Ghép giác mạc trong loạn dưỡng giác mạc
Bài viết được tư vấn chuyên môn cùng Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Thị Bích Nhĩ - Bác sĩ Chuyên khoa Mắt -Khoa Ngoại tổng hợp - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Nha Trang. Loạn dưỡng giác mạc là một bệnh lý giác mạc có tính di truyền hiếm gặp, trong đó một hoặc nhiều phần của lớp ngoài rõ ràng của mắt (giác mạc) mất đi sự rõ ràng bình thường của chúng như là kết quả của sự tích tụ nhiều mây. Một số người bị loạn dưỡng giác mạc có thể không có triệu chứng, trong khi những người khác có thể có tầm nhìn suy giảm đáng kể. 1. Nguyên nhân gây loạn dưỡng giác mạc Loạn dưỡng giác mạclà nhóm bệnh gây tổn thươnggiác mạcthường ở cả hai mắt, tiến triển, có tính di truyền và không kèm theo viêm nhiễm. Tuổi xuất hiện của bệnh tùy thuộc vào đặc điểm ảnh hưởng đến thị lực của từng loại loạn dưỡng và thay đổi trong khoảng 10 năm đến 40 năm đầu đời
Tuổi xuất hiện của bệnh tùy thuộc vào đặc điểm ảnh hưởng đến thị lực của từng loại loạn dưỡng và thay đổi trong khoảng 10 năm đến 40 năm đầu đời. Phân loạiloạn dưỡng giác mạccó nhiều cách nhưng phổ biến và thuận tiện nhất vẫn là phân loại theo giải phẫu với những loại loạn dưỡng chính sau: Loạn dưỡng biểu mô gồm có các loại: Loạn dưỡng Meesmann Loạn dưỡng vi nang Cogan Loạn dưỡng Reis- Bỹcklers Loạn dưỡng dạng tinh thể Schnyder Loạn dưỡng nhu mô gồm có: Loạn dưỡng lưới các type I, II, III Loạn dưỡng hạt (Groenouw I) type I, II, III Loạn dưỡng đốm (Groenouw II) type I, II. Loạn dưỡng nội mô và màng Descemet gồm có: Loạn dưỡng nội mô Fuchs. Loạn dưỡng phía sau đa hình thái Loạn dưỡng nội mô di truyền. 2. Triệu chứng của loạn dưỡng giác mạc Một số người bịloạn dưỡng giác mạccó thể không có triệu chứng, trong khi những người khác có thể có tầm nhìn suy giảm đáng kể. Các triệu chứng cụ thể có thể khác nhau, tùy thuộc vào loại và độ tuổi phát triển
Các triệu chứng cụ thể có thể khác nhau, tùy thuộc vào loại và độ tuổi phát triển. Tuy nhiên, có một số đặc điểm chung củaloạn dưỡng giác mạc: Giác mạc loạn dưỡng thường do di truyền Giác mạc loạn dưỡng ảnh hưởng đến mắt phải và mắt trái Giác mạc loạn dưỡng không phải do các yếu tố bên ngoài gây ra, chẳng hạn như chấn thương hoặc chế độ ăn uống Hầu hết phát triển dần dần Hầu hết không ảnh hưởng đến các khu vực khác của cơ thể Hầu hết có thể xảy ra ở những người khỏe mạnh, nam hay nữ (ngoại trừ chứng loạn dưỡng giác mạc Fuchs, ảnh hưởng đến phụ nữ nhiều gấp ba lần so với nam giới) Nhiều dạngloạn dưỡng giác mạcđược đặc trưng bởi sự xói mòn giác mạc tái phát. Trong tình trạng này, biểu mô, lớp ngoài cùng của giác mạc, liên tục không dính vào mắt đúng cách. Những người bị xói mòn giác mạc tái phát có thể bị khó chịu hoặc đau dữ dội, nhạy cảm bất thường với ánh sáng (sợ ánh sáng), cảm giác như bụi bẩn hoặc lông mi ở mắt hoặc mờ mắt. 3
3. Điều trị loạn dưỡng giác mạc Cách điều trị bệnh phụ thuộc vào triệu chứng cũng như nguyên nhân gây bệnh: Nếu không có triệu chứng hoặc chỉ có triệu chứng nhẹ, bác sĩ có thể quyết định hoãn điều trị và theo dõi thường xuyên để biết được tiến triển của bệnh. Điều trị bảo tồn cho tình trạng này có thể gồmthuốc nhỏ mắtvàthuốc mỡ tra mắt. Tái phát giác mạc tái phát có thể được điều trị bằng thuốc nhỏ mắt bôi trơn, thuốc muối hypertonic, thuốc mỡ, thuốc kháng sinh hoặc kính sát tròng. Nếu các triệu chứng nặng hoặc tiến triển,ghép giác mạc, còn được gọi là keratoplasty, có thể là cần thiết. Mặc dù cấyghép giác mạccó hiệu quả trong điều trị các triệu chứng của chứng loạn dưỡng giác mạc, nhưng nguy cơ giác mạc (ghép) có thể bị ảnh hưởng bởi bệnh này. Với bệnhloạn dưỡng giácmạc di truyền, phác đồ điều trị cụ thể thường là: Điều trị nội khoa: Vì là một bệnh di truyền nên cho đến nay, chưa có thuốc nào có thể điều trị thành công, nội khoa chỉ có tác dụng điều trị những triệu chứng xuất hiện trong quá trình tiến triển của bệnh hoặc khi có bội nhiễm. Những thuốc thường dùng làkháng sinh, chống viêm, các vitamin (nhóm A, B, C) và các chất dinh dưỡng giác mạc khác (như keratin, vitacic...)
Những thuốc thường dùng làkháng sinh, chống viêm, các vitamin (nhóm A, B, C) và các chất dinh dưỡng giác mạc khác (như keratin, vitacic...). Điều trị phẫu thuật: Cho đến nay, phẫu thuậtghép giác mạclà phương pháp duy nhất có hiệu quả điều trị các hình thái loạn dưỡng giác mạc di truyền với tỷ lệ loại mảnh ghép rất thấp và hầu như không có loạn dưỡng tái phát trên mảnh ghép. Tùy từng trường hợp để có thể lựa chọn phương phápghép giác mạcxuyên,ghép giác mạclớp sâu hoặc ghép nội mô giác mạc. Điều trị bằng gen: Đây là phương pháp điều trị đang được nghiên cứu, với mục đích thay thế những gen bệnh bằng gen lành. Bệnhloạn dưỡng giác mạccần được phát hiện và điều trị sớm sẽ giúp hạn chế tình trạng bệnh tiến triển nặng gây ảnh hưởng tới chức năng của mắt. Với sự tiến bộ không ngừng của y học hiện nay việcghép giác mạccó thể được thực hiện với tỉ lệ thành công cao.