Tổn thương đám rối thần kinh thắt lưng
Tổn thương đám rối thần kinh thắt lưng là tình trạng bệnh lý phổ biến hiện nay, liên quan đến việc đám rối thần kinh thắt lưng ở vùng chi dưới bị tổn thương, có thể dẫn đến liệt và ảnh hưởng đến một số chức năng của cơ thể. Vì vậy, khi có những triệu chứng nghi ngờ thì cần được thăm khám và điều trị tổn thương đám rối thần kinh thắt lưng sớm nhất để tránh những biến chứng không mong muốn. 1. Đám rối thần kinh thắt lưng Đối với chi dưới thì dây thần kinh tọa là một trong những dây thần kinh quan trọng nhất đảm bảo thực hiện những chức năng vận động và cảm giác của hầu như toàn bộ vùng chi dưới. Dây thần kinh tọalà dây thần kinh dài nhất trong cơ thể người, bắt đầu từ cột sống và chạy đến đầu các ngón chân, vì vậy nên chi phối hoạt động của các bộ phận có liên quan trong đường đi của thần kinh. Dây thần kinh tọacó cấu tạo từ rất nhiều rễ thần kinh bao gồm, rễ L4, L5, S1, S2 và S3 và 5 rễ thần kinh này đều thuộc một cấu tạo được gọi làđám rối thần kinh thắt lưng,đi từ vùng thắt lưng xuống những ngón chấn. Đám rối thần kinh thắt lưngcó vị trí ở dọc 2 bên vùng cột sống thắt lưng và ở phía trước mỏm ngang đốt sống,đám rối thần kinh thắt lưngchạy phía trước cơ vuông thắt lưng
Chức năng chính củathần kinh thắt lưngcũng nhưđám rối thần kinh thắt lưngđó là chi phối những vận động của 2 chân, chi phối thực hiện những động tác như gấp, duỗi đầu gối, ngồi dậy, gấp duỗi bàn chân, điều phối vận động 2 chân. Bên cạnh vận động thìđám rối thần kinh thắt lưngcũng có chức năng cảm giác, giúp vùng chi dưới của cơ thể có được những cảm giác nông, sâu khác nhau. 2. Tổn thương đám rối thần kinh thắt lưng Tổn thương đám rối thần kinh thắt lưnglà một bệnh lý thường gặp trên lâm sàng, có liên quan đến một số tình trạng sức khỏe sẵn có của người bệnh như bệnh lý đái tháo đường, bệnh ung thư, rối loạn đông chảy máu, chấn thương...Tổn thương đám rối thần kinh thắt lưngthường khởi phát một cách đột ngột, gây cho người bệnh cảm giác đau cũng như những triệu chứng tổn thương cảm giác khác
Trên lâm sàng, một số đặc điểm chính thường xuất hiện trên những bệnh nhân cótổn thương đám rối thần kinh thắt lưngđó là: Bệnh nhân đau, tê bì vùng thắt lưng, lan xuống chân, có thể có cảm giác kiến bò Yếu chi dưới, giảm sự phối hợp chức năng vận động chi dưới Co thắt cơ Giảm cảm giác chi dưới, phản xạ gân xương chi dưới giảm Khi khám dấu hiệu Lasegue thấy dương tính Để chẩn đoán xác định một bệnh nhân có chắc chắn bịtổn thương đám rối thần kinh thắt lưnghay không thì cần tiến hành một số kỹ thuật cận lâm sàng bao gồm: Chụp cộng hưởng từ vùng thắt lưng: đây là một trong những phương pháp cận lâm sàng có ý nghĩa và giá trị cao nhất trong việc chẩn đoán cũng như điều trị các bệnh lý liên quan đếnthần kinh thắt lưng.Chụp cộng hưởng từ vùng thắt lưng giúp khảo sát những thương tổn xuất hiện ở vùng cột sống, tủy sống... Chụp cắt lớp vi tính và chụp tủy thường được áp dụng trên những bệnh nhân không thể chụp cộng hưởng từ
Chụp cắt lớp vi tính và chụp tủy thường được áp dụng trên những bệnh nhân không thể chụp cộng hưởng từ. Đo điện cơ và kỹ thuật kiểm tra tốc độ dẫn truyền thần kinh cho phép biết được những thông tin về rễ thần kinh,đám rối thần kinh thắt lưng,góp phần rất lớn trong việc chẩn đoán phân biệt giữa bệnh lýtổn thương đám rối thần kinh thắt lưngvới những bệnh lý thần kinh ngoại biên khác nhưhội chứng ống cổ tay, bệnh lýchèn ép thần kinh... Một số xét nghiệm khác cũng được chỉ định với những bệnh nhân nghi ngờtổn thương đám rối thần kinh thắt lưngnhưxét nghiệm tổng phân tích tế bào máu ngoại vi,tốc độ lắng máu, HLA – B27,sinh hóa máu... Một số bệnh lý cần được chẩn đoán phân biệt vớitổn thương đám rối thần kinh thắt lưngđó là: Xơ cứng vùng thắt lưng Viêm bao hoạt dịchvùng thắt lưng Viêm xơ các cơ cột sống Viêm khớp nhiễm khuẩn Đối với điều trị những bệnh lý liên quan đếntổn thương đám rối thần kinh thắt lưngthì bệnh nhân sẽ được giảm đau, giảm tình trạng viêm và những triệu chứng kèm theo, sau đó sẽ được điều trị bệnh lý theo nguyên nhân bằng các phương pháp như phẫu thuật giải áp chèn épthần kinh thắt lưng,điều trị những điểm co cơ và phục hồi những tổn thương liên quan
Tuy nhiên, những bệnh lý liên quan đếnthần kinh thắt lưngcó xu hướng rất dễ tái phát nên cần có một chế độ sinh hoạt ăn uống, tập vận động hợp lý theo chỉ định của bác sĩ điều trị. Tổn thương đám rối thần kinh thắt lưnglà bệnh lý quan trọng mà người bệnh cũng như thầy thuốc không nên bỏ sót trên lâm sàng, vìthần kinh thắt lưngcó liên quan mật thiết đến khả năng vận động cũng như cảm giác của vùng chi dưới. Vì vậy, việc điều trịtổn thương đám rối thần kinh thắt lưngcũng phải đáp ứng được vấn đề tìm ra và giải quyết nguyên nhân gây bệnh, tránh đến mức tối đa tình trạng tái phát bệnh cũng như những biến chứng không mong muốn mà bệnh gây ra, gây ảnh hưởng đến chất lượng sống của bệnh nhân.