Đề kháng insulin là gì? Triệu chứng và phương pháp phòng ngừa, điều trị hiệu quả
Đề kháng insulin là tình trạng cơ thể phản ứng không bình thường với insulin - một loại hormone do tuyến tụy tạo ra, rất cần thiết trong việc điều chỉnh lượng đường trong máu. Nguyên nhân gây kháng insulin có thể do yếu tố di truyền hoặc do lối sống, cùng Nhà thuốc Long Châu tìm hiểu chi tiết về tình trạng kháng insulin qua bài viết dưới đây.  Insulin hoạt động như một chiếc chìa khóa có chức năng đưa đường huyết vào tế bào và sử dụng để làm năng lượng. Vậy nếu cơ thể xảy ra tình trạng đề kháng insulin thì có tác động như thế nào đến cơ thể và làm thế nào để bạn có thể biết liệu mình có bị kháng insulin hay không?  Đề kháng insulin là gì?  Insulin là cái tên khá quen thuộc, đặc biệt với những bệnh nhân bị đái tháo đường (  ). Insulin là hormone do tuyến tụy tiết ra và có tác dụng chuyển hóa carbohydrate trong cơ thể. Ngoài ra nó còn tác động đến quá trình chuyển hóa các mô mỡ, gan thành năng lượng ATP để cung cấp cho các hoạt động của cơ thể. Insulin cũng là yếu tố duy nhất của cơ thể có thể làm giảm nồng độ glucose trong máu.  Theo phản ứng sinh lý thông thường, sau mỗi bữa ăn, một lượng nhỏ insulin sẽ được bài tiết để thực hiện nhiệm vụ này
Theo phản ứng sinh lý thông thường, sau mỗi bữa ăn, một lượng nhỏ insulin sẽ được bài tiết để thực hiện nhiệm vụ này. Kháng insulin là tình trạng các tế bào ở cơ thể giảm khả năng đáp ứng với các tác dụng của insulin, nhất là ở mô mỡ và mô cơ. Cơ thể thì vẫn cần năng lượng từ glucose để hoạt động, vì thế tuyến tụy sẽ hoạt động bù trừ với sự  , chúng sẽ sản xuất ra thêm insulin để tăng quá trình đưa đường từ máu vào các tế bào.  Kết quả là lượng insulin trong máu tăng cao quá mức, kích thích các mô nhạy cảm với insulin, bên cạnh đó lượng glucose trong máu cao vì không được vận chuyển vào trong tế bào nên gây ra nhiều hậu quả.  Insulin là yếu tố duy nhất giúp làm giảm lượng glucose trong máu  Dấu hiệu, triệu chứng của tình trạng kháng insulin  Trong giai đoạn đầu của bệnh  , cơ thể bắt đầu kháng insulin. Các xét nghiệm thông thường sẽ không thể phát hiện ra được, đôi khi người bệnh cũng không có các dấu hiệu của bệnh (không đái tháo đường, glucose không tăng), nhưng xuất hiện tình trạng rối loạn lipid máu giảm nhẹ HDL và nồng độ triglycerides cao. Ở giai đoạn này, người bệnh sẽ bị tăng huyết áp
Ở giai đoạn này, người bệnh sẽ bị tăng huyết áp.  Khi các triệu chứng bắt đầu xuất hiện thì lượng insulin do cơ thể sản xuất ra cũng giảm đi và dấu hiệu thường là: Tiểu nhiều lần, tầm nhìn mờ, hay có cảm giác khát, sạm da ở vùng lưng, nách và hai bên cổ. Với những người bị béo phì thường sẽ có thêm vài triệu chứng khác như: Chỉ số khối cơ thể BMI tăng lên, vòng eo tăng, huyết áp tăng…  Biến chứng mạch máu lớn sẽ xảy ra vào đầu của giai đoạn tiền tiểu đường, tồn tại rất lâu trước khi các biến chứng mạch máu nhỏ xuất hiện như tăng huyết áp,  cùng với một số yếu tố viêm gây tình trạng xơ vữa động mạch. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể gặp một số triệu chứng khác do cơ địa mỗi người là khác nhau.  Nguyên nhân gây kháng insulin  Nguyên nhân gây đề kháng insulin đến nay vẫn chưa được làm rõ. Tuy nhiên, tình trạng kháng insulin được chỉ ra có liên quan chặt chẽ với sự phát triển của bệnh tiểu đường tuýp 2 hoặc hội chứng chuyển hóa.  Người có gen liên quan đến hội chứng chuyển hóa, bệnh tiểu đường, căng thẳng hoặc bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố như lối sống ít vận động,  thì sẽ mắc tình trạng kháng insulin hoặc rối loạn đường huyết
Đối tượng hay gặp tình trạng kháng insulin?  Một số đối tượng dễ gặp phải tình trạng kháng insulin có thể kể đến như:  Những người thừa cân, béo phì (đặc biệt ở vùng bụng);  , gan nhiễm mỡ hoặc tiền sử gia đình có người mắc bệnh tiểu đường;  Người thường xuyên hút thuốc;  Người thuộc dân tộc có tổ tiên là người Latinh, Châu Phi, người Mỹ bản địa;  Đối tượng trên 45 tuổi;  hội chứng buồng trứng đa nang  Người gặp vấn đề về giấc ngủ (ngưng thở khi ngủ);  Người sử dụng thuốc chống loạn thần, thuốc steroid, thuốc điều trị HIV…  Tiền sử gia đình có người bị tiểu đường cũng làm tăng nguy cơ kháng insulin  Kỹ thuật chẩn đoán tình trạng kháng insulin  Thông thường để xác định và phát hiện tình trạng kháng insulin, tiền tiểu đường bác sĩ thường chỉ định một số xét nghiệm sau:  Glucose máu: Thường bác sĩ sẽ làm xét nghiệm đường huyết lúc đói, tuy nhiên trong một số trường hợp cũng có thể cần đến nghiệm pháp dung nạp glucose.  Xét nghiệm lipid máu: Với xét nghiệm này, bác sĩ sẽ đo các chỉ số liên quan như LDL, HDL, triglycerides và cholesterol toàn phần. Đối với đề kháng insulin giai đoạn đầu thì thường sẽ có tình trạng rối loạn lipid máu bao gồm: Tăng LDL, triglycerides và giảm HDL
Đối với đề kháng insulin giai đoạn đầu thì thường sẽ có tình trạng rối loạn lipid máu bao gồm: Tăng LDL, triglycerides và giảm HDL.  Đo tỷ số nồng độ insulin/glucose máu (I/G): Tỷ số này thường có giá trị dao động từ 0.3 - 0.4, nếu đo thấy thấp hơn thì có thể là yếu tố nghi ngờ đến tình trạng đề kháng insulin.  Xét nghiệm dung nạp insulin: Đây là xét nghiệm giúp kiểm tra lượng glucose và insulin nhiều lần khi tiến hành truyền tĩnh mạch insulin, việc làm này hỗ trợ xác định có sự nhạy cảm hoặc kháng insulin hay không.  Chỉ số HOMA: Nhằm giúp định lượng insulin và glucose có trong máu, sau đó sẽ dùng các phép tính để có thể ước lượng được chức năng của tế bào beta đảo tụy và độ nhạy với insulin.  Bệnh nhân cần thực hiện các xét nghiệm để chẩn đoán tình trạng đề kháng insulin  Phương pháp phòng ngừa, điều trị hiệu quả?  Cả người lớn và trẻ em đều có khả năng gặp hội chứng chuyển hóa và tình trạng kháng insulin. Phương pháp phòng ngừa hội chứng chuyển hóa tốt nhất là ngăn ngừa tình trạng béo phì.  Tình trạng kháng insulin có thể được cải thiện, điều trị hiệu quả nếu thay đổi lối sống và chế độ ăn uống
Tình trạng kháng insulin có thể được cải thiện, điều trị hiệu quả nếu thay đổi lối sống và chế độ ăn uống. Những người kháng insulin được khuyến nghị giảm cân và thực hiện lối sống khoa học, thường xuyên vận động, ăn uống lành mạnh, bởi thuốc không phải là biện pháp duy nhất để giải quyết vấn đề kháng insulin. Bạn hoàn toàn có thể kiểm soát được tình trạng này nếu thực hiện một số biện pháp sau:  Kiểm soát tốt cân nặng  trong máu và cải thiện sức khỏe.  Vận động, ăn uống lành mạnh  Mỗi ngày bạn nên dành ra khoảng 30 phút để hoạt động thể chất vừa phải (như đi bộ nhanh) và thực hiện nó ít nhất 5 ngày/tuần, điều này giúp ngăn ngừa, kiểm soát tình trạng rối loạn chuyển hóa. Ngoài ra thì chế độ dinh dưỡng là điều quan trọng góp phần đẩy lùi bệnh. Nên bổ sung vào thực đơn các loại rau, trái cây ít đường, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt, cá, thịt nạc và tránh hút thuốc để duy trì sức khỏe cũng như ngăn ngừa bệnh
Tình trạng kháng insulin nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến nhiều bệnh, biến chứng nguy hiểm như đau tim,  , vấn đề về mắt, thận, ung thư, bệnh alzheimer… Vì vậy hãy tập cho mình một lối sống lành mạnh bởi chúng ta không thể biết được nguyên nhân chính xác gây đề kháng insulin là do đâu.  Thực hiện chế độ dinh dưỡng lành mạnh, cân đối để nâng cao sức khỏe  Với các chia sẻ trên đã giúp bạn hiểu hơn về tình trạng  , cách phòng ngừa cũng như các biến chứng nguy hiểm mà nó có thể gây ra. Nếu có bất kỳ dấu hiệu, nghi ngờ nào bạn hãy đến gặp bác sĩ để tư vấn, xét nghiệm để có thể phát hiện và điều trị kịp thời. Đừng quên tạo một thói quen bền vững trong việc kiểm soát cân nặng, tăng cường hoạt động thể chất, thực hiện lối sống, chế độ dinh dưỡng lành mạnh.  Cách tiêm insulin dưới da bụng đúng kỹ thuật  Phương pháp điều trị tăng triglyceride bằng insulin  Đã kiểm duyệt nội dung  Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO
Các bài viết liên quan  Những điều người bệnh mỡ máu, đái tháo đường cần biết!  7+ món ăn vặt không gây tăng đường huyết  Nghiên cứu cho thấy cà phê đen cải thiện độ nhạy insulin ở phụ nữ  Lượng đường 1 ngày cho người tiểu đường là bao nhiêu?  Nghiên cứu liên kết hỗn hợp phụ gia thực phẩm với nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 tăng cao  Cách chọn đồ ăn nhẹ để kiểm soát tốt bệnh tiểu đường  Người mắc bệnh tiểu đường có nên tập gym không? Những lưu ý quan trọng cần biết  Lợi ích bất ngờ của matcha với người bệnh tiểu đường  Hệ vi sinh vật đường ruột thay đổi từ đồ uống có đường liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường  Nhận biết sớm dấu hiệu rối loạn đường huyết lúc đói  nhà thuốc trên toàn quốc  Xem danh sách nhà thuốc  Mua thuốc trực tuyến, giao hàng tận nơi dễ dàng và nhanh chóng  TỔNG ĐÀI (8:00-22:00)  Góp ý, khiếu nại và tiếp nhận cảnh báo thông tin vi phạm  KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI  Chính sách đổi trả thuốc  Chính sách bảo mật dữ liệu cá nhân khách hàng  Chính sách thanh toán  Kiểm tra hóa đơn điện tử  Chính sách thu thập và xử lý dữ liệu cá nhân  Chính sách hoàn hủy đổi trả Vắc xin  Thông tin trung tâm bảo hành máy thiết bị y tế từng hãng  Thể lệ chương trình “Tích điểm nhận