Tại sao tiền sử bệnh của gia đình lại quan trọng?
Tiền sử sức khỏe gia đình là một bản ghi thông tin sức khỏe về bạn và những người thân của bạn. Điều này đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá sức khỏe của bạn và các thành viên khác trong gia đình. Tại sao tiền sử gia đình lại quan trọng như vậy? 1. Tiền sử sức khỏe gia đình là gì? Tiền sử sức khỏe gia đình là một bản ghi thông tin sức khỏe về bạn và những người thân của bạn. Một hồ sơ đầy đủ bao gồm thông tin của họ hàng ba thế hệ, bao gồm con cái, anh chị em, cha mẹ, cô và chú, cháu và cháu trai, ông bà và anh chị em họ. Bạn và các thành viên trong gia đình có chung gen. Bạn cũng có thể có những hành vi chung, chẳng hạn như thói quen tập thể dục và những gì bạn thích ăn. Bạn có thể sống trong cùng một khu vực và tiếp xúc với những thứ tương tự trong môi trường. Tiền sử gia đình bao gồm tất cả các yếu tố này, bất kỳ yếu tố nào cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn. 2. Tại sao tiền sử gia đình lại quan trọng? Các thành viên trong gia đình chia sẻ nhiều hơn những yếu tố ngoại hình giống nhau. Bạn có thể nhận ra rằng bạn có mái tóc xoăn của cha bạn hoặc chiếc mũi của mẹ bạn. Nhưng không dễ để thấy rằng bà cố của bạn đã tăng nguy cơ mắc cảung thư vúvà ung thư buồng trứng
Nhưng không dễ để thấy rằng bà cố của bạn đã tăng nguy cơ mắc cảung thư vúvà ung thư buồng trứng. Đó là lý do tại sao việc khám phá và biết lịch sử sức khỏe gia đình bạn là rất quan trọng. Tiền sử bệnh của bạn bao gồm tất cả những đặc điểm mà gia đình bạn chia sẻ mà bạn không thể nhìn thấy. Những đặc điểm này có thể làm tăng nguy cơ mắc nhiều tình trạng và bệnh di truyền, bao gồm: Ung thư Bệnh tiểu đường Hen suyễn Bệnh tim và cục máu đông Bệnh Alzheimervà chứng sa sút trí tuệ Viêm khớp Trầm cảm Huyết áp cao Cholesterol cao Các gia đình có nguồn gốc di truyền giống nhau, môi trường và lối sống thường giống nhau. Kết hợp với nhau, những yếu tố này có thể cung cấp manh mối cho các điều kiện có thể xảy ra trong một gia đình. Bằng cách nhận thấy các dạng rối loạn giữa những người thân, các chuyên gia chăm sóc sức khỏe có thể xác định liệu một cá nhân, các thành viên trong gia đình hoặc các thế hệ tương lai có thể tăng nguy cơ phát triển một tình trạng cụ thể hay không. Hầu hết mọi người đều có tiền sử gia đình mắc ít nhất một bệnh mãn tính, chẳng hạn nhưung thư, bệnh tim và tiểu đường
Hầu hết mọi người đều có tiền sử gia đình mắc ít nhất một bệnh mãn tính, chẳng hạn nhưung thư, bệnh tim và tiểu đường. Nếu bạn có một thành viên thân thiết trong gia đình mắc bệnh mãn tính, bạn có thể có nhiều khả năng tự phát triển bệnh đó, đặc biệt nếu có nhiều người thân mắc (hoặc đã) mắc bệnh hoặc một thành viên trong gia đình mắc bệnh ở độ tuổi trẻ hơn bình thường. Tiền sử sức khỏe gia đình có thể xác định những người có nguy cơ mắc các rối loạn thông thường cao hơn bình thường, chẳng hạn như bệnh tim, huyết áp cao, đột quỵ, một số bệnh ung thư vàbệnh tiểu đường loại 2. Những rối loạn phức tạp này bị ảnh hưởng bởi sự kết hợp của các yếu tố di truyền, điều kiện môi trường và lối sống. Tiền sử gia đình cũng có thể cung cấp thông tin về nguy cơ mắc các tình trạng hiếm gặp hơn do các biến thể (đột biến) trong một gen đơn lẻ, chẳng hạn như bệnh xơ nang vàbệnh hồng cầu hình liềm. Mặc dù tiền sử sức khỏe gia đình cung cấp thông tin về nguy cơ của các tình trạng sức khỏe cụ thể, nhưng có người thân mắc bệnh không có nghĩa là bạn chắc chắn sẽ phát triển tình trạng đó. Mặt khác, một người không có tiền sử gia đình mắc chứng rối loạn vẫn có thể có nguy cơ mắc chứng rối loạn này
Mặt khác, một người không có tiền sử gia đình mắc chứng rối loạn vẫn có thể có nguy cơ mắc chứng rối loạn này. Biết lịch sử sức khỏe gia đình của bạn cho phép bạn thực hiện các bước để giảm nguy cơ mắc bệnh của mình. Đối với những người có nguy cơ mắc một số bệnh ung thư cao hơn, các chuyên gia chăm sóc sức khỏe có thể khuyên bạn nên kiểm tra thường xuyên hơn (chẳng hạn như chụp nhũ ảnh hoặc nội soi đại tràng) bắt đầu từ độ tuổi sớm hơn. Các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cũng có thể khuyến khích kiểm tra hoặc xét nghiệm thường xuyên cho những người mắc bệnh di truyền trong gia đình họ. Ngoài ra, những thay đổi trong lối sống như áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh hơn, tập thể dục thường xuyên và bỏ hút thuốc giúp nhiều người giảm nguy cơ phát triển bệnh tim và các bệnh thông thường khác. Thu thập thông tin tiền sử sức khỏe gia đình của bạn trước khi đến gặp bác sĩ và mang theo bên mình. Ngay cả khi bạn không biết tất cả thông tin lịch sử sức khỏe gia đình của mình, hãy chia sẻ những gì bạn biết. Thông tin tiền sử sức khỏe gia đình, ngay cả khi không đầy đủ, có thể giúp bác sĩ quyết định bạn cần làm các xét nghiệm sàng lọc nào và khi nào thì nên bắt đầu các xét nghiệm đó. 3
3. Thu thập tiền sử sức khỏe gia đình bằng cách nào? Bạn có thể biết nhiều về lịch sử sức khỏe gia đình của mình hoặc chỉ một chút. Để có được bức tranh hoàn chỉnh, hãy sử dụng các buổi họp mặt gia đình như một thời gian để nói về lịch sử sức khỏe. Nếu có thể, hãy xem giấy chứng tử và hồ sơ y tế gia đình. Thu thập thông tin về cha mẹ, chị em gái, anh trai, em gái cùng cha khác mẹ, anh em cùng cha khác mẹ, con cái, ông bà, cô, chú, cháu. Bao gồm thông tin về các tình trạng bệnh chính, nguyên nhân tử vong, tuổi chẩn đoán bệnh, tuổi chết và dân tộc. Nhớ cập nhật thông tin thường xuyên và chia sẻ những gì bạn đã học được với gia đình và với bác sĩ. Khi bạn đã sẵn sàng thu thập thông tin lịch sử sức khỏe gia đình, hãy ghi nhớ những điều sau: Các vấn đề y tế chính:Hỏi về mọi vấn đề y tế chính mà bất kỳ ai có quan hệ gần gũi với bạn đã được chẩn đoán. Trong giai đoạn tìm hiểu thực tế này, không có gì là quá nhỏ, mặc dù các vấn đề chỉ đáng kể nếu nguyên nhân là do di truyền.Bệnh Lyme, chấn thương và những thứ khác do các yếu tố bên ngoài gây ra không thể di truyền. Nguyên nhân tử vong:Tìm ra nguyên nhân tử vong của bất kỳ thành viên nào trong gia đình đã qua đời
Nguyên nhân tử vong:Tìm ra nguyên nhân tử vong của bất kỳ thành viên nào trong gia đình đã qua đời. Điều đó cũng có thể cung cấp manh mối về bệnh sử gia đình của bạn. Tuổi khởi phát:Hỏi thời điểm từng thành viên trong gia đình được chẩn đoán với từng tình trạng bệnh. Điều này có thể giúp bác sĩ của bạn nhận ra sự khởi phát sớm của một số bệnh. Dân tộc:Các dân tộc khác nhau có mức độ rủi ro khác nhau đối với các điều kiện nhất định. Bạn cần xác định nguồn gốc dân tộc của bạn để giúp phát hiện các nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn. Môi trường:Các gia đình chia sẻ gen chung, nhưng họ cũng chia sẻ môi trường, thói quen và hành vi chung. Một lịch sử gia đình đầy đủ cũng bao gồm việc hiểu những yếu tố nào trong môi trường của bạn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn. Dưới đây là một số câu hỏi bạn có thể hỏi để bắt đầu cuộc trò chuyện: Họ hàng của tôi bao nhiêu tuổi khi họ chết, và nguyên nhân của cái chết là gì? Có vấn đề sức khỏe nào đang xảy ra trong gia đình? Có tiền sử sảy thai hoặc dị tật bẩm sinh trong gia đình tôi không? Những người trong gia đình tôi bị dị ứng gì? Dân tộc của tôi là gì? 4
Bạn có thể sử dụng tiền sử sức khỏe gia đình để cải thiện sức khỏe của mình như thế nào? Bạn không thể thay đổi gen của mình, nhưng bạn có thể thay đổi các hành vi không lành mạnh, chẳng hạn như hút thuốc, không tập thể dục hoặc năng động và thói quen ăn uống chưa tốt. Nếu bạn có tiền sử bệnh tật trong gia đình, bạn có thể thu được nhiều lợi ích nhất từ ​​việc thay đổi lối sống và xét nghiệm sàng lọc. Trong nhiều trường hợp, thói quen sống lành mạnh có thể làm giảm nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm trong gia đình. Các xét nghiệm tầm soát, chẳng hạn như xét nghiệm lượng đường trong máu, chụp quang tuyến vú và tầm soátung thư đại trực tràng, giúp tìm ra các dấu hiệu sớm của bệnh. Phát hiện bệnh sớm thường có nghĩa là sức khỏe tốt hơn về lâu dài. 5. Bạn cần tiền sử sức khỏe của những ai trong gia đình? Nguyên tắc chung cho tiền sử sức khỏe gia đình là càng nhiều càng tốt. Đầu tiên, bạn sẽ cần trung vào các thành viên trong gia đình có quan hệ huyết thống với bạn. Bắt đầu với cha mẹ, anh chị em và con cái của bạn. Nếu ông bà của bạn vẫn còn sống, thì đó là một nơi tuyệt vời khác để bắt đầu. Họ có thể biết một phần lịch sử của nhiều thành viên trong gia đình bạn
Họ có thể biết một phần lịch sử của nhiều thành viên trong gia đình bạn. Bạn cũng có thể thu thập thông tin từ cô dì chú bác và những người có quan hệ huyết thống khác. Một khi bạn vượt ra khỏi vòng tròn cốt lõi của gia đình này, cấu tạo di truyền thay đổi rất nhiều đến mức bạn có thể không biết nhiều về rủi ro của chính mình. Tuy nhiên, hãy giữ thông tin hữu ích cho bất kỳ thành viên gia đình nào mà bạn biết được trong quá trình tìm kiếm bệnh sử. Nó có thể hữu ích vào một thời điểm nào đó. 6. Cần làm gì với thông tin tiền sử gia đình? Hãy chắc chắn rằng bạn viết ra giấy hoặc ghi lại dưới dạng điện tử thông tin sức khỏe mà người thân của bạn cung cấp. Bạn cũng có thể điền vào một biểu mẫu cho chính mình và chia sẻ điều đó với các thành viên trong gia đình của bạn. Khi bạn đã thu thập tất cả thông tin này, bạn cần phải lưu trữ nó ở một nơi an toàn. Bạn có thể sử dụng máy tính cá nhân của riêng mình, nhưng các tùy chọn lưu trữ kỹ thuật số an toàn cũng có sẵn. Biết lịch sử sức khỏe của chính bạn là quan trọng, nhưng chia sẻ nó với bác sĩ của bạn có thể quan trọng hơn
Biết lịch sử sức khỏe của chính bạn là quan trọng, nhưng chia sẻ nó với bác sĩ của bạn có thể quan trọng hơn. Đó là bởi vì bác sĩ của bạn có thể giúp bạn giải thích ý nghĩa của nó đối với lối sống hiện tại của bạn, đề xuất các mẹo phòng ngừa và quyết định các lựa chọn sàng lọc hoặc xét nghiệm cho các tình trạng mà bạn có thể có nhiều nguy cơ phát triển hơn. Các gen bạn sinh ra không thể bị thay đổi hoặc thay đổi. Nếu bạn biết lịch sử gia đình của mình, bạn đã đi trước một bước trong phòng ngừa bệnh. Bạn có thể chủ động áp dụng những thói quen sống lành mạnh hơn. Ví dụ, bạn có thể quyết định ngừng hút thuốc hoặc uống rượu, hoặc bắt đầu tập thể dục thường xuyên và duy trì cân nặng hợp lý. Những thay đổi lối sống này có thể làm giảm cơ hội phát triển các bệnh di truyền. 7. Thông tin tiền sử gia đình không đầy đủ có hữu ích không? Ngay cả tiền sử sức khỏe gia đình không đầy đủ vẫn hữu ích cho bác sĩ của bạn. Chia sẻ bất kỳ thông tin nào bạn có với họ. Ví dụ, nếu bạn biết rằng anh chị em của bạn được chẩn đoán mắcbệnh ung thư ruột kếtở tuổi 35, bác sĩ có thể nghi ngờ một vấn đề di truyền có thể xảy ra
Sau đó, họ có thể quyết định điều quan trọng là bạn phải tầm soát ung thư ruột kết thường xuyên trước tuổi 50. Bác sĩ cũng có thể đề nghị bạn làm xét nghiệm hoặc tư vấn di truyền để xác định bất kỳ nguy cơ di truyền nào. 8. Xét nghiệm di truyền và khuynh hướng di truyền? Một số nguồn gốc và chủng tộc dân tộc nhất định có thể bị ảnh hưởng bởi các điều kiện mà xét nghiệm di truyền có ích. Ví dụ, phụ nữ có nguồn gốc Do Thái Ashkenazi có nguy cơ mắc bệnhung thư vúcao hơn. Một đột biến gen cụ thể thường gặp ở những phụ nữ này hơn những phụ nữ khác. Kiểm tra di truyền có thể giúp bác sĩ phát hiện đột biến gen này và chuẩn bị cho bạn sớm các lựa chọn điều trị. Mặc dù cácxét nghiệm di truyềncó thể giúp xác định những nguy cơ tiềm ẩn mà bạn có thể bị di truyền đối với một căn bệnh cụ thể, nhưng chúng không đảm bảo rằng bạn sẽ phát triển căn bệnh đó. Kết quả có thể cho thấy bạn có khuynh hướng đối với một số tình trạng. Nhưng bạn có thể không bao giờ thực sự phát triển bất kỳ tình trạng nào trong số này. Hãy nghiêm túc xem xét những lợi ích và mối quan tâm mà bạn có thể có khi biết các yếu tố nguy cơ di truyền của bạn trước khi thực hiện bất kỳ xét nghiệm nào
Biết được tiền sử sức khỏe gia đình của bạn sẽ giúp bạn chủ động hơn về tình hình sức khỏe của mình. Chia sẻ thông tin này với bác sĩ của bạn để họ có thể sàng lọc sớm các tình trạng bạn dễ mắc phải và đề xuất các lựa chọn lối sống có thể giúp giảm nguy cơ của bạn. Ngoài ra, hãy nói chuyện với bác sĩ nếu bạn cần thêm trợ giúp để tìm ra cách khám phá tiền sử gia đình của bạn hoặc những câu hỏi bạn nên hỏi.