Trầm cảm và ung thư phổi: Mối liên quan như thế nào?
Mối quan hệ giữa trầm cảm và ung thư phổi là một vấn đề phức tạp, đòi hỏi một cách tiếp cận đa chiều. Việc hiểu rõ cơ chế hình thành và ảnh hưởng của trầm cảm đối với bệnh nhân ung thư phổi là rất cần thiết để đưa ra các biện pháp can thiệp hiệu quả, giúp bệnh nhân vượt qua khó khăn và cải thiện chất lượng cuộc sống. Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của các bác sỹ thuộc Trung tâm Ung bướu Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. 1. Tìm hiểu về bệnh trầm cảm và ung thư phổi Một vài nghiên cứu đã đánh giá vấn đề củatrầm cảmtrong trường hợp bị ung thư phổi, bao gồm việc xem xét các yếu tố nguy cơ liên quan đến tình trạngtrầm cảm và ung thư phổi. Loại ung thư phổi và các phương pháp điều trị sẽ ảnh hưởng đến nguy cơ mắc trầm cảm của bệnh nhân. Người mắc ung thư phổi tế bào nhỏ thường mắc trầm cảm nhiều hơn gấp 3 lần so với những người mắcung thư phổiloại khác. Điều này thường xảy ra nhiều hơn ở phụ nữ. Tóm lại, một vài nghiên cứu cho thấy trầm cảm là một vấn đề phổ biến khi mắc ung thư phổi, đặc biệt khi các triệu chứng ngày càng nặng và bệnh tình gây khó khăn trong việc thực hiện các hoạt động hàng ngày
Do đó, nếu mắc ung thư phổi dù ở bất kỳ độ tuổi nào cũng nên quan tâm đặc biệt đến sức khỏe tinh thần và theo dõi các dấu hiệu của trầm cảm. Điều quan trọng là bác sĩ và người thân cần chú ý đến các biểu hiện của trầm cảm và ung thư phổi. Một vài nghiên cứu đã xem xét các triệu chứng trầm cảm ở những người mắcung thư phổi không tế bào nhỏ. Phần lớn họ không có triệu chứng hoặc chỉ có những triệu chứng nhẹ, nhưng một phần nhỏ lại gặp phải trầm cảm vừa và nặng. Những người có triệu chứng trầm cảm thường cảm thấy tuyệt vọng, lo lắng, có dấu hiệu củarối loạn lo âuvà có thể gặp phảicăng thẳngdo bệnh tình. Đối với họ, cảm giác bất an về việc kiểm soát được ung thư phổi cũng có thể tăng cao, điều này gây thêm đau đớn và tăng triệu chứng liên quan đến bệnh. Vì vậy, nếu một người hoặc người thân của người đó mắc ung thư phổi và có nhiều triệu chứng trầm cảm, hãy tìm kiếm sự giúp đỡ từ bác sĩ. 2. Tỷ lệ sống sót khi bị trầm cảm và ung thư phổi Trạng tháitrầm cảm và ung thư phổikhông chỉ làm suy giảm chất lượng cuộc sống mà còn làm cho việc thực hiện các biện pháp điều trị ung thư trở nên khó khăn hơn
Tuy nhiên, trầm cảm cũng có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ sống sót của bệnh nhân khi mắc bệnh này. Một vài nghiên cứu đã tiến hành với 157 người mắc ung thư phổi tiến triển để đánh giá vấn đề này. Trong nghiên cứu, các tham gia đã hoàn thành các bảng câu hỏi để đo lường mức độ nặng nhẹ của các triệu chứng trầm cảm và rối loạn lo âu trong hơn 2 năm. Các nhà nghiên cứu đã phân tích khả năng sống sót và liên quan đến các yếu tố như: Tuổi Gen Tình trạng việc làm Thu nhập Việchút thuốc Trong một vài nghiên cứu, kết quả cho thấy, mức độ lo lắng không ảnh hưởng đến khả năng sống sót của bệnh nhân, trong khi trầm cảm lại có. Người không mắc trầm cảm hoặc chỉ có các triệu chứng nhẹ có tỷ lệ sống sót sau 15 tháng cao hơn 50%, trong khi người mắc trầm cảm từ trung bình đến nặng chỉ có gần 30% cơ hội sống sót. 3. Dấu hiệu trầm cảm cần theo dõi Đôi khi, cảm thấy buồn là một phản ứng tự nhiên, đặc biệt khi chúng ta phải đối mặt với căn bệnh ung thư phổi. Tuy nhiên, không nên để bản thân luôn luôn chìm đắm trong trạng thái chán nản, tiêu cực
Tuy nhiên, không nên để bản thân luôn luôn chìm đắm trong trạng thái chán nản, tiêu cực. Nếu ai đó cảm thấy mình chìm sâu vào tâm trạng buồn bã, mất hứng thú hoặc khóc hàng ngày trong ít nhất 2 tuần liên tiếp, thì đây có thể là dấu hiệu người đó cần sự giúp đỡ. Các triệu chứngtrầm cảm và ung thư phổikhác mà chúng ta cần chú ý bao gồm: Gặp vấn đề với giấc ngủ. Thay đổi trong khẩu phần ăn hoặc cảm giácmất hứng thú với đồ ăn. Cơ thể mệt mỏi và đau nhức. Rối loạn tiêu hóanhưtáo bón. Khó tập trung và mất khả năng tập trung vào công việc hàng ngày. Cảm thấy tuyệt vọng, không chỉ về căn bệnh ung thư mà còn về mối quan hệ với người thân yêu. Cảm thấy không có giá trị hoặc cảm thấy cuộc sống không còn ý nghĩa. Cảm thấy tội lỗi hoặc tự trách bản thân. Cảm thấy bản thân như một gánh nặng cho gia đình và bạn bè, hoặc nhận thấy rằng bản thân xứng đáng bị trừng phạt. Có ý định tự tử. 4. Phương pháp vượt qua trầm cảm khi bị ung thư phổi Nếu cảm thấy lo lắng về sức khỏe tinh thần của mình, có rất nhiều cách chúng ta có thể làm để giảm bớt điều này. Dưới đây là một số ý tưởng mọi người có thể thực hiện: Chia sẻ cảm xúc của chúng ta với bạn bè và gia đình để họ có thể hỗ trợ
Dưới đây là một số ý tưởng mọi người có thể thực hiện: Chia sẻ cảm xúc của chúng ta với bạn bè và gia đình để họ có thể hỗ trợ. Tham gia vào các nhóm hỗ trợ, nơi chúng ta có thể chia sẻ và nói chuyện với những người hiểu và đã trải qua tình huống tương tự. Tìm kiếm sự giúp đỡ từ một nhà tâm lý học có kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Áp dụng các biện pháp điều trị để kiểm soát tâm lý. Đảm bảo bản thân có đủ thời gian ngủ, ăn uống đúng cách, tập thể dục và thư giãn. Dành thời gian cho các hoạt động và gặp gỡ những người mà bản thân yêu thích và làm cho mình cảm thấy hạnh phúc. Thử các hoạt động tinh thần như tô màu,thiền, đọc sách hoặc đan len. Một vài nghiên cứu đã chỉ ra rằng việcđi bộ40 phút mỗi ngày, 3 ngày một tuần có thể giúp cải thiện tình trạng trầm cảm và lo lắng khi mắc ung thư phổi. Vì vậy, có sự giúp đỡ có sẵn. Và cũng có những bước đơn giản chúng ta có thể thực hiện để giúp bản thân mình vượt qua cảm giác chán nản khi mắc ung thư phổi.