνεσιν εἰς τὸ παρασκευάζεσθαι τοὺς πάντας εἰς τὴν μέλλουσαν τοῦ θεοῦ κρίσιν .
κρίσιν τοῖς ἔθνεσιν ἐξοίσει .
Εἶτ  ἐπειδήπερ ἡσύχως καὶ πράως τὸν ἀνθρώπινον διώδευσε βίον ὡς μη δὲ τοῖς ὑπ αὐτοῦ θεραπευομένοις ἐπιτρέπειν αὐτὸν φανερὸν ποιεῖν τοῖς πᾶσι .
οὐ κεκράξεται οὐ δὲ ἀνήσει , οὐ δὲ ἀκουσθήσεται ἔξω ἡ φωνὴ αὐτοῦ , ἀλλ οὐ δὲ κάλαμον συντρίψει τεθλασμένον ·
οὕτω γὰρ ἀψοφητὶ καὶ ἡσύχως διελεύσεται τὸν ἐν ἀνθρώποις βίον , ὡς μη δὲ τὸν τυχόντα ἄνθρωπον λυπῆσαι τὸν πάντων ταπεινώτερον καὶ ἀσθενέστερον , καλάμῳ διὰ τὸ ἀσθενὲς ἀπεικασμένον .
ἀλλ οὐ δὲ λίνον καπνιζόμενον σβέσει , ἢ κατὰ τὸν Σύμμαχον 0 ·
οὐ δὲ λίνον ἀμαυρὸν σβέσει , κατὰ δὲ τὸν Ἀκύλαν 0 ·
καὶ λίνον ἀμαυρὸν οὐ σβέσει , κατὰ δὲ τὸν Θεοδοτίωνα 0 ·
καὶ στίππυον ἀμαυρὸν οὐ σβέσει .
λίνον δὲ τυφόμενον εἴποις ἂν εἶναι τὸν ἐκφυσιούμενον ὑπὸ τῆς σαρκὸς τοῦ νοὸς αὐτοῦ ἐπηρμένον τινὰ καὶ τετυφωμένον , ὃν οὐ κωλύσειν οὐ δὲ παύσειν ἐλέγετο τοῦ ἐπάρματος ὁ προφητευόμενος .
ὃ δὴ καὶ ἔργῳ ἐπλήρου ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ ἐπιδημῶν τῷ θνητῷ βίῳ ·
οὔ τε οὖν ταπεινόν τινα καὶ ἀσθενῆ ἐν ἀνθρώποις ἐλύπησεν οὔ τε τινὰ τῶν ἐπηρμένων καὶ ὑπερηφάνων μετῆλθε ·
πρὸς ἅπαντας δὲ ἀνθρώπους πρᾶος ἦν καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ .
σὺν ἀληθείᾳ δὲ καὶ παρρησίᾳ τοῖς πᾶσι διεστέλλετο τὰ περὶ τῆς τοῦ θεοῦ κρίσεως καὶ οὐ πρότερόν γε ἐπαύσατο ἢ φωτὸς δίκην ἐκλάμψαι διὰ τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως , ἣν ὁ προφητικὸς λόγος ᾐνίξατο εἰπών ·
ἀναλάμψει καὶ οὐ θραυσθήσεται ·
θραῦσαι μὲν γὰρ αὐτὸν καὶ ἀποσβέσαι πεπείρανται οἱ τὸν θάνατον αὐτῷ κατασκευάσαντες ·
ἐπεὶ καὶ πᾶν τὸ θνητὸν γένος θανάτῳ θραύεσθαι πέφυκεν .
ἀλλ οὐ καὶ αὐτὸν ἔθραυσαν ·
μόνος δὲ τῶν ἐξ αἰῶνος εἷς οὗτος θανάτου κρείττων ἀποφανθείς , εἰκότως ἀπὸ τῆς προφητείας μεμαρτύρηται φησάσης ·
ἀναλάμψει καὶ οὐ θραυσθήσεται .
εἶτ ἐπιφέρει ·
ἕως ἂν θῇ ἐπὶ τῆς γῆς κρίσιν ·
καὶ ἐπὶ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ ἔθνη ἐλπιοῦσι .
διὸ καὶ μετὰ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀνάστασιν φωτὸς δίκην εἰς πάντα τὸν κόσμον ἐκλάμψας οὐ πρότερον ἐπαύσατο ἢ διατάξασθαι ἐπὶ τῆς γῆς τὴν περὶ τῆς ἐκκλησίας αὐτοῦ διοίκησίν τε καὶ κρίσιν , ἣν τοῖς αὐτοῦ παρέδωκε μαθηταῖς .
ὧν οὕτως εἰρημένων ἐπιφέρεται ἑξῆς ·
οὕτως λέγει κύριος ὁ θεὸς ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ πήξας αὐτόν , ὁ στερεώσας τὴν γῆν καὶ τὰ ἐν αὐτῇ καὶ διδοὺς πνοὴν τῷ λαῷ τῷ ἐπ αὐτῆς καὶ πνεῦμα τοῖς πατοῦσιν αὐτήν .
ὅρα δὲ ὅπως τὸν μὲν οὐρανὸν πεπῆχθαι εἴρηκεν , ἐπειδὴ κατὰ τὴν Μωσέως κοσμοποιΐαν ἐξ ὑδάτων πήξεως συνεστάναι λέγεται ·
οὐχὶ δὲ κατὰ τοὺς Ἕλληνας φυσιολόγους οἱ ἐκ πυρὸς εἶναι τὸν αἰθέρα καὶ τὸν οὐρανὸν αὐτὸν ὑπειλήφασι , τὴν δὲ γῆν φησιν ἐστερεῶσθαι καταλλήλως διὰ τὸ μέσην οὖσαν τοῦ παντὸς ἀκίνητον εἶναι , ὅπερ οὐχ ἥρμοζεν ἐπὶ τοῦ οὐρανοῦ λέγεσθαι .
καὶ τὰ ἐν αὐτῇ ὁ Σύμμαχος 0 ·
ἐστερέωσάς φησι τὴν γῆν καὶ τὰ πορευόμενα ἐπ αὐτῆς .
τίνα δὲ ταῦτα τυγχάνει , διασαφεῖ λέγων ἑξῆς ·
ὁ διδοὺς πνοὴν τῷ λαῷ τῷ ἐπ αὐτῆς καὶ πνεῦμα τοῖς πατοῦσιν αὐτήν 0 .
χρὴ γὰρ ἡμᾶς μαθεῖν ἐκ τίνος προσώπου ἦν τὰ περὶ Χριστοῦ λεχθέντα .
ἐπειδὴ γὰρ ἀθρόως ἐπέβαλλεν ὁ προφητικὸς λόγος ἐν ἀρχῇ εἰπών ·
ἰακὼβ ὁ παῖς μου , ἀντιλήψομαι αὐτοῦ 0 ·
ἰσραὴλ ὁ ἐκλεκτός μου , προσεδέξατο αὐτὸν ἡ ψυχή μου ·
ἔδωκα τὸ πνεῦμά μου ἐπ αὐτόν ·
τίς δὲ ἦν ὁ ταῦτα εἰρηκὼς οὐ προεδίδαξεν , ἀναγκαίως ἐπὶ τοῦ παρόντος διασαφεῖ τὸν ταῦτα τεθεσπικότα .
διὸ ἐπιφέρει τό ·
οὕτως εἶπεν κύριος ὁ θεός ·
αὐτὸς γὰρ ἦν ὁ τὰ πρῶτα εἰρηκὼς καὶ τὰ ἑξῆς ἐπιλεγόμενα .
εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα μὴ οἷοί τέ ἐστέ φησιν ὑμεῖς οἱ ἄνθρωποι , τὴν ἀφανῆ καὶ ἀσώματον οὐσίαν ἐποπτεῦσαι θεοῦ ·
ἀλλ ἀναβλέψαντες εἰς τὸ μέγεθος τοῦ τοσούτου οὐρανοῦ , λογίσασθε ὁποῖός τις τυγχάνει ὁ τοσοῦτο μέγεθος διαπηξάμενος ·
ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν γῆν αὐτὴν ἀποβλέψαντες , ὁπόση τίς ἐστι καὶ ὡς ἀκινήτως τὸν σύμπαντα αἰῶνα ἥδρασται ἐρριζωμένη καὶ τεθεμελιωμένη , ὡς μηδαμῆ μηδαμῶς κινεῖσθαι , ἐννοήσατε ὅσης ἀρρήτου ὑπάρχει δυνάμεως ὁ στερεώσας αὐτήν , γόνιμόν τε καὶ καρπῶν οἰστικὴν αὐτὴν ἀπεργασάμενος , ὡς τοσαῦτα ζῷα καὶ φυτὰ προβάλλεσθαι .
ὁ δὴ οὖν τὰ τοσαῦτα κάλλη καὶ μεγέθη κατασκευάσας κύριος καὶ θεὸς τῶν ὅλων , οὗτος τὰ προλεχθέντα περὶ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ ἐθέσπισεν .
σφόδρα δὲ ἀκολούθως καὶ ἐπιτετηρημένως καθ ὅλου μὲν τῷ ἐπὶ τῆς γῆς λαῷ , τοῦτ ἔστι πᾶσιν ἀνθρώποις τοῖς τὴν γῆν λαχοῦσιν οἰκεῖν , πνοὴν δεδωκέναι εἴρηται , ἐπειδὴ καὶ κατὰ τὴν πρώτην τοῦ ἀνθρώπου δημιουργίαν ἐνεφύσησεν ὁ θεὸς εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς , καὶ ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχὴν ζῶσαν , ὡς ἐξ ἐκείνου πάντας ἀνθρώπους μετέχειν τῆς ζωῆς , οὐκέτι δὲ καὶ τοῦ κρείττονος πνεύματος ·
μόνοις γὰρ τοῖς καταπατοῦσι τὴν γῆν δίδοσθαι τὸ πνεῦμα εἴρηται .
ὅποι δ ἂν εἶεν οἱ τὸ γεῶδες φρόνημα καταπατοῦντες , εἴποι δ ἄν τις καὶ ἄλλως πᾶν γένος δηλοῦσθαι τῶν τε λογικῶν ἐπὶ γῆς ζῴων καὶ ἀλόγων διὰ τῶν προκειμένων .
πρὸς δὲ τοῖς λεχθεῖσιν ἔτι καὶ τὰ ἐπιλεγόμενα ὁ αὐτὸς κύριος καὶ θεὸς τῷ Χριστῷ αὐτοῦ προσφωνεῖ λέγων ·
ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ἐκάλεσά σε ἐν δικαιοσύνῃ καὶ κρατήσω τῆς χειρός σου καὶ ἐνισχύσω σε .
προσφωνεῖ δὲ ταῦτα τῷ ἀνωτέρω λεχθέντι παιδὶ αὐτοῦ , ᾧ τὸ ἑαυτοῦ πνεῦμα δώσειν ἐλέγετο , πρῶτον δὲ αὐτὸν ἐν δικαιοσύνῃ καλεῖ κατ ἀξίαν τὴν κλῆσιν αὐτοῦ καὶ κατὰ τὸ δικαιότατον ποιούμενος ·
ἔπειτα κρατήσειν τῆς χειρὸς αὐτοῦ καὶ ἐνισχῦσαι αὐτὸν καὶ τρίτον χαριεῖσθαι αὐτὸν δῶρον ὥσπερ τι φῶς μέγα πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν ἐπαγγέλλεται λέγων 0 ·
καὶ ἔδωκά σε εἰς διαθήκην γένους , εἰς φῶς ἐθνῶν .
πάλαι οὖν διὰ Μωσέως τὴν παλαιὰν διαθήκην τῷ Ἰουδαίων ἐδίδου λαῷ ·
ἐνταῦθα δὲ τὸν προφητευόμενον εἰς διαθήκην τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων καὶ εἰς φῶς ἐθνῶν δωρήσασθαί φησιν .
εἰκότως ἄρα ἐπειδήπερ αὐτὸς ἦν ἡ διαθήκη ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ οὐ δὲ γραφὴν οὐ δὲ βιβλίον ἐξέδωκεν ὁμοίως Μωσεῖ 0 ·
αὐτὸς γὰρ ἦν ἡ διαθήκη , ἅτε πρῶτος μεσίτης ὑπάρχων θεοῦ καὶ ἀνθρώπων , ἀλλὰ καὶ εἰς φῶς ἐθνῶν δίδοται , ὅπως ἐν αὐτῷ φωτιζόμενοι τῶν πάλαι τὰς ψυχὰς τυφλῶν οἱ ὀφθαλμοὶ διανοίγωνται καὶ ἀναβλέπωσι διορῶντες τὴν τοῦ θεοῦ γνῶσιν ὡς μηκέτι λίθοις καὶ ξύλοις καὶ ἀψύχων ὕλῃ τὴν τοῦ θεοῦ τιμὴν ἀπονέμειν .
ἐπειδὴ δὲ αὐτοὶ οὗτοι σειραῖς τῶν ἰδίων ἁμαρτιῶν ἦσαν κατεσφιγμένοι ἐν σκότῳ δὲ κακίας πεπεδημένοι , ἔμελλον δὲ διὰ τῆς τοῦ Χριστοῦ χάριτος ἁμαρτιῶν ἀφέσεως καταξιοῦσθαι καὶ ὥσπερ ἐκ δεσμωτηρίων ἀπολύεσθαι , ἐλευθεροῦσθαί τε καὶ ἀπαλλάττεσθαι τῆς τοῦ διαβόλου εἱρκτῆς .
τούτου χάριν ἐπιφέρεται ἑξῆς τό ·
ἐξαγαγεῖν ἐκ δεσμῶν δεδεμένους καὶ ἐξ οἴκου φυλακῆς καθημένους ἐν σκότει .
ταῦτα πάντα διὰ τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ ὁ μεγαλόδωρος θεὸς οὐ τῷ Ἰσραὴλ οὐ δὲ τῷ Ἰουδαίων ἔθνει , πᾶσι δὲ ἀθρόως τοῖς ἔθνεσι δώσειν ἐπαγγέλλεται .
ἐγὼ κύριος ὁ θεός , τοῦτό ἐστι τὸ ὄνομά μου ·
τὴν δόξαν μου ἑτέρῳ οὐ δώσω .
καὶ τήρει , ὅπως κατὰ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτὰς καὶ κατ αὐτὴν τὴν Ἑβραϊκὴν ἀνάγνωσιν ὁμοίως εἴρηται τό ·
εἰ δὲ τὰ λόγια κυρίου πεπυρωμένα ἐστι καὶ χρὴ μὴ παρέργως ἐντυγχάνειν αὐτοῖς , ἐπιστῆσαι ἄξιον ὡς οὐκ εἴρηται 0 ·
τὴν δόξαν μου οὐδενὶ δώσω ·
τὸ μὲν γὰρ οὐδενὶ ἀναιρετικὸν ἦν παντός , τὸ δὲ ἑτέρῳ μὴ δώσειν ἑνὶ μόνῳ τὴν συγχώρησιν γεγενῆσθαι ἐμφαίνει , δηλαδὴ τῷ προσφωνουμένῳ .
οὗτος δὲ ἦν πρὸς ὃν ἐλέγετο ·
ἐκάλεσά σε ἐν δικαιοσύνῃ καὶ κρατήσω τῆς χειρός σου καὶ ἐνισχύσω σε καὶ ἔδωκά σε εἰς διαθήκην γένους , εἰς φῶς ἐθνῶν .
ἐπεὶ τοίνυν σοὶ δέδωκά φησι τὴν ἐμὴν δόξαν , εἰδέναι προσήκει ὡς οὐκ ἂν καὶ ἑτέρῳ μεταδῴην ταύτης , τίς δὲ ἦν ἡ δόξα τοῦ ταῦτα λέγοντος , προεδίδαξεν εἰπών ·
τὸ ὄνομα τοίνυν , δι οὗ δοξάζεται ὡς κύριος καὶ θεὸς τῶν ὅλων , ἑτέρῳ φησὶν οὐ δώσω , ἀλλ ἢ σοὶ μόνῳ , ὃν εἰς φῶς ἐθνῶν ἐδωρησάμην 0 .
ὅθεν ἀκολούθως τῇ ἐπαγγελίᾳ καὶ ὁ Χριστὸς τοῦ θεοῦ παρὰ πᾶσι τοῖς ἔθνεσι κύριος καὶ θεὸς ἀναγορεύεται τοῦ πατρὸς μόνῳ αὐτῷ ταύτην χαρισαμένου τὴν δόξαν .
ἐπιλέγει δὲ ἑξῆς ·
οὐ δὲ τὰς ἀρετάς μου δώσω τοῖς γλυπτοῖς , ἢ κατὰ τὸν Ἀκύλαν 0 ·
καὶ τὴν ὕμνησίν μου τοῖς γλυπτοῖς , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον 0 1 ·
οὐ δὲ τὸν ἔπαινόν μου τοῖς γλυπτοῖς 0 .
διὰ τούτων δὲ οἶμαι τῶν λόγων πάντα τὰ ἔθνη παιδεύειν μηδένα μὲν θεὸν ὑμνεῖν τῶν πάλαι νομιζομένων αὐτοῖς θεῶν ·
μόνον δὲ τὸν Χριστὸν τοῦ θεοῦ καὶ τὸν πέμψαντα αὐτὸν πατέρα δοξάζειν 0 .
δι ὃν καὶ αὐτὸς ὁ Χριστὸς θεολογεῖται μόνος , ἐπειδήπερ μόνῳ αὐτῷ καὶ οὐ δ ἄλλῳ τὴν δόξαν αὐτοῦ καὶ τὰς ἀρετὰς αὐτοῦ ὁ ἐπὶ πάντων θεὸς ἐδωρήσατο .
τὰ ἀπ ἀρχῆς ἰδοὺ ἥκασι , καὶ καινὰ ἃ ἐγὼ ἀναγγέλλω , πρὸ τοῦ ἀναγγεῖλαι ἐδηλώθη ὑμῖν , κατὰ δὲ τὸν Σύμμαχον 0 ·
τὰ πρῶτά φησιν ἰδοὺ ἦλθε , καινὰ δὲ ἀναγγέλλω , πρὸ τοῦ ἀναγγεῖλαι αὐτὰ ἀκουστὰ ποιήσω ὑμῖν ·
ὥσπερ γὰρ τὰ πρῶτά φησιν ἐπληρώθη δι ἔργων , καθὼς γὰρ ἐπηγγειλάμην τῷ Ἀβραὰμ περὶ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ , οὕτως καὶ ἐποίησα .
ἐπληρώθη δὲ καὶ τὰ διὰ Μωσέως καὶ τῶν λοιπῶν προφητῶν προηγορευμένα , οὕτω νῦν κ ἀγὼ εὐαγγελίζομαι τοῖς πᾶσί φησι καὶ πρὶν ἀναγγεῖλαι καὶ εἰς φανερὸν ἐλθεῖν διὰ ταύτης τῆς προφητείας ἀκουστὰ ὑμῖν ἐποίησα .
τίνα δὲ ταῦτα , ἑξῆς διεξέρχεται λέγων .
προειπὼν καινὰ ποιήσειν διὰ τῶν προρρηθέντων , τίνα ἂν εἴη τὰ καινά , διὰ τῶν προκειμένων διδάσκει , προστάττει δὴ καινὸν ὕμνον τῷ κυρίῳ ὑμνεῖν , ἢ καινὸν ᾄδειν ᾆσμα κατὰ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτάς .
τοῦτο δὲ χρῆναι ποιεῖν πάντας ἀνθρώπους , ἐπειδὴ ἡ ἀρχὴ αὐτοῦ φησι καὶ ἡ βασιλικὴ ἐξουσία δοξάζεται ἐν πάσῃ τῇ γῇ καὶ ἐπὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ μέχρι τῶν ἄκρων τῆς γῆς ἔφθασεν ὡς ἀπὸ τῆς τοῦ Χριστοῦ προσηγορίας Χριστιανῶν τὴν σύμπασαν πεπληρῶσθαι .
ἡ αἴνεσις αὐτοῦ ἀπ ἄκρων τῆς γῆς 0 .
τὸ δὲ καινὸν ᾆσμα καὶ τὸν ὕμνον τὸν καινὸν τῷ κυρίῳ παρακελευσάμενος ὑμνεῖν , τίσι τὸ κήρυγμα προσφωνεῖ , διδάσκει ἑξῆς λέγων ·
οἱ καταβαίνοντες εἰς τὴν θάλασσαν καὶ πλέοντες αὐτήν , ἄντικρυς τοὺς ἀποστόλους τοῦ σωτῆρος σημαίνων , οὓς παράγων παρὰ τὴν θάλασσαν εἶδε βάλλοντας ἀμφίβληστρον εἰς τὴν θάλασσαν 0 ·
ἦσαν γὰρ ἁλιεῖς , ὁμοίως δὲ καὶ τοὺς λοιπούς 0 .
τούτοις οὖν τὸ προφητικὸν ἀνεφώνει πνεῦμα λέγον ·
ὑμνήσατε τῷ κυρίῳ ὕμνον καινόν , οἱ καταβαίνοντες εἰς τὴν θάλασσαν καὶ πλέοντες αὐτήν .
οἱ αὐτοὶ δὲ οὗτοι καὶ τὴν καθ ἡμᾶς περιπλέοντες θάλασσαν , ποτὲ μὲν ἐν ταῖς νήσοις ἐκήρυττον τὸ εὐαγγέλιον , ποτὲ δὲ διέβαινον ἐπέκεινα Σπανίας τε καὶ Ἰταλίας , ὡς ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ καὶ αὐτὴν τὴν βασιλεύουσαν πόλιν πληρῶσαι τῆς τοῦ Χριστοῦ διδασκαλίας .
καὶ ἄλλως δὲ οἱ τὴν τοῦ ἀνθρωπίνου βίου θάλασσαν ἐμπλέοντες καὶ πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν ἐν μέσαις ταῖς νήσοις κηρύττοντες τὸ εὐαγγέλιον διὰ τῶν προκειμένων δηλοῦνται ·
ἐπεὶ καὶ οὗτοι τὸν καινὸν ὕμνον πᾶσι κατήγγελλον ἀνθρώποις ἐν μέσαις ταῖς ἐκκλησίαις κηρύττοντες καὶ διδάσκοντες .
διὸ ἑξῆς τούτοις τὸν καινὸν ὕμνον προστάττει ὑμνεῖν ταῖς νήσοις , δῆλον δ ὅτι ταῖς ἐκκλησίαις τοῦ θεοῦ ταῖς ὑπὸ τῆς προλεχθείσης θαλάσσης περιρρεομέναις καὶ πανταχόθεν ὑπὸ τῶν ἔξωθεν ἀνέμων καταπνεομέναις 0 .
αἱ νῆσοι καὶ οἱ κατοικοῦντες αὐτάς , τοὺς ἐν ταῖς ἐκκλησίαις συναγομένους τοῦτον ἐμφαίνων τὸν τρόπον 0 .
Εἶτα πάλιν τὴν ἔρημον , περὶ ἧς μυρία ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ἐλέγετο , εὐαγγελίζεται λέγων ·
εὐφράνθητι , ἔρημος καὶ αἱ κῶμαι αὐτῆς , ἢ κατὰ τοὺς λοιποὺς ἑρμηνευτάς 0 ·
καὶ αἱ πόλεις αὐτῆς 0 ·
πολλαὶ γὰρ πόλεις κατὰ τὰς διαφόρους πολιτείας ἐν τῇ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ ἐπινοοῦνται , ὡς ἐδείκνυτο ἐν τῇ ὁράσει Αἰγύπτου , ἐν ᾗ ἐλέγοντο ἔσεσθαι πέντε πόλεις ἐν Αἰγύπτῳ λαλοῦσαι τῇ γλώσσῃ τῇ Χανανίτιδι καὶ ὀμνύουσαι τῷ ὀνόματι κυρίου σαβαώθ .