Các loại thuốc trị xơ gan
Thuốc trị xơ gan là một phần quan trọng trong quá trình điều trị, được lựa chọn và sử dụng dựa trên nguyên nhân gây bệnh cũng như các biến chứng hiện tại. Trong một số trường hợp, việc điều trị còn cần đến các phương pháp can thiệp như phẫu thuật hoặc liệu pháp tế bào gốc để kiểm soát và dự phòng các biến chứng nghiêm trọng. Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của các bác sĩ chuyên khoa Tiêu hoá - Gan Mật - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. 1. Tổng quan về bệnh xơ gan Gan có vai trò rất quan trọng trong cơ thể. Nó giúp kích hoạtvitaminnhư D và K, giữ cho hormone trong cơ thể luôn cân bằng. Ngoài ra, gan còn xử lý và chuyển hóa đường, chất béo, và đạm, giúp cơ thể dễ dàng hấp thụ cũng như sử dụng năng lượng. Bên cạnh đó, gan còn là nơi dự trữ các chất thiết yếu nhưsắt, vitamin (A, D, B12) và các khoáng chất để cung cấp khi cơ thể cần. Xơ gan là một trong những nguyên nhân gây tử vong cao, chỉ đứng sauung thư gan. Đây là giai đoạn cuối của các bệnh gan mạn tính, khi các tế bào gan bị tổn thương nghiêm trọng. Lúc này, các tế bào gan khỏe mạnh dần bị thay thế bởi mô xơ và sẹo, đồng thời xuất hiện các nốt tăng sinh
Lúc này, các tế bào gan khỏe mạnh dần bị thay thế bởi mô xơ và sẹo, đồng thời xuất hiện các nốt tăng sinh. Qua thời gian, gan mất khả năng tự phục hồi và không còn có thể hoạt động bình thường. Nguyên nhân gây xơ gan rất đa dạng. Ở người lớn, các nguyên nhân chính bao gồmbệnh viêm gansiêu vi B, C và nghiện rượu bia. Trong khi đó, trẻ em thường bị xơ gan do các bệnh lý bẩm sinh nhưteo đường mật. Khi bị xơ gan, sức khỏe người bệnh sẽ suy giảm rõ rệt theo thời gian, bất kể nguyên nhân gây bệnh. Xơ gan giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng, người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi, ăn uống khó tiêu, đôi khi đau nhẹ ở vùng hạ sườn phải. Ở giai đoạn muộn, đặc biệt làxơ gan độ 4(xơ gan mất bù), các triệu chứng trở nên nghiêm trọng với nguy cơ cao dẫn đến biến chứng hoặc tử vong. Đa số bệnh nhân xơ gan mất bù chỉ sống được thêm vài năm. 2. Biểu hiện của xơ gan giai đoạn muộn Khi bệnh tiến triển đến giai đoạn xơ gan mất bù, người bệnh có thể gặp các biến chứng nguy hiểm như: Cổ trướng: Bụng người bệnh căng to do trong ổ bụng chứa nhiều dịch màu vàng chanh, da bụng căng bóng, các mạch máu nổi rõ ở vùng trên rốn và hai bên mạn sườn, đặc biệt khi người bệnh ngồi
Lách to: Lách có thể sờ thấy dưới sườn, kích thước tăng lên vài centimet. Xuất huyết: Người bệnh dễ bị chảy máu chân răng, chảy máu cam hoặc xuất huyết tiêu hóa. Rối loạn tiêu hóa: Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen do giãn tĩnh mạch tiêu hóa, có nguy cơ mất máu nghiêm trọng dẫn đến tử vong. Biến chứng thần kinh: Khi chất độc không được gan chuyển hóa, người bệnh có nguy cơ hôn mê gan. Ngoài ra, xơ gan có thể tiến triển thànhung thư gannếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Xơ gan là bệnh lý tiến triển âm thầm, nhưng nếu không được phát hiện để nhanh chóng sử dụngthuốc trị xơ ganvà điều trị sớm, bệnh có thể gây ra hậu quả nặng nề. Khi dòng máu từ ruột không về được tim và ứ đọng tại gan, sẽ làm giãn các tĩnh mạch tiêu hóa, gây nôn ra máu, đại tiện phân đen hoặc thậm chí tử vong do mất máu. Ở giai đoạn cuối, gan không còn khả năng thải độc, dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như ung thư gan hoặcsuy gan. 3. Thuốc trị xơ gan 3.1. Thuốc thuốc trị xơ gan bằng cách kiểm soát vi-rút gây viêm gan Viêm gan siêu vi B(HBV) vàviêm gan siêu vi C(HCV) là nguyên nhân chính dẫn đến xơ gan tại Việt Nam
Để điều trị nguyên nhân này, bác sĩ sẽ chỉ định các loại thuốc kháng vi-rút đặc hiệu nhằm ức chế sự phát triển của vi-rút HBV hoặc HCV. Những loại thuốc trị xơ gan này giúp giảm tốc độ tiến triển của bệnh và giảm nguy cơ xơ gan. Ngoài việc sử dụng thuốc đặc trị để kiểm soát vi-rút, bác sĩ còn có thể kết hợp các loại thuốc trị xơ gan khác hoặc can thiệp y khoa nhằm phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm đe dọa tính mạng. Một số biến chứng thường gặp ở bệnh nhân xơ gan bao gồm: Xuất huyết tiêu hóa ồ ạt: Do vỡ tĩnh mạch thực quản giãn. Nhiễm trùng dịch báng: Là tình trạng nhiễm khuẩn nguy hiểm trong ổ bụng do tích tụ dịch. 3.2. Thuốc trị xơ gan nhằm kiểm soát các nguyên nhân và triệu chứng khác Đối với bệnh nhân xơ gan do gan nhiễm mỡ, kiểm soát đường huyết là yếu tố quan trọng trong phòng ngừa và điều trị. Đặc biệt, bệnh nhân mắcđái tháo đường type 2cần được quản lý đường huyết chặt chẽ để giảm nguy cơ viêm và thoái hóa mỡ tại gan. Tình trạng đường huyết cao kéo dài không chỉ gây tổn thương gan mà còn làm bệnh tiến triển nhanh hơn. Duy trì mức đường huyết ổn định là biện pháp hiệu quả trong điều trị và ngăn ngừa xơ gan dogan nhiễm mỡ. 3.3
Duy trì mức đường huyết ổn định là biện pháp hiệu quả trong điều trị và ngăn ngừa xơ gan dogan nhiễm mỡ. 3.3. Phối hợp các biện pháp điều trị toàn diện Xơ gan thường không có một phương pháp điều trị đơn lẻ mà cần phối hợp nhiều biện pháp để đạt hiệu quả cao nhất. Người bệnh cần tuân thủ các hướng dẫn sau: Đối với xơ gan do gan nhiễm mỡ: Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, kiểm soát cân nặng, kết hợp với tập thể dục đều đặn. Phòng ngừa viêm gan siêu vi B và C: Thực hiện tầm soát, chích ngừa đầy đủ, cũng như điều trị triệt để nếu phát hiện bệnh. Hạn chế rượu bia và các chất độc hại cho gan: Kiêngrượu biahoàn toàn và tránh sử dụng các loại thuốc không rõ nguồn gốc hoặc có nguy cơ gây tổn thương gan. Sử dụng thuốc bổ gan và tăng cường chức năng gan: Dựa trên chỉ định của bác sĩ, kết hợp với một lối sống khoa học. Sử dụngthuốc trị xơ gancần được thực hiện dưới sự theo dõi sát sao của bác sĩ chuyên khoa nhằm kiểm soát tốt nguyên nhân gây bệnh, giảm biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. 4. Điều trị xơ gan bằng phương pháp ghép gan và liệu pháp tế bào gốc 4.1
4. Điều trị xơ gan bằng phương pháp ghép gan và liệu pháp tế bào gốc 4.1. Ghép gan trong điều trị xơ gan giai đoạn cuối Ngoài việc sử dụng thuốc trị xơ gan, thủ thuật ghép gan hiện nay được xem là phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho bệnh nhân xơ gan giai đoạn cuối (xơ gan độ 4). Đây là phương pháp thay thế phần gan bị tổn thương nặng bằng một phần hoặc toàn bộ lá gan khỏe mạnh từ người hiến tặng. Ghép gan không chỉ giúp cải thiện chức năng gan mà còn mang lại hy vọng sống mới cho bệnh nhân. Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi nguồn hiến tạng phù hợp, kỹ thuật cao và chi phí lớn. 4.2. Liệu pháp tế bào gốc trong điều trị xơ gan Ngoài ghép gan và sử dụng thuốc trị xơ gan, liệu pháp tế bào gốc là một bước tiến mới trong y học hiện đại, mang đến cơ hội điều trị cho bệnh nhân xơ gan.Tế bào gốccó khả năng tự tái tạo và biệt hóa thành nhiều loại tế bào khác nhau bao gồm tế bào gan, giúp phục hồi và tái tạo các tổn thương gan. Tế bào gốc có thể được lấy từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm: Phôi thai. Máu cuống rốnvà dây rốn. Tủy xương. Mô mỡ của người trưởng thành. Răng sữa. Quy trình điều trị: Tế bào gốc được tách, thu nhận và nuôi cấy trong phòng thí nghiệm để đạt số lượng cần thiết
Răng sữa. Quy trình điều trị: Tế bào gốc được tách, thu nhận và nuôi cấy trong phòng thí nghiệm để đạt số lượng cần thiết. Sau khi được kiểm định chất lượng, tế bào gốc sẽ được truyền vào cơ thể bệnh nhân thông qua đườngtĩnh mạchhayđộng mạch gan. Đường truyền tế bào gốc vào động mạch gan là phương pháp đã được chứng minh là an toàn và hiệu quả trong việc điều trị xơ gan. Cả ghép gan và liệu pháp tế bào gốc đều mang lại hy vọng lớn cho bệnh nhân xơ gan giai đoạn nặng. Tuy nhiên, lựa chọn phương pháp điều trị, sử dụng thuốc trị xơ gan cần dựa trên tình trạng sức khỏe của người bệnh, khả năng đáp ứng và các điều kiện y tế cụ thể.