Phương pháp điều trị đích trong ung thư đại tràng
Liệu pháp điều trị đích trong ung thư đại tràng hoạt động bằng cách tác động trực tiếp vào gen, protein đặc trưng của tế bào ung thư từ đó ức chế sự phát triển của khối u. Nhờ thuốc điều trị ung thư đại tràng này, nguy cơ di căn của tế bào ung thư sẽ được hạn chế cũng như cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh. Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của các bác sĩ thuộc khoa Tiêu hoá - Gan Mật - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. 1. Điều trị đích trong ung thư đại tràng là gì? Liệu pháp nhắm trúng đíchcòn được biết đến với tên gọi điều trị đích trongung thư đại tràng, sử dụng thuốc đặc trị để tác động trực tiếp vào các protein, gen chuyên biệt của tế bào ung thư nhằm ngăn chặn tế bào phát triển và lây lan. Phương pháp này giúp giảm thiểu tác hại lên các tế bào khỏe mạnh, đồng thời giúp người bệnh giảm đau và không ảnh hưởng đến hệ miễn dịch
Phương pháp này giúp giảm thiểu tác hại lên các tế bào khỏe mạnh, đồng thời giúp người bệnh giảm đau và không ảnh hưởng đến hệ miễn dịch. Dù cùng là phương pháp sử dụng thuốc điều trị ung thư đại tràng nhưng do với sử dụng hoá chất, điều trị theo liệu pháp nhắm trúng đích lại có các điểm khác biệt như: Phạm vi: Điều trị đích chỉ nhắm vào phân tử đặc trưng của tế bào ung thư và không gây hại cho tế bào lành tốt cho sức khỏe, trái ngược với điều trị hóa chất tiêu diệt cả tế bào lành lẫn tế bào ung thư. Cơ chế điều trị: Điều trị hóa chất gây độc và tiêu diệt các tế bào, trong khi đó điều trị đích chỉ gây tác động lên gen và protein thúc đẩy sự phát triển của tế bào ung thư. Để tăng hiệu quả điều trị, bác sĩ thường chỉ định phương pháp này khi ung thư đại tràng đã ở giai đoạn 4 kết hợp với phẫu thuật. Mục tiêu là giảm thiểu tế bào ung thư di căn tới các cơ quan khác, làm dịu các triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống và kéo dài tuổi thọ cho người bệnh. 2
2. Cơ chế điều trị đích như thế nào? Cơ chế hoạt động củađiều trị đích trong ung thư đại tràngnhư đã đề cập là tác động trực tiếp vào protein, gen đặc trưng của tế bào ung thư đại tràng, cụ thể: Chống tạo mạch: Để phát triển và di căn đến các cơ quan khác, khối u ung thư cần các mạch máu cung cấp dưỡng chất. Do đó, chống tạo mạch giúp ngăn chặn sự hình thành mạch máu mới. Gây độc các tế bào ung thư: Tương tự kháng thể đơn dòng, thuốc điều trị đích dễ dàng gây độc và tiêu diệt tế bào. Ức chế con đường truyền tin: Cách này giúp ngăn chặn các thông tin nhân lên từ tế bào ung thư truyền đi. Tế bào ung thư bị ngăn chặn và làm chậm quá trình phát triển do tác động lên gen khiến protein mất chức năng. Hai loại điều trị đích phổ biến hiện nay đó là: Thuốc phân tử nhỏ: Đa số sử dụng bằng được uống. Thuốc kháng thể đơn dòng: Các protein được sản xuất trong phòng thí nghiệm được gọi là thuốc kháng thể đơn dòng, chúng có khả năng bám vào các vị trí đặc biệt trên tế bào ung thư. Một số loại kháng thể này có chức năng đánh dấu giúp hệ miễn dịch dễ dàng phát hiện và tiêu diệt tế bào ung thư. 3
Một số loại kháng thể này có chức năng đánh dấu giúp hệ miễn dịch dễ dàng phát hiện và tiêu diệt tế bào ung thư. 3. Các xét nghiệm cần thực hiện trước khi điều trị đích Bác sĩ cần phải xác định chính xác giai đoạn của bệnh trước khi đưa ra quyết định có áp dụng liệu pháp nhắm trúng đích trong điều trị ung thư đại tràng hay không. Trong trường hợp ung thư đã di căn tới các cơ quan khác, bác sĩ sẽ bổ sung thêm điều trị đích vào phác đồ điều trị. Nếu đồng ý với phương pháp này, bệnh nhân cần tiến hành các xét nghiệm như xét nghiệm đột biến gen, xét nghiệm mô miễn dịch,... để xác định phương pháp điều trị đích phù hợp. 4. Các loại thuốc trong liệu pháp nhắm trúng đích trong ung thư đại tràng Trong ung thư đại tràng, các loại thuốc điều trị đích có sự khác biệt về cách dùng và mục đích sử dụng, bao gồm: Thuốc nhắm mục đích tạo mạch máu (viết tắt VEGF) gồm có Ramucirumab,Bevacizumab, Aflibercept. Thuốc nhắm vào tế bào ung thư với EGFR gồm cóCetuximab, Panitumumab. Thuốc nhắm vào tế bào có sự biến đổi gen là Encorafenib. Thuốc điều trị đích khác như Regorafenib. 5
Thuốc nhắm vào tế bào có sự biến đổi gen là Encorafenib. Thuốc điều trị đích khác như Regorafenib. 5. Hạn chế của liệu pháp nhắm trúng đích Bên cạnh những ưu điểm, liệu pháp nhắm trúng đích cũng tồn tại một số hạn chế như: Không mang lại hiệu quả nếu khối u không có các biến đổi gen hoặc protein. Có khả năng khối u sẽ không đáp ứng với thuốc điều trị ung thư đại tràng. Sau một khoảng thời gian, tế bào ung thư có thể phát triển khả năng kháng thuốc, dẫn đến việc thuốc không còn hiệu quả. Không phải tất cả các bệnh nhân ung thư đều phù hợp để áp dụng liệu pháp nhắm trúng đích. Sau khi đọc bài viết, mong rằng mọi người đã rõ hơn về liệu pháp nhắm trúng đích trong điều trị ung thư đại tràng. Tùy vào từng giai đoạn bệnh, bác sĩ sẽ lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp nhất bao gồm phẫu thuật hoặc kết hợp với hóa trị, điều trị đích.