Apollo 17
Apollo 17 (7-19 Aralık 1972), NASA Apollo programının insanların Ay'a ayak bastığı veya alçak Dünya yörüngesinin ötesine geçtiği son göreviydi. Komutan Gene Cernan ve Ay modülü pilotu Harrison Schmitt Ay'da yürürken, Komuta modülü pilotu Ronald E. Evans yörüngedeydi. Ay'a bir bilim insanı gönderme baskısı altında olan NASA'nın Joe Engle'ın yerine seçmiş olduğu Schmitt, Ay'a inen tek jeologdu. Görevin bilime verdiği yüksek önem, komuta modülünde taşınan beş fareyi içeren biyolojik bir deney de dahil olmak üzere bir dizi yeni deneyin dahil edilmesini sağladı.
Apollo 17, Ay'da üç günlük bir kalış, yoğun bir dizi bilimsel çalışma ve astronotların yüzeydeki hareketi için ay taşıtının kullanılmasıyla karakterize edilen üçüncü "J tipi" görevdi. Önceki iki görev olan Apollo 15 ve 16 ile benzerliğine rağmen, ulaşılan hedefler ve yapılan deneyler ile gemide bir jeolog bulunması bu görevi diğerlerine kıyasla benzersiz kılmıştır.
Görev planlayıcıları iniş alanını seçerken iki temel hedefi göz önünde bulundurdular: Yağmurlar denizi'nden daha yaşlı Ay platosu malzeme örneği almak ve nispeten yeni volkanik aktivite olasılığını araştırmak. Bu nedenle, yörüngeden görüntülenen ve betimlenen oluşumlardan volkanik olduğu düşünülen Taurus–Littrow'u seçtiler. Her üç mürettebat üyesi de önceki Apollo ay görevlerinde yedek mürettebat olduklarından, Apollo uzay aracına aşinaydılar ve jeoloji eğitimi için daha fazla zamanları vardı.
Apollo programında bir donanım sorununun neden olduğu tek fırlatma rampası gecikmesinden sonra, 7 Aralık 1972'de fırlatıldı. Cernan ve Schmitt, Taurus-Littrow vadisine indiler ve üç ay yürüyüşü yaptılar; ay örnekleri aldılar ve bilimsel araçlar yerleştirdiler. Shorty kraterinde turuncu toprak keşfedildi ve Ay'ın tarihinin erken dönemlerinde volkanik olduğu kanıtlandı. Evans, komuta ve hizmet modülüyle (CSM) Ay yörüngesinde kaldı, bilimsel ölçümler yaptı ve fotoğraflar çekti. Uzay aracı 19 Aralık'ta Dünya'ya geri döndü.
Apollo 17, Ay yüzeyinde en uzun süre kalma, toplamda en uzun ay yüzeyi araç dışı aktivite süresi, toplanan en yüksek miktarda numune ve ay yörüngesinde en uzun süre kalma da dahil olmak üzere önceki görevlerde elde edilen birçok rekoru kırdı.