Ảnh hưởng của gãy xương ở trẻ em
Gãy xương xảy ra khi lực tác động vào xương nhiều hơn mức xương có thể chịu đựng. Gãy xương có thể xảy ra do chấn thương quá mức, té ngã, chấn thương hoặc bị va đập trực tiếp vào cơ thể. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu hơn về ảnh hưởng của gãy xương ở trẻ em, cũng như dấu hiệu nhận biết và biện pháp dự phòng gãy xương ở trẻ em. 1. Cấu trúc xương của trẻ em Trẻ em đang trong giai đoạn phát triển nên xương thường mềm và dễ bị uốn cong, có nhiều lỗ xốp, có thể chịu được biến dạng và nén ép. Tự bản thân xương trẻ em có thể làm thẳng được nhưng không phải là tất cả các xương trong cơ thể đều như vậy Xương trẻ emcó khả năng ngăn ngừa di lệch và dễ liền xương hơn xương người lớn. Tronggãy xươngở trẻ em tỷ lệ tổn thương sụn tiếp hợp giữa hai xương chiếm từ 10 - 15%, ít gặp trường hợp gãy vụn trừ những chấn thương mạnh. Phần sụn tiếp hợp yếu hơn dây chằng bao quanh khớp, gân. Với cùng một lực tác động gây chấn thương người lớn có thể tách hoặcrách dây chằnghay trật khớp nhưng với trẻ em lực tác động có thể gây tổn thương sụn tiếp hợp dẫn đến tình trạng rối loạn phát triển xương
Đặc điểm xương trẻ em ổ gãy có khả năng tự nó kích thích sự phát triển của xương việc nhờ tăng cấp máu cho cácsụntiếp hợp. Xương trẻ em liền nhanh hơn xương người lớn do có cốt mạc liên tục, sự cấp máu dồi dào. Trẻ càng nhỏ thì liền xương càng sớm (trẻ sơ sinh thời gian liền khoảng 2 - 3 tuần, trẻ 7 - 10 tuổi thời gian này là 6 tuần, và trẻ trên 10 tuổi là từ 8 - 10 tuần). Tình trạng không liền xương ở trẻ em rất hiếm khi thậm chí là không xảy ra (trừ một số chấn thương rất nặng gây gãy hở,viêm xương, hayxương bệnh lý). Các phẫu thuật chỉnh lại ổ gãy không có chỉ định đối với trẻ em vì sẽ gây ảnh hưởng tới phần sụn liền xương. 2. Các kiểu gãy xương ở trẻ em Xương gãy có thể theo nhiều cách khác nhau. Hầu hết các trường hợp gãy xương là do chấn thương nhẹ đến trung bình, chẳng hạn như ngã hoặc một cú đánh trực tiếp khi trẻ đang chơi hoặc tham gia các môn thể thao. Nếu có nhiều lực tác động vào xương hơn mức mà xương có thể hấp thụ, nó sẽ bị gãy hoặc cong vênh. Số lượng và loại lực sẽ ảnh hưởng đến kiểu gãy xương. Gãy xương không di lệch Với gãy xương không di lệch, xương thường nằm ở vị trí có thể được chữa lành
Gãy xương không di lệch Với gãy xương không di lệch, xương thường nằm ở vị trí có thể được chữa lành. Những trường hợp gãy xương như vậy thường được điều trị bằng nẹp hoặc bó bột. Điều này giúp cố định phần xương bị thương, thúc đẩy quá trình chữa lành và giảm đau và sưng. Các loại gãy xương sau đây có thể được điều trị bằng nẹp, nẹp hoặc bó bột: Gãy xương đơn lẻ không di lệch: Xương nứt hoặc gãy nhưng vẫn giữ nguyên vị trí. Gãy xương do căng thẳng (gãy chân tóc): Các vết nứt nhỏ hình thành trong xương, thường là kết quả của việc sử dụng quá mức hoặc lặp đi lặp lại các chuyển động chịu áp lực. Gãy xương do căng thẳng thường gặp ở trẻ em chạy đường đua hoặc tham gia các môn thể dục dụng cụ hoặc khiêu vũ. Gãy xương do chấn thương hoặc gãy xương: Một bên của xương bị cong (vênh) vào chính nó. Phần xương bị móp nhưng không gãy. Đây là một chấn thương phổ biến ở trẻ nhỏ, thường là do một cú ngã đơn thuần. Gãy xương trật khớp Khi gãy xương bị di lệch, các đầu xương đã lệch ra ngoài. Trong những trường hợp như vậy, xương gãy cần được nắn lại cho thẳng hàng để nó lành lại. Đây được gọi là giảm. Sau khi giảm, chi bị thương được cố định bằng nẹp, nẹp hoặc bó bột trong khi xương lành lại
Đây được gọi là giảm. Sau khi giảm, chi bị thương được cố định bằng nẹp, nẹp hoặc bó bột trong khi xương lành lại. Nếu giảm không thành công, có thể cần phải điều trị khác. Các loại gãy xương di lệch bao gồm: Gãy xương góc: Hai đầu xương gãy nghiêng một góc với nhau. Gãy xương có dịch: Các đầu xương bị lệch ra ngoài theo chiều thẳng hàng Gãy xương quay: Xương quay (xoay) khi nó bị gãy. Gãy xương đòn: Một bên xương bị gãy khiến bên còn lại bị cong. Gãy thanh xanh giống như một cành cây bị gãy. Cành bị nứt ở một bên nhưng một phần vẫn còn nguyên vẹn ở bên kia. Gãy xương nghiêm trọng khác Một số trường hợp gãy xương cần phải giảm bớt hoặc phẫu thuật, nếu không xương sẽ không lành lại. Những ví dụ bao gồm: Gãy xương do chấn thương: Xương bị gãy thành hơn hai mảnh không còn xếp thẳng hàng. Gãy do nén: Xương xẹp dưới áp lực. Điều này nghiêm trọng nhất khi nó liên quan đến bề mặt khớp. Gãy mảng tăng trưởng Gãy mảng tăng trưởng thường do lực lớn trong khi chơi thể thao hoặc tai nạn sân chơi. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của gãy xương, họ có thể được điều trị bằng nẹp, bó bột hoặc đi ủng. Một số trường hợp gãy mảng tăng trưởng nghiêm trọng cần phải phẫu thuật
Một số trường hợp gãy mảng tăng trưởng nghiêm trọng cần phải phẫu thuật. Trong một số trường hợp hiếm hoi, gãy mảng tăng trưởng có thể làm chậm sự phát triển của chân hoặc cánh tay bị ảnh hưởng. Thiệt hại cho mảng tăng trưởng cũng có thể khiến chi phát triển sai góc. Khi bác sĩ phẫu thuật các chi bị gãy ở trẻ em, họ phải bảo vệ các mảng tăng trưởng càng nhiều càng tốt. Gãy xương hở và đóng Gãy xương được phân loại là hở hoặc kín. Một gãy xương kín xảy ra khi xương bị gãy, nhưng da vẫn còn nguyên vẹn. Một gãy xương hở, còn được gọi là gãy xương hợp chất, xảy ra khi phá vỡ xương bị phá vỡ qua da. Gãy xương hở rất hiếm. Chúng có thể bị nhiễm trùng nếu không được điều trị thích hợp và cần được chăm sóc phẫu thuật ngay lập tức. 3. Khi nào cần lo lắng với tình trạng gãy xương của trẻ Khi trẻ chơi mạnh hoặc tham gia vào các hoạt động thể chất mạnh mẽ hay tốc độ cao như đi xe đạp hoặc trượt ván, chúng có thể bị ngã mạnh và bị gãy xương. Gãy xương là tình trạng chấn thương phổ biến trong thời thơ ấu, với 40% trẻ em gái và 50% trẻ em trai
Gãy xương là tình trạng chấn thương phổ biến trong thời thơ ấu, với 40% trẻ em gái và 50% trẻ em trai. Tỷ lệ gãy xương đạt đỉnh điểm từ 11-15 tuổi, thời điểm trẻ phát triển vượt bậc ở tuổi dậy thì và lượng khoáng chất cần thiết để giữ cho xương chắc khỏe thường không thể bắt kịp với tốc độ phát triển của xương. Gãy xương cẳng tay là loại gãy xương phổ biến nhất ở trẻ em, chiếm tới 50% tổng số ca gãy xương và phổ biến hơn nhiều so với gãy xương ở chân. Điều này là do phản xạ thường dùng để đưa tay ra đỡ lấy bản thân khi bạn ngã. Thường không có lý do gì đáng lo ngại trong phần lớn các trường hợp gãy xương ở trẻ em vì chúng nhanh chóng lành sau khi bó bột. Một số trường hợp gãy xương có thể cần được cố định bởi bác sĩ chuyên khoa chỉnh hình để cải thiện sự liên kết của xương. Tuy nhiên, trẻ em gặp phải một số loại gãy xương, đặc biệt là do chấn thương nhẹ hoặc bị gãy xương nhiều lần, có thể cần được đánh giá bởi một chuyên gia xương chuyển hóa nhi khoa. Ngoài ra còn có các rối loạn di truyền về xương hoặc các tình trạng bệnh lý tiềm ẩn có thể gây ra tình trạng xương dễ gãy ở trẻ em, khiến chúng dễ bị gãy xương hơn
Các tình trạng y tế hoặc rối loạn xương này có thể được điều trị để cải thiện sức mạnh của xương và ngăn ngừa rủi ro. Các loại gãy xương cần được bác sĩ chuyên khoa xương đánh giá bao gồm: Gãy xương ít va chạm hoặc gãy xương dễ gãy: Trẻ có thể bị gãy xương bệnh lý, là tình trạng gãy xương không xảy ra ở xương khỏe mạnh mà ở xương bị yếu. Những vết gãy này có thể báo hiệu các rối loạn chuyển hóa cơ bản của xương. Chúng thường là hậu quả của một chấn thương nhẹ, chẳng hạn như ngã từ độ cao đứng hoặc thấp hơn, ngã khỏi ghế, hoặc xảy ra trong hoạt động thường ngày (chẳng hạn như bước ra lề đường). Xương đùi hoặc gãy xương đùi: Hai xương dài này rất chắc và thường không dễ gãy trừ khi chấn thương nặng (chẳng hạn như tai nạn xe hơi). Bị gãy hai xương dài này có thể là dấu hiệu của bệnh xương chuyển hóa. Gãy xương tái phát: Nếu con bạn bị hai lần gãy xương trở lên trước 10 tuổi, hoặc ba lần gãy xương trở lên trước 19 tuổi, bạn có thể cân nhắc việc cho con mình đi khám kiểm tra tổng quát. Gãy xương do nén đốt sống: Trừ khi có một chấn thương đáng kể ở lưng, việc gãy một hoặc nhiều đốt sống bị chèn ép là dấu hiệu của bệnh loãng xương hoặc bệnh xương chuyển hóa. 4
4. Ảnh hưởng của gãy xương ở trẻ em Nếu con bạn bị gãy xương, chúng sẽ cần hạn chế cử động ở vị trí chấn thương để xương có thời gian lành lại. Vậy nên sẽ có ảnh hưởng không nhỏ đến tinh thần cũng như việc học tập, vui chơi của trẻ. Một số trường hợp gãy xương có thể cần nẹp hoặc băng nẹp (bó bột một phần), cố định bằng băng. Nẹp hoặc bó bột một phần giúp hỗ trợ khu vực bị thương, cho phép khu vực này nghỉ ngơi và lành lại đồng thời giúp giảm đau cho con bạn. Nói chung không phải đeo nẹp hoặc bó bột một phần trong thời gian dài như bó bột toàn phần. Cần phải bó bột trong ba tuần đến ba tháng tùy thuộc vào loại và vị trí của chấn thương - bác sĩ của bạn sẽ ước tính thời gian cần thiết. Việc trẻ bị bó bột có thể khiến các bạn khác trêu đùa khiến trẻ xấu hổ, tự ti. Nếu chấn thương khiến xương di chuyển ra khỏi vị trí trong một số trường hợp, bác sĩ phẫu thuật sẽ cần di chuyển xương trở lại vị trí giải phẫu. Các thủ thuật này thường được thực hiện dưới sự an thần hoặc gây mê tại khoa cấp cứu hoặc phòng mổ. Gãy xương muốn giảm bớt sẽ cần được bó bột toàn bộ để vết thương lành lại. Con của bạn sẽ được bó bột hoàn toàn trong tối đa ba tháng, tùy thuộc vào thương tích
Con của bạn sẽ được bó bột hoàn toàn trong tối đa ba tháng, tùy thuộc vào thương tích. Thủ tục phẫu thuật sẽ không tránh khỏi những tai biến như: Sock, gãy hở, chèn ép khung, tím tái do bó quá chặt. Biến chứng sớm có thể gây rối loạn dinh dưỡng,hội chứng Volkmann. Biến chứng muộn có thể dẫn đến, vẹo trục và can lệch xương; liệt thần kinh do hạn chế vận động; viêm xương; khớp giả; tiêu chỏm hoặc đầu sụn.   Nguồn tham khảo: nationwidechildrens.org, rch.org.au