Lạc nội mạc tử cung: Các lựa chọn điều trị không cần mổ
Điều trị lạc nội mạc tử cung có nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm sử dụng thuốc và phẫu thuật. Mặc dù phẫu thuật thường được coi là phương pháp hiệu quả nhất, nhưng các chuyên gia y tế khuyến nghị người bệnh nên ưu tiên lựa chọn điều trị bằng thuốc làm phương án hàng đầu. Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của các bác sĩ thuộc Trung tâm Sức khỏe Phụ nữ và Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. 1. Tổng quan về bệnh lạc nội mạc tử cung 1.1 Lạc nội mạc tử cung là gì? Lạc nội mạc tử cungxảy ra khi các mô nội mạc tử cung không hoạt động như bình thường. Thay vì thoát ra ngoài cơ thể cùng với máu kinh trong chu kỳ kinh nguyệt, các mô này lại trào ngược và ứ đọng tại các vị trí khác ngoài tử cung như buồng trứng, ống dẫn trứng, niệu quản, bàng quang hoặc trực tràng. Tình trạng này có thể gây ra chảy máu trong, viêm nhiễm và hình thành các mô sẹo gây khó khăn trong việc mang thai. 1.2 Các triệu chứng của lạc nội mạc tử cung Khi mắc phải lạc nội mạc tử cung, người bệnh có thể phải đối mặt với các triệu chứng sau đây: Đau bụng dữ dội trong kỳ kinh nguyệt. Đau thắt lưng. Đau vùng chậu. Các cơn đau tăng dần theo thời gian và không có dấu hiệu thuyên giảm
Đau thắt lưng. Đau vùng chậu. Các cơn đau tăng dần theo thời gian và không có dấu hiệu thuyên giảm. Đau trong và sau khi quan hệ tình dục. Đau bụng trước hoặc trong kỳ kinh nguyệt. Đau khi đi tiểu tiện hoặc đại tiện. Chảy máu âm đạosau khi quan hệ tình dục. Phân hoặc nước tiểu có lẫn máu. Rối loạn kinh nguyệt, kinh nguyệt không đều. Cảm giác mệt mỏi. Táo bón, đầy hơi, tiêu chảy, buồn nôn. Không thể mang thai. Những dấu hiệu phổ biến của bệnh lạc nội mạc tử cung có thể biểu hiện từ mức độ nhẹ đến nặng, phụ thuộc vào vị trí và mức độ phát triển của các mô "đi lạc" trong cơ thể. Mặc dù lạc nội mạc tử cung là một căn bệnh lành tính, nhưng bệnh vẫn gây ra cảm giác đau đớn và khó chịu cho phụ nữ trong những ngày "đèn đỏ". Nếu người bệnh không kiểm soát những triệu chứng này và điều trị lạc nội mạc tử cung sớm, bệnh có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm hơn, thậm chí dẫn tới vô sinh. Vì vậy, khi có bất kỳ dấu hiệu nào của lạc nội mạc tử cung, người bệnh nên tự chủ động đến gặp bác sĩ càng sớm càng tốt để được chẩn đoán và tìm ra biện pháp điều trị thích hợp
1.3 Nguyên nhân gây ra lạc nội mạc tử cung Tình trạnglạc nội mạc tử cungcó thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm: Hiện tượng trào ngược kinh nguyệt: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra lạc nội mạc tử cung, các tế bào nội mạc bị trào ngược lại vào trong cơ thể và bám dính vào vùng khoang chậu. Hệ miễn dịch bất thường khiến cơ thể khó nhận biết và loại bỏ được các mô lạc nội mạc tử cung bất thường. Có tiền sử phẫu thuật: Những vết sẹo để lại sau khi người bệnh thực hiện các phẫu thuật nhưcắt bỏ tử cunghoặc mổ lấy thai có thể khiến cho các tế bào nội mạc tử cung bám dính vào đó và dẫn tới tình trạng lạc nội mạc tử cung. Các hormone estrogen và progesterone hoạt động bất thường trong cơ thể cũng là một trong những nguyên nhân chính gây ra lạc nội mạc tử cung. Di truyền từ người thân trong gia đình, như bà, mẹ, chị gái, em gái. Tiếp xúc nhiều với các loại hóa chất độc hại, đặc biệt là dioxin. Có kinh sớm. Hình dạng và kích thước của tử cung bị bất thường. 2. Các lựa chọn điều trị lạc nội mạc tử cung không cần mổ Các phương pháp điều trị lạc nội mạc tử cung sẽ được lựa chọn dựa trên tình trạng bệnh của từng người
Mục tiêu chung của việc điều trị là kiểm soát và loại bỏ lạc nội mạc tử cung, đồng thời bảo tồn khả năng sinh sản cho người bệnh. Bác sĩ thường khuyến nghị bệnh nhân nên bắt đầu điều trị lạc nội mạc tử cung bằng thuốc trước và chỉ chuyển sang phẫu thuật nếu điều trị thuốc không đạt được hiệu quả mong muốn. Người bệnh có thể lựa chọn một số phương pháp điều trị không cần phẫu thuật sau đây: 2.1 Sử dụng thuốc giảm đau Nếu bệnh chỉ thể hiện dấu hiệu nhẹ, bác sĩ có thể gợi ý sử dụng thuốc giảm đau. Các loại thuốc này bao gồm: Thuốc kháng viêm không steroid: Bao gồm diclofenac, ibuprofen và meloxicam. Thuốc giảm đau và hạ sốt: Như aspirin và paracetamol. Thuốc giảm đau opioid: Bao gồm tramadol, hydrocodone và fentanyl. Các loại thuốc này có thể được sử dụng độc lập hoặc kết hợp với nhau để tăng hiệu quả điều trị, giúp bệnh nhân kiểm soát cơn đau do lạc nội mạc tử cung. 2.2 Liệu pháp hormone Các phương pháp điều trị hormone có thể giảm các triệu chứng đau và chảy máu kinh nguyệt nặng do lạc nội mạc tử cung gây ra. Các phương pháp phổ biến bao gồm: Thuốc tránh thai, miếng dán hoặc vòng âm đạo: Các liệu pháp này là sự kết hợp của estrogen và progestin hoặc chỉ progestin
Thuốc chủ vận GnRH: Nếu không kiểm soát được cơn đau bằng NSAIDs hoặc hormone, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng hoạt chất tương tự GnRH. Thuốc này làm buồng trứng ngừng sản xuất estrogen, giúp mô lạc nội mạc tử cung co lại. Hơn 80% phụ nữ thấy giảm đau đáng kể sau điều trị này. Thuốc danazol (Danocrine): Danazol ngăn chặn sự giải phóng hormone và rụng trứng, đồng thời tăng cường hệ miễn dịch. Người bệnh nếu sử dụng danazol khi mang thai có thể ảnh hưởng đến phát triển tính nam giới ở bé gái. Chất ức chế Aromatase: Aromatase giúp cơ thể hạn chế sản xuất estrogen. Các chất ức chế này thường được kết hợp với thuốc tránh thai khi các phương pháp khác không hiệu quả. 3. Tác dụng phụ của việc sử dụng thuốc điều trị lạc nội mạc tử cung Mặc dù các loại thuốc giảm đau là phương pháp quan trọng trong điều trị lạc nội mạc tử cung, nhưng các loại thuốc này cũng có thể gây ra những tác dụng phụ không mong muốn. Đây là một số tác dụng phụ cụ thể, bao gồm: Người bệnh có thể mắcviêm loét dạ dàyhoặc cao huyết áp nếu sử dụng thuốc giảm đau trong thời gian dài. Thuốc giảm đau opioid gây ra cảm giác buồn ngủ, buồn nôn, chóng mặt và thậm chí suy hô hấp cho người bệnh
Thuốc giảm đau opioid gây ra cảm giác buồn ngủ, buồn nôn, chóng mặt và thậm chí suy hô hấp cho người bệnh. Thuốc tránh thai gây ra các triệu chứng như đau đầu, căng tức ngực, chảy máu bất thường, tăng cân hoặc thay đổi tâm trạng cho người bệnh. Khi người bệnh sử dụng thuốc chủ vận GnRH, các triệu chứng bao gồm khô âm đạo,giảm ham muốn tình dục, giảm mật độ xương hoặc mất ngủ có thể xuất hiện ở người bệnh. Khi sử dụng thuốc danazol, người bệnh có thể gặp các dấu hiệu như phù nề, mụn trứng cá hoặc phát triển đặc tính nam tính như lông rậm hoặc giọng trầm hơn. Người bệnh sử dụng chất ức chế Aromatase trong thời gian dài có thể gây ra tình trạng loãng xương. Để hạn chế các tác dụng phụ này, người bệnh nên sử dụng thuốc theo đúng liều lượng mà bác sĩ đã chỉ định và không tự ý sử dụng các loại thuốc khác.