Vì sao trẻ biếng ăn sau khi dùng thuốc điều trị bệnh?
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa II Trần Thị Linh Chi - Phó Trưởng khoa Nhi - Sơ sinh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hải Phòng Trẻ biếng ăn sau khi uống thuốc là điều diễn ra rất phổ biến khiến nhiều bậc phụ huynh lo lắng. Có nhiều nguyên nhân gây ra hiện tượng này, ví dụ như do rối loạn vị giác, rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột, sử dụng men vi sinh thời gian dài, thiếu kẽm..v.v.. 1. Thuốc ảnh hưởng cảm nhận vị giác của trẻ Các loại thuốc, đặc biệt là thuốc kháng sinh gây ảnh hưởng đến vị giác của trẻ theo các mức độ khác nhau: Một số kháng sinh có thể thay đổi hệ vi khuẩn ở niêm mạc miệng, dạ dày và ruột dẫn đếnrối loạn vị giácvà nhiễm khuẩn ở vùng răng miệng. Uống thuốc xong trẻ biếng ănbởi vị đắng, chua hoặc vị kim loại trong miệng. Một số kháng sinh khác gây rối loạn cảm nhận với một số loại muối. Ví dụAmpicillin, Amoxicillin, Pentamidine vàSulfamethoxazolelàm giảm cảm nhận với muốicanxi clorua, kháng sinhEthambutol,Tetracyclinevà Pentamidine giảm cảm nhận với muối kali clorua. Còn Ampicillin và Pentamidine làm giảm cảm nhận với muối natri clorua. Ngoài ra, cách uống kháng sinh cũng gây ảnh hưởng đến mức độ rối loạn vị giác
Còn Ampicillin và Pentamidine làm giảm cảm nhận với muối natri clorua. Ngoài ra, cách uống kháng sinh cũng gây ảnh hưởng đến mức độ rối loạn vị giác. Nếu uống kháng sinh với các thức ăn hoặc đồ uống có môi trường axit sẽ cảm thấy đắng hơn so với khi uống bằng nước lọc. Nhìn chung, đối với trường hợptrẻ biếng ăn sau khi uống thuốcthì khả năng cao việc bổ sungmen tiêu hóasẽ không mang lại hiệu quả như kỳ vọng. 2. Nhiễm trùng kéo dài làm suy giảm lượng Kẽm (Zn) và các vi chất thiết yếu khác Kẽm (Zn)là thành tố quan trọng của hệ miễn dịch, có vai trò kích thích vị giác mang lại cảm giác ngon miệng cho trẻ. Khi trẻ bị nhiễm trùng kéo dài khiến lượng kẽm trong cơ thể bị suy giảm trầm trọng. Theo các chuyên gia nghiên cứu sức khỏe, việcthiếu hụt kẽmcó mối liên hệ quan trọng đối với việctrẻ bị ốm,chán ăn,rối loạn giấc ngủ, giảm bú kéo dài, chậm tăng cân... Bên cạnh đó, một số vi chất thiết yếu khác như Selen, Vitamin nhóm B,Lysine,Taurine... cũng bị suy giảm do vừa bị tiêu thụ quá nhiều trong quá trình bội nhiễm, vừa không được hấp thu dotrẻ bị ốmnên giảm ăn. Các vi chất trên đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thu chất dinh dưỡng của trẻ
Các vi chất trên đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thu chất dinh dưỡng của trẻ. Kháng sinh có thể giúp điều trị viêm nhiễm nhưng cũng làm hao hụt một lượng vi chất thiết yếu. Đó là lý do trẻ dù hết bệnh nhưng vẫn không tăng cân và càng ngày càng chán ăn và rơi vào vòng luẩn quẩn: Bệnh - Chán ăn - Kém hấp thu - Bệnh... 3. Kháng sinh gây rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột Bình thường, trong ruột con người có một hệlợi khuẩn(khoảng 100 tỷ con), gồm nhiều loại khác nhau gọi làvi khuẩn chí. Các vi khuẩn này luôn duy trì ở trạng thái cân bằng giúp tăng cường quá trình tiêu hoá, hấp thụ các chất dinh dưỡng, thải trừ chất độc và kìm hãm các vi khuẩn có hại ở đường ruột. Sau một đợt mắc bệnh nhiễm trùng nặng, trẻ có thể đã phải dùng khá nhiều kháng sinh. Mặc dù kháng sinh có tác dụng diệt vi khuẩn gây bệnh, nhưng đồng thời cũng diệt luôn hệ lợi khuẩn trong đường ruột của trẻ. Do đó, thức ăn trẻ ăn vào sẽ không được vi khuẩn chí giúp tiêu hóa, hấp thu hiệu quả như trước, gây nên tình trạng biếng ăn, rối loạn tiêu hóa, đi ngoài phân rắn... Tình trạng này kéo dài sẽ khiến trẻ bịcòi xương, chậm phát triển,suy dinh dưỡng
Tình trạng này kéo dài sẽ khiến trẻ bịcòi xương, chậm phát triển,suy dinh dưỡng. Để giải quyết tình trạng này, nhiều cha mẹ đã cho con sử dụngmen vi sinh. Tuy nhiên cần lưu ý: không cho trẻ uống men vi sinh quá 1 tuần. Men vi sinh có vai trò cung cấp vi sinh vật hiếu khí (tiêu thụ oxy), nếu bổ sung nhiều men vi sinh sống vào cơ thể sẽ tiêu thụ oxy trong đường ruột của trẻ khiến trẻ dễ bị thiếu oxy máu, gây mệt mỏi, buồn ngủ, ngủ li bì... Do vậy cần bổ sung men vi sinh đúng cách và đủ liều, chỉ dùng khi trẻ bị tiêu chảy và dừng ngay khi trẻ đã khỏi. 4. Giải pháp trị trẻ biếng ăn sau khi uống thuốc Lời khuyên từ các chuyên gia sức khỏe là nếu có thể cha mẹ nên hạn chếsử dụng kháng sinhcho trẻ. Chỉ nên dùng kháng sinh khi thật cần thiết và tuân thủ theo đúng chỉ định của bác sĩ. Trong trường hợp trẻ bắt buộc phải dùng kháng sinh, cha mẹ nên quan tâm tới chế độ dinh dưỡng và chăm sóc trẻ trong giai đoạn này. Cụ thể: Tăng cường bổ sungthực phẩm giàu Kẽmnhư thịt nạc, các loại đậu, sữa, trứng, hạt khô, rau... Bổ sung kẽm với hàm lượng 3mg/ngày sẽ giúp giảm 40% tỷ lệ mắc bệnh đường tiêu hóa, giảm 60% tỷ lệ mắc bệnh đường hô hấp, tăng cường khả năng miễn dịch cho trẻ
Nên cho trẻ ăn thêm cà rốt, bí đỏ để cải thiện khả năng tiêu hóa. Bổ sungacid amin, đặc biệt là Lysine và Taurine là hết sức cần thiết để giải quyết tình trạngtrẻ biếng ăn sau khi uống thuốc. Bổ sung cho trẻ các thực phẩm giàuvitamin nhóm B(B1, B2, B6) để cung cấp nguồn năng lượng vìtrẻ bị ốmmà thiếu hụt. Các vitamin nhóm B giúp tăng khả năng hấp thu chất dinh dưỡng cũng như duy trì hoạt động của tế bào, giúp trẻ nhanh chóng khỏe mạnh. Việc bổ sung các vi chất kể trên cần kéo dài ít nhất 3-4 tuần để trẻ có thể hồi phục hoàn toàn. Ngoài ra, trong và sau khitrẻ bị ốm, không nên ép trẻ ăn mà nên chia nhỏ khẩu phần ăn thành nhiều bữa nhẹ. Thức ăn nên ưu tiên chế biến dạng lỏng, mềm, dễ tiêu hóa và tránh xa các thực phẩm nhiều mỡ, đường. Trường hợp trẻ biếng ăn kéo dài, kém hấp thu, chậm phát triển cha mẹ nên bổ sung cho trẻ các sản phẩm hỗ trợ có chứalysine,các vi khoáng chất và vitamin thiết yếu nhưkẽm, crom,selen, vitamin nhóm B giúp đáp ứng đầy đủ nhu cầu về dưỡng chất ở trẻ. Đồng thời các vitamin thiết yếu này còn hỗ trợ tiêu hóa, tăng cường khả năng hấp thu dưỡng chất, giúp cải thiện tình trạng biếng ăn, giúp trẻ ăn ngon miệng