Các bệnh được điều trị bằng tế bào gốc: Tiềm năng và ứng dụng
Một số loại bệnh được điều trị bằng tế bào gốc đã và đang được nghiên cứu bao gồm các rối loạn máu, ung thư tủy xương, bệnh bạch cầu cũng như các bệnh về hệ miễn dịch…Trong đó, phương pháp này không chỉ có tiềm năng cứu sống mà còn giúp tái tạo mô và cơ quan bị tổn thương, mang lại hy vọng cho nhiều bệnh nhân. Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của các bác sỹ thuộc Trung tâm Công nghệ cao Vinmec. 1. Tế bào gốc là gì? Với khả năng tự tái tạo và sản sinh các tế bào mới,tế bào gốccó thể phát triển thành các tế bào với chức năng chuyên biệt như tế bào cơ tim, xương, máu và não trong điều kiện thích hợp. Tính linh hoạt này giúp loại tế bào này tái tạo các mô và cơ quan bị tổn thương. Thông thường, tế bào gốc được chia thành hai loại chính: Tế bào gốc phôi: Khi thụ tinh trong ống nghiệm, tế bào gốc phôi được hình thành từ phôi thai. Phôi nang sẽ phát triển thành khoảng 150 tế bào sau khoảng 3 đến 5 ngày. Trong đó, tế bào gốc phôi là tế bào đa năng, có thể phân chia thành các tế bào gốc khác hoặc biến thành bất kỳ loại tế bào nào trong cơ thể. Tế bào gốc trưởng thành:Những tế bào gốc trưởng thành bắt nguồn từ các mô đã phát triển đầy đủ
Tế bào gốc trưởng thành:Những tế bào gốc trưởng thành bắt nguồn từ các mô đã phát triển đầy đủ. Khi đã trưởng thành, bác sĩ chỉ có thể lấy một lượng nhỏ tế bào gốc. Khả năng tạo ra các loại tế bào của tế bào gốc trưởng thành rất hạn chế. Ví dụ, tế bào gốc tủy xương chỉ có thể chuyển hóa thành tế bào máu. 2. Những bệnh được điều trị bằng tế bào gốc Phương pháp điều trị sử dụng tế bào gốc có thể chữa trị một số bệnh lý và khối u ác tính, giúp cứu sống bệnh nhân khỏi những nguy cơ đe dọa tính mạng. Trong đó, tế bào gốc đã và đang được nghiên cứu để điều trị các bệnh dưới đây: Bệnh thiếu máu(bao gồm thiếu máu bất sản, thiếu máu Thalassemia, tiểu huyết sắc tố kịch phát về đêm và thiếu máu Fanconi). Rối loạn về máu hoặc các bất thường về di truyền hồng cầu (như thiếu máu Diamond Blackfan, Beta Thalassemia nặng, bất sản hồng cầu đơn thuần và bệnh hồng cầu hình liềm). Ung thư tủy xương (bao gồm bạch cầu tế bào huyết tương, đa u tủy và bệnh tăng Globulin đại phân tử Waldenstrom). Bệnh bạch cầu(như bệnh bạch cầu nguyên bào lympho cấp tính, bệnh bạch cầu lưỡng tính cấp tính, bệnh bạch cầu tủy cấp tính, bệnh bạch cầu không phân biệt cấp tính, và nhiều loại khác)
Ung thư hạch (Ung thư hạch Hodgkin). Rối loạn miễn dịch di truyền (như hội chứng Omenn, hội chứng Kostmann, và nhiều loại khác). Rối loạn chuyển hóa di truyền(như hội chứng Hurler, bệnh Mucopolysaccharidoses, và nhiều loại khác). Các bất thường về di truyền tiểu cầu (như giảm tiểu cầu bẩm sinh và suy nhược tiểu cầu - bệnh Glanzmann). Rối loạn thực bào (như giảm bạch cầu trung tính Actin và rối loạn võng mạc). Các khối u rắn (như u nguyên bào tủy,u nguyên bào võng mạcvà u nguyên bào thần kinh). 3.Phương pháp tế bào gốc được thực hiện như thế nào? Hiện nay, các phương pháp phẫu thuật hiện đại không yêu cầu cắt vết mổ lớn trên da, nhờ đó giúp quá trình hồi phục trở nên nhanh chóng và hiệu quả hơn. Tuy nhiên, nhiều người vẫn không muốn thực hiện phẫu thuật. Trong những trường hợp như vậy, việcđiều trị bằng tế bào gốctrở thành một lựa chọn khả thi. Tế bào gốc có tác dụng giảm đau và thúc đẩy quá trình tái tạo mô trong các trường hợp sau: Hoại tử xương. Chấn thương dây chằng. Chấn thương gân. Viêm khớp. Gãy xương. Ngoài ra, bệnh nhân sẽ không cần phẫu thuật khi điều trị bằng tế bào gốc
Chấn thương dây chằng. Chấn thương gân. Viêm khớp. Gãy xương. Ngoài ra, bệnh nhân sẽ không cần phẫu thuật khi điều trị bằng tế bào gốc. Phương pháp này có hiệu quả cao do tế bào được lấy từ cơ thể bệnh nhân, giúp giảm thiểu nguy cơ phản ứng phụ và nhiễm trùng. Thông thường, bác sĩ sẽ lấy tế bào gốc từ tủy xương (thường là từ xương chậu) của bệnh nhân trước khi bắt đầu điều trị. Các tế bào này sẽ được kết hợp với tế bào bạch cầu và tiểu cầu trước khi được tiêm vào vùng tổn thương ở hông nhằm thúc đẩy quá trình phục hồi. Trên đây là thông tin về cácbệnh được điều trị bằng tế bào gốc. Nhìn chung, tế bào gốc không chỉ là một bước tiến quan trọng trong y học hiện đại mà còn mở ra nhiều cơ hội điều trị hiệu quả cho các bệnh lý hiểm nghèo và các chấn thương khó chữa. Với khả năng tái tạo mô và phục hồi chức năng, tế bào gốc đang góp phần cải thiện sức khỏe và kéo dài sự sống cho nhiều bệnh nhân.