Lạc nội mạc tử cung và "chuyện ấy": Những điều cần biết
Lạc nội mạc tử cung và "chuyện ấy" là vấn đề không chỉ liên quan đến sức khỏe mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng cuộc sống của nhiều phụ nữ. Tình trạng phụ khoa này không quá hiếm gặp nhưng thường bị bỏ qua hoặc ít được thảo luận công khai, đặc biệt khi đề cập đến những tác động tiêu cực đối với đời sống tình dục và khả năng sinh sản. Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Lê Nhất Nguyên - Bác sĩ Chuyên khoa sản - Khoa Sản Phụ Khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng. 1. Lạc nội mạc tử cung là gì? Lạc nội mạc tử cunglà một bệnh phụ khoa phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Khi mắc bệnh, các mô vốn dĩ chỉ xuất hiện trong tử cung lại phát triển ra ngoài, xâm lấn vào các bộ phận như ống dẫn trứng. Những mô này vẫn hoạt động giống như mô trong tử cung nhưng sẽ bong tróc và chảy máu trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt. Tuy nhiên, vì những mô này phát triển ngoài tử cung nên máu không thể thoát ra ngoài cơ thể mà tích tụ lại, gây ra tình trạng chảy máu bất thường và có thể dẫn đến nhiễm trùng. Bệnh thường tác động đến buồng trứng, ống dẫn trứng, các mô ở vùng chậu và đôi khi là ruột
Bệnh thường tác động đến buồng trứng, ống dẫn trứng, các mô ở vùng chậu và đôi khi là ruột. Khi các mô lạc nội mạc phát triển ở các vùng này có thể gây viêm nhiễm, tạo ra mô sẹo và các túi chứa dịch, từ đó ảnh hưởng đến khả năng mang thai của phụ nữ. Bệnh lý phụ khoa này thường phát triển một cách âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng ngay từ đầu. Vì vậy, hầu hết các trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển nặng. Một số dấu hiệu phổ biến mà người bệnh có thể gặp phải là đau ở vùng chậu, đau bụng dữ dội trong kỳ kinh nguyệt hay cảm giác khó chịu khi quan hệ tình dục. Tuy nhiên, những triệu chứng này chưa đủ để xác định bệnh một cách chính xác. Theo thống kê toàn cầu, khoảng 6-10% phụ nữ bị mắc bệnh lạc nội mạc tử cung, nhưng con số thực tế có thể cao hơn vì nhiều người không nhận ra mình mắc bệnh và không đi khám. Nếu bệnh không được phát hiện và điều trị kịp thời, có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như ung thư hoặcvô sinh. 2. Triệu chứng và biến chứng khi mắc lạc nội mạc tử cung Các triệu chứng và dấu hiệu lạc nội mạc tử cung thường gặp ở phụ nữ bao gồm: Đau lưng và bụng. Đau vùng chậu, đặc biệt trong kỳ kinh nguyệt, cơn đau thường tăng dần theo thời gian
Đau vùng chậu, đặc biệt trong kỳ kinh nguyệt, cơn đau thường tăng dần theo thời gian. Đau khi quan hệ tình dục hoặc sau khi quan hệ. Thời gian hành kinh kéo dài và lượng máu chảy ra nhiều hơn bình thường. Đau khi đi tiểu hoặc đại tiện trong kỳ kinh nguyệt. Lẫn máu trong phân hoặc nước tiểu. Chảy máuâm đạosau khi quan hệ tình dục. Đau bụng dữ dội trong kỳ kinh nguyệt. Cảm giác mệt mỏi vào những ngày hành kinh. Khó khăn trong việc mang thai (vô sinh). Rối loạn tiêu hóa nhưtáo bón, buồn nôn hoặctiêu chảy,...Các triệu chứng lạc nội mạc tử cung này càng rõ hơn khi vàochu kỳ kinh nguyệt. 3. Lạc nội mạc tử cung và "chuyện ấy" gây ảnh hưởng thế nào? Mỗi phụ nữ sẽ có những cảm nhận khác nhau về cơn đau do lạc nội mạc tử cung, vì bệnh có thể không chỉ xuất hiện ở một khu vực duy nhất mà còn có thể lan rộng sang các vùng khác như ống dẫn trứng, buồng trứng, ruột hoặc các mô trong vùng chậu. Lạc nội mạc tử cung và "chuyện ấy"có mối quan hệ mật thiết. Khi bệnh phát triển ở phía sau âm đạo hoặc dưới tử cung, nhiều chị em thường gặp phải tình trạng đau đớn khi quan hệ tình dục
Khi bệnh phát triển ở phía sau âm đạo hoặc dưới tử cung, nhiều chị em thường gặp phải tình trạng đau đớn khi quan hệ tình dục. Trong một số trường hợp, các mô lạc nội mạc có thể dính vào trực tràng, khiến khi quan hệ tình dục, sự cọ xát làm căng các mô bị ảnh hưởng gây đau. Tuy nhiên, nếu bệnh phát triển ở những vị trí khác như trên buồng trứng, chị em sẽ không cảm thấy đau hoặc chỉ cảm thấy ít đau hơn khi quan hệ. 4. Ảnh hưởng của bệnh tới cảm xúc khi quan hệ tình dục Lạc nội mạc tử cung không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn tác động lớn đến cảm xúc và ham muốn tình dục của phụ nữ. Tình dục trở nên khó khăn và ít trọn vẹn khi những cơn đau bụng kinh hoặc đau khi quan hệ xảy ra thường xuyên, khiến nhiều phụ nữ dần giảm bớt ham muốn, thậm chí sợ gần gũi với bạn đời. Bên cạnh đó, nhiều người chồng có vợ mắc bệnh chia sẻ rằng, việc không thể đáp ứng nhu cầu tình dục của vợ gây ra tâm lý ức chế và sự chán nản. Điều này có thể làm tăng sự căng thẳng trong mối quan hệ vợ chồng, dẫn đến các rối loạn cảm xúc khác. Một số người chồng còn gặp phải vấn đềrối loạn cương dươnghoặc lo lắng về hiệu suất tình dục khi bị từ chối nhiều lần
Một số người chồng còn gặp phải vấn đềrối loạn cương dươnghoặc lo lắng về hiệu suất tình dục khi bị từ chối nhiều lần. Khi mối quan hệ tình dục không mang đến sự hưng phấn, chất lượng tinh trùng cũng có thể bị ảnh hưởng, từ đó làm gián đoạn quá trình thụ thai. Vì vậy, lạc nội mạc tử cung có thể tạo ra một vòng luẩn quẩn, ảnh hưởng đến cả sức khỏe thể chất và tinh thần của cả hai người. 5. Lạc nội mạc tử cung và "chuyện ấy": Các biện pháp giảm đau Trước tiên, việc chia sẻ một cách chân thành về những cơn đau và tình trạng sức khỏe là rất quan trọng. Mặc dù điều này có thể khiến nhiều người cảm thấy ngại ngùng, nhưng việc giấu kín cảm giác khó chịu sẽ không giúp giảm bớt nỗi đau mà họ đang phải trải qua. Những lời chia sẻ này sẽ giúp đối phương hiểu hơn về tình trạng hiện tại, từ đó hỗ trợ trong việc duy trì mối quan hệ lâu dài và giảm bớt sự lo lắng do bệnh gây ra. Ngoài ra, việc thăm khám tại các phòng khám phụ khoa là cần thiết để trao đổi về các triệu chứng với bác sĩ. Khi đó, việc thông báo với bác sĩ về mức độ đau khi quan hệ tình dục và các dấu hiệu đau khác sẽ giúp bác sĩ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp
Khi đó, việc thông báo với bác sĩ về mức độ đau khi quan hệ tình dục và các dấu hiệu đau khác sẽ giúp bác sĩ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp. Bác sĩ có thể đề nghị sử dụng thuốc để kiểm soát bệnh hoặcphẫu thuật nội soi- một phương pháp điều trị hiệu quả. Phẫu thuật này sẽ giúp loại bỏ các tế bào lạc chỗ, giảm cơn đau và cải thiện khả năng thụ thai. Sau phẫu thuật, chất lượng cuộc sống sẽ được cải thiện đáng kể, đồng thời việc quan hệ tình dục cũng sẽ ít đau đớn hơn. Bên cạnh đó, để giảm bớt đau khi quan hệ tình dục, cả hai cũng có thể thử thay đổi các tư thế hoặc vị trí quan hệ sao cho sự thâm nhập nông hơn hoặc có thể kiểm soát được độ sâu, từ đó giúp giảm đau. Việc thả lỏng cơ thể và giữ cho tâm trạng thoải mái trong suốt quá trình cũng rất quan trọng. Quan hệ tình dục không chỉ giúp thắt chặt mối quan hệ mà còn mang lại cảm giác gần gũi. Nữ giới có thể thử các phương pháp dạo đầu như quan hệ bằng miệng hoặc thủ dâm lẫn nhau, điều này giúp thư giãn, giảm căng thẳng và làm dịu phần nào cơn đau. Một biện pháp hữu ích khác là sử dụngchất bôi trơn, đặc biệt là khi bị khô âm đạo do các liệu pháp hormone, giúp tăng cường sự thoải mái khi quan hệ tình dục
Một số phụ nữ bị lạc nội mạc tử cung có thể sử dụng liệu pháp hormone để điều trị các triệu chứng, nhưng cần lưu ý rằng liệu pháp này có thể dẫn đến tình trạngkhô âm đạo, làm cho quan hệ tình dục trở nên khó khăn và không thoải mái.   6. Các phương pháp điều trị Hiện nay, có một số phương pháp điều trị bệnh để cải thiện khả năng thụ thai. Phương pháp đầu tiên là phẫu thuật loại bỏ khối mô nội mạc tử cung, giúp giải quyết các cản trở cơ học đối với việc thụ thai. Nếu không muốn phẫu thuật, bệnh nhân có thể tham khảo phương phápbơm tinh trùng vào buồng tử cung(IUI - intrauterine insemination). Bác sĩ có thể kết hợp phương pháp này với kích thích buồng trứng có kiểm soát nhằm tăng cường khả năng thụ thai. Thụ tinh trong ống nghiệm(IVF - in vitro fertilization) cũng là một phương án điều trị hiệu quả, có thể nâng cao khả năng thụ thai, mặc dù kết quả sẽ phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của mỗi bệnh nhân
Bác sĩ Lê Nhất Nguyênlà chuyên gia có hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Sản phụ khoa. Trước đây, bác sĩ công tác tại khoa sản của Bệnh viện Nhân Dân Gia Định TP.HCM và hiện đang làm việc tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng. Bác sĩ có chuyên môn cao và kinh nghiệm trong việc chẩn đoán và điều trị các bệnh lý Sản phụ khoa.