Đã tiêm phòng dại rồi bị chó cắn, có cần tiêm tiếp không?
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa II Huỳnh Thị Diễm Thúy - Bác sĩ tư vấn vắc-xin - Khoa Nhi - Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park. Dự phòng bệnh dại trước phơi nhiễm được khuyến cáo thực hiện ở những đối tượng có nguy cơ cao như bác sĩ thú ý, người làm nghề giết mổ chó, mèo... Tuy nhiên, nếu không may bị động vật dại cắn thì vẫn phải tiếp tục điều trị dự phòng sau phơi nhiễm bằng cách tiêm phòng dại đầy đủ. 1. Người đã tiêm phòng dại bị chó cắn có nguy cơ bị dại không? Bệnh dạilà căn bệnh nguy hiểm với tỷ lệ tử vong gần như tuyệt đối vì không có thuốc điều trị đặc hiệu. Virus gây bệnh dại xuất hiện khắp nơi trên thế giới vớiđường lây bệnh bệnh dạiphổ biến nhất là khi nước bọt của động vật nhiễm bệnh tiếp xúc với cơ thể người thông qua các vết cắn hoặc cào. Ngoài ra, khi động vật mang virus gây bệnh liếm vào các vết thương hở hoặc các tổ chức phần mềm có dịch nhầy như mắt, mũi, miệng của con người thì đều có nguy cơ gây bệnh cao. Hiện nay,vắc-xin phòng bệnh dạilà phương án phòng bệnh duy nhất, giúp giảm tỷ lệ tử vong cho con người khi không may bịchó dại cắn
Hiện nay,vắc-xin phòng bệnh dạilà phương án phòng bệnh duy nhất, giúp giảm tỷ lệ tử vong cho con người khi không may bịchó dại cắn. Phòng bệnh bằng vắc-xin ngừa dại có thể được thực hiện trước hoặc sau khi phơi nhiễm với nguồn bệnh. Người đãtiêm phòng dạitrước khibị chó cắngọi là tiêm phòng vắc-xin dại trước phơi nhiễm. Khi thực hiện đủ số mũi tiêm theo phác đồ phòng dại trước phơi nhiễm, miễn dịch phòng bệnh dại đã được hình thành. Tuy nhiên, hiệu lực miễn dịch mạnh hay yếu còn phụ thuộc vào đáp ứng của hệ miễn dịch ở từng cá thể khác nhau với các nồng độ kháng thể khác nhau. Vắc-xin dạikhông có khả năng bảo vệ người đã tiêm phòng dại suốt đời, do đó những người đã tiêm phòng dại bịchó dại cắnvẫn có nguy cơ mắc bệnh dại. Do vậy, những đối tượng đã tiêm phòng trước phơi nhiễm như người làm việc trong các phòng thí nghiệm, bác sĩ thú ý, người làm nghề giết mổ chó, khách du lịch đến những nơi đang có dịch lưu hành, không được chủ quan. Ngoài việc cần nắm rõ cách sơ cứu, xử trí đúng nếu không may bịchó dại cắnthì cần đến các cơ sở y tế có vắc-xin dại để tiêm phòng dại theo đúng hướng dẫn. 2
2. Hướng dẫn sơ cứu ban đầu khi bị chó dại cắn Sơ cứu ban đầu sau khi bịchó dại cắncần được tiến hành càng sớm càng tốt ở tất cả mọi trường hợp. Một sốviệc cần làm sau khi bị động vật dại cắnbao gồm: Các vết thương, vết cào bởi động vật bị dại cần được xối rửa bằng nước xà phòng hoặc nước sạch trong ít nhất 15 phút. Sau đó, sát khuẩn lại bằng cồn i ốt hoặc cồn 70 độ nhằm giảm thiểu tải lượng virus có thể xâm nhập vào cơ thể. Các chất sát khuẩn thông thường như xà phòng các loại, rượu, sữa tắm, dầu gội cũng có thể được dùng để rửa sạch vết thương sau khi bịchó dại cắn. Nguyên do cho hành động này là virus dại có sức đề kháng yếu với các chất hòa tan được trong lipid như xà phòng, nhiệt độ, tia cực tím, đặc biệt vi rút nhanh chóng bị bất hoạt với dung dịch cồn i ốt. Lấy sạch hết các dị vật có trong vết thương. Hạn chế việc khâu kín các vết thương bị chó cắn. Nếu bắt buộc phải khâu, cần trì hoãn sau vài giờ đến vài ngày. Mũi khâu đối với các vết thương bị chó cắn nên thưa, hay ngắt quãng. Tránh làm dập nát thêm tổ chức quanh vết thương. Việc xử lý vết thương đúng cách ban đầu giúp làm giảm lượng virus đi vào cơ thể và góp phần quyết định mức độ hiệu quả của tiêm phòng dại sau đó. 3
Việc xử lý vết thương đúng cách ban đầu giúp làm giảm lượng virus đi vào cơ thể và góp phần quyết định mức độ hiệu quả của tiêm phòng dại sau đó. 3. Người đã tiêm phòng dại bị chó cắn cần tiêm vắc-xin dại như thế nào? Tiêm phòng dại trước khi phơi nhiễm mang lại nhiều lợi ích hơn trong việc phòng bệnh dại khi đã bị động vật dại cắn. Người đã tiêm phòng vắc-xin dại sau khi bị chó cắn không cần phải tiêmhuyết thanh kháng dại, dù đó là vết thương độ III. Vết thương độ III là những vết cắn sâu, phức tạp, nhiều vị trí hoặc vết cắt, vết cào những nơi gần hệ thần kinh trung ương như đầu, mặt, cổ hoặc những vị trí có hệ thống các dây thần kinh phong phú như bộ phận sinh dục. Những cá thể chưa được tiêm phòng dại trước phơi nhiễm khi bị chó cắn với vết thương nặng nề như trên bắt buộc phải tiêm huyết thanh kháng dại kết hợp với vắc - xin dại theo đúng phác đồ. Việctiêm vắc-xin phòng dạitrước khi bị chó cắn tạo ra được miễn dịch cho các tế bào nhớ. Nhờ đó khi được tiêm nhắc lại sau khi bị chó cắn, đáp ứng miễn dịch trong cơ thể sẽ tăng lên rất nhanh. Vì vậy nếu một người đã tiêm đủ số liềuvắc-xin dạihiện đại trước phơi nhiễm thì chỉ cần thực hiện tiêm 2 liều vào các ngày 0 và ngày 3
Vì vậy nếu một người đã tiêm đủ số liềuvắc-xin dạihiện đại trước phơi nhiễm thì chỉ cần thực hiện tiêm 2 liều vào các ngày 0 và ngày 3. Các bậc phụ huynh nên đưa con em mình đi tiêmvắc-xin dạitrước phơi nhiễm. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmechiện có cung cấp dịch vụ tiêm vắc-xin phòng dạiVerorab 0,5mlsản xuất bởi hãng Sanofi - Pháp, được Cục Quản lý Dược phê duyệt ngày 07/06/2018. Những ưu điểm khi tiêmvắc-xin Verorab 0,5mltại Vinmec bao gồm: 100% khách hàng tiêm chủng được theo dõi 30 phút sau tiêm và đánh giá lại sức khỏe trước khi ra về. Được theo dõi đa khoa trước, trong và sau tiêm chủng tại Hệ thống y tế Vinmec và luôn có ekip cấp cứu sẵn sàng phối hợp với phòng tiêm chủng xử trí các trường hợp sốc phản vệ, suy hô hấp – ngừng tuần hoàn, đảm bảo xử lý kịp thời, đúng phác đồ khi có sự cố xảy ra. Khách hàng sẽ được các bác sĩ chuyên khoa thăm khám, sàng lọc đầy đủ các vấn đề về thể trạng và sức khỏe, tư vấn về vắc-xin phòng bệnh và phác đồ tiêm, cách theo dõi và chăm sóc trẻ sau tiêm chủng trước khi ra chỉ định tiêm vắc-xin theo khuyến cáo mới nhất của Bộ Y tế & Tổ chức Y tế thế giới nhằm đảm bảo hiệu quả tốt và an toàn nhất cho trẻ
Đội ngũ bác sĩ và điều dưỡng nhi giàu kinh nghiệm, chuyên nghiệp, hiểu tâm lý khách hàng và áp dụng cách giảm đau hiệu quả trong quá trình tiêm chủng. Phòng tiêm chủng thoáng mát, có khu chơi, giúp khách hàng có cảm giác thoải mái như đang dạo chơi và có tâm lý tốt trước và sau khi tiêm chủng. Vắc-xin được nhập khẩu và bảo quản tại hệ thống kho lạnh hiện đại, với dây chuyền bảo quản lạnh (Cold chain) đạt tiêu chuẩn GSP, giữ vắc-xin trong điều kiện tốt để đảm bảo chất lượng. Nếu khách hàng là trẻ em thì bố mẹ sẽ nhận tin nhắn nhắc lịch trước ngày tiêm và thông tin tiêm chủng của bé sẽ được đồng bộ với hệ thống thông tin tiêm chủng quốc gia.