Huyết áp tâm trương cao và những điều cần lưu ý
Tăng huyết áp được biết đến một bệnh lý phổ biến nhưng ít khi được chú ý đến, cụ thể về sự thay đổi của các chỉ số huyết áp. Sự tăng cao chỉ số huyết áp tâm trương so với mức bình thường là một trong những loại của tăng huyết áp được biết đến với tên gọi tăng huyết áp tâm trương, tình trạng này có thể dẫn đến nhiều biến chứng tim mạch nguy hiểm cho người bệnh.  Huyết áp tâm trương là gì?  Huyết áp là áp lực của máu lên thành động mạch và thường được xác định bằng hai chỉ số: Chỉ số thứ nhất (huyết áp tâm thu) và chỉ số thứ hai (huyết áp tâm trương). Trong đó, huyết áp tâm trương được định nghĩa là áp lực của máu lên thành động mạch ở thì tâm trương (khi cơ tim được thả lỏng hay giãn) và được xem là mức huyết áp thấp nhất trong mạch máu.  Huyết áp là áp lực của máu lên thành động mạch  Tình trạng huyết áp tâm trương cao  Trong bệnh lý tăng huyết áp, tăng huyết áp thường được chia thành 3 loại: Tăng huyết áp hỗn hợp, tăng huyết áp tâm thu và  tăng huyết áp tâm trương  . Người bệnh bị tăng huyết áp tâm trương khi chỉ số huyết áp tâm trương từ 90 mmHg trở lên
Người bệnh bị tăng huyết áp tâm trương khi chỉ số huyết áp tâm trương từ 90 mmHg trở lên.  Các trường hợp tăng huyết áp tâm trương đơn độc (chỉ có chỉ số huyết áp tâm trương tăng trên 90mmHg và chỉ số huyết áp tâm thu ở mức bình thường) chủ yếu gặp ở những người trẻ tuổi. Hầu hết các trường hợp này dường như không xác định được nguyên nhân cụ thể hay còn gọi là tăng huyết áp nguyên phát. Bên cạnh đó, tăng huyết áp tâm trương đơn độc là thứ phát trong một số trường hợp của một rối loạn khác như hội chứng ngưng thở khi ngủ, bệnh lý tuyến giáp hay bệnh lý thận. Khi huyết áp tâm trương cao, mạch máu sẽ trở nên ít đàn hồi, cứng lại và xơ vữa.  Chỉ số huyết áp tâm trương ở mức bình thường theo ngưỡng huyết áp đo tại phòng khám của Hội tim mạch học Việt Nam (VNHA) 2022 là <85 mmHg. Nếu chỉ số huyết áp tâm trương đo được dao động từ 85 - 89 mmHg, bạn có thể ở mức tiền tăng huyết áp nên cần có cần có sự chú ý cho tình trạng huyết áp của mình.  Chỉ số huyết áp tâm trương thường có sự thay đổi trong suốt cả ngày. Vì vậy, người bệnh nên thường xuyên kiểm tra huyết áp khoảng vài lần trong ngày để có được chỉ số huyết áp trung bình phản ánh đúng tình trạng huyết áp của mình
Ngoài ra, có nhiều yếu tố tác động đến chỉ số huyết áp tâm trương dẫn sự dao động khi đo, bao gồm: Tư thế ngồi khi đo huyết áp, trạng thái căng thẳng, tập thể dục trước khi đo, có sử dụng nicotine,...  Nguyên nhân của huyết áp tâm trương cao  Dưới đây là một số nguyên nhân của tình trạng tăng huyết áp tâm trương:  Đây là các yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến tăng huyết áp đối với cả hai giới. Nam giới trên 45 tuổi và nữ giới trên 55 tuổi sẽ có nhiều nguy cơ mắc bệnh tăng tăng huyết áp hơn so với các nhóm tuổi khác. Tuy nhiên, hiện nay tình trạng bệnh lý tăng huyết áp đã và đang ngày càng trở nên phổ biến hơn ở lứa tuổi thanh thiếu niên. Bên cạnh đó, thống kê từ các nghiên cứu đã cho thấy giới tính cũng góp phần trong nguy cơ mắc tăng huyết áp khi nam giới sẽ có nguy cơ tăng huyết áp cao hơn nữ giới.  Nam giới trên 45 tuổi là một yếu tố nguy cơ của tăng huyết áp tâm trương  Theo kết quả từ các thống kê, đa số người Mỹ gốc Phi thường có chỉ số huyết áp tâm trương cao hơn người da trắng và những chủng tộc khác. Đồng thời, khoảng 40% người Mỹ gốc Phi gặp tình trạng tăng huyết áp ở cả hai giới
Đồng thời, khoảng 40% người Mỹ gốc Phi gặp tình trạng tăng huyết áp ở cả hai giới. Tình trạng này thường diễn ra khi họ còn trẻ dẫn đến nguy cơ tử vong cao vì những bệnh lý tim mạch và các biến chứng tim mạch như:  Đây cũng là một yếu tố di truyền của bệnh. Nếu trong gia đình, bố hoặc mẹ có bệnh lý tăng huyết áp thì con cái sẽ có nguy cơ cao mắc phải bệnh lý này.  Chế độ ăn uống không lành mạnh có thể dẫn đến tình trạng thừa cân, béo phì. Tình trạng này có thể làm tăng gấp đôi nguy cơ tăng huyết áp tâm trương so với người có trọng lượng cân đối. Bên cạnh đó, trẻ em và thanh thiếu niên bị béo phì sẽ có nguy cơ cao tăng huyết áp khi trưởng thành.  Mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ  do tắc nghẽn là tình trạng ngưng thở hơn 10 giây hoặc giảm thông khí lặp đi lặp lại nhiều lần trong đêm thường kèm theo triệu chứng ngủ ngáy.  Việc sử dụng thường xuyên hoặc quá mức thuốc lá hay các thức uống chứa cồn (rượu, bia), ít hoặc không vận động dẫn đến thừa cân, chế độ ăn ít kali và thực phẩm chứa nhiều muối và môi trường sống hoặc làm việc thường xuyên trong tình trạng căng thẳng về tinh thần và thể chất là một trong những nguyên nhân làm tăng huyết áp tâm trương
Thói quen hút thuốc thường xuyên gây ảnh hưởng đến huyết áp  Các rối loạn sức khỏe  Tình trạng tăng huyết áp có liên quan đến nhiều tình trạng bệnh lý như: Bệnh lý thận (  , viêm cầu thận,...), đái tháo đường, u tuyến thượng thận, hội chứng Cushing,…  Nhiều loại thuốc có thể dẫn đến tình trạng tăng huyết áp và có thể làm cho tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng. Một số thuốc có thể làm tăng huyết áp, bao gồm: Thuốc giảm đau có chứa pseudoephedrine, thuốc kháng viêm không steroid (naproxen, aspirin hay ibuprofen), corticosteroid tiêm tĩnh mạch hoặc đường uống, thuốc ngừa thai.  Thường xuyên kiểm tra huyết áp  Đây là biện pháp quan trọng nhất để phát hiện sớm bệnh tăng huyết áp tâm trương thông qua việc khám sức khỏe định kỳ. Ngoài ra, sử dụng máy đo huyết áp điện có thể giúp người đã mắc tăng huyết áp và có nguy cơ mắc bệnh thường xuyên kiểm tra tình trạng huyết áp của mình và các thành viên trong gia đình
Thường xuyên theo dõi huyết áp  Thiết lập chế độ ăn hợp lý  Giảm các thức ăn mặn, chứa nhiều muối, tăng cường bổ sung chất xơ, ăn nhiều rau xanh, hoa quả tươi đồng thời, hạn chế thức ăn chứa nhiều cholesterol và axit béo no (mỡ động vật, nội tạng động vật) và đảm bảo cung cấp đủ kali và các yếu tố vi lượng cho cơ thể.  Duy trì cân nặng ở mức lý tưởng với chỉ số khối cơ thể (BMI) từ 18,5 đến 22,9 và vòng bụng dưới 90 cm ở nam hoặc 80 cm ở nữ. Tích cực giảm cân (nếu đang ở tình trạng thừa cân).  Thiết lập chế độ luyện tập phù hợp với cơ thể. Tăng cường các hoạt động thể chất ở mức thích hợp, đều đặn khoảng 30 - 60 phút mỗi ngày như: Đi bộ, đạp xe,… Hạn chế uống thức uống chứa cồn (rượu, bia) và tránh việc hút thuốc lá.  Đồng thời, tránh thường xuyên trong tình trạng lo âu, căng thẳng, cần chú ý đến việc thư giãn, nghỉ ngơi một cách hợp lý.  Đạp xe thường xuyên có thể phòng ngừa tăng huyết áp tâm trương  Huyết áp tâm trương cao  gây những ảnh hưởng nghiêm trọng đối với sức khỏe. Hi vọng qua bài viết này bạn đã có thêm thông tin về tình trạng này và bắt đầu có ý thức trách nhiệm hơn đối với sức khỏe của bản thân trong việc thu nạp thực phẩm mỗi ngày vào cơ thể
Đồng thời, hãy hướng đến cuộc sống lành mạnh, dừng lại lắng nghe cơ thể và luyện tập thường xuyên để phát triển bản thân, đẩy lùi bệnh tật nhé.  Đã kiểm duyệt nội dung  Tốt nghiệp Đại Học Dược Hà Nội - chuyên môn Dược lâm sàng. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu