Thai ngoài tử cung: Điều trị nội khoa
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Bác sĩkhoa sản phụ khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Hải Phòng. Thai ngoài tử cung là một trong những bệnh lý sản khoa khá phổ biến đối với phụ nữ đang mang thai. Đây là một tình trạng bệnh lý vô cùng nguy hiểm, có thể đe dọa đến tính mạng của sản phụ nên khi có những dấu hiệu nghi ngờ thì bệnh nhân nên đến những cơ sở khám thai để bác sĩ có cách xử lý thai ngoài tử cung cũng như phương pháp điều trị thai ngoài tử cung hiệu quả nhất. 1. Thai ngoài tử cung là gì? Thai ngoài tử cungđược định nghĩa là tình trạng trứng của người phụ nữ làm tổ cũng như phát triển tại vị trí ngoài nội mạc tử cung khiến cho bào thai phát triển không bình thường. Các vị trí mà trứng thường làm tổ trong bệnhthai ngoài tử cungđó là vòi trứng, buồng trứng, ổ bụng, cổ tử cung, vết mổ thành tử cung... Trong đó, trên lâm sàng thìthai ngoài tử cungthường bắt gặp nhiều nhất ở vòi trứng, nguy hiểm nhất là vị trí liên kết giữa vòi trứng và tử cung được gọi là thai đoạn kẽ sẽ gây nên tình trạng vỡ thai từ giai đoạn đầu khiến sản phụ chảy máu rất nhiều và nhanh, đồng thời cũng sẽ có nguy cơ gây chết thai sau khi xử lý trường hợp này
Các trường hợp khác có thể gặp ở các vị trí còn lại, một số có thể xuất hiệnthai ngoài tử cung thaiở hai bên hoặcđa thaivới một thai xuất hiện ở buồng tử cung, hai thai còn lại nằm ngoài lòng tử cung nhưng rất hiếm. Đa số các trường hợpthai ngoài tử cungsẽ diễn biến theo trình tự các giai đoạn, đầu tiên sẽ là sảy qua loa, tiếp theo đó sẽ có hiện tượng thoái triển một cách tự nhiên hay còn gọi làthai ngoài tử cung tự tiêu,và nếu nặng hơn thì sẽ bị vỡ ống dẫn trứng gây nên tình trạng xuất huyết ổ bụng rất nguy hiểm đến tính mạng của thai phụ và cần được phẫu thuật cấp cứu. Một số yếu tố nguy cơ dẫn đếnthai ngoài tử cungđó là: Có tiền căn mắc bệnhthai ngoài tử cungtrước đó Bệnh nhân có tiền sử đã từng phẫu thuật ống dẫn trứng và những vị trí vùng bụng chậu Bệnh nhân mắc phải bệnh lý viêm nhiễm vùng chậu Những bệnh lý lây lan qua con đường tình dục Sử dụng thuốc lá Phụ nữ mang thai lớn hơn 35 tuổi Người đã từngnạo phá thai Một số phương pháp hỗ trợ quá trình sinh đẻ Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệthai ngoài tử cungngày nay đang dần tăng lên vì hiện tượng nạo phá thai diễn ra nhiều hơn cũng như bệnh nhân mắc phải cácbệnh lây qua đường tình dục
Vì vậy, khi có bất cứ triệu chứng nào khiến bệnh nhân nghi ngờ mắc phảithai ngoài tử cungthì cần đi khám sớm nhất để được tư vấncách xử lý thai ngoài tử cunghợp lý nhất. Các dấu hiệu củathai ngoài tử cungmà thai phụ không được bỏ qua đó là trễ kinh, ngực căng tức, đau bụng bất thường, ra máu âm đạo bất thường. Đặc biệt, khi bệnh nhân có triệu chứng đau bụng dữ dội, đột ngột hoặc có thể là đau vai kèm theochóng mặtvà ngất xỉu thì khả năng rất cao đối với tình trạng vỡ khối thai, vì vậy trong những trường hợp này cần đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị. 2. Điều trị thai ngoài tử cung Các phương phápđiều trị thai ngoài tử cungđược áp dụng hiện nay bao gồm: Điều trị nội khoa Phẫu thuật Theo dõithai ngoài tử cung tự tiêu Phẫu thuật được thực hiện trongthai ngoài tử cunglà kỹ thuật mổ hở ổ bụng để cắt vòi trứng hoặc mở vòi trứng và lấy khối thai ra bên ngoài, sau đó tiến hành cầm máu cho sản phụ và bảo tồn vòi trứng để sản phụ tiếp tục có khả năng sinh con vào lần kế tiếp
Ngoài ra, mổnội soi thai ngoài tử cunglà phương pháp hiện đại nhất hiện nay, cho phép vết mổ lành nhanh hơn và ít xâm lấn đến cơ thể bệnh nhân hơn, tuy nhiên phương pháp này chỉ hiệu quả khi bệnh nhânthai ngoài tử cungđến gặp bác sĩ trong thời gian sớm nhất, nếu khối thai đã vỡ thì sẽ gây chảy máu ổ bụng nên rất khó để mổ nội soi Điều trị nội khoa cũng là mộtcách xử lý thai ngoài tử cunghiệu quả. Thuốc được dùng để điều trị nội khoathai ngoài tử cunglà Methotrexate, RU486, Prostaglandine, Clorua Kali..., trong đó phổ biến và hiệu quả nhất vẫn là Methotrexate. Cơ chế tác động của Methotrexate lên cơ thể sản phụ đó là ngăn chặn quá trình hoạt động của enzyme chuyển hóa acid folic không hoạt hóa thành acid folic hoạt hóa là thành phần của acid amin, từ đó Methotrexate sẽ gián tiếp ngăn cản sự phân chia DNA, kết quả là tế bào không thể sinh sôi cũng như phát triển được nên khối thai nằm ở ngoài tử cung sẽ được hấp thụ vào cơ thể sau khi dùng thuốc khoảng từ 4 đến 6 tuần. Điểm đặc biệt của phương pháp này đó là ống dẫn trứng của sản phụ vẫn được giữ lại để tạo điều kiện cho lần mang thai tiếp theo của sản phụ
Điểm đặc biệt của phương pháp này đó là ống dẫn trứng của sản phụ vẫn được giữ lại để tạo điều kiện cho lần mang thai tiếp theo của sản phụ. Khi chỉ định Methotrexate thì sẽ có 2 phác đồ được bác sĩ lựa chọn phụ thuộc vàonồng độ Beta hCGtrong cơ thể người phụ nữ khi chưa dùng thuốc, bao gồm phác đồ đơn liều và phác đồ đa liều. Bệnh nhân sẽ được điều trị và theo dõi chỉ số nồng độ Beta hCG, nếu nồng độ này âm tính sau điều trị thì sẽ đạt hiệu quả. Một số trường hợp nồng độ Beta hCG có thể tăng và giảm sau khi dùng thuốc thì bệnh nhân sẽ được điều chỉnh liều Methotrexate lại và có thể áp dụng phẫu thuật nếu cần thiết. Một số tác dụng phụ khi dùng Methotrexate mà bệnh nhân cần lưu ý đó là: Buồn nôn hoặc nôn, có thể kèm theođau bụng vùng thượng vịlà dấu hiệu của bệnhviêm dạ dày. Cơ thể mệt mỏi, thường xuyên chán ăn. Tiêu chảy Xuất hiện triệu chứng loét vùng miệng Thị lực biến đổi Tóc rụng Nhạy cảm hơn khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời. Suy tủy, ức chế tủy xương dẫn đến giảm bạch cầu trong máu nên bệnh nhân sẽ giảm mức độ chống đỡ với một số bệnh lý
Suy tủy, ức chế tủy xương dẫn đến giảm bạch cầu trong máu nên bệnh nhân sẽ giảm mức độ chống đỡ với một số bệnh lý. Suy gan Suy thận Thai ngoài tử cunglà bệnh lý thường gặp trong thời kỳ mang thai, có thể gây nguy hiểm cho tính mạng của sản phụ.Cách xử lý thai ngoài tử cungkhi bệnh nhân đến sớm và kịp thời, khi thai chưa vỡ là điều trị nội khoa. Đây là phương pháp hiệu quả, ngăn chặn sự phát triển của khối thai nằm ngoài tử cung mà vẫn bảo tồn được vòi trứng. Tuy nhiên, những trường hợp nặng hơn và thai đã vỡ thì phương phápđiều trị thai ngoài tử cungthường được sử dụng là phẫu.