U xơ tử cung: Điều trị thế nào?
Điều trị u xơ tử cung đúng cách thường không gây ra nhiều vấn đề nguy hiểm, đặc biệt là trong thời kỳ mang thai. Vì thế bạn cần tìm hiểu kỹ những phương pháp để lựa chọn phù hợp. Bài viết này được viết dưới sự hướng dẫn chuyên môn của bác sỹ Đoàn Văn Nam thuộc Trung tâm Sức khoẻ phụ nữ - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City. 1. Mục tiêu điều trị u xơ tử cung Điều trịu xơ tử cungnhằm mục giảm nhẹ các triệu chứng gây ảnh hưởng tới cuộc sống người bệnh như: xuất huyết bất thường, cảm giác khó chịu, các triệu chứng do khối u xơ tử cung chèn ép các cơ quan lân cận,… Điều trị u xơ tử cungcó thể thực hiện bằng phương pháp theo dõi, điều trị nội khoa hoặc phẫu thuật. Lựa chọn phương pháp điều trị tùy thuộc vào tình trạng người bệnh và các yếu tố sau: Kích thước và vị trí của khối u Các triệu chứng kèm theo như rong kinh, chảy máu, chèn ép, đau hoặc vô sinh Mãn kinh Nguyện vọng và khả năng của người bệnh bao gồm chi phí, sự thuận lợi, mong muốn bảo tồn tử cung, và tác dụng phụ Tình trạng nghiêm trọng của u xơ tử cung Biến chứng của u xơ tử cung 2. Điều trị u xơ tử cung bằng nội khoa 2.1
Điều trị u xơ tử cung bằng nội khoa 2.1. Thuốc chủ vận hormone Thuốc chủ vận hormone giải phóng Gonadotropin (Gn-RH) được sử dụng trong điều trị u xơ tử cung bằng cách ngăn chặn sản xuất estrogen và progesterone, dẫn đến trạng thái hậu mãn kinh tạm thời. Thuốc gây ra tình trạng ngừng kỳ kinh, khiến khối u xơ co lại và cải thiện tình trạng thiếu máu do xuất huyết âm đạo. Bác sĩ điều trị có thể kê đơn thuốc chủ vận Gn-RH để giảm kích thước của khối u xơ trước khi tiến hành phẫu thuật mổ u xơ tử cung. 2.2. Thuốc chống viêm không steroid (NSAID) Thuốc chống viêm không steroid (NSAID) có thể được sử dụng nhằm suy giảm các triệu chứng liên quan đến u xơ. Tuy nhiên, loại thuốc này không có khả năng giảm chảy máu do u xơ gây ra. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể khuyến nghị sử dụng vitamin và sắt nếu bị thiếu máu do xuất huyết nặng. 2.3. Thuốc ibuprofen hoặc acetaminophen Thuốc Ibuprofen hoặc Acetaminophen được sử dụng để giảmđau vùng chậudo u xơ tử cung gây ra, cũng như giúp giảm đau khi gặp rong kinh hoặc cường kinh. Đây là các loại thuốc có thể bổ sung sắt và giảm đau hiệu quả
Đây là các loại thuốc có thể bổ sung sắt và giảm đau hiệu quả. Bản chất của việc sử dụng thuốc điều trị u xơ tử cung là dùng các hormone sinh dục tạm thời  đưa vào cơ thể phụ nữ nhằm ức chế rụng trứng. Khi buồng trứng tạm thời không sản xuất estrogen, khối u xơ tử cung sẽ giảm kích thước (tương tự như trong giai đoạn mãn kinh). Tuy nhiên, sau khi ngưng thuốc, buồng trứng sẽ hoạt động trở lại và kích thích sự phát triển tiếp tục của khối u xơ tử cung. 3. Phẫu thuật điều trị u xơ tử cung Trong những trường hợp điều trị nội khoa không đạt hiệu quả đối với các triệu chứng như rong kinh kéo dài, rong huyết liên tục, đau, số lần tiểu tiện tăng và các u nhỏ không gây biến chứng, bệnh nhân được khuyến khích theo dõi định kỳ hàng ba tháng một lần. Phẫu thuật  được xem là phương pháp điều trị triệt để, đặc biệt trong những trường hợp sau: Khi khối u xơ tử cung có kích thước tương đương đối với tử cung mang thai khoảng 12 tuần. Khi có các triệu chứng gồm áp lực lên niệu quản gây ra thận ứ nước. Đặc biệt là khi việc điều trị nội khoa không thành công gây ra các triệu chứng rong kinh kéo dài, rong huyết hoặc u xơ nằm dưới niêm mạc tử cung. Khi khối u xơ tử cung nằm trong dây chằng rộng
Khi khối u xơ tử cung nằm trong dây chằng rộng. Khi nghi ngờ về sự phát triển của ung thư. 3.1. Phẫu thuật bóc nhân xơ Trong trường hợp bệnh nhân có nhiều khối u xơ, khối u có kích thước lớn hoặc nằm sâu trong tử cung, bác sĩ có thể lựa chọn phẫu thuật đểbóc nhân xơ(mổ mở hay nội soi tùy thuộc kích thước cũng như vị trí khối u). Tuy nhiên, bệnh nhân cần lưu ý rằng việc phẫu thuật có thể gây sẹo và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản trong tương lai, cũng như nguy cơ tái phát. 3.2. Cắt tử cung Phẫu thuật cắt tử cung được xem là phương pháp duy nhất có tác dụng vĩnh viễn trong điều trị u xơ tử cung. Tuy nhiên, mổcắt tử cunglà một ca phẫu thuật lớn và có thể chấm dứt khả năng sinh con của phụ nữ. Trong trường hợp phẫu thuật cắt tử cung để lại 2 buồng trứng do u xơ, bác sĩ có thể đề xuất cắt bỏ buồng trứng nếu người phụ nữ đã mãn kinh. 3.3. Thuyên tắc động mạch tử cung Một phương pháp điều trị u xơ khác là tiêm các hạt nhỏ (tác nhân gây tắc mạch) trực tiếp vào động mạch cung cấp máu cho tử cung, từ đó cắt đứt lưu lượng máu đến các u xơ, khiến khối u xơ co lại và chết đi. Kỹ thuật này có thể hiệu quả trong việc giảm kích thước và giảm các triệu chứng do u xơ gây ra
Kỹ thuật này có thể hiệu quả trong việc giảm kích thước và giảm các triệu chứng do u xơ gây ra. Tuy nhiên, có khả năng xảy ra biến chứng khi thực hiện thuyên tắc động mạch tử cung nếu nguồn cung cấp máu cho buồng trứng hoặc các cơ quan khác của cơ thể bị tổn thương. Ưu điểm lớn nhất của phương pháp điều trị u xơ tử cung này là không gây đau đớn cho bệnh nhân và vẫn có khả năng mang thai, sinh con bình thường. Phương pháp này thường được sử dụng trong những trường hợp bệnh nhân đang trong tình trạng suy nhược, thiếu máu, mất máu và thiếu sắt nặng, có vấn đề về tiểu tiện hoặc tiểu khó do áp lực của u xơ tử cung lên bàng quang và trực tràng. Đồng thời, bệnh nhân sau khi điều trị vẫn có mong muốn sinh con. 3.4. Điều trị u xơ tử cung bằng công nghệ sử dụng sóng cao tần Đốt sóng cao tần là phương pháp hủy khối u bằng nhiệt gây ra do sự ma sát của các ion trong mô dưới tác động của dòng điện xoay chiều có tần số cao từ 350 đến 500 KHZ, nằm trong khoảng sóng âm thanh. Một điện cực được đặt ở trung tâm khối u và duy trì nhiệt độ phá hủy từ 60-100 độ C, từ đó sinh nhiệt và sẽ phá hủy khối u xơ tử cung, cũng như lạc nội mạc tử cung
Đây là kĩ thuật không xâm lấn, khả năng hồi phụ nhanh, bảo tồn khả năng sinh sản. Tóm lại, khi phát hiện u xơ tử cung giai đoạn sớm, việc áp dụng phương pháp điều trị kịp thời thường không gây ra các biến chứng nguy hiểm. Có nhiều lựa chọn phương pháp điều trị khác nhau, phụ thuộc vào kích thước, vị trí và các biến chứng liên quan đến khối u. Vì vậy, bệnh nhân nên đi khám lâm sàng sớm càng tốt để được tư vấn cách thức điều trị u xơ phù hợp. 4. Chăm sóc bệnh nhân sau phẫu thuật loại bỏ u xơ tử cung 4.1. Chế độ dinh dưỡng Sau phẫu thuật điều trị u xơ, việc xây dựng và tuân thủ một chế độ dinh dưỡng khoa học rất quan trọng. Tìm đến bác sĩ tư vấn để nhận được đề xuất, hướng dẫn về chế độ dinh dưỡng phù hợp, giúp quá trình lành vết mổ nhanh chóng và ngăn ngừa tái phát của u xơ. 4.2. Tập luyện thể dục thể thao Bệnh nhân không nên giữ nguyên tư thế nằm im sau khi điều trị u xơ, thay vào đó nên thực hiện những hoạt động nhẹ nhàng để kích thích sự lưu thông máu, giúp tinh thần sảng khoái hơn. Đồng thời, việc tập luyện cũng hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể, giúp quá trình phục hồi nhanh chóng hơn. Bệnh nhân có thể tham khảo các hoạt động như đi bộ, yoga, thiền để đạt được điều này
Bệnh nhân có thể tham khảo các hoạt động như đi bộ, yoga, thiền để đạt được điều này. 4.3. Nghỉ ngơi và chế độ sinh hoạt phù hợp Bệnh nhân cần thiết lập một chế độ sinh hoạt và thời gian nghỉ ngơi phù hợp. Trong giai đoạn đầu sau phẫu thuật, người bệnh nên chọn quần áo thoải mái, chất liệu thông thoáng và tránh mặc quần áo quá chật. Ngoài ra, bệnh nhân cũng cần chú ý vệ sinh vùng kín hàng ngày và tránh quan hệ tình dục trong thời gian này. 4.4. Tinh thần thoải mái Tinh thần mệt mỏi và tâm lý tiêu cực có thể ảnh hưởng đến quá trình phục hồi của bệnh nhân sau phẫu thuật. Do đó, sau khi phẫu thuật, bệnh nhân cần cố gắng duy trì tinh thần vui vẻ và thoải mái để tăng cường năng lượng cũng như sức khỏe của cơ thể, giúp quá trình phục hồi diễn ra nhanh chóng hơn. Điều trị u xơ tử cung có nhiều phương pháp được sử dụng tùy vào tình trạng bệnh. Chính vì thế, nếu bệnh nhân cảm thấy nghi ngờ có triệu chứng của bệnh u xơ tử cung cần đến bác sĩ để được chẩn đoán sớm.