Tìm hiểu kỹ thuật nong van tim bằng bóng qua da
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Phạm Văn Hùng -Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng. Nong van timbằng bóng qua da là một phương pháp điều trị bệnh lý hẹp van tim mà không cần phẫu thuật. Đây là một thủ thuật đơn giản, mức độ xâm lấn tối thiểu, người bệnh vẫn hoàn toàn tỉnh táo trong lúc thực hiện và thời gian hồi phục rất nhanh. Cùng tìm hiểu các thông tin cơ bản về kỹ thuật này trong bài viết dưới đây. 1. Thực hiện nong van tim như thế nào? Trái tim được ví như một “chiếc máy bơm” với nhiệm vụ bơm máu đi toàn cơ thể. Trong đó, cácvan timgiữ cho máu lưu thông theo một chiều nhất định từ tâm nhĩ xuống tâm thất và từ tâm thất vào các động mạch lớn. Nếu các lá van mở ra không trọn vẹn, dòng máu sẽ bị tắc nghẽn, không thoát hết để đi ra ngoài nên ứ lại phía sau sẽ gây rabệnh lý hẹp van tim. Bệnh nhân thường có cảm giác mệt mỏi, hồi hộp, tim đập nhanh, khó thở khi gắng sức hoặc khi nằm, khó thở đột ngột về đêm khi ngủ, đau ngực, ho khan, ho ra máu hay đôi khi bị ngất. Lúc này, việc điều trị chủ yếu là can thiệp trên van, vừa giúp giải phóng tắc nghẽn, vừa cải thiện triệu chứng cho người bệnh
Lúc này, việc điều trị chủ yếu là can thiệp trên van, vừa giúp giải phóng tắc nghẽn, vừa cải thiện triệu chứng cho người bệnh. Theo đó, thay vì cần phẫu thuật đểthay van tim nhân tạohay sửa chữa trực tiếp trên van, với cácvan tim hẹpđơn giản do dính mép van, phương pháp đang được áp dụng hiện nay lànong van tim bằng bóng qua da. Để thực hiệnnong van tim, bác sĩ sẽ đưa một ống dẫn vào tĩnh mạch đùi ngay dưới nếp bẹn. Từ đây, ống theo hệ tĩnh mạch chủ dưới trở về tim. Tại buồng nhĩ phải, ống thông sẽ đi xuyên qua vách liên nhĩ đến nhĩ trái và tiếp cận lỗ mở của van hai lá. Tại vị trí các lá van bị dính mép làm hẹp dòng chảy qua van, bóng bơm hơi trên đầu ống sẽ được làm phồng lên và xẹp xuống theo từng kích cỡ tăng dần để làm nở phần eo của bóng, làm tách các lá van ra cho đến khi kết quả nong van đạt như ý muốn. Sau đó, bóng sẽ được tháo hơi ra nên nhỏ lại trước khi được rút ra ngoài. Từ đó, dòng máu qua tim sẽ được thông thoáng mà rất hạn chế can thiệp trên người bệnh, thời gian nằm viện được rút ngắn đáng kể. Đối với bệnh lýhẹp van động mạch chủ, cách thức tiếp cận cũng tương tựhẹp van hai lánhưng đi vào bằng đường động mạch đùi
Đối với bệnh lýhẹp van động mạch chủ, cách thức tiếp cận cũng tương tựhẹp van hai lánhưng đi vào bằng đường động mạch đùi. Tuy nhiên, phương pháp này ít được áp dụng hơn vì bệnh lýhẹp van động mạch chủcó thêm một biện pháp điều trị ít xâm lấn làthay van tim qua da. 2. Nong van tim áp dụng trong trường hợp nào? Trong hầu hết các trường hợp bịhẹp van tim, bác sĩ luôn cân nhắc trước hết về điều kiện có thể nong van được không trước khi đi đến cách thức phẫu thuật. Trong đó, tiêu chuẩn để được nong van tương đối khắt khe. Các trường hợp được chỉ định gồm: Hẹp van hai lákhít với diện tích lỗ van trên siêu âm dưới 1,5 cm2 và có triệu chứng cơ năng trên lâm sàng: bệnh nhân mệt, khó thở khi gắng sức và cả khi nghỉ. Hình thái van trên siêu âm tốt chonong van tim bằng bóng qua dadựa theo thang điểm của Wilkins về các đặc điểm di động, độ dày của lá van, tổn thương dây chằng kèm theo cũng như độ vôi hóa của bộ máy van nói chung. Không có huyết khối trong nhĩ trái trên siêu âm qua thành ngực hoặc tốt hơn là trênsiêu âm tim qua thực quản. Van hai lá không bị tổn thương gây hở van kèm theo đồng thời chức năng thất trái vẫn còn bảo tồn
Van hai lá không bị tổn thương gây hở van kèm theo đồng thời chức năng thất trái vẫn còn bảo tồn. Ngược lại,nong van tim bằng bóng qua dasẽ không được thực hiện nếu bệnh nhân có một trong các chống chỉ định sau: Hẹp van hai lá có kèmhở van hai lá. Có huyết khối mới trong nhĩ trái hay tiểu nhĩ trái. Chính vì thế, quyết địnhnong van tim bằng bóng qua dacần được xem xét rất kỹ lưỡng, hội chẩn nhiều chuyên gia trên cơ sở thăm khám lâm sàng, siêu âm qua thành ngực lẫn siêu âm qua thực quản nhiều lần để đảm bảo tỷ lệ thành công cao cho phương pháp này. 3. Ưu điểm và hạn chế của nong van tim 3.1 Ưu điểm Nếu bộ máy van tim của bệnh nhân phù hợp với chỉ định nong van tim, không có chống chỉ định thì phương pháp này sẽ được ưu tiên lựa chọn vì có tỷ lệ thành công cao, ít biến chứng. Đây là thủ thuật ít xâm lấn, nhiều ưu điểm hơn so với phẫu thuật như thời gian nằm viện ngắn, ít đau, không có sẹo trên ngực, tâm lý bệnh nhân cũng thoải mái hơn. Thậm chí,nong van timcòn thực hiện được trong một số tình huống đặc biệt mà phẫu thuật khó thành công trọn vẹn hoặc nguy cơ cao như ở phụ nữ có thai, ở ngườisuy timnặng, ở bệnh nhân đang trong tình trạng cấp cứu
Sau khi can thiệp, diện tích lỗ van được mở rộng đáng kể, sự tắc nghẽn dòng máu qua van được xóa bỏ nên triệu chứng lâm sàng, tình trạng huyết động được cải thiện rõ rệt. Ngoài ra, xét về hiệu quả lâu dài, kết quả nong van được duy trì tương đương hoặc thậm chí còn hơn nếu so với phẫu thuật sửa van. 3.2 Hạn chế Mặc dù thế,nong van timkhông hoàn toàn tránh khỏi các biến chứng nhất định. Tỷ lệ tử vong được ghi nhận là dưới 1% do chèn ép tim cấp hoặc đột quỵ cấp. Chèn ép tim cấp là do chọc vách liên nhĩ không chính xác gây thủng thành nhĩ hoặc thủng thất, làm tràn máu màng ngoài tim lượng nhiều. Đột quỵ cấpvà các tắc mạch khác là do thuyên tắc bởi huyết khối trong buồng nhĩ trái, tiểu nhĩ đi vào dòng tuần hoàn cơ thể. Ngoài ra,nong van timcũng có thể gây rahở van hai láhay còn tồn lưu thông liên nhĩ nếu lỗ thông này không tự đóng được trong vòng 6 tháng. Nếu hở van nặng hay để lại lỗ thông lớn là những hạn chế rất khó dung nạp về lâu dài. 4. Tại sao nên nong van tim bằng bóng qua da tại Vinmec? Bệnh lý tim mạchnhìn chung là một chuyên khoa phức tạp, trong đó, các can thiệp ngoại khoa trên van tim đều là các kỹ thuật cao cấp, tinh vi
Vì vậy, những hiểu biết về lợi ích và rủi ro khi can thiệp tim mạch, cũng như lựa chọn nơi thực hiện đảm bảo uy tín, có bác sĩ giỏi và thiết bị tốt là vô cùng cần thiết. Bệnh nhân tim mạch có thể lựa chọn thăm khám và điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. Tại đây cóđội ngũ bác sĩ chuyên môn Tim mạchgồm những Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Chuyên khoa 2, Thạc sĩ giàu kinh nghiệm, có uy tín lớn trong lĩnh vực điều trị nội khoa, ngoại khoa, thông tim can thiệp. Vinmec cũng chú trọng ứng dụng các kỹ thuật cao cấp trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh lý tim mạch, sử dụng hệ thống trang thiết bị y tế hiện đại, đạt chuẩn quốc tế, giúp nâng cao hiệu quả khám và điều trị. Ngoài ra Vinmec còn có sự hợp tác chuyên môn với những đơn vị y tế có uy tín lớn trên thế giới, không ngừng củng cố và nâng cao chuyên môn trong việc khám chữa bệnh
Thạc sĩ, Bác sĩ Phạm Văn Hùng đã có 30 năm kinh nghiệm về khám và điều trị các bệnh lý nội khoa, đặc biệt về chuyên khoa Nội tim mạch: động mạch vành, suy tim, van tim, rối loạn nhịp tim...Thạc sĩ, Bác sĩ Hùng từng giữ chức Phó Trưởng khoa Nội Tim mạch và Trưởng Đơn vị Tim mạch Can thiệp tại Bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng và hiện đang làm việc tại Khoa Khám bệnh và Nội khoa, Nội Tim mạch, Tim mạch Can thiệp tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng.