Nếu kết quả xét nghiệm viêm gan B của người mẹ không có sẵn tại thời điểm sinh, trẻ sơ sinh nên được quản lý như thế nào?
Hiện nay ý thức của mọi người về virus viêm gan B đã được nâng cao rõ rệt, nhưng vẫn có không ít phụ nữ chưa nắm được tầm quan trọng của việc tầm soát virus viêm gan B khi có ý định mang thai. Vậy nếu tại thời điểm sinh nở, thông tin xét nghiệm về virus viêm gan B của người mẹ không có, đứa trẻ nên được quản lý như thế nào? 1. Vì sao phải tầm soát viêm gan B cho những phụ nữ có ý định mang thai? Đườnglây truyền từ mẹ sang conlà một trong những đường lây truyền mạnh nhất củavirus viêm gan Bvà thường dẫn tới nhiều hậu quả nghiêm trọng. Khoảng 90% số trẻ có mẹ có cảHBsAgvàHBeAgdương tính và từ 5 tới 20% số trẻ có mẹ HBsAg dương tính, HBeAg âm tính bị lây nhiễm virus viêm gan B mà không được dự phòng. 85 - 90% số trẻ nhiễm sẽ mang virus viêm gan B mạn tính. Ước tính lên tới 25% số trẻ này trong tương lai sẽ tử vong vìung thư biểu mô tế bào gan nguyên pháthoặc xơ gan. 2
Ước tính lên tới 25% số trẻ này trong tương lai sẽ tử vong vìung thư biểu mô tế bào gan nguyên pháthoặc xơ gan. 2. Quản lý trẻ như thế nào nếu thông tin xét nghiệm về virus viêm gan B của người mẹ không có sẵn khi sinh? Khuyến cáo đầy đủ của Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (Centers for Disease Control and Prevention - CDC) Hoa Kỳ về quản lý những trẻ mới sinh có mẹ chưa xác định được tình trạng HBsAg: Những trẻ mới sinh có mẹ chưa xác định được tình trạngHBsAgtrong thai kỳ nhưng có các bằng chứng khác gợi ý sự tồn tại của việc nhiễm virus viêm gan B (ví dụ như có sự hiện diện của HBV DNA, HBeAg dương tính, hoặc người mẹ đã biết nhiễm virus viêm gan B mạn từ trước) nên được quản lý như những đứa trẻ sinh ra từ người mẹ cóHBsAg dương tính. Đứa trẻ sẽ cần được sử dụng cảvắc - xin phòng virus viêm gan Bvà kháng thể miễn dịch đặc hiệu kháng virus viêm gan B (hepatitis B immune globulin - HBIG) trong vòng 12 giờ kể từ khi sinh ra. Những thai phụ nhập viện để chuẩn bị sinh mà không có thông tin về kết quả xét nghiệm HBsAg cần được lấy máu làm xét nghiệm càng sớm càng tốt
Những thai phụ nhập viện để chuẩn bị sinh mà không có thông tin về kết quả xét nghiệm HBsAg cần được lấy máu làm xét nghiệm càng sớm càng tốt. Trong khi chờ kết quảxét nghiệm HBsAgcủa người mẹ, những đứa trẻ sinh ra với cân nặng từ 2000 gram trở lên cần được sử dụngliều đầu tiên của vắc - xin phòng virus viêm gan B(chưa sử dụng kháng thể miễn dịch đặc hiệu kháng virus viêm gan B) trong vòng 12 giờ kể từ khi sinh ra. Chỉ sử dụng loại vắc - xin đơn giá phòng virus viêm gan B cho liều này. Nếu người mẹ sau đó được xác định cóHBsAg dương tính, đứa trẻ cần được sử dụng kháng thể miễn dịch đặc hiệu kháng virus viêm gan B càng sớm càng tốt nhưng không trễ hơn ngày tuổi thứ 7, và toàn bộ liệu trình sử dụng vắc - xin phòng virus viêm gan B nên được hoàn thành theo lịch khuyến cáo cho trẻ sinh ra có mẹ HBsAg dương tính. Liều cuối cùng của vắc - xin không nên được sử dụng trước tuần tuổi thứ 24 (ngày tuổi thứ 164). Nếu người mẹ được xác định là HBsAg âm tính, liệu trình vắc - xin nên được thực hiện theo lịch khuyến cáo dành cho trẻ sinh ra có mẹ HBsAg âm tính. Liều vắc - xin cuối cùng không nên được sử dụng trước tuần tuổi thứ 24 (ngày tuổi thứ 164)
Liều vắc - xin cuối cùng không nên được sử dụng trước tuần tuổi thứ 24 (ngày tuổi thứ 164). Trẻ sơ sinh dưới 2000 gramcó nguy cơ giảm đáp ứng với việc sử dụng vắc - xin, nên những trẻ này cần được sử dụng cả vắc - xin đơn giá phòng virus viêm gan B và cả kháng thể miễn dịch đặc hiệu kháng virus viêm gan B (nhưng tiêm ở 2 vị trí khác nhau), nếu tình trạng HBsAg của mẹ không thể xác định trong 12 giờ kể từ khi trẻ sinh ra. Liều vắc - xin này sẽ không tính vào tổng 3 liều của liệu trình sử dụng vắc - xin phòng virus viêm gan B, 3 liều kia sẽ được sử dụng theo lịch trình được khuyến cáo dựa trên tình trạng HBsAg của mẹ. Liều vắc - xin cuối cùng không nên sử dụng trước khi trẻ được 24 tuần tuổi (164 ngày tuổi). Nếu tình trạng HBsAg của người mẹ không có cách nào xác định được, liệu trình vắc - xin nên được thực hiện theo lịch khuyến cáo dành cho trẻ có mẹ HBsAg dương tính. Liều vắc - xin cuối cùng không nên sử dụng trước khi trẻ được 24 tuần tuổi (164 ngày tuổi). Những trẻ này nên được làm xét nghiệm huyết thanh về miễn dịch sau khi hoàn thành lịch sử dụng vắc - xin, khi trẻ được 9 - 12 tháng tuổi, và thực hiện việc tái sử dụng vắc - xin nếu cần thiết
Xét nghiệm anti - HBs nên được thực hiện theo phương pháp cho phép phát hiện đượcnồng độ anti - HBscó ý nghĩa bảo vệ (≥ 10 mIU/mL). Xét nghiệm không nên thực hiện trước khi trẻ được 9 tháng tuổi để tránh bị sai lệch do những anti - HBs nhận được từ liệu pháp kháng thể miễn dịch đặc hiệu kháng virus viêm gan B, đồng thời để làm tăng khả năng phát hiện ra nhiễm virus viêm gan B muộn. Xét nghiệm anti - HBc không được khuyến cáo, bởi anti - HBc trẻ nhận được từ người mẹ có HBsAg dương tính có thể tồn tại đến khi trẻ được 24 tháng tuổi. Trẻ có HBsAg âm tính với nồng độ anti - HBs ≥ 10 mIU/mL đồng nghĩa trẻ đã được bảo vệ và không cần xử trí gì thêm. Trẻ có HBsAg âm tính với nồng độ anti - HBs < 10 mIU/mL nên được sử dụng lại 1 liều vắc - xin phòng virus viêm gan B và xét nghiệm lại sau đó 1 - 2 tháng. Nếu nồng độ anti - HBs vẫn < 10 mIU/mL, trẻ sẽ cần được sử dụng tiếp 2 liều vắc - xin nữa, sau đó xét nghiệm lại sau 1 - 2 tháng kể từ liều vắc - xin cuối. Dựa trên tình huống lâm sàng hoặc lựa chọn của gia đình, trẻ có HBsAg âm tính với nồng độ anti - HBs < 10 mIU/mL có thể sử dụng lại vắc - xin với 3 liều hoàn chỉnh rồi mới tiến hành xét nghiệm lại sau liều cuối cùng từ 1 - 2 tháng
Các dữ liệu hiện có không gợi ý bất kì lợi ích nào của việc sử dụng thêm vắc - xin phòng virus viêm gan B ở trẻ không đạt được nồng độ anti - HBs ≥ 10 mIU/mL sau khi đã dùng 2 liệu trình vắc - xin hoàn chỉnh. Những trẻ có HBsAg dương tính nên được theo dõi thích hợp sau này. Những trẻ có mẹ không xác định tình trạng HBsAg vẫn có thể được cho bú ngay sau khi sinh. Nếu trẻ được chuyển tới chăm sóc ở cơ sở y tế khác, thông tin về việc sử dụng vắc - xin phòng virus viêm gan B cũng như việc sử dụng kháng thể miễn dịch đặc hiệu kháng virus viêm gan B cần được thông báo đầy đủ cho nơi chuyển tới để có kế hoạch thích hợp. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmeccung cấp cho quý khách hàngchương trình tiêm chủng trọn góitừ trẻ em đến người lớn với đầy đủ quyền lợi và dịch vụ kèm theo.Trong tháng 12/2019,Vinmec mang đến chương trình ưu đãi đặc biệt dành cho khách hàng khi mua gói 0-1 tuổi, 0-2 tuổi sẽ được miễn phí mũi tiêm Vắc-xin Viêm gan B sơ sinh (tiêm ngay sau khi sinh) cho bé