Thông liên thất - dị tật tim bẩm sinh thường gặp ở trẻ em
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi các bác sĩ Ngoại Tim mạch & Lồng ngực - Trung tâm Tim mạch - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park. Thông liên thấtchiếm 15 - 20% tổng số ca bệnh tim bẩm sinh. Bệnh thông liên thất gây ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ với nhiều biến chứng nguy hiểm như chậm lớn, suy tim ứ huyết, nhiễm trùng phổi, tăng áp động mạch phổi... và có thể tử vong nếu không được chữa trị kịp thời. 1. Bệnh thông liên thất là gì? Bệnh thông liên thấthay còn có tên viết tắt tiếng Anh là VSD, là một dạng bệnh tim bẩm sinh phổ biến nhất hiện nay. Trong cơ thể con người, hai tâm thất chính là hai ngăn ở phần dưới của tim và chúng được phân cách nhau bởi vách ngăn. Trong đó phía bên trái của tim sẽ thường bơm máu với áp lực mạnh và chứa nhiều oxy (hơn so với bên phải) ra động mạch chủ để nuôi toàn cơ thể.Thông liên thấtlà tồn tại 1 hay nhiều lỗ nằm trên vách ngăn giữa hai tâm thất này. Nếu lỗ thông lớn có thể gâysuy tim, tổn thương phổi không hồi phục và dẫn đến tử vong. 2. Thông liên thất có triệu chứng như thế nào? Các triệu chứng củathông liên thấtcủa bé thường xuất hiện sau vài ngày, vài tuần sau khi sinh
2. Thông liên thất có triệu chứng như thế nào? Các triệu chứng củathông liên thấtcủa bé thường xuất hiện sau vài ngày, vài tuần sau khi sinh. Với một trẻ sơ sinh có thông liên thất lỗ nhỏ sẽ không có triệu chứng gì. Trẻ có lỗ thông lớn lâu ngày có thể gây tím môi và móng tay do thiếu oxy, ngón tay chân hình dùi trống do máu đen từ bên thất phải đi qua lỗ thông trộn với máu đỏ bên thất trái (Hội chứng Eisenmenger). Cáctriệu chứng thông liên thấtlớn ở trẻ cụ thể gồm: Da, môi và móng tay luôn trong tình trạng xanh tím do thiếu oxy. Ăn uống kém, không tăng cân. Bé thở nhanh, thở gấp hoặc khó thở. Bé luôn trong tình trạng mệt mỏi, yếu. Bé bị khó thở khi ăn hoặc khi khóc. Chân, bàn chân hoặc bụng của bé bị sưng phù. Tim đập nhanhhoặc nhịp tim không đều. 3. Nguyên nhân và biến chứng của thông liên thất ở trẻ Thông liên thất ở trẻ thường không có nguyên nhân rõ ràng, có thể do bất thường trong quá trình phát triển tim của bé trong bào thai
Trong quá trình mang thai mẹ bị nhiễm virus Rubella, bịbệnh tiểu đường, dùng ma túy, rượu, hoặc các chất kích thích khác được coi là nguyên nhân gây ra các loại bệnhdị tật tim bẩm sinh.Các biến chứng thông liên thất ở trẻ gồm: ● Vớithông liên thấtlỗ nhỏ ít khi có biến chứng, trẻ vẫn sinh hoạt và phát triển bình thường. Thông liên thất lỗ lớncó nhiều biến chứng nguy hiểm như:Suy dinh dưỡng: suy dinh dưỡng thường đi kèm với suy tim, nhiễm trùng tái phát, ăn uống kém.Viêm phổi: nhiễm trùng phổi tái phát nhiều lần với biểu hiện lâm sàng như sốt, ho, khó thở, thở nhanh, co kéo cơ liên sườn, rút lõm ngực, trẻ chán ăn.Suy tim ứ huyết: Do sự gia tăng lưu lượng máu qua tim phải, lên phổi mà tim phải làm việc nhiều hơn bình thường. Lâu ngày tim dãn, ứ máu và không thể bơm máu hiệu quả, không đáp ứng được nhu cầu máu cho các bộ phận trong cơ thể. Các triệu chứng của suy tim do thông liên thất ở trẻ như khó thở hoặc đổ mồ hôi khi bú hoặc gắng sức, thở nhanh, thở co kéo, thở rên ngay cả khi nghỉ ngơi.Tăng áp động mạch phổi nặng với hội chứng EisenmengerCác biến chứng khác như loạn nhịp tim, tắc mạch máu não hoặcáp xe não
Suy dinh dưỡng: suy dinh dưỡng thường đi kèm với suy tim, nhiễm trùng tái phát, ăn uống kém. Viêm phổi: nhiễm trùng phổi tái phát nhiều lần với biểu hiện lâm sàng như sốt, ho, khó thở, thở nhanh, co kéo cơ liên sườn, rút lõm ngực, trẻ chán ăn. Suy tim ứ huyết: Do sự gia tăng lưu lượng máu qua tim phải, lên phổi mà tim phải làm việc nhiều hơn bình thường. Lâu ngày tim dãn, ứ máu và không thể bơm máu hiệu quả, không đáp ứng được nhu cầu máu cho các bộ phận trong cơ thể. Các triệu chứng của suy tim do thông liên thất ở trẻ như khó thở hoặc đổ mồ hôi khi bú hoặc gắng sức, thở nhanh, thở co kéo, thở rên ngay cả khi nghỉ ngơi. Tăng áp động mạch phổi nặng với hội chứng Eisenmenger Các biến chứng khác như loạn nhịp tim, tắc mạch máu não hoặcáp xe não. 4. Phương pháp điều trị bệnh thông liên thất Diễn tiến của các thể thông liên thất rất đa dạng. Do đó, việc điều trị sẽ cần phải dựa vào những yếu tố như: huyết động, tuổi, tổn thương giải phẫu, áp lực động mạch phổi, đáp ứng của người bệnh với điều trị nội. Hiện nay, có 2 phương phápđiều trị thông liên thấtchính gồm:phẫu thuật tim hởvàcan thiệp đóng thông liên thất qua da
Hiện nay, có 2 phương phápđiều trị thông liên thấtchính gồm:phẫu thuật tim hởvàcan thiệp đóng thông liên thất qua da. Hiện nay, FDA (cơ quan quản lý thuốc và thực phẩm Hoa Kỳ) chỉ cho phép thực hiện can thiệp đóng thông liên thất qua da trên những bệnh nhân có lỗ thông nhỏ phần cơ, ở mỏm hay sau biến chứngnhồi máu cơ tim. Chỉ định đóng lỗ thông bằng phẫu thuật tim hở tùy thuộc vào vị trí, kích thước lỗ thông, bệnh nhân không đáp ứng với điều trị nội khoa, hay có bệnh lý tim bẩm sinh khác đi kèm. Các trường hợp sau phẫu thuật, chưa phẫu thuật hoặc không cần phẫu thuật cần phòng các biến chứng vềviêm nội tâm mạcnhiễm khuẩn. Điều trị thông liên thấtcó khả năng chữa khỏi hoàn toàn bệnh nếu được phát hiện sớm và có phác đồ điều trị chuẩn xác ở các cơ sở y tế uy tín. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec cóTrung tâm tim mạchvới chuyên khoa tim mạch nhi đảm nhận chức năng khám, siêu âm, chẩn đoán, theo dõi, điều trị và phục hồi chức năng tim mạch cho bệnh nhi
Khoa đã tiến hành thành công nhiều ca phẫu thuật tim kể cả ở trẻ dưới 5 kg và các trẻ sơ sinh mắc dị tật tim mạch, trong đó cóbệnh thông liên thất.Khoa tim mạch nhi của bệnh viện Vinmec có đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, uy tín lớn trong điều trị nội khoa, ngoại khoa, can thiệp tim mạch bằng việc ứng dụng nhiều kỹ thuật tiên tiến nhất hiện nay trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý về tim mạch. Khoa có liên kết hợp tác toàn diện với Viện Tim mạch của Bệnh viện Bạch Mai, Đại học Paris Decartes của Bệnh viện Georges Pompidou (Pháp), Đại học Pennsylvania (Mỹ)...