Phác đồ điều trị bệnh phổi tắc nghẽn bằng phương pháp tế bào gốc
Điều trị bệnh phổi tắc nghẽn bằng phương pháp tế bào gốc được cho là tiềm năng mới đầy hứa hẹn trong lĩnh vực y học, mang lại hy vọng mới cho những bệnh nhân mắc phải căn bệnh hô hấp mãn tính này. Những kết quả tích cực từ các nghiên cứu ban đầu cho thấy tiềm năng to lớn của tế bào gốc trong việc cải thiện chất lượng cuộc sống và kéo dài tuổi thọ cho bệnh nhân COPD. Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của các bác sĩ thuộc Trung tâm Công nghệ cao Vinmec, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. 1. Tế bào gốc là gì? Trước khi đi sâu vào phương phápđiều trị bệnh phổi tắc nghẽn bằng phương pháp tế bào gốc, cùng tìm hiểu rõ hơn về tế bào gốc là gì. Tế bào gốc là những tế bào chưa được phân biệt và có khả năng biến đổi thành nhiều loại tế bào khác nhau trong cơ thể, phục vụ các nhu cầu đặc biệt khi được kích hoạt. Tế bào gốc được nghiên cứu kỹ lưỡng bởi các nhà khoa học do khả năng giải thích các chức năng sinh học cơ bản của cơ thể và tiềm năng trong việc phát triển các phương pháp điều trị các bệnh nan y không có phương pháp chữa trị ở thời điểm hiện tại
Một trong những ưu điểm nổi bật của tế bào gốc là khả năng chống viêm tự nhiên, có thể mở thông đường thở cho những người mắc bệnh viêm phế quản mãn tính. Điều trị bằng tế bào gốc mang lại lợi thế so với các phương pháp truyền thống bởi cách tiếp cận sinh học trong việc can thiệp vào cơ chế bệnh sinh, có thể hoãn lại hoặc ngăn ngừa sự phát triển của các tổn thương mới, qua đó cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống của bệnh nhân mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Hiện nay, các nghiên cứu trên toàn cầu đang tiến hành sử dụng tế bào gốc trung mô thu nhận từ mô mỡ hoặc tủy xương để điều trị COPD. 2. Ứng dụng tế bào gốc trung mô đã cho những kết quả thử nghiệm lâm sàng Đến nay, đã có nhiều thử nghiệm lâm sàng sử dụng tế bào gốc mesenchymal (MSCs) từ nhiều nguồn khác nhau trên hàng trăm đến hàng nghìn bệnh nhân tình nguyện để điều trị cho bệnh nhân mắc phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Các thử nghiệm này đều khẳng định tính an toàn của phương pháp khi không có biến cố bất lợi nghiêm trọng nào được ghi nhận. Một nghiên cứu tại Thổ Nhĩ Kỳ đã điều trị COPD cho 5 bệnh nhân nữ, độ tuổi trung bình 56 bằng tế bào gốc từ mô dây rốn
Một nghiên cứu tại Thổ Nhĩ Kỳ đã điều trị COPD cho 5 bệnh nhân nữ, độ tuổi trung bình 56 bằng tế bào gốc từ mô dây rốn. Trước điều trị, các chỉ số sức khỏe như tỷ lệ FEV1/FVC là 66.9% và điểm đánh giá chất lượng cuộc sống theo SGRQ là 78.2 cho triệu chứng, 83.8 cho hoạt động và 58.02 cho tác động. Sau điều trị, các chỉ số này cải thiện đáng kể với FEV1/FVC tăng lên 69.58, điểm SGRQ giảm xuống còn 39.8, 60.98 và 45.18 tương ứng; quãng đường đi bộ tăng từ 307m lên 362m. Tại Hà Lan, một thí nghiệm phối hợp phẫu thuật giảm thể tích phổi và ghép tế bào gốc cho 7 người bệnh bị phế khí phế thũng nặng cho thấy sự tăng của chỉ số FEV1 lên hơn 320ml so với trước khi điều trị. Ngoài ra, một nghiên cứu ở Mỹ trên 62 bệnh nhân cũng cho thấy chỉ số CRP giảm rõ rệt sau khi điều trị bằng MSCs. Các nghiên cứu này mở ra hướng tiếp cận mới trong điều trị COPD, hứa hẹn cải thiện chất lượng sống cho bệnh nhân. 3. Tổng quan về bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính(COPD) là tình trạng sức khỏe mạn tính, ảnh hưởng đến hệ thống hô hấp, khiến người mắc phải đối mặt với khó khăn trong việc thở do sự thu hẹp đường hô hấp và tiềm ẩn nguy cơ suy hô hấp nghiêm trọng
Theo báo cáo của ngành Y tế Việt Nam năm 2014, COPD được xác định là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến gánh nặng bệnh tật ở các bệnh không lây nhiễm vào năm 2010. Đặc biệt tại Việt Nam, số ca mắc bệnh COPD đang có xu hướng tăng lên, một phần do tỷ lệ hút thuốc và thuốc lào cao cùng với mức độ ô nhiễm môi trường gia tăng. Các yếu tố chính có thể gây ra bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính bao gồm: Hút thuốc và tiếp xúc thường xuyên với khói thuốc. Phơi nhiễm với các chất tiểu phân độc hại. Bụi liên quan đến nghề nghiệp. Ô nhiễm không khí. Các nhiễm trùng hô hấp lặp lại. Người bệnh mắc phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) thường trải qua một loạt triệu chứng bao gồm: Ho kéo dài và liên tục, thường xuyên ho ra đờm. Khó thở, đặc biệt khi gắng sức. Nhiễm trùng đường hô hấplặp đi lặp lại. Cảm giác đau hoặc thắt chặt ngực. Rối loạn giấc ngủvà suy giảm sức khỏe chung. Các triệu chứng này có thể trở nên tồi tệ hơn theo thời gian và nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân, hạn chế khả năng làm việc và hoạt động hàng ngày do tình trạng khó thở gia tăng
Nếu không được điều trị đúng cách, bệnh nhân COPD có thể gặp các đợt cấp tính của bệnh, khiến họ càng khó thở hơn và có nguy cơ cao phải nhập viện hoặc thậm chí tử vong do biến chứng 4. Điều trị bệnh phổi tắc nghẽn bằng phương pháp tế bào gốc Điều trị bệnh phổi tắc nghẽn bằng phương pháp tế bào gốc đang là một lĩnh vực nghiên cứu hứa hẹn, mở ra cánh cửa mới trong việc cải thiện sức khỏe cho những bệnh nhân mắc phải căn bệnh này. Dưới đây là một số phương pháp điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính phổ biến: 4.1 Sử dụng thuốc Các loại thuốc giãn phế quản đóng một vai trò quan trọng trong điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) bằng cách làm giãn các đường thở, cải thiện các triệu chứng giúp người bệnh thở dễ dàng hơn. 4.2 Phẫu thuật Nếu việc sử dụng thuốc không mang lại hiệu quả trong điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), bác sĩ có thể sẽ cân nhắc đến các phương pháp tiên tiến hơn như phẫu thuật. 4.3 Điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính bằng tế bào gốc Tế bào gốc là những tế bào chưa biệt hóa có khả năng đặc biệt trong việc sửa chữa, tái tạo các mô trong cơ thể, từ phổi và mạch máu đến biểu mô
Không chỉ giúp thay thế các tế bào đã hư hại mà tế bào gốc còn có tác dụng điều hòa hệ miễn dịch và giảm viêm, đóng vai trò quan trọng trong việc chữa lành các tổn thương. Điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính bằng tế bào gốc được xem là liệu pháp tiềm năng giúp làm giảm các triệu chứng và chậm lại quá trình tiến triển của bệnh. Trong điều trị COPD, các tế bào gốc có thể phục hồi mô phổi bị tổn thương, giúp chống lại tình trạng khí phế thũng và viêm phế quản mãn tính. Với tính chất chống viêm tự nhiên, tế bào gốc có khả năng làm thông thoáng đường thở, đặc biệt hữu ích cho bệnh nhân bịviêm phế quản mãn tính. Điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính bằng tế bào gốc có ưu điểm vượt trội so với các phương pháp truyền thống bởi khả năng can thiệp vào cơ chế sinh bệnh trên cơ sở sinh học, giúp trì hoãn hoặc đẩy lùi sự phát triển của các tổn thương mới, từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Hiện nay, các nghiên cứu toàn cầu đang tiến hành khai thác tế bào gốc từ mô mỡ và tủy xương để áp dụng trong điều trị COPD
Hiện nay, các nghiên cứu toàn cầu đang tiến hành khai thác tế bào gốc từ mô mỡ và tủy xương để áp dụng trong điều trị COPD. Việc áp dụngđiều trị bệnh phổi tắc nghẽn bằng phương pháp tế bào gốcđã mang lại nhiều kết quả khả quan, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc cải thiện tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. Sau khi điều trị, các bệnh nhân đã thể hiện nhiều cải thiện rõ rệt như giảm phản ứng viêm không bình thường, giảm triệu chứng khó thở và tăng khả năng chịu đựng khi gắng sức. Ngoài ra, liệu pháp điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính bằng tế bào gốc còn giúp phục hồi và nâng cao khả năng hoạt động hàng ngày của bệnh nhân, cải thiện chất lượng giấc ngủ và giảm đáng kể số lần nhập viện cũng như các cơn kịch phát của bệnh.