Viêm loét đại tràng bên trái: Nguyên nhân và cách điều trị
Viêm loét đại tràng bên trái dù chỉ ảnh hưởng đến phần bên trái của đại tràng, vẫn có thể gây ra những cơn đau dữ dội và các triệu chứng nghiêm trọng như tiêu chảy, mất máu và sụt cân. Nếu không được quản lý và điều trị kịp thời, viêm loét đại tràng bên trái có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe tổng thể của người bệnh. Vì vậy, việc nhận biết sớm và tuân thủ kế hoạch điều trị là rất quan trọng để kiểm soát bệnh hiệu quả. Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của các bác sĩ thuộc khoa Tiêu hoá - Gan Mật - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. 1. Triệu chứng của viêm loét đại tràng bên trái Tiêu chảylà dấu hiệu phổ biến nhất của viêm đại trực tràng (UC), đôi khi phân cũng có thể xuất hiện những vệt máu. Cảm giác khó chịu và tình trạng kích ứng trong trực tràng có thể khiến người bệnh cảm thấy cần phải đi vệ sinh liên tục nhưng thường lượng phân được bài tiết không nhiều. Các triệu chứng khác của UC có thể bao gồm: Đau bụnghoặc đau ở vùng trực tràng. Sốt. Mất cân nặng. Táo bón. Cảm giác co thắt ở vùng trực tràng. Người bệnh có thể gặp phải tình trạng xuất hiện máu trong phân
Sốt. Mất cân nặng. Táo bón. Cảm giác co thắt ở vùng trực tràng. Người bệnh có thể gặp phải tình trạng xuất hiện máu trong phân. Điều này có thể là dấu hiệu của tổn thương nghiêm trọng ở ruột kết. Nếu gặp phải tình trạng này, người bệnh cần liên hệ với bác sĩ để tiến hành kiểm tra ngay lập tức. 2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ Viêm loét đại tràng là một loại rối loạn miễn dịch gây viêm ở ruột kết của người bệnh. Tuy nhiên, các nguyên nhân chính xác vẫn chưa được xác định một cách rõ ràng. Theo một số nghiên cứu được công bố vào năm 2022, một số yếu tố có thể góp phần gây ra phản ứng miễn dịch không bình thường trong trường hợp củaviêm loét đại tràng bên trái, bao gồm: Yếu tốdi truyền. Sự không đồng đều trong phản ứng miễn dịch. Sự tác động của vi sinh vật. Các yếu tố môi trường sống khác. 3. Chẩn đoán Bác sĩ có thể xác định loại viêm đại tràng mà người bệnh mắc phải thông qua nội soi. Trong quá trình này, bác sĩ sẽ sử dụng một camera được trang bị đèn để quan sát lớp niêm mạc bên trong đại tràng của người bệnh. Bác sĩ có thể đánh giá mức độ viêm bằng cách tìm kiếm các dấu hiệu như: Màu đỏ. Sưng phù. Vết loét. Sự teo nhỏ(chức năng suy giảm). Sự xuất hiện của máu
Sưng phù. Vết loét. Sự teo nhỏ(chức năng suy giảm). Sự xuất hiện của máu. Những bất thường khác trên niêm mạc đại tràng. 4. Điều trị viêm loét đại tràng bên trái Các phương pháp điều trị khuyến nghị cho viêm đại tràng có thể thay đổi tùy thuộc vào mức độ ảnh hưởng của đại tràng. Dưới đây là một số phương pháp điều trị mà bác sĩ có thể kê toa: 4.1 Thuốc 5-ASA Thuốc 5-ASA, hay axit 5-aminosalicylic là một loại thuốc phổ biến được sử dụng cho viêm đại tràng. Người bệnh có thể sử dụng thuốc qua đường uống hoặc bôi tại chỗ để giảm viêm trong ruột. Thuốc 5-ASA cũng có thể được sử dụng dưới dạng thuốc đạn hoặc thuốc xổ. Trong trường hợp viêm đại tràng bên trái, bác sĩ có thể kê đơn thuốc xổ vì thuốc đạn có thể không tiếp cận đủ vùng bị ảnh hưởng. 4.2 Corticosteroid đường uống Nếu các triệu chứng của người bệnh không phản ứng với thuốc 5-ASA, bác sĩ có thể kê đơn corticosteroid đường uống.Corticosteroidđường uống có thể giảm viêm và thường hiệu quả khi kết hợp với thuốc 5-ASA. 4.3 Sinh học và điều hòa miễn dịch Trong trường hợp các triệu chứng của người bệnh ở mức độ từ trung bình đến nặng, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc sinh học
4.3 Sinh học và điều hòa miễn dịch Trong trường hợp các triệu chứng của người bệnh ở mức độ từ trung bình đến nặng, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc sinh học. Đây là các kháng thể nhắm vào protein của hệ thống miễn dịch để giảm viêm trong viêm đại tràng. Đây là phương pháp điều trịviêm loét đại tràng bên tráidài hạn giúp người bệnh ngăn ngừa các cơn bùng phát. Các lựa chọn hiện tại gồm: Infliximab (Remicade) Vedolizumab (Entyvio) Ustekinumab(Stelara) Ngoài ra, thuốc điều hòa miễn dịch cũng có thể hữu ích và bác sĩ có thể kê đơn thuốc kết hợp với các phương pháp khác. Các thuốc bao gồm: Methotrexate Thiopurine 4.4 Chất ức chế JAK Chất ức chế Janus kinase (JAK) là những hợp chất nhỏ phân hủy trong hệ tiêu hóa và được hấp thụ vào máu. JAK hoạt động bằng cách ngăn chặn các con đường gây viêm trong cơ thể và có tác dụng nhanh hơn một số loại thuốc khác như thiopurine. FDA đã phê duyệt hai loại thuốc ức chế JAK để điều trị viêm đại tràng từ trung bình đến nặng: Tofacitinib(Xeljanz), dạng viên nén. Upadacitinib (Rinvoq), dạng viên nén, được sử dụng khi các phương pháp điều trị khác không hiệu quả hoặc không dung nạp
Upadacitinib (Rinvoq), dạng viên nén, được sử dụng khi các phương pháp điều trị khác không hiệu quả hoặc không dung nạp. 4.5 Nhập viện Trong những trường hợp nghiêm trọng và hiếm gặp, người bệnh sẽ cần nhập viện để điều trị các triệu chứng. Trong quá trình nhập viện, người bệnh có thể được tiêm steroid tĩnh mạch (IV) hoặc các loại thuốc IV khác để giúp ổn định tình trạng sức khỏe. Đôi khi, bác sĩ có thể khuyên người bệnh nên phải thực hiện phẫu thuật cắt bỏ phần ruột bị tổn thương. Quyết định này thường chỉ được đưa ra khi người bệnh trải qua các vấn đề nghiêm trọng như chảy máu nặng hoặc viêm gây ra lỗ nhỏ trong ruột kết. 5. Phương pháp điều trị tự nhiên để giúp kiểm soát các triệu chứng UC Người bệnh có thể lựa chọn một số phương pháp để kiểm soát các triệu chứng của viêm loét đại tràng bên trái bao gồm: Chế phẩm sinh học. Châm cứu. Sử dụng các loại thảo mộc như nghệ hoặc nhân sâm. Trước khi bắt đầu bất kỳ phương pháp điều trị nào, người bệnh cần thảo luận với bác sĩ để đảm bảo rằng những phương pháp này là an toàn và phù hợp với tình trạng sức khỏe của bản thân. 6
6. Các câu hỏi thường gặp 6.1 Sự khác biệt giữa viêm đại tràng bên trái và viêm đại tràng lan rộng là gì? Ở viêm đại tràng bên trái, tình trạng viêm chỉ giới hạn ở một bên của đại tràng, trong khi viêm đại tràng lan rộng (hay còn gọi là viêm toàn bộ đại tràng) ảnh hưởng đến toàn bộ đại tràng. 6.2 Sự khác biệt giữa viêm đại tràng bên trái và viêm trực tràng là gì? Viêm trực tràng là tình trạng viêm của mô lót bên trong trực tràng, thường nằm gần hậu môn hoặc ngay phía trên hậu môn. 6.3 Nguyên nhân gây viêm ở đại tràng trái? Khác với viêm loét đại tràng bên trái, đau ở đại tràng trái cũng có thể do viêm đại tràng thiếu máu cục bộ, khi không đủ máu chảy vào ruột kết. Một nguyên nhân khác có thể là nhiễm trùng.