Đau thắt lưng thấp do nhồi máu thận cấp tính
Việc phát hiện nhồi máu thận cấp tính thường bị trì hoãn hoặc bỏ sót vì tính chất hiếm gặp của bệnh và biểu hiện lâm sàng không đặc hiệu. Đau thắt lưng thấp khởi phát đột ngột ở bệnh nhân có nguy cơ cao bị huyết khối tắc mạch có thể là dấu hiệu đầu tiên của nhồi máu thận. Chỉ khi nghĩ đến nhồi máu thận cấp tính, bệnh nhân mới có cơ hội được chẩn đoán và xử trí kịp thời, cứu vãn được quả thận đang bị tổn thương. 1. Nhận biết đau thắt lưng thấp do nhồi máu thận cấp tính Đau lưng dướilà một vấn đề phổ biến và có thể chiếm tới 15% tổng số ca khám ngoại trú mới. Trong phần lớn các trường hợp, đau thắt lưng thường là một tình trạng lành tính liên quan đến tư thế hoặc căng thẳng về thể chất, thường tự khỏi hoặc dễ dàng điều trị. Vì vậy, đau thắt lưng thường không được nhận định như là một triệu chứng của bệnh lý nghiêm trọng. Trong khi đó, có một số trường hợpnhồi máu thận cấp tínhcó dấu hiệu khởi phát đột ngột làđau thắt lưng thấp. Khi khai thác hồi cứu trên các bệnh nhân bịnhồi máu thận cấp tính, triệu chứng đau thắt lưng, bụng và vùng sườn dai dẳng cũng chiếm một tỷ lệ nhất định
Tuy nhiên, những nhận định tại thời điểm ban đầu thường hướng đến các bệnh khác thường gặp hơn như thoái hóa cột sống, bệnh lý trên đường tiêu hóa, sỏi hệ niệu hoặc thậm chí lànhồi máu cơ tim. Mặt khác, trên các đối tượng đã quan sát hồi cứu, những yếu tố nguy cơ hiện hữu hoặc cận lâm sàng được chỉ định ban đầu đều không có hay độ nhạy, độ đặc hiệu rất thấp đối với chẩn đoánnhồi máu thận cấp tính. Nói một cách khác, bác sĩ tiếp nhận cần phải có ý niệm tối thiểu đến chẩn đoán này mới có thể đưa ra các xử trí thích hợp, bao gồm thực hiện những khám xét, chỉ định xét nghiệm và cả liệu pháp can thiệp tức thì để bảo tồn chức năng thận. 2. Cách tiếp cận chẩn đoán nhồi máu thận cấp tính với dấu hiệu ban đầu là đau thắt lưng thấp Thăm khám lâm sàng Bệnh nhân bịnhồi máu thận cấp tínhcó thể nhập viện vì đau bụng, đau mạn sườn, hiếm gặp làđau thắt lưng thấpdai dẳng. Tuy nhiên, chẩn đoánnhồi máu thận cấp tínhthường bị trì hoãn hoặc bỏ lỡ, vì tình trạng này hiếm và biểu hiện lâm sàng không đặc hiệu
Tuy nhiên, chẩn đoánnhồi máu thận cấp tínhthường bị trì hoãn hoặc bỏ lỡ, vì tình trạng này hiếm và biểu hiện lâm sàng không đặc hiệu. Hầu hết bệnh nhân có ít nhất một bằng chứng trong tiền sử liên quan đếnnguy cơ huyết khốitắc mạch cao, bao gồmrung nhĩ, từng bị thuyên tắc mạch trước đó và bệnh van tim hoặc bệnh thiếu máu cục bộ là những yếu tố nguy cơ chính gây nhồi máu thận cấp. Các yếu tố nguy cơ này thường được nhận biết sớm hoặc đã có sẵn trong tiền căn bệnh lý hoặc thăm khám lâm sàng. Tuy nhiên, nguyên nhânnhồi máu thận cấp tínhkhác cũng có liên quan đến các tình trạng hiếm gặp, bao gồm chấn thương, rối loạn đông máu di truyền và mắc phải, sử dụng cocaine, dị tật mạch máu như loạn sản cơ sợi hoặc cácbệnh di truyền như hội chứng Marfan hoặc hội chứng Ehlers Danlos, các can thiệp y tế như phẫu thuật thay van, ghép thận, đặt ống thông nội mạch và đặt stent, bệnh ác tính... Chỉ định xét nghiệm Trong trường hợp chẩn đoán lâm sàngnhồi máu thận cấp tínhkhông chắc chắn do các dấu hiệu không điển hình, không có yếu tố nguy cơ thuyên tắc huyết khối, các cận lâm sàng hỗ trợ cần được đặt ra. Các kết quả xét nghiệm như tiểu máu và tăng LDH nên gợi ý hướng tới chẩn đoán này
Các kết quả xét nghiệm như tiểu máu và tăng LDH nên gợi ý hướng tới chẩn đoán này. Trong đó,tổng phân tích nước tiểubằng que thăm dò là một xét nghiệm sàng lọc đơn giản cho nhiều bệnh lý thận nói chung. Độ nhạy của xét nghiệm này để phát hiện tiểu máu cao trái ngược với độ đặc hiệu thấp vì phản ứng chéo khi có myoglobin niệu. Do đó, phân tích nước tiểu lặp lại trong vòng 24 giờ đầu tiên kể từ khi cơn đau khởi phát nên được thực hiện để tăng giá trị chẩn đoán. Bên cạnh đó, định lượngnồng độ LDH huyết thanhtrong máu như một dấu hiệu đặc trưng cho hoại tử tế bào sẽ tăng cao ở những bệnh nhân bịnhồi máu thận cấp tính. Vì LDH huyết thanh rất nhạy cảm nhưng không đặc hiệu, các nguyên nhân khác gây tăng LDH, chẳng hạn như nhồi máu cơ tim cấp, khối u, thuyên tắc mạc treo,... cũng phải được loại trừ càng sớm càng tốt. Các phương tiện chuyên biệt cho thận như chụp động mạch, xạ hình thận, chụp đài thận tĩnh mạch, siêu âm thận và chụp cắt lớp vi tính có thể đem lại giá trị chẩn đoán nhồi máu thận cấp
Trong đó, chụp cắt lớp vi tính có cản quang là tiêu chuẩn tham chiếu không xâm lấn để chẩn đoán hình ảnh nhồi máu thận cấp nhanh chóng, cho thấy hình ảnh vùng nhồi máu là không tăng cường thuốc sau khi tiêm thuốc cản quang. Mặc dù siêu âm vẫn có vai trò loại trừ bệnh lý u xơ tắc nghẽn đường niệu, phương tiện này lại thiếu độ nhạy để phát hiện sớmnhồi máu thận cấp tính.Chụp động mạch thậnchọn lọc là một chẩn đoán xâm lấn nhưng có điểm hạn chế là khó khả thi trong thời điểm ban đầu. Cách điều trị Hướng dẫn điều trị cụ thể cho thuyên tắc động mạch thận cấp tính chưa có khuyến cáo chính thức. Tuy nhiên, trong tất cả các trường hợp, nhận biết kịp thờinhồi máu thận cấp tínhlà quan trọng. Lúc này, cácliệu pháp tiêu sợi huyếthay thuốc chống đông máu sẽ được xem xét chỉ định tùy vào từng bệnh cảnh, cân nhắc dựa trên thời gian của bệnh sử, lợi ích đạt được và nguy cơ có thể mắc phải, nhất là biến chứng xuất huyết do thuốc chống huyết khối nói chung. Tóm lại, mặc dù không đặc hiệu, triệu chứngđau thắt lưng thấpcó thể là dấu hiệu đầu tiên của một căn bệnh nghiêm trọng như đau thắt lưng thấp
Tóm lại, mặc dù không đặc hiệu, triệu chứngđau thắt lưng thấpcó thể là dấu hiệu đầu tiên của một căn bệnh nghiêm trọng như đau thắt lưng thấp. Tuy bệnh sử, triệu chứng đi kèm có thể gợi ý nhiều đến bệnh khác, khả năng nhạy cảm lâm sàng cao vẫn là chìa khóa để chẩn đoán sớm bệnh lý này. Như vậy, ở những bệnh nhân có nguy cơ cao xảy ra biến cố huyết khối tắc mạch,đau lưng dướidai dẳng cùng với LDH huyết thanh tăng và / hoặc đái máu, một phim CT cản quang nên được thực hiện càng sớm càng tốt để loại trừ hoặc xác nhậnnhồi máu thận cấp tínhlà vô cùng cần thiết.