Đau đa cơ do thấp khớp và viêm khớp dạng thấp khác gì nhau?
Đau đa cơ do thấp khớp và viêm khớp dạng thấp là hai tình trạng bệnh lý gây nhiều đau đớn, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Mặc dù cả hai đều liên quan đến hệ thống miễn dịch và gây viêm nhiễm nhưng có những điểm khác biệt rõ rệt về triệu chứng, nguyên nhân cũng như phương pháp điều trị. Bài viết này sẽ so sánh cả hai tình trạng trên, giúp hiểu rõ hơn về đặc điểm của từng bệnh và cách quản lý chúng hiệu quả. Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của các bác sĩ thuộc khoa Chấn thương chỉnh hình & Y học thể thao Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. 1. Phân biệt đau đa cơ do thấp khớp và viêm khớp dạng thấp Đau đa cơ do thấp khớp (PMR) vàviêm khớp dạng thấp (RA)đều là tình trạng gây viêm nhiễm và ảnh hưởng đến khớp. Mặc dù có nhiều điểm tương đồng nhưng hai bệnh lý này có nguyên nhân và triệu chứng khác nhau. Đau đa cơ do thấp khớp và viêm khớp dạng thấp đều là những rối loạn viêm ảnh hưởng đến khớp nhưng hai bệnh lý này có đặc điểm và cách tác động khác nhau
Đau đa cơ do thấp khớp gây đau và cứng khớp ở nhiều khớp khác nhau, phổ biến nhất là các vị trí như: Đôi vai Cổ Cánh tay Hông Đối với viêm khớp dạng thấp, các triệu chứng gây đau khớp, viêm và cứng khớp, thường ảnh hưởng đến các bộ phận như: Bàn tay Cổ tay Đầu gối Đôi vai Khuỷu tay Mắt cá chân 2. Triệu chứng Đau đa cơ do thấp khớp cùng viêm khớp dạng thấp đều có chung một số triệu chứng: Đau khớp vàcứng khớp. Cứng khớp buổi sáng, thường kéo dài hơn 45 phút. Khớp vai cũng bị ảnh hưởng. Phổ biến hơn ở phụ nữ. Tuy nhiên, có một số khác biệt chính: Viêm khớp dạng thấp phổ biến nhất ở các khớp nhỏ của bàn tay và bàn chân. Đau đa cơ do thấp khớp không liên quan đến bàn chân nhưng có thể ảnh hưởng đến cổ, hông. Sưng khớprất phổ biến ở viêm khớp dạng thấp nhưng hiếm khi xảy ra ở đau đa cơ do thấp khớp. Viêm khớp dạng thấp thường bắt đầu ở độ tuổi từ 30 đến 50, trong khi đau đa cơ do thấp khớp thường xảy ra sau tuổi 50. Đau đa cơ do thấp khớp có triệu chứng khởi phát nhanh chóng, trong khi các triệu chứng viêm khớp dạng thấp phát triển từ từ theo thời gian. 3
Đau đa cơ do thấp khớp có triệu chứng khởi phát nhanh chóng, trong khi các triệu chứng viêm khớp dạng thấp phát triển từ từ theo thời gian. 3. Nguyên nhân Cả hai bệnh đều liên quan đến sự trục trặc củahệ thống miễn dịchnhưng nguyên nhân của đau đa cơ do thấp khớp và viêm khớp dạng thấp khác nhau: Đau đa cơ do thấp khớp: Nguyên nhân chính xác của đau đa cơ do thấp khớp vẫn chưa xác định. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng đó là sự kết hợp giữa các yếu tố di truyền và môi trường, bao gồm cả lão hóa. Viêm khớp dạng thấp: Tương tự, viêm khớp dạng thấp có cả thành phần di truyền và môi trường. Tuy nhiên, các gen kích hoạt bệnh khác với các gen chịu trách nhiệm về đau đa cơ do thấp khớp. Ngoài ra, cả hai bệnh này có những đặc điểm và yếu tố nguy cơ gây bệnh khác nhau. Đau đa cơ do thấp khớp (PMR): Không có nhiều thông tin về các yếu tố gây bệnh nhưng một số nghiên cứu cho thấy PMR có thể liên quan đến nhiễm trùng do virus hoặc nhiễm khuẩn. Trong một vài trường hợp hiếm, bệnh có thể là biến chứng của liệu pháp miễn dịch được sử dụng trong điều trị ung thư
Trong một vài trường hợp hiếm, bệnh có thể là biến chứng của liệu pháp miễn dịch được sử dụng trong điều trị ung thư. Viêm khớp dạng thấp (RA): Mặc dù nguyên nhân chính xác vẫn chưa được biết đến, một số yếu tố nguy cơ tiềm ẩn có thể làm tăng khả năng mắc bệnh, bao gồm: hút thuốc, béo phì, tiếp xúc với một số hợp chất hóa học, sự xuất hiện của hormone như estrogen, nhiễm virus hoặc vi khuẩn, căng thẳng. 4. Điều trị Hiện tại, vẫn chưa có thuốc điều trị dứt điểm đau đa cơ thấp khớp (PMR) hoặc viêm khớp dạng thấp (RA). Tuy nhiên, phương pháp điều trị thích hợp có thể giúp kiểm soát các triệu chứng và trì hoãn sự tiến triển của bệnh. 4.1 Phương pháp điều trị đau đa cơ do thấp khớp (PMR) Phương pháp điều trị chính của đau đa cơ do thấp khớp là sử dụngcorticosteroid, chẳng hạn như prednisolone uống bằng đường miệng. Bệnh nhân có thể phải dùng thuốc này trong nhiều năm hoặc thậm chí cả đời để kiểm soát triệu chứng và ngăn ngừa tái phát
Bệnh nhân có thể phải dùng thuốc này trong nhiều năm hoặc thậm chí cả đời để kiểm soát triệu chứng và ngăn ngừa tái phát. 4.2 Phương pháp điều trị viêm khớp dạng thấp (RA) Mặt khác, khi điều trị RA, bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng corticosteroid trong thời gian ngắn khi bắt đầu điều trị.Thuốc chống thấp khớp điều chỉnh bệnh (DMARD), thuốc sinh học vàthuốc ức chế JAKcũng hiệu quả đối với tình trạng này. 4.3 Các phương pháp điều trị khác Ngoài thuốc, việc thực hiện lối sống lành mạnh bao gồm chế độ ăn chống viêm, tập thể dục thường xuyên và nghỉ ngơi là các phương pháp rất hữu ích cho cả PMR và RA. 5. Các câu hỏi thường gặp 5.1 Đau đa cơ do thấp khớp có chuyển hoá thành viêm khớp dạng thấp hoặc ngược lại không? Việc đau đa cơ thấp khớp (PMR) chuyển hóa thành viêm khớp dạng thấp (RA) hoặc ngược lại là khá hiếm gặp. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể được chẩn đoán mắc cả hai bệnh trong suốt cuộc đời, thường do chẩn đoán sai ban đầu. 5.2 Người bệnh có thể gặp tình trạng đau đa cơ thấp khớp và viêm khớp dạng thấp cùng một lúc không? Tỷ lệ mắc cả đau đa cơ do thấp khớp và viêm khớp dạng thấp cùng một lúc là rất thấp
Tuy nhiên, một tình trạng sức khoẻ khác thường đi kèm với PMR được gọi là viêm động mạch tế bào khổng lồ hoặc viêm động mạch thái dương. Đây là một loại viêm mạch máu. Đau đa cơ do thấp khớp (PMR) và viêm khớp dạng thấp (RA) đều là những bệnh lý viêm khớp gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Hai bệnh lý này có những điểm khác biệt quan trọng về nguyên nhân, triệu chứng, và phương pháp điều trị. Việc hiểu rõ sự khác biệt này không chỉ giúp chẩn đoán và điều trị chính xác mà còn giúp bệnh nhân quản lý bệnh hiệu quả hơn. Do đó, khi xuất hiện các triệu chứng liên quan, việc tham khảo ý kiến chuyên gia y tế để có kế hoạch điều trị phù hợp là vô cùng quan trọng.