Tại sao bệnh viêm ruột lại có thể gây tổn thương ở khớp?
Bài viết bởi Bác sĩ Mai Viễn Phương - Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park. Biểu hiện thấp khớp là những biến chứng ngoài ruột phổ biến nhất ở bệnh nhân bị bệnh viêm ruột (IBD), và đã được báo cáo là xảy ra ở 6-46% bệnh nhân bệnh viêm ruột . 1. Biểu hiện ở khớp của bệnh viêm ruột Ngoài các triệu chứng và biến chứng đường tiêu hóa,bệnh viêm ruộtlà một bệnh toàn thân thường đi kèm với các biểu hiện ngoài đường tiêu hóa (EIM) liên quan đến hầu hết mọi cơ quan trong cơ thể. Các biểu hiện và biến chứng ngoài tiêu hóa thấp khớp thường gặp, biểu hiện như viêm khớp ngoại biên và / hoặc viêm khớp cột sống có thể làm tăng thêm tác động bất lợi mà bệnh viêm ruột gây ra cho bệnh nhân bị ảnh hưởng về đau, chất lượng cuộc sống và tình trạng chức năng. Ở đây chúng tôi thảo luận về tầm quan trọng của chỉ số nghi ngờ cao và điều trị sớm, có thể giảm gánh nặng chăm sóc sức khỏe. Biểu hiện thấp khớplà những biến chứng ngoài ruột phổ biến nhất ở bệnh nhân bị bệnh viêm ruột (IBD), và đã được báo cáo là xảy ra ở 6-46% bệnh nhân bệnh viêm ruột
Sinh lý học miễn dịch có thể liên quan đến việc vận chuyển tế bào lympho bất thường từ ruột bị viêm vào bao hoạt dịch khớp cũng như các mô ngoài khớp, đặc biệt là các mô liên kết. Có nhiều biểu hiện lâm sàng tiềm ẩn bao gồmviêm khớp ngoại biên, viêm khớp cột sống hoặc cột sống và viêm ruột. Viêm khớp ngoại vi kèm theo bệnh viêm ruột có thể là khớp nhỏ hoặc đa khớp, với bệnh trước đây xảy ra sớm hơn trong quá trình bệnh, và đôi khi chuyển sang bệnh sau. Phần lớn dữ liệu liên quan đến điều trị viêm khớp ngoại vi liên quan đến bệnh viêm ruột đến từ các tài liệu về điều trị viêm khớpvảy nến(PsA) kèm theo viêm khớp ngoại vi. 2. Bệnh viêm ruột có thường gây biểu hiện ở khớp hay không? Tổn thương ở khớp là biểu hiện ngoài đường tiêu hóa phổ biến nhất củabệnh viêm ruột, ảnh hưởng đến 46% bệnh nhân. Ngoài các khớp không viêm không có khớp sưng thực sự, gặp ở 8-30% bệnh nhân,viêm khớp cột sống(cũng gọi là bệnh viêm các xương cột sống ) hoặc các khớp ngoại vi đã được chứng minh rõ ràng. Các báo cáo ban đầu đã phân loại bệnh khớp ngoại vi thành bệnh đa khớp loại I (bốn khớp ngoại vi trở xuống) hoặc bệnh đa khớp loại II (năm hoặc nhiều khớp ngoại vi liên quan)
Nhiều nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng bệnh nhân có thể xuất hiện sớm với ít khớp liên quan hơn và theo thời gian tiến triển thành kiểu hình đa bội. Ngoài viêm khớp ngoại vi, bệnh nhân có thể bị viêm khớp cột sống . 3. Đặc điểm đau khớp trong bệnh viêm ruột Những bệnh nhân này thường có biểu hiệnđau lưngdo viêm, thường được định nghĩa là cơn đau xảy ra ở người trẻ hơn (ví dụ dưới 40 tuổi), nặng hơn vào buổi sáng, cải thiện khi sử dụng và đáp ứng lâm sàng với thuốc chống viêm không steroid (NSAID ) liệu pháp. Một khu vực viêm khác phổ biến đối với tình trạng bệnh thoái hóa đốt sống là viêm các dây chằng xung quanh khớp. Viêm các dây chằng xung quanh khớplà viêm những vùng mà gân, dây chằng và bao khớp chèn vào xương. Viêm tại dây chằng xung quanh khớp không chỉ phổ biến, mà có thể là một khía cạnh sớm và có thể liên quan đến bệnh nguyên của bệnh thoái hóa đốt sống , bao gồm cả viêm khớp liên quan đến bệnh viêm ruột . Trong khi liên quan đến cơ xương thường phát triển sau khi chẩn đoán bệnh viêm ruột , ở một nhóm nhỏ bệnh nhân (<5%) các triệu chứng khớp có thể xảy ra trước bệnh viêm ruột
Các yếu tố nguy cơ đối với các biểu hiện khớp ở bệnh nhânbệnh viêm ruộtđã được đề xuất bao gồm tiền sử gia đình bị bệnh viêm ruột , cắt ruột thừa, hút thuốc lá và sự hiện diện của các biểu hiện ngoài đường tiêu hóa khác như ban đỏ nốt sần hoặc viêm da mủ. Bệnh nhân bị viêm đại tràng toàn bộ (chứ không phải viêm trực tràng đơn thuần) với bệnh Crohn đại tràng được cho là có nhiều khả năng phát triển biểu hiện ngoài đường tiêu hóa ở khớp hơn. 4. Dấu hiệu cảnh báo bệnh viêm ruột có biến chứng khớp Khi các liệu pháp hiệu quả hơn đã trở nên sẵn có để điều trị viêm khớp ngoại vi, viêm khớp đốt sống và viêm ruột, việc nhận biết sớm càng trở nên quan trọng hơn. Một số dấu hiệu và triệu chứng có thể nhanh chóng được xem xét liên quan đến viêm cơ xương khớp ở bệnh nhânbệnh viêm ruộtbao gồm đau lưng mãn tính (ví dụ hơn ba tháng), đau và sưng khớp ngoại vi, đau quặn và viêm xương đòn (sưng toàn bộ chữ số do viêm khớp và viêm bao gân nhiều ) 5
Tại sao bệnh viêm ruột lại có thể gây tổn thương ở khớp Cácbiểu hiện thấp khớp ở bệnh nhân bệnh viêm ruộtđã được giả thuyết là do tổ chức tế bào lympho ở ruột hoạt hóa ở khớp và quanh khớp; những dữ liệu này cho thấy sự hiện diện của 'cột sống khớp ruột'. Ở bệnh nhân bệnh viêm ruột , các tế bào lympho thuộc nhiều loại phụ khác nhau có thể tiếp cận các vị trí khớp bằng cách sử dụng nhiều phân tử kết dính và các thụ thể đối kháng của chúng. Ngoài việc di chuyển tế bào lympho không bình thường, rối loạn vi khuẩn hoặc sự thay đổi tính đa dạng của hệ vi sinh vật đường ruột, có thể là một cơ chế sinh lý bệnh chung khác giữa bệnh viêm ruột và bệnh viêm khớp liên quan đến bệnh viêm ruột. 6. Biểu hiện lâm sàng Bệnh khớp ngoại vi Viêm khớp ngoại vitrong bệnh viêm ruột thường biểu hiện dưới dạng viêm khớp viêm, đau và sưng khớp. Theo truyền thống, viêm khớp liên quan đến bệnh viêm ruột thường được coi là không ăn mòn và không phá hủy; tuy nhiên, có khả năng những cân nhắc này chỉ mang tính chất phiến diện, và do đó đây có thể không phải là sự phân biệt chính xác
Viêm khớp cột sống cơ thể Liên quan đến xương cột sống (xương cột sống của cơ thể) là một đặc điểm chung của bệnh viêm khớp dobệnh viêm ruột-. Triệu chứng điển hình là đau lưng do viêm; Các đặc điểm khác của viêm cột sống dính khớp đã được chứng minh rõ ràng ở những bệnh nhân viêm khớp liên quan đến bệnh viêm ruột. Những đặc điểm này thường được quan sát thấy ở những bệnh nhân bị bệnh Crohn (5-22%), so với viêm loét đại tràng (2-6%) . 7. Các biến chứng thấp khớp khác trong bệnh viêm ruột Mặc dùloãng xươngcó lẽ không hẳn là một biểu hiện ngoài đường tiêu hóa của bệnh viêm ruột , nhưng nó thực sự là một biến chứng thường được quan sát thấy, xảy ra ở khoảng 14-42% bệnh nhân. Nó là đa yếu tố và liên quan đến một số yếu tố bao gồm kém hấp thu đường ruột do bệnh hoạt động hoặc phẫu thuật cắt bỏ, tiếp xúc tái phát với corticosteroid, và các tác động tại chỗ và toàn thân của viêm toàn thân mãn tính. Các hướng dẫn quốc gia đề nghị tầm soát bệnh nhân bệnh viêm ruột với các yếu tố nguy cơ thông thường của bệnh loãng xương bằng phương pháp đo hấp thụ tia X năng lượng kép. 8
8. Kết luận Các biểu hiện và biến chứng ngoài tiêu hóa thấp khớp thường gặp ở bệnh nhân viêm ruột, biểu hiện như viêm khớp ngoại vi và / hoặc viêm khớp cột sống . Những điều này có thể liên quan hoặc không liên quan đến hoạt động của bệnh bệnh viêm ruột , nhưng có thể gây suy giảm đáng kể chất lượng cuộc sống. Chỉ số nghi ngờ cao và điều trị sớm có thể giảm gánh nặng chăm sóc sức khỏe.   Tài liệu tham khảo Arthur Kavanaugh, Abha Goyal Singh, Rheumatologic Complications of Inflammatory Bowel Diseases, Dispatches from the guild conference, series #4, practicalgastro. Ott C, Schölmerich J. Extraintestinal manifestations and complications in bệnh viêm ruột . Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2013;10:585-95 Colìa R, Corrado A, Cantatore FP. Rheumatologic and extraintestinal manifestations of inflammatory bowel diseases. Ann Med. 2016;48:577-58 Vavricka SR, Schoepfer A, Scharl M, et al. Extraintestinal Manifestations of Inflammatory Bowel Disease. Inflamm Bowel Dis
Ann Med. 2016;48:577-58 Vavricka SR, Schoepfer A, Scharl M, et al. Extraintestinal Manifestations of Inflammatory Bowel Disease. Inflamm Bowel Dis. 2015;21:1982-92 Olivieri I, Cantini F, Castiglione F, et al. Italian Expert Panel on the management of patients with coexisting spondyloarthritis and inflammatory bowel disease. Autoimmun Rev. 2014;13:822-30 Molodecky NA, Soon IS, Rabi DM, et al. Increasing incidence and prevalence of the inflammatory bowel diseases with time, based on systematic review. Gastroenterology. 2011;142:46-54