Dinh dưỡng phát triển chiều cao tối đa cho trẻ
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Phạm Lan Hương - Bác sĩ Nhi - Trung tâm Nhi - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City Chiều cao của trẻ được quyết định bởi nhiều yếu tố trong đó dinh dưỡng là một trong những yếu tố quan trọng. Chính vì vậy, hãy chú ý đến chế độ dinh dưỡng để trẻ có thể đạt được chiều cao tối ưu. 1. Vai trò của yếu tố dinh dưỡng phát triển chiều cao cho trẻ Trẻ em là những mầm non tương lai đất nước, là nguồn nhân lực chủ yếu để xây dựng đất nước trong tương lai. Một quốc gia muốn phát triển thì chắc chắn nguồn nhân lực phải khỏe mạnh, thông minh, tầm vóc và thể lực tốt. Dinh dưỡnglà một trong các yếu tố quan trọng đối với sự tăng trưởng chiều cao ở trẻ. Nhiều công trình nghiên cứu trên thế giới cho biết chiều cao chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố gồm: yếu tố dinh dưỡng (32%), yếu tố di truyền (23%), vận động thể lực (20%), ngoài ra còn chịu ảnh hưởng của môi trường, ánh nắng, tình hình bệnh tật, giấc ngủ... Trẻ tăng chiều cao nhanh vào những năm đầu đời. Sau đó, khi trẻ lớn dần lên, tốc độ tăng trưởng chiều cao chậm lại
Trẻ tăng chiều cao nhanh vào những năm đầu đời. Sau đó, khi trẻ lớn dần lên, tốc độ tăng trưởng chiều cao chậm lại. Việc bổ sung đầy đủ dinh dưỡng cho trẻ là điều vô cùng cần thiết, nhất là trong giai đoạn bào thai, giai đoạn trẻ nhỏ và trẻ ở lứa tuổi tiểu học giúp trẻ tăng trưởng đều đặn về thể chất và các chức năng quan trọng khác (tâm lý, vận động,...) nhằm chuẩn bị tốt cho sự tăng vọt ở tuổi dậy thì. 2. Các giai đoạn phát triển chiều cao Có 3 giai đoạn “VÀNG” phát triển nhanh về chiều cao ở trẻ mà ba mẹ cần lưu ý: Giai đoạn bào thai: Trong suốt 9 tháng mang thai, người mẹ hãy cố gắng đảm bảo bổ sung đầy đủ dinh dưỡng nhằm tăng từ 10-12kg để lúc sinh bé đạt chiều cao 50cm (tương ứng cân nặng khoảng 3kg lúc sinh) Giai đoạn từ 0 – 3 tuổi : Nếu được bổ sung đầy đủ dưỡng chất thì: Năm thứ nhất: tăng 25 cm Hai năm kế tiếp: mỗi năm tăng 10cm. Sau 4 tuổi: chiều cao của trẻ tăng trung bình khoảng 5 – 6 cm/năm cho đến tuổi dậy thì Giai đoạn dậy thì Dậy thì là cơ hội giúp trẻ tăng tốc phát triển chiều cao tối đa. Dinh dưỡng là một trong các yếu tố góp phần “đánh thức” tối đa chiều cao tiềm năng ở tuổi tiền dậy thì
Dinh dưỡng là một trong các yếu tố góp phần “đánh thức” tối đa chiều cao tiềm năng ở tuổi tiền dậy thì. Chiều cao của bé gái tăn khoảng 6-10cm/năm và đạt đỉnh 10-12cm vào năm dậy thì. Chiều cao bé trai tăng khoảng 7-12cm/năm và đạt đỉnh 12 -15cm vào năm dậy thì. Sau giai đoạn dậy thì, chiều cao của trẻ tăng chậm lại, chỉ khoảng 2-3 cm/năm. 3. Chế độ dinh dưỡng cho trẻ để phát triển tối đa chiều cao Để trẻ phát triển chiều cao, cha mẹ cần nắm bắt 3 giai đoạn vàng trên để phát triển chiều cao và tác động vào yếu tố dinh dưỡng cho trẻ - một trong các yếu tố chính liên quan đến phát triển chiều cao của trẻ là: Trong suốt thời kỳ mang thai và cho con bú, người mẹ phải được bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng quan trọng, nhất làchất đạm, sắt,i-ốt, axit folic, axit béo không no,... Khi bé được sinh ra, trong 6 tháng đầu nên cho bé bú hoàn toàn bằng sữa mẹ vì trong sữa mẹ chứa nguồn canxi dồi dào, dễ hấp thu, giúp tăng chiều cao cho trẻ. Đến thời kỳ ăn dặm và sau đó, trẻ cần được bổ sung đủ 4 nhóm chất là đạm, đường, béo, vitamin và khoáng chất, đồng thời phải bổ sung phong phú các loại thực phẩm
Ở trẻ em, quá trình xương phát triển dài và to ra cần một số nguyên liệu gồmcanxi, phospho và sự tham gia của các yếu tố vận chuyển, hoạt hóa như:vitamin D, Calcitriol, Osteocalcin,Vitamin K2... Các thực phẩm giàu canxi cần được bổ sung cho trẻ như: tôm, cua, cá, tép, ốc, trứng gà, sữa, sữa chua, phô mai,... Khi cơ thể được cung cấp đầy đủ canxi, phospho, quá trình xương phát triển bắt đầu.Vitamin K2 có tác dụng chống bệnh còi xương, loãng xương. Nếu thiếu vitamin K2, lượng canxi hấp thu vào cơ thể sẽ không được sử dụng hiệu quả và có thể gây nguy hiểm. Vitamin K2 có nhiều trong một số loại thực phẩm như: phô mai,đậu phụ,đặc biệt đậu phụ lên men kiểu Nhật (Natto), bơ, lòng đỏ trứng. Trên thị trường hiện nay có nhiều sản phẩm bổ sung vitamin K2 dưới dạng MK7 - là loại vitamin K2 duy nhất có nguồn gốc từ thiên nhiên. 4. Nguyên tắc dinh dưỡng để phát triển chiều cao cho trẻ lứa tuổi tiền dậy thì -Ăn đủ bữa: ăn đủ 3 bữa chính và nên cho trẻ ăn thêm 2 bữa phụ trong ngày Bữa ăn chính: trong khẩu phần ăn của trẻ có đủ 4 nhóm thực phẩm (chất bột,chất béo, chất đạm vàvitamin,các khoáng chất,chất xơ) nhằm cung cấp đủ các dưỡng chất thiết yếu để trẻ phát triển
Bữa sáng là bữa ăn chính không được bỏ, nó cung cấp năng lượng cho trẻ học tập và hoạt động cho một ngày mới. Nếu bỏ bữa sáng trẻ có thể bị hạ đường huyết và về lâu dài sẽ ảnh hưởng xấu đến sự phát triển thể chất của trẻ Bữa phụ: có thể cho trẻ ăn những thức ăn nhanh, sẵn có mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng như: uống sữa, ăn bánh bông lan, khoai, chè,... -Đảm bảo nhu cầu Canxi: Canxi là thành phần quan trọng trong cấu trúc xương, giúp xương vững chắc để giúp trẻ phát triển chiều cao. Một số thực phẩm giàu Canxi gồm: sữa, cua ốc, tôm, tép, cá nhỏ nguyên xương,... -Ăn nhiều thực phẩm giàu Lysin: Lysin là một acid amin quan trọng trong sự tăng trưởng chiều cao của trẻ. Trong quá trình chế biến thức ăn, Lysin dễ bị phá hủy Do vậy, cần giúp trẻ ăn đa dạng thức ăn nhằm tránh thiếu hụt Lysin. Thực phẩm giàu Lysin bao gồm: thịt, cá, trứng, sữa, các loại đậu,... -Ăn nhiều thực phẩm giàu chất sắt: Sắt là nguyên liệu để tạo máu. Thiếu chất sắt là nguyên nhân dẫn đến thiếu máu do thiếu sắt, làm chậm quá trình tăng trưởng, ảnh hưởng đến sức khỏe, khả năng tư duy, sáng tạo kém. Thực phẩm bổ sung sắt gồm: gan, huyết, trứng, thịt, cá, đậu đỗ, rau dền, ..
Thực phẩm bổ sung sắt gồm: gan, huyết, trứng, thịt, cá, đậu đỗ, rau dền, ... -Ăn thực phẩm giàu chất kẽm: Chất kẽm rất cần thiết cho hoạt động phân chia tế bào và chuyển hóa của cơ thể, thúc đẩy sự tăng trưởng. Thiếu kẽm sẽ dẫn đếnbiếng ăn, chuyển hóa và trao đổi chất kém, tăng trưởng kém. Một số loại thực phẩm giàu kẽm gồm: hàu, sò, gan heo, sữa,đậu nành, thịt bò, trứng (lòng đỏ), cá,... -Ăn nhiều rau củ, trái cây,... -Trong chế biến thức ăn nên sử dụng muối Iod: Iod là nguyên liệu tạo nên nội tiết tố của tuyến giáp, tác động lên hoạt động của nhiều cơ quan bộ phận trong cơ thể để thúc đẩy sự tăng trưởng của trẻ Thức ăn giàu Iod: Muối iod, trứng gà, sữa, cá biển, rau câu, tảo, phomai,.. -Tình trạng nhiễm giun sán: Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến gây ra thiếu máu thiếu sắt, vì vậy, trẻ và cả gia đình cần định kỳ tẩy giun 2 lần/năm, để đảm bảo cho sức khỏe. Trên đây là một số thông tin cần thiết về dinh dưỡng phát triển chiều cao tối đa cho trẻ. Các bậc phụ huynh có thể tham khảo để hiểu rõ hơn và áp dụng chế độ dinh dưỡng phù hợp để trẻ có thể tăng chiều cao tối đa
Các bậc phụ huynh có thể tham khảo để hiểu rõ hơn và áp dụng chế độ dinh dưỡng phù hợp để trẻ có thể tăng chiều cao tối đa. Để trẻ khỏe mạnh, phát triển tốt cả về tinh thần lẫn thể chất, cần có một chế độ dinh dưỡng đảm bảo về số lượng và cân đối chất lượng. Nếu trẻ không được cung cấp các chất dinh dưỡng đầy đủ và cân đối, sẽ dẫn đến những bệnh thừa hoặc thiếu chất dinh dưỡng ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển toàn diện của trẻ cả về thể chất, tâm thần và vận động. Trẻ ăn không đúng cách có nguy cơ thiếu các vi khoáng chất gây ra tình trạng biếng ăn, chậm lớn, kém hấp thu,... Nếu nhận thấy các dấu hiệu kể trên, cha mẹ nên bổ sung cho trẻ các sản phẩm hỗ trợ có chứalysine,các vi khoáng chất và vitamin thiết yếu như kẽm, crom, selen, vitamin nhóm B giúp đáp ứng đầy đủ nhu cầu về dưỡng chất ở trẻ. Đồng thời các vitamin thiết yếu này còn hỗ trợ tiêu hóa, tăng cường khả năng hấp thu dưỡng chất, giúp cải thiện tình trạng biếng ăn, giúp trẻ ăn ngon miệng. Cha mẹ có thể tìm hiểu thêm: Các dấu hiệu bé thiếu kẽm Thiếu vi chất dinh dưỡng và tình trạng không tăng cân ở trẻ