Sốc phản vệ trước, trong và sau phẫu thuật
Sốc phản vệ là một trong các biến chứng nguy hiểm trong và sau phẫu thuật, thậm chí có thể gây tử vong nếu không được phát hiện – xử lý kịp thời. Trong bài viết này, một số vấn đề liên quan đến sốc phản vệ trong và sau phẫu thuật sẽ được đề cập nhằm giúp bạn đọc dễ dàng nhận biết biến chứng này. 1. Thế nào là sốc phản vệ? Sốc phản vệđược định nghĩa là một phản ứng nghiêm trọng, xảy ra khi cơ thể có phản ứng dị ứng với thuốc, các loại chất hóa học, thực phẩm, nọc độc côn trùng, nhựa... Thông thường,sốc phản vệxảy ra rất nhanh trong vài giây – vài phút sau khi cơ thể có tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng. Khi tình trạngsốc phản vệxảy ra, một loạt các chất hóa học sẽ được hệ miễn dịch giải phóng, dẫn đến tình trạng huyết áp bệnh nhân sẽ đột ngột hạ thấp và tắc nghẽn đường thở. Ngoài ra, bệnh nhân cũng sẽ có những dấu hiệu nặng nề hơn như: Mạch đập yếu và nhanh. Buồn nôn, nôn. Da nổi các ban đỏ. Thở khò khè, khó thở, co thắt đường thở. Họng bị nghẹn... Tình trạngsốc phản vệcần được xử lý ngay lập tức. Nếu như xảy ra quá lâu, biến chứng này có thể gây ra mất ý thức, thậm chí tử vong. 2
Tình trạngsốc phản vệcần được xử lý ngay lập tức. Nếu như xảy ra quá lâu, biến chứng này có thể gây ra mất ý thức, thậm chí tử vong. 2. Tìm hiểu về sốc phản vệ trong phẫu thuật Các tác nhân phổ biến gây rasốc phản vệ trong phẫu thuậtthường là các loạithuốc giãn cơ. Bên cạnh đó, thuốc gây mê và thuốc kháng sinh cũng có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng này (chiếm khoảng 10% nguyên nhân). Cụ thể hơn, một số các loại thuốc gây rasốc phản vệgồm: Nhóm thuốc kháng sinh như Streptomycin, ampicillin,penicillin, amoxicillin, cephalosporin... Nhómthuốc kháng viêm không steroidnhư ibuprofen, salicylat, indomethacin... Một số loại vitamintiêm tĩnh mạchnhưvitamin C,vitamin B1,vitamin B12... Trong đó, vitamin C tiêm tĩnh mạch là nguyên nhân gây rasốc phản vệphổ biến ở nước ta. Một số loại dịch truyền nhưglucose, nutrisol, bestamin, tryptophan... Thuốc gây tê: novocain, procain, lidocaine, thiopental... Thuốc cản quangchứa iot. Một số hormone như vasopressin, ACTH,insulin... Thuốc có phân tử lượng thấp. Một số huyết thanh, vaxin, enzym... Hiện tượngsốc phản vệ trong phẫu thuậtcó thể gặp khó khăn trong việc chẩn đoán vì bệnh nhân có thể sẽ không biểu hiện triệu chứng
Hiện tượngsốc phản vệ trong phẫu thuậtcó thể gặp khó khăn trong việc chẩn đoán vì bệnh nhân có thể sẽ không biểu hiện triệu chứng. Một số ít trường hợp có thể có các biểu hiện trên da, nhưng đa số rất khó nhận biết. Vì vậy, các bác sĩ cần phải thực hiện đầy đủ phương pháp phòng ngừa bao gồm: Kiểm tra đầy đủ tiền sử của bệnh nhân. Xét nghiệm dị ứng bằng một sốxét nghiệm máu, đặc biệt làdị ứng latexở các bệnh nhân có nguy cơ cao. 3. Làm thế nào để nhận biết sốc phản vệ trong phẫu thuật? Các điều dưỡng và bác sĩ buộc phải lắp đặt máy theo dõi huyết áp – mạch cũng như trạng thái hô hấp của bệnh nhân đối với các phẫu thuật cógây mê toàn thân. Khihuyết áp giảm đột ngộtvà hô hấp có bất thường, bệnh nhân có khả năng bịsốc phản vệ, cần phải xử trí nhanh. 4. Tìm hiểu về tình trạng sốc phản vệ sau phẫu thuật Sau các cuộc phẫu thuật lớn, bệnh nhân vẫn sẽ được theo dõi tại bệnh viện trong một thời gian nhất định. Thời gian này, việc tiêm truyền một số loại thuốc cũng có thể gây rasốc phản vệcho bệnh nhân. Lúc này, bệnh nhân đã tỉnh khỏi tình trạng gây mê trong phẫu thuật, việc nhận biếtsốc phản vệ sau phẫu thuậtsẽ trở nên dễ dàng hơn
Lúc này, bệnh nhân đã tỉnh khỏi tình trạng gây mê trong phẫu thuật, việc nhận biếtsốc phản vệ sau phẫu thuậtsẽ trở nên dễ dàng hơn. Tùy theo từng cấp độ màsốc phản vệ sau phẫu thuậtcó thể được chẩn đoán dựa trên các biểu hiện lâm sàng sau: Các dấu hiệu này xuất hiện rất nhanh trong vòng vài phút sau khi tiêm truyền/uống thuốc có mang tác nhân gây dị ứng đến cơ thể. Vì vậy, bác sĩ và y tá sẽ dễ dàng nhận biết, cấp cứu kịp thời. Trong trường hợp bệnh nhân đã trở về nhà sau các cuộc tiểu phẫu và được hướng dẫn một số loại thuốc, tình trạngsốc phản vệ sau phẫu thuậtcũng có thể xảy ra đối với một số tác nhân như thuốc, phổ biến nhất làpenicillin, tiếp đến là ibuprofen, aspirin, naproxen,... Người nhà cần theo dõi bệnh nhân trong thời gian uống thuốc và hồi phục sau phẫu thuật. Khi phát hiện bệnh nhân có những dấu hiệusốc phản vệđược đề cập phía trên, cần phải ngay lập tức đưa bệnh nhân đến bệnh viện. 5. Điều trị - khắc phục tình trạng sốc phản vệ như thế nào? Ngừng sử dụng mọi tác nhân nghi ngờ gây ra phản ứng dị ứng, bảo vệ đường thở và tăng cường lưu thông Oxy. Tiêm/truyền Adrenalin với liều lượng phù hợp, theo dõi chặt chẽ huyết động
Tiêm/truyền Adrenalin với liều lượng phù hợp, theo dõi chặt chẽ huyết động. Tùy theo từng kiểu đáp ứng Adrenaline của bệnh nhân mà bác sĩ sẽ có các xử trí khác nhau. Đối với trường hợpsốc phản vệ trong phẫu thuật, các bác sĩ cần kết thúc phẫu thuật nhanh nhất có thể và công việc hậu phẫu sẽ bao gồm quá trình chăm sóc đặc biệt, vìsốc phản vệcó thể trở lại trong khoảng 32 tiếng sau đó (tỷ lệ 20%). Kiểm soát bệnh nhân sau phản vệ. Có thể thấy,sốc phản vệlà một phản ứng nghiêm trọng có thể xảy ra khi cơ thể có dị ứng với các tác nhân, đặc biệt là thuốc mê/thuốc tê/thuốc giãn cơ... trong phẫu thuật và kháng sinh sau phẫu thuật. Vì vậy, bệnh nhân cần được kiểm tra tiền mê để đánh giá cụ thể nguy cơ do dùng thuốc, hạn chế biến chứng này đến mức tối đa. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là một trong những bệnh viện không những đảm bảo chất lượng chuyên môn với đội ngũ y bác sĩ, hệ thống trang thiết bị công nghệ hiện đại mà còn nổi bật với dịch vụ khám, tư vấn và chữa bệnh toàn diện, chuyên nghiệp; không gian khám chữa bệnh văn minh, lịch sự, an toàn và tiệt trùng tối đa
Khách hàng có thể trực tiếp đến hệ thống Y tế Vinmec trên toàn quốc để thăm khám hoặc liên hệ hotlinetại đâyđể được hỗ trợ. Bài viết tham khảo nguồn: NCBI, Webmd.com