Nám da là gì? Tại sao nám da xảy ra ở phụ nữ nhiều hơn nam giới
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa I Trần Văn Sáng - Bác sĩ Da liễu - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng. Nám da là tình trạng những mảng màu nâu xuất hiện trên da do sự gia tăng của sắc tố melanin. Nám da thường xảy ra ở phụ nữ nhiều hơn so với nam giới. 1. Nám da là gì? Melanin hay còn gọi là hắc tố là yếu tố quyết định màu da của mỗi người. Theo các nghiên cứu, melanin là một chất hấp thụ ánh sáng hiệu quả (có thể tiêu tan hơn 99,9%tia UVhấp thụ), đóng vai trò chống nắng và bảo vệ da khỏi tia UV. Tuy nhiên, nếu được sản xuất quá nhiều sắc tố này sẽ tích tụ, tập trung tại một vùng nhất định trên da. Hiện tượng này gọi lànám da. Ở phụ nữ, vùng nám thường xuất hiện ở hai bên gò má,mũi, cằm hoặc trán.Nám da ở phụ nữgây nên tình trạng mất thẩm mỹ cho làn da, điều này khiến nhiều chị em trở nên e ngại, thiếu tự tin trong cuộc sống. 2. Nguyên nhân gây nám da Có rất nhiều nguyên nhân gây nám da, trong đó có 4 nguyên nhân chính có thể kể đến như sau: 2.1 Ánh nắng mặt trời Ánh nắng mặt trời là nguyên nhân hàng đầu gây nên các tác động tiêu cực cho cơ thể trong đó cónám da
Khi ánh nắng mặt trời tiếp xúc trực tiếp với da sẽ dẫn đến sản sinh bất thường một lượng melanin. Đây là nguyên nhân khiến những đốm nám hình thành và ngày càng lan rộng. Bên cạnh đó, tia UV trong ánh nắng mặt trời còn phá hủy tế bào, làm vỡ cấu trúc dưới da gây ra hiện tượng da khô, lão hóa thậm chí làung thư da. 2.2 Di truyền Ngoài ánh nắng mặt trời, yếu tố di truyền cũng có thể gâynám da. Theo các nghiên cứu khoa học,khoảng 30% người bịnám dalà do yếu tố di truyền quyết định 2.3 Nội tiết tố Rối loạnnội tiết tốlàm cho lượng sắc tố melanin trong cơ thể tăng nhanh gây ra hiện tượngnám da. Đây là câu trả lời cho việc khoảng từ 50-70% phụ nữ mang thai bị nám. Ngoài ra, ở các giai đoạn như tuổi dậy thì,tiền mãn kinhhay sử dụng thuốc tránh thai cũng là những nguyên nhân gâynám da.Thông thường, nám da do nội tiết có thể dễ khắc phục hơn, bởi khi cơ thể ổn định nội tiết tố thì vết nám sẽ tự mất đi. 2.4 Nguyên nhân khác Ngoài những nguyên nhân trên còn có nhiều yếu tố khác gây nám da như sử dụng mỹ phẩm không đúng cách, chất lượng kém, chế độ sinh hoạt không khoa học hợp lý,.. 3
3. Tại sao nám da xảy ra ở phụ nữ nhiều hơn nam giới? Trên thế giới có khoảng 3% dân số bị nám da, trong đó nám da ở phụ nữ chiếm tỉ lệ nhiều hơn, đặc biệt là phụ nữ bước vào độ tuổi trung niên. Nguyên nhânnám da ở phụ nữchiếm tỉ lệ cao hơn nam giới sẽ được trình bày dưới đây: 3.1 Do nội tiết tố khác nhau Nội tiết tố có những ảnh hưởng nhất định đến hiện tượngnám da. Nội tiết tố có sự khác nhau giữa nam và nữ, ở nữ giới việc rối loạn hay thay đổi nội tiết tố diễn ra nhiều hơn so với nam. Điều này khiến cho tình trạngnám daở các chị em thường phổ biến hơn. 3.2 Do độ dày của da Một số nghiên cứu cho thấy, da của nam giới có độ dày gấp 7 lần nữ giới. Vì vậy làn da nam giới ít bị ảnh hưởng bởi các tác động từ môi trường như UV, ánh sáng mặt trời, không khí,.. từ đó hắc sắc tố melanin ít được sản sinh và hình thành các đốm nám. Ngoài ra, thời gian cũng khiến bào mòn và làmlão hóa da, vì vậy nám da thường có nguy cơ cao hơn đối với phụ nữ ở lứa tuổi trung niên. 3.3 Do tác động từ mỹ phẩm Những tác động từ mỹ phẩm cũng là nguyên nhân dẫn đến nám da.Việc làm đẹp nhờ mỹ phẩm là nhu cầu thiết yếu của phái đẹp, trong khi đó tỉ lệ sử dụng mỹ phẩm ở nam giới thường rất ít
Điều này giải thích vì sao tỉ lệnám da ở phụ nữcao hơn. 3.4 Do lượng collagen Collagencó vai trò quan trọng đối với tế bào da, giúp các mô liên kết với nhau và tạo tính đàn hồi cho da. Mật độ collagen ở nam giới thường cao hơn nữ giới. Do vậy ở cùng một độ tuổi nhưng làn da của nam giới thường săn chắc, mịn màng hơn phụ nữ. Thông thường, từ độ tuổi 25 trở đi, làn da của phái nữ hay gặp phải các vấn đề về lão hóa, nám da cao hơn nam giới. Ngoài ra, yếu tố tâm lý cũng ảnh hưởng một phần không nhỏ đến diện mạo của người phụ nữ nói chung và vấn đề nám da nói riêng. Những thay đổi tâm lý bất thường, áp lực,suy nghĩ tiêu cực, chế độ nghỉ ngơi và sinh hoạt không hợp lý cũng dễ gây nên tình trạng làn da lão hóa thiếu sức sống, nám, sạm,... 4. Phòng ngừa, hạn chế tác động gây nám da Để phòng ngừa và hạn chế tình trạngnám da,bạn cần lưu ý một số điểm sau: 4.1 Nên có một chế độ ăn uống lành mạnh Bổ sung nước một cách đầy đủ, ăn nhiềurau xanhvà hoa quả sẽ giúp làn da mịn màng và căng tràn sức sống hơn. 4.2 Hạn chế tác động từ ánh nắng mặt trời Bảo vệ làn da khỏi tác động từ tia UV do ánh nắng mặt trời là một cách để giảm tình trạngnám da
4.2 Hạn chế tác động từ ánh nắng mặt trời Bảo vệ làn da khỏi tác động từ tia UV do ánh nắng mặt trời là một cách để giảm tình trạngnám da. Bạn nên hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời ở thời điểm mật độ tia UV cao, nên sử dụng các loại kem chống nắng vớichỉ số SPFphù hợp. 4.3 Chế độ sinh hoạt nghỉ ngơi hợp lý Việc ngủ đủ giấc, giữ tinh thần lạc quan, không lo âu không những giúp giảm stress mà còn giúp tránh rối loạn nội tiết tố gâynám da. 4.4 Cẩn thận với các loại mỹ phẩm không rõ nguồn gốc Việc sử dụng mỹ phẩm không có nguồn gốc rõ ràng, kém chất lượng có thể dẫn đến những hệ quả khôn lường cho làn da như dị ứng, nổi mụn, nám sạm,... Do vậy, trước khi sử dụng bất kỳ loại mỹ phẩm nào bạn nên tìm hiểu thông tin và nguồn gốc rõ ràng của sản phẩm đó.