Những câu hỏi thường gặp khi siêu âm gan mật
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Lưu Thị Bích Ngọc - Bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh -Khoa Chẩn đoán hình ảnh và Y học hạt nhân - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City. Bác sĩ có 06 năm kinh nghiệm làm trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh. Nhiều bệnh lý nghiêm trọng ảnh hưởng đến gan, đường mật thường không biểu hiện triệu chứng cho đến khi đã vào giai đoạn muộn. Đến khi các triệu chứng xuất hiện thì các cơ quan đã bị tổn thương đáng kể. Cách giúp người bệnh phát hiện sớm các bệnh lý này là tiến hành siêu âm gan mật. Từ kết quả siêu âm, bác sĩ sẽ nhìn thấy những dấu hiệu bất thường từ sớm và xác định phương án điều trị hợp lý. 1. Tổng quát Siêu âm gan mậtlà phương pháp chẩn đoán hình ảnh phổ biến giúp đánh giá các tổn thương ở vùng gan và mật. Từ kết quả thu được sẽ giúp sàng lọc, chẩn đoán những bệnh lý phổ biến ở gan và đường mật.Siêu âm gan mậtcó thể tiến hành riêng biệt hoặc chung trong siêu âm ổ bụng tổng quát. Ưu điểm của kỹ thuậtsiêu âm gan mậtbao gồm: Quá trìnhsiêu âm gan mậtdiễn ra khá nhanh (dưới 20 phút). Kết quả chính xác, giá trị chẩn đoán bệnh lý gan mật cao. Thủ thuật thực hiện nhẹ nhàng và thoải mái. Quy trình thực hiện an toàn với sức khỏe con người
Thủ thuật thực hiện nhẹ nhàng và thoải mái. Quy trình thực hiện an toàn với sức khỏe con người. Áp dụng cho mọi bệnh nhân ở mọi lứa tuổi, giới tính. Siêu âm gan mậtđóng vai trò quan trọng trong việc: Phát hiện các loại thương tổn ở gan, bệnh lý gan như:ung thư gan, áp-xe gan,gan nhiễm mỡ, sán lá gan,xơ gan cổ trướng,nang gan, các khối u lành tính... Phát hiện các bất thường ở mật, bệnh lý đường mật như: sỏi ống mật, xơ viêm đường mật, ung thư túi mật, áp-xe túi mật, polyp túi mật, rối loạn vận động đường mật... Đánh giá mức độ nặng nhẹ, giai đoạn của bệnh, từ đó đề ra phương hướng điều trị phù hợp. 2. Khi nào nên siêu âm gan mật? Để phát hiện sớm bệnh, người bệnh nên thực hiệnsiêu âm gansớm khi thấy các dấu hiệu: Da và mắt chuyển màu vàng: nguyên nhân do lượngbilirubin tăngtrong máu,chức năng gan suy giảmkhiến khả năng tự đào thải bilirubin bị ảnh hưởng. Chướng bụngto: do ổ bụng tích dịch tự do. Xuất hiện mạng nhện trên da: da xuất hiện mạng nhện mỏng như các mạch máu nhỏ cũng là dấu hiệu nhận biếtbệnh lý về gan. Nước tiểu chuyển màu sẫm: cũng do lượng bilirubin cao thải ra cùng với nước tiểu
Nước tiểu chuyển màu sẫm: cũng do lượng bilirubin cao thải ra cùng với nước tiểu. Người bệnh cần thực hiện siêu âm đường mật khi nhận thấy các dấu hiệu: Da chuyển vàng lâu (từ 2 tuần trở lên): đặc biệt là với trẻ nhỏ, sau khi trẻ đã trải qua giai đoạnvàng da sinh lýmà vẫn bịvàng da nặng, chậm lớn, thiếu máu thì cần siêu âm đường mật sớm. Phân bạc màu dù chế độ ăn uống sinh hoạt bình thường. Bệnh lý túi mật càng nặng thì độ bạc màu càng rõ nét. Nước tiểu sẫm màubất thường. Ngoài ra, các triệu chứng khác nhưsuy gan,cổ trướng, phù nề, chảy máu ngoài da do cơ thể không hấp thu được vitamin K...cũng nên được chú ý và thực hiệnsiêu âm gan mậtđể chẩn đoán càng sớm càng tốt. 3. Quy trình siêu âm gan mật Quá trìnhsiêu âm gan mậtsẽ được tiến hành lần lượt theo các bước: Bước 1:Bệnh nhân nằm ngửa trên giường khám, kéo áo để lộ phần bụng thuận tiện cho việc siêu âm, đồng thời hít sâu và nín thở để hạ thấp gan xuống, tránh hơi trong đại tràng. Bước 2: Bác sĩ bôi lên vùng bụng bệnh nhân một lớp gel để giúp máy dò tiếp xúc chắc chắn với cơ thể, ngăn không khí ở giữa máy dò và da người. Bước 3: Bác sĩ di chuyển đầu dò lên các vùng cơ thể cần thăm khám
Bước 3: Bác sĩ di chuyển đầu dò lên các vùng cơ thể cần thăm khám. Đầu dò phát sóng siêu âm tần số cao thu lại hình ảnh vùng gan mật và hiển thị trên màn hình. Bước 4:Bác sĩ lau chất gel được bôi ban đầu và kết thúc quá trìnhsiêu âm gan mật. Thời gian thực hiện siêu âm kéo dài chưa đầy 20 phút và không gây bất cứ đau đớn hay ảnh hưởng nào tới người bệnh. 4. Một số lưu ý khi siêu âm gan mật Với những người chưa từng thực hiệnsiêu âm gan mậttất nhiên sẽ có một chút lo lắng nhất định. Để quá trìnhsiêu âm gandiễn ra nhanh chóng, chính xác, bạn có thể chú ý những điều sau: Trước khisiêu âm gan mật, bệnh nhân nên nhịn đói từ 6-8 tiếng để túi mật ở kích thước bình thường, dễ dàng thăm khám. Thời gian siêu âm đạt kết quả tốt nhất là vào buổi sáng. Trước khisiêu âm gan mậtkhoảng 1 tuần, bệnh nhân nên hạn chế ăn các đồ ăn nhiều dầu mỡ, khó tiêu, nên ăn các thức ăn thanh đạm, dễ tiêu hóa để không gây áp lực cho gan. Đối với trường hợp cấp cứu, bệnh nhân không bắt buộc phải nhịn đói, vẫn có thể tiến hànhsiêu âm gan mậtsau khi đã thực hiện thăm khám lâm sàng đầy đủ
Với những lưu ý trên, nếu người bệnh chuẩn bị trước sẽ hỗ trợ bác sĩ rất nhiều trong quá trình thực hiệnsiêu âm gan mật, góp phần đem lại hiệu quả chẩn đoán cao cho cả bác sĩ lẫn bệnh nhân.