Các giai đoạn phát triển và diễn biến của ung thư vòm họng
Các giai đoạn ung thư vòm họng có các biểu hiện khác nhau từ triệu chứng mơ hồ ban đầu đến những triệu chứng nặng hơn khi di căn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh. Hiểu rõ các giai đoạn phát triển và diễn biến của bệnh giúp nâng cao nhận thức, hỗ trợ việc tầm soát và điều trị hiệu quả. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau! Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của các bác sĩ thuộc khoa Ung Bướu - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. 1. Các giai đoạn ung thư vòm họng - giai đoạn 1 Giai đoạn 1 là giai đoạn bệnh nhẹ nhất trongcác giai đoạn ung thư vòm họngvà thường không có triệu chứng rõ ràng, khiến việc phát hiện sớm trở nên khó khăn. Triệu chứngung thư vòm họng giai đoạn 1phổ biến nhất là đau nửa đầu, có thể xuất hiện từng cơn hoặc đau âm ỉ liên tục. Cơn đau không thuyên giảm ngay cả khi sử dụng thuốc giảm đau và đôi khi đi kèm các triệu chứng như nhức đầu, sổ mũi, dễ bị nhầm lẫn với bệnh cúm thông thường. 2. Ung thư vòm họng giai đoạn 2 80% giai đoạn này còn được gọi là giai đoạn khu trú, thường xuất hiện các dấu hiệu ung thư vòm họng lâm sàng phổ biến như sau: 2.1
Triệu chứng thần kinh Triệu chứng ung thư vòm họng thường gặp nhất là đau đầu, đau nửa đầu hoặc đau sâu trong hốc mắt và vùng thái dương. Ở những trường hợp phát hiện muộn, có thể xuất hiện tổn thương các dây thần kinh sọ não, chẳng hạn như chèn ép dây thần kinh tam thoa gây tê bì vùng miệng và mặt cùng bên với vị trí đau đầu. 2.2. Triệu chứng vùng mũi - xoang Ngạt mũi thường xuất hiện cùng bên với cơn đau đầu. Ban đầu, tình trạng ngạt có thể không thường xuyên nhưng dần trở nên liên tục, kèm theo chảy dịch nhầy. Trong một số trường hợp, có thể xuất hiện chảy mủ do viêm xoang hoặc nhầy mũi lẫn máu khi xì ra. 2.3. Triệu chứng tai Ung thư vòm họngvới khối u xuất hiện tại khu vực khoang họng – nơi thông nhau giữa tai, mũi và họng, thường gây ảnh hưởng đến tai. Triệu chứng thường gặp là cảm giác tức khó chịu giống như bị nút ráy tai, thường xảy ra ở cùng bên với cơn đau đầu. Người bệnh có thể bị ù tai, giảm thính lực và trong một số trường hợp, bệnh nhân có thể bịviêm tai giữado bội nhiễm. 2.4. Triệu chứng hạch Khoảng 80% bệnh nhân được chẩn đoán đã có biểu hiện hạch, thường gặp nhất là hạch cổ và hạch góc hàm (trường hợp điển hình), xuất hiện cùng bên với khối u
Bệnh nhân có các biểu hiện gồm hạch ban đầu nhỏ, sau đó to dần, cứng, ấn không đau và không có dấu hiệu viêm xung quanh. Khi hạch phát triển lớn hơn, khả năng di động giảm, lâu ngày có thể dính cố định vào cơ hoặc da, kèm theo hiện tượng sùi và hoại tử. Hạch ở bệnh nhân ung thư ở vòm họng có thể bị chẩn đoán nhầm với ung thư hạch tiên phát nếu không được khám và đánh giá kỹ lưỡng. 3. Ung thư vòm họng giai đoạn 3 Ở giai đoạn này, bệnh nhân thường suy giảm toàn trạng so với các giai đoạn ung thư vòm họng trên. Người bệnh xuất hiện các triệu chứng như chán ăn, mất ngủ, gầy sút cân,thiếu máuvà da đổi màu (thường chuyển sang màu vàng rơm). Ngoài ra, có thể xuất hiện sốt cao do bội nhiễm. Các triệu chứng kèm theo khác sẽ phụ thuộc vào vị trí và kích thước của khối u. 3.1. Trường hợp lâm sàng triệu chứng lan ra phía trước Khối u thường xuất hiện ở nóc vòm và cửa mũi sau. Người bệnh có biểu hiện ban đầu là khối u lan vào hốc mũi gây tắc nghẽn. Khi kích thước khối u tăng dần có thể phát triển lấp kín cửa mũi, gây ngạt tắc cả hai bên mũi, nói giọng ngọng mũi, kèm theo chảy mủ hôi và có thể lẫn máu
Khi thăm khám, bác sĩ có thể phát hiện khối u sùi nằm sâu sát cửa mũi sau, códấu hiệu hoại tửvà dễ chảy máu. 3.2. Trường hợp lâm sàng triệu chứng lan ra hai bên Khối u thường xuất hiện ở loa vòi và sau đó lan dọc theo vòi Eustache vào tai giữa. Bệnh nhân có thể bị ù tai và giảm thính lực rõ rệt ở một bên, kèm theo đau trong tai lan ra vùng xương chũm. Tai có thể chảy mủ lẫn máu, đôi khi kèm theo tổ chức hoại tử với mùi hôi khó chịu. Khi soi tai, có thể phát hiện khối u sùi, hoại tử, dễ chảy máu và màng nhĩ bị thủng. 3.3. Trường hợp lâm sàng triệu chứng lan xuống dưới Khối u phát triển lan xuống dưới, làm đẩy phồng màn hầu, gây ảnh hưởng đến giọng nói và thường xuyên khiến bệnh nhân nuốt bị sặc. Khi khối u lan đến miệng, có thể gây liệt màn hầu. 3.4. Trường hợp lâm sàng triệu chứng lan lên trên Khi khối u lan lên nền sọ có thể gây hội chứng nội sọ, bao gồm tăng áp lực nội sọ kèm theo các dấu hiệu tổn thương thần kinh khu trú: Hội chứng khe bướm: Gây liệt dây thần kinh III, VI và nhánh mắt của dây thần kinh V, dẫn đến liệt các cơ vận nhãn, đau nhức trong ổ mắt và vùng trán. Hội chứng mỏm đá: Bệnh nhân có biểu hiện lác trong, tê bì nửa mặt và khít hàm do liệt dây thần kinh V và VI
Hội chứng mỏm đá: Bệnh nhân có biểu hiện lác trong, tê bì nửa mặt và khít hàm do liệt dây thần kinh V và VI. Hội chứng đá-bướm: Xuất hiện các triệu chứng như liệt cảm giác vùng họng, liệt màn hầu, liệt cơ ức đòn chũm, dấu hiệu vén màn hầu dương tính và giọng nói đôi do tổn thương dây thần kinh II, III, IV, V và XI. Ngoài ra, còn có các hội chứng khác như hội chứng lỗ rách sau, hội chứng lồi cầu và hội chứng Garcin (liệt toàn bộ 12 dây thần kinh sọ não ở một bên). 4. Ung thư vòm họng giai đoạn cuối Ung thư vòm họng giống như các bệnh ung thư khác như ung thư tuyến giáp hayung thư phổi, tế bào ung đều là các tế bào ác tính có khả năng phát triển, lây lan và di căn sang các cơ quan khác trong cơ thể. Sự tiến triển của bệnh phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe tổng thể của bệnh nhân, khả năng miễn dịch và các phương pháp điều trị hỗ trợ được áp dụng. Có trường hợp bệnh tiến triển chỉ trong vài tháng nhưng cũng có trường hợp kéo dài đến vài năm. Giai đoạn cuối là giai đoạn bệnh nghiêm trọng nhất trongcác giai đoạn ung thư vòm họng. Bệnh nhân thường suy sụp nghiêm trọng cả về thể trạng lẫn chức năng hệ miễn dịch, khiến sức khỏe ngày càng giảm sút
Bệnh nhân thường suy sụp nghiêm trọng cả về thể trạng lẫn chức năng hệ miễn dịch, khiến sức khỏe ngày càng giảm sút. Vùng họng sưng nề, đau, có thể bị hoại tử và chảy máu. Hạch sưng to, đau đớn, có dấu hiệu hoại tử. Hệ miễn dịch suy giảm nghiêm trọng, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh lý nhiễm trùng khác. Các vết loét hoại tử xuất hiện tại vùng ung thư và có thể lan ra các khu vực lân cận. Bệnh nhân không chỉ có triệu chứng ung thư ở vòm họng mà còn biểu hiện các dấu hiệu tại những vùng đã bị di căn. Ở giai đoạn này, bệnh nhân có nguy cơ tử vong rất cao, có thể xảy ra bất cứ lúc nào. 5. Tiên lượng sống của các giai đoạn ung thư vòm họng Tỷ lệ sống sau 5 năm đối với ung thư ở vòm họng được dự đoán như sau: Ung thư tại chỗ: Tỷ lệ sống đạt 81%. Ung thư khu trú: Tỷ lệ sống đạt 73%. Ung thư di căn xa: Tỷ lệ sống thường dưới 40%. Ung thư vòm họng là một bệnh lý nghiêm trọng, gây ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe và tính mạng con người. Vì vậy, các bác sĩ khuyến cáo mọi người cần nâng cao nhận thức về việctầm soát ung thư vòm họngvà duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ để phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời
Gói tầm soát và phát hiện sớm ung thư ở vòm họng, hạ họng, thanh quản tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec bao gồm: Các dịch vụ cần thiết để phát hiện sớm ung thư ở vòm họng. Phát hiện các bất thường tại vùng vòm - hạ họng - thanh quản. Khi đăng ký gói tầm soát này, khách hàng sẽ được thực hiện các bước kiểm tra chuyên sâu như khám tổng thể tai mũi họng bằng nội soi cứng hoặc mềm, siêu âm phần mềm để phát hiện sớm các bệnh lý. Gói dịch vụ này giúp tăng hiệu quả điều trị và nâng cao tỷ lệ sống cho bệnh nhân.