Quy trình chụp CLVT mạch máu chi dưới
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ nội trú, Bác sĩ chuyên khoa I Trịnh Lê Hồng Minh - Khoa Chẩn đoán hình ảnh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park Chụp CT là phương pháp chẩn đoán hình ảnh chất lượng cao thường được bác sĩ sử dụng trong chẩn đoán và tiên lượng bệnh. Chụp CT mạch máu chi dưới là phương pháp nhanh chóng chẩn đoán một số căn bệnh như dị dạng mạch máu, bệnh động mạch biên chi dưới... 1. Khi nào cần chụp CT mạch máu chi dưới? Chụp cắt lớp vi tính mạch máu chi dưới bao gồm các lớp cắt ngang có tiêm thuốc đối quang i-ốt tĩnh mạch từ mức ngã ba chủ chậu đến hết ngón chân, sau đó dùng các phần mềm chuyên dụng xử lý dữ liệu, tái tạo ảnh hệ động mạch chi dưới theo các hướng. Các trường hợp sau đây bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân chụp CT mạch máu chi dưới: Bệnh nhânhẹp tắc động mạch cấp tínhhoặc mãn tính Các trường hợp phình mạch hay dị dạng mạch máu Kiểm tra sauđặt stent động mạch Đánh giá phẫu thuật bình thường hoặc bất thường hệ động mạch chi dưới Bệnh động mạch biên chi dưới, bóc tách động mạch. 2
2. Quy trình chụp CLVT mạch máu chi dưới 2.1 Chuẩn bị cho bệnh nhân Giải thích cho bệnh nhân về quá trình chụp CT mạch máu Hướng dẫn bệnh nhân tháo bỏ trang sức, các vật dụng kim loại trên cơ thể để tránh gây ảnh hưởng đến hình ảnh chụp CT mạch máu Bệnh nhân có thai nên báo cho bác sĩ vì những ảnh hưởng nhất định của tia X đối với thai nhi Bệnh nhân dị ứng với thuốc cản quang, bị bệnhtiểu đường,suy thận, suy gan,hen suyễnphải thông báo với bác sĩ Trẻ em có thể để trẻ ngủ trong quá trình chụp, nếu trẻ quá hiếu động thì có thể sử dụng thuốc an thần cho trẻ. Các trường hợp tiêm thuốc cản quang để chụp CT, bệnh nhân phải nhịn ăn khoảng 4 tiếng trước khi tiêm. Hạn chế uống nhiều nước, nên uống khoảng 50ml trước khi tiêm trong vòng 2 tiếng đầu. 2.2 Các bước tiến hành chụp CT mạch máu Điều chỉnh tư thế người bệnh: Người bệnh nằm ngửa, chân hướng về phía khung máy, tay đưa lên phía đầu, 2 chân duỗi thẳng tự nhiên, buộc hai ngón chân cái để cố định
Đặt kim luồn tĩnh mạch: Đặt tại các tĩnh mạch chi trên, trong một số trường hợp có thể đặt tại tĩnh mạch cảnh, tĩnh mạch dưới đòn Tiến hành chụp CT mạch máu Bước 1: Cắt định hướng theo hai mặt phẳng đứng dọc và đứng ngang Bước 2: Cắt độ dày 5mm trước thuốc xác định vị trí đoạn cuối động mạch chủ bụng để đặt điểm đo tỷ trọng cho chương trình Bolus timing. Bước 3: Cắt sau tiêm bắt đầu từ ngã ba chủ chậu đến hết ngón chân. Thời gian chụp CT mạch máu chi dưới diễn ra từ 3-5 phút, tuy nhiên tùy từng trường hợp có thể kéo dài hơn từ 15-45 phút, bác sĩ sẽ giải thích kỹ lưỡng quá trình chụp cho bệnh nhân. 3. Đánh giá kết quả chụp CT Thông thường, bệnh nhân sẽ nhận được kết quả chụp CT mạch máu sau 30-60 phút. Tuy nhiên, đối với những trường hợp bác sĩ cần hội chẩn thì sẽ nhận kết quả chậm hơn, bệnh nhân nếu có thắc mắc gì có thể hỏi lại bác sĩ ngay lập tức. Hình ảnh chụp CT mạch máu chi dưới đạt chuẩn nếu đạt được những yêu cầu cụ thể như sau: Hình ảnh thấy được các cấu trúc giải phẫu mạch máu chi dưới là hệ thống động tĩnh mạch chi dưới Phát hiện được tổn thương tại động mạch hoặc tĩnh mạch chi dưới. 4
4. Biến chứng và sự cố có thể xảy ra khi chụp CT Trong quá trình chụp CT mạch máu, một số sự cố có thể xảy ra như người bệnh cử động trong quá trình chụp làm hình ảnh chụp không sắc nét, các nguyên nhân khác khiến hình ảnh không rõ ràng phải tiến hành chụp lại. Một số biến chứng liên quan đếnthuốc cản quang, bệnh nhân được yêu cầu ở lại theo dõi sau khi chụp CT 30 phút, nếu có các triệu chứng bất thường nào nên báo ngay với bác sĩ. Bệnh nhân nên uống nhiều nước để loại trừ thuốc cản quang ra khỏi cơ thể sau khi chụp CT.