Thuốc tránh thai đường uống và nguy cơ ung thư
Thuốc tránh thai đường uống có hiệu quả cao, không xâm lấn và rất tiện lợi nên đã được sử dụng phổ biến. Liên quan đến việc sử dụng thuốc uống tránh thai và nguy cơ ung thư, phụ nữ cần hiểu biết đầy đủ để tránh ngộ nhận, dẫn đến đánh giá quá thấp hoặc quá cao mức độ nghiêm trọng của vấn đề này. 1. Thuốc tránh thai đường uống là gì? Thuốc tránh thai đường uốnglà loại thuốc chứa hormone, được uống qua miệng để tránhmang thai ngoài ý muốn. Thuốc phát huy hiệu quả kiểm soát sinh sản bằng cách ức chếsự rụng trứngvà ngăn chặn tinh trùng xâm nhập qua cổ tử cung. Cho đến nay, các loạithuốc tránh thaiđược kê đơn phổ biến chứa nội tiết tố nữ tự nhiên là estrogen vàprogesteronetổng hợp. Loạithuốc tránh thai đường uốngnày thường được gọi làthuốc tránh thai kết hợp. Có một loạithuốc tránh thaikhác chỉ chứa progestin - là một phiên bản nhân tạo của progesterone. 2. Mối quan hệ giữa việc sử dụng thuốc tránh thai và nguy cơ ung thư Gần như tất cả các nghiên cứu về mối liên hệ giữathuốc tránh thai đường uốngvànguy cơ ung thưđều chưa đưa ra kết luận cuối cùng. Dữ liệu từ các nghiên cứu quan sát không thể xác định chắc chắnthuốc tránh thaisẽ gây ra (hoặc ngăn ngừa) ung thư
Dữ liệu từ các nghiên cứu quan sát không thể xác định chắc chắnthuốc tránh thaisẽ gây ra (hoặc ngăn ngừa) ung thư. Nguyên nhân là bởi vì những phụ nữ uốngthuốc tránh thaicó thể khác biệt một số điểm với người không sử dụng biện pháp này và có thể chính những khác biệt này tạo ranguy cơ ung thưchứ không phải trực tiếp là dothuốc tránh thaiđường uống. Tuy nhiên nhìn chung thì các nghiên cứu này đã cung cấp bằng chứng nhất quán rằngnguy cơ ung thưvú vàung thư cổ tử cungtăng lên ở những phụ nữsử dụng thuốc tránh thai, trong khinguy cơ ung thưnội mạc tử cung, buồng trứng và đại trực tràng lại được giảm bớt. 2.1. Ung thư vú Theo một phân tích dữ liệu từ hơn 150.000 phụ nữ tham gia vào 54 nghiên cứu dịch tễ học, nhìn chung những phụ nữ đã từng dùngthuốc tránh thai đường uốngcónguy cơ ung thưvú tăng nhẹ (7%) so với người chưa bao giờ sử dụng. Những phụ nữ hiện đang sử dụngthuốc tránh thaicónguy cơ ung thưvú tăng 24%. Tuy nhiên, nguy cơ này sẽ không tăng theo thời gian sử dụng, mà có thể giảm sau khi ngừng uốngthuốc tránh thaivà không có nguy cơ gia tăng rõ ràng sau 10 năm ngừng sử dụng
Một phân tích năm 2010 đã theo dõi hơn 116.000 nữ y tá từ 24 - 43 tuổi tình nguyện tham gia vào nghiên cứu cũng cho thấy rằng những người dùngthuốc tránh thai đường uốngcó gia tăng nhẹnguy cơ ung thưvú. Tuy nhiên, gần như tất cả các nguy cơ gia tăng đều xảy ra ở những phụ nữ sử dụng một loạithuốc tránh thaicụ thể, trong đó liều lượng nội tiết tố được thay đổi theo 3 giai đoạn trong chu kỳ hàng tháng của phụ nữ. Một nghiên cứu sử dụng hồ sơ y tế điện tử cũng báo cáo vềnguy cơ ung thưgia tăng liên quan đến công thứcthuốc tránh thai3 liều lượng này. Vào năm 2017, một nghiên cứu tiềm năng lớn của Đan Mạch đã báo cáo nguy cơung thư vúliên quan đến các công thứcthuốc tránh thai đường uốngmới gần đây. Nhìn chung, những phụ nữ đang uống hoặc gần đây đã ngừng sử dụng các biện pháp tránh thai kết hợp hormone cónguy cơ ung thưvú tăng khoảng 20% so với người chưa bao giờ dùngthuốc tránh thai. Mức tăng nguy cơ thay đổi từ 0 - 60%, tùy thuộc vào loạithuốc tránh thaihormone kết hợp cụ thể.Nguy cơ ung thưvú cũng tăng lên khi sử dụngthuốc tránh thailâu hơn. 2.2
2.2. Ung thư cổ tử cung Những phụ nữ đã dùngthuốc tránh thai đường uốngtừ 5 năm trở lên cónguy cơ mắc ung thư cổ tử cungcao hơn người chưa từng sử dụng. Phụ nữ sử dụngthuốc tránh thaicàng lâu thìnguy cơ ung thưcổ tử cung càng tăng, cụ thể một nghiên cứu cho thấy: Nguy cơ tăng 10% khi sử dụng dưới 5 năm Nguy cơ tăng 60% nguy cơ khi sử dụng 5 - 9 năm Nguy cơ tăng gấp đôi khi sử dụng từ 10 năm trở lên. Tuy nhiên,nguy cơ ung thưcổ tử cung đã giảm dần theo thời gian sau khi phụ nữ ngừng sử dụngthuốc tránh thai. 2.3. Ung thư nội mạc tử cung Những phụ nữ đã từng sử dụngthuốc tránh thaicó nguy cơ mắc ung thư nội mạc tử cung thấp hơn người chưa từng dùng. Nguy cơ giảm ít nhất 30% và càng giảm nhiều hơn khi uốngthuốc tránh thaitrong thời gian dài. Tác dụng bảo vệ này vẫn tồn tại trong nhiều năm sau khi phụ nữ ngừng sử dụng thuốc. Một phân tích về những phụ nữ tham gia vào Nghiên cứu sức khỏe và chế độ ăn uống cho thấy tỷ lệ giảmnguy cơ ung thưđặc biệt rõ rệt ở những người dùngthuốc tránh thai đường uốnglâu năm, những người hút thuốc,béo phìhoặc ít tập thể dục. 2.4
2.4. Ung thư buồng trứng Những phụ nữ đã từng sử dụngthuốc tránh thaicó nguy cơ mắc ung thư buồng trứng thấp hơn từ 30 - 50% so với người chưa từng dùng. Tác dụng bảo vệ này đã được chứng minh là tăng lên theo thời gian dùngthuốc tránh thai đường uốngvà tiếp tục kéo dài đến 30 năm sau khi phụ nữ uống thuốc này. Những phụ nữ mang đột biến sinh học có hại tronggen BRCA1 hoặc BRCA2cũng có thể giảmnguy cơ ung thưbuồng trứng nhờ dùngthuốc tránh thai. 2.5. Ung thư đại trực tràng Sử dụngthuốc tránh thai đường uốngcó khả năng giảm 15 - 20%nguy cơ ung thưđại trực tràng. 3. Thuốc tránh thai có thể ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư như thế nào? Hormone estrogen và progesterone tự nhiên kích thích sự phát triển và tăng trưởng của một số bệnh ung thư (ví dụ như ung thư vú). Bởi vìthuốc tránh thaicó chứa các phiên bản tổng hợp của các kích thích tố nữ này, nên cũng có thể làm tăngnguy cơ ung thư. Ngoài ra,thuốc tránh thaicó thể làm tăng nguy cơung thư cổ tử cungvì làm thay đổi tính nhạy cảm của các tế bào cổ tử cung với các loại HPV nguy cơ cao - nguyên nhân của hầu hết tất cả các trường hợp bệnh
Các nhà nghiên cứu đã đề xuất nhiều cơ chế màthuốc tránh thaicó thể làm giảm nguy cơ mắc một số bệnh ung thư, bao gồm: Ngăn chặn sự tăng sinh tế bào nội mạc tử cung (ung thư nội mạc tử cung) Giảm số lượng trứng rụng trong cuộc đời phụ nữ, do đó giảm tiếp xúc với các kích thích tố nữ sản sinh tự nhiên (ung thư buồng trứng) Giảmnồng độ axit mậttrong máu đối với phụ nữ dùng estrogen qua đường miệng (ung thư đại trực tràng). Tóm lại, sử dụngthuốc tránh thai đường uống trongthời gian dài làm tăngnguy cơ ung thưvú và cổ tử cung, nhưng giảmnguy cơ ung thưbuồng trứng, đại trực tràng và nội mạc tử cung. Nhưng dù có dùng biện pháp kiểm soát sinh sản hay không, phụ nữ cũng cần chủ độngtầm soát các bệnh ung thư phổ biếnvà biết cách phát hiện sớm triệu chứng. Việc lạm dụngthuốc tránh thai, đặc biệt là thuốc thai khẩn cấp, sẽ dẫn đến những hậu quả khác nhanh hơn ung thư. Theo dõi websiteBệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmecđể nắm thêm nhiều thông tin sức khỏe, dinh dưỡng, làm đẹp để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và những người thân yêu trong gia đình.
Nguồn tham khảo:cancer.gov, cdc.gov