Siêu âm có thể phát hiện ung thư tuyến giáp?
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa I Vũ Thị Hạnh -Khoa Chẩn đoán hình ảnh - Bệnh viện đa khoa Quốc tế Vinmec Hải Phòng. Siêu âm không thể phân biệt hoàn toàn ung thư tuyến giáp với các bệnh lý tuyến giáp khác. Điều này là do siêu âm không thể quan sát ở mức độ tế bào như giải phẫu bệnh. Để chẩn đoán chính xác bệnh, cần kết hợp các xét nghiệm khác nhau. 1. Siêu âm trong chẩn đoán ung thư tuyến giáp Siêu âm cóphát hiện ung thư tuyến giápđược không?Siêu âmthường không được sử dụng như một công cụ chẩn đoán xác địnhung thư tuyến giáp, mà cần kết hợp với xét nghiệm khác như sinh thiết, chọc hút tế bào bằng kim nhỏ. Nó chỉ giúp xác định tính chất bất thường tại khối u để tiên lượng và đưa ra các gợi ý chẩn đoán chính xác bệnh
Nó chỉ giúp xác định tính chất bất thường tại khối u để tiên lượng và đưa ra các gợi ý chẩn đoán chính xác bệnh. Cụ thể,vai trò của siêu âm tuyến giápđược mô tả như sau: ● Phân loại khối u (rắn, nang, hỗn hợp) ● Đánh giá các cấu trúc liền kề ● Xác định vị trí của khối u bên trong hay bên ngoài tuyến giáp ● Xác định nguyên nhân gâycường giáp ● Xác định nguyên nhân gâysuy giáp ● Biến chứng sau phẫu thuật như áp xe, phù nề ● Bướu cổ đa nhân (MNG): Theo dõi các nốt bất thường trong tuyến giáp ● Hỗ trợ tiêm, hút hoặc sinh thiết Hình ảnhung thư tuyến giáptrên siêu âmgần như giống với nhiều loại bệnh lý khác, do đó, chỉ sử dụng phương pháp siêu âm rất khó để chẩn đoán xác định bệnh. Một số bệnh lý có hình ảnh siêu âm tương tự ung thư tuyến giáp gồm có: ● Mỡ cuộn ở góc cổ ● Viêm hạch bạch huyết ● U nang sứt nhánh (siêu âm một bên tuyến giáp, có thể nhìn thấy thoáng qua) ● U nang tuyến giáp (có thể nhìn thấy ở phần giữa tuyến giáp khi siêu âm) ● Khối tuyến cận giáp (thường nhỏ và có thể quan sát được khisiêu âm tuyến giáp) 2
Hạn chế của siêu âm trong chẩn đoán ung thư tuyến giáp Siêu âm mang tính chất chủ quan của người trực tiếp làm, nên kết quả siêu âm phụ thuộc nhiều vào trình độ chuyên môn của mỗi bác sĩ. 3. Quy trình siêu âm tuyến giáp 3.1 Chuẩn bị Áo không cổ ● Tháo đồ trang sức quanh cổ ● Khăn ngang vai / ngực ● Đặt gối hoặc khăn ở dưới vai (nếu cần) ( Đặt gối và đệm dưới vai nhằm để cổ ưỡn cao). ● Khi thăm khám cần thực hiện một số thao tác nuốt , xoay cổ, làm nghiệm pháp Valsava nhằm để xác định nguồn gốc của tổn thương cũng như phân biệt với các tổn thương lân cận, 3.2 Thiết bị kỹ thuật Đầu dò linear 7,5-10MHz. ● Sử dụng máy có khả năng thăm khám Doppler để đánh giá sự tưới máu của tổn thương trong tuyến giáp và tuyến giáp. 3.3 Tiến hành siêu âm Bác sĩ siêu âm sẽ bắt đầu đặt đầu dò lên vùng cổ, quét ngang qua đường giữa để đánh giá độ lệch khí quản và chẩn đoán phân biệt với một số bệnh lý dễ thấy ● Nghiêng đầu bệnh nhân sang phía đối diện và quét xuống theo chiều ngang (quét theo khúc cắt ngang từ trên xuống dưới với trục thăm khám là bó mạch cảnh)
● Xoay đầu dò thành dọc và quét từ vùng giữa sang bên ● Lặp lại các thao tác này ở phía bên còn lại bằng cách nghiêng đầu sang bên phía bác sĩ ● Bệnh nhân chuyển sang tư thế đầu và cổ thẳng, quét đầu dò theo chiều dọc và ngang ● Quét xuống mỗi bên của cổ theo chiều ngang để tìm các dấu hiệu cho chẩn đoán phân biệt 4. Các dạng ung thư tuyến giáp Bệnh ung thư tuyến giápxảy ra trong khoảng 1% các nốt tuyến giáp. Ung thư biểu mô nhú là loại ung thư ác tính phổ biến nhất. Tỷ lệ ung thư hóa tăng đáng kể ở bệnh nhânxạ trị ở vùng đầu/cổ. ● Ung thư biểu mô nhú 78% ● Ung thư biểu mô nang 17% ● Ung thư biểu mô tuỷ 4% ● Ung thư biểu mô tế bào 1% ● U lympho tuyến giáp - hiếm gặp ● Ung thư tuyến giáp di căn - hiếm gặp 5. Siêu âm trong chẩn đoán ung thư tuyến giáp ác tính Hình ảnh siêu âm ung thư tuyến giápác tính được thể hiện thông qua các nốt tuyến giáp với tính chất như sau: ● Khối giảm âm ● Bờ khối không đều. ● Trục dài vuông góc với mặt da . ● Tăng sinh mạch trong khối. ● Vi vôi hóa (chứ không phải vôi hóa kích thước lớn hoặc ngoại biên) ● Hạch bệnh lý vùng cổ ( hạch tròn, mất cấu trúc xoang hạch). 6
● Vi vôi hóa (chứ không phải vôi hóa kích thước lớn hoặc ngoại biên) ● Hạch bệnh lý vùng cổ ( hạch tròn, mất cấu trúc xoang hạch). 6. Một số xét nghiệm khác trong chẩn đoán ung thư tuyến giáp Chọc hút tế bào tuyến giáp bằng kim nhỏ / Sinh thiết bằng kim bắn dưới hướng dẫn siêu âm. Sinh thiết:Là phương pháp sử dụng kim nhỏ hay kim bắn lấy tế bào từ nhân tuyến giáp để gửi giải phẫu bệnh đọc kết quả. ●Chụp CT Chụp CTlà phương pháp ngoài xác định cấu trúc và chẩn đoán khốiU tuyến giáp, nó có thể đánh giá giai đoạn bệnh (đánh giá sự xâm lấn, di căn..). ●Chụp PET Xét nghiệm PETsử dụng một lượng nhỏ chất phóng xạ, máy chụp PET và máy tính kết nối để quan sát các mô cơ quan trong cơ thể. Chụp PET giúp nhìn thấy các thay đổi ở cấp độ tế bào giúp phát hiện ung thư giai đoạn sớm và kiểm tra mức độ lây lan của bệnh. Xét nghiệm máu Xét nghiệm máukhông giúp chẩn đoán ung thư, nhưng giúp các bác sĩ kiểm tra tuyến giáp có đang hoạt động tốt hay không ( ở trạng thái nào? Cường giáp, bình giáp hay nhược giáp) . ●Xét nghiệm di truyền Dựa vào tiền sử gia đình, bác sĩ có thể đề nghị thực hiện xét nghiệm di truyền để tìm các gen bất thường gây ung thư
●Xét nghiệm di truyền Dựa vào tiền sử gia đình, bác sĩ có thể đề nghị thực hiện xét nghiệm di truyền để tìm các gen bất thường gây ung thư. Đây là cơ sở để nghi ngờ ung thư tuyến giáp và các bệnh lý ung thư khác. Hầu hết các bệnh lý tuyến giáp đều bị bỏ qua vì các triệu chứng của bệnh thường không rõ ràng, dễ nhầm lẫn với nhiều căn bệnh khác (trừ những khối U tuyến giáp to gây lồi cổ , thì hầu hết các khối U tuyến giáp đều bị bỏ qua vì không có triệu chứng). Khi bệnh có triệu chứng rõ ràng thường ở giai đoạn nguy hiểm, nhất là bệnh ung thư tuyến giáp(bỏ). Nguồn tham khảo: webmd.com, ultrasoundpaedia.com Xem thêm:Hướng dẫn chẩn đoán ung thư tuyến giáp