Chụp số hóa xóa nền và nút mạch lạc nội mạc trong cơ tử cung
Lạc nội mạc tử cung là một trong những nguyên nhân phổ biến gây ra vô sinh. Ước tính 5-10% phụ nữ ở độ tuổi sinh sản bị ảnh hưởng do bệnh. Phương pháp nút mạch lạc nội mạc tử cung hiện đang được sử dụng phổ biến do tính xâm lấn tối thiểu, mang lại sự an toàn và hiệu quả điều trị cao. 1. Tổng quan điều trị lạc nội mạc tử cung Lạc nội mạc tử cung(Adenomyosis) là tình trạng mô nội mạc tử cung vốn nằm trong cửa tử cung lại hiện diện bên ngoài buồng tử cung gây ra triệu chứng đau bụng kinh,rong kinhkéo dài, đau âm ỉ ở vùng hạ vị, gây ảnh hưởng đến đời sống và khả năng sinh sản của nhiều người bệnh. Có nhiều phương thức điều trịlạc nội mạc tử cung như: Điều trị bằng thuốc Phẫu thuật can thiệp Điều trị bằngnút mạch lạc nội mạc trong cơ tử cung Mỗi phương thức điều trị đều có ưu và nhược điểm riêng
Trong khi chỉ định mổ cấp cứu chấn thương nội tạng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ như xuất huyết,nhiễm trùng vết mổ, thời gian phục hồi kéo dài...thìnút mạch lạc nội mạc tử cunglại có những ưu điểm: Bảo tồn tối đa vùng nội tạng bị tổn thương; Thời gian thực hiện kỹ thuật ngắn: khoảng 45 phút; Vết luồn dụng cụ can thiệp nhỏ nên không để lại sẹo, không gây chảy máu; Giảm thiểu nguy cơ biến chứng, tai biến so với những cuộc đại phẫu nặng nề; Bệnh nhân tỉnh táo và phục hồi nhanh (có thể xuất viện sau khi can thiệp từ 1-2 ngày) 2. Chỉ định, chống chỉ định chụp số hóa xóa nền và nút mạch lạc nội mạc trong cơ tử cung Các trường hợp chỉ định: Trường hợplạc nội mạc tử cunggây đau bụng và rong kinh kéo dài, việc điều trị giảm đau và nội tiết tố không hiệu quả và không có chỉ định điều trị ngoại khoa. Lạc nội mạc tử cungở những người có nhu cầu bảo tồn tối đa tử cung để sinh con hay nâng cao chất lượng cuộc sống. Người bịlạc nội mạc tử cungvới cácxét nghiệm máu, chức năng đông máu, chức năng gan thận và tế bào âm đạo bình thường
Người bịlạc nội mạc tử cungvới cácxét nghiệm máu, chức năng đông máu, chức năng gan thận và tế bào âm đạo bình thường. Các trường hợp chống chỉ định: Bệnh nhân mắc bệnh nhiễm trùng; Bệnh nhân mắc chứngsuy thận,suy gannặng; Bệnh nhânđái tháo đường; Người bị mẫn cảm, dị ứng với các chế phẩm có iod; Người có tiền sửhen phế quản; Người đang mang thai; Bệnh nhân bị viêm nhiễm phần phụ và nghi ngờ bệnh ác tính tử cung, cổ tử cung. 3. Chụp số hóa xóa nền và nút mạch lạc nội mạc trong cơ tử cung 3.1 Chuẩn bị trước thủ thuật Để thực hiệnchụp số hóa xóa nềnvànút mạch lạc nội mạc trong cơ tử cung,cần chuẩn bị: Ekip thực hiện: Bác sĩ chuyên khoa điện quang, bác sĩ phụ trợ; Kỹ thuật viên điện quang; Bác sĩ/kỹ thuật viên gây mê (nếu bệnh nhân khó hợp tác); Điều dưỡng. Phương tiện sử dụng: Máy chụp số hóa xóa nền (DSA); Phim, máy in phim và hệ thống lưu trữ hình ảnh; Máy bơm điện chuyên dụng; Bộ áo chì, tạp dề giúp che chắn khỏi tia X. Thuốc: Thuốc gây tê tại chỗ Thuốcgây mê toàn thân; Thuốc cản quang iod tan trong nước; Thuốc chống đông và thuốc trung hòa chống đông; Dung dịch sát khuẩn da và vùng niêm mạc. Vật tư y tế thông thường: Bơm tiêm 1,3,5,10ml và bơm dành cho máy bơm điện
Vật tư y tế thông thường: Bơm tiêm 1,3,5,10ml và bơm dành cho máy bơm điện. Nước cất (nước muối sinh lý); Hộp thuốc và hộp cấp cứu tai biến. Trang phục phẫu thuật; Bộ dụng cụ vô trùng (kéo, dao, kẹp, khay đựng dụng cụ..v.v); Bông gạc, băng dính y tế phẫu thuật. Vật tư y tế đặc biệt: Kim chọc mạch; Dây dẫn tiêu chuẩn 0.035inch; Bộ ống vào lòng mạch 5-6F; Vi ống thông 2-3F, vi dây dẫn 0.014-0.018inch; Ống thông chụp mạch 4-5F, ống thông dẫn đường 6F Bộ dây nối chữ Y. Vật liệu gây tắc mạch: Xốp sinh học giúp cầm máu; Hạt nhựa tổng hợp (PVA); Keo kết dính sinh học (Histoacryl, Onyx...); Vòng xoắn kim loại (coils) các cỡ. Người bệnh cần chuẩn bị: Được giải thích kỹ về thủ thuật để phối hợp với bác sĩ; Khám lâm sàng trước thủ thuật; Nhịn ăn, uống trước 6 giờ, tránh uống quá 50ml nước; Trường hợp người bệnh không thể nằm yên sẽ được chỉ định dùng thuốc an thần. 3.2 Quy trình thực hiện Các bước thực hiệnchụp số hóa xóa nềnvànút mạch lạc nội mạc tử cung: Tại phòng can thiệp bệnh nhân được hướng dẫn nằm ngửa. Bác sĩ đặt ống thông bàng quang, đặt đường truyền tĩnh mạch, đặt máy theo dõi nhịp thở,điện tâm đồ, mạch,huyết áp, đo độ bão hòa oxy trong máu ngoại vi để theo dõi chức năng sống còn
Điều dưỡng thực hiện sát trùng rộng vùng bẹn hai bên và trải ga, săng vô trùng lên người bệnh nhân. Tiến hành gây tê vùng động mạch đùi chung ở dưới nếp vùng bẹn khoảng 1cm. Rạch da và dùng kim luồn chọc vào động mạch. Đẩy dây dẫn và ống đặt động mạch tiến vào động mạch đùi. Dưới hướng dẫn củachụp số hóa xóa nềnDSA, luồn ống thông vào động mạch tử cung và chụp kiểm tra, nếu đạt yêu cầu thì bơm hạt nhựa PVA trộn thuốc đối quang cho đến khi tắc vĩnh viễn vùng mạch cấp máu cho u thì dừng lại. Chụp DSA kiểm tra lại. Rút ống thông, luồn vào động mạch tử cung bên đối diện và thực hiện tương tự. Rút ống thông và ống vào lòng mạch, băng ép vùng chọc. Sau thủ thuật, bệnh nhân nằm bất động khoảng 6 - 8 giờ thì có thể tháo băng ép. Saunút mạch lạc nội mạc trong cơ tử cungthì người bệnh nên dùng kháng sinh để tránh nhiễm trùng. Bệnh nhân chỉ cần lưu lại bệnh viện 1 - 2 ngày là có thể xuất viện. 4. Tai biến sau thủ thuật và hướng xử lý Kỹ thuậtnút mạch lạc nội mạc trong cơ tử cungđược đánh giá khá an toàn và hầu như không có tai biến nghiêm trọng xảy ra. Các biến chứng nguy cơ như vỡ u, tiểu ra máu được kiểm soát hoàn toàn do đã giữ nguyên vẹn các tổ chức thận
Các biến chứng nguy cơ như vỡ u, tiểu ra máu được kiểm soát hoàn toàn do đã giữ nguyên vẹn các tổ chức thận. Một số biến chứng phổ biến khác của chụp mạch như: chảy máu, tụ máu vùng chọc...có thể có nhưng hiếm khi xảy ra. Nhìn chung,nút mạch lạc nội mạc trong cơ tử cungđược xem là lựa chọn hiệu quả trong điều trị các khối u cơ mỡ mạch thận kích thước to hoặc u có biến chứng. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec với hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế hiện đại cùng đội ngũ chuyên gia, bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm trong khám điều trị bệnh, người bệnh hoàn toàn có thể yên tâm thăm khám và điều trị tại Bệnh viện.