Kỹ thuật xét nghiệm Acid Folic
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Đỗ Thị Hoàng Hà - Bác sĩ Hóa sinh -Khoa Xét nghiệm - Bệnh viện đa khoa Quốc tế Vinmec Hải Phòng. Xét nghiệm Acid Folic là một trong những xét nghiệm cận lâm sàng được tiến hành hiện nay nhằm kiểm tra tình trạng thiếu vitamin B9 của cơ thể con người. Để có thể phát hiện kịp thời những bất thường diễn ra bên trong cơ thể thì chúng ta cần nắm được xét nghiệm Acid Folic là gì cũng như khi nào thực hiện xét nghiệm Acid Folic. 1. Acid Folic là gì? Acid Foliccòn được gọi là axit pteroylmonoglutamic là dạng tổng hợp của vitamin B9 (còn được gọi là Folate hay Vitamin M), cần thiết cho chức năng tạo hồng cầu trong máu của cơ thể người, giúp chuyển hoá protein, lipid, glucid, có vai trò quan trọng trong sự tạo ra acid nucleic, là nền tảng di truyền trong nhân của mọi tế bào, bao gồm ribonucleic acid và desoxyribonucleic acid. Vì vậy, acid folic cần thiết cho sự phân chia của mọi tế bào cơ thể.. Bên cạnh đó, Acid Folic còn đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển và sinh trưởng của trẻ sơ sinh, cụ thể là ngăn ngừa những khả năng xảy ra cácdị tật bẩm sinhnhư khiếm khuyết não, khiếm khuyết tủy sống
Acid Folic có nhiều trong gan, thận và một số loại thực phẩm như rau lá màu xanh đậm (rau chân vịt, măng tây, rau cải xanh ...), ngũ cốc, sữa... Khi phụ nữ có thai thìnhu cầu Acid Folicsẽ tăng lên để đáp ứng các nhu cầu gia tăng trong quá trình mang thai. Cụ thể, cần cho sự gia tăng của quá trình phân chia tế bào (tổng hợp nhân tế bào và protein), hình thành nhau thai, số lượng tế bàohồng cầugia tăng và sự tăng trưởng của bào thai. Nếuthiếu Acid Folictrước và trong khi mang thai thì có thể gây sảy thai hoặc dị tật thai nhi nhưhở hàm ếch, vòm miệng,hội chứng Down, đặc biệt nguy hiểm là khiếm khuyết ống thần kinh. Nghiêm trọng hơn,thiếu Acid Foliccòn dẫn đến tình trạng bệnh lýthiếu máuMegaloblastic gây ảnh hưởng đến một số cơ quan trong cơ thể. 2
Nghiêm trọng hơn,thiếu Acid Foliccòn dẫn đến tình trạng bệnh lýthiếu máuMegaloblastic gây ảnh hưởng đến một số cơ quan trong cơ thể. 2. Xét nghiệm Acid Folic Xét nghiệm Acid Foliclà một loại xét nghiệm giúpđịnh lượng Acid Foliccó trong máu, chẩn đoán sớm những trường hợpthiếu Acid Folicgây thiếu máu để có thể điều trị kịp thời.Xét nghiệmAcid Foliccó thể cho biết cơ thể có đangthiếu Acid Folichay không ngay cả khi không có một số triệu chứng lâm sàng biểu hiện ra bên ngoài, vì vậy việc thực hiện loại xét nghiệm này có vai trò cực kỳ quan trọng trong việc chẩn đoán nguyên nhân của những tình trạng thiếu máu. Để tiến hànhxét nghiệm Acid Folicthì bệnh nhân cần nhịn ăn trước đó 6- 8 giờ đồng hồ để có thể lấy mẫu máu xét nghiệm. Đối với bệnh nhân đang sử dụng một số loại thuốc hay vitamin và thảo dược thì cần báo với bác sĩ điều trị để có chỉ định ngưng thuốc đúng thời gian trước khi thực hiệnxét nghiệm Acid Folic.Bệnh nhân thông thường sẽ được lấy máu ở mặt trong của khuỷu tay để xét nghiệm, lưu ý về vấn đề khử trùng bằng cồn tại vị trí lấy máu để đảm bảo vô khuẩn
Một số bệnh nhân uống rượu quá nhiều thì cũng sẽ ảnh hưởng đến kết quảxét nghiệm Acid Folicnên cần báo với bác sĩ về tiền sử uống rượu của mình. 3. Khi nào thực hiện xét nghiệm Acid Folic? Đối với những bệnh nhân có dấu hiệu củathiếu Acid Folichay thiếu máu như da xanh, niêm mạc nhợt,chóng mặt, choáng... thì sẽ có chỉ định thực hiệnxét nghiệm Acid Folic.Bên cạnh đó, còn rất nhiều chỉ định thực hiệnxét nghiệm Acid Folicphải kể đến như sau: Tìm nguyên nhân thiếu máu:xét nghiệm Acid Folicđược chỉ định kèm vớixét nghiệmvitamin B12để kiểm tra tình trạng thiếu máu là do nguyên nhân nào gây ra Đánh giá tình trạngsuy dinh dưỡngvà kém hấp thụ Acid Folic Theo dõi quá trình điều trịthiếu Acid Folicvà thiếu vitamin B12 Đánh giá sức khỏe của phụ nữ mang thai, cóthiếu Acid Folichay không Bạn cũng có thể cần xét nghiệm này nếu bạn bị rối loạn đường ruột, chẳng hạn như bệnh Celiac hoặc bệnh Crohn. Những rối loạn này khiến cơ thể bạn khó hấp thụ axit folic đúng cách, do đó bạn cần phải được kiểm tra thường xuyên
Những rối loạn này khiến cơ thể bạn khó hấp thụ axit folic đúng cách, do đó bạn cần phải được kiểm tra thường xuyên. Một số triệu chứng củathiếu Acid Folicvà thiếu vitamin B12 có thể gặp trên lâm sàng giúp bệnh nhân phát hiện và chủ động đến những cơ sở y tế để thực hiệnxét nghiệm Acid Folicnhư sau: Tiêu chảy,táo bón Lưỡi bị sưng, đỏ lên Nướu chảy máu Nhạt miệng, chán ăn Cơ thể suy nhược, mệt mỏi Đau đầu Tê bì các chi Vận động khó khăn Trí nhớ suy giảm, có thể làmất trí nhớ Da xanh, niêm mạc nhợt nhạt Chóng mặt, mệt mỏi Mạch, nhịp tim rất nhanh Khó thở Choáng. 4. Đọc kết quả xét nghiệm Acid Folic Khiđọc kết quả xét nghiệm Acid Folic, nếu nồng độ Acid Folic trong máu nằm trong khoảng 2.7- 17 ng/ml thì hoàn toàn bình thường, nếu nằm ngoài khoảng này thì bệnh nhân có thể đang gặp phải tình trạngthiếu Acid Folichoặc thừa Acid Folic được giải thích như sau: Thừa Acid Folic Đây không phải là tình trạng bệnh lý nguy hiểm đối với cơ thể nhưng có thể là dấu hiệu cho thấy cơ thể người đang đứng trước nguy cơ thiếu vitamin B12
Nguyên nhân là do khi cơ thể thiếu đi vitamin B12 thì không thể sử dụng được lượng Acid Folic được đưa vào từ nguồn thức ăn nên sẽ dẫn đến tình trạng dư thừa Acid Folic. Lúc này, một số xét nghiệm nữa sẽ được bác sĩ điều trị chỉ định nằm xác định rõ nguyên nhân gây nên thừa Acid Folic có phải do vitamin B12 hay một tình trạng bất thường khác. Thiếu Acid Folic Khiđịnh lượng Acid Folictrong máu thấp hơn 2.7 ng/ml thì có thể cơ thể đang bị thiếu máu, hấp thụ kém các chất dinh dưỡng, bệnh lý liên quan đến thận và gan... Ngoài ra,thiếu Acid Foliccòn gặp khi phụ nữ đang mang thai vì cơ thể lúc này cần được cung cấp thêm Acid Folic cho sự phát triển của thai nhi, hoặc với những bệnh nhân bịthiếu máu tán huyếtkhi mà tế bào hồng cầu bị phá hủy rất nhanh khiến cơ thể cần thêm Acid Folic để sản sinh hồng cầu, hoặc có thể là bệnh lý ung thư... Bác sĩ sẽ có một số xét nghiệm kiểm tra tiếp theo để củng cố chẩn đoán một cách chắc chắn nhất để có phương pháp điều trị hiệu quả
Bác sĩ sẽ có một số xét nghiệm kiểm tra tiếp theo để củng cố chẩn đoán một cách chắc chắn nhất để có phương pháp điều trị hiệu quả. Xét nghiệm Acid Foliclà xét nghiệm cần thiết để đánh giá nồng độ Acid Folic trong cơ thể là cao, thấp hay bình thường.Xét nghiệm Acid Folickhông chỉ quan trọng trong việc tìm ra nguyên nhân của những tình trạng thiếu máu mà còn giúp đánh giá được một số vấn đề bệnh lý của cơ thể như bệnh về hấp thụ Acid Folic, bệnh gan, thận,ung thư...  Video đề xuất: Khám sức khỏe định kỳ tại Vinmec: Bảo vệ bạn trước khi quá muộn!