Bảo hiểm tai nạn hành khách: Những câu hỏi thường gặp
Bảo hiểm tai nạn hành khách là loại bảo hiểm dân sự tự nguyện nhằm đảm bảo quyền lợi về sức khỏe, tính mạng và tài sản của hành khách khi di chuyển trên các phương tiện vận tải công cộng gặp phải rủi ro, tai nạn.  Đặc điểm của bảo hiểm tai nạn hành khách  Hành khách sẽ an tâm hơn khi có bảo hiểm tai nạn hành khách  Mục đích của bảo hiểm tai nạn hành khách nhằm hỗ trợ về tài chính và góp phần ổn định cuộc sống của hành khách không may bị tai nạn và gia đình họ, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho chính quyền địa phương nơi xảy ra tai nạn khắc phục hậu quả tai nạn kịp thời, nhanh chóng.  Đối tượng được chi trả bảo hiểm tai nạn hành khách bao gồm tất cả hành khách đi trên các phương tiện giao thông kinh doanh chuyên chở hành khách, không phân biệt lứa tuổi, nghề nghiệp, miễn là có vé hoặc được miễn giảm giá vé theo qui định; những hành khách được ưu tiên đặc biệt không phải mua vé, trẻ em đi theo người lớn được miễn vé
Tuy nhiên, đối tượng không thuộc phạm vi bảo hiểm hành khách bao gồm hành lí, tài sản, hàng hóa của hành khách mang theo, các lái phụ xe và những nhân viên đang làm việc trên các phương tiện vận chuyển hành khách (ô tô, tàu hỏa, tàu thủy, thuyền, phà và máy bay).  Việc tham gia bảo hiểm hành khách ở nước ta được các công ty triển khai dưới hình thức bắt buộc, vì vậy phí bảo hiểm được tính vào giá cước vận chuyển, có nghĩa mỗi tấm vé là một giấy chứng nhận bảo hiểm.  Phạm vi bảo hiểm hành khách  Trong suốt hành trình của hành khách, nếu gặp phải những rủi ro, tai nạn sau đây sẽ được chi trả bảo hiểm tai nạn hành khách:  Thiên tai gây thiệt hại cho phương tiện chuyên chở bao gồm thời tiết xấu, bão lốc, lũ lụt, sụt lở đất đá…, từ đó gây thiệt hại đến tính mạng cũng như tình trạng sức khỏe của hành khách.  Tai nạn bất ngờ do sự cố kĩ thuật của chính phương tiện, lỗi lầm của người điều khiển phương tiện hoặc do phương tiện khác đâm vào… bao gồm đâm va, cháy nổ, lật nghiêng
Bị tai nạn do vi phạm trật tự an toàn giao thông, vi phạm pháp luật như bám xe, tàu xe khi phương tiện chưa dừng hẳn, đứng ngồi không đúng chỗ qui định, hành hung, ăn cắp…  , trúng gió, ốm đau… là những nguyên nhân không liên quan trực tiếp đến quá trình vận chuyển hoặc bản thân tình trạng sức khỏe không tốt của hành khách gây ra.  Nhìn chung, những rủi ro, tai nạn nằm trong phạm vi bảo hiểm rất thường gặp khi hành khách tham gia lưu thông trên những phương tiện vận chuyển hành khách hiện nay.  Bảo hiểm tai nạn hành khách có lợi cho các công ty vận chuyển  Quyền và nghĩa vụ các bên bảo hiểm tai nạn hành khách  Căn cứ theo quy định tại điều 618 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:  Khi tai nạn giao thông xảy ra, trách nhiệm bồi thường thiệt hại thuộc về công ty vận chuyển hành khách vì lái xe là người của công ty vận chuyển hành khách gây ra tai nạn và làm thiệt hại về tính mạng, sức khỏe của hành khách trên xe trong khi đang thực hiện nhiệm vụ được công ty giao cho.  Bảo hiểm tai nạn cho hành khách có ý nghĩa quan trọng, giúp giảm thiểu gánh nặng về thiệt hại vật chất cho đơn vị vận chuyển và hành khách
Bảo hiểm tai nạn cho hành khách có ý nghĩa quan trọng, giúp giảm thiểu gánh nặng về thiệt hại vật chất cho đơn vị vận chuyển và hành khách. Tùy theo mức tham gia bảo hiểm, công ty bảo hiểm chỉ chi trả trong hạn mức bảo hiểm do đơn vị vận chuyển tham gia trong hợp đồng theo quy định của pháp luật. Trường hợp thiệt hại thực tế xảy ra ngoài hạn mức bảo hiểm thì đơn vị vận chuyển phải bồi thường phần giá trị vượt hạn mức theo quy định. Tuy nhiên, cần chú ý rằng không phải bất kỳ trường hợp nào cũng được bảo hiểm nếu rủi ro, tai nạn không nằm trong phạm vi bảo hiểm.  Ngoài ra, căn cứ theo quy định tại Điều 528, Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định cụ thể có hai hình thức hợp đồng vận chuyển hành khách gồm hợp đồng vận chuyển hành khách có thể được lập thành văn bản hoặc bằng lời nói. Việc giao kết hợp đồng vận chuyển hành khách giữa các bên được thể hiện qua vé. Theo quy định này, dù hành khách không lấy vé xe thì giữa hành khách và công ty vận chuyển hành khách vẫn có giao kết hợp đồng dân sự với nhau. Dựa theo hình thức của hợp đồng vận chuyển hành khách có thể bằng lời nói hoặc văn bản thì việc giao kết hợp đồng giữa hành khách với phụ xe và lái xe là bằng lời nói
Việc xác lập hợp đồng vận chuyển hành khách giữa hai bên theo kiểu giao kết này được pháp luật công nhận.  Các bên tham gia bảo hiểm tai nạn hành khách gồm bên doanh nghiệp bảo hiểm và bên mua bảo hiểm tai nạn hành khách kí hợp đồng thỏa thuận với nhau với nội dung đảm bảo cho hành khách trong những trường hợp xảy ra tai nạn, lúc này hành khách và công ty vận chuyển hành khách có quyền được hưởng các quyền lợi bảo hiểm tai nạn.  Tuy nhiên, bên công ty bảo hiểm có quyền không chi trả nếu những trường hợp tai nạn và rủi ro không thuộc phạm vi của mình. Bên vận chuyển phải chịu trách nhiệm trước rủi ro, tai nạn nếu nguyên nhân xảy ra thuộc các trường hợp không được chi trả theo như hợp đồng quy định. Nếu bên thứ ba gây ra rủi ro, tai nạn, công ty vận chuyển hành khách hoàn toàn có thể yêu cầu bên thứ ba bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng cho công ty theo quy định pháp luật hiện hành
Việc bồi thường thiệt hại như thế nào?  Khi hành khách gặp tai nạn, rủi ro  Theo quy định tại Điều 609 Bộ luật Dân sự 2005, trong trường hợp xảy ra rủi ro, tai nạn ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng của hành khách, bên vận chuyển phải bồi thường các chi phí sau:  Chịu trách nhiệm bồi thường những thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao gồm chi phí cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe.  Nếu hành khách có mức lương không ổn định, thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút, việc bồi thường sẽ áp dụng theo mức thu nhập trung bình của người lao động.  Bồi thường chi phí hợp lý và phần thu nhập bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại.  Hai bên thỏa thuận với nhau mức bồi thường bù đắp về tinh thần.  Khi hành khách bị thiệt mạng  Đối chiếu khoản 1 điều 610 Bộ luật Dân sự 2005, quy đình việc bồi thường khi hành khách bị thiệt mạng như sau:  Chi phí hợp lý để cứu chữa, bồi dưỡng, chăm sóc người thiệt hại trước khi chết.  Chi phí mai táng hợp lý.  Tiền cấp dưỡng cho đối tượng mà người thiệt mạng phải cấp dưỡng
Chi phí mai táng hợp lý.  Tiền cấp dưỡng cho đối tượng mà người thiệt mạng phải cấp dưỡng.  Ý nghĩa của bảo hiểm tai nạn hành khách  Theo số liệu thống kê trên thế giới hiện nay, hàng năm có hơn 70% lượng hành khách tham gia giao thông đều là những người là trụ cột của gia đình hoặc giữ vị trí quan trọng trong cơ quan và doanh nghiệp. Mỗi khi tai nạn giao thông không may xảy ra với họ sẽ làm ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của mỗi gia đình, người thân, cơ quan, doanh nghiệp và toàn xã hội, gây ra những hậu quả về sức khỏe, tài sản, thậm chí cả tính mạng. Chính vì nguyên nhân này nên bảo hiểm tai nạn hành khách ra đời giữ vai trò rất quan trọng và cần thiết. Nhiều nước trên thế giới đã triển khai bảo hiểm tai nạn hành khách dưới hình thức bắt buộc.