Chẩn đoán hội chứng nôn theo chu kỳ và các bệnh lý liên quan
Bài viết bởi Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Biểu hiện xen kẽ của bệnh và giai đoạn không mắc bệnh giúp phân biệt hội chứng nôn theo chu kỳ (CVS ) với các rối loạn buồn nôn và nôn khác. Bệnh lý này ngày càng được công nhận ở người lớn và dẫn đến tỷ lệ mắc bệnh đáng kể và chất lượng cuộc sống kém. Các mô hình giới thiệu gần đây cho thấy tỷ lệ phổ biến lên đến 0,2% ở dân số trưởng thành và lời giải thích cho cảm giác buồn nôn và nôn ở 12% dân số giới thiệu đến một trung tâm học thuật giảng dạy. Trong bài viết này, chúng tôi thảo luận về tiêu chuẩn chẩn đoán của bệnh lý này. 1. Hội chứng nôn theo chu kì có hiếm gặp? Hội chứng nôn mửa theo chu kỳkhông phải là một tình trạng hiếm gặp ở người lớn như người ta từng nghĩ và về cơ bản là một chẩn đoán lâm sàng dựa trên các chu kỳ khuôn mẫu “cổ điển” của các đợt nôn và các khoảng thời gian rời rạc không có triệu chứng. Hiện bệnh này phổ biến hơn ở người lớn hơn trẻ em và được chẩn đoán ở 12% bệnh nhân được chuyển đến để đánh giá buồn nôn và nôn
Hiện bệnh này phổ biến hơn ở người lớn hơn trẻ em và được chẩn đoán ở 12% bệnh nhân được chuyển đến để đánh giá buồn nôn và nôn. Khi các cơn nôn theo chu kỳ kết hợp với nhau, thường là do không có liệu pháp cụ thể nào được đưa ra, các triệu chứng của bệnh nhân có thể bắt đầu giống như chứng liệt dạ dày, một chứng rối loạn với biểu hiệnbuồn nônvà nôn mãn tính liên tục hơn nhưng thường ít đau bụng hơn. Tuy nhiên, Một số ít bệnh nhân bị bệnhliệt dạ dày do đái tháo đườngcó thể có các “chu kỳ” tái phát chồng chất lên bệnh mãn tính này và đây là ví dụ khi việc phân biệt với hội chứng nôn mửa theo chu kỳ trở nên rất khó khăn. Nhìn chung, đau bụng vùng thượng vị là một phàn nàn nhiều hơn ở bệnh nhân hội chứng nôn mửa theo chu kỳ, đây không phải là trường hợp thường gặp ở bệnh liệt dạ dày. Tuy nhiên, việc làm rỗng dạ dày nhanh chóng hoặc bình thường trong hội chứng nôn mửa theo chu kỳ có thể là “yếu tố buộc” cuối cùng để phân biệt nó với việc làm rỗng dạ dày chậm trong bệnh viêm dạ dày. 2
2. Các bệnh lý đi kèm với hội chứng nôn theo chu kỳ Theo kinh nghiệm của các tác giả tại một trung tâm chuyên về điều trị rối loạn dạ dày ruột, gần đây chúng tôi đã xem xét tổng số 48 bệnh nhân được chẩn đoán vớihội chứng nôn mửa theo chu kỳ, 37 nữ và 11 nam với độ tuổi trung bình là 34,8 tuổi. Phần lớn các bệnh nhân cho biết các đợt bệnh xảy ra theo chu kỳ khoảng 2-3 tháng một lần. Năm (10%) bệnh nhân giảm các triệu chứng khi tắm nước nóng hoặc tắm vòi hoa sen và 11 (23%) đã giảm các triệu chứng với căng thẳng, kinh nguyệt hoặc mất ngủ. Các bệnh đi kèm bao gồmđái tháo đường(31%),tăng huyết áp(23%), tăng lipid máu (15%), lo âu (48%), trầm cảm (25%), đau nửa đầu (40%), tiền sử gia đình bị đau đầu / đau nửa đầu (31%), rối loạn hoảng sợ (11%), và sử dụng thuốc gây nghiện hàng ngày mãn tính (23%) trong hơn 5 năm. 11 (23%) bệnh nhân là người hút thuốc, 7 (15%) có tiền sử sử dụng rượu và 15 (33). 3%) đã được cho uống chất gây nghiện vào một thời điểm nào đó trong suốt quá trình bệnh của họ trong các lần khám lâm sàng. Sáu (20%) bệnh nhân cho biết có sự gián đoạn đáng kể trong đời sống xã hội nghề nghiệp và / hoặc cá nhân của họ. Mười lăm (19%) bệnh nhân được cắt túi mật
Mười lăm (19%) bệnh nhân được cắt túi mật. 25 (52%) đã khám tại khoa cấp cứu thường xuyên trước khi được chẩn đoán và điều trị. >>Xem thêm:Hội chứng nôn theo chu kỳ-Bài viết bởi Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park 3. Nghiên cứu làm rỗng dạ dày trong hội chứng nôn mửa theo chu kỳ Mặc dùhội chứng nôn mửa theo chu kỳngày càng được công nhận ở người trưởng thành, nhưng vẫn thiếu dữ liệu về mô hình làm rỗng dạ dày (khả năng làm rỗng dạ dày ). Sử dụng phương pháp soi cầu tiêu chuẩn của máy đập trứng 4 giờ, khả năng làm rỗng dạ dày bình thường được định nghĩa là <90% lưu giữ ở 1 giờ, <60% ở 2 giờ và <10% ở 4 giờ. khả năng làm rỗng dạ dày nhanh được định nghĩa là tỷ lệ lưu giữ đồng vị <35% ở giờ thứ nhất và / hoặc <20% ở giờ thứ hai. Trì hoãn trong dạ dày được định nghĩa là thời gian trì hoãn lớn hơn 90% sau 1 giờ, 60% sau 2 giờ và 10% sau 4 giờ dựa trên dữ liệu bình thường được thiết lập cho khả năng làm rỗng dạ dày S tiêu chuẩn này. Sử dụng các tiêu chí này cho khả nănglàm rỗng dạ dàynhanh chóng, chúng tôi nhận thấy rằng 30% đáp ứng các tiêu chí này trong khi 70% có khả năng làm rỗng dạ dày S bình thường
Kiểm tra khả năng làm rỗng dạ dày được thực hiện trong giai đoạn thuyên giảm củahội chứng nôn mửa theo chu kỳ. Việc làm rỗng dạ dày bị trì hoãn không được xác định. Nhóm của chúng tôi cũng công bố các tiêu chí để làm rỗng dạ dày nhanh chóng là tỷ lệ duy trì đồng vị <50% sau 1 giờ và phần lớn bệnh nhân trưởng thành của chúng tôi (65%) với hội chứng nôn mửa theo chu kỳ có khả năng làm rỗng dạ dày nhanh và 35% có khả năng làm rỗng dạ dày bình thường. Do đó, khả năng làm rỗng dạ dày nhanh hoặc bình thường có thể được sử dụng làm bằng chứng xác nhận củahội chứng nôn mửa theo chu kỳđể bác sĩ lâm sàng có thể tự tin loại trừ sự khác biệt giữa chứng liệt dạ dày. Các nghiên cứu làm rỗng dạ dày nên được thực hiện trong giai đoạn thuyên giảm khi có rất ít hoặc không có triệu chứng và không dùng thuốc gây mê. Không khuyến khích các nghiên cứu làm rỗng dạ dày trong khi bệnh nhân đang điều trị tại bệnh viện. Thuốc gây nghiện ức chế khả năng làm rỗng dạ dày do đó tạo ra kết quả làm rỗng dạ dày chậm dẫn đến việc những bệnh nhân này bị dán nhãn nhầm là mắc chứng liệt dạ dày. Ngoài ra, việc sử dụng thuốc gây nghiện trước đó có thể khiến khả năng làm rỗng dạ dày bị trì hoãn
Ngoài ra, việc sử dụng thuốc gây nghiện trước đó có thể khiến khả năng làm rỗng dạ dày bị trì hoãn. Việc giải thích vai trò của khả năng làm rỗng dạ dày nhanh trong thời gian không bị nôn đã dẫn đến suy đoán và ủng hộ chứng rối loạn chức năng tự chủ tiềm ẩn là những bệnh nhân này cũng như bằng chứng về việc tăng ghrelin huyết thanh là một yếu tố khác trong việc tăng tốc khả năng làm rỗng dạ dày .   Tài liệu tham khảo Venkatesan T, Prieto T, Barboi A, et al. Autonomic nerve function in adults with cyclic vomiting syndrome: a prospective study. Neurogastroenterol Motil. 2010; 22(12):1303-1307,e339. Sarosiek I, Alvarez A, Zamora A, et al. Etiologies of nausea and vomiting in patients referred to a gastroenterology motility clinic. The El Paso Physician. 2014; 37(2):14-18. Pareek N, Fleisher D, Abell T. Cyclic vomiting syndrome: what a gastroenterologist needs to know. Am J Gastroenterol. 2007; 102(12):2832-2840. Duckett A, Pride P
Cyclic vomiting syndrome: what a gastroenterologist needs to know. Am J Gastroenterol. 2007; 102(12):2832-2840. Duckett A, Pride P. Cyclic vomiting syndrome in an adult patient. J Hosp Med. 2010; 5(4):251–252. Lee LY, Abbott L, Moodie S, Anderson S. Cyclic vomiting syndrome in 28 patients: demographics, features and outcomes. Eur J Gastroenterol Hepatol. 2012; 24(8):939-943 Chad J. Cooper, Richard W. McCallum, Cyclic Vomiting Syndrome: Diagnostic Criteria and Insights into Long Term Treatment Outcomes, Gastrointestinal motility and functional bowel disorders, series #5, Practical gastroenterology • january 2015