Bilişsel dilbilgisi
Bilişsel dil bilgisi, Ronald Langacker tarafından geliştirilen ve dil bilgisi, anlambilim ve sözlükçenin ayrı süreçler olarak var olmadıklarını; aksine, bir süreklilik içinde var olduklarını varsaydığı dilde bilişsel bir yaklaşımdır. Dile dair bu yaklaşım, bilişsel dilbilimin ilk projelerinden birisidir. Bu yaklaşıma göre dil bilgisi, anlamdan bağımsız olarak çalışan bir biçimsel sistem değildir. Aksine, dil bilgisi kendi başına anlamlı ve anlambilimden ayrılmazdır.
Dil bilgisine dair bir başka bilişsel yaklaşım da inşacı dil bilgisidir. Bilişsel dil bilgisi, dilsel organizasyonu meydana getiren bilişsel ilkelerin incelenmesine ağırlık verirken, inşacı dil bilgisi belirli bir dili oluşturan dilbilimsel birimlerin daha betimleyici ve ayrıntılı bir açıklamasını sunmayı amaçlamaktadır.
Langacker bilişsel dil bilgisi sistemini ilk olarak Bilişsel Dilbilgisinin Temelleri adlı iki ciltlik eserinde açıklar. "Teorik Önkoşullar" adındaki birinci cilt, dil bilgisinin, "kavramları temsil etmek için bir araya gelen örüntülere ayrıştırılabileceği" hipotezini araştırmaktadır. Bu cilt özellikle dil bilgisi ve anlambilim arasındaki ilişki yönünden, dilin geniş kapsamına odaklanmaktadır. İkinci cilt ise birinci cildi ileri taşıyarak, Langacker'in bahsi geçen teorilerinin uygulanabileceği yollara dair ayrıntılara inmektedir ve bu sebeple "Betimsel Uygulama" olarak adlandırılmıştır. Langacker okuyucularını eserinin birinci cildinde sunulan araçları - ağırlıklı olarak İngilizceye ait - çeşitli dilbilgisel durumlarda kullanmaya davet eder.