Các giai đoạn phát triển ung thư lưỡi và dấu hiệu dễ bị bỏ
Ung thư lưỡi là căn bệnh đang ngày càng gia tăng về tỷ lệ mắc tại Việt Nam và trên toàn cầu. Đây cũng là một trong những bệnh ung thư phổ biến vùng miệng và các khu vực lân cận. Các dấu hiệu của bệnh ở giai đoạn sớm thường rất khó phát hiện khi không chú ý. Bệnh chỉ có biểu hiện rõ khi đã tiến triển đến giai đoạn muộn. Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của các bác sĩ thuộc khoa Ung Bướu - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. 1. Tổng quan về bệnh Ung thư lưỡilà sự biến đổi ác tính của tế bào biểu mô phủ lưỡi hoặc các mô liên kết với cấu trúc lưỡi. Đây là căn bệnh thường gặp ở những bệnh nhân từ 50 tuổi trở lên. Tuy nhiên theo các thống kê gần đây, lứa tuổi mắc phải căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hoá dần. 2. Nguyên nhân gây ra ung thư lưỡi Đa phần các trường hợp mắc bệnh đều không tìm được nguyên nhân cụ thể. Tuy nhiên, một số yếu tố có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh như: Hút thuốc lá: Đây có thể được xem là nguyên nhân hàng đầu làm tăng nguy cơ mắc ung thư lưỡi. Thuốc lá cũng chính là nguyên nhân gây ra nhiều loại bệnh ung thư khác như ung thư thực quản, ung thư phổi hay ung thư hạ họng
Thuốc lá cũng chính là nguyên nhân gây ra nhiều loại bệnh ung thư khác như ung thư thực quản, ung thư phổi hay ung thư hạ họng. Rượu bia, chất kích thích: Đây cũng là các tác nhân chính làm tăng nguy cơ mắc ung thư lưỡi. Theo các con số thống kê cho thấy, có tới 80% số người mắc bệnh có thói quen sử dụng rượu bia thường xuyên. Tia phóng xạ: Tiếp xúc với các tia phóng xạ thường xuyên cũng làm tăng nguy cơ mắc ung thư nói chung và ung thư lưỡi nói riêng. Di truyền: Những người có người thân mắc căn bệnh này cũng có nguy cơ mắc bệnh cao. Nhiễm virus: Một số loạivirus HPVcó khả năng gây ra căn bệnh này. Chế độ ăn uống: Chế độ ăn uống không phù hợp, thiếu chất xơ hoặc các vitamin cần thiết như vitamin A, E, hay D sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. 3. Các giai đoạn phát triển ung thư lưỡi và dấu hiệu Nhìn chung, bệnh sẽ tiến triển qua 3 giai đoạn khác nhau bao gồm giai đoạn đầu, giai đoạn toàn phát và giai đoạn cuối. Các giai đoạn này cũng sẽ có dấu hiệu khác nhau, cụ thể như sau 3.1 Giai đoạn đầu Người bệnh có thể thấy một sốdấu hiệu ung thư lưỡinhư: Cảm thấy như có dị vật hoặc xương cá mắc vào lưỡi, tạo cảm giác khó chịu nhưng nhanh chóng biến mất
Lưỡi có thể xuất hiện một điểm phồng rộp, thay đổi màu sắc, niêm mạc trắng, xơ hóa hoặc vết loét nhỏ. Đôi khi, bệnh nhân có thể cảm nhận được vùng tổn thương có cảm giác chắc, rắn và không mềm mại như lưỡi bình thường. Khoảng 50% bệnh nhân có hạch ngay từ ban đầu, thường là hạch dưới cằm hoặc dưới hàm. Ở giai đoạn sớm, các triệu chứng này dễ bị bỏ qua do dấu hiệu không rõ ràng. 3.2 Giai đoạn toàn phát Ở giai đoạn toàn phát, các dấu hiệu ung thư lưỡi có thể bị bỏ qua vì rất dễ nhầm lẫn với tình trạngviêm nhiễm vùng miệngvà các khu vực lân cận. Các dấu hiệu ở giai đoạn này của bệnh có thể kể đến như: Đau nhiều khi ăn uống, đau kéo dài gây khó khăn cho việc nói chuyện. Cơn đau của người bệnh tăng lên khi nhai, nói và nhất là khi ăn thực phẩm cay nóng, đôi khi cơn đau lan lên tai. Tăng tiết nước bọt. Nước bọt của người bệnh có lẫn máu, hơi thở có mùi khó chịu. Một số trường hợp bệnh có thể gây khít hàm. Tình trạng này khiến lưỡi bị cố định, gây khó khăn khi nói chuyện và dẫn đến khó nuốt. Xuất hiện các ổ loét ở lưỡi, trên ổ loét có một lớp giả mạc dễ chảy máu. Tình trạng loét của người bệnh phát triển nhanh và lan rộng khiến lưỡi bị hạn chế vận động và khó di chuyển
Tình trạng loét của người bệnh phát triển nhanh và lan rộng khiến lưỡi bị hạn chế vận động và khó di chuyển. Ngoài ra, ở giai đoạn này, người bệnh cũng xuất hiện các dấu hiệu rõ ràng của tình trạng bệnh ác tính. Các dấu hiệu này bao gồm: Tổn thương dạng sùi, loét được tạo thành từ một vết loét không đều. Đáy vết loét có mủ, máu, bờ loét nham nhở và dễ chảy máu khi va chạm. Đôi lúc, bệnh nhân không có dấu hiệu loét mà xuất hiện một nhân lớn gắn chặt xuống lớp dưới và nhô lên ở lớpniêm mạccăng nhẵn. Nhân này có màu tím nhạt, lớp niêm mạc ở trên có chi chít những lỗ nhỏ mà khi ấn vào sẽ rỉ ra dịch trắng. Đây là kết quả của tình trạng hoại tử ở phía dưới mà người bệnh không nên xem thường. 3.3 Giai đoạn cuối Ở giai đoạn cuối, các dấu hiệu ung thư lưỡi khá rõ ràng và rất khó để bỏ qua. Các dấu hiệu ở giai đoạn này của bệnh bao gồm: Tình trạng loét trên lưỡi sâu và lan rộng, có thể ảnh hưởng đến cả bề mặt trên và dưới lưỡi, gây đau, bội nhiễm, vết loét có mùi hôi và rất dễ chảy máu. Thậm chí, có những trường hợp chảy máu nặng gây nguy hiểm đến tính mạng. Các khối u, cục u thường xuất hiện ở bờ tự do của lưỡi nhưng cũng có thể gặp ở mặt dưới, mặt trên hoặc đầu lưỡi
Các khối u, cục u thường xuất hiện ở bờ tự do của lưỡi nhưng cũng có thể gặp ở mặt dưới, mặt trên hoặc đầu lưỡi. Ngoài ra, các dấu hiệu ung thư lưỡi cảnh báo bệnh đã bước vào giai đoạn cuối bao gồm: Sụt cân không rõ nguyên nhân: Đây là dấu hiệu xuất hiện khi bệnh đã tiến triển nặng và khó điều trị. Mệt mỏi: Cảm giác mệt mỏi kéo dài, thường xuyên xuất hiện mà không có nguyên nhân rõ ràng. Rối loạn tiêu hóa: Người bệnh có cảm giác no nhanh, sau khi ăn, bệnh nhân sẽ có thấy tức bụng, buồn nôn và đầy hơi. Tình trạng này còn đi kèm với bụng căng, thay đổi thói quen đại tiện, có chất nhầy trong phân. Sốt kéo dài: Tình trạng sốt có thể kéo dài vài tháng, khiến bệnh nhân cảm thấy rất mệt mỏi và khó chịu. 4. Ung thư lưỡi có nguy hiểm không? Đây là một căn bệnh nguy hiểm có thể gây tử vong và giảm chất lượng cuộc sống. Ngoài ra, bệnh còn có thể gây ra các tình trạng sau: Khi khối u phát triển, việc bị loét sẽ làm cho bệnh nhân đau đớn khi nhai, nói. Đi kèm với tình trạng này là chứng khó thở và suy giảm sức khoẻ. Nếukhối uxâm lấn vào mạch máu lớn ở vùng họng, nhất là động mạch lưỡi sẽ có thể gây chảy máu ồ ạt và có nguy cơ gây tử vong
Nếukhối uxâm lấn vào mạch máu lớn ở vùng họng, nhất là động mạch lưỡi sẽ có thể gây chảy máu ồ ạt và có nguy cơ gây tử vong. Cũng như các bệnh lý khác, việc phát hiện và điều trị sớm có thể giảm tỷ lệ tử vong và nâng cao chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Vì thế, việc phát hiện các dấu hiệu ung thư lưỡi có ảnh hưởng rất lớn tới kết quả điều trị, dù các dấu hiệu này thường ít đặc trưng và dễ bị bỏ qua. Chính vì thế, nếu phát hiện các triệu chứng sớm, nghi ngờ mắc bệnh thì bệnh nhân nên đi khám để được chẩn đoán chính xác. Bên cạnh đó, các đối tượng thuộc nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh cũng nên tầm soát ung thư định kỳ nhằm phát hiện sớm và có hướng chữa trị kịp thời.