Ung thư tiến triển trong bao lâu mà bạn không hề biết?
Ung thư là một căn bệnh rất khó để lường trước nhưng lại có thể can thiệp sớm được. Nhiều người mắc ung thư mà không biết và mất khá nhiều thời gian để biết chính xác bạn có bị ung thư hay không. Vậy thời gian tiến triển bệnh ung thư là bao lâu và ung thư ủ bệnh trong bao lâu đang sẽ trả lời trong bài viết dưới đây. 1. Quá trình khởi đầu, tiến triển và xúc tiến của ung thư Ung thưlà kết quả của quá trình phân chia tế bào không được kiểm soát. Tế bào ung thư phân chia khi chúng không được cho phép, không ngừng phân chia khi chúng được cho là và không chết khi chúng cần. Trong trường hợp xấu nhất, cáctế bào ung thưsẽ rời khỏi khu vực mà chúng phát sinh và di chuyển đến các bộ phận khác của cơ thể. Sự phát triển của ung thư diễn ra theo một quá trình gồm nhiều bước. Khi các tế bào trở nên bất thường hơn, chúng sẽ có được những khả năng mới, chẳng hạn như khả năng giải phóng các yếu tố tăng trưởng và cácenzym tiêu hóa. Các tế bào tiếp tục phân chia, tác động đến các tế bào bình thường lân cận, thường làm giảm chức năng của cơ quan bị ảnh hưởng. Thậm chí, các tế bào ung thư bất thường đôi khi chết và một khối u đủ lớn để cảm nhận được có thể mất nhiều năm để đạt được kích thước đó
Thậm chí, các tế bào ung thư bất thường đôi khi chết và một khối u đủ lớn để cảm nhận được có thể mất nhiều năm để đạt được kích thước đó. Mặc dù, không phải tất cả các bệnh ung thư đều có chung các triệu chứng giống nhau, nhưng có một số đặc điểm chung được chia sẻ trong quá trình phát triển của nhiều loại ung thư. Nhiều ngườimắc ung thư mà không biếtvề thời gian tiến triển bệnh ung thư, ủ bệnh trong bao lâu, đôi khi chờ đợi thời gian lâu mới phát hiện ra bệnh và khoảng thời gian chờ đợi này đôi khi lại khiến cho các tế bào ung thư phát triển và lây lan nhanh chóng ảnh hưởng không nhỏ đến việc điều trị. Các nghiên cứu thử nghiệm ban đầu về chất sinh ung thư được thực hiện trên động vật. Các hóa chất có thể phản ứng với DNA và các hợp chất không phản ứng đều được kiểm tra khả năng gây ung thư. Mô hình được sử dụng là chất sinh ung thư trên da chuột. Trong hệ thống này, các nhà nghiên cứu đã sơn hóa chất thử nghiệm lên da và quan sát sự phát triển của các khối u. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng việc áp dụng một chất phản ứng DNA chỉ dẫn đến sự hình thành khối u khi các con vật được điều trị thêm bằng một chất không phản ứng khác
Một hợp chất phản ứng với DNA và bằng cách nào đó thay đổi cấu trúc di truyền của tế bào được gọi là chất gây đột biến. Các tác nhân gây đột biến có mục đích tạo tiền đề cho các tế bào phát triển khối u được gọi là chất khởi đầu và các hợp chất không phản ứng kích thích sự phát triển của khối u được gọi là chất thúc đẩy. Khoảng 70% các đột biến đã biết cũng là chất gây ung thư - các hợp chất gây ung thư. Một hợp chất vừa đóng vai trò là chất khơi mào vừa là chất xúc tiến được gọi là “chất gây ung thư hoàn chỉnh” vì sự phát triển khối u có thể xảy ra mà không cần ứng dụng của hợp chất khác. 1.1 Khởi đầu của ung thư Được tính từ giai đoạn 0 và giai đoạn 1 của quá trình phát triển ung thư. Các chất khởi đầu, nếu chưa phản ứng với DNA, sẽ bị thay đổi (thường là chúng được tạo thành electrophin) thông qua các enzym chuyển hóa thuốc trong cơ thể và sau đó có thể gây ra những thay đổi trong DNA (đột biến). Vì nhiều chất khởi đầu phải được chuyển hóa trước khi bắt đầu hoạt động, chất khởi đầu thường đặc trưng cho các loại mô hoặc loài cụ thể
Vì nhiều chất khởi đầu phải được chuyển hóa trước khi bắt đầu hoạt động, chất khởi đầu thường đặc trưng cho các loại mô hoặc loài cụ thể. Tác động của chất khởi đầu là không thể đảo ngược; một khi một tế bào cụ thể đã bị tác động bởi tác nhân khơi mào, nó sẽ dễ bị xúc tiến cho đến khi chết. Vì sự khởi đầu là kết quả của sự thay đổi gen vĩnh viễn, nên bất kỳ tế bào con nào được tạo ra từ quá trình phân chia của tế bào đột biến cũng sẽ mang đột biến. Trong các nghiên cứu về chất sinh ung thư da chuột, một mối quan hệ tuyến tính đã được quan sát thấy giữa liều lượng chất kích thích và số lượng khối u có thể được tạo ra, do đó bất kỳ sự tiếp xúc nào với chất kích thích đều tăng nguy cơ và nguy cơ này tăng lên vô thời hạn với mức độ phơi nhiễm cao hơn. 1.2 Xúc tiến của ung thư Khi một tế bào đã bị đột biến bởi một chất khởi đầu, nó sẽ dễ bị ảnh hưởng bởi các tác động của chất xúc tiến. Các hợp chất này thúc đẩy sự tăng sinh của tế bào, làm phát sinh một số lượng lớn các tế bào con chứa đột biến do tác nhân khởi tạo tạo ra. Chất kích thích không có hiệu lực khi sinh vật được đề cập trước đó chưa được điều trị bằng chất khởi đầu
Chất kích thích không có hiệu lực khi sinh vật được đề cập trước đó chưa được điều trị bằng chất khởi đầu. Không giống như chất khởi đầu, chất xúc tiến không liên kết cộng hóa trị với DNA hoặc các đại phân tử trong tế bào. Nhiều chất liên kết với các thụ thể trên bề mặt tế bào để ảnh hưởng đến các con đường nội bào dẫn đến tăng sinh tế bào. Có hai loại chất xúc tiến chung: chất xúc tiến cụ thể tương tác với các thụ thể trên hoặc trong tế bào đích của các mô xác định và chất xúc tiến không đặc hiệu làm thay đổi biểu hiện gen mà không có sự hiện diện của thụ thể đã biết. Các chất xúc tiến thường đặc hiệu cho một mô hoặc loài cụ thể do sự tương tác của chúng với các thụ thể hiện diện với số lượng khác nhau trong các loại mô khác nhau. Mặc dù nguy cơ phát triển khối u khi sử dụng promoter phụ thuộc vào liều lượng, nhưng có cả ngưỡng và tác dụng tối đa của promoter. Liều lượng chất kích thích rất thấp sẽ không dẫn đến sự phát triển của khối u và liều lượng cực cao sẽ không gây ra nhiều nguy cơ hơn mức độ phơi nhiễm vừa phải. 1.3 Tiến triển bệnh ung thư Ở chuột, việc bôi chất kích thích lặp đi lặp lại trên vùng da tiếp xúc với chất khởi phát sẽ tạo ra u nhú lành tính
1.3 Tiến triển bệnh ung thư Ở chuột, việc bôi chất kích thích lặp đi lặp lại trên vùng da tiếp xúc với chất khởi phát sẽ tạo ra u nhú lành tính. Hầu hết các u nhú này thoái triển sau khi ngừng điều trị, nhưng một số lại tiến triển thành ung thư. Tần suất tiến triển cho thấy rằng các u nhú tiến triển thành ung thư đã mắc phải một đột biến bổ sung, tự phát. Thuật ngữ tiến triển, do Leslie Foulds đặt ra, dùng để chỉ sự biến đổi từng bước của một khối u lành tính thành ung thư và thành ác tính. Sự tiến triển có liên quan đến sự thay đổi karyotypic vì hầu như tất cả các khối u tiến triển đều là thể dị bội (có số lượng nhiễm sắc thể sai). Sự thay đổi karyotypic này đi kèm với sự gia tăng tốc độ phát triển, khả năng xâm lấn, di căn và sự thay đổi về sinh hóa và hình thái học. 2. Các giai đoạn phát triển khối u Sự phát triển của khối u từ một tế bào bị biến đổi gen đơn lẻ là một quá trình tiến triển từng bước. Quy trình được mô tả dưới đây có thể áp dụng cho một khối u rắn như ung thư biểu mô hoặcsarcoma. Các khối u tế bào máu trải qua một quá trình tương tự nhưng vì các tế bào trôi nổi tự do, chúng không giới hạn ở một vị trí trong cơ thể
Các khối u tế bào máu trải qua một quá trình tương tự nhưng vì các tế bào trôi nổi tự do, chúng không giới hạn ở một vị trí trong cơ thể. Tăng sản: Tế bào bị thay đổi phân chia không kiểm soát được dẫn đến dư thừa tế bào trong vùng mô đó. Các tế bào có vẻ ngoài bình thường nhưng có quá nhiều trong số chúng! Loạn sản: Những thay đổi di truyền bổ sung trong các tế bào tăng sản dẫn đến sự phát triển ngày càng bất thường. Các tế bào và mô không còn trông bình thường nữa. Các tế bào và mô có thể trở nên vô tổ chức. Ung thư biểu mô tại chỗ: Những thay đổi bổ sung làm cho các tế bào và mô có vẻ bất thường hơn. Các tế bào bây giờ trải rộng trên một khu vực lớn hơn và khu vực của mô liên quan chủ yếu chứa các tế bào đã thay đổi. Các tế bào thường 'thoái lui' hoặc trở nên nguyên thủy hơn trong khả năng của chúng. Một ví dụ là tế bào gan không còn tạo ra các protein đặc hiệu cho gan nữa. Các tế bào thuộc loại này được cho là đã khử biệt hóa hoặc không tái tạo. Một khía cạnh quan trọng của tăng trưởng tại chỗ là các tế bào được chứa trong vị trí ban đầu và chưa vượt qua lớp cơ bản để xâm nhập vào các mô khác
Ung thư loại này thường có thể chữa khỏi hoàn toàn bằng phẫu thuật vì các tế bào bất thường đều nằm ở một vị trí. Các khối u loại này chưa xâm lấn các mô lân cận. Dựa trên thông tin về những bệnh nhân có khối u tương tự và kiểm tra bằng kính hiển vi, những khối u này thường được coi là có khả năng xâm lấn và được coi là khối u ác tính. Ung thư ác tính: Những khối u này có khả năng xâm lấn các mô xung quanh và / hoặc lan rộng (di căn) đến các khu vực bên ngoài mô cục bộ. Những khối u di căn này là nguy hiểm nhất và chiếm một tỷ lệ lớn các ca tử vong do ung thư. Một số phần tiếp theo sẽ đi vào một số chi tiết về những thay đổi và khả năng cho phép tế bào ung thư hình thành các khối u lớn và di căn đến các bộ phận khác của cơ thể. Một số khối u không tiến triển đến mức chúng xâm lấn các mô ở xa. Những khối u như vậy được cho là lành tính. Vì chúng không lây lan ra ngoài vị trí ban đầu nên chúng không được coi là ung thư. Các khối u lành tính thường ít gây chết người hơn các khối u ác tính, nhưng chúng vẫn có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Các khối u lành tính lớn có thể gây áp lực lên các cơ quan và gây ra các vấn đề khác
Các khối u lành tính lớn có thể gây áp lực lên các cơ quan và gây ra các vấn đề khác. Trong trường hợp u não, không gian hạn chế trong hộp sọ có nghĩa là sự phát triển lớn trong khoang não có thể gây tử vong. 3. Ung thư ủ bệnh trong bao lâu? Theo bệnh viện y học cổ truyền Trung Quốc ở Vân Nam, ung thư chính là một cuộc chạy đua của người bệnh với thời gian. Nếu ung thư được phát hiện càng sớm ở giai đoạn 0 và giai đoạn 1 thì hy vọng chữa khỏi càng cao. Nhưng trong thực tế, nhiều người lại quá chủ quan hay vô ý không quan tâm đến những bất thường trong cơ thể. Vì sự chủ quan đó mà họ không đến bệnh viện kiểm tra khi có bất thường mà chờ cho tới khi cảm thấy bản thân không thể chịu đựng được nữa. Thì lúc này, ung thư đã ở trong giai đoạn phát triển. Dưới tác động của các yếu tố gây ung thư khác nhau, sự phát triển của tế bào bình thường bị xáo trộn dẫn tới sự tăng sinh bất thường, từ đó tế bào ung thư bắt đầu xuất hiện. Việc thay đổi từ tế bào bình thường sang tế bào ung thư không thể được thực hiện trong một đêm. Thời gian ủ bệnh thường kéo dài 10-20 năm giữa chất gây ung thư và sự phát triển của mầm bệnh
Thời gian ủ bệnh thường kéo dài 10-20 năm giữa chất gây ung thư và sự phát triển của mầm bệnh. Điều đáng lo lắng nhất là vào thời gian đầu, ung thư sẽ không có triệu chứng gì cả nhưng lại âm thầm sinh sôi các tế bào ung thư mỗi ngày. Vào thời điểm này, ngay cả khi đến bệnh viện kiểm tra thì bác sĩ cũng chưa nhận thấy được điều gì bất thường. Một tế bào ung thư sẽ nhân lên trong 20 chu kỳ và đạt 1 triệu tế bào ung thư. Nhưng khi nó bước sang chu kỳ thứ 30 thì sẽ có 1 tỷ tế bào ung thư, lúc này khối u mới dễ dàng phát hiện và trọng lượng của khối u là 1gr. Một số loại ung thư phát triển chậm đó là: Ung thư vú, loại dương tính với thụ thể estrogen (ER +) và loại âm tính với thụ thể yếu tố tăng trưởng biểu bì (HER2-). Ung thư bạch cầu lymphocytic mãn tính (CLL). Ung thư đại trực tràng Hầu hết các loạiung thư tuyến tiền liệt. Những loại ung thư này có thời gian phát triển khoảng 5 – 10 năm, diễn biến âm ỉ và có những biểu hiện không rõ ràng làm người bệnh chủ quan, nhầm lẫn với những bệnh khác. Một số loại bệnh ung thư phát triển nhanh đó chính là: Bệnh bạch cầulymphoblasticcấp tính (ALL) và bệnh bạch cầu dòng tủy cấp tính (AML)
Một số loại bệnh ung thư phát triển nhanh đó chính là: Bệnh bạch cầulymphoblasticcấp tính (ALL) và bệnh bạch cầu dòng tủy cấp tính (AML). Một số bệnh ung thư vú, như ung thư vú viêm (IBC) và ung thư vú âm tính ba (TNBC). U lympho tế bào B lớn. Ung thư phổi. Ung thư tuyến tiền liệt hiếm gặp như ung thư biểu mô tế bào nhỏ. Ung thư phát triển nhanh không có nghĩa là tiên lượng cho quá trình điều trị là xấu. Nhiều bệnh ung thư phát triển nhanh có thể điều trị được một cách hiệu quả, nếu được phát hiện và điều trị kịp thời. 4. Ngăn chặn sự phát triển ung thư bằng cách nào? Cách tốt và an toàn nhất để ngăn chặn sự phát triển của ung thư đó chính là áp dụng các biện pháp phòng ngừa từ sớm cho đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao và ứng dụng các biện pháp điều trị hiệu quả cho những người bệnh. Dưới đây là những biện pháp như vậy, mời các bạn tham khảo nhé. 4.1. Không hút thuốc lá Sử dụng bất kỳ một loại thuốc lá nào cũng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư ở con người. Và cụ thể là khói thuốc lá có liên quan đến nhiều loại ung thư như: ung thư phổi, thanh quản, tuyến tụy, bàng quang, cổ tử cung và thận
Và cụ thể là khói thuốc lá có liên quan đến nhiều loại ung thư như: ung thư phổi, thanh quản, tuyến tụy, bàng quang, cổ tử cung và thận. Bên cạnh đó, thường xuyên hít phảikhói thuốc látừ những người xung quanh hoặc người thân trong gia đình cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi. Do vậy, tránh hít phải khói thuốc lá hoặc ngừng sử dụng thuốc lá là một trong những biện pháp phòng ngừa sự phát triển của ung thư bạn nhé. 4.2. Chế độ ăn uống lành mạnh Dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe tổng thể của mỗi bệnh nhân ung thư. Vì vậy, để tăng cường hiệu quả điều trị đồng thời hạn chế sự phát triển của ung thư thì bạn cần thiết lập và duy trì cho mình một chế độăn uống lành mạnhnhư sau: Ăn nhiều các loại rau xanh và trái cây để cung cấp đầy đủ các loại vitamin và khoáng chất cần thiết. Hạn chế ăn các món ăn sử dụng nhiều dầu mỡ: gà rán, khoai tây chiên, thịt cá chiên rán... Tập thói quen ăn nhạt, thường xuyên ăn đồ ăn có chứa ít muối. Mỗi ngày nhớ uống nhiều nước 4.3
Tập thói quen ăn nhạt, thường xuyên ăn đồ ăn có chứa ít muối. Mỗi ngày nhớ uống nhiều nước 4.3. Thường xuyên tham gia các hoạt động thể chất Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, hoạt động thể chất phù hợp với sức khỏe của bạn với mức độ thường xuyên là một trong những cách hữu hiệu nhất giúp kiểm soát cân nặng và ngăn ngừa sự phát triển của nhiều bệnh ung thư, trong đó phải kể đến ung thư vú và ung thư đại trực tràng. Một số phương pháp vận động mà bạn có thể áp dụng đó là: Tập yoga, aerobics,... Đi bộ nhẹ nhàng. Đi xe đạp. 4.4. Khám sức khỏe định kỳ Ung thư phát hiện ở giai đoạn sớm vừa thuận lợi cho việc điều trị vừa giảm được các biến chứng nặng trong quá trình điều trị. Bởi vậy, bạn nên đi khám định kỳ mỗi tháng hoặc 3 tháng một lần, vừa để kiểm tra sức khỏe tổng quát vừa có thể tầm soát được ung thư. Sàng lọc ung thư sớm được coi là biện pháp hoàn hảo trong việc phát hiện và điều trị kịp thời các loại ung thư. Giảm chi phí điều trị và nhất là giảm tỷ lệ tử vong ở người bệnh. Do đó, mỗi người dù bất kỳ ở lứa tuổi nào cũng nên tầm soát ung thư định kỳ.
Nguồn tham khảo: cancerquest.org, msdmanuals.com