Rách cùng đồ âm đạo, chẩn đoán và xử trí
Bài viết bởi Bác sĩNguyễn Chí Quang - Khoa Sản phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park. Rách cùng đồ âm đạo được xem là một trong những cấp cứu phụ khoa khá thường gặp ở nữ giới, tổn thương này thường xảy ra sau quan hệ tình dục với triệu chứng phổ biến là chảy máu âm đạo. Người bệnh cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời để ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. 1. Rách cùng đồ âm đạo là gì? Âm đạolà cấu trúc hình ống có trục không phải theo hướng ngang, song song với mặt đất, mà theo hướng hơi chúc xuống và bao quanh cổ tử cung theo hình vòm tạo thành 4 khoang. Khoang nằm giữa mặt saucổ tử cungvà âm đạo gọi là cùng đồ sau. Cùng đồ sau là 1 khoang ngăn cách âm đạo và bên trong ổ bụng Nguyên nhân củarách cùng đồ âm đạo: Rách cùng đồ gần như luôn xảy ra sau giao hợp không đúng cách. Những yếu tố nguy cơ bao gồm Lần đầu giao hợp Phụ nữmãn kinh: âm đạo ngắn, khô, kém đàn hồi Thủ dâm nữ, với dụng cụ quá lớn, đưa vào quá sâu và thô bạo Bị cưỡng dâm hoặc bạo dâm Kích thước dương vật quá lớn Giao hợp với tư thế không thích hợp, người nam không am hiểu trục của âm đạo. 2
2. Chẩn đoán rách cùng đồ âm đạo Hai triệu chứng luôn gặp khi bịrách cùng đồ âm đạođó là đau và chảy máu Đau: Thường xuất hiện đột ngột, đau nhói lên thường khiến cho việc giao hợp không thể tiếp tục, kèm theo chảy máu âm đạo nhiều. Máu chảy với tính chất: thường có máu đỏ tươi, máu cục, máu đông, không giống như máu kinh thường đỏ sậm không đông. Cần phân biệt với ráchmàng trinhtrong lần giao hợp đầu tiên: máu thường ít, màu hồng hồng, tự cầm Chảy máu thường kéo dài rỉ ra vài ngày sau đó, không tự cầm được. Người phụ nữ thường có tâm lý xấu hổ ngại đi khám,rách cùng đồ âm đạonếu ở thể nặng sẽ làm âm đạo thông thương với ổ bụng, khiến cho vi khuẩn xâm nhập vào ổ bụng dẫn đến sốt vànhiễm trùngổ bụng nặng có thể nguy hiểm đến tính mạng Do vậy, nếu đang giao hợp bị đau nhiều, chảy máu đỏ tươi, có máu cục cần ngưng giao hợp và đến khám ngay chuyên khoa Sản phụ khoa để được chẩn đoán chính xác và xử trí kịp thời, tránh biến chứng nhiễm trùng có thể nguy hiểm đến tính mạng. 3. Xử trí khi bị rách cùng đồ âm đạo Tại bệnh viện, đa số các trường hợprách cùng đồ âm đạocần được đưa vào phòng mổ để được giảm đau tốt, giúp phụ nữ thư giãn, các bác sĩ sẽ bộc lộ và đánh giá vết thương
Nếu rách cùng đồ thể nhẹ (âm đạo bị rách nhưng không bị thủng hoàn toàn không thông với ổ bụng) thì sẽ được xử trí khâu lại vết thương cầm máu. Bác sĩ sẽ dùng chỉ tan, người phụ nữ không cần đi cắt chỉ sau đó. Vết thương cần 4-6 tuần để lành hoàn toàn, cần tái khám sau 1 tháng để đánh giá lại vết khâu Nếu rách cùng đồ thể nặng (âm đạo bị thủng hoàn toàn thông vào ổ bụng) thì bác sĩ có thể nhìn qua âm đạo mà thấy được các cấu trúc trong bụng như ruột non, mạc nối vòi vào trong âm đạo. Đây là trường hợp phức tạp cần phải phẫu thuật thực sự, kết hợp mổ đường bụng và mổ đường âm đạo đồng thời. Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec, khách hàng sẽ không phải mở bụng đường mổ dài, mổ hở, mà được tiến hànhphẫu thuật nội soi, với đường mổ chỉ 5mm, (với ưu điểm sau mổ ít đau, sẹo mổ thẩm mỹ, thời gian phục hồi rất nhanh) để đánh giá các tạng trong ổ bụng có bị tổn thương kèm theo hay không. Bên cạnh đó với sự hỗ trợ của dụng cụ nội soi tay cầm Robot, với ưu điểm độ gập duỗi 360 độ, sẽ dễ dàng khâu lại lỗ thủng ở cùng đồ 1 cách dễ dàng hơn so với phẫu thuật nội soi thông thường. 4
4. Cách phòng ngừa rách cùng đồ âm đạo Rách cùng đồ âm đạolà 1 biến chứng nặng sau giao hợp thô bạo hoặc không đúng cách, gây ra nỗi đau lớn không chỉ về mặt thể chất mà còn là 1 sang chấn tâm lý cho người phụ nữ sau này dễ bịlãnh cảmvới tình dục. Vì vậy việc phòng ngừarách cùng đồ âm đạolà rất cần thiết. Cần giao hợp nhẹ nhàng, tôn trọng trục giải phẫu hơi chúc sau của ống âm đạo. Cần bôi trơn đầy đủ trước giao hợp, đặc biệt trên phụ nữ mãn kinh Cẩn trọng với đồ chơi tình dục (sextoy) cỡ lớn