Ưu điểm và nguy cơ khi mổ bắc cầu động mạch chủ - động mạch vành
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi các bác sĩ Ngoại Tim mạch & Lồng ngực - Trung tâm Tim mạch - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park. Phẫu thuật mổbắc cầu mạch vànhcho phép máu từ động mạch chủ đi vượt qua chỗ hẹp trong lòng mạch để tiếp tục lưu thông vùng mạch vành sau chỗ hẹp để cung cấp đủ máu cho cơ tim. Tuy nhiên, bác sĩ cần phải cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ trước khi quyết định thực hiện mổ bắc cầu mạch vành cho bệnh nhân. 1. Phẫu thuật mổ bắc cầu mạch vành trong điều trị bệnh lý mạch vành Bệnh mạch vànhchủ yếu gây ra bởi các mảng xơ vữa bám trên thành mạch máu, dẫn đến hẹp lòng mạch và cản trở lưu lượng máu đến nuôi dưỡng cho tế bào cơ tim. Khi các mạch máu bị hẹp nghiêm trọng, lượng máu đến cơ tim bị suy giảm nhiều, dẫn tới cơ tim bị thiếu một lượng oxy tương đối lớn, hậu quả gây ra các triệu chứng điển hình nhưđau thắt ngực, đau sau xương ức, bệnh nhân có cảm giác như tim bị bóp nghẹt, hoặc đau nặng ngực.Cơn đau thắt ngựccó thể lan ra sau lưng, tới vùng vai, hàm, cổ và người bệnh đôi khi cảm thấy nghẹt thở. Nặng nề hơn, bệnh có thể dẫn đến biến chứngnhồi máu cơ timvà ngưng tim,nguy cơ đột tử
Nặng nề hơn, bệnh có thể dẫn đến biến chứngnhồi máu cơ timvà ngưng tim,nguy cơ đột tử. Phẫu thuật bắc cầu mạch vànhlà phương pháp hữu hiệu nhất trong điều trị các trường hợp hẹp động mạch vành nặng, giúp cải thiện đáng kể lượng máu đến nuôi cơ tim và chấm dứt các triệu chứng đau ngực. Bác sĩ sẽ sử dụng một đoạn ống ghép bằng tĩnh mạch hoặc động mạch làm “cầu nối” đến phía sau đoạn động mạch vành bị hẹp. Bác sĩ có thể dùng đoạn tĩnh mạch hiển ở chân, động mạch quay từ cẳng tay hay động mạch vú trong bên trong thành ngực để làm đoạn mạch ghép. Mặt khác, bệnh nhân không cần phải lo lắng suy nghĩ về chuyện mất một đoạn mạch máu mà bác sĩ dùng để làm ống ghép trongmổ bắc cầu mạch vành, bởi vì bản thân hệ thống mạch máu ở chân và tay rất phong phú, dù mất đi một đoạn mạch nhưng chúng vẫn có thể đáp ứng hoàn toàn đầy đủ hoạt động của cơ thể. Sauphẫu thuật bắc cầu mạch vành, các tế bào cơ tim sẽ được tưới máu đầy đủ và các triệu chứng đau ngực, nặng ngực sẽ nhanh chóng biến mất, bệnh nhân cảm thấy thoải mái hơn nhiều. 2
2. Ưu điểm khi mổ bắc cầu mạch vành Phẫu thuật bắc cầu động mạch vànhlà cách thức điều trị triệt để nhất đối với cácbệnh lý mạch vành, đặc biệt là trong trường hợp nhiều nhánh mạch vành cùng lúc đều bị hẹp hoặc có một nhánh bị hẹp tại nhiều chỗ. Đây cũng là biện pháp được khuyến cáo thực hiện khi người bệnh có tiền căn mắc đái tháo đường, thời gian sống còn dài, kèm theo các khiếm khuyết khác cần sửa chữa trong tim và nhất là nguy cơ xảy ra khi phẫu thuật có thể chấp nhận được. Về mặt lợi ích,phẫu thuật bắc cầu mạch vànhcó thể: Chấm dứt các cơn đau thắt ngực, cảm giác hụt hơi và nặng ngực. Giảm thiểu nguy cơ biến chứng nhồi máu cơ tim. Cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Giúp kéo dài thời gian sống với trái tim khỏe mạnh hơn. Phẫu thuật bắc cầu động mạch vànhcó thể nhanh chóng chữa trị các triệu chứng của bệnh mạch vành, bao gồm cả việc làm biến mất những biểu hiện đau thắt ngực và có thể kéo dài tác dụng lên đến 10 - 15 năm kể từ lúc làm phẫu thuật. Trong trường hợp nghẽn mạch tái phát sau can thiệp đặt stent động mạch vành qua da, bệnh nhân có thể cần phải can thiệp lại bằng phẫu thuật
Trong trường hợp nghẽn mạch tái phát sau can thiệp đặt stent động mạch vành qua da, bệnh nhân có thể cần phải can thiệp lại bằng phẫu thuật. Nếu bệnh mạch vành trở nên nghiêm trọng hơn, ví dụ như nhiều động mạch bị tắc nghẽn cùng lúc và tâm thất trái đã bị suy yếu thìphẫu thuật bắc cầu mạch vànhcó khả năng kéo dài tuổi thọ của bệnh nhân. 3. Các biến chứng của phẫu thuật bắc cầu mạch vành Phẫu thuật bắc cầu động mạch vànhlà một cuộc đại phẫu, và bệnh nhân thường phải mất nhiều tuần hoặc thậm chí nhiều tháng sau mới có thể hồi phục hoàn toàn sau mổ. Trong thời gian vài tuần, bệnh nhân thường có biểu hiện ăn uống kém, suy nhược và đau ở vết thương sau mổ. Biểu hiện trầm cảm xuất hiện ở 1/3 số ca bệnh sau phẫu thuật, nếu không được phát hiện và điều trị sớm, trầm cảm có khả năng trầm trọng hơn, khó điều trị hơn và dẫn đến hậu quả đáng tiếc. Biến chứng khác có thể có saumổ bắc cầu mạch vànhbao gồm nhồi máu cơ tim trong hoặc ngay sau khi làm phẫu thuật (tỷ lệ xảy ra ít hơn 5%), sự suy yếu cơ tim (thường chỉ là tạm thời), rối loạn nhịp tim (đặc biệt là rung nhĩ), tràn dịch màng phổi (tích tụ dịch ở khoảng giữa phổi và thành ngực), nhiễm trùng tại vết mổ và rối loạn tri giác
Sau phẫu thuật lấy đoạn mạch máu, tay và chân bệnh nhân có thể biểu hiện sưng phù và có cảm giác khó chịu. Tuy nhiên, những triệu chứng này sẽ nhanh chóng tự cải thiện trong thời gian ngắn. Bởi vì phẫu thuật có nguy cơ xảy ra nhiều biến chứng nguy hiểm như vậy, nên thường chỉ dành cho những bệnh nhân có khả năng kéo dài thời gian sống đáng kể sau phẫu thuật, hoặc những đối tượng có triệu chứng đau thắt ngực kéo dài không thể nào thuyên giảm bằng các phương pháp khác. 4. Chi phí phẫu thuật bắc cầu mạch vành Tùy từng cơ sở khám chữa bệnh màchi phí phẫu thuật bắc cầu mạch vànhsẽ khác nhau. Thông thường,chi phí phẫu thuật bắc cầu mạch vànhphụ thuộc vào điều kiện cơ sở vật chất, kỹ thuật dùng trong điều trị, trình độ chuyên môn của bác sĩ và phẫu thuật viên thực hiện ca mổ và một số yếu tố khác. Tuy nhiên, bệnh nhân cần lựa chọn thực hiện tại một cơ sở uy tín, có chuyên khoa tim mạch để đảm bảo an toàn, hạn chế biến chứng, mang lại hiệu quả cao. 5. Ưu điểm khi phẫu thuật bắc cầu động mạch vành tại Vinmec Theo thống kê chung trên toàn thế giới, có đến 95 %camổ bắc cầu động mạch chủ - động mạch vànhlà tương đối an toàn
Thời gian qua, theo thống kê tại Bệnh viện Vinmec Central Park cho thấy 85% bệnh nhânmổ bắc cầu mạch vànhđược thực hiện kỹ thuật tim đập không dùng máy tim phổi nhân tạo. Cho đến hiện nay, tất cả các ca mổ đã được thực hiện thành công, với 100% bệnh nhân sống và ra viện sau mổ không xảy ra di chứng hoặc các biến chứng xảy ra sau mổ không đáng kể và đã được điều trị ổn định. Bệnh nhânmổ bắc cầu mạch vànhtại Vinmec Central Park được giảm đau bằngphương pháp gây tê mặt phẳng cơ dựng sống (ESP)thay cho morphin, giúp giảm thời gian nằm viện, phục hồi nhanh sau khi mổ. Hầu hết các bệnh nhân đều không bị tác động bởi máy tuần hoàn ngoài cơ thể nếu trước đó chưa đặt quá nhiều stent hoặc mức độ bệnh chưa tiến triển đến quá nặng. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park được trang bị hệ thống máy móc trang thiết bị và kỹ thuật tiên tiến nhất hiện nay như:Máy EV 1000theo dõi huyết động nâng cao, áp dụng kỹ thuật mổ không đau, từ đó rút ngắn thời gian nằm viện và hạn chế xảy ra biến chứng không mong muốn
Vinmec Central Park điều trịphẫu thuật bắc cầu động mạch vànhcho bệnh nhân với cơ sở vật chất kỹ thuật cao, chất lượng điều trị tương đương so với các quốc gia tiên tiến trên thế giới, đội ngũ y bác sĩ chuyên khoa Tim mạch dày dặn kinh nghiệm, đã được đào tạo bài bản với các chuyên gia hàng đầu khu vực cũng như trên thế giới và được cấp chứng chỉ đủ điều kiện thực hiệnphẫu thuật bắc cầu mạch vành, bao gồm: Bác sĩ CKI Nguyễn Đức Viên Thạc sĩ, Bác sĩ Đỗ Nguyễn Thùy Đoan Trang Thạc sĩ, Bác sĩ Hồ Thị Xuân Nga Tiến sĩ, Bác sĩ Trần Văn Hùng Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Đức Hiền Thạc sĩ, Bác sĩ Huỳnh Khiêm Huy Bác sĩ Nguyễn Hồng Vinh Bác sĩ Nguyễn Lương Tấn đã được đào tạo Phẫu thuật tim người lớn và phẫu thuật mạch vành tại Pháp, hoàn tất luận án tiến sĩ về đề tài phẫu thuật mạch vành tại Rennes - Cộng Hoà Pháp, hai năm làm Nghiên cứu sinh tại Úc. Trước khi trở thành Trưởng khoa Ngoại Tim mạch tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec từ tháng 10/2016, bác sĩ Tấn từng là Phó trưởng khoa Ngoại Tim Mạch lồng ngực và Trưởng khoa Nhi Tim Mạch tại Bệnh viện Trung ương Huế
Đặc biệt, từ tháng 7/2019, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park (TPHCM) đưa vào triển khaiChương trình Điều trị tim mạch trọn góivới chất lượng hoàn toàn vượt trội, dịch vụ hiện đại bậc nhất, là lựa chọn tối ưu đối với bệnh nhân mắc bệnh tim mạch. Chương trình này được áp dụng với 4 kỹ thuật sau: Thay van động mạch chủ qua da (can thiệp TAVI); Đặt stent can thiệp mạch vành; Phẫu thuật bắc cầu động mạch chủ; Phẫu thuật thông liên thất; Mô hình điều trị trọn gói là một trong những hoạt động hiện thực hóa chủ trương “Người bệnh là trung tâm” tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec
Mô hìnhđiều trị tim mạch trọn gói tại Vinmec Central Parksẽ đem lại những lợi ích ưu việt sau: Điều trị đa chuyên khoa:Người bệnh sẽ được lập kế hoạch điều trị toàn diện và xuyên suốt bởi đội ngũ ekip đa chuyên khoa, phối hợp từ nhiều lĩnh vực; Phác đồ điều trị được chuẩn hóatheo tiêu chuẩn của các Hiệp hội tim mạch uy tín trên thế giới; Người bệnh được tiếp cận trực tiếp với phác đồ tối ưu và phù hợp nhất, tránh phải thử nghiệm nhiều phương pháp điều trị khác nhau gây tốn kém hoặc làm giảm hiệu quả chữa trị; Tăng khả năng hồi phục, giảm thời gian nằm viện; An tâmvề kế hoạch chữa bệnh vàchủ độngvề chi phí điều trị;