Chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, nhiễm trùng huyết gây ra khoảng 1/5 (20%) tổng số ca tử vong trên toàn thế giới.Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu hơn về nhiễm khuẩn huyết là gì? Xác định nhiễm khuẩn huyết bằng cách nào và cách chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết. 1. Nhiễm khuẩn huyết là gì? Nhiễm khuẩn huyếtđược định nghĩa là một phản ứng của hệ thống miễn dịch của cơ thể dẫn đến rối loạn chức năng hoặc suy các cơ quan, có nguy cơ đe doạ tính mạng con người. Các thông số sau được sử dụng để đánh giá rối loạn chức năng cơ quan cá nhân: Hệ hô hấp: Áp suất một phần của oxy động mạch (PaO2)/ một phần tỷ lệ oxy truyền cảm hứng (FiO2). Huyết học: Số lượng tiểu cầu, bảng đông máu (thời gian prothrombin và thời gian thromboplastin một phần). Gan: Bilirubin huyết thanh; Thận: Creatinin huyết thanh (hoặc lượng nước tiểu). Não: Điểm số hôn mêGlasgow. Tim mạch:Hạ huyết áp,nhịp tim nhanh, bệnh nhân cần dùng thuốc vận mạch. Ở trẻ em (<12 tuổi) đánh giá nhiệt độ, nhịp tim, nhịp hô hấp, mức độ ý thức, độ bão hòa oxy và thời gian đổ đầy mao mạch. Nếu có cỡ túi đo huyết áp phù hợp với lứa tuổi của trẻ, có thể đo huyết áp
Nếu có cỡ túi đo huyết áp phù hợp với lứa tuổi của trẻ, có thể đo huyết áp. Phụ nữ mang thai không nên được đánh giá bằng hệ thống này vì phản ứng sinh lý đối với bệnh cấp tính có thể bị thay đổi trong thai kỳ. 2. Dấu hiệu nhận biết nhiễm khuẩn huyết Đông máubất thường. Rối loạn chức năng tế bào nội mô. Sự hiện diện của yếu tố hoại tử khối u quá mức. Quá trình chết tế bào - ví dụ tế bào lympho và tế bào nội mô. Tăng động bạch cầu trung tính. Kiểm soát đường huyết kém. Thiếu nội tiết tố steroid. Cytokine, protease, chất trung gian lipid, chất khí, peptide hoạt mạch và chất chỉ điểm gây căng thẳng tế bào đóng vai trò quan trọng trong sinh lý bệnh của nhiễm trùng huyết. 3. Đối tượng có nguy cơ nhiễm khuẩn huyết Bất kỳ ai cũng có thể bị nhiễm trùng huyết sau một chấn thương hoặc nhiễm trùng nhỏ
3. Đối tượng có nguy cơ nhiễm khuẩn huyết Bất kỳ ai cũng có thể bị nhiễm trùng huyết sau một chấn thương hoặc nhiễm trùng nhỏ. Tuy nhiên, một số người dễ bị tổn thương hơn, bao gồm: Trẻ nhỏ; Người lớn tuổi; Phụ nữ đang mang thai; Người bệnh đặt ốngthông tiểu; Người bệnh có tình trạng sức khỏe lâu dài như bệnh tiểu đường; Người bệnh gần đây đã được phẫu thuật;; Người bệnh dễ bị nhiễm trùng về mặt di truyền; Người bệnh đã ở trong bệnh viện với một căn bệnh nghiêm trọng; Người bệnh phải nằm viện trong thời gian dài; Người bệnh có vết thương hoặc chấn thương do tai nạn; Người bệnh có một tình trạng sức khoẻ làm suy yếu hệ thống miễn dịch - nhưHIVhoặcbệnh bạch cầu; Đang được điều trị bệnh làm suy yếu hệ thống miễn dịch - như hóa trị hoặcsteroiddài hạn; Đang thở máy - nơi máy được sử dụng để giúp bạn thở. 4. Chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết 4.1. Các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm Số lượng tế bào máu hoàn chỉnh: Số lượng tế bào máu hoàn chỉnh (CBC) thường không đặc hiệu. Tăng bạch cầu với sự dịch chuyển sang trái cũng là một phát hiện chẩn đoán không đặc hiệu và có thể thấy trong các tình trạng không nhiễm trùng
Tăng bạch cầu với sự dịch chuyển sang trái cũng là một phát hiện chẩn đoán không đặc hiệu và có thể thấy trong các tình trạng không nhiễm trùng. Giảm bạch cầu, thiếu máu và giảm tiểu cầu có thể được quan sát thấy trong nhiễm trùng huyết. Cấy vi khuẩn: Nếu nghi ngờ nhiễm trùng huyết đường truyền tĩnh mạch trung tâm (IV), cắt bỏ đường truyền và gửi đầu kim để cấy vi khuẩn bán định lượng. Nếu việc nuôi cấy đầu ống thông cho kết quả dương tính và cho thấy có 15 khuẩn lạc trở lên và nếu chất phân lập từ đầu ống phù hợp với chất phân lập từ mẫu cấy máu, thì nhiễm trùng liên quan đến đường IV trung tâm được chẩn đoán. Bệnh nhân ICU có nguy cơ bị MRSA (nhiễm tụ cầu vàng kháng methicillin), cầu khuẩn ruột kháng vancomycin (VRE) và Enterobacteriaceae kháng carbapenem (CRE) cao hơn. Điều quan trọng là phải cải tiến hoặc thay đổi chế độ kháng sinh theo kinh nghiệm khi tính nhạy cảm của sinh vật đã có sẵn. Phân tích nước tiểu với phản xạ để cấy: Nếu nghi ngờ nhiễm trùng tiểu, lấy mẫu nhuộm Gram nước tiểu, phân tích nước tiểu và cấy nước tiểu
Phân tích nước tiểu với phản xạ để cấy: Nếu nghi ngờ nhiễm trùng tiểu, lấy mẫu nhuộm Gram nước tiểu, phân tích nước tiểu và cấy nước tiểu. Một đánh giá hệ thống cho thấy ở bệnh nhân ICU người lớn, nhiễm trùngđường tiết niệudo ống thông có liên quan đến tỷ lệ tử vong cao hơn đáng kể và thời gian nằm viện lâu hơn. Các đặc điểm xét nghiệm và lâm sàng có thể gợi ý căn nguyên cơ bản của nhiễm trùng huyết như sau: Tăng bạch cầu (số lượng bạch cầu> 12.000/ μL) hoặc giảm bạch cầu (số lượng bạch cầu <4000/ μL). Số lượng bạch cầu bình thường với hơn 10% dạng chưa trưởng thành (lệch trái kèm theo băng huyết). Tăng đường huyết (mức đường huyết> 140mg/ dL hoặc 7,7mmol/ L) khi không mắc bệnh tiểu đường. Mức protein phản ứng C trong huyết tương cao hơn hai độ lệch chuẩn so với giá trị tham chiếu. Giảm oxy máu động mạch (tỷ lệ PaO 2/ FiO 2 <300 mm Hg) Thiểu niệu cấp tính (lượng nước tiểu <0,5 mL/ kg/ giờ trong ít nhất 2 giờ mặc dù đã được hồi sức truyền dịch đầy đủ). Tăng creatinin> 0,5 mg/ dL hoặc 44,2 mmol/ L. Bất thường về đông máu (INR> 1,5 hoặc PTT> 60 giây). Giảm tiểu cầu (số lượng tiểu cầu <100.000/ μL). Tăng bilirubin máu(tổng bilirubin huyết tương> 4 mg/ dL hoặc 70 mmol/ L)
Giảm tiểu cầu (số lượng tiểu cầu <100.000/ μL). Tăng bilirubin máu(tổng bilirubin huyết tương> 4 mg/ dL hoặc 70 mmol/ L). Suy tuyến thượng thận (ví dụ, hạ natri máu, tăng kali máu) và hội chứng bệnh tuyến giáp cũng có thể được tìm thấy trong nhiễm trùng huyết. Tăng lactate máu (lactate huyết thanh> 2 mmol / L) có thể do giảm tưới máu các cơ quan khi có hoặc không có hạ huyết áp và cho thấy tiên lượng xấu. Mức lactate huyết thanh từ 4 mmol / L trở lên (đặc biệt là lactate động mạch) cho thấy sốc nhiễm trùng. Tăng procalcitonin và presepsin trong huyết tương có liên quan đến nhiễm trùng do vi khuẩn và nhiễm trùng huyết. Mức procalcitonin: Procalcitonin (PCT) là một chất phản ứng giai đoạn cấp tính được tăng cao trong các trường hợp nhiễm khuẩn nặng. Trong hầu hết các xét nghiệm lâm sàng, phạm vi tham chiếu của PCT là dưới mức có thể phát hiện được. Đo lường PCT và protein phản ứng C (CRP) khi khởi phát và vào ngày điều trị thứ tư có thể dự đoán khả năng sống sót của bệnh nhân viêm phổi do thở máy. Việc giảm một trong các giá trị điểm đánh dấu này dự báo khả năng sống sót
Việc giảm một trong các giá trị điểm đánh dấu này dự báo khả năng sống sót. Một nghiên cứu đã kiểm tra việc sử dụng nồng độ PCT trong việc dự đoán nhiễm khuẩn huyết ở một nhóm 581 bệnh nhân, 136 người trong số họ bị nhiễm khuẩn huyết; Mức độ PCT xác định thành công 94-99% bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết. 4.2. Chụp X- quang và CT ngực Không có dấu hiệu X quang cụ thể để xác định nhiễm trùng huyết, nhưng chụp X quang ngực có thể hỗ trợ xác định một vị trí nhiễm trùng cụ thể. Chụp X quang ngực rất quan trọng để loại trừ viêm phổi và chẩn đoán các nguyên nhân khác gây thâm nhiễm phổi, chẳng hạn như sau: Thuyên tắc phổi; Xuất huyết phổi; Ung thư phổinguyên phát hoặc đã di căn; Sự lây lan của các khối u ác tính trong khoang ngực; Tràn dịch màng phổi lớn; Tràn khí màng phổi; Hydrothorax; Tình trạng quá tải chất lỏng; Suy tim sung huyết (CHF); Chứng nhồi máu cơ tim cấp tính (MI); Hội chứng suy giảm hô hấp giai đoạn cấp tính. 4.3. Siêu âm bụng, CT Scan và MRI Thực hiện siêu âm ổ bụng nếu nghi ngờ tắc nghẽn đường mật dựa trên biểu hiện lâm sàng. Tuy nhiên, siêu âm ổ bụng là không tối ưu để phát hiện áp xe hoặc các tạng rỗng có thủng
Tuy nhiên, siêu âm ổ bụng là không tối ưu để phát hiện áp xe hoặc các tạng rỗng có thủng. Siêu âm ở bệnh nhân viêm túi mật có thể cho thấy thành túi mật dày lên hoặc hình ảnh đường mật nhưng không giãn ống mật chủ (CBD). Các viên sỏi trong đường mật có thể nhìn thấy hoặc không thể nhìn thấy ở những bệnh nhân bị viêm đường mật, nhưng CBD thường bị giãn ra. Sử dụng chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) vùng bụng nếu nghi ngờ nguồn nhiễm trùng trong ổ bụng không do mật trên cơ sở tiền sử hoặc các kết quả khám sức khỏe. CT hoặc MRI bụng cũng hữu ích trong việc xác định bệnh lý trong và ngoài thượng thận. Quét gali hoặc indium không có vị trí trong quá trình điều trị nhiễm trùng huyết ban đầu; bệnh nhân nhiễm trùng huyết là bệnh nặng theo định nghĩa và các xét nghiệm chẩn đoán nhanh (ví dụ: CT hoặc MRI vùng bụng và siêu âm phần tư trên bên phải) là những công cụ cứu sống, cấp cứu theo thời gian. Tuy nhiên,chụp MRItốn nhiều thời gian hơn chụp CT và phương pháp sau được ưu tiên hơn trong các tình huống khẩn cấp. 4.4. Xét nghiệm về tim Nếu có khả năng bị MI cấp tính, hãy thực hiện điện tâm đồ (ECG) và lấy nồng độ men tim
4.4. Xét nghiệm về tim Nếu có khả năng bị MI cấp tính, hãy thực hiện điện tâm đồ (ECG) và lấy nồng độ men tim. Một số bệnh nhân có thể không có triệu chứng, nên được đưa vào chẩn đoán phân biệt với sốt, tăng bạch cầu và hạ huyết áp không rõ nguyên nhân. Các xét nghiệm về tim sau đây có thể hữu ích nếu bệnh hoặc liên quan đến tim được nghi ngờ là nguyên nhân hoặc biến chứng của nhiễm trùng: Điện tâm đồ (ECG) để đánh giá các bất thường hoặc chậm trễ dẫn truyền hoặc rối loạn nhịp tim; Mức độ men tim; Siêu âm timđể đánh giá bệnh tim cấu trúc. 4.5. Can thiệp xâm lấn Chọc dò: Thực hiện chọc dò lồng ngực cho các mục đích chẩn đoán ở những bệnh nhân bị tràn dịch màng phổi nhiều. Tiến hành nội soi ở bệnh nhân cổ trướng. Vết mổ và dẫn lưu: Việc dẫn lưu ổ tụ dịch/ ổ áp xe là rất quan trọng trong việc thiết lập kiểm soát nguồn tốt và tạo điều kiện thuận lợi cho đáp ứng lâm sàng tốt với liệu pháp kháng sinh tiếp theo. Nội soi phế quản: Nội soi phế quản có rửa hoặc lấy mẫu xâm lấn khác được thực hiện ở bệnh nhân nghi ngờ viêm phổi và bệnh nhân nghi ngờ nhiễm nấm xâm lấn phổi. Tóm lại, nhiễm khuẩn huyết dẫn đến rối loạn chức năng hoặc suy các cơ quan, có nguy cơ đe doạ tính mạng con người
Tóm lại, nhiễm khuẩn huyết dẫn đến rối loạn chức năng hoặc suy các cơ quan, có nguy cơ đe doạ tính mạng con người. Các xét nghiệm chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết là những công cụ cứu sống, cấp cứu bệnh nhân nhanh chóng và hiệu quả.