Bệnh lý não gan là gì?
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi bác sĩ Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng Bệnh não ganlà biến chứng thường gặp của tình trạngsuy gan cấpvà mạn tính. Phát hiện sớm và điều trị kịp thời bệnh lý não gan sẽ giúp bệnh nhân có tiên lượng tốt hơn. Bài viết này sẽ cung cấp các kiến thức cơ bản xung quanh bệnh lý này. 1. Bệnh lý não gan là gì? Bệnh não ganhoặchôn mê ganlà tình trạng rối loạn rối loạn ý thức, hành vi và hôn mê dorối loạn chức năng gangây ra. Bệnh gây ra do sự rối loạn trao đổi chất của hệ thống thần kinh trung ương do các độc tố không được gan chuyển hóa và đào thải vì suy chức năng gan. Bệnh não gan cũng làdấu hiệu gan suy yếuquá nặng. 2. Nguyên nhân của bệnh lý não gan Sinh bệnh học của bệnh não - gan đến nay chưa được hiểu đầy đủ. Người ta cho rằng cơ sở sinh lý bệnh củabệnh lý não ganlà do suy tế bào gan và luồng thông cửa - chủ do phẫu thuật hay do sự hình thành tự nhiên của tuần hoàn bàng hệ. Nhiều chất độc hại từ máu của hệ tiêu hóa không được gan chuyển hóa và loại bỏ đã vào hệ tuần hoàn và thấm qua hàng rào máu - não đến não, gây rối loạn chức năng não
Bệnh lý não ganlà kết quả của nhiều yếu tố, như các chất đạm bao gồm protein, axit amin, amoniac, mercaptan, rối loạn chuyển hóa, và sự tích tụ của các chất dẫn truyền thần kinh ức chế do không được gan chuyển hóa có thể đóng một vai trò quan trọng. 3. Các giai đoạn của bệnh não gan Bệnh lý não ganđược chia làm 5 giai đoạn theo hệ thống phân loại West Haven: Giai đoạn 0:Thay đổi tính cách, hành viThay đổi trí nhớ, giảm khả năng tập trung, suy giảm chức năng trí tuệ và phối hợp. Thay đổi tính cách, hành vi Thay đổi trí nhớ, giảm khả năng tập trung, suy giảm chức năng trí tuệ và phối hợp. Giai đoạn 1:Thiếu nhận thức không đáng kểRút ngắn khả năng chú ýMất ngủTrầm cảm, khó chịu. Có thể có chứng suy tư thế vận động. Thiếu nhận thức không đáng kể Rút ngắn khả năng chú ý Mất ngủ Trầm cảm, khó chịu. Có thể có chứng suy tư thế vận động. Giai đoạn 2:Thờ ơ, lãnh đạmBất lịch sự trong hành viChứng suy tư thế vận động biểu hiện rõTăng trương lực cơRun gan: để cẳng tay thẳng góc với cánh tay đặt trên mặt giường, thấy bàn tay run, giật nhanh không đều do rối loạn trương lực cơ, nhất là cơ liên đốtBuồn ngủ, ngủ lịm, thay đổi tính cách rõ ràng, mất phương hướng liên tục
Thờ ơ, lãnh đạm Bất lịch sự trong hành vi Chứng suy tư thế vận động biểu hiện rõ Tăng trương lực cơ Run gan: để cẳng tay thẳng góc với cánh tay đặt trên mặt giường, thấy bàn tay run, giật nhanh không đều do rối loạn trương lực cơ, nhất là cơ liên đốt Buồn ngủ, ngủ lịm, thay đổi tính cách rõ ràng, mất phương hướng liên tục. Giai đoạn 3:Ngủ gật nhưng có thể tỉnh được khi kích thíchMất định hướng về thời gian và địa điểm, nhầm lẫn, mất trí nhớThường xuyên giận dữ Ngủ gật nhưng có thể tỉnh được khi kích thích Mất định hướng về thời gian và địa điểm, nhầm lẫn, mất trí nhớ Thường xuyên giận dữ Giai đoạn 4:Hôn mê hoặc không có phản ứng với kích thích đau đớn Hôn mê hoặc không có phản ứng với kích thích đau đớn 4. Triệu chứng lâm sàng Triệu chứng lâm sàng của bệnh lý não gan thay đổi theo từng giai đoạn: Giai đoạn 1: Giai đoạn báo trước Bệnh nhân thay đổi nhẹ cá tính, rối loạn hành vi. Câu trả lời của bệnh nhân vẫn còn chính xác, nhưng phát âm không rõ ràng và khá chậm, có thể run còn được gọi là run gan. Giai đoạn này thường kéo dài vài ngày hoặc vài tuần, triệu chứng đôi khi không rõ ràng, dễ bị bỏ qua
Giai đoạn này thường kéo dài vài ngày hoặc vài tuần, triệu chứng đôi khi không rõ ràng, dễ bị bỏ qua. Giai đoạn 2: Tiền hôn mê Bệnh nhân có dấu hiệu nhầm lẫn ý thức, rối loạn giấc ngủ, hành vi. Xuất hiện triệu chứng mất phương hướng và hiểu biết cũng giảm sút. Nói líu lưỡi, rối loạn viết, bệnh nhân có những hành vi bất thường, ngủ ngày, thậm chí ảo giác, sợ hãi. Những dấu hiệu thần kinh quan trọng trong giai đoạn này: tăng phản xạ, tăng trương lực cơ, cơ cứng cơ cẳng chân và dấu hiệu Babinski (+). Giai đoạn 3: Giai đoạn ngủ Tinh thần rối loạn, một loạt các dấu hiệu thần kinh kéo dài hoặc tăng trong hầu hết thời gian. Bệnh nhân bị hôn mê, nhưng có thể được đánh đánh thức. Bệnh nhân có thể trả lời câu hỏi nhưng thường nhầm lẫn và ảo giác. Run vẫn là triệu chứng thường thấy. Giai đoạn 4: Giai đoạn hôn mê Bệnh nhân rơi vào tình trạng mất hoàn toàn ý thức, không thể tỉnh dậy khi kích thích, khó chịu với tư thế kích thích đau và phản ứng, phản xạ gân, cơ tăng. Hôn mê sâu, các phản xạ thay đổi khác nhau, giảm trương lực cơ, có thể có co giật kịch phát, rung giật mắt và tăng thông khí. Tổn thương gan nghiêm trọng thường vàng da rõ rệt,chảy máu tiêu hoávà hơi thở có mùi gan
Tổn thương gan nghiêm trọng thường vàng da rõ rệt,chảy máu tiêu hoávà hơi thở có mùi gan. Bệnh sẽ diễn biến phức tạp bởi một loạt các biến chứng nhiễm trùng, hội chứng gan thận và phù não. 5. Xét nghiệm chẩn đoán bệnh lý não gan Xét nghiệm nồng độ amoniac máu Điện não đồ (EEG) Test kiểm tra trí thông minh Chẩn đoán hình ảnh:CT scan sọ não, MRI Bệnh não gan là biến chứng thần kinh nặng củaxơ ganvà ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng cuộc sống, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không xử lý kịp.Bệnh lý não gannếu được phát hiện sớm và loại bỏ các yếu tố nguy cơ như chảy máu đường tiêu hoá, giảm kali máu,... thì sẽ giúp người bệnh có tiên lượng tốt hơn. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là bệnh viện uy tín hàng đầu trong chẩn đoán và điều trị các bệnh về gan. Bệnh nhân sẽ được thăm khám, chẩn đoán bằng các phương pháp hiện đại nhất hiện nay, cùng sự hỗ trợ của máy móc công nghệ cao cho kết quả chính xác. Việc điều trị cũng đảm bảo triệt để, hạn chế thấp nhất những rủi ro có thể xảy ra đối với trường hợp bệnh gan biến chứng nặng như bệnh não gan.