Gây mê nội khí quản cắt polyp mũi
Bài viết được tư vấn chuyên môn Bác sĩ chuyên khoa I Trần Thị Ngát-Khoa Ngoại tổng hợp - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng. Polyp mũi là những tổ chức quá sản xuất phát từ niêm mạc lót bên trong mũi. Phẫu thuật cắt polyp mũi được chỉ định trong các trường hợp polyp mũi tăng kích thước quá lớn gây chèn ép đường thở và khi bệnh nhân không đáp ứng với các phương pháp điều trị nội khoa thông thường. Phẫu thuật cắt polyp mũi dưới gây mê nội khí quản đang dần trở nên phổ biến do nhiều ưu điểm vượt trội so với những phương pháp vô cảm khác. 1. Tổng quan về phẫu thuật cắt polyp mũi Phẫu thuật cắt polyp mũilà phương pháp điều trị sau khi thất bại với các phương pháp điều trị nội khoa có sử dụng thuốc và những polyp có kích thước lớn khiến bệnh nhân gặp khó khăn khi hô hấp. Mục đích của phẫu thuật là cắt bỏ những tổ chức polyp này tái lập lại sự thông thoáng của đường thở và điều chỉnh rối loạn thông khí tại vòi nhĩ. Chống chỉ định của phẫu thuật cắtpolyp mũibao gồm: Nhiễm khuẩn cấp tính tại vùng mũi hoặc các xoang lân cận. Người bệnh cần được điều trị tình trạng viêm mũi cấp bằng thuốc trước khi tiến hành bất kỳ can thiệp nào. Các rối loạn đông cầm máu chưa được điều chỉnh
Các rối loạn đông cầm máu chưa được điều chỉnh. Đây là chống chỉ định chung cho tất cả các loại phẫu thuật. Bệnh nhân mắc các bệnh lý nội khoa mãn tính nhưhen phế quản,đái tháo đường, bệnh lý tim mạch trước đó. Những trường hợp này cần có sự thảo luận giữa các bác sĩ chuyên khoa và ekip phẫu thuật để điều chỉnh tình trạng bệnh nhân ổn định trước khi tiến hành cắt polyp dưới gây mê nội khí quản. 2. Quy trình thực hiện gây mê nội khí quản cắt polyp mũi Gây mê nội khí quảnlà phương phápgây mê toàn thâncó sử dụng ống nội khí quản nhằm mục đích kiểm soát đường thở của bệnh nhân trong suốt thời gian tiến hành phẫu thuật. Phẫu thuật cắt polyp dưới gây mê nội khí quản là một phẫu thuật khá an toàn tuy nhiên được khuyến cáo không nên thực hiện ở những cơ sở y tế không đủ các trang thiết bị sử dụng trong gây mê hồi sức và ekip phẫu thuật chưa có đủ kinh nghiệm
Để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân và cải thiện được tỉ lệ thành công của phẫu thuật, gây mê nội khí quản trong phẫu thuật cắt polyp mũi cần được thực hiện đầy đủ theo các bước dưới đây: Chuẩn bị dụng cụ và phương tiện: Các vật tư y tế sử dụng trong gây mê nội khí quản phẫu thuật cắt polyp mũi bao gồm các phương tiện dùng để thực hiện kỹ thuật gây mê nội khí quản như hệ thống máy gồm máy thở, máy theo dõi các dấu hiệu sống của bệnh nhân (mạch, huyết áp, tần số thở, nhiệt độ,điện tâm đồ,SpO2, EtCO2), ống nội khí quản, đèn soi thanh quản, canule, mặt nạ, bóng bóp oxy bằng tay, mask thanh quản và các phương tiện phẫu thuật cơ bản để kẹp cắt polyp mũi. Chuẩn bị bệnh nhân: Phẫu thuật viên nên tiến hành tư vấn quy trình thực hiện gây mê nội khí quản phẫu thuật cắt polyp mũi và các nguy cơ của nó cho bệnh nhân trước khi tiến hành kỹ thuật. Thăm khám lâm sàng, khai thác các thông tin liên quan đến bệnh sử, tiền sử trước đó cũng cần được thực hiện để nắm được các chống chỉ định của từng trường hợp nếu có. Nhận diện một trường hợpđặt nội khí quản khólà việc làm không thể bỏ qua nhằm chuẩn bị các phương tiện hỗ trợ và ekip thực hiện có nhiều kinh nghiệm hơn
Tiến hành gây mê nội khí quản:Hướng dẫn người bệnh nằm ngửa trên bàn phẫu thuậtTiến hành cho thở oxy 100% với liều 3-6 lít/phút trong 5 phút liên tụcĐặt đường truyền tĩnh mạch ngoại vi.Lắp đặt các hệ thống máy móc gây mê, máy hút, máy theo dõi cácdấu hiệu sinh tồncủa người bệnh.Khởi mêvới thuốc mê,thuốc giảm đau, có thể kết hợp với các thuốc có tác dụng giãn cơ nếu cần.Đặt ống nội khí quản đường miệng là lý tưởng nhất cho phẫu thuật xoang mũi với kích cỡ ống và chiều sâu ống phù hợp với từng bệnh nhân, bơm bóng cố định ống nội khí quản.Cố định ống nội khí quản sau khi kiểm tra đảm bảo ống nội khí quản vào đúng đường thở thông khí hai bên phổi đều rõ.Cân nhắc đặt thêm canule miệng nếu cần thiết. Hướng dẫn người bệnh nằm ngửa trên bàn phẫu thuật Tiến hành cho thở oxy 100% với liều 3-6 lít/phút trong 5 phút liên tục Đặt đường truyền tĩnh mạch ngoại vi. Lắp đặt các hệ thống máy móc gây mê, máy hút, máy theo dõi cácdấu hiệu sinh tồncủa người bệnh. Khởi mêvới thuốc mê,thuốc giảm đau, có thể kết hợp với các thuốc có tác dụng giãn cơ nếu cần
Khởi mêvới thuốc mê,thuốc giảm đau, có thể kết hợp với các thuốc có tác dụng giãn cơ nếu cần. Đặt ống nội khí quản đường miệng là lý tưởng nhất cho phẫu thuật xoang mũi với kích cỡ ống và chiều sâu ống phù hợp với từng bệnh nhân, bơm bóng cố định ống nội khí quản. Cố định ống nội khí quản sau khi kiểm tra đảm bảo ống nội khí quản vào đúng đường thở thông khí hai bên phổi đều rõ. Cân nhắc đặt thêm canule miệng nếu cần thiết. Duy trì mê với thuốc mê giảm đau phù hợp với từng tăng thì phẫu thuật. Các dấu hiệu sinh tồn của người bệnh phải được theo dõi liên tục để kịp thời phát hiện bất thường và xử trí kịp thời. 3. Tai biến sau phẫu thuật cắt polyp mũi dưới gây mê nội khí quản Phẫu thuật cắt polyp mũi dưới gây mê nội khí quản nhìn chung khá an toàn tuy nhiên vẫn có thể xảy ra một số các tai biến sau: Trào ngược dịch tiêu hoá vào đường hô hấp: biến chứng này có thể xuất hiện khi người bệnh không được chuẩn bị tốt trước khi phẫu thuật. Cần xử trí nhanh bằng cách hút sạch dịch, đặt bệnh nhân ở tư thế đầu thấp và nghiêng sang bên. Đặt ống nội khí quản là biện pháp an toàn nhất để phòng tránh tai biến này
Đặt ống nội khí quản là biện pháp an toàn nhất để phòng tránh tai biến này. Không đặt được nội khí quản: dùng các phương tiện để đặt nội khí quản khó hoặc lựa chọn các phương pháp vô cảm thay thế khác. Chấn thương do đặt ống nội khí quản như gãy răng, chảy máu khoang miệng, tổn thương nắp thanh môn và dây thanh âm Co thắt thanh khí phế quản: rales rít rales ngáy, giảm hoặc mất thông khí phế nang. Ống nội khí quản bị tụt ra ngoài hay vào sâu một bên. Rối loạn nhịp tim, huyết áp, thân nhiệt trong quá trình gây mê, phải được phát hiện, theo dõi và xử trí tùy theo từng nguyên nhân. Để đảm bảo quá trình gây mê phẫu thuật có thể hạn chế được biến chứng, người bệnh cần tuân thủ đúng theo chỉ định của bác sĩ. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmeclà một trong những bệnh viện áp dụng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn thực hành gây mê phẫu thuật an toàn theo các hướng dẫn quốc tế