Các giai đoạn phát triển của ung thư phổi
Các giai đoạn ung thư phổi được bác sĩ xác định và cung cấp thông tin cho người bệnh khi họ đã được chẩn đoán mắc bệnh này. Thông tin về các giai đoạn ung thư phổi sẽ giúp bệnh nhân hiểu rõ hơn về quá trình cũng như tình trạng tiến triển của bệnh và phần nào của phổi đang bị bệnh làm tổn thương. Hãy cùng Vinmec tìm hiểu chi tiết về các giai đoạn bệnh trong bài viết sau. Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa I Lê Thiện Quang - Bác sĩ Nội ung Bướu - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng 1. Tổng quan bệnh ung thư phổi Ung thư phổilà một trong những bệnh lý ác tính hàng đầu và là nguyên nhân chính gây tử vong do ung thư ở cả nam và nữ, chiếm khoảng một phần ba số ca tử vong do ung thư. Trong khi tỷ lệ ung thư phổi ở nam giới đang có xu hướng giảm thì tỷ lệ mắc bệnh này ở phụ nữ vẫn đang tiếp tục tăng. Ung thư phổi được phân thành hai loại chính là ung thư phổi tế bào nhỏ và ung thư phổi không tế bào nhỏ. Một điểm đáng lưu ý là tỷ lệ mắc ung thư phổi không tế bào nhỏ đang gia tăng ở những người không hút thuốc hoặc những người có tiền sử hút thuốc rất ít (ví dụ như dưới 10 đến 15 gói thuốc mỗi năm). 2
2. Tại sao cần phải hiểu rõ về các giai đoạn ung thư phổi? Hiểu rõ sự phát triển củacác giai đoạn ung thư phổilà rất quan trọng vì việc này giúp bác sĩ xác định được vị trí và kích thước của khối u, cũng như mức độ di căn của bệnh. Thông tin vềcác giai đoạn ung thư phổicung cấp một ngôn ngữ chung cho bệnh nhân và bác sĩ, giúp họ có thể thảo luận về quá trình tiến triển của bệnh một cách dễ hiểu mà không cần dùng quá nhiều thuật ngữ chuyên môn. Ngoài ra, việc nắm bắt được giai đoạn của ung thư cũng giúp bệnh nhân có thể lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhất với tình trạng sức khỏe của mình. 3. Những phương pháp đánh giá các giai đoạn ung thư phổi Các phương pháp đánh giá giai đoạn ung thư phổi bao gồm nhiều kỹ thuật chẩn đoán tiên tiến, cho phép bác sĩ xác định vị trí, kích thước của khối u và mức độ lan rộng của bệnh. Các phương pháp này gồm: Nội soi phế quản: Sử dụng một ống soi mềm có gắn camera để quan sát bên trong đường dẫn khí của phổi. Nếu phát hiện tổn thương nghi ngờ, bác sĩ có thể lấy mẫu để xét nghiệm
Nếu phát hiện tổn thương nghi ngờ, bác sĩ có thể lấy mẫu để xét nghiệm. Chụp cắt lớp vi tính(CT scan): Đánh giá kích thước, vị trí của khối u, sự xâm lấn của khối u vào các cơ quan lân cận và sự lan rộng của bệnh đến hạch bạch huyết và các cơ quan khác. Chụp cộng hưởng từ(MRI): Dùng để kiểm tra sự lan truyền của ung thư đến não hoặc tủy sống. Chụp PET-CT: Kỹ thuật này dùng một chất phóng xạ để đánh giá hoạt động của các tế bào ung thư. Tế bào ung thư hấp thu nhiều chất phóng xạ hơn và sáng hơn trên hình ảnh chụp. Sinh thiết kim nhỏ(FNA): Bác sĩ sẽ chọc hút tế bào từ khối u hoặc hạch bạch huyết bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn của siêu âm hoặc CT. Sinh thiết mẫu mô: Đây là kỹ thuật lấy mẫu mô để phân tích đặc điểm tế bào ung thư, có thể thực hiện qua nội soi phế quản, sinh thiết xuyên thành ngực hoặc phẫu thuật. Xét nghiệm máu: Kiểm tra chức năng gan, thận, các chỉ số huyết học và các chất chỉ điểm ung thư như CEA, Cyfra 21-1. Xét nghiệm đột biến gen và protein bất thường trên tế bào ung thư phổi như EGFR, ALK, ROS1, PD-L1: Các xét nghiệm này thường được thực hiện trên mẫu sinh thiết phổi hoặc mẫu máu để hỗ trợ lựa chọn điều trị phù hợp
Việc sử dụng đa dạng các phương pháp này giúp bác sĩ có cái nhìn toàn diện hơn về bệnh, từ đó đề ra phương án điều trị hiệu quả nhất cho bệnh nhân. 4. Các giai đoạn ung thư phổi Các giai đoạn ung thư phổi thường được các bác sĩ xác định dựa trên hệ thống phân loại TNM, bao gồm: T (Tumor): Đánh giá kích thước và vị trí của khối u. Ví dụ, giai đoạn T0 có nghĩa là không có khối u nào được phát hiện. N (Node): Đánh giá cáchạch bạch huyếtliên quan. Chẳng hạn giai đoạn N1 chỉ ra rằng ung thư đã lan đến các hạch bạch huyết lân cận. M (Metastasis): Đánh giá sự di căn của ung thư, xem liệudi căncó lan xa hơn các hạch bạch huyết hay không. 4.1 Giai đoạn ung thư phổi không tế bào nhỏ Về ung thư phổi không tế bào nhỏ, các giai đoạn cụ thể bao gồm: Giai đoạn bị che lấp: Khối u chưa được phát hiện trong phổi, mà chỉ được tìm thấy trong đờm hoặc mẫu nước thu được qua nội soi. Giai đoạn 0: Tế bào ung thư phổi dần được tìm thấy trong phổi nhưng chỉ bao gồm một phần nhỏ và nằm trong cùng của lớp niêm mạc. Khối u ở giai đoạn này không phải là ung thư lây lan. Giai đoạn I: Ung thư phổi bắt đầu phát triển nhưng chưa lây lan ra ngoài phổi
Khối u ở giai đoạn này không phải là ung thư lây lan. Giai đoạn I: Ung thư phổi bắt đầu phát triển nhưng chưa lây lan ra ngoài phổi. Giai đoạn II: Tế bào ung thư đã lây lan đến các khu vực lân cận như thành ngực, màng phổi, hạch bạch huyết hoặc màng tim. Giai đoạn III: Ung thư đã lan rộng hơn, có thể đến lồng ngực giữa tim và phổi, ung thư còn có nguy cơ lây lan đến vùng cổ. Giai đoạn IV: Đây là giai đoạn nặng nhất, khi ung thư đã di căn đến phổi còn lại hoặc các bộ phận khác của cơ thể và bệnh không còn khả năng bị loại bỏ bằng phẫu thuật. 4.2 Ung thư phổi tế bào nhỏ Việc phân loại giai đoạnung thư phổi tế bào nhỏthường khác biệt so với ung thư phổi không tế bào nhỏ do tính chất lan tràn nhanh của giai đoạn này. Có hai giai đoạn chính được xác định cho ung thư phổi tế bào nhỏ: Giai đoạn hạn chế: Ở giai đoạn này, các tế bào ung thư chỉ tồn tại trong một bên phổi và các mô lân cận. Đây là giai đoạn ung thư còn tập trung và chưa lan rộng. Giai đoạn mở rộng: Trong giai đoạn này, tế bào ung thư đã lan ra ngoài phổi, có thể xuất hiện trong lồng ngực hoặc đã di căn đến các cơ quan khác trong cơ thể
Việc phân định rõ ràng các giai đoạn ung thư phổi giúp các bác sĩ lên kế hoạch điều trị phù hợp hơn. Tuy nhiên, tiên lượng của bệnh không chỉ dựa vào giai đoạn ung thư mà còn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe tổng quát của bệnh nhân, các bệnh lý kèm theo và khả năng đáp ứng của bệnh nhân với các phương pháp điều trị.