Haredi Yahudilik
Haredi Yahudilik (İbranice: חֲרֵדִי‎ Ḥaredim) veya ultra-Ortodoks Yahudilik, Ortodoks Yahudilik mezhebi içindeki, modernizmin aksine geleneklere ve halaha emirlerine sıkı sıkıya bağlılığı ile bilinen Yahudilik mezhebidir. Üyelerine genellikle ultra-Ortodoks denir, fakat "ultra-Ortodoks" terimi taraftarlarının birçoğu tarafından aşağılayıcı olarak kabul edilmektedir. Haredi Yahudileri, diğer insanlar tarafından tartışılmasına rağmen, kendilerini en dindar ve otantik Yahudi grubu olarak görürler.
Harediler, kendilerini Yahudi dini hukukunun ve geleneğinin en hakiki koruyucuları olarak görüyor ve bunların bağlayıcı ve değiştirilemez olduğuna inanıyorlar. Diğer Yahudilik akımları bu görüşe katılmasa da, Modern Ortodoksluk da dahil olmak üzere Yahudiliğin diğer tüm yorumlarını "Tanrı'nın yasalarından sapma" olarak değerlendirirler.
Bazı akademisyenler, Haredi Yahudiliğin aydınlanma, kültürleşme, sekülerleşme, dini reform, Yahudi ulusal hareketlerinin yükselişi gibi toplumsal değişimlere bir tepki olduğunu ileri sürmüşlerdir. Modern Ortodoks Yahudilerin aksine, Harediler toplumun diğer kesimlerinden kendilerini ayırırlar. Bununla birlikte bazı Harediler, gençlerini, en iyi şekilde öğrenim görerek prestijli bir diploma almaya veya bir iş kurmaya teşvik ederler.
Haredi toplulukları en fazla, sırasıyla İsrail, Kuzey Amerika ve Batı Avrupa'da bulunur. 2020 yılı itibarıyla dünya genelinde yaklaşık 2,1 milyon Haredi var ve bu sayı dünya Yahudi nüfusunun %14'ünü temsil ediyor. Farklı dinler arası evlilik olmaması ve yüksek doğum oranı nedeniyle Haredi nüfusu hızla artmaktadır. Nüfusları, 1960'larda görülen 'Baal Teşuva' hareketinin etkisi sebebiyle Haredi yaşam tarzını benimseyen çok sayıda diğer mezheplerden Yahudi tarafından da artırıldı.