Di căn dạ dày của ung thư phổi tế bào nhỏ
Ung thư phổilà nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do ung thư và khoảng 50% bệnh nhân ung thư phổi có thể phát triển di căn xa ở giai đoạn đầu. Gan, tuyến thượng thận, xương, não vàhạch bạch huyếtlà những vị trí di căn phổ biến của ung thư phổi. Tuy nhiên, di căn đến đường tiêu hóa rất hiếm và các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệ di căn đường tiêu hóa được phát hiện khi khám nghiệm tử thi là khoảng 4,7% -14%, với tỷ lệ mắc khoảng 1,77% tại phòng khám và các trường hợp di căn đến dạ dày hiếm hơn nhiều. Bài viết được viết bởi ThS. BS Mai Viễn Phương - Trưởng đơn nguyên Nội soi tiêu hóa - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằngung thư biểu môtuyến là loại di căn đường tiêu hóa phổ biến nhất ởung thư phổi, tiếp theo là ung thư biểu mô tế bào vảy và ung thư biểu mô tế bào lớn. Các báo cáo về di căn dạ dày từ ung thư phổi tế bào nhỏ rất hiếm. Theo Peng và cộng sự, tổng số bệnh nhân có di căn dạ dày từ ung thư phổi tế bào nhỏ hiện nay là khoảng 20 trường hợp. Do đó, các bác sĩ lâm sàng và nhà nghiên cứu bệnh học còn thiếu hiểu biết về di căn dạ dày ung thư phổi tế bào nhỏ do số lượng ca bệnh ít
Do đó, các bác sĩ lâm sàng và nhà nghiên cứu bệnh học còn thiếu hiểu biết về di căn dạ dày ung thư phổi tế bào nhỏ do số lượng ca bệnh ít. Ung thư phổi tế bào nhỏ (SCLC) rất dễ di căn ở giai đoạn đầu của bệnh. Tuy nhiên, dạ dày là vị trí di căn không phổ biến ở ung thư phổi tế bào nhỏ và chỉ có một số ít trường hợp di căn loại này được báo cáo. Hình 2. Kết quả nội soi dạ dày và siêu âm nội soi ở một số trường hợp. A và B: Nội soi dạ dày gợi ý tổn thương dưới niêm mạc với hai chỗ lõm ở trung tâm và hình thành loét ở thân và đáy vị dạ dày; C: Hình ảnh siêu âm nội soi (EUS) gợi ý tổn thương giảm âm dưới niêm mạc của thân dạ dày; D: EUS gợi ý tổn thương giảm âm của tĩnh mạch cửa (A-D; trường hợp 1); E: hình ảnh nội soi dạ dày gợi ý tổn thương dưới niêm mạc với tổn thương loét được nhìn thấy ở bờ cong lớn của dạ dày; F: Hình ảnh EUS cho thấy tổn thương giảm âm dưới niêm mạc ở bờ cong lớn của dạ dày (E và F; trường hợp 2); G: Tổn thương niêm mạc 4 mm × 5 mm với lõm trung tâm (G; trường hợp 3). Biểu hiện lâm sàng của bệnh nhân di căn dạ dày từ ung thư phổi tế bào nhỏ Biểu hiện lâm sàng của bệnh nhân di căn dạ dày từung thư phổi tế bào nhỏkhông đặc hiệu
Bệnh nhân thường biểu hiện các triệu chứng tiêu hóa. Ví dụ, bệnh nhân trong trường hợp này báo cáo chủ yếu biểu hiện các triệu chứng đau bụng vàđầy hơi. Ngoài ra, có thể có các triệu chứng hô hấp. Các nghiên cứu trước đây đã báo cáo rằng các triệu chứng phát sinh từ di căn có xu hướng xuất hiện muộn hơn so với các triệu chứng phát sinh từ khối u nguyên phát. Hình ảnh mô bệnh học Hình thái tế bào củaung thư phổi tế bào nhỏ di cănđến dạ dày rất giống với khối u ban đầu. Các biểu hiện nội soi chính là ít tế bào chất, ranh giới tế bào không rõ ràng, nhiễm sắc thể nhân mịn và không có hoặc không có nhân con. Các tế bào khối u có hình tròn, hình elip hoặc hình thoi. Hiện nay, miễn dịch mô hóa học rất quan trọng để xác định nguồn gốc khối u. Syn, CD56, NSE, TTF-1 và CgA có thể được sử dụng làm dấu hiệu cho ung thư phổi tế bào nhỏ phổi. Các môthần kinh nội tiếtvà khối u như ung thư phổi tế bào nhỏ biểu hiện đặc hiệu CD56, một protein bề mặt tế bào. Tỷ lệ biểu hiện của nó trong các mô ung thư phổi tế bào nhỏ là khoảng 89%-100% và tài liệu cho thấy nó có thể được sử dụng làm dấu hiệu choung thư phổi tế bào nhỏQuan trọng hơn CD56 là TTF-1
TTF-1 là một yếu tố phiên mã chủ yếu được tìm thấy trong các mô não, tuyến giáp và phổi, đặc biệt là ở ung thư phổi tế bào nhỏ. Một số nhà nghiên cứu đã báo cáo rằng tỷ lệ biểu hiện TTF-1 ở SCLC cao tới 96%, cao hơn đáng kể so với các mô ngoài phổi. Do đó, tính dương tính của TTF-1 kết hợp với sự khác biệt trong tỷ lệ biểu hiện của nó có thể được sử dụng để xác định xem nó có bắt nguồn từ khối u phổi hay không. Ngoài ra, các nghiên cứu trước đây đã lưu ý rằng tính dương tính của TTF-1 và CK7 và tính âm tính của CDX2 và CK20 chủ yếu gợi ý các khối u đường tiêu hóa có nguồn gốc từ phổi. Ngoài ra, CD56 và Syn thường được sử dụng kết hợp để chẩn đoán ung thư phổi tế bào nhỏ, nhưng CD56 nhạy cảm hơn với ung thư phổi tế bào nhỏ. Do đó, TTF-1 và CD56 đóng vai trò rất quan trọng trong chẩn đoán di căn dạ dày ở ung thư phổi tế bào nhỏ. Các dấu hiệu khác, chẳng hạn như CgA, NSE và Syn, có thể hỗ trợ chẩn đoán. Do đó, miễn dịch mô hóa học là không thể thiếu để chẩn đoán di căn dạ dày ở bệnh nhân ung thư phổi tế bào nhỏ
Do đó, miễn dịch mô hóa học là không thể thiếu để chẩn đoán di căn dạ dày ở bệnh nhân ung thư phổi tế bào nhỏ. Tiên lượng Khi di căn dạ dày xảy ra ở SCLC, nó thường xảy ra ở giai đoạn tiến triển của bệnh, thường kết hợp với di căn đến các cơ quan khác và mất cơ hội phẫu thuật; do đó, hóa trị liệu kết hợp platinum-etoposide vẫn là phương pháp điều trị được lựa chọn. Trong tương lai, khi sinh học phân tử của ung thư phổi tế bào nhỏ được hiểu rõ hơn, nó có thể có tác động đáng kể đến việc cải thiện tiên lượng của căn bệnh này. Kết luận Di căn dạ dày từ ung thư phổi tế bào nhỏ có khả năng xảy ra thấp, nhưng dễ chẩn đoán nhầm và bỏ sót. Các triệu chứng lâm sàng của nó không đặc hiệu và các triệu chứng đường tiêu hóa có thể xuất hiện đầu tiên; do đó, các bác sĩ lâm sàng nên cảnh giác hơn. Chẩn đoán chủ yếu dựa vào nội soi, sinh thiết bệnh lý, miễn dịch mô hóa học và các xét nghiệm hình ảnh. Kết quả miễn dịch mô hóa học là rất quan trọng. Hóa trị hiện là lựa chọn điều trị đầu tay cho những bệnh nhânung thư phổitế bào nhỏ có di căndạ dày, nhưng tình trạng lâm sàng của những bệnh nhân như vậy phức tạp hơn và cần xây dựng một kế hoạch điều trị toàn diện dựa trên nhiều yếu tố khác nhau
Chẩn đoán sớm và điều trị cá nhân hóa sớm có thể cải thiện tỷ lệ sống sót của bệnh nhân; Do đó, các bác sĩ lâm sàng nên nâng cao hiểu biết của họ về chẩn đoán và điều trị di căn dạ dày SCLC. Tài liệu tham khảo 1.    Megyesfalvi Z, và cộng sự. The landscape of small cell lung cancer metastases: Organ specificity and timing. Thorac Cancer. 2021;12:914-923 2.    Nakazawa K, Kurishima K, Tamura T, Kagohashi K, Ishikawa H, Satoh H, Hizawa N. Specific organ metastases and survival in small cell lung cancer. Oncol Lett. 2012;4:617-620 3.    Yang S, He QY, Zhao QJ, Yang HT, Yang ZY, Che WY, Li HM, Wu HC. Gastric metastasis of small cell lung carcinoma: Three case reports and review of literature. World J Gastroenterol 2024; 30(31): 3717 4.    https://www.wjgnet.com/1007-9327/full/v30/i31/3717.htm