DenisaB/htr_leibniz_dataset_v1 huggingface dataset:
qualitates occultae sive potius confuse conceptae, pro tactu calor frigus,
madefaciens; titillans, stupefaciens etc., pro gustu sapores varii
seu tactus linguae, pro olfactu odores, pro auditu, varii soni, tonus,
sonus atonus, isque gravis vel acutus, etc. Denique pro visu colores.
Continuum est totum
indefinite assumi
possunt, et habent po
sitionem inter se. In
quo differt ab unitate
et a toto intenso,
ut potentia, calore,
Recordans cognoscens,
recordans
Jam si Paucis omnia revocantur ad
vel Negativum, Absolutum vel limitatum
Substantia. Attributum (Status est attributum mutabile). Idem et diversum. Unum, plura.
Quod sequitur aut cujus negatio sequitur.
Quod Ex quo quid sequitur, aut ex cujus negatione sequitur. Prius et posterius
(scilicet natura)
qualitatem habens (secundum quam unum ab aliquo discerni potest,
(Huc
si quodlibet ab eo consideretur)
simile et dissimile, quod est aeque tale; seu idem quatenus qualitate habens.)
Tantum seu quantitatem habens. (Discernuntur quantitate sola quae
se spectata singula discerni non possunt, et tamen discernuntur si simul spectentur.)
Quo Cui ali quid in est seu continens. Quod in est seu contentum. (Quae duo si homogenea
fieri similia transformatione. seu possint fieri similia
Transformatione dicuntur totum et pars). (Aequalia seu aeque tanta seu quae
magnitudine eadem sunt eadem. Majus minor Minus quod alterius parti aequale.
Positionem habens (seu relationem Existentiae habens cum aliis, quemadmodum
priores relationes, nempe qualitas et quantitas sunt essentiae seu formalitatis.
Ea discernuntur assumtis tertiis; et omnibus tribus simul spectatis. Itaque qualitas
Et hoc modo distinguantur, quae nec per se spectata nec simul spectata discerni possunt
est in uno observabilis, quantitas in duobus,
qualitate similibus; positio in tribus. etiam Quantitas scilicet in uno per assumtum
alterum licet simile. Positio in duobus licet similibus et aequalibus
Continuum est totum cum positione partes habens indefinitas.)
assumto tertio.
(Extremum est, quod in uno est, et ab eo quod in alio positione discerni non potest
Continuum est secundum eum positionis modum, secundum
quod mutatius (mutatio
in aliquo toto ejusque partibus locum habet. Basis est, quod toti partique commune
quod homogeneis commune est.)
duratio, duo status contradictorii ejusdem, hinc diversitas temporis
tempore prius, tempore posterius et simul. Quaecunque actu existunt simul existunt.
Seu quaecunque existentiam habent, datum unum alio vel prius est, vel posterius
vel simul. Et quidem si prius est et posterius, aestimari potest quanto, seu
alicujus mutationis uniformis vestigio). Agens, patiens.
Agens id est causa seu inferens natura prius, mutationis. Esse Id quod
mutatur est patiens. Acturiens, est quod per se spectatum agit, si scilicet
Sit um habens. (Extensum est totum continuum
positio in extensione Huc et distantia, quae
cujus partes coexistunt
Mutatione et Extensione
extrema ipsis communia sunt, respective
resultat Moveri
transmutari cujus tantum partes moventur; hinc et generationes
figurarum. linearum et figurarum. Quiescere, motui resistere (hinc durum
molle, tenax etc.)
Cogitans (seu agens intra se). (Concipiens id est cogitans aliquid
intelligens id est
id est cogitans cum conatu pleno. Volens id est conans ob cogitationem. seu affirmans
vel negans, est cogitans, ita ut acturi sim acturus distincte considerare rei notas
distincte concipiens, ita ut possim explicare in quo
Percipiens dicor, cum ex Statuens seu affirmans vel negans, cum praeter conceptum
accedit enuntiatio. Et quidem sciendum est nos concipientes aliquid cogitantes
tanquam quod et simul cum nostrae cogitationi aut phaenomeno adjuncta est aliqua nostrae
perfectionis vel potentiae auctio aut diminutio, habere conatum efficiendi, ut ea
cogitatio duret aut desinat. Reversa ea cogitatione, habere eundem conatum, nisi ea
conjuncta sit cum cogitatione efficiente conatum contrarium. Quod si haec saepe
contingant, oriri ex tot experimentis quasi regulas quasdam conandi
in oblatis experimentis, eaeque vel eaeque vel pendentes ex nostro experimento, vel
aliorum qui experti sunt, vel etiam eorum qui prophetarum
esse ad conatum
ex traditione
instar dicant quid simus experturi. itaque statuere
inde nisi nos impediremus secuturum
Esse etiam aliquid dicimus, vel ipsumque Et quoties ob aliquod phaenomenon conamur
ita agere, ac si
esset aliud phaenomenon, unde conjunctum cum adjumento aut nocumento nostro
tuimus id esse, et, si in eo simus statu animi, cogitantes aliquod
phaenomenon (quod non putamus esse, sed tantum imaginamur sive concipimus )
ut conscii simus, si id nunc revera sentiremus
(seu imaginaremur, cum conatu agendi ac si esset), nos simul etiam
acturos ac si aliud esset etiam futurum, tunc consequentiam aliquam
statuimus, seu credimus aliquam propositionem; principia autem inveniendi
propositiones sunt observatio et ratiocinatio. Ratiocinatio ex his
duobus fluit, ut contradictoria non admittamus, et ut nihil sine ratione statuamus
Videntur sentire et percipere, se habere ut
credere et scire. Sentire, percipere, credere et scire commune
habent ipsum statuere sive affirmare vel negare. Imaginari vel concipere tantum
cum aliquo si secludente conatum
est cogitare vel imaginari vel concipere,
agendi. Interdum rem nimis tenuiter imaginamur, sine conatu agendi; sed tunc
revera nec concipimus sed aliqua tantum ejus attributa, reliqua supplentes cogitatione
caeca, seu ope nominis vel alterius signi. Itaque revera adsunt aliae
≠ aut phaenomeno
sint duo puncta data A et B. dico dari
punctum sui ad haec duo situs unicum. Esto punctum C
id vel unicum est sui situs et habetur quaesitum vel
non est, datur ergo aliud ad huc ejusdem situs ad AB;
patet
quod sit d. Dico C et D sibi posse ita ad moveri ut utri
linea eundem semper servent situm ad A et B
maneant eodem modo sit a ad A et B. alioqui
non utrinque eodem modo se haberent, si ad A et B, si eodem
modo ad A et B situm mutare non possent. donec
tandem sibi occurrant, occurrent autem necessario
in loco sui ad A et B situs unico
Aliter duo sphaerae se tangentes, necessario se langunt
ut puncto sui ad duo centra situs unico.
duas autem sphaeras intimsaet sibi admotas se
quae partem eodem non habent seu tangentes,
non nisi in puncto se tangere, demonstranda, quia
scilicet ambo convexa in contrarias partes
ergo locus cois cum esset in utinque superficie
simul foret convexus in contrares partes
quod est absurdum. Nullus ergo pt locus
talis, sed contactus est in puncto
Quod si non locus sed certus punctorum numerus ut duo
puncta. sed cur non & puncta intermedia
item duas rectas non posse habere duo
puncta cord ex sendi git ex eo quod recta
est linea similiter precedens; hin Hinc duae
similiter procedentes cum droeg_ere incipiant
semper divegent. item difficalis caelers
foret casius genisis
A puncto ad punctum rectam
duci posse, ex eo demonstrari
poterat, quod cum
poterat, quod duo puncta
possunt intelligi in eodem plano
recta autem infinita circa centri
in plano positum mota per
omnibus plani punctis occurrit,
et cum occurrit dato, rectae
intercepta inter cen
motae pars intercepta inter
centrum et punctum est recta
Quotcunque puncta sint in eodem spatie, tria
quotcunque in eodem plano
duo quaecunque in communi
recta
Quia ostendunt Hugenius
et Huddenius aliquo casu
radios omnes ab eodem
puncto venientes, iterum
vel ad unum punctum colligi,
tendentes
refringi posse quaesita
quasi ab uno alio puncto
venirent, vel ad unum
aliud punctum tenderent,
hinc ducere licebit modum
componendi vitrum
tale, cum aliis communibus,
ut ea res usum aliquem
habere possit, quem
in uno vitro Huddenius
exiguum fore ostendit
ergo duas perpendicularem a puncto E in recta AB eductam ad rectam CD
aequalem perpendiculari a puncto F in recta Cd eductae ad rectam CD
sed ut tunc demonstraretur rectas AB et Cd nunquam concurrere, p_ opus
esse l ostendere multa ad huc ratiocinatione opus foret veluti
si quis prius ostenderet perpendicularem esse minimam quis a puncto
dato ad E rectam _ cd duci potest. atque hinc colligere rursus
iE esse minimam quae ex puncta I ad rectam AB duci potest, seu iL esse necessario
majorem nempe ut angulus rectae EI ad Cd est rectus, ita ostendendum esse
etiam angulum rectae E ad AB esse rectum. si non sit sto ipsius itu regulus
ad AB
in L ad AB rectas quo ostenso protari posset regulam normalem
in ad AB incedentem puncto L per A et rectam AB adeoque per puncta
KE transituram per KF, Et, et adeo descripturam esse
Simplicier ergo rabro
rectam Cd.
est hoc theorema demonstrandi; Et quidem talis si
rectae AB et CD congruunt ad partem BD
congruunt alicubi concurrunt alicubi velut in N, ad partes B, D
alicubi in
eadem ratione concurrent in p ad partes CA, quia congruunt AEFC
ut D, F, E, B. Ergo rectae AB et CD concurrent in dubbus punctis N et p
adeoque calculi quod fieri nequit. Demonstrata hoc modo dem propositione
27. recte ostendit s termini dicto § 10, et sequente 11, quomodo
hinc consequantur propositiones 28 et 29
Hugenius invenit modum quo radii pu
lucis ad punctum aliquod tendentes ope super
ficiei sphaericae ad datum aliud punctum omnes
accurate cogi possint, Schoten. ad Geom. Cartes.
lit. OO. pag. 270. Vidi et Msam diss. Huddenii
lingua Belgica conscriptam, ubi modum ostendit
ope superficiei sphaericae
quo omnes radii ad punctum aliquod tendentes
refringi possunt ad datum aliud punctum; vel
modum quo ex dato puncto venientes ita refringi possunt
ac si ex alio dato puncto venirent. Fatetur tamen
non esse adeo magni usus in praxi
Nec refert dicere in circulo ob latera polygoni ejus infinite parva, etiam
elevationem fore infinite parvam, ac proinde contemnendam, nam etsi
quantitatem
latera sint infinite parva, sunt tamen infinita multitudine. At vero
infinite parvum, quot infinities repetitum, rem componit finite parvam,
sive ordinariam, neque contemnendam.
Non bene explicatum est quod sit clauderre
spatium. in superticie quidem res difficultate
punctum describens
caret, omnes enim lineam in se redeundem in superficie
quam claudit linea
a superficie ab ea partem abscindit. Sed in solido
res non est tam facilis equidem quaedam solida
generantur motu linea in se redeuntis, eaque etiam
abscinduntur in sua vestigia redeuntis, superficiemus
adeo s _ describentis in se redeuntem, veluti quae
rotatione describantur, veluti cylindri sphaerica
sphaeriformia, cylindrica, et cylindri formica, conica
et conoeidea. Sed multa sunt solida, quae talia
tali modo produci non possunt, etiam rectilinea.
_ verb. gr. octaedrum. Nempe logiquae non
praeterea haec operatio non satis explicat
rei rationem habent s_ Basin. Sane posito solidum
habere Basin superficiem pro Basi potest sumi punctum
in hoc solido extra Basin, et ibi affixum filum circum
duci per extrem _ ambitum baseos. ita abscindet
salum filum motum in sua vestigia redeunte abscindet
sive da_um haberi
solidum. Video tamen fing modum aliquem posse
pro iis quae Basin non habent, secentur nempe in duas
ita duo solida habemus Basin habentia, in utroque procedatur.
modo dicto separatim abscissae erunt ambus partes ergo
Solida intra duas bases intercepta. mi her. filo abscindi poss
et totum. sed si se fia nolimus resorit superficiei
sed haec operatio non explicat notionem, ea talis
est ut punctum. ea ex puncto sumta in spatio
Clauso non possit duci si spatium sit clausum potent
ex puncto. erunt pan non poterit ex puncto intra
ipsum posito duci p_ linea in superficie eadem
ad punctum extra ipsum, quod non transeat per ambitu
claudentem. Et in solido absolute clauso _ absolute
dici potest ex puncto intra ipsum non posse duci lineam ad
punctum extra ipsum quod non ambitui occurrat
imagines, quae hujus imaginis effectum in nobis impediunt. Effectus
autem imaginis in nobis est vel ex natura ejus, vel ex natura concomitantis,
quod a nobis distincte non agnoscebatur. Ubi semel
experti sumus aliquem effectum conjunctum cuidam imagini, semper
proni sumus ad idem imaginandum (ac si idem esset effectus in nobis), seu ad eodem
modo agendum, ut tunc agere conabamur. Itaque sentire est imaginari
conatu impediendi aliquam imminutionem, vel procurandi auctionem nostrae poten
tiae; ex inde orto, quod eadem imago conjuncta nunc est, vel olim fuit, cum tali
imminutione vel augmento. Statuere vero est (credere vel scire) est
Et quidem ex imaginatione simplici semper conatus ille sequitur, nisi aliquis contrarius conatus eum impediat
sive quod alias experti sumus, imaginem hanc cum tali effectu non fuisse conjunctam, vel fuisse
conjunctam et cum effectu contrario. Statuere vero (seu credere vel scire A esse
eo simul animi statu, ut si nunc sentires A, conaturus esses
agere ad ea impedienda vel promovenda, quae conaturus esses promovere vel impedire, si sentires B. Itaque
ideo sic agas, ad si promovenda vel augenda, quae fact impedienda
si revera sentias
da, quae oblato cum sentires B, utique statuis A esse B. Quin et revera, etiam si
per aliam propositionem cum
sentias A, tamen si statuas A esse B, solet aliquis conatus esse
quia rur solet ipsum A
Neque videtur unquam plane otiosa
conjungi, quod hunc rrevera sentimus
esse nostra animi sententia, sed semper cum aliquo conatu conjuncta
sed qui major minorve est, prout
prout vivus sive clarus est conceptus, et plus minusque efficaces
imagines, quae conatum istum impediunt. Cognoscere
Ex his patet quam tam latitudinem habeat in nobis opinio, ut saepe ipsi dubitemus
de sententia nostra. Unde et magna vis est voluntatis in opinionem.
Sed redeo ad enumerationem cogitationum. Itaque cogitamus (id est
intra nos agimus). Concipimus seu imaginamur. Intelligimus (seu
distincte concipimus). Sentimus. Percipimus (seu cum certitudine sentimus)
Statuimus. Scimus (seu cum certitudine statuimus). Cognoscimus
de quo aliquid vere cogitam
quo aliquid
etiam cum nihil de re enuntiamus sed tantum quaerimus, plus est enim cogitare
quaestionem aliquam de re quam nihil. Ita ut cognitio aliqua
alicujus sit quaecunque de eo cogitatio, quatenus error abest, eoque major est
cognitio, quo plus involvit varietatis. Omnis autem cognitio actualis aut
habitualis est. Et quidem etsi revera nihil unquam ex animo deleatur, ea
dicimur, quae facile ubi utile est, actu
ltima cogi
ex mente nostra, sive cogitamus, sive cum paucis opus est, ad
conari seu agere
est cogit cogitationem actu ubi opus eliciendam. Vel
statuimus. Conari inquam intra se. Est enim
tationum est voluntas. Est igitur voluntas conatus velle
ectus alii sunt opiniones,
ob sententiam. seu ideo quia
perceptiones, ut voluptas dolor. alii sunt
voluntas primus quidam conatus internus
ut spes metus, alii sensus
voluntates seu cupiditates, ut ira, libido; Est tamen in sperante tam opinio quam voluntas. Voluptas
est perceptio ejus quod nostram potentiam juvat; dolor ejus quod eam coercet ac
potentia nostri, id qu et juvari
limitat. Si tota nostra potentia praesens juvetur vel coerceatur, est laetitia vel
tristitia. Potest enim simul et coer
secundum diversa. Opinio autem futuri etiam praesentem mali cum nos turbet, etiam
praesentem nostram potentiam saepe coercet. Sed malum est necessarium, quia
ea opus est ad malum praecavendum. Sed quo minus noceat hac arte opus
ut ubi semel de remediis cogitaverimus, malum ipsum parum cogitemus.
Item ut de malo cogitemus, non ut nostro, sed ut alterius potius, qui nobis est similis.
Caeterum ex his patet omnes Cogitationes nostras in his consistere:
Similia et dissimilia, seu eadem et diversa
habentia seu eadem et diversa quantitate
qualitate. proportione
(in quibus intelligitur totum et pars Continens et contentum seu totum et pars;
et Numerus, seu quod est ut totum et pars respectu unitatis.) Positionem
positionem inter
et diversa per modum existendi positi Coincidentia et
Idem durans in eodem statu, ve
habentia, seu eadem et diversa modo solo modo existendi (non eo quod essentiam
aliquam exprimit ut quantitas & qualitas
Ea quae consequentiam inter se habent
; (unde tempus, et tempore prius, simul et posterius et simul.)
Res et attributa. Idem et diversum.
Consequentiae quae inter ipsa intercedunt. Ordo inter ipsa, quo unum alio prius aut
posterius est natura. Unde causa et effectus. Mutatio, tempus, Actio, Passio. Qualitas seu forma, similitudo. Quantitas
Cogitatio et et sensus sententia ratiocinatio,
et proportio, ubi totum et pars, positio, numeri. Extensio, _ ubi situs;
unde Motus, et Quies. Vis et Resistent
ctio; sensus perceptio, sententia, scientia. Voluntas, affectus, habitus.
Voluptas. Confusae qualitates: calor, color, odor, sapor, sonus etc.
≠ vel plures propositiones conjunctus
Operae pretium est enumerare Terminos simpliciores per quos _ alii
possint definiri.
occurrit Cogitabile, quod si confuse quidem cogitari possit, distincte autem
cogitatum involvat contradictionem est impossibile. Sin distincte cogitari
queat possibile appellatur quod rursus aut est Negati Positivum et
ut Ens, aut negativum aut non Ens.
positivus. Porro in omni termino positivo, concipimus Subjectum aliquod,
sive Rem, et Attributum seu Rei Modum. Ultimum subjectum
Substantia appellatur. Et quoniam ex notione subjecti ratio reddi potest
attributorum reliquae res vocantur accidentia. Si dicatur Terminus
autem substantiam exprimit, qui es Et cum ex notione subjecti semper
ratio reddi possit attributorum, hinc Omnis notio ex qua omnium ejusdem
subjecti attributorum ratio reddi potest, est notio ipsius substantiae, et Terminus
completus ipsam substantiam exprimit. Et si A Detur propositio: Y est B
sitque A subjectum ultimum, ita ut non detur alia propositio affirmativa sitque Y quodcunque
Et sit quodcunque attributum ipsius Z, nempe Z
subjectum de quo dici potest B.
dico si ex eo quod Y est B demonstrari potest quod Y est Z. fore B
terminum completum substantiam exprimentem. Si non volumus
aliis uti terminis quam concretis, positivis, possibilibus, cessat
reliquorum consideratio Ut substantia se habet respectu omnium verit
Si ex propositione A est, sequitur B non est, et (non est
tunc vicissim sequitur ex propositione B est, sequitur A non est,
et A, B, dicentur incompatibilia ≠ opposita,. Si _ ex propositione A non
est, sequitur B est, tunc vicissim ex propositione B non est
sequitur A est, quae tunc et A et B dicentur nondum nomen invenere
cum scilicet unum saltem eorum existere debet, possis appellare, incon
destructibilia. Si quae sint simul incompatibilia, et indestructibilia
sunt opposita, ubi nempe si posito A non est B, et si ex propositione
quam ano
A non est sequitur B est, et ex propositione A est sequitur B non est (ac proinde
possunt esse plura quam duo incomponibilia,
et vicissim)
item plura quam duo incondestructibilia. Sed non possunt esse plura quam duo
simul incondestructibilia, et incomponibilia, seu non possunt dari, plura quam
duo opposita. Si ex propositione A non est, sequitur B non est,
A erit Conditio, et B conditionatum. Si ex propositione
A _ est sequitur B est, A est inferens, Billatum.
Dantur conditio et inferens praesumtiva; ut scilicet per se ipsis A et B
per se spectatis si nihil extra ipsa ponatur quod impediat, A sit
conditio, B conditionatum, vel A inferens B illatum. Atque his deberent
peculiaria imponi nomina. Quemadmodum et si consequentia quae
condionationem vel illationem facit, sit probabilis, quae differt a
(Diversa)
praesumtiva.
Eadem sunt quae sibi mutuo sub
stitui possunt (non possunt) salva veritate.
Si A sit D, et et B sit D, sitque sintque A et B eadem
sitque A et B idem, dicetur esse Unum D. Sin diversa sint, erunt plura D.
Ex duobus quorum unum altero simplicius est, sive et facilius intelligi
potest, illud est dicitur Prius natura, hoc posterius natura. Unde
consequitur ex omnibus substantiis nullam facilius intelligi quam Deum,
imo nihil aliud nisi per Deum perfecte intelligi
tempore different
Si duo sint incompatibilia existant. erit illud eorum prius
tempore prius (posterius) erit, quod est natura prius (posterius). Illud quoque
prius vel posterius alio est (positis ambobus existentibus) quod simul
est cum incomponibili alterius. Ut si A sit simul cum B, sintque B et C
incomponibilia, et sit etiam C, erit A prius aut posterius tempore quam C.
Duo opposita Si ambo exis Si duae propositiones sint ver
contradictoria suit vera quae contradictoriae apparent, excepto uno
discrimine, quod extra ex solis externis agnoscitur, tempore different.
≠ quae non possunt
esse ambo
circa Vacuum
Experimenta Pneumatica circa Vacuum quibus Illustris Hugenius nuper
rem literariam auxit occasio admonuere ne quaerun–
dam ratiocinationum atque Experientiarum, quas
in eam rem sum dudum meditatus, et quibus sumtis
omnes in hoc negotio controversiae mihi firma
demonstratione dirimi posse videntur.
res altius nonnihil repetenda est. Recepta fuit in
Scholis sententia effectus quosdam
in infinitum.
Discipulus Galilaei Torricellius phaenomeno quod ab autore
aliis
Torricellianum, quibusdam Baroscopium, (quod aeris
gravitatem mensurare a mensuranda aeris gravitate
appellatur, detecto viam aperuit ad investi–
gandam horum effectuum causam. Mercurius enim 27 minimum aut 30 pollices altus,
in Tubo Torricelliano non tantum a summitate
avellitur, etsi nihil sensibile in ejus locum extrinsecus
succedere possit, sed et quemadmodum Emboli antliarum
ab aqua nimis elevata tandem avelluntur; sed etiam
si longe altior sit his 27 aut 30 pollicibus, residuum
delabitur ex Tubo, solis his pollicibus in Tubo suspensis
manentibus. Si minor sit 27. pollicibus ne avellitur
quidem.
Haec duo ergo phaenomena antliae et Tubi Torricelliani
cum exacte ipsis etiam numeris concordarent, est enim
Mercurius quaterdecies altior aqua, et proinde
etiam altitudo ejus quaterdecies aquae altitudine
minor id est
30 pollices Mercurii, loco 31 pedum aquae,
ad avulsionem sufficere debent, quod et experientia
confirmavit, suspicionem rabidam inje argumento
Cumque postea
fuere eandem utrobique subesse causam.
Clarus Perierius experimento ingeniosissimi
Pascalii monitu ostendisset, minorem esse altitudinem
Mercurii ad avulsionem sufficere, et ultra horizon–
tem alterius in subjecto vase stagnantis eminere, quanto
in Tubo
Torricelliano elevare.
cum locus est altior, jam pro certo haberi coepit quod antea conjectura invaluerat, aeris contrapondium tum aquam in Siphone, tum Mercurium
Hanc sententiam Otto Gerickius. in Germania egregiis
experimentis confirmavit, ostendit enim non
aeris tantum densitatem aut raritatem, sed et ventos
minuere
Baroscopii altitudinem variare. Aerem enim ventorum
motu sustentari, quemadmodum in aqua agitata videmus
corpora natare, quae in quiescente subsidunt. Idem
corpora sola aeris gravitate cohaerentia nec
24 equis divelli posse monstravit, et Machinam
illam admirabilem Recipientis Magdeburgici(Magdeburgi
enim degit autor) nomine notam primus detexit
qua aer ex vase aliquo hauriri potest, cujus usum
postea Illustres viri, Boylius primum in Anglia, deinde
Hugenius in Batavis Galliaque egregie promovere.
Boylius ostendit praeter Gravitatem aeris vim
ejus Elasticam ad effectus fugae vacui vulgo ascriptos
esse exhibendam; nam ut descensu quod in aere
libero totam columnam atmosphaerae elevat,
id aerem clausum ultra quam columna atmosphaerae
potuit, comprimere potest.
At non defuere qui se Hypothesi
de Aeris gravitate opponerent, ex quibus quorum
Doctus Hyperaspistes, Franciscus Linus Funiculum quendam
introduxit, cujus hic sensus est aerem, in Tubo Torricelliano
Mercurium
Has nunc publice proponere operae pretium mihi
videtur, sed ut earum intelligatur
vis ac ratio,
quod antea conjectura invaluerat
in celso quodam Arverniae Monte facto
2 ax - x² П y²
AC П x. (A) C П y. Ergo a П y² + x² ∪ 2x
AB П a.
vous avez trouué trois points
(A). A. ((A)) de l’arc de
cercle (A)A((A)) . et
par consequent il est aisé d’en trouuer
le centre B. et par consequent la
longueur AB, ou CB en
traçant des lignes sur le papier
proportionelles à celles qu’on a fait
effectivement; ce qui se fait en
mesurant la ligne AC vel
AC, item la ligne (A)C vel ((A))C
et les transportant sur le papier
avec une echelle.
Mais pour sçavoir la longueur
de AB en nombres, mesurez les
lignes AC, (A)C.
Supposez que
AC fasse 5 pouces,
et que
(A)C en fasse dix. Multipliez
5 par soy même, et vous aurez
25. Multipliez aussi 10 par soy
même et vous aurez 100. La somme
de 25 et de 100 fait 125.
par deux fois 5 ou
Divisez cette somme par 10, et
vous aurez pouces
qui est la longueur de AB. dont
ostant 5 pouces, longueur de AC.
Il vous en restera , longueur
Autre exemple:
Supposez que AC fasse 1 pouce et
(A)C en contienne 9. CB en aura
40 suivant
la calcul que