Những loài vi khuẩn kỵ khí thường gặp nhất trong nhiễm trùng kỵ khí ở người
Có khoảng hơn 100 loài vi khuẩn kỵ khí thường có mặt trong các bệnh phẩm của người. Các loài phổ biến nhất là vi khuẩn Bacteroides,vi khuẩn Prevotella, vi khuẩn Fusobacterium, vi khuẩn Mobiluncus,... 1.Các trực khuẩn kỵ khí gram âm thường gặp 1.1. Vi khuẩn Bacteroides Vi khuẩn Bacteroideslà một nhóm lớn các trực khuẩn gram âm không sinh bào từ, có hình que mảnh hoặc hình cầu-trực khuẩn. Cácvi khuẩn Bacteroidesthường gặp nhất trong ruột người gồmBacteroides fragilis,Bacteroides distasonis, Bacteroides thetaiotaomicron, Bacteroides vulgatus, Bacteroides ovatus, Bacteroides merdae, Bacteroides stercoris, Bacteroides uniformis,...Vi khuẩn Bacteroidescư trú chủ yếu ởđại tràngvà một số vị trí trong cơ thể. Trong phân người bình thường có tới 1011vi khuẩn Bacteroidestrong 1g phân. Vi khuẩn Bacteroidestham gia vào các nhiễm trùng hỗn hợp ở nhiều vị trí khác nhau trên cơ thể như bụng, xương chậu, quanh trực tràng, da và mô mềm,...Tuy hiếm gặp nhưngvi khuẩn Bacteroidescó thể được tìm thấy là tác nhân gây nhiễm trùng duy nhất trong một số nhiễm khuẩn nhưviêm nội tâm mạc,viêm màng não,viêm khớp nhiễm khuẩn,viêm tủy xương,... 1.2
1.2. Vi khuẩn Prevotella Vi khuẩn Prevotellalà những trực khuẩn gram âm kỵ khí, hình que, thường thấy trong các nhiễm trùng đường hô hấp trên, trong áp-xe não và phổi. Ngoài ra,vi khuẩn Prevotellacòn gâynhiễm trùng đường ruột, khung chậu, hệ sinh dục. Các loạivi khuẩn Prevotellathường gặp nhất trong các mẫu bệnh phẩm làP. intermedia, P. melaninogenica, P. bivia, P. nigrescens, P. disiens,...Khi màng nhầy hoặc niêm mạc cơ thể bị tổn thương, cácvi khuẩn Prevotellacó thể xâm nhập vào cơ thể và gây nhiễm khuẩn. 1.3. Vi khuẩn Fusobacterium Vi khuẩn Fusobacteriumlà những trực khuẩn kỵ khí gram âm, không sinh bào tử tương tự như Bacteroides. Tế bào riêng lẻ là là trực khuẩn hình que mảnh với đầu nhọn.Vi khuẩn Fusobacteriumgồm nhiều loài khác nhau, gây ra một số bệnh cho người nhưbệnh nha chu, hội chứng Lemiere, loét da tại chỗ,... 1.4. Vi khuẩn Mobiluncus Vi khuẩn Mobiluncuslà những trực khuẩn gram âm hình cong lưỡi liềm hơi nhọn hai đầu, di động, bắt màu gram đa dạng, có thể bị nhuộm gram âm hoặc gram biến đổi.Vi khuẩn Mobiluncuslà một phần của hệ vi khuẩn ở âm đạo người bình thường. Thường được tìm thấy trong mẫu bệnh phẩm của người bệnhviêm âm đạodo vi khuẩn
Thường được tìm thấy trong mẫu bệnh phẩm của người bệnhviêm âm đạodo vi khuẩn. 2.Trực khuẩn kỵ khí gram dương 2.1. Vi khuẩn Actinomyces Vi khuẩn Actinomyces là những trực khuẩn gram dương, gồm nhiều loại, có độ dài ngắn đa dạng, hình gậy hoặc mảnh. Vi khuẩn Actinomyces có thể gây ra các nhiễm trùng vùng mặt, cổ, đôi khi gâynhiễm trùng răng miệngsau khi nhổ răng, phẫu thuật vùng miệng hoặcchấn thương vùng mặt. Các vi khuẩn nhóm này cũng có thể gây nhiễm trùng áp xe ở vùng bụng sau khi bị thủng ruột hoặc chấn thương. 2.2. Vi khuẩn Propionibacterium Các loài vi khuẩn Propionibacterium có mặt khắp nơi trên cơ thể, là thành viên của quần thể vi khuẩn bình thường trên da. Trong điều kiện bình thường vi khuẩn Propionibacterium không gây bệnh, tuy nhiên khi có các điều kiện tác động làm vi khuẩn xâm nhập sâu dưới da có thể gâynhiễm trùng máuvà một số mô mềm trong cơ thể. Vi khuẩn Propionibacterium tam gia vào cơ chế sinh bệnhmụn trứng cá( doPropionibacterium acnesgây ra). 2.3. Vi khuẩn Clostridium Vi khuẩn Clostridium là các trực khuẩn gram dương kỵ khí bắt buộc, có khả năng sinh nha bào khi môi trường sống bất lợi
2.3. Vi khuẩn Clostridium Vi khuẩn Clostridium là các trực khuẩn gram dương kỵ khí bắt buộc, có khả năng sinh nha bào khi môi trường sống bất lợi. Giống Clostridium gồm khoảng 1000 loài, trong đó nhiều loài có khả năng gây bệnh do có ngoại độc tố mạnh. 4 loài gây bệnh chủ yếu trong giống này là: Clostridium botulinum Vi khuẩnClostridium botulinumcó hình que, hai đầu tròn, có nhiều lông quanh thân, di động, có khả năng sinh bào tử.C.botulinumcó khả năng sinh độc tố trong thức ăn, vết thương gây bệnh ngộ độc thịt. Các loại thực phẩm đóng hộp không được xử lý kỹ còn sót lại bào tử là môi trường lý tưởng nhất đểC.botulinumphát triển, sinh ra độc tố botulinum. Đây là loại độc tố cực mạnh, thấm nhanh qua niêm mạc ruột tớihệ thần kinh ngoại vi, gây tê liệt toàn thân, tỷ lệ tử vong rất cao. Clostridium tetani Vi khuẩnClostridium tetanilà các trực khuẩn hình que hai đầu tròn, có nhiều lông quanh thân, di động, có khả năng sinh bào tử. Vi khuẩn Clostridium tetani là nguyên nhân gâybệnh uốn ván. Bào tử của vi khuẩn phân bố rộng khắp môi trường tự nhiên. Khi cơ thể có các vết thương, các bào tử này sẽ xâm nhập, phát triển thành thể sinh dưỡng và tiết ra độc tố
Khi cơ thể có các vết thương, các bào tử này sẽ xâm nhập, phát triển thành thể sinh dưỡng và tiết ra độc tố. Độc tố của vi khuẩn lan dọc theo dây thần kinh hướng tâm về hệ thần kinh trung ương gây co thắt cơ với các biểu hiện như cứng hàm, cứng gáy, khó nuốt,co cứng cơ toàn thân, co giật. Nếu không được điều trị kịp thời, người bệnh có thể tử vong do co thắt cơ hô hấp. Vi khuẩn Clostridium perfringens Vi khuẩnClostridium perfringensgây bệnh hoại thư sinh hơi. Bệnh này thường gặp ở những người bị vết thương chiến tranh, đa chấn thương, nạo thai hút thai với dụng cụ không vô trùng,... nhiễm vi khuẩnClostridium perfringens. Sau khi xâm nhập vào vết thương,C. perfringensphát triển lan tràn, các tổ chức mô bị hoại thư sinh ra nhiều khí CO2 và H2 đọng trong tổ chức mô và dưới da, đồng thời bệnh nhân có nguy cơ cao bị nhiễm trùng máu. Nếunhiễm khuẩn huyếtdoC. perfringensbệnh nhân sẽ tử vong rất nhanh. Vi khuẩnClostridium difficile Vi khuẩnClostridium difficilecó mặt trong đại tràng của người bình thường khoảng 10-20% các trường hợp. Trong điều kiện thuận lợi, vi khuẩn trở nên tăng nhanh về số lượng và tiết ra độc tố tế bào cùng enterotoxin
Trong điều kiện thuận lợi, vi khuẩn trở nên tăng nhanh về số lượng và tiết ra độc tố tế bào cùng enterotoxin. Triệu chứng ban đầu của bệnh nhân là tiêu chảy sau đó các tế bào viêm bị hoại tử từng mảng kết hợp với fibrin hình thành nên lớp màng giả (giả mạc) trong lòng đại tràng, bệnh này được gọi làviêm đại tràng chảy máu có màng giả. Vi khuẩn này thường được điều trị bằng Vancomycin.