Trường hợp nào không nên dùng men tiêu hóa?
Trường hợp nào không nên dùng men tiêu hóa thường sẽ được bác sĩ chỉ định tùy theo tình trạng của bệnh nhân. Dù rằng, đây là một loại thuốc cần thiết để hỗ trợ tiêu hóa ở những người bị thiếu hụt các loại men cần thiết do bệnh lý hoặc sinh lý. Tuy nhiên, men tiêu hóa cũng như các loại thuốc khác, cần phải được sử dụng đúng bệnh và đúng cách để tránh tác dụng phụ. Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩ Đơn nguyên Nội Tiêu hóa – Nội soi, Khoa Khám bệnh & Nội khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park. 1. Men tiêu hóa là gì? Các chất hóa học được cơ thể tiết vào đường ruột có tên gọi làmen tiêu hóagiúp phân giải thức ăn thành các phân tử nhỏ dễ dàng hấp thụ. Trong đó, nhóm thuốc này thường được giới chuyên môn gọi là enzyme. Mỗi cơ quan trong cơ thể sản xuất ra các loại enzyme khác nhau, mỗi loại lại có tác dụng chuyển hoá một chất hóa học riêng biệt trong thức ăn. Glucid (đường bột),protein(chất đạm) và lipid (chất béo) là những chất cơ bản được chuyển hóa thông qua hệ men tiêu hóa bắt đầu từ tuyến nước bọt, sau đó đến gan, tụy và cuối cùng là dịch ruột. Mọi người cần phân biệt rõ rằng men vi sinh và men tiêu hóa là hai khái niệm hoàn toàn khác biệt
Mọi người cần phân biệt rõ rằng men vi sinh và men tiêu hóa là hai khái niệm hoàn toàn khác biệt. Men vi sinh chứa các bào tử vi khuẩn có lợi sống cộng sinh trong đường ruột, được sản xuất qua quá trình đông khô, khi bổ sung vào cơ thể sẽ giúp tăng cường hệ vi sinh vật thường trú. Ngược lại, men tiêu hóa là các hợp chất hóa học được tổng hợp nhân tạo. 2. Vai trò của loại thuốc này Cácenzymecó chức năng chính là phân giải thức ăn thành các phân tử hóa học tương ứng, giúp dễ dàng hấp thu qua thành ruột, vào máu và nuôi dưỡng cơ thể. Do đó, dù là loại nào, men tiêu hóa được sản xuất trong Y khoa đều có mục đích chung là khôi phục lại chức năng này khi hệ tiêu hóa không thể đảm bảo tốt vai trò. Cụ thể, enzyme sẽ phân giải chất đường bột có trong gạo, bột, bánh, mì thành các phân tử đường đơn. Tương tự, enzyme cũng phân giải chất đạm từ thịt, cá, trứng, sữa thành các axit amin và chất béo thành các axit béo để cơ thể hấp thụ dễ dàng. Do đó, nếu thiếu men tiêu hóa nhân tạo thay thế, cơ thể sẽ không đảm bảo được khả năng hấp thụ những chất dinh dưỡng quan trọng. Kết quả là cơ thể sẽ suy yếu, gầy mòn và dễ mắc bệnh. 3
Kết quả là cơ thể sẽ suy yếu, gầy mòn và dễ mắc bệnh. 3. Những trường hợp nào không nên dùng men tiêu hóa? Trước tiên cần khẳng định rằng men tiêu hóa là một loại thuốc. Việc dùng loại men này phải tuân thủ đúng theo chỉ định riêng cho cả người lớn lẫn trẻ em, dựa vào từng bệnh lý cụ thể. Vì thế, nếu sử dụng không đúng chỉ định thì nhóm thuốc này không những không mang lại hiệu quả mà còn có thể gây hại. Một điều cơ bản nhất là không nên sử dụng loại thuốc này ở những bệnh nhân đang gặp các bệnh lý cấp tính liên quan đến đường ruột, ví dụ nhưviêm loét dạ dày – tá tràngvà viêm tụy. Nhóm bệnh nhân này chính là một trong những đáp án của câu hỏitrường hợp nào không nên dùng men tiêu hóa, cơ thể họ không thiếu hụt enzyme, vì vậy không cần bổ sung từ bên ngoài. Thậm chí, người bệnh có thể đang bài tiết enzyme quá mức, gây tổn thương cho nhu mô ruột của chính cơ thể. Những người đang mắc chứng tăng tiết axit dạ dày và viêm tụy cấp chắc chắn sẽ thấy bệnh tình trở nên nặng nề hơn nếu sử dụng loại men này. Chính vì thế, khi được hỏi trường hợp nào không nên dùng men tiêu hóa thì nhóm bệnh nhân này cũng là đáp án không thể thiếu
Chính vì thế, khi được hỏi trường hợp nào không nên dùng men tiêu hóa thì nhóm bệnh nhân này cũng là đáp án không thể thiếu. Trong các bệnh cảnh này, người bệnh chỉ cần nhịn ăn hoặc chỉ ăn thực phẩm dễ tiêu hóa, kết hợp điều trị bằng thuốc ức chế bài tiết đường ruột sẽ giúp hệ tiêu hóa có thể tạm thời được nghỉ ngơi, từ đó giảm thiểu tổn thương. Men tiêu hóa có tác dụng hỗ trợ quá trình phân giải thức ăn. Vì vậy, việc sử dụng sẽ không còn ý nghĩa nếu chúng ta bỏ bữa, nhịn ăn hoặc ăn kiêng quá mức. Vào thời điểm này, khi không còn các khối thức ăn trong ruột nhưng hệ men đã được kích hoạt, cơ thể sẽ tự tiêu hóa chính mình. Cụ thể, nồng độ axit trong dạ dày cùng với men gan vàmen tụytrong tá tràng tăng cao vượt mức cho phép, khiến cho khả năng tự bảo vệ của thành ruột không còn hiệu quả dẫn đến tổn thương viêm và bào mòn. Sau một thời gian dài, vết thương có thể phát triển thành loét và bị thủng dẫn đến cơn đau bụng dữ dội kiểu ngoại khoa, khiến người bệnh phải nhập viện và đôi khi cần can thiệp phẫu thuật khẩn cấp
Vì lý do đó, những người thuộc danh sáchtrường hợp nào không nên dùng men tiêu hóatuyệt đối không nên uống loại thuốc này trước bữa ăn và cũng không nên dùng quá muộn sau khi ăn. Hơn nữa, người bệnh cũng cần lưu ý rằng việc sử dụng loại men này trong thời gian dài khi không có chứng cứ nào cho thấy nồng độ enzyme của các hệ cơ quan bị giảm là điều cần cảnh báo. 4. Nên uống men tiêu hoá khi nào? Như đã đề cập, các đối tượng có bằng chứng thiếu hụt enzyme trong đường ruột sẽ cần sử dụng loại thuốc này. Đặc biệt, những người bị tổn thương vĩnh viễn hoặc xơ hóa các tuyến nước bọt,xơ gan, cắt túi mật,viêm tụy mãn tínhvà hội chứng ruột ngắn… rất thích hợp để sử dụng loại thuốc này. Các chế phẩm men này trong ngành Dược được phát triển dưới dạng thuốc viên hoặc ống thuốc nước với thành phần enzyme tổng hợp nhân tạo, mô phỏng tương tự như quá trình tiêu hóa tự nhiên. Nhờ vậy, men từ bên ngoài được đưa vào cơ thể sẽ hỗ trợ người bệnh tăng tốc độ tiêu thụ thức ăn, hấp thụ nhiều chất dinh dưỡng hơn, đồng thời giúp cải thiện các vấn đề như đầy hơi,biếng ăn, tiêu hóa chậm và suy dinh dưỡng
Vậy uống men tiêu hoá khi nào? Để loại thuốc này có thể phát huy tác dụng tốt nhất, người bệnh cần bổ sung các chế phẩm hỗ trợ tiêu hóa dạng men sau mỗi bữa ăn chính và kết hợp với nhiều loại thực phẩm giàu dinh dưỡng. Những đối tượng gặp phải rối loạn trong hoạt động tiết men tiêu hóa, bao gồm cả trẻ em, đều có khả năng sử dụng thuốc này. Tuy nhiên, người bệnh cần lưu ý không được lạm dụng sản phẩm này và luôn tham khảo ý kiến bác sĩ. Đôi khi, người bệnh chỉ cần một loại men chuyên biệt thay vì toàn bộ hệ men với nhiều loại khác nhau hoặc chỉ cần hỗ trợ trong một khoảng thời gian để cơ quan hồi phục hay cần sử dụng men thay thế lâu dài. Vì vậy, loại men này chỉ nên được sử dụng khi thực sự cần thiết với liều lượng hợp lý, không thừa không thiếu để tránh tình trạng phụ thuộc. Nếu lạm dụng loại thuốc này trong thời gian dài, điều này có thể làm ức chế khả năng tiết men tiêu hóa nội sinh của các tuyến hoặc có thể gây hại cho cơ quan do nồng độ men quá cao. Thông thường, mỗi đợt sử dụng thuốc không nên kéo dài quá 10-15 ngày.