Dấu hiệu suy thai cấp khi chuyển dạ
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ chuyên khoa II Bùi Thị Thu và Bác sĩ chuyên khoa II Trần Thị Mai Hương-Khoa sản phụ khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hải Phòng. Suy thai cấp khi chuyển dạ là một tình trạng đe dọa sinh mạng thai nhi, sức khỏe thai và tương lai phát triển tinh thần, vận động của đứa trẻ sau này. Suy thai cấp tính là nguyên nhân của 1/3 số trường hợp tử vong chu sinh. Hậu quả của suy thai cấp tính rất khó đánh giá bởi vì có những hậu quả là tổn thương não không phục chỉ biểu hiện sau rất nhiều năm, ở độ tuổi đi học. 1. Nguyên nhân 1.1 Cơn co tử cung bất thường Cơn cơ tử cungcường tính có thể là nguyên phát, có thể là thứ phát do bất tương xứng thai- khung chậu (hay gặp), có thể do dùng thuốc oxytocin không đúng. Cơn co tử cung cường tính có thể là: tăng tần số cơn co (cơn co mau), tăng cường độ cơn co (cơn co mạnh), tăng cả tần số và cường độ (cơn co mau mạnh). Cơn co tử cung cường tính làm giảm lưu lượng tuần hoàn ở hồ huyết, kéo dài thời gian ứ trệ máu trong hồ huyết đến thiếu O2 và ứ đọng CO2 ở thai
Cơn co tử cung cường tính làm giảm lưu lượng tuần hoàn ở hồ huyết, kéo dài thời gian ứ trệ máu trong hồ huyết đến thiếu O2 và ứ đọng CO2 ở thai. 1.2 Chuyển dạ kéo dài bất thường Ở một số trường hợp, cơn co tử cung bình thường, không có bất tương xứng thai - khung chậu nhưng cổ tử cung mở rất chậm, thậm chí không mở. Thông thường hay gặp ở ngôi chỏm kiểu thế sau, đầu cúi không tốt. Nếu cứ để tình trạng này, bệnh nhân sẽ mệt mỏi, lo lắng, cơn co tử cung sẽ bị rối loạn và gây rasuy thai. 1.3 Nguyên nhân của mẹ Cung cấp máu cho hồ huyết không đủ: Mạn tính (suy thai trong suốt quá trình mang thai)nhiễm độc thai nghén, thai già tháng, bệnh huyết áp cao sẵn có... các bệnh này thường làm chothai suy dinh dưỡng, dễ có nguy cơ bịsuy thai cấp tínhtrong chuyển dạ. Suy thai cấp tính do các tình trạng choáng (rau tiền đạo,rau bong non...). Tụt huyết áp do nằm ngửa, dùngthuốc hạ huyết ápquá liều, choáng do các phương pháp giảm đau (gây tê ngoài màng cứng có thể tụt huyết do liệt mạch). Độ bão hoà O2 của máu mẹ không đủ: mẹ bị thiếu máu, bệnh tim nặng, bệnh phổi (hen phế quản). 1.4 Nguyên nhân của phần phụ Bánh rau: Diện tích trao đổi bị giảm (rau bong non, u mạch màng đệm ...)
1.4 Nguyên nhân của phần phụ Bánh rau: Diện tích trao đổi bị giảm (rau bong non, u mạch màng đệm ...). Dây rốn:Sa dây rốntrước ngôi, bên ngôi, dây rốn thắt nút, dây rốn quấn cổ chặt, bất thường về giải phẫu của dây rốn. 1.5 Nguyên nhân của thai Thai non tháng, thai già tháng, thai suy dinh dưỡng,thai đôi, thai bị thiếu máu, nhiễm trùng. 2. Triệu chứng Suy thai cấp tínhcó thể xuất hiện bất kỳ lúc nào trong quá trình chuyển dạ. Các dấu hiệusuy thai cấp khi chuyển dạ: Nước ối lẫn phân su: Phát hiện ra khi vỡ ối cần phải chủ động phát hiện nước ối lẫn phân su ngay khi bắt đầu chuyển dạ, ối chưa vỡ bằng thủ thuật soi ối. Nước ối lẫn phân su là một nhân chứng của suy thai trong quá khứ hay hiện tại. Nước ối lẫn phân su có thể đi vào đường hô hấp gây nhiễm trùng, tiên lượng nặng khi trẻ hít phải phân su. Chỉ với triệu chứng nước ối lẫn phân su không đủ đểchẩn đoán suy thai. Có tác giả chỉ thấy 1/3 số trường hợp thai bị toan hoá là có nước ối lẫn phân su và chỉ có 20% số trường hợp nước ối lẫn phân su là có toan hoá ở thai. Biến đổi nhịp tim thai: Nghe nhịp tim thai bằng ống nghe sản khoa. Bình thường nhịp tim thai dao động trong phạm vi 120 lần/phút đến 160 lần/phút
Biến đổi nhịp tim thai: Nghe nhịp tim thai bằng ống nghe sản khoa. Bình thường nhịp tim thai dao động trong phạm vi 120 lần/phút đến 160 lần/phút. Nếu có suy thai có thể thấy: nhịp tim thai nhanh (trên 160 lần/phút); nhịp tim thai chậm (dưới 120 lần/phút), nhịp tim thai không đều. Có thể nghe thấy tiếng tim thai yếu đi, mờ, xa xăm. Từ khi có theo dõi chuyển dạ bằng máy điện tử (monitor) thì phương pháp nghe tim thai có nhiều nhược điểm do không thể theo dõi liên tục nhịp tim thai nhi, không thể nghe được tim thai trong lúc có cơn co tử cung, do đó không thấy được các thay đổi nhịp tim thai liên quan với cơn co tử cung. Vì vậy phát hiện suy thai bằng ống nghe thường là chậm và không chính xác. Triệu chứng Monitoring: là phương pháp sử dụng máy theo dõi liên tục đồng thời cả cơn co tử cung và nhịp tim thai. Cơn co tử cung và nhịp tim thai được ghi lại trên giấy là cơ sở để phân tích kết quả. Đường ghi nhịp tim thai cho thấy : nhịp tim thai cơ bản, độ dao động của nhịp tim thai và biến đổi nhịp tim thai liên quan với cơn co tử cung. Chẩn đoán suy thai chủ yếu dựa vào các triệu chứng trên monitoring sản khoa
Chẩn đoán suy thai chủ yếu dựa vào các triệu chứng trên monitoring sản khoa.