Bấm huyệt chữa di chứng tai biến mạch máu não
Tai biến mạch máu não hay còn gọi là đột quỵ, một hình thức rối loạn tuần hoàn não cấp tính có thể gây đột tử hoặc để lại di chứng liệt nửa người, thất ngôn, rối loạn tâm thần... Trong Y Học Cổ Truyền, châm cứu hoặc bấm huyệt chữa di chứng tai biến mạch máu não được hiểu là các phương pháp tác động lên các huyệt nhằm phục hồi chi trên bị ảnh hưởng. 1. Các thể tai biến theo Y Học Cổ Truyền Tai biến mạch máu não(TBMMN) chia thành 2 thể, đó là trúng phong kinh lạc và trúng phongtạng phủ. 1.1. Trúng phong kinh lạc (bên ngoài) Liệt nửa người không cóhôn mê, trường hợp nhẹ chỉliệt mặt, thoáng mất ý thức, hoa mắt, chóng mặt. Nếu nặng hơn thì liệt nửa người, mắt nhắm không kín, khó nuốt, hạn chế vận động. Ở thể này, mạch bệnh nhân huyền tế sác thuộc âm hư hỏa vượng. Thường do tình trạng co thắt mạch não,nhồi máu nãovàxuất huyết nãomức độ nhẹ gây ra. 1.2. Trúng phong tạng phủ (bên trong) Trúng phong tạng phủ có thể chia thành chứng bế hoặc chứng thoát
1.2. Trúng phong tạng phủ (bên trong) Trúng phong tạng phủ có thể chia thành chứng bế hoặc chứng thoát. Chứng bế thuộc thể liệt cứng do dương khí thịnh, bệnh ở tạitạng tâmvà can, tự nhiênliệt nửa người, hai tay nắm chặt, co quắp người, răng nghiến chặt, người nóng, chất lưỡi vàng, rêu lưỡi vàng dày, thở khò khè, không ra mồ hôi, mạch hoạt sác hữu lực. Chứng thoát thuộc thể liệt mềm, bệnh nhân chân tay mềm duỗi, ra nhiều mồ hôi, mồm há, lưỡi nhạt,tiểu không kiểm soát, ra mồ hôi nhiều, chân tay lạnh, mạch tế sác, trầm tế muốn mất. Trường hợp này không thể áp dụngbấm huyệt chữa tai biến mạch máu nãomà cần can thiệp bằng cấp cứu Y Học Hiện Đại. 2. Cơ sở lý thuyết bấm huyệt chữa di chứng tai biến mạch máu não Theo Y Học Cổ Truyền, bấm huyệt giúp duy trì, kiểm soát chức năng của các cơ quan nội tạng và sự cân bằng của âm - dương bằng cách kích thích kinh lạc - các con đường trong cơ thể mà năng lượng quan trọng chảy qua đó. Khibấm huyệtđiều trị các rối loạn như tai biến mạch máu não, mục tiêu chính là duy trì mức khí phù hợp đối với tình trạng cơ thể, đồng thời hướng tới điều chỉnh cân bằng mối quan hệ giữa khí với máu và âm - dương
Bấm huyệt chữa tai biến mạch máu nãotập trung vào các huyệt kinh lạc đó là những điểm trên cơ thể thích hợp đểchâm cứuvà không yêu cầu bất kỳ loại thuốc hoặc công cụ. Khác với yêu cầu củachâm cứu chữa tai biến mạch máu nãolà người thực hiện cần phải đạt độ chính xác cao khi đưa kim đến vị trí huyệt, mặc dù bấm huyệt có thể không thực hiện đến điểm chính xác, nhưng với áp lực của tay lên một vùng xung quanh của huyệt vẫn mang hiệu quả kích hoạt chức năng của các cơ quan nội tạng và phục hồi chức năng sinh lý. 3. Cách bấm huyệt chữa tai biến mạch máu não 3.1. Bấm huyệt tai biến áp dụng trong trường hợp cấp cứu Trường hợp tai biến vừa xảy ra, bệnh nhân rơi vào trạng thái bất tỉnh, bấm ngay huyệt nhân trung, kết hợp với trích máu huyệt thập tuyền (10 đầu ngón tay). Nếu bệnh nhân vẫn còn ý thức, nhận biết được cảm giác đau nhưng không thể vận động cơ thể thì bấm huyệt thái trung, đại đôn,hành gianvà hợp cốc. Quan sát bệnh nhân sau đó nếu vẫn không cử động được thì tiên lượng xấu. Trường hợp sau khibấm huyệt tai biếnđược thực hiện tại các vị trí kể trên, bệnh nhân có thể cử động thì tiếp tục bấm một số huyệt như dương long tuyền,tam âm giao, nội quan,thận du, thần môn, túc tam lý, ..
3.2. Bấm huyệt chữa di chứng tai biến mạch máu não (phục hồi chức năng) Di chứng thường gặp nhất của tai biến là liệt nửa người, trường hợp này cần tuân theo nguyên tắc khu phong, tán hàn, trừ thấp, bổ gan thận, thông kinh hoạt lạc. Nếu bệnh nhân bịliệt dây thần kinh số 7, lệch mặt,bấm huyệt chữa di chứng tai biến mạch máu nãonên được tiến hành mỗi ngày 1 lần tại các huyệt giáp sa, xế phong, nhân trung, đầu duy, địa thương, nghinh hương, tình minh, thừa tương,bách hội, thực hiện 15 ngày nghỉ 2 ngày. Người bấm huyệt cần áp dụng đầy đủ các thủ thuật như xoa, miết, phân, hợp, véo, ấn, bấm. Lưu ý các huyệt ở vùng mặt nên thực hiện từ 10-15 phút. Đối với các vùng lưng bị ảnh hưởng bởi liệt nửa người, cầnbấm huyệt chữa di chứng tai biến mạch máu nãotại vị trí huyệt thận du, mệnh môn. Đối với mông, đùi, cẳng chân, bàn chân cần kết hợp xoa bóp thường xuyên và day bấm một số huyệt. Tập trung vào các huyệt trên đường đi của dây thần kinh tọa như côn lôn, thừa sơn, ủy trung, thừa phù, trật biên, hoàn khiêu
Tập trung vào các huyệt trên đường đi của dây thần kinh tọa như côn lôn, thừa sơn, ủy trung, thừa phù, trật biên, hoàn khiêu. Áp dụng các động tác vê, rung, lăn, vờn, day, bóp tại các ngón chân để truyền các sóng thần kinh từ huyệt về vỏ não và dẫn các tín hiệu kích thích ngược lại để điều chỉnh tình trạng bệnh lý. Sau khi chăm sóc cho bệnh nhân phục hồi tốt cần duy trì lối sống lành mạnh để tránhtái phát tai biến mạch máu não. Bấm huyệt chữa tai biến mạch máu nãolà một phương pháp thường được áp dụng trong cộng đồng. Thông qua việc cải tiến dòng khí, bệnh nhân đột quỵ có thể cải thiện chức năng của vùng cơ thể bị ảnh hưởng bởi tai biến mạch máu não và gia tăng chất lượng cuộc sống hàng ngày. Do đó,bấm huyệt chữa tai biến mạch máu nãocó thể được sử dụng cho bệnh nhânđột quỵnhư một can thiệp điều dưỡng thay thế cho châm cứu và áp dụng được trong cả trường hợp cấp tính và thời điểm hồi phục di chứng.