Vai trò và chức năng của men gan - Nguyên nhân khiến men gan tăng cao (Kỳ II)
Bài viết được viết bởi Tiến sĩ, Bác sĩ Bùi Xuân Trường - Khoa Nội tổng hợp - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City Men gan caolà khái niệm dân gian thường sử dụng trong trường hợpxét nghiệm về gan, có một số enzyme nồng độ trong máu tăng cao hơn mức bình thường. Đồng thời, nhiều người trong chúng ta thường nhầm lẫn, xét nghiệm men gan có nghĩa là xét nghiệm chức năng gan. Vậy men gan là gì? Chỉ số men gan có ý nghĩa như thế nào trong lý gan? Ngoài bệnh lý gan, men gan cao có thể gặp trong các bệnh lý nào khác? Bài viết dưới đây sẽ giải thích và làm rõ những vấn đề trên. 1. Tầm quan trọng của xét nghiệm men gan Men gan caolà dấu hiệu chỉ điểm của nhiều bệnh lý gây tổn thương viêm và hủy hoại tổ chức gan. Gan là một tạng đặc lớn với khả năng bù trừ khá tốt, chính vì vậy khối lượng nhu mô gan phải bị tổn thương hủy hoại tới một mức nào đó thì chức năng sinh học của gan mới bị thay đổi. Điều này góp phần lý giải, rất nhiều bệnh nhân có tăng men gan, đặc biệt các trường hợp tăng nhẹ hoặc trung bình, thường không có triệu chứng lâm sàng hoặc triệu chứng nghèo nàn, thoáng qua. Đây cũng là nguyên nhân, người bệnh không nhận biết được, hoặc chủ quan không theo dõi kiểm tra định kỳ..
Đây cũng là nguyên nhân, người bệnh không nhận biết được, hoặc chủ quan không theo dõi kiểm tra định kỳ... để bệnh phát triển âm thầm trong thời gian dài. Đến giai đoạn bệnh nặng hoặc thường xuyên có triệu chứng lâm sàng mới đi khám và điều trị. Thậm chí nhiều bệnh nhân khic có xơ gan giai đoạn mất bù (giai đoạn nặng) hoặc có ung thư gan mới đi khám, đây là các trường hợp rất đáng tiếc. Xét nghiệm men gan, chức năng gan cùng với siêu âm và xét nghiệmvirus viêm gan B, C là phương pháp kiểm tra cơ bản, không quá tốn kém giúp phát hiện, chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa nhiều bệnh lý gan, đặc biệt làxơ ganvàung thư gan. Men gan caothường có triệu chứng rất nghèo nàn như đau nhẹ hạ sườn phải, ăn không ngon miệng, mệt mỏi, rối loạn tiêu hoá (đầy bụng, chướng hơi, ăn không tiêu), vàng da, vàng mắt... Thậm chí có rất nhiều trường hợp người bệnhchỉ số men gan caonhưng không có biểu hiện lâm sàng nào, người bệnh vẫn sinh hoạt, lao động bình thường. Giai đoạn triệu chứng không điển hình thường kéo dài vài tháng đền vài năm, đây là lý do bệnh nhân mắc bệnh về gan thường phát hiện rất muộn
Giai đoạn triệu chứng không điển hình thường kéo dài vài tháng đền vài năm, đây là lý do bệnh nhân mắc bệnh về gan thường phát hiện rất muộn. Biểu hiện bệnh không rõ ràng, bệnh nhân chủ quan không đi khám, vẫn uống rượu bia, sinh hoạt không điều độ sẽ gây ảnh hưởng xấu đến chức năng gan, thậm chí dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như xơ gan, ung thư gan. Vì vậy, mọi người nên chủ động thực hiện sớm các xét nghiệm chức năng gan để kịp thời phát hiện và điều trị các bệnh lý gan mật. Xét nghiệm chức năng của ganlà xét nghiệm sinh hoá giúp đánh giá các chức năng khác nhau của gan hoặc đưa ra bằng chứng vềtổn thương gan. 2. Sàng lọc bệnh gan mật để đánh giá toàn diện gan, mật Để đáp ứng nhu cầu xét nghiệmchức năng ganngày càng cao, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec cung cấp cho khách hàng cácgói khám sàng lọc gan mậtđể đánh giáchức năng gan, thực hiện các xét nghiệm để sàng lọc viêm gan B, C, siêu âm ổ bụng tổng quát và rất nhiều những xét nghiệm chuyên khoa khác giúp đánh giá toàn diện khả năng làm việc của gan, mật cũng như kịp thời phát hiện những bệnh lý liên quan đến gan, mật
Các góisàng lọc gan mậttại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec áp dụng cho khách hàng ở nhiều lứa tuổi khác nhau, đặc biệt trên nhóm có nguy cơ bệnh lý cao Người nhiễm virus viêm gan B, C mạn tính Người thường xuyên sử dụng đồ uống có cồn: Rượu, bia, đồ uống hoa quả có cồn Người có tiền sử người thân trong gia đình, có người gần gũi xung quanh nhiễm virus viêm gan B, C mạn tính... Người làm việc hoặc có tiền sử làm việc, sinh sống tại các khu vực ô nhiễm hóa chất, thuốc trừ sâu, kim loại nặng, tia xạ... Người có bệnh lý nội khoa mạn tính, phải thường xuyên uống thuốc, đặc biệt các thuốc hay gây độc cho gan: Lao, hạ sốt, giảm đau, an thần, kháng sinh, thuốc hạ mỡ máu, hóa trị... Người có thói quen sử dụng thảo dược không rõ nguồn gốc hoặc được chế biến bảo quản không đúng, giảm cân quá nhanh bằng thuốc hoặc bằng thực phẩm chức năng... Người có tiền sử truyền máu hoặc các chế phẩm của máu không được sàng lọc, người có tiền sử lọc máu hoặc thường xuyên chạy thận nhân tạo Người có nhiều bạn tình, sử dụng ma túy, dùng chung bơm kim tiêm, có thói quen xăm trổ..
Người có bệnh lý tim mạch, hô hấp mạn tính Người thường xuyên hoạt động thể lực, lao động thể lực quá sức, đặc biệt các trường hợp có kết hợp với thời gian nghỉ ngơi không đủ và/hoặc chế độ dinh dưỡng không cân đối Người thường xuyên mệt mỏi không rõ nguyên nhân Nhân viên y tế: Thường xuyên tiếp xúc với bệnh nhân viêm gan virus, bệnh lý do virus... tai nạn nghề nghiệp (thủng găng khi thăm khám, khi làm thủ thuật, phẫu thuật, bị kim tiêm đã dùng cho bệnh nhân đâm vào tay... Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, có rất nhiều nguy cơ gây tổn hại cho sức khỏe. Ngoài việc duy trì một lối sống lành mạnh và tiến hànhkhám sức khỏe định kỳthì việcsàng lọc gan mậtcũng như thực hiện các xét nghiệm men gan cao là việc rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe của bản thân.