Các hệ thống phân loại sỏi trong gan
Sỏi mật là thuật ngữ chung mô tả sự hiện diện củasỏi trong gantại bất kỳ điểm nào dọc theo cây mật.Sỏi mậtlà thuật ngữ chính xác mô tả sự hiện diện của sỏi mật trong túi mật, mặc dù trong thực hành lâm sàng, rất thường xuyên các thuật ngữ sỏi mật và sỏi mật được sử dụng cho cùng một mục đích, do túi mật là vị trí giải phẫu chủ yếu của sỏi mật. Thuật ngữ sỏi mật đề cập đến sự hiện diện của sỏi mật trong các ống dẫn mật ngoài gan, trong khi sỏi gan mô tả sự hiện diện của sỏi mật trong các ống dẫn mật trong gan. Bài viết được viết bởi ThS. BS Mai Viễn Phương - Trưởng đơn nguyên Nội soi tiêu hóa - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park. Các hệ thống phân loại sỏi trong gan Trong nhiều năm qua, nhiều phân loại đã được phát triển để phân biệt các trường hợpsỏi gan. Một trong những phân loại được sử dụng nhiều nhất là phân loại của Dong, đề xuất phương pháp điều trị tùy thuộc vào vị trí củasỏi trong gan, teo gan, thay đổi đường mật, sự hiện diện của sỏi ngoài gan và chức năng cơ thắt Oddi. Cả phân loại của Nakayama và phân loại Tsunoda đều tập trung vào việc mô tả bệnh dựa trên vị trí của sỏi, sự hiện diện và vị trí của hẹp và giãn đường mật
Cuối cùng, hệ thống LHO mới được đề xuất phân chia bệnh nhân theo khả năng chịu đựng phẫu thuật cắt gan giải phẫu, sự hiện diện của hẹp rốn gan và những thay đổi ở cơ thắt Oddi. Phân loại của Dong Feng và cộng sự đã báo cáo kết quả từ một nhóm 2000 bệnh nhân đang được điều trị sỏi gan vào năm 2012. Họ đề xuất một phương pháp phân loại dựa trên vị trí của sỏi, sự hiện diện của teo gan, hẹp đường mật, xơ gan và chức năng của cơ thắt Oddi. Sỏi gan loại I được đặc trưng bởi sỏi khu trú và được chia thành Ia, khi sỏi ở một thùy, và Ib, khi sỏi ở cả hai thùy. Loại II được định nghĩa là bệnh lan tỏa và có ba phân nhóm: loại IIa không có teo gan hoặc hẹp ống mật, loại IIb có teo từng đoạn và/hoặc hẹp đường mật, và loại IIc có xơ gan mật và tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Loại E được sử dụng để mô tả bệnh có sỏi ngoài gan và được chia thành Ea, khi cơ thắt Oddi hoạt động bình thường, Eb khi cơ thắt giãn ra và Ec khi cơ thắt Oddi bị hẹp. Phân loại của Nakayama Năm 1982, Nakayama đã báo cáo tiêu chuẩn phân loại sỏi gan của mình
Phân loại của Nakayama Năm 1982, Nakayama đã báo cáo tiêu chuẩn phân loại sỏi gan của mình. Điều này chỉ dựa trên mô tả toàn diện và khách quan về loại sỏi, vị trí sỏi, sự hiện diện của hẹp đường mật, mức độ nghiêm trọng và vị trí của nó, và sự hiện diện của giãn đường mật, mức độ nghiêm trọng và vị trí của nó. Phân loại này cũng bao gồm việc túi mật có chứa sỏi hay không, có rối loạn chức năng cơ vòng Oddi hay không và bệnh nhân đã trải qua các ca phẫu thuật trước đó hay chưa. Mức độ nghiêm trọng của hẹp đường mật được phân loại là S0 khi không có hẹp, S1 khi đường kính ống mật liên quan lớn hơn 2 mm (hẹp nhẹ) và S2 khi đường kính ống mật nhỏ hơn 2 mm (hẹp rõ rệt). Giãn đường mật được phân loại bằng cách sử dụng D0 khi không có hẹp, D1 khi giãn dưới 20 mm và D2 khi giãn trên 20 mm. Mặc dù mang tính thông tin và mô tả sâu sắc, cần lưu ý rằng phương pháp này có thể khó hiểu đối với những người không thường xuyên tiếp xúc với bệnh nhân bị sỏi gan. Hơn nữa, phân loại này không đề xuất phương pháp điều trị ưu tiên có thể hướng dẫn các bác sĩ phẫu thuật ít chuyên môn về sỏi gan
Hơn nữa, phân loại này không đề xuất phương pháp điều trị ưu tiên có thể hướng dẫn các bác sĩ phẫu thuật ít chuyên môn về sỏi gan. Phân loại Tsunoda Tsunoda và cộng sự, vào năm 1985, đã công bố một phương pháp phân loại bệnh nhân bị sỏi gan. Các tiêu chí này phân chia bệnh nhân dựa trên sỏi gan nguyên phát và thứ phát, vị trí của sỏi, sự hiện diện của hẹp đường mật và/hoặc giãn nở. Theo từng phân loại, họ khuyến nghị phẫu thuật nào sẽ mang lại kết quả phẫu thuật tốt nhất. Bệnh nhân loại I có sỏi nhỏ và không giãn ống mật, trong khi bệnh nhân loại II có giãn lan tỏa ống mật trong gan có hoặc không có tổn thương tắc nghẽn ở CBD. Cả hai loại đều liên quan đến sỏi mật kèm theo. Phân loại Tsunoda cho rằng những bệnh nhân này có thể phát triển sỏi mật do yếu tố ngoài gan và gọi cả hai loại làsỏi trong ganthứ phát. Loại III được đặc trưng bởi các tổn thương nang đơn phương có hoặc không có hẹp, và loại IV được biểu hiện bằng bệnh lan tỏa chiếm cả hai thùy. Hệ thống phân loại LHO Phương pháp phân loại gần đây nhất được Wang và cộng sự [ 68 ] công bố vào năm 2023
Hệ thống phân loại LHO Phương pháp phân loại gần đây nhất được Wang và cộng sự [ 68 ] công bố vào năm 2023. Họ đặt tên là Hệ thống phân loại LHO, trong đó mỗi chữ cái chỉ ra một trong ba điểm chính được đánh giá để xây dựng kế hoạch phẫu thuật hiệu quả và chuẩn hóa việc điều trị cho bệnh nhân bị sỏi gan. Chữ cái đầu tiên, L, đánh giá sự phân bố của sỏi trong các ống mật phân đoạn, sự hiện diện của teo gan và khả năng chịu đựng của bệnh nhân đối với phẫu thuật cắt gan giải phẫu. H đề cập đến sự có hoặc không có sỏi ở rốn gan hoặc hẹp rốn gan, và O chỉ ra có rối loạn chức năng cơ thắt Oddi hay không. Đối với các phân nhóm của loại L, L0 đề cập đến sự vắng mặt của sỏi rõ ràng trong các ống dẫn mật phân đoạn hoặc teo rõ ràng của nhu mô gan, cùng với chức năng gan bình thường. Ở phân nhóm L1, có sỏi trong các ống dẫn mật phân đoạn và/hoặc teo nhu mô và bệnh nhân có thể chịu được phẫu thuật cắt gan. Loại L2 cũng được định nghĩa là sỏi gan phức tạp, vì nó chỉ ra bệnh lan tỏa và teo, không khả thi để cắt gan giải phẫu của tất cả các phân đoạn bị ảnh hưởng trong giới hạn an toàn của khả năng cắt bỏ theo tiêu chí của Đại học Zurich. Loại H đề cập đến các hẹp và sỏi tắc nghẽn ở rốn gan
Loại H đề cập đến các hẹp và sỏi tắc nghẽn ở rốn gan. Những thứ này cần được loại bỏ để ngăn ngừa ứ mật mãn tính và viêm đường mật/hình thành sỏi tái phát. H0 biểu thị sự vắng mặt của sỏi hoặc hẹp rốn gan. Phân nhóm H1 có nghĩa là có sỏi nhưng không có hẹp quanh rốn gan, trong khi H2, thay vào đó, đề cập đến sự hiện diện của cả sỏi và hẹp rốn gan và bao gồm các trường hợp thường khó xử lý hơn. Loại O thay đổi tùy theo chức năng của cơ thắt Oddi, vì sự thiếu hụt của nó có thể dẫn đến trào ngược dịch tá tràng vào đường mật và viêm đường mật tái phát. Loại phụ O0 biểu thị cơ thắt hoạt động bình thường, trong loại phụ O1 có sự giãn cơ thắt và loại phụ O2 đề cập đến những bệnh nhân bị hẹp cơ thắt Oddi. Tài liệu tham khảo 1.   Gallstone Disease: Diagnosis and Management of Cholelithiasis, Cholecystitis and Choledocholithiasis. London: National Institute for Health and Care Excellence (NICE); 2014 Oct- 2.  Kim IS, Myung SJ, Lee SS, Lee SK, Kim MH. Classification and nomenclature of gallstones revisited. Yonsei Med J. 2003;44:561-570. 3. Motta RV, Saffioti F, Mavroeidis VK. Hepatolithiasis: Epidemiology, presentation, classification and management of a complex disease
3. Motta RV, Saffioti F, Mavroeidis VK. Hepatolithiasis: Epidemiology, presentation, classification and management of a complex disease. World J Gastroenterol 2024; 30(13): 1836-18