Dấu hiệu bé sắp biết nói
Dấu hiệu bé sắp biết nói là thắc mắc được rất nhiều bố mẹ quan tâm. Việc nắm rõ những cột mốc trẻ biết nói sẽ giúp bố mẹ trang bị được những kiến thức cần thiết để nhận biết con có chậm nói hay không. 1. Các mốc phát triển ngôn ngữ ban đầu Có thể bố mẹ không nhận ra nhưng bé đã giao tiếp với bố mẹ ngay từ khi bé vừa chào đời bằng những ngôn ngữ riêng của bé - ngôn ngữ không lời như khóc, chau mày, ưỡn mình, vặn vẹo tay chân... để thể hiện nhu cầu của mình. Theo thời gian, hầu hết bố mẹ sẽ có thể cơ bản hiểu đượctiếng khóc của bémang một ý nghĩa gì đó để biết cách đáp ứng nhu cầu của bé trước khi bé khóc. Việc tương tác thường xuyên và nhất quán của bố mẹ với bé ở giai đoạn đầu đời rất quan trọng đểgiúp bé học cách giao tiếptheo quy luật và tạo sự kết nối giữa bố mẹ và con. Khi được 2 - 3 tháng tuổi, bé bắt đầu biết quay về phía mẹ để hóng chuyện mỗi khi mẹ nói và có thể bắt đầu tạo ra những âm thanh khác nhau như một cách để hưởng ứng câu chuyện của mẹ; Đếngiai đoạn 4 tháng tuổi, bé sẽ bắt đầu bập bẹ và có thể bắt đầu bắt chước một số âm thanh và ngữ điệu mà bố mẹ thường hay nói
Bé cũng sẽ phân biệt được cách khóc của chính mình để biểu hiện ý muốn của bản thân với bố mẹ; Khitrẻ được 6 tháng, bé và bố mẹ giống như đang giao tiếp với nhau, bé có thể trả lời câu hỏi của mẹ bằng những âm thanh cụ thể, đặc biệt là khi được gọi tên. Các tiếng bập bẹ của trẻ dần dần sẽ trở nên giống với tiếng nói hơn với các phụ âm âm “m” và “b”. Rất nhiều trường hợp khi con đã 2 tuổi mà chưa thể nói bập bẹ được “ê, a”, chưa nói được từ đơn, từ ghép..., lúc này vấn đề không hẳn xuất hiện ở giai đoạntrẻ 2 tuổimà đã có thể tồn tại từ giai đoạn 0 - 6 tháng. 2. Dấu hiệu bé sắp biết nói Kỹ năng tiếp thu (kỹ năng nghe - hiểu) thường phát triển trước kỹ năng diễn đạt (kỹ năng nói chuyện), do đó bố mẹ hoàn toàn có thể quan sát biểu hiện tiếp thu và nỗ lực phản hồi lại của trẻ đối với những thông tin mà trẻ tiếp nhận, đây là nhữngdấu hiệu bé sắp biết nói. Cácdấu hiệu bé sắp biết nóibiểu hiện càng sớm thìtrẻ biết nóicàng sớm: 2.1. Trẻ cố gắng phát ra âm thanh Khitrẻ được 10 tháng tuổi, trẻ có thể đột ngột phát ra những âm thành nghe giống như một từ ngữ có nghĩa đầu tiên, thông thường những từ này là “ba ba” và “ma ma”
Những âm thanh này đối với trẻ đều được trẻ tự ký hiệu cho một hoặc vài ý nghĩa nhất định, tuy đơn giản nhưng đây là tất cả những gì bé có thể thực hiện được đểbé học nóitrong giai đoạn này. 2.2. Trẻ hiểu lời nói của bố mẹ Một dấu hiệu rất quan trọng cho thấybé học nóiđó là bé ngày càng có vẻ hiểu những gì mà bố mẹ nói, hiểu được các từ đơn giản và được lặp lại thường xuyên như mẹ, bố, bế, quả bóng, nước, bánh... Ngoài ra, bé có thể hiểu và nhận biết được các thành viên khác trong gia đình hoặc tên gọi cụ thể của những vật nuôi trong nhà. 2.3. Trẻ biết đáp lại khi được vẫy tay “chào tạm biệt” Trẻ bắt đầu làm theo các hướng dẫn đơn giản của bố mẹ như “vẫy tay chào” hoặc biết đáp lại bằng hành động khi được yêu cầu “thơm mẹ”. Đây là cột mốc quan trọng trong sự phát triển ngôn ngữ và làdấu hiệu bé sắp biết nóirất rõ ràng. 2.4. Cố gắng nói chuyện bằng những tiếng nói bập bẹ Bé học nói bằng cách bập bẹ một chuỗi dài giống như người lớn đang nói thành câu, đây là cách bé đang bắt chước kiểu nói, nét mặt và giọng nói của người lớn xung quanh.Dấu hiệu bé sắp biết nóinày có thể biển hiện ở việc bé bắt chước bố mẹ gọi điện thoại
Tiếng bập bẹ kéo dài của bé chính là dấu hiệu cho thấy bé đang sẵn sàng để nói chuyện. 3. Làm gì khi nhận thấy các dấu hiệu bé sắp biết nói Khi nhận thấy nhữngdấu hiệu bé sắp biết nói, bố mẹ hãy kiên trì trò chuyện với con thật nhiều, thường xuyên lặp lại tên gọi của các đồ vật quen thuộc hoặc kiên nhẫn mô tả những gì mà mẹ đang cho bé nghe, nói về những hoạt động của trẻ và người khác. Luôn luônnói chuyện với conngay cả khi trẻ đang chơi, tắm, hoặc đang thực hiện hoạt động ưa thích nào đó. Việc này sẽ giúpbé học nóinhanh chóng thông qua việc liên hệ những gì mà bé thấy - nghe - làm và cảm nhận âm thanh mô tả của bố mẹ. Khi bé bập bẹ nói hoặc chỉ vào đồ vật, bố mẹ hãy bảo bé bắt chước theo âm thanh của mình và sau đó nói cho bé biết tên của đồ vật đó. Luôn chú ý tốc độ nói của bố mẹ phải phù hợp với tốc độ mà trẻ có thể hiểu được, tức là cần nói chậm hơn so với bình thường, đặc biệt nhấn mạnh ở những từ mà bố mẹ muốn dạy cho con bằng cách nói to, kéo dài hơn hoặc nâng âm cao hơn
Luôn luôn kiên nhẫn mở rộng chủ đề nói bằng cách thêm vào những thông tin liên quan về vấn đề mà bé đang hứng thú, ví dụ nếu bé chỉ vào con chó, bố mẹ có thể nói cho trẻ nghe về việc con chó thích gì hoặc ăn gì, kêu như thế nào... Cần lưu ý đừng hỏi trẻ quá nhiều câu hỏi mà chỉ nên thảo luận về những hoạt động của bé, nói rõ ràng để cung cấp thông tin. Sự kích thích ngôn ngữ trong giai đoạnbé học nóinên giữ được trạng thái vui vẻ, đây không phải là một công việc đơn điệu,căng thẳng, áp đặt theo công thức sẽ làm trẻ nhàm chán và chậm tiếp nhận.