Những biểu hiện của bệnh rối loạn mỡ máu
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Hoàng Thị Hòa - Bác sĩ Nội tim mạch -Khoa khám bệnh và Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hạ Long. Tuy không phải bệnh cấp tính, nhưng biến chứng rối loạn mỡ máu lại rất nguy hiểm và ảnh hưởng lớn tới sức khỏe của bạn. Do diễn biến âm thầm, nhiều người không chú ý đến những biểu hiện lâm sàng. 1. Rối loạn mỡ máu là bệnh gì? Chất béo cùng với protein (chất đạm) và carbohydrate (chất đường bột), là ba thành phần chính của các tế bào sống. Cholesterol vàtriglycerideslà chất béo trong cơ thể và có vai trò cung cấp năng lượng. Bệnhrối loạn mỡ máulà tình trạng thể hiện nồng độ chất béo trong máu quá cao hay quá thấp bao gồm: Tăng nồng độ lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL– cholesterol hay cholesterol xấu); Giảm nồng độ lipoprotein tỷ trọng cao (HDL– cholesterol hay cholesterol tốt); Tăng nồng độ triglyceride. Rối loạn mỡ máu thứ phátdo các nguyên nhân như:đái tháo đường,hội chứng thận hư,tăng urê máu,suy tuyến giáp, bệnh gan,nghiện rượu... 2. Biểu hiện lâm sàng bệnh rối loạn mỡ máu Hầu hết những người có cholesterol máu cao đều không có dấu hiệu gì báo trước và cách duy nhất để phát hiện ra bệnh là làmxét nghiệm máu
Tuy nhiên, một số biểu hiện lâm sàng sau có thể giúp cảnh báo bạn cần gặp bác sĩ ngay: Huyết áp không ổn định Một dấu hiệu dễ nhận biết là khi bị rối loạn mỡ máu, người bệnh luôn cảm thấy mệt mỏi, choáng váng, ăn không tiêu, rối loạn về tiêu hóa, huyết áp không ổn định (Đối với người trưởng thành,huyết áp tâm thu dưới120mmHg và huyết áp tâm trương dưới 80mmHg thì được gọi làhuyết áp bình thường. Vì vậy khi thấy huyết áp thường xuyên thay đổi thì chúng ta cần đến bác sĩ để được thăm khám và điều trị bệnh (nếu có). Chân đau, tê bì và lạnh Cholesterol trong máu tăng cao khiến mạch máu bị tắc nghẽn, máu không đưa được đến chân khiến chân bị tê bì, đau nhức, sưng tấy, các khớp ngón chân mệt mỏi. Không những thế, do thiếu máu nên chân và bàn chân cũng dễ bị lạnh hơn. Vì thế, khi thấy xuất hiện những triệu chứng này ở chân, bạn cần đi khám ngay để xác định sớm nguyên nhân có phải dorối loạn mỡ máuhay không. Đau ngực Có những người bệnh khỏe mạnh bình thường chỉ cơn đau ngực tử vong vì họ không biết rằng căn nguyên sâu xa đó làrối loạn mỡ máu. Bởi những cơn đau thắt ngực do máu nhiễm mỡ không xảy ra thường xuyên, trong thời gian ngắn, tự mất không cần điều trị
Bởi những cơn đau thắt ngực do máu nhiễm mỡ không xảy ra thường xuyên, trong thời gian ngắn, tự mất không cần điều trị. Vì thế, nếu thấy triệu chứng này tái diễn bất cứ lúc nào, hoặc có cảm giác khó chịu vùng ngực như bị đè nặng, bóp nghẹt, đầy tức, kéo dài từ vài phút đến vài chục phút thì bạn phải gặp bác sĩ ngay. Đột quỵ Khi bịrối loạn mỡ máu, chỉ sốtriglyceridecao hơn mức an toàn, các mảng xơ vữa động mạch sẽ cản trở việc lưu thông máu lên não. Từ đó, não thiếu oxy, dẫn đến các cơn đột quỵ. 3. Bạn có nguy cơ mắc bệnh rối loạn mỡ máu không? Nếu bạn đang gặp một trong số tình trạng sau thì nguy cơ mắc phảirối loạn mỡ máusẽ cao hơn bình thường: Bệnh nhânđái tháo đường: đường huyết cao góp phần làm tăngLDL – cholesterolvà giảmHDL-cholesterol
Đường huyết cao cũng làm tổn hại niêm mạc mạch máu; Gia đình có người thân bị bệnh tim mạch trước tuổi 50 tuổi ở nam hay 60 tuổi ở nữ; Gia đình có bệnh sử liên quan đến mỡ trong máu; Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnhđộng mạch vành(ví dụ như hút thuốc lá,tăng huyết áp, béo phì); Chế độ ăn uống không đủ dinh dưỡng: ăn nhiều chất béo bão hòa từ các sản phẩm động vật và chất béo trans có trong bánh quy; Béo phì; Chu vi vòng eo lớn: nguy cơ mắc bệnh sẽ tăng lên nếu bạn là đàn ông và có chu vi vòng eo trên 102 cm hoặc phụ nữ có vòng eo ít nhất 89 cm; Ít tập thể dục; Hút thuốc lá gây tổn thương các thành mạch máu, gây tích tụ mỡ thành mạch. 4. Cần làm gì để hạn chế biến chứng rối loạn mỡ máu? Để nói không với bệnhmỡ máu, cần hạn chế ăn cácchất béo bão hòagây tăng cholesterol máu. Các chất béo bão hòa có trong các thức ăn có mỡ, sữa và các sản phẩm từ sữa, thịt mỡ, bơ, hai loại dầu thực vật là dầu dừa và dầu cọ, các loại thức ăn rán, phủ tạng động vật, thịt đỏ, các loại bánh như bích quy và ga tô... Thay thế các thức ăn chứa nhiều chất béo không bão hòa bao gồm: dầu hướng dương, sữa đậu nành, cá, một số loại quả, củ..
Thay thế các thức ăn chứa nhiều chất béo không bão hòa bao gồm: dầu hướng dương, sữa đậu nành, cá, một số loại quả, củ... Các nhà khoa học đã chứng minh rằng một số ít các sản phẩm từ tự nhiên có hiệu quả làm giảm cholesterol. Theo khuyến nghị của bác sĩ, bạn hãy xem xét bổ sung các sản phẩm làm giảm cholesterol bao gồm: Lúa mạch; Beta-sitosterol (trong các thực phẩm bổ sung và một số bơ thực vật); Blond psyllium (có trong vỏ hạt); Bột yến mạch (trong bột yến mạch và yến mạch nguyên vẹn); Sitostanol (có trong các thực phẩm bổ sung và một số bơ thực vật). Cần hạn chế uống rượu, hút thuốc lá để làmgiảm lượng triglycerid máu. Tập thể dục thường xuyên và giảm cân nếu bạn bị thừa cân. Ngoại trừ trường hợp rối loạn mỡ máu do khiếm khuyết di truyền, các trường hợp rối loạn mỡ máu khác đa phần đều gây ra do béo phì, ít vận động. Đặc biệt, hàng ngày, nên dành 30 phút tập thể dục, đi bộ (nên dành 150 phút đi bộ cho một tuần). Người cao tuổi, tập thể dục bằng cách đi bộ buổi chiều là tốt nhất. Ngoài ra, cần sắp xếp thời gian học tập, lao động hợp lý. Cần đảm bảo giấc ngủ tối thiểu từ 6 đến 7 tiếng/ngày. Đối với người cao tuổi không ngủ được nhiều, cũng có thể bù vào giấc ngủ trưa..
Cần đảm bảo giấc ngủ tối thiểu từ 6 đến 7 tiếng/ngày. Đối với người cao tuổi không ngủ được nhiều, cũng có thể bù vào giấc ngủ trưa... Những thói quen tốt này nếu được duy trì ngay từ lúc trẻ sẽ giúp phòng tránh được các bệnh lý như tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì khi lớn tuổi. Khi sử dụng các thuốc điều trị rối loạn mỡ máu, bạn nên tham vấn chi tiết với bác sĩ về thời gian điều trị cũng như tác dụng phụ của thuốc.