Cuciulat Mağarası
Cuciulat Mağarası (Rumence: Peștera Cuciulat) Romanya'nın Sălaj ilindeki Letca komünündeki Cuciulat köyünün yakınında, Podișul Someșan platosunda yer alan bir mağaradır. Orta Avrupa'da bilinen en eski mağara resimlerine ev sahipliği yapmaktadır.
Yerliler tarafından I. Dünya Savaşı'ndan çok önce bilinen mağara, patlayıcı kullanımı ve kireç taşı ocakları inşaatı nedeniyle kısmen tahrip olmuştur. 28 Temmuz 1978'de Emil Racoviță Mağaracılık Kulübü'nden (Rumence: Clubul de Speologie Emil Racoviţă) bir mağara uzmanı ekibi (A. Done, F. Cucu, T. Vadeanu, M. Codrescu, Simona Manolescu) mağarada araştırmalar gerçekleştirdi ve bu araştırma sonucunda mağaralardan birinde mağara kaya resimleri ortaya çıkarıldı.
Sonraki bahar arkeolog Marin Cârciumaru, iki ekip üyesi eşliğinde bir bilimsel araştırma başlattı. Yaklaşık 3,7 × 2,5 metre (12,1 ft × 8,2 ft) büyüklüğündeki bir mağaranın içinde iyi korunmuş bir at çiziminin yanı sıra bir kedi çizimi, bir kuş çizimi, başka bir at çizimi ve belli belirsiz bir insan figürüne benzeyen bir çizim keşfedildi. Çizimler üzerinde gerçekleştirilen bir kimyasal analiz sonucunda, resimlerin demir oksitler (%13 Fe2O3) açısından zengin kırmızı kil ile yapıldığı ortaya koyuldu.
Marin Cârciumaru, Avrupa'daki analojilere göre, Cuciulat mağara resimlerinin yaklaşık 12.000 yıl önce Üst Paleolitik'te tamamlandığını öne sürmektedir. Bu tarihleme, arkeolojik nitelikteki diğer kanıtlarla desteklenmemektedir. Mağarada veya yakın çevresinde olası bir insan yerleşiminin izleri de dahil olmak üzere, mağaranın önemli bir kısmı taş ocakları tarafından tahrip edilmişti. Bu tahribat, çizimlerin tarihlendirilmesi için ek ipuçları sağlayacak eserleri bulma ihtimalini tehlikeye attı.
Görüntüler tek tek incelendiğinde, ne anahatları ne de gölgeleri olmayan silüetler olarak tanımlanmaktadır. Boyalı at 24,6 santimetre (9,7 in) uzunluğunda ve 12,5 santimetre (4,9 in) yüksekliğinde, kuş 21 santimetre (8,3 in) uzunluğunda ve 14 santimetre (5,5 in) yüksekliğindedir. Kondisyonu çok kötü olan, insana benzeyen görüntü 51 santimetre (20,1 in) yüksekliğinde ve 26 santimetre (10,2 in) genişliğindedir.
1985 yılında eski taş ocağı alanında meydana gelen heyelan nedeniyle mağaranın girişi ulaşılamaz hale gelmiştir. Bu nedenle, mağara resimlerinin günümüzdeki durumu bilinmemektedir.
Cuciulat Mağarası'na ve mağara resimlerine olan ilgi son zamanlarda yeniden canlandı. Çağdaş teknikler ve tarihleme yöntemleri temelinde yeni bir araştırma ve kazı kampanyası başlatılması amaçlanmıştır; bu sayede, muhtemelen 1979 yılında gerçekleştirilen araştırmalar sırasında atlanmış olan çizimler nihai olarak tanımlanabilecektir.