Xét nghiệm sinh sợi huyết trong đánh giá khả năng đông và cầm máu
Xét nghiệm sinh sợi huyết là một trong những xét nghiệm quen thuộc để đánh giá khả năng đông cầm máu của cơ thể. Nếu cơ thể đông máu cầm máu ổn định sẽ giúp ngăn chảy máu và nếu hoạt động bất thường có thể hình thành các cục máu đông trong mạch máu dẫn đến tắc mạch rất nguy hiểm.  Xét nghiệm sinh sợi huyết  là xét nghiệm giúp bác sĩ đánh giá khả năng đông máu cầm máu của cơ thể, qua đó cho thấy tình trạng sức khỏe và các nguy cơ bệnh lý có thể gặp phải. Xét nghiệm này được thực hiện khá nhanh chóng và đơn giản.  Thế nào là đông máu, cầm máu?  Trước khi đi sâu tìm hiểu về xét nghiệm sinh sợi huyết, bạn cần nắm được đông máu, cầm máu là gì và có tác dụng gì đối với cơ thể. Quá trình đông máu, cầm máu ở người hoạt động như một sự tự vệ để giúp cơ thể cầm máu, tránh làm mất máu quá nhiều qua các tổn thương ở mạch máu.  Đông máu, cầm máu là quá trình quan trọng giúp ngăn máu chảy và đảm bảo lưu thông máu ổn định  Tuy có tác dụng tốt là vậy nhưng một số rối loạn trong quá trình đông cầm máu có thể làm thuyên tắc mạch máu và để lại hậu quả nghiêm trọng
Một số  ở người sẽ được pha loãng và đào thải thông qua gan nhưng sẽ có một số chất ức chế dẫn đến bất hoạt và thoái hóa những yếu tố đông máu này. Chất ức chế này được sản sinh từ gan, trừ trường hợp thrombomodulin là từ các tế bào nội mạc trong cơ thể.  Quá trình đông máu và cầm máu hoạt động dựa trên sự kết hợp của 3 yếu tố đông máu là thành mạch, tế bào tiểu cầu có trong máu và protein được cung cấp từ huyết tương. Việc đông máu, cầm máu sẽ được cơ thể điều hòa bằng các yếu tố thần kinh và thể dịch. Sự cân bằng giữa 2 quá trình đông máu và chống đông máu sẽ giúp cho cơ thể có khả năng chống chọi lại với 2 hiện tượng là  Những yếu tố ảnh hưởng đến việc đông máu  Thực hiện xét nghiệm sinh sợi huyết một phần nào cho thấy số lượng, chất lượng cũng như khả năng hoạt động hiệu quả của các yếu tố quan trọng đối với quá trình đông máu, cầm máu của cơ thể. Những yếu tố ảnh hưởng đến đông máu cầm máu gồm:  Khi mạch máu xuất hiện tổn thương, các yếu tố thần kinh và thể dịch sẽ điều khiển để mạch co lại, giảm tình trạng khẩu kính mạch, từ đó hạn chế lưu lượng máu chảy ra ngoài đồng thời tạo điều kiện cho việc kết dính tiểu cầu tạo thành cục máu đông ngăn máu chảy
Phản ứng co mạch tự nhiên góp phần ngăn máu chảy  Những tế bào này có nhiệm vụ chống đông máu, tạo nên sự cân bằng giữa đông máu và chống đông máu.  Tổ chức dưới nội mạc:  Những tổ chức xuất hiện dưới nội mạc có vai trò bộc lộ ra để tiểu cầu có thể kết dính lúc thành mạch bị tổn thương, từ đó hỗ trợ quá trình đông và cầm máu.  Đây là yếu tố vô cùng quan trọng đối với việc đông và cầm máu khi mạch bị tổn thương. Chức năng chính của  là kết dính, giải phóng, ngưng tập để tạo nên cục máu đông chặn ở chỗ mạch bị thương ngăn máu chảy ra ngoài, tạo sự ổn định trong quá trình lưu thông máu ngay cả khi cơ thể đang bị thương.  Yếu tố đông máu huyết tương:  Có bản chất là các glycoprotein với nhiều vai trò khác nhau, được chia thành 3 nhóm chính là yếu tố tiếp xúc, yếu tố phụ thuộc  và nhóm fibrinogen có vai trò quan trọng, không thể thiếu đối với quá trình đông cầm máu.  Xét nghiệm sinh sợi huyết là gì?  Đông cầm máu là quá trình mà vùng mạch bị tổn thương được che lấp bởi các cục máu đông có chứa tế bào tiểu cầu và các sợi huyết được tạo nên ngay khi cơ thể bị thương
Quá trình đông máu gồm có giai đoạn cầm máu ban đầu do tiểu cầu tạo nút, bên cạnh đó cũng diễn ra quá trình cầm máu thứ phát gồm có những yếu tố đông máu huyết tương tạo nên các sợi huyết để liên kết với nút tiểu cầu và tạo thành mạng lưới ngăn máu chảy.  Xét nghiệm sinh sợi huyết cho thấy khả năng tạo cục máu đông của cơ thể  Vậy xét nghiệm sinh sợi huyết là gì và để làm gì? Xét nghiệm sinh sợi huyết là một loại xét nghiệm dùng để đánh giá khả năng sinh sợi huyết, từ đó đánh giá được khả năng đông cầm máu của cơ thể có diễn ra bình thường không. Xét nghiệm sinh sợi huyết không gồm 1 xét nghiệm duy nhất mà là tập hợp các xét nghiệm đánh giá quá trình đông cầm máu để phát hiện bệnh lý hoặc đánh giá tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. Những xét nghiệm sinh sợi huyết này gồm:  Nghiệm pháp Von Kaulla giúp xác định thời gian tan cục máu đông trong mạch, từ đó khảo sát được tính linh hoạt của sinh sợi huyết. Nghiệm pháp này cho kết quả như sau:  Cục máu đông tự tan sau 3 giờ;  Máu đông tan nhanh trong 0 – 15 phút;  Tiêu sợi huyết bán cấp:  Cục máu đông tan trong 15 – 30 phút;  Tan trong 30 – 45 phút;  Tiêu sợi huyết tiềm tàng:  Cục máu đông tan hoàn toàn sau 45 – 60 phút
Xét nghiệm sinh sợi huyết cũng cho thấy được định lượng các chất thoái giáng của fibrin và fibrinogen với giới hạn bình thường là:  Fibrin (FDP) < 5000 ng/l;  Fibrinogen (D-Dimer) > 500 ng/l.  Định lượng các yếu tố tham gia vào quá trình tan sợi huyết cũng được đánh giá qua xét nghiệm sinh sợi huyết, bao gồm plasminogen, a2-antiplasmin, PAl-1 với những giới hạn như sau:  Tỷ lệ plasminogen huyết tương dao động từ 80 – 120%;  a2-antiplasmin dao động từ 80 – 120%;  Các xét nghiệm đông máu khác  Bên cạnh xét nghiệm sinh sợi huyết thì quá trình đông máu cầm máu của cơ thể cũng được đánh giá thông qua 2 xét nghiệm khác là xét nghiệm thăm dò cầm máu ban đầu và xét nghiệm thăm dò quá trình đông máu
Xét nghiệm thăm dò cầm máu ban đầu:  Đếm số lượng tiểu cầu có trong máu, đo thời gian máu chảy khi mạch bị tổn thương theo phương pháp Duke hoặc Ivy, thực hiện nghiệm pháp co cục máu để theo dõi quá trình co cục máu của cơ thể, nhận biết dấu hiệu dây thắt để phát hiện tình trạng  hoặc những bất thường về chức năng của tiểu cầu cũng như cấu trúc của mạch máu,…  Ngoài xét nghiệm sinh sợi huyết bác sĩ có thể chỉ định thêm một vài xét nghiệm khác để thấy rõ kết quả hơn  Xét nghiệm thăm dò quá trình đông máu:  Xác định thời gian đông máu, thời gian các prothrombin thể hiện hoạt tính đông máu ngoại sinh, thời gian các thromboplastin từng phần được hoạt hóa biểu hiện hoạt tính đông máu nội sinh,…  Hy vọng những chia sẻ trên đây từ Nhà thuốc Long Châu đã giúp bạn hiểu hơn về xét nghiệm sinh sợi huyết cũng như một số xét nghiệm, nghiệm pháp khác nhằm đánh giá quá trình đông cầm máu của cơ thể. Khi thực hiện xét nghiệm sinh sợi huyết bạn nên trao đổi trước với bác sĩ về bệnh lý hiện tại, loại thuốc đang uống,… để tránh sai lệch kết quả xét nghiệm.  Đã kiểm duyệt nội dung  Tốt nghiệp loại giỏi trường Đại học Y Dược Huế. Từng tham gia nghiên cứu khoa học đề tài về Dược liệu