Cập nhật vai trò của Probiotic trong các bệnh lý tiêu hoá thường gặp
Bài viết bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Trưởng đơn nguyên Nội soi tiêu hóa - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Người ta vẫn chưa hiểu rõ về việc probiotic có thể ảnh hưởng đến các tình trạng khác nhau như thế nào, nhưng một số cơ chế đã được đề xuất. Theo đó, Probiotic được nghiên cứu có tác dụng tích cực với các bệnh lý đường tiêu hóa. 1. Một số cơ chế về vai trò của probiotic trong các bệnh lý tiêu hoá Người ta vẫn chưa hiểu rõ về việcprobioticcó thể ảnh hưởng đến các tình trạng khác nhau như thế nào, nhưng một số cơ chế đã được đề xuất. Một là hệvi sinh vậtđường ruột ảnh hưởng đến sự mẫn cảm và đau của nội tạng và sự biểu hiện của các thụ thể mu-opioid và cannabinoid doLactobacillusgây ra trong biểu mô ruột có thể làm giảm đau theo cách tương tự như opioid. Một cơ chế khác được đề xuất là điều chỉnhhệ thống miễn dịch. Một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng chế phẩm sinh học hoặc các sản phẩm của chúng ngăn chặn các cytokine gây viêm và kích thích các cytokine bảo vệ, hầu hết trong các mô hìnhbệnh viêm ruột(IBD)
Cuối cùng, probiotics có thể thúc đẩy tính toàn vẹn của biểu mô ruột, bảo vệ các điểm nối chặt chẽ của biểu mô ruột và chức năng hàng rào, đồng thời có thể tạo màng sinh học tiết ra các yếu tố có thể ức chế sự xâm nhập của mầm bệnh. Khi sự hiểu biết về hệ vi sinh vật đường ruột và các tương tác phức tạp liên quan đến quá trình viêm, tính thấm ruột vàrối loạn chuyển hóa, tiềm năng của men vi sinh đang hấp dẫn các bác sĩ lâm sàng và cả bệnh nhân. Tuy nhiên, trong khi sự nhiệt tình dành cho men vi sinh đã tăng vọt, đặc biệt là cùng với các chất bổ sung dinh dưỡng được quảng cáo rầm rộ khác thì rất ít dữ liệu hỗ trợ việc sử dụng chúng. Có lẽ quan trọng hơn, các bệnh đường tiêu hóa mà chúng có những lợi ích và loài mang lại những lợi ích này vẫn chưa rõ ràng, dẫn đến sự nhầm lẫn giữa các bác sĩ lâm sàng và công chúng. Đánh giá dựa trên bằng chứng này là bản cập nhật của đánh giá năm 2018 nhằm hướng dẫn lựa chọn chế độ probiotic, trong đó dữ liệu có vẻ mạnh mẽ và làm nổi bật các lĩnh vực cần nghiên cứu thêm trước khi có thể đưa ra các khuyến nghị kết luận hơn. 2
2. Tìm kiếm bằng chứng Các phương pháp được sử dụng để tìm các khuyến nghị liên quan đến việc tìm kiếm qua PubMed, OVID và Thư viện Tổng quan Cochrane cho các thuật ngữ “men vi sinh”, “chỉ định”, “liều lượng”, “viêm túi”, “tiêu chảy nhiễm trùng”, “tiêu chảy liên quan đến kháng sinh” “Táo bón”, “hội chứng ruột kích thích”, “bệnh não gan”, “viêm loét đại tràng”, “bệnh Crohn” và “Clostridioides.” Kết quả được thu hẹp hơn nữa vào các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (RCT), phân tích tổng hợp và các bài báo tổng quan trong đó có thể tìm thấy thông tin về các chủng và liều lượng cụ thể. Các đề xuất được lựa chọn dựa trên mức độ chắc chắn tương đối của dữ liệu liên quan. 3. Một số chế độ điều trị của Probiotic trong thực hành lâm sàng Chế độ Probiotic được chọn lọc 3.1. Nhiễm khuẩn Helicobacter pylori Một chỉ định khác liên quan đếnkháng sinhđối với men vi sinh là cho những bệnh nhân đang điều trị để diệt trừHelicobacter pylori. Trong một sự đồng thuận quốc tế được cập nhật, dựa trên bằng chứng, các chuyên gia đã kết luận rằng probiotic hữu ích như một liệu pháp bổ trợ để ngăn ngừa hoặc giảm thời gian hoặc cường độ của AE đối với liệu pháp diệt trừH
pylorivà cải thiện việc tuân thủ điều trị. 20 Trong một nghiên cứu ngẫu nhiên, có đối chứng với giả dược, những bệnh nhân dùng chế độ tiêu chuẩn có bổ sung men vi sinhH. pyloriđã báo cáo rằng tỷ lệ mắc các bệnh tim mạch thấp hơn, bao gồm tiêu chảy và khả năng dung nạp điều trị tổng thể được cải thiện. 21 Probiotic được đưa ra trong và trong 7 ngày sau khi nhiễm H. pyloritrị liệu; bệnh nhân nhận được một trong một số phác đồ hiệu quả, bao gồmLactobacillusGG dùng hai lần mỗi ngày,S. boulardiidùng hai lần mỗi ngày, hoặc kết hợpLactobacillusvàBifidobacteriumdùng hai lần mỗi ngày. Một phân tích tổng hợp của 10thử nghiệm lâm sàngvề chế phẩm sinh học bổ trợ ở bệnh nhân nhiễmH. pyloriđã chứng minh tỷ lệ chữa khỏi bệnh tăng lên khi bổ sung lợi khuẩn (tỷ lệ chênh lệch tổng hợp [OR], 2,07; KTC 95%, 1,40-3,06) và giảm tỷ lệ mắc tổng số kháng sinh -các AE có liên quan (OR tổng hợp, 0,31; KTC 95%, 0,12-0,79). 3.2. Táo bón Sử dụng men vi sinh ở những bệnh nhân bịtáo bón mãn tínhnặng và không mắchội chứng ruột kích thích(IBS)cũng đã được nghiên cứu và kết quả vẫn chưa thuyết phục. Một nghiên cứu ngẫu nhiên, mù đôi, có đối chứng với giả dược cho thấy rằng một loại đồ uống chứa probiotic có chứaL
Một nghiên cứu ngẫu nhiên, mù đôi, có đối chứng với giả dược cho thấy rằng một loại đồ uống chứa probiotic có chứaL. caseiShirota với liều lượng 6,5 × 10. Mặc dù các nghiên cứu nhỏ đã gợi ý cải thiện nhu động ruột, bao gồm tần suất, độ đặc của phân và thời gian vận chuyển đường ruột vớiBifidobacterium lactisDN-173 010,B. lactisBB12, 3.3. Hội chứng ruột kích thích Mặc dù dữ liệu hỗ trợ chế phẩm sinh học cho IBS nói chung bị hạn chế phần lớn bởi những thiếu sót về phương pháp, có một số hỗ trợ cho việc sử dụng chúng cho biến thể tiêu chảy (IBS-D). Các thử nghiệm có đối chứng đã chỉ ra rằngB. Infantis35624 với liều lượng 1 × 10 8 CFU mỗi ngày trong 4 tuần có thể cải thiện tình trạng đau bụng, đầy hơi, rối loạn chức năng ruột, đi ngoài không hoàn toàn,căng thẳngvà dẫn khí. 25 Một viên nangB. bifidumMIMBb75 liều 1 × 10 9 CFU trong 4 tuần làm giảm hiệu quả IBS toàn cầu và cải thiện đồng thời các triệu chứng IBS, với sự cải thiện chất lượng cuộc sống được báo cáo một cách chủ quan. Nghiên cứu kiểm tra một số loàiLactobacillus, bao gồm LPO1, vàL. plantarum299V, cũng nhưB. bifidumMIMBb75,B
Nghiên cứu kiểm tra một số loàiLactobacillus, bao gồm LPO1, vàL. plantarum299V, cũng nhưB. bifidumMIMBb75,B. breveBR, và VSL # 3, cũng đã cho thấy sự cải thiện các triệu chứng được bệnh nhân báo cáo, bao gồm đầy hơi và chướng bụng, nhưng không cho thấy ảnh hưởng tổng thể đến chất lượng phân hoặc tần số. Chuyên khảo ACG về Quản lý Hội chứng ruột kích thích, được xuất bản vào năm 2018, các chế phẩm sinh học được đề xuất có thể được sử dụng để cải thiện các triệu chứng toàn cầu cũng như chướng bụng và đầy hơi ở bệnh nhân IBS. Một phương pháp tiếp cận microbiome được nhắm mục tiêu hơn đang phát triển. Một đánh giá có hệ thống về hệ vi sinh vật đường ruột trong IBS đã mô tả sự giảm sút của chiBifidobacterium. Để giải quyết chứng rối loạn sinh học cụ thể này được thấy trong IBS, một nghiên cứu ngẫu nhiên, mù đôi, có đối chứng với giả dược đã khám phá oligosaccharides trong sữa mẹ (HMO), cụ thể là hỗn hợp 4: 1 của 2'-O-fucosyllactose và lacto-N-neotetraose và tìm thấy rằng nó làm tăng sự phong phú của các loàiBifidobacteriumở bệnh nhân IBS
Tóm lại, các triệu chứng liên quan đến IBS vừa hoặc nặng được cải thiện đáng kể sau 12 tuần ở những người trưởng thành tiêu thụ chất bổ sung có chứa HMO, với điểm số mức độ nghiêm trọng của IBS tổng thể giảm 55%. Loại liệu pháp điều chỉnh vi sinh vật chính xác này sẽ phát triển trong những năm tới. 3.4. Bệnh não gan Trong các dạng bệnh gan mãn tính khác nhau, gan - thứ phát sau tổn thương và chuyển hướng dòng máu - mất khả năng loại bỏ amoniac khỏi cơ thể. Mức tăng amoniac dẫn đến một bệnh não có thể hồi phục được gọi làbệnh não gan. Điều trị nhằm mục đích tăng bài tiết hoặc giảm sản xuất amoniac. Lactulose - một loại tiền sinh học, hoạt động thông qua bẫy ion cùng với tác dụng nhuận tràng mạnh mẽ. Rifaximin (Xifaxan, Salix) hoạt động bằng cách giảm dân số vi khuẩn sản xuất urease. Theo lý thuyết, lợi khuẩn hoạt động bằng cách làm cho môi trường ruột thuận lợi hơn cho các loài vi khuẩn không sản xuất urease hoặc điều chỉnh độ pH của lòng ruột, do đó làm giảm sản xuất amoniac và ngăn ngừa hoặc đảo ngược bệnh não gan. Một RCT đã chỉ ra rằng với liều 3 viên nang mỗi ngày chứa 112,5 tỷ vi khuẩn đông khô có thể sống được trên mỗi viên nang, mỗi viên chứa 4 chủngLactobacillus(L
casei,L. plantarum,L. acidophilusvàL. delbrueckiisubspeciesbulgaricus), 3 chủng củaBifidobacterium(B. longum,B. breve, vàB. Infantis), và 1 chủngStreptococcus salivarius(phân loàithermophilus), hiệu quả hơn so với không điều trị dự phòng thứ phát bệnh não gan lâm sàng và có hiệu quả như liệu pháp lactulose tiêu chuẩn . Tuy nhiên, nhìn chung, không có lợi ích tử vong nào được xác định để hỗ trợ việc sử dụng men vi sinh đơn độc trong điều trị bệnh não gan. Gần đây, trọng tâm đã chuyển sang phân tích hiệu quả của việc cấy ghép hệ vi sinh vật trong phân (FMT) ở bệnh nhân bệnh não gan. Một nghiên cứu được công bố trên tạp chíHepatology chothấy FMT làm giảm số lần nhập viện và cải thiện khả năng nhận thức và rối loạn sinh lý ở người xơ gan có bệnh não gan tái phát. Ngoài ra, viên nang FMT được chứng minh là an toàn và có liên quan đến việc cải thiện sự đa dạng của niêm mạc tá tràng, rối loạn vi khuẩn, giảm protein liên kết lipopolysaccharide và cải thiện hiệu suất của EncephalApp. Cần nghiên cứu thêm để xác định kỹ thuật tốt nhất nhằm vào hệ vi sinh vật để cải thiện bệnh não gan
Cần nghiên cứu thêm để xác định kỹ thuật tốt nhất nhằm vào hệ vi sinh vật để cải thiện bệnh não gan. Mặc dù các lợi ích sức khỏe được đề xuất của men vi sinh tiếp tục có xu hướng trên phương tiện truyền thông xã hội và vẫn là một lĩnh vực nghiên cứu lâm sàng tích cực, nhưng rõ ràng là có một sự chuyển hướng sang các phương thức khác của liệu pháp dựa trên hệ vi sinh vật. Với các biến số gây nhiễu như sự không đồng nhất trong thiết kế nghiên cứu, nhiều nhà nghiên cứu đã bắt đầu tập trung vào các cách khác để tạo ra những thay đổi trong hệ vi sinh vật, bao gồm chế độ ăn uống, prebiotics và FMT. Trong tương lai gần, liệu pháp microbiome sẽ trở nên nhắm mục tiêu và cá nhân hóa hơn, và việc điều khiển microbiome chính xác sẽ trở thành hiện thực.   Tài liệu tham khảo Brown AC, Valiere A. Probiotics và liệu pháp dinh dưỡng y tế.Nutr Clin Care. 2004; 7 (2): 56-68