Vi khuẩn H.pylori và các bệnh lý thần kinh cơ
Bài viết của Thạc sĩ, Bác sĩ Mai Viễn Phương - Bác sĩ nội soi tiêu hóa - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park. Vi khuẩn h.pylori chủ yếu liên quan đến sự phát triển của các bệnh lý dạ dày tá tràng, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng nhiễm trùng này cũng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển và mức độ nghiêm trọng của các biểu hiện thần kinh cơ, như đa xơ cứng, bệnh Alzheimer, bệnh Parkinson và hội chứng Guillain-Barré. 1. Vi khuẩn h.pylori và bệnh đa xơ cứng Bệnh đa xơ cứng(MS) là một bệnh viêm mãn tính ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương (CNS), gây ra rối loạn điều hòa miễn dịch đa yếu tố liên quan đến các yếu tố di truyền và môi trường. Lần đầu tiên, vào năm 2007, người ta đã báo cáo mối liên quan tiêu cực giữa nhiễm H. pylori và MS. Trong trường hợp đó, một nghiên cứu của Nhật Bản bao gồm các bệnh nhân bị MS ống sống (OSMS), MS thông thường (CMS) và nhóm chứng khỏe mạnh (HC). Kết quả cho thấy độ nhạy huyết thanh H. pylori thấp hơn đáng kể ở bệnh nhân CMS (22,6%, P <0,05) khi so sánh với HC (42,4%, P = 0,0180) và cá nhân OSMS (51,9%, P= 0,0019)
pylori thấp hơn đáng kể ở bệnh nhân CMS (22,6%, P <0,05) khi so sánh với HC (42,4%, P = 0,0180) và cá nhân OSMS (51,9%, P= 0,0019). Sau đó, các nghiên cứu khác nhau đã điều tra mối liên quan như vậy và hai phân tích tổng hợp đã được thực hiện để đánh giá tác dụng bảo vệ có thể có của việc nhiễmvi khuẩn h.pyloriđối với MS. Nhóm đầu tiên bao gồm 1902 bệnh nhân và cho thấy tỷ lệ nhiễm trùng thấp hơn đáng kể ở bệnh nhân SM khi so sánh với nhóm chứng có cùng độ tuổi và giới tính (OR = 0,59, KTC 95%: 0,37–0,94, P = 0,03). Nghiên cứu thứ hai bao gồm 2806 người và cũng cho thấy tỷ lệ nhiễmvi khuẩn h.pylorinói chung giảm ở bệnh nhân MS (24,66% so với 31,84%, OR: 0,69, KTC 95%: 0,57-0,83, P <0,0001)Trong số các giả thuyết khác nhau cố gắng biện minh cho việc nhiễm H. pylori như một yếu tố bảo vệ MS, giả thuyết vệ sinh cho rằng việc tiếp xúc với các tác nhân vi sinh vật trong thời thơ ấu điều chỉnh hệ thống miễn dịch của con người, tránh sự phát triển quá mẫn miễn dịch khi trưởng thành. Một cơ chế khác có lẽ liên quan đến quá trình này là sự cảm ứng ức chế của H. pylori đối với phản ứng miễn dịch Th1 và Th17 nhờ các tế bào điều hòa dương tính với FoxP3
pylori đối với phản ứng miễn dịch Th1 và Th17 nhờ các tế bào điều hòa dương tính với FoxP3. Điều thú vị là, phản ứng miễn dịch chống lại nhiễm trùng H. pylori dường như cũng bị ảnh hưởng bởi MS. Trong một nhóm thuần tập bao gồm 119 bệnh nhân MS (hầu hết trong số họ bị MS cấp tính tái phát), đã chứng minh rằng những bệnh nhân dương tính với H. pylori có biểu hiện giảm đáp ứng dịch thể đối với protein của vi khuẩn HP986. Tuy nhiên, một nghiên cứu khác đã điều tra việc sản xuất kháng thể chống lại H. pylori VacA (không bào độc tố A) ở những bệnh nhân bị MS tiến triển thứ phát, những người trình bày các globulin miễn dịch như vậy thường xuyên hơn khi so sánh với những người khỏe mạnh. Điều này cho thấy rằng sự công nhận của H. pylori kháng nguyên của các kháng thể không chỉ bị ảnh hưởng bởi tình trạng tích cực đối với EM, mà còn bởi các hình thức biểu hiện của bệnh tự miễn dịch này. 2. Vi khuẩn h.pylori và bệnh Alzheimer Bệnh Alzheimer(AD) là một rối loạn thoái hóa thần kinh với suy giảm nhận thức tiến triển và có sự tham gia dần dần của trí nhớ rời rạc như một biểu hiện lâm sàng phổ biến nhất của nó
Shindler-Itskovitch và cộng sự, 2016, đã thực hiện một phân tích tổng hợp bao gồm 13 nghiên cứu quan sát về mối liên quan giữa H. pylori và chứng sa sút trí tuệ. Kết quả cho thấyvi khuẩn h.pylori -bệnh nhân dương tính có nguy cơ sa sút trí tuệ cao hơn so với những người không mắc bệnh (OR = 1,7, KTC 95%: 1,17-2,49). Tuy nhiên, khi chỉ xem xét bệnh nhân AD, mối liên quan này không có ý nghĩa thống kê (OR = 1,39, KTC 95%: 0,76-2,52). Mặc dù vậy, một phân tích tổng hợp gần đây hơn đã xác định mối liên quan tích cực đáng kể giữa nhiễm H. pylori và AD ở dân số Châu Á(OR = 1,60, KTC 95%: 1,20-2,15). Một số cơ chế được cho là có liên quan đến sự gia tăng nguy cơ AD ở những người bị nhiễm H. pylori . Sự thiếu hụt vitamin B12 do thay đổi dạ dày do nhiễm trùng dẫn đến tăng nồng độ homocysteine, dẫn đến chứng mất trí. Cơ chế giả thuyết khác cho sự liên kết này là sự tăng phosphoryl hóa bất thường của protein TAU do nhiễm H. pylori . Protein đó tham gia vào quá trình thoái hóa thần kinh liên kết AD. Bên cạnh đó, Kountouras và cộng sự [ 110 ], đã chỉ ra rằng nhiễm H. pylori ảnh hưởng tích cực đến tính đa hình ApoE được gọi là yếu tố nguy cơ di truyền của AD. Một số giả thuyết khẳng định H
pylori ảnh hưởng tích cực đến tính đa hình ApoE được gọi là yếu tố nguy cơ di truyền của AD. Một số giả thuyết khẳng định H. pylori có thể đến não, dẫn đến những thay đổi kích hoạt AD. Một trong số đó được dựa trên vi khuẩn H. pylori khả năng để đạt được khứu giác thông qua miệng-mũi-hương qua. Bóng đèn như vậy chịu trách nhiệm giải mã các tín hiệu khứu giác trong não và rối loạn chức năng của nó có liên quan đến sự thoái hóa thần kinh môi. Giả thiết khác là sự xâm nhập của vi khuẩn qua hàng rào máu não (HEB) bị vỡ bên trong bạch cầu, gây ra quá trình viêm với việc giải phóng chất trung gian hóa học. Tất cả các cách H. pylori đề cập ở trên để tiếp cận thần kinh trung ương có thể cho phép H. pyloriđể thực hiện hành động thoái hóa thần kinh tiềm năng của nó trong môi trường đó 3. Vi khuẩn h.pylori và bệnh Parkinson Bệnh Parkinson(PD) là bệnh rối loạn thoái hóa thần kinh tiến triển phổ biến thứ hai trên thế giới, và có run, mất ổn định tư thế và rối loạn vận động não là những kết quả ưu việt
Tuy nhiên, trong số các phản ứng khác trong cơ thể con người, suy giảm chức năng tiêu hóa, chẳng hạn nhưtáo bón, là hậu quả quan trọng của bệnh đó và chúng thường đại diện cho các biểu hiện PD đầu tiên. Mối liên hệ được cho là giữa bệnh Parkinson và đường tiêu hóa đã khiến các nhà nghiên cứu tiếp tục điều tra mối quan hệ đó, đưa ra giả thuyết rằng vi sinh vật từ hệ tiêu hóa có thể ảnh hưởng đến sinh lý bệnh PD. Trong bối cảnh đó, một phân tích tổng hợp gần đây bao gồm 23 nghiên cứu đã điều tra tác động của nhiễm vi rút, nấm và vi khuẩn đối với nguy cơ PD và tìm thấy mối liên quan tích cực giữa nhiễm H. pylori và bệnh đó (OR tổng hợp, KTC 95%: 1,653, 1,426-1,915, P <0,001). Hơn nữa, một phân tích tổng hợp khác bao gồm 7 nghiên cứu cho thấy nhiễm H. pylori cũng có liên quan đến mức độ nghiêm trọng lâm sàng của PD, vì bệnh nhân dương tính với H. pylori có điểm số kém hơn khi trải qua đánh giá bằng thang đánh giá bệnh Parkinson thống nhất (UPDRS) [ trung bình ± SD, KTC 95%: 6,83, 2,29-11,38, P = 0,003]. Ngoài ra, nghiên cứu cuối cùng cũng quan sát thấy sự cải thiện trong thang điểm UPDRS-III ở bệnh nhân PD sau khi tiệt trừ H
Ngoài ra, nghiên cứu cuối cùng cũng quan sát thấy sự cải thiện trong thang điểm UPDRS-III ở bệnh nhân PD sau khi tiệt trừ H. pylori (trung bình ± SD, KTC 95%: 6,83, 2,29-11,38, P = 0,003). Điều quan trọng cần được nhấn mạnh là những nghiên cứu này còn một số hạn chế. Thứ nhất, các nghiên cứu bao gồm sử dụng các tiêu chuẩn chẩn đoán khác nhau của PD, và các phương pháp được thực hiện để phát hiện nhiễm H. pylori cũng khác nhau. Việc sử dụng ELISA để chẩn đoán nhiễm H. pylori trong một số nghiên cứu này có thể đã đánh giá quá cao số lượng cá thể dương tính, vì xét nghiệm đó thường là thuốc thử ngay cả khi được thực hiện nhiều tháng sau khi có khả năng tiệt trừ tự phát H. pylori . Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, Nhiễm H. pylori có liên quan chặt chẽ đến các yếu tố kinh tế xã hội khác nhau, bao gồm cả vệ sinh. Do đó, một số mối liên quan giữa H. pylori và PD có thể là tương quan và không phải là nhân quả. Người ta biết rằng nhiễm H. pylori làm tăng tổng hợp 1-metyl-4-phenyl-1,2,36-tetrahydropyridine (MPTP). Chất như vậy có thể gây ra sự suy giảm dopamine, cũng như làm tổn hại đến chất nền, điều có thể dẫn đến PD. Đồng thời, nhiễm H
Chất như vậy có thể gây ra sự suy giảm dopamine, cũng như làm tổn hại đến chất nền, điều có thể dẫn đến PD. Đồng thời, nhiễm H. pylori được phát hiện làm giảm hấp thu levodopa, điều có khả năng làm trầm trọng thêm các triệu chứng PD. 4. Vi khuẩn h.pylori và hội chứng Guillain Barre Mối liên quan giữahội chứng Guillain-Barrévà nhiễm H. pylori đã được nghiên cứu rộng rãi và gần đây, một phân tích tổng hợp về vấn đề này đã xác nhận mối liên quan này, tiến hành phân tích kháng thể chống H. pylori trong huyết thanh và dịch não tủy. (CSL). Khi lần đầu tiên được phân tích, tỷ lệ lưu hành kháng thể ở những bệnh nhân có GBS cao hơn đáng kể so với những người không có GBS (OR = 2,31, KTC 95%: 1,30-4,11, P = 0,004). Trong phân tích CSL, cũng có mối liên quan dương tính mạnh mẽ giữa GBS và kháng H. pylori IgG.
Tài liệu tham khảo: Santos MLC, de Brito BB, da Silva FAF, Sampaio MM, Marques HS, Oliveira e Silva N, de Magalhães Queiroz DM, de Melo FF.Helicobacter pyloriinfection: Beyond gastric manifestations.World J Gastroenterol2020; 26(28): 4076-4093 [PMID:32821071DOI:10.3748/wjg.v26.i28.4076]