Eski Gence nekropolleri ve kurganları
Eski Gence nekropolleri ve kurganları (Azerice: Qədim Gəncə nekropolları və kurqanları), 7–9. ve 11–13. yüzyıllara tarihlenen ve tarihi Gence arazisinde bulunan iki mezarlıktır. İshak Caferzade tarafından 1939'de gerçekleştirilen arkeolojik kazılar sonucunda, eski Gence nekropolünün daha eski bir döneme ait mezar kurganlarının bulunduğu alanda yer aldığı tespit edilmiştir. Azerbaycan'ın her yerine dağılmış olan bu mezar kurganları, daha kompakt olarak Küçük Kafkasya'nın eteklerinde, Mil ve Mugan ovalarında ve daha az ölçüde Büyük Kafkasya'nın eteklerinde yer almaktadır.
Caferzade, Nizâmî-i Gencevî dönemine (12. yüzyıl) kadar uzanan eski kurgan tipi mezarlar üzerinde ikinci mezar sırasının oluşturulmasının, bu bölgenin bir tür kült önemi olduğunu gösterebileceğini yazdı. Eski Gence nekropolüne benzer kültürel tabakalaşma, Ağdam ve Hankendi şehirleri arasında yer alan Hocalı mezar kurganlarında ve Ağdam ile Askeran arasındaki Karaağaçlı mezarlığında da görülmektedir.
Caferzade, eski devirde Gence sakinlerinin ölen yakınlarını bu topraklarda yaşayan önceki nesillerin temsilcilerinin gömüldüğü topraklara gömmeye devam ettiğini kaydetmiştir. 1938–1939'da 3 kurgan ve 6 mezar keşfedilmiştir ve mezarlık arazisinde incelenmiştir.