Công dụng thuốc Cisplatin
Ngăn chặn tế bào ung thư phát triển là một trong nhưng cơ chế tác dụng chính của các thuốc điều trị. Một trong số đó có thuốc Cisplatin và đã được ứng dụng trong nhiều bệnh ác tính khác nhau. Vậy Cisplatin là thuốc gì? 1. Cisplatin là thuốc gì? Cisplatinlà một hợp chất kim loại nặng có tác dụng ức chế tổng hợp RNA, DNA và protein trong tế bào. Những chất trên đều rất quan trọng để tế bào phân chia và phát triển, dothuốc Cisplatinngăn chúng phân chia thuốc nên có thể ngăn ung thư phát triển. Thuốc Cisplatinbào chế dạng dung dịchtruyền tĩnh mạchvới các hàm lượng 200mg/200ml, 100mg/100ml và 50mg/50ml. 2. Cách dùng thuốc Cisplatin Cisplatinsử dụng qua đường truyền đường tĩnh mạch. Liều lượng và lịch trình điều trị bằngthuốc Cisplatinphụ thuộc vào cân nặng và bệnh ung thư cụ thể của bệnh nhân. Lưu ý bệnh nhân cần được truyền đủ dịch trước khi truyềnthuốc Cisplatin. Ngay cả khi được sử dụng một cách cẩn thận và chính xác bởi nhân viên y tế,thuốc Cisplatinvẫn có thể khiến người bệnh bị bỏng và đau tại vị trí truyền thuốc. Đồng thời, nguy cơthuốc Cisplatinbị rò rỉ ra ngoài tĩnh mạch và dẫn đến tổn thương mô nghiêm trọng là có thể xảy ra
Đồng thời, nguy cơthuốc Cisplatinbị rò rỉ ra ngoài tĩnh mạch và dẫn đến tổn thương mô nghiêm trọng là có thể xảy ra. Do đó, vị trí tiêm thuốc có biểu hiện đỏ, sưng hoặc đau trong hoặc sau quá trình sử dụng, người bệnh hãy thông báo cho nhân viên y tế ngay lập tức và tuyệt đối không tìm kiếm các biện pháp xử trí trên internet trừ khi được bác sĩ yêu cầu. Cisplatincó thể ảnh hưởng đến nồng độ trong máu của một số loại thuốc chống co giật. Vì vậy, người bệnh phải đảm bảo đã thông báo với bác sĩ điều trị về tất cả các loại thuốc và chất bổ sung đang sử dụng. 3
Vì vậy, người bệnh phải đảm bảo đã thông báo với bác sĩ điều trị về tất cả các loại thuốc và chất bổ sung đang sử dụng. 3. Liều dùng thuốc Cisplatin Liều khuyến cáo củathuốc Cisplatincho người trưởng thành bịung thư tinh hoàn:Truyền tĩnh mạch 1 lần mỗi ngày với liều 20mg/m2 da/ngày trong thời gian 5 ngày cho mỗi chu kỳ (cần kết hợp với các thuốc điều trị ung thư khác); LiềuCisplatincho người lớn bị ung thư buồng trứng: Truyền tĩnh mạch liều 75-100mg/m2 da mỗi 4 tuần và phải phối hợp với Cyclophosphamide để điều trị ung thư buồng trứng di căn; Liều thay thế: Truyền tĩnh mạchCisplatinliều 100mg/m2 da mỗi 4 tuần (đơn trị liệu ung thư buồng trứng di căn); Nếuung thư buồng trứngdi căn đến khoang phúc mạc, bệnh nhân có thể sử dụng phác đồ tiêm vào phúc mạc liều 60-90 mg/m2 trong 2000ml Natriclorua 0.9% hoặc dung dịch Ringer lactat. Liều thay thế: tiêm vào phúc mạc liều 90-270 mg/m2 trong 2000ml dung dịch Natriclorua 0.9% hoặc Ringer Lactat
Liều thay thế: tiêm vào phúc mạc liều 90-270 mg/m2 trong 2000ml dung dịch Natriclorua 0.9% hoặc Ringer Lactat. Liềuthuốc Cisplatinkhuyến cho người trưởng thành ung thư bàng quang: Tiêm tĩnh mạch liều 50-70 mg/m2 da/lần cách mỗi 3-4 tuần (đơn trị liệuung thư bàng quangtiến triển ở bệnh nhân không có tiền sử xạ trị mở rộng hay hóa trị); Liều thay thế: truyền tĩnh mạchCisplatinliều 50mg/m2 da trong thời 6-8 giờ mỗi 4 tuần. Liềuthuốc Cisplatinkhuyến cáo ở người trưởng thành bịu nguyên bào thần kinh(neuroblastoma): Truyền tĩnh mạch liều 60-100 mg/m2 da/lần mỗi 3-4 tuần. Liềuthuốc Cisplatinthông thường cho người trưởng thành bịung thư xươngtạo xương: 60-100 mg/m2 da/lần mỗi 3-4 tuần. Liềuthuốc Cisplatincho người lớn có khối u não/hộp sọ: 60 mg/m2 da/ngày, một lần trong hai ngày liên tiếp cách mỗi 3-4 tuần. Liềuthuốc Cisplatincho người lớnghép tủy xương: 55 mg/m2 da/ngày trong thời gian 3 ngày (Tổng liều dùng là 165 mg/m2 da). Liềuthuốc Cisplatincho người cấy ghép tế bào máu: 55 mg/m2 da/ngày trong 3 ngày (Tổng liều 165 mg/m2). Liềuthuốc Cisplatincho bệnh nhânung thư phổi không tế bào nhỏ: 60-100 mg/m2 da/ngày mỗi 21 ngày (kết hợp với các thuốc chống ung thư khác). 4
Liềuthuốc Cisplatincho bệnh nhânung thư phổi không tế bào nhỏ: 60-100 mg/m2 da/ngày mỗi 21 ngày (kết hợp với các thuốc chống ung thư khác). 4. Tác dụng phụ của thuốc Cisplatin 4.1. Tổn thương thận Thuốc Cisplatincó thể gây ra các vấn đề về thận, bao gồm tăng nồng độ creatinin máu. Bác sĩ điều trị sẽ theo dõi tác dụng phụ này bằng các xét nghiệm máu phù hợp. Bệnh nhân cần lưu ý và thông báo cho bác sĩ nếu có những triệu chứng như giảm số lượng nước tiểu, tiểu ra máu, phù cá chân hoặc chán ăn. 4.2. Bệnh thần kinh ngoại biên Bệnh thần kinh ngoại biên dothuốc Cisplatinxảy ra do tình trạng nhiễm độc ảnh hưởng đến thần kinh. Triệu chứng của tác dụng phụ này bao gồm cảm giác tê hoặc ngứa ran ở bàn tay và/hoặc bàn chân, thường xảy ra khi bệnh nhân đeo tất hoặc găng tay. Tình trạng này có thể trở nên tồi tệ hơn bệnh nhân tiếp tục sử dụngthuốc Cisplatin. Đa số trường hợp các triệu chứng sẽ từ từ biến mất khi ngừngthuốc Cisplatin, nhưng ở một số bệnh nhân thì nó không bao giờ biến mất hoàn toàn. Người bệnh nên cho bác sĩ biết nếu bị tê hoặc ngứa ran ở bàn tay và/hoặc bàn chân, vì khi đó liều lượngthuốc Cisplatincần phải được điều chỉnh. 4.3
Người bệnh nên cho bác sĩ biết nếu bị tê hoặc ngứa ran ở bàn tay và/hoặc bàn chân, vì khi đó liều lượngthuốc Cisplatincần phải được điều chỉnh. 4.3. Giảm số lượng các tế bào máu Quá trình điều trị bằngthuốc Cisplatinngười bệnh có thể gặp tác dụng phụ giảm 3 dòng tế bào máu, bao gồm bạch cầu, hồng cầu và tiểu cầu. Từ đó dẫn đến các nguy cơ như tăng nguy cơ nhiễm trùng,thiếu máuvà chảy máu bất thường. Người bệnh đang dùngthuốc Cisplatincần thông báo cho bác sĩ khi có những vấn đề sau: Biểu hiện nhiễm trùng như sốt, đau họng,cảm lạnh, khó thở, ho, tiểu nóng rát hoặc vết loét chậm lành; Biểu hiện thiếu máu như mệt mỏi, yếu sức, khó thở hoặc đau ngực; Biểu hiện chảy máu nhưvết bầm tím ngoài da, chảy máu mũi,chảy máu chân rănghoặc tiêu tiểu ra máu. 4.4. Cisplatin gây rối loạn thính giác Cisplatincó thể gâygiảm thính lựcvàù tai.Sức nghe của bệnh nhân sẽ được kiểm tra trước khi sử dụngthuốc Cisplatinvà bất cứ khi cần thiết thiết trong suốt quá trình điều trị. Người bệnh hãy gọi cho bác sĩ nếu bị ù tai hoặc nhận thấy thính lực suy giảm. 4.5. Phản ứng dị ứng Một số trường hợp có thể cóphản ứng dị ứngkhi điều trị bằngthuốc Cisplatin
4.5. Phản ứng dị ứng Một số trường hợp có thể cóphản ứng dị ứngkhi điều trị bằngthuốc Cisplatin. Các dấu hiệu của dị ứng có thể bao gồm thở gấp hoặc khó thở, đau ngực, phát ban, đỏ bừng, ngứa hoặc giảm huyết áp. Nếu nhận thấy bất kỳ thay đổi nào về cảm giác trong khi truyềnthuốc Cisplatin, bệnh nhân hãy cho nhân viên y tế biết ngay lập tức. Tốc độ truyềnthuốc Cisplatinsẽ điều chỉnh chậm lại hoặc thậm chí ngừng hoàn toàn nếu phản ứng dị ứng xảy ra. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng mà bệnh nhân có thể sử dụngthuốc Cisplatinkết hợp một số thuốc phòng ngừa hoặc điều trị phản ứng dị ứng phù hợp. 4.6. Rối loạn điện giải Thuốc Cisplatincó thể ảnh hưởng đến nồng độ bình thường của các chất điện giải (như kali, magie, canxi...). Mức độ rối loạn sẽ được theo dõi bằng các xét nghiệm máu. Nếu nồng độ điện giải quá thấp, bác sĩ có thể chỉ định các sản phẩm bổ sung phù hợp theo đường truyền tĩnh mạch hoặc đường uống. 4.7. Thay đổi vị giác và khứu giác Bệnh nhân có thể cảm thấy có vị kim loại trong miệng hoặc thậm chí mất vị giác, khứu giác hoàn toàn. Do đó, nhiều bệnh nhân sau dùngthuốc Cisplatincó thể không thích các món ăn hoặc đồ uống mà trước đó họ rất thích
Do đó, nhiều bệnh nhân sau dùngthuốc Cisplatincó thể không thích các món ăn hoặc đồ uống mà trước đó họ rất thích. Tác dụng phụ này củathuốc Cisplatincó thể kéo dài lên đến vài tháng hoặc thậm chí lâu hơn sau khi quá trình điều trị kết thúc. 4.8. Thay đổi thị lực Cisplatincó thể gây tác dụng phụ mờ mắt và thay đổi khả năng nhận thức màu sắc, đặc biệt là ở liều cao hoặc tăng tần suất truyền thuốc. Bệnh nhân cần báo cáo bất kỳ thay đổi về thị lực nào cho bác sĩ điều trị ngay lập tức. 4.9. Ung thư thứ phát Có ít nguy cơ phát triểnbệnh bạch cầuhoặc một loại ung thư khác do điều trị bằngthuốc Cisplatin. Ung thư thứ phát thường liên quan đến việc điều trị bằngthuốc Cisplatinlặp đi lặp lại hoặc dùng với liều cao. Bác sĩ điều trị sẽ cung cấp cho bệnh nhân những thông tin hướng dẫn về cách theo dõi tác dụng không mong muốn này. 4.10. Hội chứng rối loạn tuần hoàn não sau có hồi phục (PRES) Trong một số trường hợp hiếm hoi,thuốc Cisplatinđã gây ra một rối loạn thần kinh được gọi là hội chứng rối loạn tuần hoàn não sau có hồi phục. Các triệu chứng của tác dụng phụ này bao gồm đau đầu, co giật, hôn mê, lú lẫn, rối loạn thị giác và thần kinh khác
Các triệu chứng của tác dụng phụ này bao gồm đau đầu, co giật, hôn mê, lú lẫn, rối loạn thị giác và thần kinh khác. Bệnh nhân hãy nhanh chóng báo cáo cho bác sĩ nếu có những biểu hiện bất thường nêu trên. 5. Một số lưu ý khi sử dụng Cisplatin Thuốc Cisplatincó thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của bệnh nhân, bao gồm rối loạn chu kỳ kinh nguyệt ở nữ hoặc rối loạn sản xuất tinh trùng ở nam (bao gồm giảm hoặc mất hoàn toàn). Phụ nữ có thể có biểu hiện của mãn kinh nhưbốc hỏavàkhô âm đạo.Ngoài ra,thuốc Cisplatincó thể làmgiảm ham muốn tình dụccủa người bệnh trong quá trình dùng thuốc. Thai nhi tiếp xúc vớithuốc Cisplatincó nguy cơdị tật bẩm sinhcao hơn, do đó vì bệnh nhân không nên mang thai trong quá trình điều trị ung thư bằngthuốc Cisplatin. Đối với phụ nữ, áp dụng cácbiện pháp tránh thaihiệu quả là vô cùng cần thiết trong quá trình dùng thuốc và ít nhất 14 tháng sau khi kết thúc điều trị bằngCisplatin, ngay cả khi chu kỳ kinh nguyệt đã dừng lại. Nam giới nên áp dụng các biện pháp tránh thai hiệu quả là trong suốt quá trình và ít nhất 11 tháng sau khi kết thúc điều trị vớithuốc Cisplatin, ngay cả khi có bằng chứng cho thấy bệnh nhân không còn khả năng sản xuất tinh trùng
Bệnh nhân nên tham khảo ý kiến ​​của bác sĩ điều trị khi cho con bú trong thời dùngthuốc Cisplatin. Trước khi sử dụngthuốc Cisplatin, bệnh nhân nên cân nhắc những vấn đề sau: Khi quyết định sử dụng bất kỳ loại thuốc nào, trong đó bao gồmCisplatin, bệnh nhân nên xem xét nguy cơ có thể gặp phải và phải ưu tiên hàng đầu so với những lợi ích mà thuốc đó mang lại; Dị ứng: Bệnh nhân hãy cho bác sĩ biết nếu có tiền sử dị ứng vớiCisplatinhoặc bất kỳ loại thuốc điều trị ung thư nào khác. Trao đổi với bác sĩ về một số tình trạng dị ứng khác, bao gồmdị ứng thực phẩm,thuốc nhuộm, chất bảo quản hoặc lông động vật; Trẻ em: Là đối tượng có nhiều khả năng mắc các tác dụng phụ về rối loạn thính lực và mất thăng bằng củathuốc Cisplatin. Ngoài ra, đối tượng này được xem là có khả năng nhạy cảm hơn với những tác dụng củaCisplatin: Người cao tuổi: Nhiều loại thuốc chưa được nghiên cứu đặc biệt ở đối tượng này. Vì vậy, chưa biết chính xác liệuthuốc Cisplatincó hiệu quả như thế nào so với người trẻ tuổi, nguy cơ xảy ra tác dụng phụ hoặc các vấn đề khác ở người cao tuổi hay không. Cisplatinlà một hợp chất kim loại nặng có tác dụng ức chế tổng hợp RNA, DNA và protein trong tế bào
Cisplatinlà một hợp chất kim loại nặng có tác dụng ức chế tổng hợp RNA, DNA và protein trong tế bào. Thuốc được chỉ định tiêm truyền trong một số bệnh ung thư. Để đảm bảo hiệu quả điều trị và tránh được tác dụng phụ không mong muốn, người bệnh cần tuân theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ, dược sĩ chuyên môn. Theo dõi websiteBệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmecđể nắm thêm nhiều thông tin sức khỏe, dinh dưỡng, làm đẹp để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và những người thân yêu trong gia đình.   Nguồn tham khảo: oncolink.org