Akoluk, Sarız
Akoluk, Kayseri ili Sarız ilçesine bağlı olup, 2012 yılında yürürlüğe giren büyükşehir yasası kapsamında köy statüsünden mahalle statüsüne geçirilmiştir. Sarız ilçe merkezine yaklaşık 23 kilometre, Kayseri il merkezine ise yaklaşık 110 kilometre mesafededir. 2024 yılı itibarıyla mahallenin nüfusu 20 kişi olarak kayıtlara geçmiştir. Yerleşimin eski adı “Çürük” olarak bilinmekte olup, bu isim tarihî kaynaklarda da geçmektedir.
Mahallenin yerleşik halkı, Oğuz Türklerinin Bozok koluna mensup olan Avşar boyuna bağlı Torun obası mensuplarından oluşmaktadır. Torun obası, Avşar boyunun tarihsel süreçte teşkilatlanmış alt kollarından biri olup, özellikle 19. yüzyıldan itibaren İç Anadolu bölgesine yoğun olarak göç etmiştir. Bu oba mensupları başta Kayseri olmak üzere Niğde, Kırşehir gibi illerde çeşitli köylere yerleşmişlerdir. Sarız ilçesi sınırları içerisinde yer alan Akoluk (Çürük), Yedioluk, Kıskaçlı ve Çavdar köyleri, Torun obasına mensup ailelerin topluca yaşadığı yerleşimler arasında yer almaktadır.
Torun obası bünyesinde Sarıveli-Oğlu, Terkeşli-Oğlu, Şahmetli-Oğlu, Mucuk-Oğlu, Muhazim-Oğlu ve Hösük-Oğlu gibi soyadlarıyla anılan sülale yapıları öne çıkmaktadır. Bu yapılar, oba içerisinde sosyal dayanışmayı ve geleneksel teşkilatlanmayı güçlendiren unsurlar olarak dikkat çekmektedir.
Kültürel açıdan değerlendirildiğinde, Torun obası mensuplarının geleneksel Türkmen-Avşar kültürünü yaşattıkları, özellikle sözlü edebiyat ve müzik alanında zengin bir mirasa sahip oldukları görülmektedir. Avşar türküleri, ağıtlar ve geleneksel anlatılar, bu kültürel zenginliğin günümüze ulaşmasını sağlamaktadır.
Akoluk Mahallesi ve burada ikamet eden Torun obasına mensup topluluklar, hem tarihî hem de kültürel açıdan bölgesel etnografyanın önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bu topluluğun yerleşim, soy yapısı ve kültürel devamlılığı, Anadolu'daki Türkmen yerleşim tarihinin izlerini taşımaktadır.