DigitalLearningGmbH/tatoeba_mt_parquet huggingface dataset:
rus: Авось, сегодня он придёт.
sah: Өҥөтөр бүгүн кэлээрэй.
rus: А вы станете яйцо на быка менять?
sah: Сымыыты оҕуска атастаһыаҥ этэ дуо?
rus: А ещё снайпером называется!
sah: Снайпер ааттаах!
rus: А кто его знает!
sah: Ким билэр доҕор!
rus: Алмазы Якутии стали известны всему миру.
sah: Саха сирин алмааһа аан дойдуга билиннэ.
rus: А он в состоянии оплатить?
sah: Ыттан тириитин сүлүөҥ дуо?
rus: А он, несчастный, этого не знает.
sah: Сордоох баара, итини билбэт.
rus: Артист выступил на сцене.
sah: Артист сценаҕа оонньоото.
rus: А, так вот как доят корову?
sah: Ээ, ынаҕы маннык ыыллар эбит дии?
rus: А ты попроси стариков предсказать погоду.
sah: Кырдьаҕастарга күнү дьылы билгэлэтий.
rus: А чего это вы испугались?
sah: Ол туохтан куттанныгыт?
rus: А что, тебя буду спрашивать, да?
sah: Ол эйигиттэн ыйытыам дуо?
rus: Без ветра деревья не колышутся.
sah: Тыала суохха мас хамсаабат.
rus: Без причины не ругайся.
sah: Мэнээк үөхсүмэ.
rus: Билеты в кино кончились.
sah: Киинэҕэ билиэт бүппүт.
rus: Богатый с бедным не дружит.
sah: Баай дьадыҥыны кытта доҕордоспот.
rus: Боксёру заплатили, чтобы он симулировал нокаут во втором раунде.
sah: Боксерга иккис рауҥҥа сымыйанан нокаут барарын иһин харчы төлөөбүттэр.
rus: Больной выздоровел.
sah: Ыарыһах үтүөрдэ.
rus: Больной сделал вид, что ест.
sah: Ыарыһах аһаабыта буолла.
rus: Больше ни за что не дадим.
sah: Аны биэрэр да үһүбүөт.
rus: Большое спасибо за вашу помощь.
sah: Көмөҥ иһин улахан махтал.
rus: Большое спасибо!
sah: Улахан махтал!
rus: Бревно скатили к озеру.
sah: Бэрэбинэни күөлгэ үҥкүрүттүлэр.
rus: Будем друзьями.
sah: Доҕордуу буолуох.
rus: Будет конь — найдётся и седло, будет нож — найдутся и ножны.
sah: Ат көһүннэҕинэ, ыҥыыр көстүө, быһах көһүннэҕинэ, кыын көстүе.
rus: Будто и совсем забыли (мы).
sah: Букатын умнубут курдуктар.
rus: Будто кукиш в рукавице показали.
sah: Үтүлүк иһигэр кокуоска биэрбиккэ дылы.
rus: Буду работать, пока есть силы.
sah: Күүһүм баарын тухары үлэлиэм.
rus: Будь осторожен по дороге домой.
sah: Дьиэҕэр бараргар сэрэнээр.
rus: Бурдж-Халифа является в настоящее время самым высоким небоскребом в мире.
sah: Бурдж-Халифа билигин аан дойдуга саамай үрдүк небоскреб.
rus: Бурдюк полон кумыса.
sah: Симиир кымыһынан билгэйбит.
rus: Вдали мягко курится дымок.
sah: Ыраах буруо унаарыйар.
rus: В доме насорено.
sah: Дьиэ бөҕүрбүт.
rus: В доме не слышны ни людская речь, ни коровье мычание.
sah: Ынах маҥыраабат, киһи сылдьыбат ыала.
rus: Верёвка перетёрлась.
sah: Быһа аалыллыбыт.
rus: Верхушки деревьев качаются от ветра.
sah: Тыалтан тииттэр төбөлөрө куоҕалдьыһаллар.
rus: Весной и осенью бывают заморозки.
sah: Күһүн-саас тоҥоруулар буолаллар.
rus: Весь скот пересчитан.
sah: Сүөһү барыта ааҕылынна.
rus: Весь скот скучился в тени.
sah: Сүөһү барыта күлүккэ бөлүөхпүт.
rus: Вечерами я большей частью сижу дома.
sah: Киэһэ үксүн дьиэбэр олоробун.
rus: Вечером мы поделили нашу добычу.
sah: Киэһэ булпутун үллэстии буолла.
rus: Вздымаются морские волны.
sah: Муора долгуна үллэҥниир.
rus: В какую пропасть он провалился?
sah: Хайа үтүгэҥҥэ тустэ?
rus: В классе присутствует двадцать учеников.
sah: Кылааска сүүрбэ үөрэнээччи баар.
rus: Вместе бежали, одновременно прибыли.
sah: Саары баттаһар, саппай уопсар.
rus: В мире происходят разные события.
sah: Аан дойдуга араас событиелар буолаллар.
rus: В нашей жизни произошли большие изменения.
sah: Үтүмэн уларыйыылар таҕыстылар.
rus: Внезапно разверзлась глубокая пропасть.
sah: Дириҥ оҥхой аҥас гынна.
rus: В ненастные дни я всегда чувствую вялость.
sah: Ардахтаах күннэргэ супту уҥуоҕургуубун.
rus: В нужное время ты всегда отсутствуешь.
sah: Наадалаах кэмҥэ суох буолан иһэриҥ баар эбээт.
rus: Вовсе не нужно.
sah: Букатын наадата суох.
rus: Вода в озере и та убывает.
sah: Оннооҕор күөл уута аҕырымныыр.
rus: Вода выталкивает погружённое в неё тело.
sah: Уу эттиги өрө үтэйэр.
rus: Вода переполнила озеро.
sah: Күөл уута билгэйбит.
rus: Вода перестала прибывать.
sah: Уу кэлэрэ уҕарыйда.
rus: Вода превращается в пар.
sah: Уу паарга кубулуйар.
rus: Воды стало мало.
sah: Уу аҕыйаата.
rus: Возможно, он сегодня придёт.
sah: Өөҥөтөр бүгүн кэлээрэй.
rus: Возможно, я совсем откажусь.
sah: Букатын аккаастаан кэбиһиэм баар ээ.
rus: Войди в тот дом.
sah: Ол дьиэҕэ киир.
rus: Волк проглотил спицу с наживкой и сдох.
sah: Бөрө бидилгэҕи хабан өллө.
rus: Вон отсюда!
sah: Киэр дьүгэлий!
rus: Во-первых, она хорошо учится, во-вторых, хороший общественник.
sah: Биириһинэн, үөрэҕэр үчүгэй, иккиһинэн, үчүгэй общественник.
rus: Во-первых, он хорошо учится, во-вторых, хороший общественник.
sah: Биириһинэн, үөрэҕэр үчүгэй, иккиһинэн, үчүгэй общественник.
rus: Вопреки ожиданиям, он шумно запротестовал.
sah: Атын үлүгэрдик айдааран турда.
rus: Ворон ворону глаз не выклюет.
sah: Суор суорун хараҕын оҥмот.
rus: Восемь моих связок разошлись.
sah: Аҕыс үүдэһиним араҕыста.
rus: Вот все мои деньги.
sah: Харчым баара-суоҕа ити.
rus: Вот оно в чём дело, а я и не догадывался.
sah: Олиһин даа, оттон мин сэрэйбэт.
rus: Вот то-то, ты должен был вернуться.
sah: Ол иһин, эн төннөн кэлиэхтээх этиҥ.
rus: Вот уж диковинка какая!
sah: Хаптаҕай кулгаах истибэтэх, хара харах көрбөтөх.
rus: Во что бы то ни стало.
sah: Үөһүм да быстыа буоллар.
rus: Вошёл с рогами длиною в размах рук.
sah: Иһигэр былас муостаах киирбит.
rus: Впереди зияла глубокая яма.
sah: Иннибитигэр дириҥ иин оҥойон көһүннэ.
rus: Впредь не опаздывай.
sah: Аны хойутаабат буол.
rus: В противоположность работяге отцу сын оказался лентяем.
sah: Аҕатын сүрэхтээх аатыгар сүрэҕэ суох уол төрөөбүт.
rus: Впрочем, и это тоже как будто правильно.
sah: Биирдэ санаатахха, ол эмиэ даҕаны сөптөөх курдук.
rus: Временами моросит дождь.
sah: Иибэр-сиибэр самыыр ибиирдиир.
rus: Время идёт незаметно.
sah: Күн-дьыл биллибэккэ ааһар.
rus: Вряд ли они узнают.
sah: Билэллэр үһүө.
rus: В семье не без урода.
sah: Үтүө биэттэн абааһы кулун төрөөбүтүгэр дылы.
rus: Все собаки - животные. Однако это не значит, что все животные - собаки.
sah: Ыттар бары - кыыллар. Ол эрэн ити этии кыыл бары ыт диэн буолбатах.
rus: Всё зависит от нас самих.
sah: Барыта биһигиттэн бэйэбититтэн тутулуктаах.
rus: Всё равно не догонишь!
sah: Аны кэлэн, хаһан ситээри!
rus: Всё равно, что затыкать вход в преисподнюю шкуркой летяги.
sah: Елүү суолун нэтээгинэн бүөлээбиккэ дылы.
rus: Всё это мне ужасно надоело.
sah: Итинтэн барытыттан салгыы бөҕөнү салтым.
rus: Всё это порождается халатностью.
sah: Бу барыта дьалаҕай быһыыттан үөскүүр.
rus: Всё это пропусти мимо ушей.
sah: Туох баара тыал тыаһын курдук иһит.
rus: Всё это слушай как шум ветра.
sah: Туох баара тыал тыаһын курдук иһит.
rus: В старину говаривали, что шаман прогоняет злого духа;
sah: Былыр ойуун абааһыны үтэйэр дииллэрэ.
rus: В стене зияла сквозная дыра.
sah: Истиэнэҕэ үүт оҥойон көстөр.
rus: Всякое бывает.
sah: Туох барыта буолар.
rus: В темноте вспыхнул огонь.
sah: Хараҥаҕа уот сандаарда.
rus: Вы до сих пор ещё не спите?
sah: Аныаха диэри утуйа иликкит дуу?
rus: Выдохнешь — он туда, вдохнёшь — он сюда.
sah: Үрдэр антах, өҕүрүйдэр бэттэх.
rus: Вы ещё увидите меня в лучшем виде.
sah: Үтүө дьүһүммүн көрүөххүт.
rus: Вы много о себе воображали.
sah: Биһиги аҕай буолбахтаабыккыт.
rus: Высоко вьётся дымок от костра.
sah: Отуу буруота унаарыччы таҕыста.
rus: В этой местности расплодились зайцы.
sah: Бу дойдуга куобах бииһээбит дойдута.
rus: В этом водоёме много разной мелкой живности.
sah: Бу уу үөнэ-көйүүрэ элбэх.
rus: В этом году журнал приобрёл много читателей.
sah: Быйыл сурунаал элбэх ааҕааччыламмыт.
rus: В этом году расплодились лисицы.
sah: Быйыл саһыл үчү-гэйдик ууһаата.
rus: В этом году там появились медведи.
sah: Онно быйыл эһэ баар буолбут.
rus: В этом году школа хорошо отремонтирована.
sah: Оскуола быйыл үчүгэйдик өрөмүөннэммит.
rus: В этом его большая заслуга.
sah: Итиннэ кини өҥөтө улахан.
rus: В этом нет никакого толку.
sah: Туох да дьүүлэ биллибэт.
rus: Где есть свет, там есть и тень.
sah: Сырдык баар сиригэр күлүк баар.
rus: Где ты скрываешься?
sah: Ханна дугуйданан сылдьаҕын?
rus: Глухота у него усилилась.
sah: Дьүлэйэ бэргээбит.
rus: Говори так, чтобы было слышно.
sah: Киһи истэрин курдук саҥар.
rus: Говорю же!
sah: Диибин үһү!
rus: Говорят, он приехал.
sah: Кэлбит үһү.
rus: Говорят, там и деревья не растут.
sah: Мас онно үүммэт ааттаах.
rus: Говорят, что есть медленнее — это способ есть меньше.
sah: Бытааннык аһаатахха кыраны аһыахха сөп дииллэр.
rus: Голова его — море, хвост — безвестная даль.
sah: Баһа байҕал, кутуруга куиаар.
rus: Голым родился — голым и умрёшь.
sah: Барбат киһитигэр барбат, биэрбэт киһитигэр биэрбэт.
rus: Гонец не боится, прибывший не стесняется.
sah: Тэҥсик куттаммат, кэлбит килбигийбэт.
rus: Гроша ломаного не стоит.
sah: Алтан биир харчыга турбат.
rus: Гроша медного не стоит.
sah: Алтан биир харчыга турбат.
rus: Гуси собрались в стаю, чтобы улететь.
sah: Хаастар бараары үөрдээбиттэр.
rus: Давай перейдём через дорогу.
sah: Суолу туоруохха эрэ.
rus: Давайте, покажите.
sah: Ылыҥ, көрдөрүҥ.
rus: Давайте что-нибудь попробуем!
sah: Чэ, тугу эрэ гыныахха!
rus: Даже машина без смазки не работает.
sah: Массыына оҕунуоҕа суох үлэлээбэт.
rus: Даже Тому бы хватило мозгов этого не делать.
sah: Оннооҕор Том итинник гыныа суох этэ.
rus: Даже у мыши свои запасы есть.
sah: Оннооҕор кутуйах хаһаастаах.
rus: Даже у самой чёрной коровы молоко белое.
sah: Хап-хара да ынах үүтэ үрүҥ буолар.
rus: Дай-ка немножко твоего табаку.
sah: Табаххыттан кулу эрэ.
rus: Да кто же знал!?
sah: Ким билбитэ баарай!?
rus: Да хоть у меня аорта лопнет.
sah: Үөһүм да быстыа буоллар.
rus: Да, я понимаю. Большое спасибо.
sah: Сөп, өйдүүбүн. Улахан махтал.
rus: Дважды проведёт вокруг большого пальца, трижды — вокруг указательного.
sah: Иккитэ эрбэҕин эргитиэ, үстэ сөмүйэтин төгүрүтүө.
rus: Два раза за одно и то же не спрашивают.
sah: Оҕус тириитин иккитэ сүлбэттэр.
rus: Две пташки пытаются взлететь, да ни одна из них не взлетает.
sah: Икки чыычаах көтөөрү өгдөҥнөһөллөр, хайалара да көппөт.
rus: Двое плешивых ищут на головах друг у друга вшей.
sah: Икки тараҕай быттаспыттарыгар дылы.
rus: Девочка — вылитая мать.
sah: Кыыс үүт-үкчү ийэтин курдук.
rus: Девушка выросла в городе.
sah: Кыыс куоракка үөскээбит.
rus: Деньги богача — это соки соотечественников.
sah: Баай үбэ барыта — бар дьоммут сүмэтэ.
rus: Деньги любят счёт.
sah: Харчы ахсааны сөбүлүүр.
rus: День становится жарким.
sah: Күн куйааран эрэр.
rus: Держи палку вертикально.
sah: Маскын хороччу тут.
rus: Держи речь, замолви слово.
sah: Өрөөбүт уоскун өһүл.
rus: Дети с просьбами окружили мать.
sah: Оҕолор ийэлэрин үүйэ-хаайа туттулар.
rus: Дети столпились вокруг учителя.
sah: Оҕолор учууталларын тула үөмэхтэстилэр.
rus: Дети учинили в комнате беспорядок.
sah: Оҕолор хос иһин үөдэн-таһаан түһэрбиттэр.
rus: Деточка моя, как она замерзла!
sah: Ооккобун, тоҥмутун даа!
rus: Длинные усики рака выполняют осязательную функцию.
sah: Уһун бытыктара бигиир функцияны толороллор.
rus: Для него важнее дело, из-за которого он прибыл.
sah: Тэҥсик куттаммат, кэлбит килбигийбэт.
rus: Дни и годы текут незаметно.
sah: Күн-дьыл биллибэккэ ааһар.
rus: Доброму коню достаточно одного удара кнутом, у хорошего человека — одно слово.
sah: Үтүө ат биир кымньыылаах, үтүө киһи биир тыллаах.
rus: Добрый молодец сегодня оказывается под конём, завтра — на коне.
sah: Уол оҕо бүгүн ат өрөҕөтүгэр, сарсын ат уорҕа-тыгар.
rus: Добрый человек имеет много друзей.
sah: Эйэҕэс киһи үгүс доҕордоох.
rus: Добрый человек любит шутить.
sah: Үтүө киһи үгэлээх.
rus: Добытую рыбу они разделили на десять частей.
sah: Бултаммыт балыгы уон өлүүгэ үллэрдилэр.
rus: Дождь льёт беспрерывно.
sah: Ардах быыстала суох кутар.
rus: Дождь шёл весь день.
sah: Самыыр күннүктээн түстэ.
rus: Доктор пощупал пульс больного.
sah: Дуохтуур ыарыһах хоругун бигээн көрдө.
rus: До нашего отправления остался всего-навсего час.
sah: Барарбыт баара эрэ биир чаас хаалла.
rus: Дорога засыпана песком.
sah: Кумах суолга кутулунна.
rus: Дорога идёт параллельно реке.
sah: Суол өрүһү кыйа барар.
rus: Друг, откуда идёшь?
sah: Доҕор, хантан иһэҕин?
rus: Друзья Тома и Мэри съехались отовсюду, чтобы поприсутствовать на их свадьбе.
sah: Том уонна Мэри доҕотторо кинилэр уруу малааһыннарыгар онтон-мантан кэлбиттэр.
rus: Дует ветер, уносящий берестяные сосуды из-под зимних запасов.
sah: Холлоҕос көтүтэр тыал үрэр.
rus: Думаешь, только ты такой хороший.
sah: Мин аҕай дэнэҕин.
rus: Дух чуланчика тоже насмехается.
sah: Үгэх иччитэ эмиэ үгэлээх.
rus: Его болезнь проходит.
sah: Ыалдьара үтүө буолла.
rus: Его болезнь прошла.
sah: Ыарыһах үтүөрдэ.
rus: Его болезнь становится угрожающей.
sah: Ыарыыта кутталламмыт.
rus: Его гнев утих.
sah: Уоҕа уҕарыйда.
rus: Его голыми руками не возьмёшь.
sah: Сыгынньах илиинэн ылыаҥ суоҕа.
rus: Его доброта не забудется.
sah: Кини үтүөтэ ум-нуллуо суоҕа.
rus: Его и с места не сдвинешь.
sah: Кинини хоҥноруоҥ суоҕа.
rus: Его лицо побледнело.
sah: Сирэйэ кубарыйбыт.
rus: Его охватили тяжёлые думы.
sah: Ыар санаалар үүйэ-хаайа туталлар.
rus: Его песенка спета.
sah: Ырыата ылланна.
rus: Его, пожалуй, только ты и проймёшь.
sah: Сэмэлээн кинини арай эн хотутуоҥ.
rus: Его положение укрепилось.
sah: Кини балаһыанньата бөҕөргөөтө.
rus: Его прошлогодний вид не изменился.
sah: Кур бэйэтэ кубулуйбатах.
rus: Его рана зажила.
sah: Бааһа үтүөр-бүт.
rus: Его слишком расхваливают.
sah: Ол киһини наһаа аатырдаллар.
rus: Его считают сильным.
sah: Кинини күүстээх диэн ааттыыллар.
rus: Его считают хорошим работником.
sah: Кинини үчүгэй үлэһитинэн ааҕаллар.
rus: Едва ли можно верить этому.
sah: Мас онно үүммэт ааттаах.
rus: Её болезнь прошла.
sah: Ыарыһах үтүөрдэ.
rus: Её болезнь становится угрожающей.
sah: Ыарыыта кутталламмыт.
rus: Её не показывают даже в ясную погоду.
sah: Кинини халлаан таҥараҕа харахтаппат.
rus: Её платье волочится по земле.
sah: Ырбаахыта сиринэн унньулуйар.
rus: Ей богу!
sah: Таҥара баарына!
rus: Ей присвоили звание заслуженного учителя республики.
sah: Үтүөлээх учууталын аатын биэрбиттэр.
rus: Ему полегчало.
sah: Ыалдьара үтүө буолла.
rus: Ему присвоили звание заслуженного учителя республики.
sah: Үтүөлээх учууталын аатын биэрбиттэр.
rus: Если дадут, я возьму с удовольствием.
sah: Биэрдэхтэринэ, ылан бөҕө.
rus: Если навьючить ими лошадь, ни один не перетянет.
sah: Акка ыҥыырдаатахха, аҥардастаабат тэҥнэр.
rus: Если он придёт, скажите, чтобы подождал меня.
sah: Кэллэҕинэ этээриҥ эрэ, миигин кэтэстин.
rus: Если он уехал, ты возвращайся назад.
sah: Барбыт буоллаҕына, төннөөр.
rus: Если сделал то, сделай и это.
sah: Оҥорбучча маны эмиэ оҥор.
rus: Если усердно тереть, то даже и на железе появляется масло.
sah: Ааллахха оннооҕор тимиртэн арыы тахсар.
rus: Если я не сдержу слова, буду считаться лжецом.
sah: Тылбар турбатахпына сымыйаччы ааттаныам.
rus: Есть книги, которые нужно пробовать на вкус; есть иные, которые нужно глотать. И есть немногие, которые нужно пережёвывать и усваивать.
sah: Амсайарга аналлаах кинигэ баар буолар; оттон сорох кинигэ ыйыстарга аналлаах. Арай аҕыйах кинигэ ыстаан баран иҥэринэргэ аналлаах.
rus: Есть страсть, есть влюбленность, есть любовь.
sah: Таҕыл диэн баар, имэҥ диэн баар, таптал диэн баар.
rus: Ещё никто не прозревал своего будущего, осветив его лучиной.
sah: Иннин тымтыктанан көрбүт суох.
rus: Жареная на рожне рыба бывает очень вкусной.
sah: Үөлүллүбүт балык үчүгэй амтаннаах буолуо.
rus: Желание есть, да сил не хватает.
sah: Санаа баҕарар да, күүс тиийбэт.
rus: Жена священника в ад попадает.
sah: Аҕабыт ойоҕо аакка түһэр.
rus: Жеребец собрал большое стадо кобылиц.
sah: Атыыр биэ бөҕөнү үөрдээбит.
rus: Жили-были старик со старухой.
sah: Оҕонньордоох эмээхсин олорбуттара үһү.
rus: За всю свою жизнь я такого не видал.
sah: Үйэлээх сааспар манныгы көрбөтөҕүм.
rus: Закрепи это прочно.
sah: Бигэтик иҥиннэр.
rus: Запряги себе этого коня.
sah: Ити аты көлүн.
rus: Заранее спасибо.
sah: Эрдэттэн махтал.
rus: За сто неграмотных не дадут одного грамотного.
sah: Сүүс үөрэҕэ суохха биир үөрэх-тээҕи бэриллибэт.
rus: Затрачен большой труд.
sah: Харчылаах эрэй таҕыста.
rus: Захаживайте к нам.
sah: Сылдьар буолуҥ.
rus: Заходите к нам почаще.
sah: Сылдьар буолуҥ.
rus: Зачем тебе второй топор?
sah: Угуҥ хос сүгэтэй?
rus: Зачем тебе два топора?
sah: Угуҥ хос сүгэтэй?
rus: Защити бедную душу мою.
sah: Хара тыыммын харыстаа.
rus: Заяц в лесу без оглядки резвится.
sah: Оиуурдаах куобах кэтэҕинэн оонньуур.
rus: Заяц в лесу не пропадёт.
sah: Ойуурдаах куобах охтубат.
rus: Заяц чувствует себя в безопасности.
sah: Оиуурдаах куобах кэтэҕинэн оонньуур.
rus: Здесь, говорят, было огромное озеро.
sah: Манна улуу күөл баара үһү.
rus: Здесь добывают много золота.
sah: Мантан элбэх көмүһү хостууллар.
rus: Здесь они отдыхали несколько дней.
sah: Манна хае да күн өрөөтүлэр.
rus: Здесь развелись мыши.
sah: Манна кутуйах үөскээбит.
rus: Здесь ценятся меха.
sah: Манна түүлээҕи күндүргэтэллэр.
rus: Здесь я осел с прошлого года.
sah: Былырыыҥгыттан манна дойдуланным.
rus: Зелень украшает город.
sah: Куораты күөх үүнээйи киэргэтэр.
rus: Земля вращается вокруг Солнца, спутник Земли — вокруг Земли.
sah: Сир Күнү тула, Сир аргыһа Сири тула эргийэр.
rus: Зимние припасы кончились.
sah: Холлоҕос көтүтэр тыал үрэр.
rus: Змея легко и бесшумно соскользнула с камня.
sah: Эриэн үөн таастан сылдьырыйан түстэ.
rus: Знаешь, мне не очень хочется туда пойти.
sah: Билэҕин дуо, мин онно барыахпын оччо баҕарбаппын ээ.
rus: Знание, не дополняемое ежедневно, убывает.
sah: Күн аайы эбиллибэт билии көҕүрүүр.
rus: Значит, ты бросил бродяжничать?
sah: Ол аата, дьэлликтииргин бырахтыҥ дуо?
rus: И без того нам тяжело.
sah: Онто да суох биһиэхэ ыарахан.
rus: И вот вдруг старик позабыл своё собственное имя.
sah: Оҕонньордоро аны туран, аатын умнан кээспит.
rus: И в помине нет.
sah: Аатыттан суох.
rus: Идёт сильный дождь.
sah: Дохсун ардах түһэр.
rus: Идёт снег.
sah: Хаар түһэр.
rus: Известное дело, он возраст свой не знал.
sah: Биллэн турар, сааһын билбэтэ.
rus: Известное дело, он мне добра не желает.
sah: Биллэр, миэхэ үтүөнү санаабат.
rus: Из-за встречного ветра мы с трудом переплыли реку.
sah: Тыал баарыстаан өрүһү нэһиилэ туораатыбыт.
rus: Из него ничего путного не выйдет.
sah: Киһи мантан тугу да иилэн ылыа суох.
rus: Из раны выступила кровь.
sah: Баастан хаан аҕыалаата.
rus: Из семи яиц одно золотое.
sah: Сэттэ сымыыттан биирдэрэ кыһыл көмүс үһү.
rus: Из этого я не извлёк никакой пользы.
sah: Тугу да көдьүүстэммэтим.
rus: Или будь человеком, или превратись в навоз.
sah: Эбэтэр киһи буол, эбэтэр кии буол.
rus: Или грудь в крестах, или голова в кустах.
sah: Эбэтэр киһи буол, эбэтэр кии буол.
rus: И любишь же ты заставлять себя упрашивать!
sah: Олус да ааттатаҕын!
rus: Имеющееся пригодится, добро понадобится.
sah: Баар хаалбат, мал холлубат.
rus: Имеющий глаза да увидит, имеющий уши да услышит.
sah: Харахтаах көрөр; кулгаахтах истэр.
rus: И надо же тебе так говорить!
sah: Ити курдук этэриҥ баар ээт!
rus: И не говори!
sah: Диэмэ даҕаны!
rus: И от хорошей кобылы рождается жеребёнок-урод.
sah: Үтүө биэттэн абааһы кулун төрөөбүтүгэр дылы.
rus: И сам не помню.
sah: Бэйэм да өйдөөбөппүн.
rus: Исправь свою ошибку.
sah: Алҕаскын көннөрүн.
rus: И старые тетради принеси.
sah: Эргэ да тэтэрээттэри аҕал.
rus: Исходящее из уст мошенника всегда кажется правдой.
sah: Көлдьүн күөмэйиттэн көппүт көнө буолааччы.
rus: Их всего лишь трое.
sah: Үһүөйэх киһи.
rus: Их и водой не разольёшь.
sah: Икки ардыларынан уу тохтубат.
rus: Их притесняли со всех сторон.
sah: Тула өттүлэриттэн үтүрүллүбүттэр.
rus: Каждая страна имеет свою славу.
sah: Дойду сурахтаах, алаас ааттаах.
rus: Каждый, в итоге, должен учиться сам.
sah: Ким баҕарар, тиһэҕэр, бэйэтэ үөрэниэхтээх.
rus: Какая досада!
sah: Дьэ тугу этиэҥ баарай!
rus: Какая от него польза, ещё неизвестно.
sah: Туохха көдьүүстээҕэ биллибэт.
rus: Как-будто проклял заклинатель.
sah: Кырыыстаах кыраабытын курдук.
rus: Как вы назвали своего ребёнка?
sah: Оҕоҕутун ким диэн ааттаатыгыт?
rus: Как ему не надоедает твердить одно и то же?
sah: Куруутун биири хатылыырыттан хайдах салгыбатый?
rus: Как же ему отомстить?
sah: Хайдах гыммыт киһи ситиһиэ баарай?
rus: Каким я был, таким и остался.
sah: Кур бэйэм кубулуйбакка олоробун.
rus: Как корове седло.
sah: Ынаҕы ыҥыырдаабыкка дылы.
rus: Как лежал, так и хочется лежать.
sah: Сыппытым аанньа сытан барабын.
rus: Как обычно, они и сегодня встали рано.
sah: Үгэс курдук, бүгүн эмиэ эрдэ турдулар.
rus: Какова на вид была ваша корова?
sah: Ынаххыт өҥө-түүтэ хайдах этэй?
rus: Какое имя вы дали своему ребёнку?
sah: Оҕоҕутун ким диэн ааттаатыгыт?
rus: Как поместишь столько народу в такой маленький дом?
sah: Бачча кыра дьиэҕэ бу үлүгэрдээх киһини ханна олордоҕут?
rus: Как с ножом на малька.
sah: Ылбайга быһахтаммыкка дылы.
rus: Как твоё якутское имя?
sah: Урааҥхай аатыҥ кимий?
rus: Как тебя зовут?
sah: Аатыҥ кимий?
rus: Как тебя зовут по-якутски?
sah: Урааҥхай аатыҥ кимий?
rus: Как это называется?
sah: Маны туох диэн ааттыыллар?
rus: Капля по капле — море будет.
sah: Отонноотоххо оҥоойук туолар.
rus: Караси в этом озере измельчали.
sah: Бу күөл собото кыратыйбыт.
rus: Кличка моей собаки Страж.
sah: Ытым аата Харабыл.
rus: Клубится густой тёмно-коричневый дым.
sah: Буруо өһөҕүрэн тахсар.
rus: К нам пришло большое счастье.
sah: Үрдүк дьол биһиэхэ үөрдүстэ.
rus: К несчастью, я сам заболел.
sah: Өлүү түбэлтэлээх, бэйэм ыалдьан хааллым.
rus: Когда ещё приедешь?
sah: Хаһан кэлэҕин?
rus: Когда нужно, его не бывает!
sah: Кини наадыйдаҕына кэлиэ баара дуо!
rus: Когда ревнуешь, ночь длинна.
sah: Күнүүлээтэххэ түүн уһун.
rus: Кожаный мех полон кумыса.
sah: Симиир кымыһынан билгэйбит.
rus: Кожу не мнут, не замочив.
sah: Тириини хоччорхойдуу имитиллибэт.
rus: Комната ярко освещена электричеством.
sah: Хос электричествонан күндээрбит.
rus: Кому густо, кому пусто.
sah: Кимиэхэ хойуу, кимиэхэ убаҕас.
rus: Конечно, как им не радоваться!
sah: Онто суох, үөрүөхтэрин үөрэллэр!
rus: Конечно, так и должно быть.
sah: Буолумуна даҕаны.
rus: Кончившееся не черпается, пролитое не пополняется.
sah: Бараммыт баһыллыбат, тохтубут туолбат.
rus: Конь мой рвётся вперёд.
sah: Атым иннин диэки дьүккүһэр.
rus: Корова - полезное животное.
sah: Ынах - туһалаах харамай.
rus: Коровы дают молоко.
sah: Ынахтан үүт кэлэр.
rus: Коровы дают нам молоко.
sah: Ынах биһиэхэ үүтү биэрэр.
rus: Короче говоря, всё это сделано неверно.
sah: Биир тылынан эттэххэ ити барыта сыыһа оҥоһуллубут.
rus: Косарь к вечеру ещё больше разошёлся.
sah: От охсооччу киэһэнэн өссө сайынна.
rus: Кошка втягивает когти.
sah: Куоска тыҥырахтарын кумунар.
rus: Кошка убирает когти.
sah: Куоска тыҥырахтарын кумунар.
rus: Кровь не исчезнет, поколение не пропадёт.
sah: Хаан хаалбат, көлүөнэ көппөт.
rus: Кто имеет друзей, тот счастлив.
sah: Ким доҕордоох — ол дьоллоох.
rus: Кто перепутал книги в шкафу?
sah: Ыскааптааҕы кинигэлэри ким аамайдаата?
rus: Кто такие присяжные заседатели?
sah: Бирисээгэлээх сэтээтэллэр диэн кимнээхтэрий?
rus: Куда ведут быка?
sah: Оҕуһу ханна илдьэллэрий?
rus: Куда же делся тот человек?
sah: Били киһибит ханна тиийдэ?
rus: Куда он запропастился?
sah: Хайа үтүгэҥҥэ тустэ?
rus: К этой работе рука не лежит.
sah: Кырыыстаах кыраабытын курдук.
rus: Ласковое моё солнце помрачилось.
sah: Аламай күнүм хараҥарда.
rus: Лежу и не хочу вставать.
sah: Сыппытым аанньа сытан барабын.
rus: Лена — водная артерия Якутии.
sah: Өлүөнэ — Саха сирин хорук тымыра.
rus: Летом здесь колышется сочная высокая трава.
sah: Сайын манна от үүнэн унаарыйар.
rus: Летом здесь часто идёт дождь.
sah: Манна сайынын ардах элбэхтэ түһэр.
rus: Лёд на озере стал опасно тонким.
sah: Күөл мууһа кутталламмыт.
rus: Лишился навсегда.
sah: Халлааҥҥа туойан кэбистэ.
rus: Лошадь больше собаки, а кошка меньше собаки.
sah: Сылгы ыттааҕар улахан, оттон куоска ыттааҕар кыра.
rus: Лошадь трётся о дерево.
sah: Сылгы маска аалынар.
rus: Лучше послушное яйцо, чем непослушный бык.
sah: Истигэн сымыыт айаас оҕустааҕар ордук.
rus: Льёшь - не убавляется, черпаешь - не кончается.
sah: Куттар хороммот, бастар бараммат.
rus: Любой найдёт, над чем посмеяться.
sah: Үгэх иччитэ эмиэ үгэлээх.
rus: Любят не ради богатства и не ради громкой славы.
sah: Таптал баай хоту, аат-суол да хоту буолбат.
rus: Люди заполнили комнату.
sah: Дьон хоско кутуллан киирдилэр.
rus: Мальчик часто болеет.
sah: Уол үгүстүк ыарытар.
rus: Мария - многодетная мать.
sah: Мария элбэх оҕолоох ийэ.
rus: Мария училась довольно хорошо.
sah: Мария үчүгэй аҕайдык үөрэнэрэ.
rus: Мария хорошо читает стихи.
sah: Мария хоһоону үчүгэйдик ааҕааччы.
rus: Мария целыми днями неторопливо шьёт.
sah: Мария күннүктээн иистэнэн унаарыйар.
rus: Масло делается из коровьего молока.
sah: Арыы ынах үүтүттэн оҥоһуллар.
rus: Мать постелила всем детям постели.
sah: Ийэлэрэ оҕолор ороннорун оҥортоото.
rus: Медведь показал свои клыки.
sah: Эһэ анаҕаһын көрдөрдө.
rus: Медведь силён когтями, добрый молодец — сердцем.
sah: Эһэ тыҥыраҕынан, эр сүрэҕинэн.
rus: Между ними и вода не просочится.
sah: Икки ардыларынан уу тохтубат.
rus: Меня крепко отругали.
sah: Миигин дэлби мөхтүлэр.
rus: Микрофон по какой-то причине до этого не работал.
sah: Аныаха дылы микрофон тоҕо эрэ үлэлээбэт этэ.
rus: Микрофон по какой-то причине до этого не работал.
sah: Онуоха дылы микрофон тоҕо эрэ үлэлээбэт этэ.
rus: Мир божий открыт, страна подсолнечная вместительна.
sah: Айыы сирэ аһаҕас, күн сирэ көҥдөй.
rus: Мир под солнцем до́рог.
sah: Күн сирэ күндү.
rus: Мир под солнцем дорог.
sah: Күн сирэ күндү.
rus: Мне опостылела однообразная пища.
sah: Биир аһы аһыыртан салтым.
rus: Мне попалась хорошая книга.
sah: Үчүгэй кинигэ түбэстэ.
rus: Мне пора идти спать.
sah: Утуйарым уолдьаста.
rus: Мне стали сниться плохие сны.
sah: Түүлүм дьүдэйэн барда.
rus: Многие владельцы собак кормят своих собак лишь раз в день.
sah: Сорохтор ыттарын күҥҥэ биирдэ эрэ аһаталлар.
rus: Много слов — горько, мало слов — сладко.
sah: Үгүс тыл сымсах, аҕыйах тыл минньигэс.
rus: Может, и меня не знаете, а?
sah: Аны миигин билбэккит буолаарай?
rus: Может, ты неправду говоришь?
sah: Аны сымыйалыырыҥ буолаарай?
rus: Мои детские мысли прошли.
sah: Оҕотук санаам уурайда.
rus: Мой конь заупрямился.
sah: Атым уурастаата.
rus: Мой конь истомился от быстрой езды.
sah: Атым түргэн сырыыттан уҕаалаата.
rus: Мой отец принёс с охоты волка.
sah: Аҕам биир бөрөлөөх.
rus: Мой сын уже вырос.
sah: Уолум хороччу улааппыт.
rus: Молчит, будто у него изо рта серебро посыплется!
sah: Аата, кини айаҕыттан кыһыл көмүс тохтуо буоллаҕай!
rus: Мольбой человек и плот с места сдвигает.
sah: Ааттаспыт аалы көтөҕөр.
rus: Мы воздвигли город в тайге.
sah: Тайҕаҕа куораты үүннэрдибит.
rus: Мы все до одного с ним согласны.
sah: Биһиги түөрэ кинини кытта сөбүлэһэбит.
rus: Мы ехали целыми днями.
sah: Күнү күннүктээн айаннаатыбыт.
rus: Мы живём в тесном общении.
sah: Бииргэ аалсан олоробут.
rus: Мы живём только вдвоём.
sah: Ибис-иккиэйэх олоробут.
rus: Мы отдыхали примерно с месяц.
sah: Ый курдук сынньанныбыт.
rus: Мы поделили хлеб между собой пополам.
sah: Килиэби аҥардастыбыт.
rus: Мы познакомились, назвав друг другу свои имена.
sah: Ааппытын ааттаһан билсистибит.
rus: Мы попали под дождь.
sah: Биһиги ардахха түбэстибит.
rus: Мы приехали всего лишь два дня назад.
sah: Кэлбиппит баара-суоҕа икки хонно.
rus: Мы пришли на ту самую поляну.
sah: Били хонууга кэллибит.
rus: Мы работали дружно.
sah: Көхтөөхтүк үлэлээтибит.
rus: Мы работали очень упорно.
sah: Дьулуурдаах аҕайдык үлэлээтибит.
rus: Мы работали споро.
sah: Көхтөөхтүк үлэлээтибит.
rus: Мысленно я всё время будто с ними.
sah: Санаабар наар кинилэри кытта сылдьар курдукпун.
rus: Мы слышали стоны раненого человека.
sah: Бааһырбыт киһи ынчыгын истибиппит.
rus: Мюриэл сейчас 20.
sah: Мүүрүйэл 20 саастаах.
rus: Мясо оттаивает и становится мягким.
sah: Эт бөһүйэн ирэр.
rus: Мясо сначала оттаивай, а потом руби.
sah: Эти бөһүтэн баран эттээ.
rus: На большой реке бывает холодный ветер.
sah: Улахан өрүс уорааннаах.
rus: Наверное, Том здесь самый опасный человек.
sah: Манна Том саамай кутталлахыт киһи буолаарай.
rus: Наверняка он, а кто же ещё.
sah: Кини буолуо уонна ким үһү.
rus: Наверняка это был он, а кто же ещё.
sah: Кини буолуо уонна, ким үһү.
rus: Нависли дождевые тучи.
sah: Былыт уутуйбут.
rus: Надо было бы вернуться и поговорить.
sah: Төннөн кэпсэтиэх баара.
rus: Надо бы мне как-нибудь закончить свою работу.
sah: Хайдах эмэ бөрөөн үлэбин бүтэрдэрбин.
rus: Надо бы мне уж закруглиться.
sah: Хайдах эмэ бөрөөн үлэбин бүтэрдэрбин.
rus: Надо бы надрать ему уши.
sah: Кинини кулгааҕын үргүөх баар этэ.
rus: Надо же быть такому!
sah: Дьэ бэрт доҕор!
rus: На земле живут разные племена и народности.
sah: Сир үрдүгэр араас биистэр уонна норуоттар олороллор.
rus: Назови его имя.
sah: Аатын ааттаа.
rus: Наконец-то, я и узнал!
sah: Дьэ биллэҕим үһү!
rus: Наличие недостатков во многом объясняется этим.
sah: Итэҕэстэр бааллара биир үксүн итинэн быһаарыллар.
rus: Намажь свою рану этим снадобьем.
sah: Бааскын бу эминэн аҕан.
rus: Нам выделили машину, а мы, какая досада, не сумели её использовать.
sah: Массыынаны биэрбиттэр, ону баара бэйэбит сатаан туһамматыбыт.
rus: На нет и суда нет.
sah: Суоҕу суоруоҥ дуо?
rus: На площади столпилось множество людей.
sah: Болуоссакка дьон бөҕө бөлүөхсүбүт.
rus: На пустой желудок тошнит.
sah: Кураанаҕынан өҕүтэр.
rus: На сеноуборке они работали без выходных.
sah: Окко өрөбүлэ суох үлэлээбиттэрэ.
rus: Настал час расплаты.
sah: Үтэһэтэ туолбут.
rus: Наступило всеобщее ликование.
sah: Үөрүү-көтүү бөҕө буолла.
rus: На улице толпится народ.
sah: Уулуссаҕа дьон ааллаһаллар.
rus: Наше дело правое.
sah: Биһиги дьыалабыт кырдьыктаах.
rus: Нашему сыну годик.
sah: Уолбут биирэ.
rus: Наш спортсмен занял призовое место.
sah: Биһиги спортсмеммыт бириистээх миэстэҕэ таҕыста.
rus: Небрежная работа не приносит пользы.
sah: Көтүмэх үлэ көдьүүһү аҕалбат.
rus: Не будь ты мне обузой.
sah: Эн миэхэ дьөллүргэ буолума.
rus: Не бывает так, чтобы при шамане не хворал человек, а при кузнеце не ломалась посуда.
sah: Ойуун баарына киһи ыалдьымна буолбат, уус баарына иһит алдьанымна буолбат.
rus: Не везёт, так не везёт.
sah: Кырыыстаах кыраабытын курдук.
rus: Не вороши то, что на дне преисподней.
sah: Үөдэн түгэҕинээҕини үөтүмэ.
rus: Не всякий осмелится взяться за это.
sah: Итиннэ ылбычча киһи соруммат.
rus: Неграмотный человек подобен слепому.
sah: Үөрэҕэ суох киһи хараҕа суоҕун кэриэтэ.
rus: Не груби и не перечь старшим братьям.
sah: Убайдаргар бөппүрүөктээмэ.
rus: Не дав опомниться, они увели его с собой.
sah: Үөс-батааска биэрбэккэ илдьэ бара турдулар.
rus: Не даёт и слова сказать.
sah: Аҥардастыы мөҥөр.
rus: Не доставит меня туда и ворон, съевший мой труп.
sah: Еллөхпүнэ сиэбит да суорум тиэрдэр үһүө.
rus: Не знаешь, не спорь.
sah: Билбэт аата мөккүһүмэ.
rus: Не знаю, что и сказать.
sah: Туох диирбин билбэппин.
rus: Не играй с огнём!
sah: Уотунан оонньоомо!
rus: Не играй с огнём.
sah: Уотунан оонньоомо.
rus: Неимущему ничего не приходит, кому не дано, у того не будет.
sah: Барбат киһитигэр барбат, биэрбэт киһитигэр биэрбэт.
rus: Нельзя слушать первого попавшегося.
sah: Үлүбүөй киһини истэр сатаммат.
rus: Не могу слышать чьих-либо стонов.
sah: Ким да ынчыгын истэр кыаҕым суох.
rus: Не мы же писали это.
sah: Биһиги суруйбуппут баараа.
rus: Не надейся на жену, а надейся на стену.
sah: Ойоххун эрэнимэ, эккиҥҥин эрэн.
rus: Не обманешь — не продашь.
sah: Албыннаабакка сатаан атыылыаҥ суоҕа.
rus: Не отступлюсь от сказанного слова.
sah: Эппит тылбын өһүлбэппин.
rus: Не передразнивайте ребёнка.
sah: Оҕону үтүктүмэҥ.
rus: Не позволяй ругать человека без повода.
sah: Сылтаҕа суох киһини мөхтөрүмэ.
rus: Не позволяйте детям трогать спички.
sah: Оҕоҕо испиискэни тыыттарымаҥ.
rus: Не поймёшь, где у него спина, где брюхо.
sah: Өрөҕөтө-уорҕата биллибэт.
rus: Не поминайте лихом!
sah: Аах-чуох санаамаҥ.
rus: Не пререкайся со старшими.
sah: Аҕа дьону кытта мөккүһүмэ.
rus: Не путай нитки.
sah: Сабы иилиһиннэримэ.
rus: Не разгоняй скот.
sah: Сүөһүнү аамайдаама.
rus: Не расплещется чаша с водой.
sah: Чааскылаах уу дьалкыйбат.
rus: Не следовало бы выходить из дома.
sah: Дьиэттэн тахсыа суохха баар этэ.
rus: Не следует вспоминать старое.
sah: Үөдэн түгэҕинээҕини үөтүмэ.
rus: Не смотри, что зелено — по урожаю увидим.
sah: Көҕөрбүтүн көрүмэ — үүнээйитэ билиэҕэ.
rus: Несмотря на это, в этом году обещают хороший урожай овощей.
sah: Ол да буоллар, быйыл оҕуруот аһа лаппа үчүгэй буолар буолла.
rus: Нет дыма без огня.
sah: Тыала суохха мас хамсаабат.
rus: Нет, значит — нет, не ищите.
sah: Суох аата суох, көрдөөмөҥ.
rus: Нет, значит, нет, ничего не поделаешь.
sah: Суох аата суох, хайыыр үһүгүт.
rus: Нет, значит, нет, ничего не сделаете.
sah: Суох аата суох, хайыыр үһүгүт.
rus: Нет лучшего отдыха, чем рыбалка.
sah: Балыктыыр курдук үчүгэй сынньалаҥ суох.
rus: Нет ничего вечного.
sah: Оннооҕор күөл уута аҕырымныыр.
rus: Не только я брал взятку.
sah: Мин эрэ харчыны ылбытым баарай.
rus: Не трогай!
sah: Тыытыма!
rus: Не тряси одежду, не подымай пыли.
sah: Таҥаһы үллэҥнэтимэ, быылы көтүтүмэ.
rus: Нет, спасибо.
sah: Суох, махтал.
rus: Не ты же ошибся.
sah: Эн сыыспытыҥ баараа.
rus: Неудачнику достаются одни лытки.
sah: Дьоло суохха сото таһа түбэһэр.
rus: Неужели обманет?
sah: Албынныыр үһүө?
rus: Не хочешь, не убирай, не меня же будут ругать.
sah: Баҕар, хомуйума, мин мөҥүллүөм баараа.
rus: Не я же сказал.
sah: Мин диэбитим баарай.
rus: Никогда больше не поступай так.
sah: Итинник буолбат буол.
rus: Никому не хочется умирать.
sah: Күн сирэ күндү.
rus: Никто ещё не умирал временно.
sah: Өлөн көрөн өлөрү билбит суох.
rus: Никто не поможет.
sah: Туох истиэ-көрүө баарай.
rus: Никто не приходил.
sah: Ким да кэлбэтэҕэ.
rus: Ни один из этих автобусов не идёт в Синдзюку.
sah: Бу оптуобустартан биирэ да Синдзюкуга тиийбэт.
rus: Ничего не скажешь!
sah: Дьэ тугу этиэҥ баарай!
rus: Ножки стола покосились.
sah: Остуол атаҕа оодьоччу барбыт.
rus: Нож стал острым.
sah: Быһах биилэннэ.
rus: Нос его лодки никак не сдвигается.
sah: Аалын баһа хоҥнон биэрбэт.
rus: Ночью выпал снег.
sah: Бөлүүн хаар түспүт.
rus: Ну, дай мне раз глотнуть!
sah: Ыл, биирдэ омуртар!
rus: Ну и кавалер!
sah: Дьэ, кавалер бөҕө!
rus: Ну и крепко же он спит, однако!
sah: Аата, утуйбута тугун кытаанаҕай!
rus: Ну и ну!
sah: Дьэ бэрт доҕор!
rus: Ну и орёл!
sah: Дьэ өрүөл дии!
rus: Ну и уродился же человек!
sah: Киһи да бөҕө үөскүүр эбит!
rus: Ну конечно, так и предполагали.
sah: Чэ, ол иһин, сэрэйбит сэрэх.
rus: Ну, неужели ты не можешь этого?
sah: Оок-сиэ, итини сатаабаккын дуо?
rus: Ну, перестань вздыхать!
sah: Чэ, түксү бөтүөхтээмэ!
rus: Ну погоди!
sah: Бэйи доҕор!
rus: Ну постой!
sah: Бэйи доҕор!
rus: Ну, я ему спуску не дам!
sah: Мин көрөн туруом суоҕа доҕор!
rus: Обзаведись уютным домом, разведи неугасаемый огонь.
sah: Аал уоту отун, иэримэ дьиэни тэрин.
rus: Облака стремительно заволокли небо.
sah: Былыттар өрө күүрэн таҕыстылар.
rus: Об этом узнал якобы только он.
sah: Ону кини эрэ билбит ааттаах.
rus: Овраг без воды не бывает.
sah: Оҥхой сир уута суох турбат.
rus: Один раз в жизни я делаю хорошее дело... И оно бесполезно.
sah: Олохпор биирдэ үчүгэйи оҥоробун... Туһата суох.
rus: Один рукав пальто короче другого.
sah: Сон сиэх-тэрэ унньу-санньы тигиллибиттэр.
rus: Однако же, эта картина у тебя очень удачная.
sah: Ол буолан баран, бу хартыынаҥ олус табыллыбыт.
rus: Одна лесина разделила два озерца.
sah: Икки көлүйэ күөлү биир тиит быыһаабыт үһү.
rus: Одна половина годится для лопаты, другая — для иконы.
sah: Аҥара күрдьэх маһа, аҥара таҥара маһа.
rus: Оказывается, ты ужасный человек.
sah: Киһи бөҕө эбиккин.
rus: О, какая прекрасная страна!
sah: Оок-сиэ, кэрэ да дойду!
rus: Олени этого хозяйства исчисляются тысячами.
sah: Бу хаһаайыстыба табата тыһыынчанан ааҕыллар.
rus: Она подмела все комнаты.
sah: Кини хостору барытын харбаталаата.
rus: Она ревнует своего мужа.
sah: Эрин күнүүлүүр.
rus: Он быстро закончил свою работу.
sah: Үлэтин дөбөҥнүк бүтэрбит.
rus: Он быстро прочитал книгу.
sah: Кинигэни ааҕан кэбистэ.
rus: Он ведь давным-давно уехал.
sah: Кини барбыта ыраатта буолбат дуо.
rus: Он, вероятно, пришёл с недобрыми намерениями .
sah: Аанньаҕа кэлбэтэҕэ буолуо.
rus: Он весь съёжился от страха.
sah: Куттанан кумуйбут.
rus: Он, видимо, думает, что это хорошо.
sah: Итини кини үчүгэйим оҥостор быһыылаах.
rus: Он впал в детство.
sah: Оҕотугар түспүт.
rus: Он в приподнятом настроении.
sah: Өрө көтөҕүллүбүт.
rus: Он вынул книги из ящика.
sah: Дьааһыгыттан кинигэлэрин хостоото.
rus: Он вырастил многих специалистов.
sah: Элбэх специалиһы үүннэрдэ.
rus: Он выступил в суде в качестве истца.
sah: Суукка үҥээччи быһыытынан эттэ.
rus: Он вышел из себя.
sah: Хараҕын үүтэ көстүбэт буолла.
rus: Он говорит бестолково.
sah: Аах-маах тыллаһар.
rus: Он доволен и блаженствует.
sah: Кини күннээн сылдьар.
rus: Он довольно хорошо разговаривает по-якутски.
sah: Добуолуна үчүгэйдик сахалыы саҥарар.
rus: Он дожил до правнуков.
sah: Төрдүс үйэтигэр тиийэ олордо.
rus: Он дожил до четвёртого поколения.
sah: Төрдүс үйэтигэр тиийэ олордо.
rus: Он должен ехать.
sah: Кини барыах тустаах.
rus: Он дотронулся рукой до горячего чайника.
sah: Илиитин итии чаанньыкка даҕайда.
rus: Он ест насекомых с растущего дерева.
sah: Кини үөл мастан үөннээн сиэбит.
rus: Он ест насекомых с растущего дерева.
sah: Үөл мастан үөннээн сиэбит.
rus: Он ещё многое сделает.
sah: Үгүһү да оҥоруо.
rus: Он ещё не очнулся после сна.
sah: Уутугар аҥаарыйбыт.
rus: Он ещё не очнулся.
sah: Уутугар аҥаарыйбыт.
rus: Он ещё обижается!
sah: Өһүргэммитэ буола-буола!
rus: Он ещё сонный.
sah: Уутугар аҥаарыйбыт.
rus: Он живёт богато и счастливо.
sah: Уһун буруону унаарытар.
rus: Он завещал это перед смертью.
sah: Маны өлөрүгэр анаабыта.
rus: Он завистник и клеветник.
sah: Кураанах маска хаан аҕыыр.
rus: Он завопил от страха.
sah: Кутталыттан үөгүлээтэ.
rus: Он заливается весь день.
sah: Күнү быһа куйаарар.
rus: Он затмил славу своего отца.
sah: Аҕа баһын тосту олорбут.
rus: Он знает три иностранных языка.
sah: Үс омук тылын билэр.
rus: Он зря мучается.
sah: Дьүгээр эрэйдэнэр.
rus: Они были здесь совсем недавно.
sah: Соторутааҕыта аҕай бааллара.
rus: Они вышли следом друг за другом.
sah: Даҕаспытынан таҕыстылар.
rus: Они друзья на всю жизнь.
sah: Үйэ-саас тухары доҕордуулар.
rus: Они его с трудом уговорили прийти.
sah: Ааттаһан нэһиилэ аҕаллылар.
rus: Он известен как силач.
sah: Кини күүстээҕинэн аатырар.
rus: Он из всего извлекает пользу.
sah: Үөл мастан үөннээн сиэбит.
rus: Они изготовили много саней.
sah: Элбэх сыарҕалары оҥортолоотулар.
rus: Они испортили мясо.
sah: Эти дьүдэппиттэр.
rus: Они кочуют, шумно перегоняя лошадей и рогатый скот.
sah: Һаттаан-һайдаан көһөн иһэллэр.
rus: Он имеет привычку не изменять сказанному.
sah: Эппитин кубулуппат үгэстээх.
rus: Он и не закрывает их дверь.
sah: Ааннарын саппат буолла.
rus: Они не могут одолеть друг друга.
sah: Бэйэ-бэйэлэрин кыайсыбаттар.
rus: Они оба заупрямились и не нашли общего языка.
sah: Бөппүрүөктэһэн тыл тылларыгар киирсибэтилэр.
rus: Они очень похожи друг на друга.
sah: Акка ыҥыырдаатахха, аҥардастаабат тэҥнэр.
rus: Они поют слаженно.
sah: Көхтөөхтүк ыллыыллар.
rus: Они произошли от одного предка.
sah: Биир өбүгэттэн үөскээбиттэр.
rus: Они разбежались в разные стороны.
sah: Икки аҥы сүүрдүлэр.
rus: Они развели много рогатого скота.
sah: Сүөһү бөҕөнү үөскэппиттэр.
rus: Они сводили концы с концами, занимаясь рыбной ловлей.
sah: Балыгынан салҕанан олорбуттара.
rus: Они силятся поднять, хотя и не могут.
sah: Кыайбат аата көтөҕө сатыыллар.
rus: Они слушали с большим вниманием.
sah: Бэркэ аахайан иһиттилэр.
rus: Они стали сильно браниться.
sah: Үөхсүүлэрэ сүр-дэннэ.
rus: Они только что были здесь.
sah: Соторутааҕыта аҕай бааллара.
rus: Он, кажется, готов был всё идти и идти.
sah: Бардар бара туруох курдук этэ.
rus: Он косит широкими взмахами.
sah: От охсон куластанар.
rus: Он лежит, тяжело дыша.
sah: Көбүөхтүү сытар.
rus: Он любит выклянчивать что-нибудь.
sah: Ону-маны куйуурдуурун сөбүлүүр.
rus: Он медлит.
sah: Аалын баһа хоҥнон биэрбэт.
rus: Он меня очень напугал.
sah: Кини миигин олус куттаата.
rus: Он меня очень обрадовал.
sah: Миигин улаханнык үөртэ.
rus: Он мешкает.
sah: Аалын баһа хоҥнон биэрбэт.
rus: Он намерен расправиться со мной.
sah: Миигин идэһэлэнэр санаалаах.
rus: Он на нас не обращает внимания.
sah: Биһиги диэки өҕүллүбэт.
rus: Он находится в зените славы.
sah: Атыран аҕай сылдьар.
rus: Он неважный работник.
sah: Аанньата суох үлэһит.
rus: Он ненавидит Тома.
sah: Томын хараҕын аалларар.
rus: Он не наступит даже на зелёную травинку.
sah: Күөх оту тосту үктээбэт киһи.
rus: Он не различает, где восток, где запад.
sah: Илини арҕааны билбэт.
rus: Он несколько раз толкнул дверь, но она не поддалась.
sah: Ааны анньыалаата да, аһыллыбата.
rus: Он не только поёт, но и танцует.
sah: Ыллыыр, ону ааһан үҥкүүлүүр.
rus: Он ничего не знает, но выдаёт себя за знатока.
sah: Билбэт аата билээҕимсийэр.
rus: Он об этом сказал перед самым отъездом.
sah: Итини барыан аҕай иннинэ эппитэ.
rus: Он обязательно придёт.
sah: Кини хайаан да кэлиэ.
rus: Он одет неряшливо.
sah: Дьүдэхтик таҥныбыт.
rus: Он орал во всё горло.
sah: Хаһыы бөҕөнү түһэрдэ.
rus: Он ослаб.
sah: Күүһэ өһүллүбүт.
rus: Он ослаб умом.
sah: Өйө өһүллүбүт.
rus: Он отупел.
sah: Өйө сынньылынна.
rus: Он очень обрадовался.
sah: Кини үөрбүт-көппүт ахан.
rus: Он очень оскорбился этими словами.
sah: Кини ити тыллартан олус өһүргэннэ.
rus: Он передразнивает, как обезьяна.
sah: Хайа иччитигэр дылы үтүктүгэс.
rus: Он перестал соображать.
sah: Өйө сынньылынна.
rus: Он подмёл все комнаты.
sah: Кини хостору барытын харбаталаата.
rus: Он подтачивает свой нож.
sah: Быһаҕын аалынар.
rus: Он покашливает.
sah: Дөрүн-дөрүн сөтөллөр.
rus: Он потерял былую силу.
sah: Күүһэ өһүллүбүт.
rus: Он пошёл ритмичным, скорым шагом.
sah: Үөрэ-дьүөрэ үктээн барда.
rus: Он превзошёл своего отца.
sah: Аҕа баһын тосту олорбут.
rus: Он предприимчив и не боится риска.
sah: Баһа байҕал, кутуруга куиаар.
rus: Он привык к трудностям.
sah: Кини эрэйгэ үөрэммит.
rus: Он придёт до обеда, если вообще придёт.
sah: Киэһээҥи аһылыкка дылы кэлиэ, кэллэҕинэ.
rus: Он придёт? Не думаю, что придёт.
sah: Кини кэлиэ дуо? Кэлиэ дии санаабаппын.
rus: Он примерил себе новую шубу.
sah: Кини саҥа сонун анньынан кэбиспит.
rus: Он принялся несусветно браниться.
sah: Үөхсүү бөҕөнү тарта.
rus: Он приходил не зря.
sah: Дьүгээр кэлбэтэх.
rus: Он приходит изредка.
sah: Дөрүн-дөрүн сылдьар.
rus: Он продолжает свой каверзы.
sah: Кини үөнэ-көйүүрэ бүппэт.
rus: Он просто в отчаянии.
sah: Киэҥ көхсө кыараабыт.
rus: Он прошёл совсем близко от тебя.
sah: Аттыгынан аҕай ааспыт.
rus: Он прямо-таки не даёт человеку спокойно посидеть.
sah: Бирээмэ, киһини сүгүн олорпот.
rus: Он пустыми словами из песка верёвки вьёт.
sah: Кураанах тыльшан кумахтан өтүүнү өрөр.
rus: Он работает только для виду.
sah: Аата эрэ үлэлиир.
rus: Он разбил себе коленку.
sah: Харчы уҥуоҕун үлтү түспүт.
rus: Он разгневался.
sah: Хараҕын үүтэ көстүбэт буолла.
rus: Он рассказывал, повторяясь.
sah: Хос-хос кэпсээтэ.
rus: Он свою работу сваливает на другого.
sah: Үлэтин киһиэхэ көлбөрүйэр.
rus: Он с годами не меняется.
sah: Кур бэйэтэ кубулуйбатах.
rus: Он сетует, что много работает.
sah: Элбэхтик үлэлиибин диэн үҥсэргиир.
rus: Он сильно похудел.
sah: Аҥара хаалбыт.
rus: Он сказал только потому, что его спросили.
sah: Киһи ыйыппытын аанньа эттэҕэ.
rus: Он слабовольный человек.
sah: Үрдэр антах, өҕүрүйдэр бэттэх.
rus: Он слывёт силачом.
sah: Кини күүстээҕинэн аатырар.
rus: Он смотрел умоляюще.
sah: Ааттаһардыы көрдө.
rus: Он совершенно беспринципный человек.
sah: Өрөҕөтө-уорҕата биллибэт.
rus: Он совершенно обленился.
sah: Сүрэҕэ көҕөрбүт.
rus: Он совершенно обленился.
sah: Сүрэҕэ көппөйбүт.
rus: Он сразу подхватил сказанное его приятелем.
sah: Доҕоро эппитин иилэ хабан ылла.
rus: Он стал неряшлив в одежде.
sah: Таҥаһа-саба дьүдэйбит.
rus: Он стоит подбоченившись.
sah: Өттүк баттанан турар.
rus: Он страшно волнуется и торопится.
sah: Ыксаабыт-ыгылыйбыт аҕай.
rus: Он строен как камыш.
sah: Кулуһун курдук көнө.
rus: Он терпеть не может Тома.
sah: Томын хараҕын аалларар.
rus: Он только бранится.
sah: Аҥардастыы мөҥөр.
rus: Он тотчас же это сделал.
sah: Өр-өтөр гыммата, бүтэрэн кэбистэ.
rus: Он уверен, что придёт.
sah: Кэлиэ диэн эрэллээх.
rus: Он уверен, что придёт.
sah: Кэлиэм диэн эрэллээх.
rus: Он уклоняется от поручения.
sah: Сорудаҕы бэйэтиттэн көлбөрүтэр.
rus: Он укоротился, как собачья лапа.
sah: Ыт тыһын курдук кылгаата.
rus: Он ученик знаменитого физика.
sah: Кини аатырбыт физик үөрэнээччитэ.
rus: Он ходит, шлёпая мокрой обувью.
sah: Инчэҕэй этэрбэһинэн хааман саллырҕатар.
rus: Он целый день хлопочет возле дома.
sah: Күнү быһа дьиэтин таһыгар хорулуйан тахсар.
rus: Он часто посещает их.
sah: Ааннарын саппат буолла.
rus: Он часто ходит к ним.
sah: Ааннарын саппат буолла.
rus: Он что, хвастаться будет?
sah: Киһиргиэ баара дуо?
rus: Отдавать богачу - всё равно, что лить воду в песок.
sah: Баайга биэрэр кумахха ууну кутар кэриэтэ.
rus: От испуга он потерял сознание.
sah: Кутталыттан уҥна.
rus: От испуга у него душа в пятки ушла.
sah: Кутталыттан кута ыстанна.
rus: Отколупнулось — парню, отдалилось — девке, отщепилось — старушке, отскочило — собаке.
sah: Ойдубута — уолга, кыйдаммыта — кыыска, эмтэрийбитэ — эмээхсиҥҥэ, ыстаммыта — ыкка.
rus: Откровенно говоря, мне безразлично, какой он есть.
sah: Биирдэ баран эттэххэ, кини хайдаҕа да миэхэ син биир.
rus: Отпел в небо.
sah: Халлааҥҥа туойан кэбистэ.
rus: Отрежь хвост своего быка и ешь.
sah: Оҕуһуҥ кутуругун быһан сиэ,
rus: От страха у него душа ушла в пятки.
sah: Кутталыгар кута куртаҕар түстэ.
rus: От стрелы увернёшься, но от судьбы не уйдёшь.
sah: Онойон турар оҥоруугуттан ордуоҥ кэриэтэ, ох сааттан ордуоҥ.
rus: Отсюда скорее можно добраться до города.
sah: Мантан куоракка тиийэр дөбөҥ.
rus: От этого не будет пользы.
sah: Мантан көдьүүс тахсыа суох.
rus: От этого я не обеднею.
sah: Итинэн оҥойон-чоҥойон барыам суоҕа.
rus: Охотникам очень повезло.
sah: Булчуттар күннээтилэр.
rus: Охотясь в лесу, преследовал белку, но упустил её.
sah: Тыаҕа бултаан биир тииҥ көрөн баран куоттаран кэбистим.
rus: Ох, что за наказание!
sah: О, сор эбит доҕоор!
rus: Пальто распоролось по швам.
sah: Сон сиигинэн көтүлүннэ.
rus: Пароль «Muiriel».
sah: Киирии тыл "Мүүрүйэл".
rus: Пасмурно, но тепло.
sah: Халлаан былыттаах, ол эрээри ичигэс.
rus: Пеший конному не попутчик.
sah: Аттаах сатыыны кытта аргыстаспат.
rus: Пеший конному не товарищ.
sah: Аттаах сатыыны кытта аргыстаспат.
rus: Платок переливался разными цветами радуги.
sah: Былаат кустук араас өҥүнэн оонньоото.
rus: Плоским ухом не услышанное, чёрным глазом не увиденное.
sah: Хаптаҕай кулгаах истибэтэх, хара харах көрбөтөх.
rus: Плохое бывает с хвостом.
sah: Куһаҕан кутуруктаах.
rus: Плохое имеет свои последствия.
sah: Куһаҕан кутуруктаах.
rus: Плохой человек не сравнится делами с хорошим.
sah: Илин атах суолун кэлин атах сиппэт.
rus: Побоями никого ничему не научишь.
sah: Сынньыынан кими да туохха да үөрэтиэҥ суоҕа.
rus: Погрызи кость, поешь молозива.
sah: Уҥуохта көмүллээ, уоһахта салаа.
rus: Поди ж ты!
sah: Дьэ бэрт доҕор!
rus: По-доброму он не отстанет.
sah: Сүгүн дьүгээр араҕыа суоҕа.
rus: Под столом лежит толстая чёрная собака.
sah: Остуол анныгар хара ыт бөскөйө сытар.
rus: Поезд идёт и днём, и ночью.
sah: Поезд күннэри-түүннэри айанныыр.
rus: Помнишь, я тогда должен был ехать.
sah: Били, мин оччоҕо барыахтаах этим дии.
rus: По приметам стариков, скоро пойдёт ливень.
sah: Оҕонньор билгэтинэн сотору атыыр ардах буолуохтаах.
rus: Попроси кого-нибудь присмотреть за вашим скотом.
sah: Сүөһүлэргин киминэн эмит харайтар.
rus: Порядочный человек таким не бывает.
sah: Аанньа киһи итинник буолбат.
rus: Посади ребёнка себе на колени.
sah: Оҕону көтөх.
rus: Посёлок окружают горы.
sah: Бөһүөлэги тула хайа иилиир.
rus: Последний человек, которому я рассказал свою идею, решил, что я сумасшедший.
sah: Бу санаабын эппит тиһэх киһим миигин иирээки диэбитэ.
rus: После ремонта мост стал прочным.
sah: Өрөмүөн кэнниттэн күргэ бөҕөргөөбүт.
rus: После смерти дух мой обо мне плачем напомнит.
sah: Өллөхпүнэ үөрүм ытаан ааһыаҕа.
rus: Почему ты упрямишься?
sah: Тоҕо өсөһөҕүн?
rus: Привет!
sah: Эҕэрдэ!
rus: Пригони сюда весь скот.
sah: Сүөһүлэри манна үүрэн аҕал.
rus: Признаться, и то, и другое плохо.
sah: Билиннэххэ хайата да куһаҕан.
rus: Приподними крышку чайника.
sah: Чаанньык хаппаҕын хоппот.
rus: При удобном случае я ему это напомню.
sah: Маны түгэн түбэстэҕинэ санатыам.
rus: Простудишься — заболеть легко.
sah: Тымныйдахха ыалдьар дөбөҥ.
rus: Проучи его как следует.
sah: Үчүгэй аҕайдык кэһэтэн биэр.
rus: Пусть будет только так!
sah: Оннук эрэ буоллун!
rus: Пусть ваши ноги не встретят никаких препятствий!
sah: Илин атаххыт ибирэ суох буоллун!
rus: Пусть не услышит плоскоухий и не увидит черноглазый.
sah: Хаптаҕай кулгаахтаах истибэтин, хара харахтаах көрбөтүн.
rus: Пусть это никому не будет известно.
sah: Хаптаҕай кулгаахтаах истибэтин, хара харахтаах көрбөтүн.
rus: Пустяками тут не отделаешься.
sah: Елүү суолун нэтээгинэн бүөлээбиккэ дылы.
rus: Работа кипит.
sah: Үлэ күөстүү үллэр.
rus: Работа не даёт видимых результатов.
sah: Үлэ соччо үөтэлээбэт.
rus: Работы много, надо хоть что-нибудь сделать уже сегодня.
sah: Үлэ элбэх , бүгүҥҥүттэн сир ыла туруохха.
rus: Разве вырубишь "нет"?
sah: Суоҕу суоруоҥ дуо?
rus: Разве с собаки шкуру сдерёшь?
sah: Ыттан тириитин сүлүөҥ дуо?
rus: Разве это хорошая работа?
sah: Бу хайа аанньа үлэний?
rus: Разве я одолею это?
sah: Ону кыайыам баара дуо?