Sự thay đổi nồng độ estrogen theo lứa tuổi
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Hồng Ơn - Bác sĩ Sản phụ khoa -Khoa Sản phụ khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Phú Quốc. Estrogen là một loại nội tiết tố mà ở nữ giới nồng độ của nó sẽ thay đổi theo lứa tuổi chứ không phải hằng định. Vậy sự thay đổi nồng độ estrogen theo lứa tuổi diễn ra như thế nào, chúng ta cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây. 1. Estrogen là gì? Estrogenlà tên của một loại nội tiết tố trong cơ thể con người. Nội tiết tố là hợp chất hóa học được tiết ra trong cơ thể, đi theo con đường dịch thể để tác động tới cơ quan đích. Số lượng và nồng độ của các nội tiết tố không phải hằng định mà có sự thay đổi theo giai đoạn, thay đổi hàng ngày, hoặc thậm chí thay đổi ngay trong ngày. Estrogen là một loại nội tiết tố, bao gồm các hợp chất là estriol, estradiol và estrone: Estriolđược tiết ra bởi nhau thai, do đó nó chỉ xuất hiện khi người phụ nữ mang thai. Ngoài ra một lượng cực kì nhỏ estriol là sản phẩm phụ cũng được tạo ra khi cơ thể sử dụng estradiol. Không có cách nào để cơ thể tạo ra estradiol hoặc estrone từ estriol
Không có cách nào để cơ thể tạo ra estradiol hoặc estrone từ estriol. Estradiollà nội tiết tố sinh dục cơ bản ở các trẻ em gái và phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, nó được tạo ra từ các nang trứng đang phát triển của buồng trứng. Estradiol hình thành nên các đặc điểm của giới tính nữ cũng như các hoạt động tình dục. Bên cạnh đó, estradiol cũng rất quan trọng đối với sự phát triển xương của phụ nữ, và nó cũng có liên quan tới hầu hết các vấn đề phụ khoa, bao gồm lạc nội mạc tử cung, u xơ và thậm chí cả các loại ung thư ở nữ giới. Cơ thể có khả năng chuyển hóa estradiol thành estrone, và ngược lại từ estrone thành estradiol. Estronexuất hiện rộng khắp cơ thể, và loại estrogen chính ở phụ nữ sau thời kỳ mãn kinh. Buồng trứng tuy là nguồn chế tiết chính của estrogen, nhưng không phải là nơi chế tiết duy nhất. Các mô mỡ của cơ thể cũng sản xuất ra một lượng estrogen nhất định. Nồng độ estrogenbình thường có thể dao động rất lớn giữa các phụ nữ, và ngay cả dù là ở trên một người phụ nữ thìnồng độ estrogencũng thay đổi theo ngày. 2
2. Khi nào nồng độ estrogen trong cơ thể tăng lên? Khi các trẻ em gái bước vào tuổi dậy thì thìnồng độ estrogensẽ tăng lên, và cơ thể của các trẻ gái sẽ thay đổi với những đặc trưng của giới tính, chẳng hạn như phát triển vú, phát triển các đường cong của cơ thể, phát triển mông, mọc lông nách, lông mu,... Nồng độ estrogencao cũng gặp ở những phụ nữ cực kì béo phì.Nồng độ estrogencũng tăng lên ở người phụ nữ khỏe mạnh đang mang thai. Tuy nhiên một số trường hợp tăngnồng độ estrogenlà biểu hiện của bệnh lí, chẳng hạn như xuất hiện các khối u của buồng trứng hay tuyến thượng thận. Một số thuốc điều trị nhất định, chẳng hạn như steroid, ampicillin, thuốc có thành phần chứa estrogen, các phenothiazine và các tetracycline có thể làm tăngnồng độ estrogencủa cơ thể. 3
3. Khi nào nồng độ estrogen giảm xuống? Có nhiều lý do dẫn tới suy giảmnồng độ estrogen, bao gồm: Suy giảm chức năng tuyến sinh dục Suy giảm chức năng tuyến yên Sảy thai (đối với nồng độ estriol) Tiền mãn kinhvà mãn kinh (đối với estradiol) Hội chứng buồng trứng đa nang(polycystic ovarian syndrome - PCOS) Chứng chán ăn tâm thần (anorexia nervosa) Hoạt động thể lực hoặc tập luyện quá sức Có một số thuốc nhất định cũng làm giảmnồng độ estrogen. Bên cạnh đónồng độ estrogencủa người phụ nữ cũng giảm thấp ngay sau khi sinh con hoặc khi đang cho con bú. 4. Nồng độ estrogen ở thời kỳ mãn kinh sẽ như thế nào? Khi mãn kinh,nồng độ estrogenở người phụ nữ sẽ tụt thấp, và đây là một quá trình hết sức tự nhiên. Những phụ nữ trẻ tuổi cũng sẽ cónồng độ estrogentụt thấp nếu như họ trải qua phẫu thuật loại bỏ cả hai buồng trứng, và hiện tượng này gọi là mãn kinh do phẫu thuật. Tiền mãn kinh là giai đoạn chuyển tiếp trước khi người phụ nữ mãn kinh. Sự suy giảmnồng độ estrogentự nhiên đầu tiên diễn ra ở giai đoạn này, đồng thời xuất hiện nhiều thay đổi khác. Người phụ nữ khi bước vào giai đoạntiền mãn kinhcó thể thấy mình tăng cân, kinh nguyệt bất thường, cơn nóng bừng, khô âm đạo,..
Người phụ nữ khi bước vào giai đoạntiền mãn kinhcó thể thấy mình tăng cân, kinh nguyệt bất thường, cơn nóng bừng, khô âm đạo,... Độ tuổi mãn kinh trung bình tại Hoa Kỳ là 51 tuổi. Khi mãn kinh, cơ thể người phụ nữ chế tiết ra ít estrogen và progesterone hơn. Sự sụt giảmnồng độ estrogenkhi mãn kinh là nguyên nhân gây ra nhiều triệu chứng khó chịu, bao gồm: Các cơn nóng bừng Đổ mồ hôi trộm Khô âm đạo, hoặc ngứa âm đạo Mất hứng thú tình dục Một số phụ nữ có thể xuất hiện sự thay đổi về mặt cảm xúc (dù sự thay đổi này lại có thể liên quan tới estrogen hoặc không).Nồng độ estrogenthấp cũng có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện các bệnh lý tim mạch, đột quỵ, loãng xương và gãy xương ở phụ nữ. 5. Tại sao các nữ vận động viên lại phải đối mặt với nguy cơ có nồng độ thấp nội tiết tố estrogen? Những phụ nữ có ít mỡ trong cơ thể thường không chế tiết đủ lượng nội tiết tố sinh dục, do đó đây có thể trở thành một vấn đề thực sự đối với các nữ vận động viên, người mẫu, hoặc chuyên viên thể dục. Bên cạnh đó nó cũng là vấn đề đối với các nữ bệnh nhân bị rối loạn ăn uống
Bên cạnh đó nó cũng là vấn đề đối với các nữ bệnh nhân bị rối loạn ăn uống. Vì vậy mà những phụ nữ này có thể xuất hiện một hiện tượng gọi là mất kinh, đồng thời họ cũng có thể bị loãng xương, gãy xương cùng các vấn đề khác vốn phổ biến ở những phụ nữ lớn tuổi đã mãn kinh. Nếu nghi ngờ hoặc gặp bất kỳ vấn đề nào có liên quan tới vấn đề nội tiết tố, hay đừng ngần ngại đi thăm khám bác sĩ chuyên khoa để có được chẩn đoán và can thiệp thích hợp.   Bài viết tham khảo nguồn: webmd.com