Thuốc điều trị gout: Khi nào cần dùng và những điều cần biết
Việc sử dụng thuốc điều trị gout rất quan trọng để kiểm soát và giảm thiểu các triệu chứng bệnh gout. Thuốc không chỉ giúp giảm đau và viêm mà còn ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng như tổn thương khớp. Khi kết hợp sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ với chế độ ăn uống hợp lý và lối sống lành mạnh, bệnh nhân có thể quản lý gout hiệu quả cũng như nâng cao chất lượng cuộc sống. Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của ThS.BS Đào Thị Trang - Bác sĩ Nội cơ xương khớp thuộc Khoa Nội tổng hợp - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City. 1. Khi nào cần dùng thuốc điều trị gout? Bệnh gout là gì?Bệnh gout(gút) là một rối loạn, xảy ra khi nồng độ axit uric trong máu tăng cao, dẫn đến hình thành các tinh thể axit uric trong khớp, gây ra những cơn đau dữ dội. Nếu axit uric trong máu vẫn ở mức cao trong thời gian dài, tinh thể axit uric có thể gây tổn thương khớp nghiêm trọng và dẫn đến các biến chứng nguy hiểm. Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh và hạn chế rượu bia có thể giúp kiểm soát triệu chứng bệnh gout, nhưng những biện pháp này không phải lúc nào cũng đủ hiệu quả. Trong các trường hợp nghiêm trọng, cần sử dụng thuốc để giảm nồng độ axit uric
Trong các trường hợp nghiêm trọng, cần sử dụng thuốc để giảm nồng độ axit uric. Điều trị bằng thuốc lâu dài đặc biệt quan trọng đối với người bệnh thường xuyên bị cơn đau gout hoặc có nguy cơ gặp các biến chứng nghiêm trọng nhưsỏi thận. Bệnh gout có thể khởi phát dưới dạng các cơn cấp tính và dần chuyển thành tình trạng mãn tính. Do đó, việc sử dụng thuốc hạ axit uric để điều trị cần được điều chỉnh theo tình trạng cụ thể của từng người. Điều trị bằng thuốc thường kéo dài và có thể gây ra tác dụng phụ hoặc tương tác với các loại thuốc khác. Bác sĩ sẽ đánh giá kỹ lưỡng tình trạng sức khỏe của người bệnh, cân nhắc giữa lợi ích và rủi ro, từ đó lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhất với từng nhu cầu, tình trạng sức khỏe. 2. Trường hợp nào phải dùng thuốc hạ acid uric điều trị gout? Việc sử dụng thuốc hạ axit uric để điều trị gout được khuyến nghị đặc biệt trong các trường hợp sau: Các cơn đau gout xảy ra thường xuyên hoặc có mức độ nghiêm trọng. Xuất hiện tổn thương ở các khớp. Hình thành các hạt tophi. Sỏi thận phát triển do nồng độ axit uric quá cao
Xuất hiện tổn thương ở các khớp. Hình thành các hạt tophi. Sỏi thận phát triển do nồng độ axit uric quá cao. Bên cạnh đó, bác sĩ cũng khuyến nghị sử dụngthuốc điều trị goutnếu chế độ ăn uống không đủ để làm giảm nồng độ axit uric hoặc khi nồng độ axit uric trong máu cao đáng lo ngại. Khi cơn đau gout đầu tiên xảy ra, việc quyết định có nên dùng thuốc hay không có thể là một thách thức. Một số người không gặp thêm cơn đau nào sau lần đầu, trong khi những người khác lại bị tái phát và đau thường xuyên hơn. 3. Bệnh nhân gout uống thuốc gì? 3.1. Nhóm thuốc hạ axit uric máu 3.1.1.Allopurinol Đây là một loại thuốc điều trị gout giúp hạ axit uric, là lựa chọn phổ biến trong điều trị bệnh gout. Thuốc hoạt động bằng cách ức chế quá trình phân hủy purin, giúp giảm nồng độ axit uric trong máu.Allopurinolđược khuyến nghị sử dụng sau bữa ăn và cần uống kèm nhiều nước để đạt hiệu quả tốt nhất. Thông thường, thuốc điều trị gout này được bắt đầu với liều thấp, khoảng 100 mg mỗi ngày, sau đó tăng dần liều lượng cho đến khi nồng độ axit uric trong máu giảm xuống dưới 360 micromol/lít (µmol/L)
Duy trì nồng độ axit uric dưới mức này là yếu tố quan trọng để ngăn chặn sự hình thành các tinh thể axit uric, giúp kiểm soát bệnh gout hiệu quả. Trong quá trình điều trị gout, các bác sĩ thường kiểm tra nồng độ axit uric với chu ky là ba tháng một lần để đảm bảo mức axit uric luôn được duy trì ở ngưỡng an toàn. Sau giai đoạn đầu điều trị, tần suất kiểm tra có thể giảm xuống, chẳng hạn như chỉ cần thực hiện mỗi năm một lần. 3.1.2. Febuxostat Nếu Allopurinol không đạt hiệu quả trong việc giảm nồng độ axit uric,Febuxostatcó thể được sử dụng như một lựa chọn thay thế vì cả hai loại thuốc đều hoạt động theo cơ chế tương tự. Cơ chế của thuốc là ức chế enzyme phân giải purine thành axit uric. Tuy nhiên, liều Allopurinol cần được điều chỉnh tùy thuộc vào mức độ suy thận. Đối với Febuxostat, không cần điều chỉnh liều ở bệnh nhân suy thận nhẹ đến trung bình nhưng cần thận trọng ở bệnh nhân suy thận nặng và những người có tiền sử bệnh tim mạch. 3.1.3. Pegloticase Thuốc điều trị gout Pegloticase được chỉ định trong trường hợp bệnh gout nặng, khó điều trị và không đáp ứng với các thuốc hạ axit uric đường uống khác. Thuốc thường được sử dụng dưới dạng tiêm tĩnh mạch với tần suất 2 tuần/lần
Thuốc thường được sử dụng dưới dạng tiêm tĩnh mạch với tần suất 2 tuần/lần. Tuy nhiên, Pegloticase có thể gây ra một số tác dụng phụ bao gồmmày đay,dị ứng,sốc phản vệ, buồn nôn và rối loạn tiêu hóa. Vì vậy, thuốc cần được sử dụng dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ. Do giá thành cao và nguy cơ tác dụng phụ, Pegloticase chưa được sử dụng rộng rãi, đặc biệt ở Việt Nam và vẫn cần thêm các nghiên cứu ở phạm vi lớn để đánh giá hiệu quả và tính an toàn của thuốc. 3.2. Nhóm thuốc điều trị gout cấp Khi xuất hiện cơn gút cấp bệnh nhân sẽ được chỉ định sử dụng một số loại thuốc sau: Thuốc giảm đau kháng viêm không chứa steroid(NSAIDs): Một số loại thuốc NSAIDs thường dùng như aspirin, ibuprofen, indomethacin, ketoprofen hay naproxen… Colchicine: Loại thuốc điều trị gout này được sử dụng cho các cơngút cấphoặc đợt cấp ở tình trạnggout mạn tính. Prednisone: Thuốc được chỉ định khi bệnh nhân không đáp ứng với NSAIDs, colchicin hoặc có chống chỉ định với hai loại thuốc này. 3.3. Thuốc dự phòng cơn gout cấp Các loại thuốc chống viêm liều thấp như NSAIDs, colchicine hoặc corticosteroid thường được sử dụng trong ít nhất 3 – 6 tháng kết hợp với thuốc hạ axit uric để dự phòng các cơn gout cấp
Tuy nhiên, tùy vào tình trạng bệnh nhân, bác sĩ sẽ chỉ định loại thuốc phù hợp. 4. Tác dụng phụ của thuốc hạ acid uric điều trị gout Phát ban là một trong những tác dụng phụ có thể gặp khi sử dụng Allopurinol, xảy ra ở khoảng 1 trên 100 người dùng. Hầu hết các trường hợp phát ban đều nhẹ và không gây hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp hiếm gặp, phát ban có thể là dấu hiệu của phản ứng quá mẫn với Allopurinol, tăng nguy cơ gây biến chứng nghiêm trọng cho người bệnh. Đặc biệt, những người mắc bệnh thận mãn tính có nguy cơ gặp phải tác dụng phụ này cao hơn. Vì vậy, nếu xuất hiện các triệu chứng như phát ban, sốt hoặc các biểu hiện giống cảm lạnh, cần liên hệ với bác sĩ ngay lập tức để được chẩn đoán và xử lý kịp thời. Đối với Febuxostat, hiện tại vẫn còn thiếu các nghiên cứu đáng tin cậy về tác dụng phụ của loại thuốc điều trị gout này. Một số tác dụng phụ thường gặp bao gồm buồn nôn và đau khớp. Trong một số trường hợp, có thể xảy ra phát ban và phản ứng quá mẫn nghiêm trọng khi sử dụng thuốc để điều trị gout. Ngoài ra, Febuxostat được cho là có liên quan đến nguy cơ mắc các vấn đề tim mạch cao hơn so với Allopurinol. 5
Ngoài ra, Febuxostat được cho là có liên quan đến nguy cơ mắc các vấn đề tim mạch cao hơn so với Allopurinol. 5. Lưu ý khi dùng thuốc điều trị gout Trong những tháng đầu sử dụngthuốc điều trị gout, bệnh nhân có thể trải qua các cơn đau gout thường xuyên. Để hạn chế tình trạng này, bác sĩ thường kê đơn colchicine với liều thấp trong tối đa sáu tháng đầu điều trị, giúp giảm nguy cơ xuất hiện các cơn đau gout một cách hiệu quả. Điều quan trọng cần lưu ý là, ngay cả khi các cơn đau gout xảy ra, bệnh nhân không nên ngừng sử dụng thuốc giảm axit uric.