Vòng đời động mạch của bạn
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Phạm Văn Hùng -Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng. Xơ vữa động mạch là căn bệnh rất nguy hiểm vì bệnh thường tiến triển một cách âm thầm. Quá trình tắc hẹp và xơ cứng động mạch xảy ra trong nhiều thập kỷ, thường không có bất kỳ triệu chứng nào khiến người bệnh luôn lầm tưởng rằng bản thân có động mạch khỏe mạnh. 1. Xơ vữa động mạch - nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe Xơ vữa động mạchthường tiến triển một cách thầm lặng, ảnh hưởng đến cơ thể chúng ta trong khoảng thời gian dài trước khi phát bệnh. Lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL hay cholesterol xấu) gây tổn thương cho động mạch, theo thời gian mảng xơ vữa cứng lại và bám trên động mạch. Qua nhiều năm, phản ứng của cơ thể đối với các chất béo tích tụ tạo ra một mảng bám hoặc vết phồng trên thành động mạch. Theo các chuyên gia, các mảngxơ vữa động mạchcó thể tiến triển trong khoảng thời gian dài cho đến khi chúng cản trở đáng kể quá trình lưu thông máu đến các mô. Mảng bám có thể đột ngột nứt vỡ làm hình thànhcục máu đông, gây tắc nghẽn hoàn toàn chức năng vận chuyển máu của động mạch
Mảng bám có thể đột ngột nứt vỡ làm hình thànhcục máu đông, gây tắc nghẽn hoàn toàn chức năng vận chuyển máu của động mạch. Trong vòng vài giờ, các tổ chức được cung cấp máu bởiđộng mạchbị tắc nghẽn có thể bị chết. Trong một số trường hợp, mảng xơ vữa phát triển chậm và sự hạn chế lưu thông máu kéo dài trong nhiều năm, do đó xơ vữa động mạch không gây ra các triệu chứng sớm. Khi triệu chứng của bệnh xuất hiện thì tình trạng tắc nghẽn thường đã trở nên vô cùng nghiêm trọng và không thể đảo ngược. Huyết áp,tiểu đường,béo phì, hút thuốc vàchế độ ăn nhiều chất béo, ít trái cây và rau quả đều có xu hướng làm cho tình trạngxơ vữađộng mạch trở nên nghiêm trọng hơn. 2. Bệnh xơ vữa động mạch ảnh hưởng đến các cơ quan trong cơ thể Toàn bộ hoạt động của các cơ quan trong cơ thể đều phụ thuộc vào sự vận chuyển máu của động mạch. Các động mạch phân bố khắp mọi nơi trong cơ thể, do đó tất cả chúng đều có nguy cơ bị ảnh hưởng doxơ vữa động mạch. Khi xảy ra, tình trạng xơ vữa động mạch thường lan rộng. Dưới đây là sự tác động của tình trạng xơ vữa động mạch đến các cơ quan trong cơ thể, bao gồm: Thận Động mạch cung cấp máu đến thận, nơi toàn bộ lượng máu của chúng ta được lọc hơn 30 lần một ngày
Khi xơ vữa động mạch làm cản trở sự lưu thông máu, hậu quả gây bệnhthậnmãn tính. Điều này thậm chí có thể dẫn đến bệnh thận giai đoạn cuối hoặc suy thận toàn bộ cần phải điều trị bằng phương pháp lọc máu. Sự tắc nghẽn động mạch thận do xơ vữa, còn gọi làhẹp động mạch thận,có thể là nguyên nhân gây huyết áp tăng vọt. Ở người tăng huyết áp, động mạch thận bị đè ép do tình trạng áp lực máu cao, thì xơ vữa động mạch có tác động phối hợp làm hẹp động mạch thận hơn. Mắt Các động mạch nhỏ cung cấp máu đến các dây thần kinh mắt. Nếu mảng xơ vữa bị nứt vỡ và gây tắc động mạch trung tâm võng mạc, người bệnh có thể bịmù mắt. Cơ quan tình dục Đàn ông cần lưu lượng máu mạnh vào dương vật để có được và duy trì sự cương cứng. Xơ vữa động mạch có thể gây tổn thương động mạch dương vật và do đó không thể cung cấp đủ lưu lượng máu cần thiết. Hậu quả dẫn đếnrối loạn cương dương. Đây là một vấn đề xảy ra khá phổ biến: có tới 39% nam giới ở độ tuổi 40 bị rối loạn cương dương và 2/3 nam giới trên 70 tuổi có các triệu chứng rõ ràng của bệnh này. Xơ vữa động mạch là một trong những nguyên nhân chính gây rối loạn cương dương. Hệ tiêu hóa Xơ vữa động mạch có thể làm hẹp các động mạch cung cấp máu cho ruột
Hệ tiêu hóa Xơ vữa động mạch có thể làm hẹp các động mạch cung cấp máu cho ruột. Hậu quả gây ra tình trạng thiếu máu cục bộ động mạch mạc treo ruột. Người bệnh thường có cảm giác đau bụng sau khi ăn, khi đó cơ thể cố gắng tăng cường cung cấp máu cho ruột, nhưng không thể. Bệnh thiêu máucục bộ động mạch mạc treo ruột hiếm khi xảy ra và thường nhầm lẫn với chứng khó tiêu. Động mạch chủ Động mạch chủ là đường dẫn máu chính từtimđến các cơ quan trong cơ thể. Hiện tượng động mạch chủ giãn rộng, biến dạng khiến thành mạch căng ra dễ vỡ được gọi là phình động mạch chủ. Thường gặp là phình động mạch chủ bụng. Xơ vữa động mạch là nguyên nhân chính gâyphình động mạch chủ, khối phình động mạch có thể vỡ và chảy máu đe dọa đến tính mạng. Xơ vữa động mạch làm tắc nghẽn lưu thông máu đến tim, não và chi dưới, gây ra các biến chứng chính: Bệnh động mạch vành(tim) Đột quỵ(não) Bệnh động mạch ngoại biên(chi dưới) Xơ vữa động mạch chính là nguyên nhân chính gây ra những căn bệnh này. Tim Động mạch vành chạy dọc theo bề mặt của tim, cung cấp máu nuôi cơ tim. Các mảng xơ vữa động mạch có thể hạn chế lưu lượng máu, dẫn đến bệnh động mạch vành
Các mảng xơ vữa động mạch có thể hạn chế lưu lượng máu, dẫn đến bệnh động mạch vành. Phần lớn người bệnh động mạch vành không biểu hiện triệu chứng, một số người bệnh cóđau thắt ngực(khó chịu ở ngực thường xuất hiện khi gắng sức). Đau thắt ngực có thể ổn định, có nghĩa là các triệu chứng tiến triển chậm hoặc hoàn toàn không có bất cứ triệu chứng nào, và không gây tổn thương vĩnh viễn chocơ tim. Khi mảng xơ vữa bị nứt vỡ, hậu quả gây đau thắt ngực không ổn định. Cơn khó chịu ở ngực thay đổi, trở nên trầm trọng hơn hoặc xuất hiện khi đang nghỉ ngơi. Điều này có nghĩa là đã xảy ra tình trạng viêm tại các mảng xơ vữa, đây là tình trạng bệnh nguy hiểm. Cơn đau thắt ngực không ổn định có thể nhanh chóng chuyển sang cơn đột quỵ tim, hoặc nhồi máu cơ tim, khi cục máu đông hình thành gây tắc nghẽn hoàn toàn động mạch vành. Cơn đột quỵ tim cũng thường xuyên xảy ra mà không có triệu chứng đau thắt ngực trước đó. Đột quỵ tim là triệu chứng đầu tiên của 50% trường hợp đột tử ở nam giới. Các cơn đau tim hoặc tắc nghẽn động mạch vành nặng cũng có thể dẫn đến suy tim. Người bệnh có thể cảm thấy khó thở khi hoạt động hoặc phù chân
Các cơn đau tim hoặc tắc nghẽn động mạch vành nặng cũng có thể dẫn đến suy tim. Người bệnh có thể cảm thấy khó thở khi hoạt động hoặc phù chân. Suy tim là một vấn đề nghiêm trọng, và xơ vữa động mạch là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng này. Não Bộ não của chúng ta đòi hỏi một lượng năng lượng khổng lồ, được cung cấp máu thông qua các động mạch ở cổ và đầu. Đột quỵ não xảy ra khi một động mạch quan trọng cung cấp máu đến não bị tắc nghẽn. Nếu động mạch không được tái thông nhanh chóng, tổ chức não phụ thuộc sẽ chết.Tổn thương nãovĩnh viễn có thể dẫn đến yếu liệt tay chân kéo dài hoặc nói khó. Cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) hoặc "đột quỵ nhỏ" là do sự gián đoạn tạm thời trong việc cung cấp máu cho một phần của não. Thông thường, TIA là do bởi sự tắc nghẽn động mạch nhỏ và được cải thiện một cách tự nhiên. Một nửa các cơn đột quỵ xảy ra do xơ vữa động mạch. Tương tự như một cơn đau tim, đột quỵ là một "cơn đau não". Một mảng xơ vữa động mạch không ổn định nứt vỡ, cục máu đông hình thành và động mạch bị tắc nghẽn. Ít gặp hơn, một mảng xơ vữa ở nơi khác vỡ ra và di chuyển đến động mạch não
Ít gặp hơn, một mảng xơ vữa ở nơi khác vỡ ra và di chuyển đến động mạch não. Chân và bàn chân Tình trạng hẹp tiến triển các động mạch của chân dẫn đến bệnh động mạch ngoại biên. Các triệu chứng thường xuất hiện ở các nhóm cơ của chân (mông, đùi hoặc bắp chân ) và thường xuất hiện khi tập thể dục, biến mất khi nghỉ ngơi. Triệu chứng có thể xảy ra ở một hoặc cả hai chân. 3. Phòng tránh xơ vữa động mạch Xơ vữa động mạch có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho cơ thể. Tuy nhiên, nếu dự phòng tốt các yếu tố gây xơ vữa động mạch, nguy cơ các biến chứng nguy hiểm xảy ra cũng sẽ giảm. Dưới đây là một số việc bạn cần làm để ngăn ngừa tình trạng xơ vữa động mạch, bao gồm: Kiểm tra và điều trị cholesterol, huyết áp nếu cao Tập thể dục vài ngày trong tuần Không hút thuốc Thực hiện chế độăn kiêngvới nhiều trái cây và rau quả cùng những loại thực phẩm chứa ítchất béo bão hòa.   Nguồn tham khảo:webmd.com