Các phương pháp xét nghiệm chẩn đoán nhiễm virus-P2
Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Trần Thị Vượng - Khoa Xét nghiệm - Bệnh viện đa khoa Quốc tế Vinmec Hải Phòng Phần lớn các bệnh lý do virus gây ra là các bệnh cấp tính và mạn tính, có thể gây ra ảnh hưởng nhất định đến sức khỏe của người bệnh. Ngày nay, nhờ vào các phương pháp xét nghiệm chẩn đoán nhiễm virus mà hơn 500 loại virus khác nhau có thể được phát hiện, nâng cao hiệu quả điều trị bệnh cho con người. Các phương pháp xét nghiệm chẩn đoán nhiễm virus Phát hiện virus nhanh bằng kính hiển vi Nhờ vào kính hiển vi có thể giúp quan sát được các vật thể có kích thước vô cùng nhỏ bé mà mắt thường không thể nhìn thấy được. Khả năng gấp độ phóng đại bình thường từ 40 - 3000 lần của kính hiển vi giúp phát hiệnnhiễm virusnhanh chóng. Phát hiện virus bằng kính hiển vi điện tử Phát hiện virus bằng kính hiển vi điện tử là một trong những phương pháp xét nghiệmchẩn đoán nhiễm virusđược sử dụng phổ biến, giúp phát hiện virus từ mẫu bệnh phẩm lâm sàng. Phát hiện kháng nguyên Trong trường hợp chủng virus gây bệnh không có nhiều type huyết thanh thì việc phát hiện kháng nguyên trực tiếp sẽ giúp chẩn đoán nhanh
Tuy nhiên, yêu cầu lượngkháng nguyêncó trong mẫu phải đủ để có thể phát hiện bằng huyết thanh chuẩn. Phương pháp nhuộm miễn dịch Nhuộm miễn dịch là phương phápchẩn đoán nhiễm virusđược sử dụng để có thể phát hiện một số loại virus ở đường hô hấp trên nhưvirus cúm A, RSV,virus quai bị, virus sởi, virus Herpes Simplex từ bọng nước... Chẩn đoán huyết thanh học Trước tiên cần phải định lượngkháng thểvirus, các phương pháp để xác định bao gồm: Phương pháp xác định trực tiếp sự tác động qua lại giữa kháng nguyên và kháng thể; Phương pháp phụ thuộc vào khả năng của kháng thể tác động qua lại với kháng nguyên, thực hiện với một vài chức năng không liên quan đến virus; Phương pháp xác định trực tiếp khả năng kháng thể cản trở một vài chức năng đặc hiệu của virus. Sau khi định lượng kháng thể virus, kỹ thuật viên sẽ đáp ứng kháng thể đối với nhiễm virus. Trong hầu hết các trường hợpnhiễm virustiên phát, kháng thể sẽ tăng lên một cách có ý nghĩa trong huyết thanh. Chính vì vậy, xác định mức độ kháng thể trong cặp mẫu huyết thanh thu thập ở giai đoạn sớm trong quá trình bệnh (cấp) và muộn hoặc sau khi đã khỏi bệnh (lui bệnh) có thể được sử dụng để chẩn đoán
Định lượng kháng thể IgM và IgA Kháng thể IgM thường được tạo ra sớm trong cơ thể của người bệnh saunhiễm virusvà thường tồn tại trong khoảng từ 1 - 3 tháng có khi lâu hơn. Khi có sự nhân lên hoặc hiện diện của virus trong cơ thể thì sẽ tạo ra IgM. Do vậy, định lượng IgM là một công cụ hữu hiệu trongchẩn đoán nhiễm viruscho kết quả chẩn đoán sớm trong quá trình nhiễm bệnh, rất hữu ích để quản lý bệnh nhân. Phương pháp miễn dịch pha rắn Đây là phương pháp có nhiều ưu việt trong chẩn đoán các bệnh lý do người bệnhnhiễm virus. Chỉ cần một thời gian ngắn, miễn dịch pha rắn có thể giúp chẩn đoán các bệnh liên quan đếnvirus viêm gan A, B, virus Rota.... Phương pháp kháng thể huỳnh quang Phương pháp xét nghiệmchẩn đoán nhiễm virusnày chủ yếu được sử dụng để đánh giá mô phổi tươi/đông đá hoặc BAL. Mẫu sẽ được gắn trực tiếp với những kháng thể huỳnh quang để xem các nucleocapsid. Phát hiện vật liệu di truyền (nucleic acid) Phát hiện vật liệu di truyền trongchẩn đoán nhiễm virusbao gồm kỹ thuật lai ghép (Hybridization) và phản ứng chuỗi polymerase (Polymerase chain reaction - PCR)