Giáo dục bệnh nhân: Virus HPV gây u nhú ở người và tầm soát ung thư cổ tử cung sớm
Bài viết của Thạc sĩ, Bác sĩ Phùng Quang Thủy - Bác sĩ Sản phụ khoa -Khoa Phụ - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City Virus HPV hay còn gọi là Human papillomavirus. Đây là một loại virus gây u nhú ở người gây ra mụn cóc trên da, bộ phận sinh dục và một số dạng ung thư. Virus HPV có nhiều dạng khác nhau nên có thể gây ra nhiều bệnh lý gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người. 1. Làm thế nào mà mọi người đều có thể nhiễm HPV? Mọi người có thể bị nhiễm HPV nếu miệng hoặc bộ phận sinh dục của họ chạm vào bộ phận sinh dục của người bị nhiễm bệnh. Điều này chủ yếu xảy ra thông quaquan hệ tình dục bằng miệng, âm đạo hoặc hậu môn. Nhưngvirus HPVcũng có thể lây lan qua tiếp xúc gần gũi giữa bộ phận sinh dục với bộ phận sinh dục, ngay cả khi không quan hệ tình dục. Những người đã có nhiều bạn tình có khả năng bị nhiễm HPV cao hơn và thực tế nhiều người nhiễm HPV không biết rằng họ bị nhiễm trùng. Do đó, việc lây lan bệnh rất dễ mà họ không hề nhận ra. Một số loại virus HPV gây ramụn cóc sinh dục,nhưng nhiều người không có bất kỳ triệu chứng nào khi họ bị nhiễm loại virus này. Thông thường, tình trạng nhiễm trùng sẽ tự thuyên giảm, tuy nhiên ở một số người thì tình trạng này không biến mất
Thông thường, tình trạng nhiễm trùng sẽ tự thuyên giảm, tuy nhiên ở một số người thì tình trạng này không biến mất. Nếu điều này xảy ra, nó có thể phát triển nguy cơ thành nhiều bệnh lý. 2. Những nguy cơ lây nhiễm virus HPV là gì? Những người bị nhiễm virus HPV lâu dài có nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe khác cao hơn. Các loại virus HPV khác nhau có thể gây ra các vấn đề khác nhau, ví dụ: ● Nhiễm HPV ở bộ phận sinh dục có thể gâyung thư cổ tử cung(ung thư cổ tử cung), âm đạo (ung thư âm đạo) hoặc dương vật (ung thư dương vật). Các loại virus HPV khác có thể gây ra mụn cóc sinh dục. ● Nhiễm virus HPV xung quanh hậu môn có thể gâyung thư hậu môn(ung thư hậu môn). ● Nhiễm HPV ở miệng và cổ họng có thể gâyung thư miệngvà cổ họng. Những vấn đề này thường xảy ra nhiều năm sau khi một người bị nhiễm lần đầu tiên. 3. Chẩn đoán và điều trị nhiễm virus HPV như thế nào? Nếu bác sĩ chẩn đoán bạn bị mụn cóc sinh dục, điều này có nghĩa là bạn đã bị nhiễm trùng HPV. Tuy nhiên, không phải loại virus nào cũng gây bệnh ung thư. Vì thế, các bác sĩ khuyến cáo rằng, chị em phụ nữ nên thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung
Vì thế, các bác sĩ khuyến cáo rằng, chị em phụ nữ nên thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung. Trong hầu hết các trường hợp, điều này liên quan đến việc làmxét nghiệm Papthường xuyên (đôi khi được gọi là "Pap smear") bắt đầu từ tuổi 21. Họ cũng có thể xét nghiệm HPV tại thời điểm này. Đôi khi, xét nghiệm HPV một mình cũng được bác sĩ chỉ định để tầm soát ung thư cổ tử cung. Thực tế, không có xét nghiệm nào để kiểm tra tình trạng nhiễm HPV sinh dục ở nam giới hoặc nhiễm HPV ở miệng hoặc cổ họng. Vậy khi được chẩn đoán nhiễm Virus HPV sẽ được điều trị như thế nào? Bác sĩ cho biết, khi bạn đã được chẩn đoán bị nhiễm HPV thì bạn không thể loại bỏ nó bằng thuốc. Nếu trong trường hợp nhiễm virus HPV dẫn đến một vấn đề nghiêm trọng hơn, bác sĩ có thể trao đổi với bạn về các lựa chọn điều trị. 4. Virus HPV có thể ngăn ngừa không? Câu trả lời là có. Đối với hầu hết mọi người, cách tốt nhất để bảo vệ chống lại virus HPV làtiêm chủng vắc xin phòng HPV. Vắc xin chỉ hoạt động nếu nó được tiêm trước khi một người bị nhiễm loại virus này. Đây là lý do tại sao các bác sĩ khuyên bạn nên thực hiện tiêm chủng khi còn trẻ
Đây là lý do tại sao các bác sĩ khuyên bạn nên thực hiện tiêm chủng khi còn trẻ. Các bác sĩ khuyến cáo trẻ em từ 11 đến 12 tuổi nên chủng ngừa, nhưng nó có thể được tiêm sớm nhất là 9 tuổi và đến 26 tuổi. Trong một số trường hợp, vắc-xin cũng có thể giúp ích cho những người lớn tuổi. Vắc xin rất tốt trong việc ngăn ngừa các loại nhiễm trùng HPV có thể gây ung thư cổ tử cung và âm đạo. Bên cạnh đó, nó cũng có thể làm giảm nguy cơ mắc các loại ung thư khác. Đặc biệt, vắc xin cũng rất tốt trong việc ngăn ngừa các loại virus HPV gây ra mụn cóc sinh dục. Bao cao sukhông hoàn toàn bảo vệ bạn khỏi HPV. Đó là bởi vì virus có thể sống trên da không được che phủ bởi bao cao su. Nhưng bao cao su vẫn là một cách quan trọng để bảo vệ bạn khỏi cácbệnh lây lan qua đường tình dụckhác. Xem ngay:HPV và ung thư cổ tử cung 5. Các xét nghiệm tầm soát ung thư cổ tử cung Các xét nghiệm sàng lọc được bác sĩ chỉ định để tìm tế bào ung thư trong cổ tử cung. Cổ tử cung là phần dưới cùng của tử cung, nơi nó gặp âm đạo. Các xét nghiệm sàng lọc cũng tìm kiếm các tế bào có thể biến thành ung thư, được gọi là "tiền ung thư"
Các xét nghiệm sàng lọc cũng tìm kiếm các tế bào có thể biến thành ung thư, được gọi là "tiền ung thư". Họ có thể tìm thấy ung thư cổ tử cung và tiền ung thư trong giai đoạn đầu, khi nó có thể được điều trị hoặc thậm chí chữa khỏi. Một số các xét nghiệm được sử dụng để thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung là: Xét nghiệm Pap: Đây là xét nghiệm được sử dụng phổ biến nhất để sàng lọc. Đôi khi nó được gọi là "xét nghiệm tế bào cổ tử cung". Xét nghiệm bao gồm việc lấy các tế bào từ bề mặt của cổ tử cung và gửi chúng đến phòng thí nghiệm. Sau đó, một chuyên gia sẽ xem xét các tế bào dưới kính hiển vi để xem chúng có bất thường hay không. Xét nghiệm HPV: Đây là virus gây ra ung thư cổ tử cung. Xét nghiệm HPV bao gồm việc kiểm tra các tế bào từ cổ tử cung để tìm một số loại virus HPV. Xét nghiệm kết hợp: Xét nghiệm này liên quan đến việc thực hiện xét nghiệm Pap và HPV cùng một lúc. Đối với cả hai loại xét nghiệm, bác sĩ sẽ cần lấy các tế bào từ bề mặt cổ tử cung. Để làm điều này, họ sẽ nhẹ nhàng đưa một thiết bị gọi là "mỏ vịt" vào âm đạo của bạn. Dụng cụ này giúp đẩy các thành âm đạo ra để bác sĩ có thể nhìn thấy cổ tử cung
Dụng cụ này giúp đẩy các thành âm đạo ra để bác sĩ có thể nhìn thấy cổ tử cung. Sau đó, họ sẽ sử dụng một công cụ nhỏ để cạo nhẹ các tế bào trên bề mặt cổ tử cung. Công cụ này trông giống như một cái thìa hoặc bàn chải nhỏ. Việc này có thể gây khó chịu, nhưng thường không đau. 6. Khi nào nên bắt đầu tầm soát ung thư cổ tử cung? Hầu hết các chuyên gia khuyên chị em phụ nữ nên bắt đầu làm xét nghiệm Pap khi bước sang tuổi 21. Bác sĩ cũng có thể khuyên bạn nên xét nghiệm HPV thay vì xét nghiệm Pap bắt đầu từ tuổi 25. Nhưng tùy chọn này có thể không khả dụng ở nhiều nơi. Bác sĩ hoặc y tá có thể nói chuyện với bạn về các lựa chọn của bạn. Bạn nên bắt đầu làm xét nghiệm Pap ở độ tuổi được khuyến nghị, cho dù bạn đã từng hoạt động tình dục hay chưa. Ngoài ra, bạn không cần phải bắt đầu tầm soát ung thư cổ tử cung trước 21 tuổi, ngay cả khi bạn đã hoạt động tình dục ở độ tuổi trẻ hơn. 7. Nên làm gì để chuẩn bị cho xét nghiệm Pap hoặc HPV? Bạn không cần phải làm bất cứ điều gì đặc biệt để chuẩn bị. Đôi khi mọi người nghe nói rằng họ không nên quan hệ tình dục hoặc đặt bất cứ thứ gì vào âm đạo trong 2 ngày trước khi xét nghiệm Pap
Đôi khi mọi người nghe nói rằng họ không nên quan hệ tình dục hoặc đặt bất cứ thứ gì vào âm đạo trong 2 ngày trước khi xét nghiệm Pap. Tuy nhiên điều này không cần thiết, thực tế xét nghiệm Pap vẫn hoạt động tốt ngay cả khi bạn đã quan hệ tình dục gần đây. Bác sĩ có thể hẹn lịch bạn để thực hiện xét nghiệm, kể cả vào ngày bạn đang tớichu kỳ kinh nguyệt. Việc tầm soát thường vẫn có thể được thực hiện ngay cả khi bạn đang chảy máu. Bác sĩ có thể nói chuyện với bạn và cho bạn biết phải làm gì. 8. Tôi nên tầm soát ung thư cổ tử cung bao lâu một lần? Điều đó phụ thuộc vào độ tuổi của bạn và kết quả xét nghiệm Pap trước đây. Nếu bạn từ21 đến 29 tuổi, bạn nên làm xét nghiệm Pap 3 năm một lần. Hoặc nếu bác sĩ đề nghị xét nghiệm HPV, bạn nên xét nghiệm 5 năm một lần, bắt đầu từ 25 tuổi. Nếu bạn từ30 tuổi trở lên, bạn có thể làm xét nghiệm Pap 3 năm một lần. Các lựa chọn khác là xét nghiệm HPV 5 năm một lần hoặc xét nghiệm Pap và HPV kết hợp 5 năm một lần. Nếu bạn từ65 tuổi trở lên, bạn có thể ngừng xét nghiệm Pap nếu: Bạn đã làm xét nghiệm Pap thường xuyên cho đến khi bạn bước sang tuổi 65
Nếu bạn từ65 tuổi trở lên, bạn có thể ngừng xét nghiệm Pap nếu: Bạn đã làm xét nghiệm Pap thường xuyên cho đến khi bạn bước sang tuổi 65. Bạn đã có 3 xét nghiệm Pap bình thường liên tiếp hoặc 2 xét nghiệm Pap và HPV kết hợp bình thường trong 10 năm qua (với xét nghiệm gần đây nhất trong vòng 5 năm qua) Bạn cũng có thể làm xét nghiệm Pap, vì những lý do khác ngoài việc tầm soát ung thư cổ tử cung. Ví dụ, nếu bạn bịchảy máu âm đạo bất thường,bác sĩ có thể làm xét nghiệm Pap để tìm ra nguyên nhân. 9. Có cần tầm soát ung thư cổ tử cung nếu đã cắt tử cung không? Nếu bạn đã phẫu thuật "cắt bỏ tử cung" để loại bỏ tử cung, hãy hỏi bác sĩ xem bạn có cần tiếp tục kiểm tra hay không. Sau khi cắt bỏ tử cung, bạn có thểkhôngcần kiểm tra nếu cổ tử cung của bạn đã bị loại bỏ cùng với tử cung và bạn không bị ung thư cổ tử cung hoặc tiền ung thư (đôi khi được gọi là "loạn sản"). Nếu bạn không chắc chắn, bác sĩ có thể giúp bạn tìm ra liệu bạn có cần tiếp tục sàng lọc hay không? Có cần làm các xét nghiệmsàng lọc ung thư cổ tử cungnếu tôi đã tiêm chủng ngừa HPV không? Câu trả lời là Có. Tiêm vắc-xin phòng ngừa HPV làm giảm nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung, nhưng nó không hoàn toàn bảo vệ bạn
Tiêm vắc-xin phòng ngừa HPV làm giảm nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung, nhưng nó không hoàn toàn bảo vệ bạn. Bạn vẫn nên được tầm soát ung thư hoặc tiền ung thư. 10. Nếu kết quả xét nghiệm Pap bất thường thì sao? Trước tiên, bạn nên biết rằng xét nghiệm Pap bất thường là phổ biến và hầu hết những người có xét nghiệm Pap bất thường không bị ung thư. Nếu xét nghiệm Pap của bạn có các tế bào trông "bất thường", bác sĩ hoặc y tá có thể làm thêm các xét nghiệm để tìm ra nguyên nhân gây ra hiện tượng này. Họ sẽ quyết định phải làm gì dựa trên tuổi của bạn, kết quả xét nghiệm Pap cho thấy và kết quả của bất kỳ xét nghiệm nào khác mà bạn đã thực hiện. Các bài kiểm tra tiếp theo có thể bao gồm: Xét nghiệm HPV: Nếu bạn chưa làm xét nghiệm HPV, bác sĩ có thể yêu cầu bạn làm xét nghiệm này. Họ có thể làm điều này trên các tế bào đã được lấy trong quá trình xét nghiệm Pap. Xét nghiệm Pap khác sau 12 tháng: Đôi khi, nếu đợi một năm và làm xét nghiệm Pap khác, bạn có thể thấy rằng các tế bào bất thường đã trở lại bình thường. Bạn cũng có thể làm xét nghiệm HPV cùng lúc. Soi cổ tử cung: Đối với xét nghiệm này, bác sĩ hoặc y tá sẽ sử dụng mỏ vịt để xem xét cổ tử cung, giống như khi xét nghiệm Pap
Soi cổ tử cung: Đối với xét nghiệm này, bác sĩ hoặc y tá sẽ sử dụng mỏ vịt để xem xét cổ tử cung, giống như khi xét nghiệm Pap. Tuy nhiên, họ sẽ quan sát kỹ hơn bằng cách sử dụng một thiết bị trông giống như kính hiển vi. Nó cho phép bác sĩ hoặc y tá xem cổ tử cung chi tiết hơn. Trong quá trình xét nghiệm này, bác sĩ hoặc y tá cũng có thể lấy các mẫu mô nhỏ từ cổ tử cung được gọi là "sinh thiết". Mô từ sinh thiết có thể được chuyển đến phòng thí nghiệm và được kiểm tra xem có bất kỳ điều gì bất thường hay không. Nếu kết quả bạn bị ung thư cổ tử cung hoặc tiền ung thư thì bác sĩ sẽ cân nhắc những phương pháp điều trị hiệu quả. Nếu tình trạng của bạn được phát hiện sớm, có nhiều khả năng bạn có thể được chữa khỏi. 11. Nếu xét nghiệm HPV dương tính thì sao? Đầu tiên, cần biết rằng hầu hết những người có quan hệ tình dục sẽ tiếp xúc với HPV vào một thời điểm nào đó và nhiễm HPVkhôngcó nghĩa là bạn chắc chắn sẽ bị ung thư. Đối với hầu hết mọi người, nhiễm HPV sẽ tự biến mất, tuy nhiên đối với một số người thì có thể không. Nhiễm HPV lâu dài làm tăng nguy cơ ung thư theo thời gian
Nhiễm HPV lâu dài làm tăng nguy cơ ung thư theo thời gian. Nếu kết quả xét nghiệm HPV của bạn cho kết quả dương tính, bác sĩ hoặc y tá sẽ nói chuyện với bạn về những việc cần làm. Điều này một phần sẽ phụ thuộc vào kết quả xét nghiệm Pap có bất thường hay không. Nếu xét nghiệm HPV của bạn dương tính nhưng xét nghiệm Pap vẫn bình thường thì bạn có thể cần phải làm lại các xét nghiệm sau 1 năm để bác sĩ có thể xem liệu có gì thay đổi hay không. Nhằm nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị, Bệnh viện Đa khoa quốc tế Vinmec đã áp dụng xét nghiệm phát hiện sớm ung thư cổ tử cungThinPrep Pap Test, phương pháp mới này hiện đang được sử dụng phổ biến tại Mỹ, Châu Âu. ThinPrep Pap Test đã tạo ra bước ngoặt so với phương pháp Pap smear truyền thống, thông qua công nghệ chuyển tế bào có kiểm soát bằng màng lọc, giúp làm tăng độ nhạy và độ đặc hiệu trong việc phát hiện các tế bào tiền ung thư, đặc biệt là tế bào biểu mô tuyến, một loại tế bào ung thư rất khó phát hiện.