Bệnh ngộ độc thịt: Những điều cần biết ( Phần 1)
Bài viết bởi Bác sĩ chuyên khoa II Phạm Thị Khương - Bác sĩ truyền nhiễm -Trung tâm Nhi - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City Ngộ độc thịt (botulism) gây ra bởi độc tố của Clostridium botulinum và gây ảnh hưởng đến thần kinh ngoại biên. Người bệnh có thể nhiễm botulism mà không gây bệnh nếu nuốt, tiêm hoặc hít phải độc tố. Triệu chứng bao gồm liệt dây thần kinh sọ đối xứng kèm theo yếu hai bên và liệt mềm mà không có rối loạn cảm giác. Chẩn đoán bằng lâm sàng và xét nghiệm tìm thấy độc tố. Điều trị hỗ trợ và kháng độc tố. 1. Vi trùng học C. botulinumlà một nhómvi khuẩn gram dương, hình que, sinh bào tử,vi khuẩn kỵ khíbắt buộc không đồng nhất. Chúng có mặt ở khắp nơi và dễ dàng cách ly khỏi bề mặt của rau, trái cây và hải sản, tồn tại trong đất và trầm tích biển trên toàn thế giới. Tám chủngC. botulinumđã được phân biệt dựa trên đặc tính kháng nguyên của độc tố của chúng (một chủng duy nhất hầu như luôn chỉ tạo ra một loại độc tố). Bào tử củaC. botulinumcó khả năng chịu nhiệt, dễ dàng tồn tại ở 100 ° C ở môi trường trong năm giờ hoặc hơn. Tuy nhiên, bào tử có thể bị phá hủy bằng cách đun nóng đến 120 ° C trong năm phút
Tuy nhiên, bào tử có thể bị phá hủy bằng cách đun nóng đến 120 ° C trong năm phút. Khi có điều kiện môi trường thích hợp, bào tử sẽ nảy mầm và phát triển thành trực khuẩn sinh độc tố. Các thông số môi trường này bao gồm: Hạn chế tiếp xúc với oxy (môi trường kỵ khí hoặc bán kỵ khí). Nước có độ chua thấp (pH> 4,6). Nhiệt độ từ 25 đến 37 ° C để phát triển lý tưởng; tuy nhiên, một số chủng có thể phát triển ở nhiệt độ thấp đến 4 ° C. Một số chủng (A và B) tạo ra các enzym phân giải protein làm biến tính và hỏng thực phẩm mà chúng sinh sống, khiến chúng có hình dạng, mùi vị hoặc mùi khó chịu. Các chủng khác không làm thay đổi thực phẩm một cách rõ ràng. Từ đó, không thể nghi ngờ sự nhiễm bẩn dựa trên hình thức, mùi hoặc vị của thực phẩm. 2. Sinh lý bệnh Tám loại độc tốC. botulinumriêng biệt đã được mô tả: A đến H. Trong tám loại này, loại A, B, E, và hiếm khi F, G và H, gây bệnh cho người, trong khi C và D gây bệnh cho động vật như gia súc, vịt và gà. Loại độc tốC
Loại độc tốC. botulinumH được báo cáo lần đầu tiên vào năm 2014 và là loại độc tố botulinum mới đầu tiên được công nhận trong hơn bốn thập kỷ.Clostridium butyricumvàClostridium baratilà hai loài Clostridia khác biệt khác được biết là đã tạo ra độc tố botulinum loại E và F. Ngược lại với bào tử, độc tố là một polypeptit không bền nhiệt, dễ bị biến tính khi đun nóng trên 80 ° C. Độc tố polypeptide bao gồm một chuỗi nhẹ và nặng với trọng lượng phân tử kết hợp từ 150 đến 165 kDa. Độc tố botulinumđược giải phóng dưới dạng một chuỗi polypeptide tiền chất đơn lẻ, sau đó bị phân cắt bởi protease vi khuẩn thành một chất độc thần kinh hoạt động hoàn toàn bao gồm chuỗi nhẹ 50 kDa và chuỗi nặng 100 kDa. Cho đến nay cơ chế hoạt động của chất độc thần kinh botulinum chưa được hiểu đầy đủ. Độc tố botulinum có thể ảnh hưởng đến cả các khớp thần kinh kích thích và ức chế nhưng hoạt động tích cực hơn ở các tế bào thần kinh kích thích. Nó đã được chứng minh là có khả năng ức chế việc giải phóng nhiều hợp chất, bao gồmdopamine, serotonin, somatostatin, noradrenaline và axit gamma aminobutyric. Do kích thước lớn, chất độc thần kinh sẽ khó đi qua hàng rào máu não
Do kích thước lớn, chất độc thần kinh sẽ khó đi qua hàng rào máu não. Tuy nhiên, nhiều bằng chứng cho thấy nó có thể đếnhệ thần kinh trung ươngthông qua sự lan truyền toàn thân hoặc vận chuyển ngược dòng hoặc ngược dòng theo trục. Độc tố botulinum là độc tố vi khuẩn mạnh nhất và có lẽ là chất độc mạnh nhất được biết đến. Liều tối thiểu gây chết trên chuột thí nghiệm (MLD) của độc tố botulinum là 0,0003 mcg / kg. Để so sánh, MLD cho curare và natri xyanua lần lượt là 500 và 10.000 mcg / kg. Người ta ước tính rằng một gam độc tố gây ngộ độc dạng khí dung có thể giết chết ít nhất 1,5 triệu người. Bản thân chất độc không có mùi hoặc vị. Nếu ăn phải, chất độc chủ yếu được hấp thụ bởi dạ dày và ruột non, mặc dù ruột già cũng có khả năng hấp thụ chất độc. Chất độc này có khả năng chống lại sự phân hủy bởi tính axit của dạ dày và các enzym của con người. Tuy nhiên, độc tố botulinum bị bất hoạt trong nước khử trùng bằng clo chỉ sau 20 phút tiếp xúc và trong nước ngọt sau ba đến sáu ngày. 3. Dịch tễ học Các dạngngộ độcvà nguồn gốc của chúng biểu hiện một số dạng, phân biệt theo phương thức tiếp nhận. Trẻ sơ sinh bị ngộ độc xảy ra khi nuốtC
Trẻ sơ sinh bị ngộ độc xảy ra khi nuốtC. botulinumbào tử, vào đường tiêu hóa, và độc tố phóng thích sản xuất trong cơ thể. Tại Hoa Kỳ, hầu hết các trường hợp được cho là do ăn phải bụi môi trường và đất có chứa bào tửC. botulinum. Tỷ lệ các trường hợp được báo cáo là cao nhất ở Utah, Pennsylvania và California, những bang có số lượng bào tử botulinum trong đất cao. Chứngngộ độc thịtở trẻ sơ sinh cổ điển có liên quan đến việc uốngmật ongthô. Tuy nhiên, đây rất có thể là một ổ chứa môi trường nhỏ, vì việc giáo dục phổ biến cho công chúng hầu như không ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc chứng ngộ độc thịt ở trẻ sơ sinh ở Hoa Kỳ.   Tài liệu tham khảo P Samuel Pegram, MD, FACP;Sean M Stone, MD. Botulism;2020 UpToDate, Inc. and/or its affiliates
Tài liệu tham khảo P Samuel Pegram, MD, FACP;Sean M Stone, MD. Botulism;2020 UpToDate, Inc. and/or its affiliates. All Rights Reserved Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh về cơ xương khớp (Ban hành kèm theo Quyết định số 361/QĐ-BYT Ngày 25 tháng 01 năm 2014 của Bộ trưởng BYT) Zingnews.Tạpchíđiệntử.Trithứctrựctuyến.Cơquanchủquản:HộiXuấtbảnViệtNam.Giấy phép báo chí: số 75/GP-BTTTT