Bệnh viêm ruột thứ phát sau phẫu thuật đại tràng
Bài viết của Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Các yếu tố hiện đã biết có khả năng gây ra bệnh viêm ruột thứ phát là thuốc; phẫu thuật thay đổi ruột và cấy ghép các cơ quan, tế bào gốc hoặc hệ vi sinh vật trong phân. Thuốc liên quan đến sự phát triển của bệnh viêm ruột thứ phát bao gồm; thuốc điều hòa miễn dịch, chất chống hoại tử khối u alpha, chất chống interleukin, interferon, chất kích thích miễn dịch và chất ức chế trạm kiểm soát. Cắt bỏ đại tràng trong một số trường hợp có thể làm phát sinh bệnh Crohn mới khởi phát, viêm túi hồi tràng hoặc hội chứng viêm ruột sau cắt. 1. Bệnh viêm ruột thứ phát sau phẫu thuật Phẫu thuật vùng bụng và vùng chậu thường được thực hiện ở bệnh nhân bệnh viêm ruột, đặc biệt là ở những người bịbệnh Crohn. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng phẫu thuật thay đổi ruột có thể ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật trong đường tiêu hóa, tạo ra môi trường cho sự thuyên giảm hoặc bùng phát bệnh viêm ruột. Ví dụ, phẫu thuật cắt bỏ hồi đại tràng ở bệnh nhân bệnh Crohn đơn độc đã làm thuyên giảm bệnh trong 10 năm ở 50% trường hợp
Ví dụ, phẫu thuật cắt bỏ hồi đại tràng ở bệnh nhân bệnh Crohn đơn độc đã làm thuyên giảm bệnh trong 10 năm ở 50% trường hợp. Nhưng một số bệnh nhân bị tái phát viêm ruột sau phẫu thuật sau phẫu thuật tương tự. Một nghiên cứu ở Murine cho thấy rằng việc cắt bỏ hồi đại tràng có thể làm thay đổi hệ vi sinh vật không chỉ ở ruột kết mà còn ở hỗng tràng, có thể kết tủa bệnh viêm ruột trong ruột già và ruột non. Các nghiên cứu trên động vật đã chỉ ra rằng những thay đổi trong phẫu thuật làm thay đổihệ vi sinh vật đường ruột, điều này có thể làm cho các tế bào trở nên độc hại và gây ra các lỗ nối thông. Những tổn thương niêm mạc mãn tính này có thể biểu hiện một hiện tượng giống bệnh viêm ruột trong các đoạn ruột sau phẫu thuật. Những cá nhân bị bệnh viêm ruột với rất nhiều loài vi khuẩn như Bacteroides vulgatus Clostridium perfringens và Ruminococcus gnavus trong ruột có nguy cơ cao phát triển bệnh Crohn của túi nếu họ trải qua phẫu thuật cắt bỏ tử cung bằng nối hồi tràng-túi hậu môn (nối túi hồi tràng - ống hậu môn). 2
2. Hội chứng viêm ruột sau cắt đại tràng Bệnh nhân viêm loét đại tràng trải qua phẫu thuật cắt đại tràng hoặccắt toàn bộ đại tràng trực tràngcó thể phát triển tình trạng viêm mãn tính của ruột non được gọi là hội chứng viêm ruột sau cắt đại tràng. Nó được đặc trưng bởi viêm ruột mãn tính lan tỏa thường phát triển vài tháng sau khi phẫu thuật. Khi nghi ngờ, nên thực hiệnnội soi đường tiêu hóa trên, nội soi hồi tràng qua lỗ mở ruột hoặc nội soi ruột non. Nó có vẻ khác biệt với bệnh Crohn về sự liên quan không phân đoạn, viêm bề ngoài niêm mạc, không có lỗ rò/ hẹp lòng ruột và không có u hạt trên mô bệnh học. Tình trạng này có thể xuất hiện với các vết loét nghiêm trọng và thậm chí có thể dẫn đến tử vong. Đây đã được suy đoán là một dạng viêm loét đại tràng của ruột non do thiếu các đặc điểm điển hình của bệnh Crohn. Nó thường được điều trị bằng liệu pháp ức chế miễn dịch nhưcorticosteroid, đặc biệt là trong giai đoạn đầu hoặc đợt bùng phát, sau đó là sử dụng lâu dài các chất ức chế miễn dịch nhưazathioprinehoặc infliximab. 3
3. Viêm túi hồi tràng sau cắt đại tràng Phẫu thuật cắt bỏ ruột bị bệnh có thể được chữa khỏi ở những người bị bệnh viêm ruột dạng nặng không đáp ứng với điều trị y tế. Cắt bỏ toàn bộ đại tràng bằng nối túi hồi tràng - ống hậu môn được coi là phương pháp điều trị dứt điểm cho những người bị viêm loét đại tràng, vì toàn bộ đại tràng với gần như hoàn toàn trực tràng được cắt bỏ, không để lại cơ quan nào có thể biểu hiện bệnh. Mặt khác, bệnh Crohn là một bệnh phân đoạn có thể liên quan đến bất kỳ bộ phận nào của đường tiêu hóa, do đó việc cắt bỏ các đoạn bị bệnh có thể chữa khỏi trong nhiều trường hợp nhưng bệnh tái phát không phải là hiếm. Bệnh nhân có viêm loét đại tràng kháng trị hoặc viêm loét đại tràng bị u tân sinh liên quan đến viêm đại tràng cần phải cắt bỏ. Cắt toàn bộ đại tràng với nối túi hồi tràng - ống hậu môn đã trở thành phương pháp điều trị phẫu thuật được lựa chọn ở những người cần cắt bỏ toàn bộ. Phẫu thuật tái tạo ruột tiêu chuẩn này có thể liên quan đến viêm túi hoặc bệnh Crohn của túi
Phẫu thuật tái tạo ruột tiêu chuẩn này có thể liên quan đến viêm túi hoặc bệnh Crohn của túi. Viêm túi hồi tràng, một chứng viêm mãn tính của túi hồi tràng sau khi nối túi hồi tràng - ống hậu môn được suy đoán là xảy ra do ứ phân, rối loạn vi khuẩn, khả năng miễn dịch niêm mạc bị thay đổi và thiếu máu cục bộ liên quan đến phẫu thuật. Nó thường được điều trị bằngkháng sinhnhưng một số trường hợp không đáp ứng với liệu pháp kháng sinh lâu dài và được gọi là viêm túi đề kháng kháng sinh mãn tính. Do đó, viêm túi biểu hiện một phổ bệnh khác nhau, từ kiểu hình đáp ứng với kháng sinh cấp tính đến thực thểkháng kháng sinhmãn tính. Dạng sau của viêm túi tương tự như bệnh viêm ruột cổ điển trong lâm sàng, nội soi và các đặc điểm mô học, thường yêu cầu liệu pháp ức chế miễn dịch, bao gồm cả sinh học. Vai trò của mở hậu môn nhân tạo trên dòng Trong những trường hợp không thể điều trị y tế, chuyển hướng phân - mở hậu môn nhân tạo trên dòng, phân không đi qua đoạn ruột bị bệnh là một phương thức điều trị hiệu quả. Các chuyên gia coi viêm túi đề kháng kháng sinh mãn tính là một thực thể độc lập của bệnh viêm ruột. Một loại viêm túi khác được gọi là “viêm túi chuyển hướng”
Một loại viêm túi khác được gọi là “viêm túi chuyển hướng”. Viêm túi chuyển hướng đáp ứng với liệu pháp axit béo chuỗi ngắn. Điều quan trọng là phải phân biệt loại viêm này với những thay đổi do thiếu máu cục bộ thường thấy gần lỗ thoát và có liên quan đến kỹ thuật phẫu thuật. Chuyển hướng phân với việc xây dựng lỗ thoát hậu môn nhân tạo trên dòng có thể được thực hiện để điều trị các bệnh về đường ruột hoặc quanh hậu môn trongbệnh viêm ruột. Trong một số trường hợp, chuyển hướng phân có thể tạo ra bệnh viêm ruột mới khởi phát trong một đoạn ruột không bị bệnh; tức là, hội chứng viêm ruột sau cắt bỏ đại tràng. Điều này cho thấy phẫu thuật là một nguyên nhân gây ảnh hưởng đến chức năng miễn dịch ở đoạn ruột chưa bị bệnh, dẫn đến sự phát triển của chứng viêm. 4. Bệnh Crohn túi sau cắt bỏ đại tràng Cắt đại tràng trực tràng và nối túi hồi tràng - ống hậu môn ở những bệnh nhân được chẩn đoán viêm loét đại tràng trước phẫu thuật đã được chứng minh là gây ra bệnh Crohn mới khởi phát trong số 2,7% -13% bệnh nhân trải qua phẫu thuật để chẩn đoán ban đầu là viêm loét đại tràng hoặc viêm đại tràng không xác định. Bệnh mới có thể phát triển vài tuần đến thậm chí vài năm sau khi phẫu thuật
Bệnh mới có thể phát triển vài tuần đến thậm chí vài năm sau khi phẫu thuật. Người ta tin rằng phẫu thuật tái tạo ruột cho viêm loét đại tràng tạo ra một môi trường thân thiện với bệnh Crohn. Sau khi cắt bỏ, quá trình vận chuyển tiêu hóa của thức ăn đã tiêu thụ diễn ra nhanh chóng, làm thay đổi hệ vi sinh vật đường ruột và tạo ra môi trường cảm ứng bệnh Crohn. Điều này cùng với các vùng thiếu máu cục bộ do thay đổi phẫu thuật có thể làm phát sinh bệnh Crohn mới khởi phát hoặc gây bùng phát bệnh. Sự phát triển của bệnh mới có thể xảy ra ở những cá nhân đã có kiểu gen nguy cơ cao phát triển bệnh viêm ruột và phẫu thuật chỉ đóng vai trò như một yếu tố kích hoạt kết tủa biểu hiện kiểu hình của nó. Vai trò của các yếu tố môi trường khác như sử dụng kháng sinh vàthuốc chống viêm không steroid, thiếu máu cục bộ, béo phì và lo lắng liên quan đến can thiệp phẫu thuật có thể góp phần đáng kể làm phát sinh tình trạng bệnh này.